ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση Αρ.: 2616/24

30 Απριλίου, 2026

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

M.  J.

Αιτητού,

και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η αίτηση

Z. Ποντίκη (κα) για Αλ Τάχερ Μπενέτης και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόρος για τον Αιτητή

Μ. Βασιλείου (κα), για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή αιτείται την έκδοση απόφασης από το παρόν Δικαστήριο με την οποία να κηρύσσεται, άκυρη, παράνομη, αντισυνταγματική και στερούμενη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος η απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 9.7.2024, με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή του για διεθνή προστασία.

Γεγονότα

1.             Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από την Γκάμπια. Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του νομότυπα, κατά δήλωσή του στις 6.2.2022 και στη συνέχεια εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία στις 22.2.2022. Στις 30.3.2022, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 31.5.2024, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης του Αιτητή. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 6.6.2024. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 9.7.2024 και αποτελεί  το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.

Νομικοί Ισχυρισμοί

2.             Ο Αιτητής, δια της συνηγόρου του, κατά το στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας, προωθεί τον ισχυρισμό περί έλλειψης δέουσας έρευνας, προβάλλοντας ειδικότερα ότι οι Καθ’ ων η αίτηση δεν διερεύνησαν εις βάθος τους ισχυρισμούς του Αιτητή ως προς τον φερόμενο κίνδυνο που υφίσταται σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής, ότι παρέλειψαν να διερευνήσουν τον προβαλλόμενο ισχυρισμό ως προς τη συμμετοχή της οικογένειας του εκλιπόντος στη φυλή Manjakos, ενώ επίσης δεν συνεκτίμησαν την επισφαλή κατάσταση που επικρατεί στις γειτονικές χώρες του Σαχέλ η οποία ανά πάσα στιγμή μπορεί να επηρεάσει το επίπεδο ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του Αιτητή.

3.             Από την πλευρά τους, οι Καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας και ορθότητας της επίδικης απόφασης, την οποία, κατά τους ίδιους, εξέδωσαν κατόπιν δέουσας έρευνας και ορθής αξιολόγησης όλων των στοιχείων και δεδομένων. Υποστηρίζουν ότι η επίδικη απόφαση είναι δεόντως αιτιολογημένη και παραπέμπουν στα επιμέρους ευρήματά τους κατά τη διοικητική διαδικασία.

Το νομικό πλαίσιο

4.             Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».

5.             Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019 έως 2023 έχει ως ακολούθως:

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

6.             Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

 

7.             Το άρθρο 3 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (στο εξής: ο Περί Προσφύγων Νόμος) καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.

 

8.             Το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τα εξής:

«Υποχρεώσεις Αιτητή κατά την εξέταση της αίτησης και συναφής υποχρέωση αρμόδιων αρχών

16.-(1) Κατά την εξέταση της αίτησής του, ο Αιτητής οφείλει να συνεργάζεται με την Υπηρεσία Ασύλου με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς του και των υπόλοιπων στοιχείων που αναφέρονται στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2).

(2) Ιδίως, ο Αιτητής οφείλει-

(α) να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης, τα οποία στοιχεία συνίστανται σε δηλώσεις του Αιτητή και σε όλα τα έγγραφα που έχει ο Αιτητής στη διάθεσή του σχετικά με την ηλικία του, το προσωπικό του ιστορικό, καθώς και το ιστορικό των οικείων συγγενών του, την ταυτότητα, την ιθαγένεια, τη χώρα και το μέρος προηγούμενης διαμονής του, τις προηγούμενες αιτήσεις ασύλου, το δρομολόγιο που ακολούθησε, το δελτίο ταυτότητας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα και τους λόγους για τους οποίους ζητεί διεθνή προστασία∙ [...]».

9.             Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.

Κατάληξη

10.          Ως προς τους εγειρόμενους λόγους προσφυγής, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, δικάζει την ενώπιόν του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ’ ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc.  (Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024). Ο Αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, ο Αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14^ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2^η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].

11.          Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου και ειδικότερα τα εδάφια (2) και (3) αυτών. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320) αποτελεί υποχρέωση του Αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου (Βλ. επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010). Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του Αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του (Βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).

12.          Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών του Αιτητή, επισημαίνεται ότι, κατά την καταγραφή της αίτησής του για διεθνή προστασία, αυτός ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του γιατί κατηγορήθηκε για τη δολοφονία ενός φίλου του που πνίγηκε στο ποτάμι. Ειδικότερα, ο Αιτητής περιέγραψε ένα περιστατικό κατά το οποίο ο ίδιος και ο φίλος του, κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού πετόσφαιρας, όπου διαφώνησαν για το σκορ, αποχώρησαν από το παιχνίδι και πήγαν να κάνουν μπάνιο στο ποτάμι. Ο φίλος του Αιτητή πνίγηκε και, επειδή ο Αιτητής ήταν το μοναδικό άτομο παρόν, κατηγορήθηκε για τον θάνατο του φίλου του. Περαιτέρω, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι συνελήφθη και ότι έλαβε απειλές κατά της ζωής του από τη μητέρα του φίλου του (βλ. ερ. 4-2).

13.          Κατά το κρίσιμο στάδιο της προσωπικής του συνέντευξης, ο Αιτητής ανέφερε ότι γεννήθηκε το έτος 1999 στην περιοχή Kalagi της Γκάμπιας. Ως προς το θρήσκευμα, δήλωσε ότι είναι μουσουλμάνος, ενώ παράλληλα δήλωσε ότι ανήκει στη φυλή Fula, ομιλεί αγγλικά και είναι άγαμος. Ως προς την πατρική του οικογένεια, ο Αιτητής δήλωσε ότι οι γονείς του ζουν και ότι διαθέτει δύο μεγαλύτερους και τέσσερις νεότερους αδερφούς, κάποιοι εκ των οποίων ζουν στο Bundung και κάποιοι στο Kalagi. Ο ίδιος δήλωσε ότι ζούσε στο Bundung με τον πατέρα και τον αδερφό του. Όσον αφορά ειδικότερα τους τόπους όπου διέμενε έως τον χρόνο κατά τον οποίον εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής υπέδειξε την περιοχή Bundung όπου έμενε έως τον Οκτώβριο του 2021, δήλωσε εν συνεχεία ότι μετέβη στη Σενεγάλη για 4-5 μήνες και ότι τέλος επέστρεψε στην περιοχή Yundum για λίγες ημέρες έως την αναχώρησή του. Επιπλέον, ανέφερε ότι διαθέτει συγγενείς στη χώρα καταγωγής του. Ως προς το εκπαιδευτικό του προφίλ, δήλωσε ότι είναι απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και ολοκλήρωσε την παρακολούθηση τεχνικής κατάρτισης περί τα έτη 2020-2021, ενώ ως προς το επαγγελματικό του προφίλ, δήλωσε ότι στη χώρα καταγωγής του εργάστηκε έως τον Μάιο 2021 σε θέση βοηθού σε έναν ιδιωτικό φορέα, ονόματι Gafna, με αντικείμενο την παροχή συνδρομής σε πρόσφυγες. Ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι εγκατέλειψε νομότυπα τη χώρα καταγωγής του στις 6.2.2022, μεταβαίνοντας αεροπορικώς στην Τουρκία, και ότι στις 22.2.2022 εισήλθε παράτυπα στη Δημοκρατία μέσω των μη ελεγχόμενων από τη Δημοκρατία περιοχών με τη χρήση φοιτητικής θεώρησης εισόδου. Περαιτέρω, ο Αιτητής δήλωσε ότι δεν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγείας (βλ. ερ. 24-23).

14.          Αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι διέφυγε επειδή κατηγορείται για τη δολοφονία ενός φίλου του ο οποίος έχασε τη ζωή του από πνιγμό. Ειδικότερα, περιέγραψε ότι, στις 25.9.2021, κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού πετόσφαιρας διαφώνησε με τον εν λόγω φίλο του για το σκορ. Μετά τη διαφωνία, οι δυο τους αποχώρησαν από το παιχνίδι ενώ η υπόλοιπη παρέα τους συνέχισε να παίζει. Ο Αιτητής και ο θανών πήγαν στο ποτάμι για να κάνουν μπάνιο, κάποια στιγμή ο Αιτητής άκουσε τον εκλιπόντα να φωνάζει, έτρεξε αμέσως να τον βοηθήσει αλλά διαπίστωσε ότι είχε ήδη χάσει τη ζωή του. Στο σημείο έτρεξαν και οι λοιποί φίλοι τους οι οποίοι, μόλις είδαν τον Αιτητή με τον νεκρό φίλο τους, φώναξαν την αστυνομία, άρχισαν να χτυπούν τον Αιτητή και να τον κατηγορούν ότι αυτός τον σκότωσε. Στον τόπο του περιστατικού κατέφτασε το λιμενικό, η αστυνομία και το ασθενοφόρο. Ο Αιτητής συνελήφθη και οδηγήθηκε στο αστυνομικό τμήμα Welligara. Περαιτέρω, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι στις 27.9.2021 οδηγήθηκε στο δικαστήριο, η οικογένειά του προσέλαβε δικηγόρο και, κατόπιν της καταβολής εγγύησης από τον πατέρα του, απελευθερώθηκε και επέστρεψε στο σπίτι του. Κατά το διάστημα που ακολούθησε, ο Αιτητής δήλωσε ότι λάμβανε απειλητικές κλήσεις από την οικογένεια του εκλιπόντος και ότι αναγκαζόταν να παραμένει μέσα στο σπίτι καθώς η κοινότητα τον θεωρούσε δολοφόνο. Στην αρχή κατέφυγε στο χωριό Kalagi, όπου συνέχισε να λαμβάνει απειλές από τα μεγαλύτερα αδέρφια του εκλιπόντος, ενώ φίλος του τον πληροφόρησε ότι είδε τα αδέρφια του εκλιπόντος να κυκλοφορούν το βράδυ στο χωριό. Για αυτό τον λόγο αποφάσισε να μετακινηθεί στη Σενεγάλη και εν συνεχεία στην ελεγχόμενη από τους αντάρτες περιφέρεια Casamance, όπου παρέμεινε έως τις 31.1.2021. Την 1^η.2.2021 επέστρεψε στη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα στην περιοχή Yundum και στις 5.2.2022 αναχώρησε νομότυπα από το αεροδρόμιο της χώρας, καθώς οι απαραίτητες διαδικασίες για το ταξίδι του είχαν ήδη διεκπεραιωθεί από τον αδερφό του (βλ. ερ. 22).

 

15.          Σε συνέχεια διευκρινιστικών ερωτήσεων ως προς τις φερόμενες απειλές από τα αδέρφια του εκλιπόντος, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι τόσο ο ίδιος όσο και ο αδερφός του έλαβαν απειλητικές κλήσεις και ότι ο ίδιος απευθύνθηκε στην αστυνομία αλλά οι αστυνομικοί αρνήθηκαν οιαδήποτε συνδρομή προβάλλοντας ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις (βλ. ερ. 21).  Επιπλέον ερωτήσεις τέθηκαν στον Αιτητή ως προς τις ακριβείς τοποθεσίες στις οποίες διέμεινε και τα εκάστοτε χρονικά διαστήματα (βλ. ερ. 21).

 

16.          Ερωτηθείς τι φοβάται σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής αποκρίθηκε ότι φοβάται την οικογένεια του εκλιπόντος επειδή είναι «Manjakos» και μπορούν να τον σκοτώσουν (βλ. ερ. 21-20).

 

17.          Προς επίρρωση των ισχυρισμών του, ο Αιτητής κατέθεσε το υπ’ αριθ. PC140196 εθνικό διαβατήριο σε πρωτότυπη μορφή, με ημερομηνία έκδοσης 26.8.2021 και ημερομηνία λήξης 26.8.2026 (βλ. ερ. 6), την απόδειξη καταβολής εγγύησης και επιβολής της υποχρέωσης εμφάνισης στο αστυνομικό τμήμα Welligara στις 27.9.2021 λόγω αποδιδόμενης κατηγορίας για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας (murder) κατά το άρθρο 187 του Ποινικού Κώδικα (βλ. ερ. 30), φωτογραφίες του ιδίου  από το χωριό Kalagi και από το αστυνομικό τμήμα όπου κρατούνταν (βλ. ερ. 32-31), καθώς και ανάρτηση στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης «facebook» αναφορικά με το περιστατικό του θανάτου του φίλου του, William Mendy, 20 ετών, και τη σύλληψη του ιδίου ως υπόπτου (βλ. ερ. 33).

 

18.          Αξιολογώντας τους ισχυρισμούς του Αιτητή, οι Καθ' ων η αίτηση διέκριναν δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά τα προσωπικά στοιχεία και το προφίλ του Αιτητή, ενώ ο δεύτερος αφορά τις κατηγορίες περί δολοφονίας του φίλου του.

 

19.          Ο πρώτος ισχυρισμός του Αιτητή έγινε αποδεκτός από τους Καθ’ ων η αίτηση, αφού οι δηλώσεις του κρίθηκαν μεν ως συνεπείς, σαφείς και λεπτομερείς, επιβεβαιώθηκαν δε από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Περαιτέρω, τα στοιχεία της ταυτότητάς του επιβεβαιώνονται από ταυτοποιητικά έγγραφα που προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου (βλ. ερ. 6).

 

20.          Στο πλαίσιο αξιολόγησης της εσωτερικής αξιοπιστίας του δεύτερου ισχυρισμού, κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να παραθέσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες όσον αφορά στις απειλές που έλαβε από τους αδερφούς του εκλιπόντος, ως προς την κατηγορία για φόνο που του απέδωσαν οι εθνικές αρχές, καθώς και ως προς τον λόγο που δεν μπορούσε να καταφύγει στη Σενεγάλη. Οι Καθ’ων η αίτηση αξιολόγησαν περαιτέρω ως αντιφατικές τις δηλώσεις του Αιτητή ως προς τον φερόμενο ως τελευταίο τόπο διαμονής του στη χώρα καταγωγής του, ενώ μη ευλογοφανή έκριναν τον ισχυρισμό του Αιτητή ως προς τον επικαλούμενο κίνδυνο δίωξης και βλάβης του από την οικογένεια του εκλιπόντος επειδή ανήκουν στη φυλή «Manjakos» και «θα τον χρησιμοποιήσουν και αυτόν για τα είδωλα». Στο πλαίσιο της εκτίμησης της εξωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού, κρίθηκε ότι η αφήγηση του Αιτητή αποτελεί το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός του λόγω της υποκειμενικής φύσης των προβληθέντων ισχυρισμών και περιορίστηκε στην αξιολόγηση των προσκομισθέντων εγγράφων. Ειδικότερα, ως παραθέτει στην εισηγητική έκθεση, δεν κατέστη εφικτή η εύρεση της σελίδας «What’s On-Gambia PLUS» στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης «facebook», οι φωτογραφίες του Αιτητή που απεικονίζουν τον ίδιο με επίδεσμο δεν αποδεικνύουν απαραίτητα ότι φέρει τραύματα, ενώ δεν κρίνεται εύλογη η κατοχή από τον Αιτητή ενός φωτοαντιγράφου της απόδειξης καταβολής εγγύησης και όχι του πρωτοτύπου. Κατόπιν τούτω, ο ισχυρισμός του απορρίφθηκε ως αναξιόπιστος.

 

21.          Με βάση τον μοναδικό αποδεκτό ισχυρισμό του Αιτητή, ήτοι το προσωπικό του προφίλ και τον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του, λαμβάνοντας υπόψη εξωτερικές πηγές πληροφόρησης ως προς την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας, οι Καθ' ων η αίτηση έκριναν ότι δεν υφίστανται εύλογοι/βάσιμοι λόγοι ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα στην περιοχή Bundung, αυτός θα αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

 

22.          Προχωρώντας στη νομική ανάλυση, οι Καθ' ων η αίτηση έκριναν ότι δεν τεκμηριώνεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στην Γκάμπια για έναν από τους λόγους του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου. Στη συνέχεια, διαπίστωσαν πως δεν υπάρχει εύλογη πιθανότητα ο Αιτητής να αντιμετωπίσει κίνδυνο σοβαρής βλάβης όπως αυτός καθορίζεται στο άρθρο 19 του προαναφερθέντος Νόμου και κατά συνέπεια,  κρίθηκε ότι δεν συντρέχει οποιοσδήποτε λόγος παραχώρησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας. Τέλος, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής κινδυνεύει να υποβληθεί σε βασανιστήρια ή σε απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία κατά παράβαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής : ΕΣΔΑ) ή / και της αρχής της μη επαναπροώθησης και ως εκ τούτου αποφάσισαν την απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας και την έκδοση απόφασης επιστροφής στην Γκάμπια, Budung, σύμφωνα με το άρθρο 13(2)(δ) και 18(7Β) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

23.          Κατά την ακροαματική διαδικασία που διεξήχθη στις 20.4.2026, η συνήγορος του Αιτητή προώθησε τον ισχυρισμό περί έλλειψης δέουσας έρευνας, προβάλλοντας ειδικότερα ότι ο Αιτητής εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω κατηγοριών που του αποδόθηκαν αναφορικά με τον οφειλόμενο σε πνιγμό θάνατο του φίλου του. Ο Αιτητής προς υποστήριξη των ισχυρισμών του προσκόμισε έγγραφο εγγύησης, το οποίο καταβλήθηκε από τον πατέρα του μετά τη σύλληψη και κράτησή του, ανάρτηση σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, στην οποία αναφέρεται το όνομά του σε σχέση με το περιστατικό πνιγμού, ισχυριζόμενος ότι το γεγονός έλαβε δημοσιότητα στην τοπική κοινωνικά, καθώς και φωτογραφίες, τις οποίες επικαλείται ως ενισχυτικά στοιχεία κακοποίησης εις βάρος του από συγγενείς του θύματος και από πλήθος μετά το περιστατικό. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η κατηγορία εις βάρος του και η στοχοποίησή του από την τοπική κοινότητα τον έθεσαν σε κίνδυνο αντεκδίκησης και κοινωνικού αποκλεισμού, ότι αρχικά μετέβη στη Σενεγάλη για λόγους ασφαλείας, πλην όμως, κατόπιν επικοινωνίας με  διακινητή για μετάβαση στην Κύπρο, επέστρεψε στη χώρα καταγωγής του πριν αναχωρήσει εκ νέου. Υποστηρίζει επίσης ότι δεχόταν απειλητικά τηλεφωνήματα και ότι είχε δεχθεί σωματική επίθεση από συγγενείς του θύματος. Ως προς το περιστατικό του πνιγμού, αναφέρει ότι αυτό έλαβε χώρα στις 25.9.2021 στην παραλία Fadi Kunda, ότι οι συγγενείς του θύματος, μετά την αποφυλάκισή του, εξακολουθούσαν να τον αναζητούν, ακόμη και σε άλλες περιοχές όπου μετέβη (π.χ. Kalagi) και ότι ενημερώθηκε από τον αδερφό και τον πατέρα του ότι εξακολουθούν να τον αναζητούν και να απειλούν την οικογένειά του. Ως προς τις αρχές της χώρας του, δήλωσε ότι δεν έλαβε ουσιαστική προστασία, καθώς όταν κατήγγειλε τις απειλές, αποκρίθηκαν ότι δεν υπήρχαν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία.

24.          Προχωρώντας στην de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιόν μου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, κρίνεται, επί τη βάσει των ενώπιον μου στοιχείων, ότι γίνεται δεκτό το εύρημα των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό. Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.[1]

25.          Συγκεκριμένα, ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, διαπιστώνεται ότι ο Αιτητής υπήρξε σαφής ως προς τα προσωπικά του στοιχεία. Η αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού εδραιώνεται περαιτέρω και από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι οποίες συγκεντρώνονται στο διοικητικό φάκελο, και από το διαβατήριό του, ενώ επίσης εντοπίστηκε ο φορέας «Gambia Food and Nutrition Organization» (GAFNA) στο οποίον ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι εργαζόταν. Πρόκειται για τοπικά εγγεγραμμένη από το έτος 1986 Μη Κυβερνητική Οργάνωση με αντικείμενο την παροχή συνδρομής σε ευάλωτους αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες.[2]

26.          Ως προς την αξιολόγηση του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού του Αιτητή, ειδικότερα αναφορικά με τις κατηγορίες περί δολοφονίας φίλου του, διαπιστώνονται τα ακόλουθα ως προς την εσωτερική αξιοπιστία. Καίτοι ο Αιτητής υπήρξε, κατά τα λοιπά, συνεκτικός καθ’ όλα τα στάδια εξέτασης της υπόθεσής του ως προς το περιστατικό του πνιγμού και τη διαδικασία διερεύνησης που, κατά τους ισχυρισμούς του, ακολούθησε από τις αστυνομικές αρχές, και μάλιστα δήλωσε στις πλέον πρόσφατες καταθέσεις του ότι δεν υφίσταται πλέον κίνδυνος δίωξης από τις αρχές της χώρας καταγωγής του, εντούτοις εξακολουθεί να επικαλείται απειλές από την οικογένεια του εκλιπόντος. Ειδικότερα, υποστήριξε ότι θεωρήθηκε από την κοινότητά του ως υπαίτιος του θανάτου και ότι η οικογένεια του εκλιπόντος τον αντιμετωπίζει ως δράστη.

27.          Ως προς το τελευταίο αυτό σκέλος, παρατηρείται ότι ο Αιτητής παραθέτει τις φερόμενες απειλές με γενικότητα, χωρίς να παρέχει συγκεκριμένες και επαρκείς λεπτομέρειες ως προς τη συχνότητα και το ακριβές περιεχόμενό τους. Ανέφερε ότι ο ίδιος έλαβε ένα τηλεφώνημα και τηλεφώνησαν και στα αδέλφια του. Περαιτέρω, μολονότι η αντίληψη περί της στάσης των συγγενών του εκλιπόντος ενέχει υποκειμενικά στοιχεία, δεν προκύπτει ότι αυτή ερείδεται σε αντικειμενικά δεδομένα. Ειδικότερα, πέραν της συγκυριακής παρουσίας του Αιτητή με το θύμα κατά τον χρόνο του περιστατικού, δεν προσκομίζονται στοιχεία που να καθιστούν εύλογη την πεποίθηση ότι ο ίδιος θεωρήθηκε ως ο άμεσα υπαίτιος του πνιγμού, ιδίως λαμβανομένης υπόψη της παρουσίας και άλλων προσώπων στο σημείο, τα οποία, κατά τους ισχυρισμούς του, έσπευσαν άμεσα μετά το περιστατικό. Υπό τα δεδομένα αυτά, δεν παρέχονται επαρκείς εξηγήσεις ως προς τους λόγους για τους οποίους η οικογένεια του εκλιπόντος εξακολουθεί να τον θεωρεί υπαίτιο του θανάτου. Το στοιχείο αυτό επισημαίνεται επικουρικώς, καθόσον το κρίσιμο ζήτημα εν προκειμένω είναι η απουσία συγκεκριμένων και ουσιωδών λεπτομερειών που να συνοδεύουν τις φερόμενες απειλές.

28.          Επισημαίνεται εξάλλου συναφώς ότι ο Αιτητής δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένο περιστατικό εναντίον της σωματικής του ακεραιότητας κατά το σημαντικό χρονικό διάστημα που μεσολάβησε του περιστατικού του πνιγμού και της εξόδου του από τη χώρα. Ο ίδιος δε ερωτηθείς σχετικά, αποκρίθηκε ότι ο φόβος αφορά και σε πνευματική επίθεση χωρίς και πάλι να αναφέρει οποιοδήποτε συναφές περιστατικό κατά το διάστημα που μεσολάβησε. Αντίφαση παρατηρείται ως προς τις περιστάσεις που προκάλεσαν τον φερόμενο τραυματισμό του, καθόσον κατά τη διοικητική διαδικασία ο Αιτητής επικαλέστηκε επίθεση από φίλους του θύματος, συνδεόμενη με το περιστατικό του πνιγμού, ενώ κατά την παρούσα δικαστική διαδικασία ανέφερε ότι υπέστη σωματική επίθεση από μέλη της οικογένειας του εκλιπόντος. Να σημειωθεί τέλος ότι κατά την έξοδό του από τη χώρα δεν αντιμετώπισε οποιοδήποτε εμπόδιο, δεδομένο που επιβεβαιώνει τη μη δίωξή του από τις αρχές της χώρας του.

29.          Στο πλαίσιο αξιολόγησης της εξωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού, εξετάζονται καταρχάς τα έγγραφα που ο ίδιος ο Αιτητής προσκόμισε προς επίρρωση των δηλώσεών του. Εκ προοιμίου επισημαίνεται ότι κατά νομολογημένη αρχή, ο δικαστής δεν υποχρεούται να αποφασίζει επί τεχνικών θεμάτων, όπως εν προκειμένω η γνησιότητα ενός εγγράφου, αλλά ούτε έχει τη δυνατότητα προς τούτο, εφόσον δεν διαθέτει την απαιτούμενη τεχνογνωσία για να προβεί σε σχετική διαπίστωση (βλ. Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 3866, Λάμπρου Λάμπρος v. Κυπριακής Δημοκρατίας και Άλλου, (2009) 3 Α.Α.Δ. 79). Τελικώς, η αξιολόγηση της γνησιότητας ενός εγγράφου πραγματοποιείται σε συνάρτηση με τους προφορικούς ισχυρισμούς του αιτητή, οι οποίοι είτε δύνανται να ενισχυθούν από αυτό είτε να μην επιβεβαιώνονται επαρκώς, καθόσον το έγγραφο δεν επαρκεί αφ’ εαυτού για την απόδειξη των ισχυρισμών. Ως εκ τούτου, το παρόν Δικαστήριο συναξιολογεί τα εν λόγω έγγραφα ακόμη και στις περιπτώσεις όπου δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους (Βλ. Απόφαση του ΔΕΕ της 10.6.2021, την υπόθεση C-921/19, LH κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2021:478, σκέψεις 44 και 66). Στο πλαίσιο αυτό, δύνανται να ληφθούν υπόψη και τυχόν εξόφθαλμες ενδείξεις μεταποίησης, οι οποίες είναι ευχερώς διακριτές ακόμη και χωρίς τη συνδρομή εμπειρογνώμονα.

30.          Οι φωτογραφίες που τον απεικονίζουν ελαφρώς τραυματισμένο, φέροντα επίδεσμο στο άνω δεξί μέρος του προσώπου, δεν διαθέτουν αυξημένη αποδεικτική αξία, καθόσον δεν προκύπτει ο χρόνος λήψης τους ούτε οι περιστάσεις υπό τις οποίες επήλθε ο τραυματισμός. Επιπλέον, από τη διαφοροποίηση της ενδυμασίας του Αιτητή συνάγεται ότι οι εν λόγω φωτογραφίες ελήφθησαν σε διαφορετικό χρόνο, χωρίς ωστόσο να δύναται να συναχθεί ασφαλές συμπέρασμα ως προς τη συνάφειά τους με τα επίδικα περιστατικά.

31.          Περαιτέρω, ως προς την εκτύπωση από μέσο κοινωνικής δικτύωσης, δεν προκύπτει η ταυτότητα του συντάκτη ούτε η αξιοπιστία της πηγής, ενώ το περιεχόμενό της αναφέρεται γενικότερα σε ζητήματα δίωξης από τις αρχές, στοιχείο το οποίο, εν προκειμένω, έχει ήδη κριθεί ότι δεν υφίσταται πλέον. Ως εκ τούτου, δεν δύναται να αποδοθεί ουσιώδης αποδεικτική βαρύτητα στο εν λόγω έγγραφο.

32.          Τέλος, ως προς το αντίγραφο εγγύησης που προσκομίστηκε, επισημαίνεται ότι πρόκειται για απλό αντίγραφο, το περιεχόμενο του οποίου εναρμονίζεται μεν με τις δηλώσεις του Αιτητή αναφορικά με προγενέστερη εμπλοκή του με τις αρχές, πλην όμως δεν αφορά τον εξεταζόμενο ισχυρισμό περί φερόμενης δίωξής του από συγγενείς του εκλιπόντος.

33.          Συνεπώς, το σύνολο των προσκομισθέντων εγγράφων δεν ενισχύει, κατά τρόπο επαρκή ή ουσιώδη, τον ισχυρισμό του Αιτητή περί δίωξής του από την οικογένεια του εκλιπόντος φίλου του. Το Δικαστήριο ανέτρεξε επίσης σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης ως προς τις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα περί ανθρωποκτονίας, ως προς τη διαθέσιμη κρατική προστασία, ως προς τη φυλή Manjakos, όπου ανήκει η οικογένεια του εκλιπόντος, καθώς και ως προς τη διαδικασία νόμιμης εξόδου από τη χώρα.

34.          Περαιτέρω, ως προς την απόδειξη που προσκόμισε ο Αιτητής καταβολής εγγύησης και επιβολής της υποχρέωσης εμφάνισης στο αστυνομικό τμήμα Welligara στις 27.9.2021 λόγω αποδιδόμενης κατηγορίας για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας (murder) κατά το άρθρο 187 του Ποινικού Κώδικα (βλ. ερ. 30), το Δικαστήριο ανέτρεξε στον Ποινικό Κώδικα της χώρας καταγωγής του Αιτητή. Από την αναζήτηση προέκυψε ότι το αδίκημα της ανθρωποκτονίας (murder) τυποποιείται στο άρθρο 187 του Ποινικού Κώδικα και τιμωρείται με θανατική ποινή σύμφωνα με το Άρθρο 188.[3] Σύμφωνα δε με το άρθρο 27 η θανατική ποινή συγκαταλέγεται μεταξύ των προβλεπόμενων στην οικεία ποινική νομοθεσία ποινών.[4] Σύμφωνα με την πλατφόρμα «WorldData.Info», η οποία αντλεί δεδομένα από την οργάνωση «Amnesty International», καθώς και την πλατφόρμα «Death Penalty Information Center», η θανατική ποινή στην Γκάμπια προβλέπεται[5] και η τελευταία εκτέλεση θανατικής ποινής πραγματοποιήθηκε το έτος 2012.[6] Στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2024 όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στον κόσμο, αναφέρεται ότι η Γκάμπια δεν έχει προβεί ακόμη στην κατάργηση της θανατικής ποινής, παρά την προσχώρηση της χώρας στο Δεύτερο Προαιρετικό Πρωτόκολλο του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα  περί κατάργησης της θανατικής ποινής[7], ενώ τα δικαστήρια συνέχισαν να επιβάλουν την εν λόγω κύρωση.[8] Σύμφωνα με την έκθεση του ΒΤΙ  για την Γκάμπια για το έτος 2026 και την έκθεση του Συμβουλίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών ημερομηνίας 21.3.2025, επίκειται η κατάργηση της θανατικής ποινής καθώς η οικεία απαγόρευση προβλέπεται ήδη σε νομοσχέδιο του Ποινικού Κώδικα και σε σχέδιο τροποποίησης του Συντάγματος της χώρας τα οποία έχουν εισαχθεί για ψήφιση στο Κοινοβούλιο της χώρας.[9]

35.          Αναφορικά με τη διαθέσιμη κρατική προστασία και την πρόσβαση των πολιτών της χώρας καταγωγής του Αιτητή σε αυτή, παρατίθενται τα εξής: Σύμφωνα με έκθεση του Bertelsmann Stiftung για την χώρα αναφέρεται πως «η πρόσβαση στη δικαιοσύνη και η ισότητα ενώπιον του νόμου παραμένουν άνισα κατανεμημένες παρότι κατοχυρώνονται νομικά. Οι επικριτές έχουν ισχυριστεί ότι υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις στην de facto πρόσβαση στη δικαιοσύνη, κυρίως για τις γυναίκες, τους φτωχούς και τις θρησκευτικές μειονότητες. Οι βαθύτεροι λόγοι για την έλλειψη πρόσβασης ποικίλλουν. Ένας λόγος είναι το κόστος της νομικής εκπροσώπησης, η ανεπαρκής μετάφραση και η άνιση εφαρμογή του κρατικού νομικού συστήματος στις αγροτικές περιοχές. Ο ισλαμικός νόμος καθοδηγεί τους μουσουλμάνους σε προσωπικά ζητήματα όπως ο γάμος, το διαζύγιο και την κληρονομία. Ο ισλαμικός νόμος δεν εφαρμόζεται σε ποινικές υποθέσεις».^[10]

 

36.          Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της αστυνομίας της χώρας αναφέρεται πως «η Αστυνομική Δύναμη της Γκάμπια (GPF) είναι κυρίως υπεύθυνη για τη διατήρηση της δημόσιας τάξης και ασφάλειας. Αποτελείται από διάφορα εξειδικευμένα τμήματα και οι αρμοδιότητές της περιλαμβάνουν: προστασία ζωής και περιουσίας, πρόληψη και εξιχνίαση εγκλημάτων, σύλληψη παραβατών και εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας».^[11]

 

37.          Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του UNDP (United Nations
Development Programme), αναφέρεται πως από την επιστροφή της στη δημοκρατική διακυβέρνηση το 2017, η Γκάμπια έχει σημειώσει πρόοδο στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της εδραίωσης του κράτους δικαίου. Σύμφωνα με έρευνα του  UNDP, περίπου 80% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι έχει εμπιστοσύνη στην αστυνομία, ενώ ποσοστό άνω του 80% ανέφερε επίγνωση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.^[12] Η ανωτέρω πηγή συνεχίζει πως παρά τις θετικές ενδείξεις εμπιστοσύνης στους θεσμούς, η αστυνομική δύναμη της χώρας αντιμετωπίζει προκλήσεις ως προς την συνεχή παρουσία της στις τοπικές κοινότητες, κυρίως λόγω των περιορισμένων οικονομικών και υλικοτεχνικών πόρων.^[13] Περαιτέρω, έκθεση του USDOS αναφέρει πως η κυβέρνηση έλαβε επαρκή μέτρα για να εντοπίσει και να τιμωρήσει αξιωματούχους που μπορεί να έχουν διαπράξει παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.^[14]

38.          Όσον αφορά στη φυλή Manjakos, όπου ανήκει η οικογένεια του εκλιπόντος, αναφέρεται ότι η εν λόγω φυλή αποτελεί μία από τις εθνοτικές ομάδες που εντοπίζονται στην Γκάμπια, μαζί με τους Mandinka, τους Fula, τους Serahuli, τους Wolof και τους Jola.[15] Οι Mandya, άλλως επονομαζόμενοι ως Manjaco στη Γουινέα – Μπισσάου, είναι επίσης γνωστοί ως Manjack. Το όνομά τους σημαίνει «Σου λέω» και εντοπίζονται στο βορειοδυτική Γουινέα – Μπισσάου, τη νότια Σενεγάλη και την Γκάμπια.[16] Ζουν από τη γεωργία και πιστεύουν στα πνεύματα των προγόνων τους τα οποία, σύμφωνα με την πίστη τους, φέρουν καλή ή κακή τύχη σε αντάλλαγμα των δώρων που τους προσφέρονται στις τελετουργίες. Οι Mandyak πιστεύουν ότι οι κηδείες είναι απαραίτητες για να εξασφαλιστεί ότι αυτά τα πνεύματα θα τους φερθούν καλά. Μερικοί εξ αυτών είναι Χριστιανοί Ρωμαιοκαθολικοί.[17] Κατόπιν αναζήτησης στις πλατφόρμες συλλογής εξωτερικών πηγών πληροφόρησης «ecoi.net» και «refworld», καθώς και στη μηχανή αναζήτησης «google», δεν κατέστη εφικτό να εντοπιστούν περαιτέρω πληροφορίες για τη φυλή Manjaco/Mandyak/ Manjack , καθώς και για τυχόν τελετουργίες της εν λόγω φυλής.

39.          Αναφορικά με τη διαδικασία νόμιμης εξόδου από τη χώρα, αναφέρεται ότι οι πλέον πρόσφατες σχετικές πηγές που εντοπίστηκαν ανάγονται στα έτη 2011 και 2013. Σύμφωνα με τις εκθέσεις του UK Home Office για την Γκάμπια, εντοπίστηκαν περιορισμοί όσον αφορά τα ταξίδια στο εξωτερικό σε βάρος ατόμων που κρατούνταν και στη συνέχεια αφέθηκαν ελεύθερα λόγω της προσωρινής κατάσχεσης των ταξιδιωτικών τους εγγράφων κατά τη στιγμή της σύλληψής τους ή αργότερα.[18] Όλοι οι επιβάτες ανεξαρτήτως υπηκοότητας περνούν από τον έλεγχο διαβατηρίων τόσο κατά την άφιξη στη χώρα όσο και κατά την αναχώρησή τους, ενώ τα διαβατήρια των πολιτών της Γκάμπιας πρέπει να φέρουν τις αντίστοιχες σφραγίδες.[19] Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Τμήματος Μετανάστευσης της Γκάμπιας, το εν λόγω τμήμα είναι αρμόδιο για τον έλεγχο της κυκλοφορίας των ατόμων, εντός και εκτός της χώρας, και ως εκ τούτου σε όλα τα επίσημα σημεία εισόδου-εξόδου της χώρας παρίστανται αξιωματούχοι του τμήματος μετανάστευσης. Το σύστημα MIDAS (Migration Information and Data Analysis System) χρησιμοποιείται για τη συλλογή δεδομένων των ταξιδιωτών και για την ανίχνευση τυχόν πλαστών εγγράφων.[20]

 

40.          Υπό το φως του συνόλου των ανωτέρω εξωτερικών πηγών πληροφόρησης, δεν προκύπτει ότι ο Αιτητής διατρέχει πραγματικό και εξατομικευμένο κίνδυνο δίωξης εκ μέρους της οικογένειας του εκλιπόντος. Ειδικότερα, από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνεται η ύπαρξη πρακτικών ιδιωτικής αντεκδίκησης ή στοχοποίησης, πόσο δε μάλλον με τέτοια ένταση και συστηματικότητα ώστε να θέτουν τον Αιτητή σε κίνδυνο, ούτε προκύπτει αδυναμία των κρατικών αρχών να παρέχουν προστασία σε αντίστοιχες περιπτώσεις. Αντιθέτως, από τις πηγές αναδεικνύεται η λειτουργία των αρμόδιων αρχών επιβολής του νόμου και η ύπαρξη διαθέσιμων μηχανισμών προστασίας, έστω και με επιμέρους πρακτικές δυσχέρειες.

 

41.          Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι δεν υφίσταται πλέον ζήτημα δίωξης του Αιτητή από τις αρχές της χώρας καταγωγής του, όπως προκύπτει τόσο από τα ανωτέρω αντικειμενικά στοιχεία όσο και από τις ίδιες τις δηλώσεις του. Συναφώς, το γεγονός ότι ο Αιτητής, μολονότι διατηρεί συγγενικούς δεσμούς στη χώρα καταγωγής του, δεν φαίνεται να έχει λάβει οποιαδήποτε ενημέρωση περί τυχόν αναζήτησής του από τις αρχές, ενισχύει περαιτέρω το συμπέρασμα περί ανυπαρξίας σχετικού κινδύνου.

 

42.          Κατά συνέπεια, ο ισχυρισμός του Αιτητή περί δίωξής του από συγγενείς του εκλιπόντος δεν ενισχύεται επαρκώς ως προς την εξωτερική του αξιοπιστία και απορρίπτεται.

 

43.          Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που ενδέχεται να διατρέχει ο Αιτητής, πέραν των όσων ο ίδιος δήλωσε και τα οποία απορρίφθηκαν ανωτέρω, σημειώνεται ότι ο Αιτητής δεν επικαλέστηκε αρχικώς οποιονδήποτε πρόσθετο ή ανεξάρτητο κίνδυνο απορρέοντα από το προσωπικό του προφίλ ή τις ιδιαίτερες περιστάσεις του.

44.          Ειδικώς ως προς το θρησκευτικό του προφίλ ως μουσουλμάνου, επισημαίνεται ότι περίπου το 96,4 τοις εκατό του πληθυσμού της Γκάμπια είναι Μουσουλμάνοι. Επιπρόσθετα σημειώνεται ότι το σύνταγμα της χώρας κατοχυρώνει τη θρησκευτική ελευθερία, εφόσον αυτή δεν θίγει τα δικαιώματα των άλλων ή το εθνικό συμφέρον, ενώ επίσης απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω θρησκείας και την καθιέρωση κρατικής θρησκείας[21]. Ως εκ τούτου, δεν προκύπτει ευλόγως κίνδυνος ένεκα του θρησκευτικού του προφίλ.

45.          Όσον αφορά την ένταξη του Αιτητή στη φυλή Fula, σημειώνεται ότι η πλειοψηφία του πληθυσμού ανήκει στη φυλή Malinke, ενώ επίσης εντοπίζονται οι φυλές Wolof, Fulani (Fulbe), Diola (Jola) και Soninke.[22] Δεν εντοπίστηκαν πηγές που να καταδεικνύουν διακρίσεις ή πρακτικές δίωξης των μελών της εν λόγω φυλής. Ούτε άλλωστε ο Αιτητής επικαλέστηκε οτιδήποτε συναφές.

46.          Εν συνεχεία, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα καταγωγής του Αιτητή.

47.          Σύμφωνα με την κατάταξη των χωρών σε επίπεδο συγκρούσεων (Conflict Index) που διεξάγει η πλατφόρμα ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), το επίπεδο συγκρούσεων στην Γκάμπια χαρακτηρίζεται ως «χαμηλό / ανενεργό» (low / inactive).[23] Σύμφωνα με την πλατφόρμα «Uppsala Conflict Data Program» η οποία παρέχει στοιχεία όσον αφορά την οργανωμένη βία κατά τα τελευταία 40 έτη και λειτουργεί στο πλαίσιο του «Department of Peace and Conflict Research» του Πανεπιστημίου της Uppsala[24], μετά την κήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας από τη Βρετανία το 1965 η χώρα γνώρισε μία γενική σταθερότητα, υπό το καθεστώς του Προέδρου Dawda Jawara. Το 1981 η χώρα ενεπλάκη σε μία απόπειρα πραξικοπήματος από το «National Revolutionary Council» που διήρκεσε λίγες ημέρες.[25] Ο Dawda Jawara παρέμεινε στην προεδρία της χώρας έως το 1994 και η περίοδος της προεδρίας του κρίθηκε ως μία από τις επιτυχημένες κοινοβουλευτικές δημοκρατίες της Αφρικής.[26] Κατά το επόμενο διάστημα, από το 1994 έως το 2017, η Γκάμπια κυβερνήθηκε για πάνω από δύο δεκαετίες από τον Πρόεδρο Yahya Jammeh, ο οποίος παραβίαζε συνεχώς τα πολιτικά δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες[27] ενώ οι κρατικές αρχές είχαν εμπλακεί πολλάκις σε βία κατά αμάχων.[28] Οι εκλογές του 2016 κατέληξαν σε μια έκπληξη με νίκη του αντιπολιτευόμενου υποψηφίου Adama Barrow, ο οποίος επανεξελέγη το 2021. Ο σεβασμός για τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων για ελεύθερη συνέλευση, ένωση και έκφραση, έχει βελτιωθεί υπό την κυβέρνηση Barrow, αλλά έχει δεχτεί κριτική για τη συνεχιζόμενη διαφθορά. Μεταξύ άλλων συνεχιζόμενων ανησυχιών, τα άτομα LGBT+ αντιμετωπίζουν σοβαρές διακρίσεις και η βία κατά των γυναικών παραμένει σοβαρό πρόβλημα.[29] H Διεθνής Αμνηστία αναφέρει για το έτος 2023 ότι παρά τη σημαντική πρόοδο στην εξασφάλιση του δικαιώματος στην αλήθεια, τη δικαιοσύνη και την αποκατάσταση για τις μαζικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Yahya Jammeh, υπήρξαν καθυστερήσεις στην παροχή πρόσβασης στη δικαιοσύνη και στην παροχή επαρκών αποζημιώσεων στα θύματα. Σαρωτικοί νόμοι συνέχισαν να απειλούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην ελευθερία της έκφρασης και της ελευθερίας των ΜΜΕ. Ψηφίστηκε ένας εθνικός νόμος για την πρόληψη και τιμωρία της χρήσης βασανιστηρίων.[30] Η πλατφόρμα «Uppsala Conflict Data Program» δεν περιλαμβάνει δεδομένα που να αφορούν το έτος 2017 και εξής, γεγονός που καταδεικνύει την απουσία ένοπλης σύρραξης στην Γκάμπια.[31] Παρομοίως, δεδομένα για την Γκάμπια δεν ανευρίσκονται ούτε στην πλατφόρμα «International Crisis Group».[32]

48.          Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού με έργο τη συλλογή, ανάλυση και χαρτογράφηση δεδομένων σχετικά με τις ημερομηνίες, τους δρώντες, τις τοποθεσίες, τους θανάτους και τους τύπους όλων των καταγεγραμμένων γεγονότων πολιτικής βίας και διαμαρτυρίας σε παγκόσμια κλίμακα, στη διοικητική περιφέρεια Kanifing, όπου ανήκει ο τόπος της τελευταίας διαμονής του Αιτητή (Bundung), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας αναφοράς τις 17.4.2026), καταγράφηκαν 5 περιστατικά, τα οποία χαρακτηρίστηκαν ως διαδηλώσεις και καταστολή και τα οποία δεν προκάλεσαν κανένα θάνατο.[33] Σημειωτέον ότι ο πληθυσμός της περιφέρειας Kanifing το 2024 ανερχόταν στους 379,348 κατοίκους.^[34]

49.          Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω δεδομένα, σε συνάρτηση με το προφίλ του Αιτητή και την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα του, δεν προκύπτει ότι υπάρχει κίνδυνος σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής.

 

50.          Ως προς τους έτερους ισχυρισμούς του Αιτητή, ακόμη και εάν γίνει δεκτή η δήλωσή του περί πνιγμού φιλικού του προσώπου, υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης αποκλείεται η ύπαρξη δίωξης από τις αρχές της χώρας καταγωγής του. Περαιτέρω, η φερόμενη δίωξή του από συγγενικά πρόσωπα του εκλιπόντος φίλου του, πέραν του ότι δεν αποδείχθηκε κατά τρόπο που να θεμελιώνεται η εσωτερική του αξιοπιστία, σε κάθε περίπτωση, ακόμη και εάν υποτεθεί ότι υφίσταται, δεν εμφανίζεται τέτοιας έντασης ή βαρύτητας ώστε να συνιστά δίωξη κατά την έννοια του νόμου ή να καταδεικνύει πραγματικό και εξατομικευμένο κίνδυνο για τον Αιτητή.

 

 

51.          Υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης κινδύνου, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης για τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου.

 

52.          Ούτε επίσης τεκμηριώνεται, η υπαγωγή του στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου), καθώς ο Αιτητής δεν τεκμηριώνει, αλλά και από τα ενώπιόν μου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

 

53.          Ειδικότερα, στην προκειμένη περίπτωση, από το προαναφερόμενο ιστορικό και δεδομένου ότι ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32)], δεν προκύπτει ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του [βλ άρθρο 19(2)(α) και (β)].

 

54.          Επιπροσθέτως, δεδομένης της κατάστασης που επικρατεί στον τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή και στην ευρύτερη περιφέρεια που αυτός εμπίπτει, δέον να εξεταστούν τα επιμέρους συστατικά στοιχεία του άρθρου 19(2)(γ) και ειδικότερα, κατά πόσον συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο Αιτητής, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94  Elgafaji, σκέψη 43].

 

55.          Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε Αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους του εδαφίου (1) του άρθρου 3, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως  «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».

 

56.          Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C‑549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I‑11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C‑119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. (Βλ.  απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28). Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, δεν λαμβάνει χώρα ένοπλη σύρραξη στον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή Ως εκ τούτου, παρέλκει η οποιαδήποτε άλλη εξέταση των συστατικών στοιχείων της υπό εξέταση διάταξης.

 

57.          Ενόψει των ανωτέρω ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών, δεν είναι δυνατό η επικρατούσα κατάσταση στον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι στην Bundung, να χαρακτηριστεί ως κατάσταση αδιάκριτης βίας λόγω ένοπλης σύρραξης η οποία εξικνείται σε τέτοιο βαθμό ώστε ο Αιτητής μόνο λόγω της παρουσίας του εκεί να έρχεται αντιμέτωπος με πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης εντός του πλαισίου του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου. Περαιτέρω, ο Αιτητής δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε στοιχείο του προφίλ εκείνου το οποίο θα επέτεινε τυχόν κίνδυνο. Υπό το φως των ανωτέρω, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο αντίστοιχο καθεστώς.

 

58.          Ως προς δε την απόφαση επιστροφής του, από τα ενώπιόν μου στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω (Βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51).

 

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, με €1000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση.

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.