ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση Αρ.: 4106/23

30 Απριλίου, 2026

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

                                                                 C. P. I.

Αιτητού,

και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η αίτηση

M. Παπαλοΐζου (κος), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Μ. Φιλίππου (κα), για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή αιτείται από το Δικαστήριο όπως η απόφαση των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 29.9.2023, με την οποία οι Καθ’ ων η αίτηση απέρριψαν το αίτημα του Αιτητή για καθεστώς διεθνούς προστασίας, κηρυχθεί παράνομη, άκυρη και στερημένη οποιουδήποτε νόμιμου αποτελέσματος.

Γεγονότα

1.             Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από τη Νιγηρία. Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του νομότυπα στις 15.3.2021 και στη συνέχεια εισήλθε παράτυπα στη Δημοκρατία στις 3.5.2021. Στις 13.6.2021, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 13.6.2023, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό της «Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλου» (European Union Agency for Asyum, στο εξής: EUAA), ο οποίος υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης του Αιτητή και επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 29.9.2023. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 11.10.2023 και αποτελεί  το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.

 

Νομικοί Ισχυρισμοί

2.             Ο Αιτητής, δια της συνηγόρου του κατά την ακροαματική διαδικασία, προωθεί τον ισχυρισμό περί μη δέουσας έρευνας, υποστηρίζοντας σχετικά ότι σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής  διατρέχει τον κίνδυνο να φυλακιστεί για το αδίκημα της λιποταξίας. Ένεκα αυτού ο Αιτητής θα διωχθεί, συλληφθεί και / ή υποστεί ανεπανόρθωτη ζημία λόγω των προβλεπόμενων κυρώσεων, όπως επίσης θα εκτεθεί σε ακατάλληλες συνθήκες κράτησης, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου έκθεσης σε κακομεταχείριση και σε βασανιστήρια, καθώς και σε άρνηση του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη. Προς επίρρωση του ανωτέρω ισχυρισμού, προσκόμισε υπόμνημα με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης για τη χώρα καταγωγής. Υποστηρίζει εξάλλου ότι  εμφιλοχώρησε πλάνη περί τα πράγματα και πλάνη περί τον νόμο, επικαλούμενος τόσο το γεγονός ότι οι Καθ’ ων η αίτηση παρέλειψαν να λάβουν υπόψη τους ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που οι ίδιοι αποδέχθηκαν στο πλαίσιο της αξιολόγησης των ισχυρισμών του Αιτητή, όσο και το γεγονός ότι οι Καθ’ ων η αίτηση εφάρμοσαν πλημμελώς το άρθρο 18 του Περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προβλέπει τις αρχές που διέπουν τις διαδικασίες ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου. Τέλος επικαλείται την ύπαρξη εσφαλμένης αιτιολογίας, η οποία καταλήγει σε απόρριψη της υπαγωγής του Αιτητή σε καθεστώς διεθνούς προστασίας δυνάμει των άρθρων 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου.

 

3.             Από την πλευρά τους, οι Καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας και ορθότητας της επίδικης απόφασης, την οποία, κατά τους ίδιους, εξέδωσαν κατόπιν δέουσας έρευνας και ορθής ενάσκησης των εξουσιών που παρέχει ο Νόμος στους Καθ’ ων η αίτηση, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα κρίσιμα στοιχεία της υπόθεσης, και υποστηρίζουν ότι η επίδικη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Παραπέμπουν δε στα επιμέρους ευρήματά τους κατά τη διοικητική διαδικασία.

 

Το νομικό πλαίσιο

1.             Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations Unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».

2.             Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019, ως έχει τροποποιηθεί έχει ως ακολούθως:

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ' ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

3.             Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

4.             Το άρθρο 3 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (στο εξής: ο περί Προσφύγων Νόμος) καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.

5.             Το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τα εξής:

«Υποχρεώσεις Αιτητή κατά την εξέταση της αίτησης και συναφής υποχρέωση αρμόδιων αρχών

16.-(1) Κατά την εξέταση της αίτησής του, ο Αιτητής οφείλει να συνεργάζεται με την Υπηρεσία Ασύλου με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς του και των υπόλοιπων στοιχείων που αναφέρονται στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2).

(2) Ιδίως, ο Αιτητής οφείλει-

(α) να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης, τα οποία στοιχεία συνίστανται σε δηλώσεις του Αιτητή και σε όλα τα έγγραφα που έχει ο Αιτητής στη διάθεσή του σχετικά με την ηλικία του, το προσωπικό του ιστορικό, καθώς και το ιστορικό των οικείων συγγενών του, την ταυτότητα, την ιθαγένεια, τη χώρα και το μέρος προηγούμενης διαμονής του, τις προηγούμενες αιτήσεις ασύλου, το δρομολόγιο που ακολούθησε, το δελτίο ταυτότητας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα και τους λόγους για τους οποίους ζητεί διεθνή προστασία∙ [...]».

6.             Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.

Κατάληξη

7.             Ως προς τους προωθούμενους νομικούς ισχυρισμούς, αλλά και σε σχέση με τις ανωτέρω κατ’ ισχυρισμό διαδικαστικές πλημμέλειες, επισημαίνεται  ότι το παρόν Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ' ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc. (Βλ. Απόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C 283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024). Ο Αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Εν προκειμένω, ο Αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552].

8.             Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου και ειδικότερα τα εδάφια (2) και (3) αυτών. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320) αποτελεί υποχρέωση του Αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου (Βλ. επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010). Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του (Βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C 277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).

4.             Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών του Αιτητή, επισημαίνεται ότι, κατά την καταγραφή της αίτησής του για διεθνή προστασία, αυτός ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω κινδύνου ζωής. Ειδικότερα, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι ήταν αστυνομικός υπάλληλος, τοποθετημένος στα κεντρικά γραφεία της Αστυνομίας στο Owerri, πολιτεία Imo, ότι έφερε τον αριθμό 427016 και ότι εντάχθηκε στις νιγηριανές αστυνομικές δυνάμεις την 1^η Απριλίου 2004 στη Σχολή Εκπαίδευσης Αστυνομίας Oji River. Περαιτέρω, ανέφερε ότι ένοπλοι ληστές που είχε στείλει ο ίδιος στη φυλακή στις 20.8.2013 απέδρασαν και τον έψαχναν για να τον σκοτώσουν, ενώ επίσης δήλωσε ότι τα εν λόγω άτομα σκότωσαν κάποιους υπαλλήλους. Ο Αιτητής δήλωσε ότι, μόλις έμαθε ότι τον κυνηγούν, στις 18.8.2018 εγκατέλειψε την εργασία του και κατέφυγε στην Abuja. Τέλος, στις 15.3.2021 ταξίδεψε αεροπορικώς προς τη Δημοκρατία για λόγους ασφαλείας.

5.             Κατά το κρίσιμο στάδιο της προσωπικής του συνέντευξης, ο Αιτητής ανέφερε ότι γεννήθηκε το έτος 1986 στην πολιτεία Enugu. Είναι Χριστιανός ως προς το θρήσκευμα και ανήκει στη φυλή Igbo. Ομιλεί αγγλικά, Igbo και λίγα ελληνικά. Αναφορικά με την οικογενειακή του κατάσταση, δήλωσε ότι είναι άγαμος και ότι έχει ένα παιδί με προηγούμενη σύντροφό του, το οποίο γεννήθηκε στις 22.2.2014 και διαμένει με τη μητέρα του- πρώην σύντροφο του Αιτητή, στην πολιτεία Rivers. Η πατρική του οικογένεια αποτελείται από τους γονείς του, έναν αδερφό και μία αδερφή, οι οποίοι διαμένουν στην πόλη Ogui της πολιτείας Enugu, πλην του αδερφού του που διαμένει στο Κατάρ. Ως προς το εκπαιδευτικό του υπόβαθρο, ο Αιτητής δήλωσε ότι ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Ως προς το επαγγελματικό του προφίλ, ο Αιτητής ανέφερε ότι την 1.4.2004 εντάχθηκε στις νιγηριανές αστυνομικές δυνάμεις κατόπιν δημοσίευσης προκήρυξης και υποβολής της αίτησής του μετά των απαραίτητων δικαιολογητικών υπό την ιδιότητα του Αστυνομικού Γενικών Καθηκόντων. Ο Αιτητής ανέφερε ότι μετά την ολοκλήρωση της επτάμηνης εκπαίδευσης, αρχικά τοποθετήθηκε στα Κεντρικά Γραφεία της Αστυνομίας στην πολιτεία Rivers (2004-2009), εν συνεχεία μεταφέρθηκε στην πολιτεία Anambra (2009-2013) και τέλος υπηρέτησε στην πολιτεία Imo, πόλη Owerri (2013-2018). Ο Αιτητής περαιτέρω δήλωσε ότι το 2018 λιποτάκτησε από την αστυνομία και ότι κατά το διάστημα 2019-2021 εργάστηκε ως συγκολλητής στην πόλη Lagos της ομώνυμης πολιτείας, όπου διέμενε κατά τα τελευταία τρία χρόνια πριν εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του. Ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι εγκατέλειψε αεροπορικώς τη χώρα καταγωγής του από το διεθνές αεροδρόμιο της Abuja, μεταβαίνοντας αρχικά στην Τουρκία και εν συνεχεία στις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές με τη χρήση φοιτητικής θεώρησης εισόδου. Στις 3.5.2021 εισήλθε παράτυπα στη Δημοκρατία.

6.             Αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι εργαζόταν ως αστυνομικός στη χώρα καταγωγής του. Ειδικότερα, υπηρετούσε στο «Ugwuta Divisional Police Command» στην πόλη Owerri της πολιτείας Imo, έφερε τον αριθμό 437016 και ο υπηρεσιακός τίτλος του ήταν CPL Ilo Peter. Ο Αιτητής αναφέρθηκε σε μία συμπλοκή με τέσσερις δράστες, η οποία έλαβε χώρα στις 18.8.2013 και κατά την οποία τραυματίστηκαν σοβαρά δύο συνάδελφοί του, ενώ ο ίδιος τραυματίστηκε ελαφρά από σφαίρα στον δεξιό μηρό. Αποτέλεσμα της ανωτέρω συμπλοκής ήταν ο θάνατος δύο δραστών και η σύλληψη των υπόλοιπων δύο δραστών που στην πορεία καταδικάστηκαν και φυλακίστηκαν για ένοπλη ληστεία, παράνομη οπλοφορία και συνομωσία. Ένα χρόνο μετά, οι δύο καταδικασθέντες απέδρασαν από τη φυλακή και άρχισαν να αναζητούν τον Αιτητή. Ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι αυτοί τον έψαχναν στο σπίτι του, ότι πυροβολούσαν στο δωμάτιό του, ότι δεν τον βρήκαν ποτέ και ότι ο ίδιος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι του και να μετακομίσει σε οικισμό αστυνομικών υπαλλήλων. Ο Αιτητής ανέφερε ότι κοινοποίησε τις απειλές στην υπηρεσία του και ότι κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ετών που ακολούθησαν υπέβαλε πολλάκις αίτημα μετακίνησης, το οποίο ουδέποτε έγινε δεκτό, ώσπου το 2018 λιποτάκτησε και κατέφυγε στην Abuja όπου παρέμεινε ως τον χρόνο κατά τον οποίον εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής.

 

7.             Ερωτηθείς να διευκρινίσει το περιστατικό που τον οδήγησε στο να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής διευκρίνισε ότι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα του φοβούμενος τις συνέπειες τις λιποταξίας του από το αστυνομικό σώμα και τον κίνδυνο σύλληψής του από τις αρχές. Ειδικότερα, ο Αιτητής εξήγησε ότι σε περίπτωση που συλληφθεί από τις νιγηριανές αρχές, θα του ασκηθεί ποινική δίωξη για λιποταξία και θα ερωτηθεί ως προς τον λόγο που δεν υπέβαλε επίσημα την παραίτησή του. Θα του δοθεί τότε η δυνατότητα να ακολουθήσει την προβλεπόμενη διαδικασία παραίτησης και θα απελευθερωθεί.

 

8.             Στη συνέχεια τέθηκαν διευκρινιστικές ερωτήσεις στον Αιτητή ως προς τις ακριβείς συνθήκες της συμπλοκής του με τους ληστές, ως προς τον χρόνο κατά τον οποίο ξεκίνησαν οι απειλές σε βάρος του από τους δράστες και τον τρόπο που τις πληροφορήθηκε, ως προς τη διαδικασία υποβολής αιτήματος υπηρεσιακής μετακίνησης και τον λόγο της απόρριψης αυτού, ως προς τον λόγο που δεν ακολούθησε την προβλεπόμενη διαδικασία παραίτησης από το αστυνομικό σώμα, καθώς και ως προς τις συνθήκες έκδοσης εθνικού διαβατηρίου και νόμιμης αναχώρησής του από τη χώρα παρά τη φερόμενη αναζήτησή του ως λιποτάκτη.

 

9.             Κατόπιν περαιτέρω διευκρινιστικών ερωτήσεων, ο Αιτητής δήλωσε ότι δεν θα υποστεί καμία δυσμενή συνέπεια αν ακολουθήσει την προβλεπόμενη διαδικασία παραίτησης και ότι ο μόνος λόγος για τον οποίο δεν το έκανε όσο ευρισκόταν ακόμη στη χώρα καταγωγής του οφειλόταν στην αδυναμία του να προσλάβει δικηγόρο.

 

10.          Ερωτηθείς ως προς το ενδεχόμενο εσωτερικής μετεγκατάστασης, ο Αιτητής αποκρίθηκε ότι αν επιστρέψει στη χώρα του, το πρώτο πράγμα που θα κάνει θα είναι να βρει ένα τρόπο να λύσει την εκκρεμότητα της λιποταξίας.

 

11.          Προς επίρρωση των ισχυρισμών του, ο Αιτητής κατέθεσε το υπ’ αριθ. Α11270359 εθνικό διαβατήριο σε πρωτότυπη μορφή, με ημερομηνία έκδοσης 17.4.2020 και ημερομηνία λήξης 16.4.2025 (βλ. ερ. 8), πιστοποιητικό εκπαίδευσης από τη Σχολή Αστυνομίας (βλ. ερ. 51), λίστα των λιποτακτών όπου το όνομα και ο αστυνομικός αριθμός του αναγράφονται στην υπ’ αριθ. 37 γραμμή του προσκομισθέντος εγγράφου (βλ. ερ. 50-49), πιστοποιητικό εκπαίδευσης στον τομέα της συγκόλλησης (βλ. ερ. 48), ηλεκτρονικό μήνυμα του Αιτητή προς την Υπηρεσία Ασύλου ημερομηνίας 19.6.2023 όπου αναφέρει ότι το αστυνομικό τμήμα όπου υπηρετούσε αρνήθηκε να παραδώσει το έγγραφο περί λιποταξίας στους γονείς του και ότι ο ίδιος θα συλληφθεί σε περίπτωση επιστροφής, καθώς και οκτώ φωτογραφίες που απεικονίζουν τον ίδιο και συναδέλφους του και αφορούν τα έτη 2004, 2009, 2011 και 2013 (βλ. ερ. 46-42).

 

 

12.          Αξιολογώντας τους ισχυρισμούς του Αιτητή, οι Καθ' ων η αίτηση διέκριναν τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά στην ταυτότητα, το προφίλ, τον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή, ο δεύτερος αφορά στον ισχυρισμό περί εργασίας του στην Νιγηριανή Εθνική Αστυνομία (Nigerian National Police) και ο τρίτος αφορά στον ισχυρισμό περί λιποταξίας του από τις νιγηριανές εθνικές δυνάμεις το 2018 κατόπιν των σε βάρος του απειλών από δράστες που είχε συλλάβει στο παρελθόν. 

 

13.          Ο πρώτος ισχυρισμός ως προς τα προσωπικά στοιχεία του Αιτητή έγινε αποδεκτός από τους Καθ’ ων η αίτηση, αφού οι δηλώσεις του κρίθηκαν μεν ως συνεπείς, σαφείς και λεπτομερείς, επιβεβαιώθηκαν δε από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Περαιτέρω, τα στοιχεία της ταυτότητάς του επιβεβαιώνονται από ταυτοποιητικά έγγραφα που προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου.

 

14.          Ο δεύτερος ισχυρισμός του Αιτητή ως προς την εργασία του στη Νιγηριανή Εθνική Αστυνομία έγινε επίσης αποδεκτός από τους Καθ’ ων η αίτηση, καθώς κρίθηκε ότι οι παρασχεθείσες πληροφορίες ήταν συνεκτικές και επαρκείς, επιβεβαιώθηκαν δε από τα προσκομισθέντα έγγραφα και από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

15.          Ο τρίτος ισχυρισμός του Αιτητή ως προς τη λιποταξία του από τις νιγηριανές εθνικές δυνάμεις το 2018 κατόπιν των σε βάρος του απειλών από δράστες που είχε συλλάβει στο παρελθόν έγινε αποδεκτός από τους Καθ’ ων η αίτηση, καθώς κρίθηκε ότι οι παρασχεθείσες πληροφορίες ήταν συνεκτικές και επαρκείς. Οι ισχυρισμοί του δε ως προς την άσκηση ποινική δίωξης σε βάρος λιποτακτών είτε για λιποταξία είτε για απουσία από την υπηρεσία άνευ προηγούμενης αδείας επιβεβαιώθηκαν από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, και ειδικότερα από την επισκόπηση των σχετικών νομικών διατάξεων του Νιγηριανού Νόμου περί Αστυνομίας του 2000 (Nigerian Police Act of 2000).

 

16.          Στη βάση του συνόλου των προβληθέντων ισχυρισμών του Αιτητή, οι οποίοι έγιναν αποδεκτοί στο σύνολό τους, οι Καθ΄ων η αίτηση, κατά την αξιολόγηση κινδύνου, αξιολόγησαν τις έννομες συνέπειες της λιποταξίας βάσει της οικείας εθνικής νομοθεσίας και, αφού έλαβαν υπόψη τις παραδοχές του Αιτητή αφενός ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής θα μπορέσει, με τη συνδρομή δικηγόρου, να ακολουθήσει τη νόμιμη διαδικασία παραίτησης και δεν θα συλληφθεί άμα τη αφίξει του στο αεροδρόμιο δεδομένης της μη κοινοποίησης των στοιχείων των λιποτακτών στις μεταναστευτικές αρχές του αεροδρομίου, αφετέρου ότι δεν έλαβε καμία απειλή από τους καταδικασθέντες, μετέπειτα αποδράσαντες, δράστες, κατά τα έτη 2018-2021 που διέμενε στην πόλη Lagos της ομώνυμης πολιτείας, έκριναν ότι ο Αιτητής δεν κινδυνεύει να εκτεθεί σε μεταχείριση που ισούται με δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στην πολιτεία Lagos, ως τόπο τελευταίας διαμονής. Περαιτέρω, οι Καθ’ ων προχώρησαν σε έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στη Νιγηρία και έκριναν ότι σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στην πολιτεία Lagos, ως τόπο τελευταίας διαμονής, αυτός δεν κινδυνεύει να εκτεθεί σε μεταχείριση που ισούται με δίωξη ή σοβαρή βλάβη.

17.          Στο πλαίσιο της νομικής ανάλυσης, οι Καθ’ ων η αίτηση επεσήμαναν ότι η δίωξη διακρίνεται από την επιβολή των νόμιμα προβλεπόμενων κυρώσεων για διάπραξη αδικήματος του κοινού ποινικού δικαίου. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη αφενός ότι η προβλεπόμενη ποινή για το αδίκημα της λιποταξίας σύμφωνα με τη νιγηριανή νομοθεσία ανέρχεται σε ποινή φυλάκισης δύο ετών, μη ούσα δυσανάλογη, αφετέρου ότι ο Αιτητής θα μπορέσει να έχει πρόσβαση σε νομική συνδρομή και άρα να αποφύγει τη φυλάκιση, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι δεν προκύπτει δικαιολογημένος φόβος δίωξης του Αιτητή δυνάμει του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου ούτε και κίνδυνος σοβαρής βλάβης αυτού δυνάμει του άρθρου 19 του ιδίου νόμου, συναξιολογώντας και την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα του. 

 

18.            Στις 28.5.2025 κατόπιν υποβολής αίτησης εκ μέρους του Αιτητή για παροχή άδειας για προσαγωγή μαρτυρίας με τη μορφή Ένορκης Δήλωσης και σχετικών τεκμηρίων και κατόπιν της έκδοσης σχετικού Διατάγματος, ο Αιτητής καταχώρισε Ένορκη Δήλωση ημερομηνίας 28.5.2023 στην αγγλική γλώσσα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ Α), μετάφραση της Ένορκης Δήλωσης στην ελληνική γλώσσα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ Β), καθώς και τα επισυνημμένα σε αυτή τεκμήρια 1, 2 και 3. Ειδικότερα, ο Αιτητής προσκόμισε την από 30.11.2023 ιατρική βεβαίωση που αφορά στη νοσηλεία του διάρκειας τριών μηνών στο Νοσοκομείο της Νιγηρίας με ημερομηνία εισαγωγής τις 18.8.2014, έπειτα από τον τραυματισμό του κατά τη διάπραξη μίας ένοπλης ληστείας που οδήγησε σε καταδίωξη με σκοπό τη σύλληψη των εγκληματιών (τεκμήριο 1). Επιπλέον, προσκόμισε την από 4.3.2025 ιατρική γνωμάτευση του ακτινολόγου Τάσου Αλεξάνδρου στο Νοσοκομείο Πάφου «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» στο οποίο παραπέμφθηκε κατόπιν έντονων οχλήσεων στο δεξί του πόδι, καθώς και φωτογραφικό υλικό των απεικονίσεων των ακτινογραφιών στις οποίες υπεβλήθη και επί των οποίων διαφαίνονται τα θραύσματα από τη σφαίρα που είχε δεχθεί το 2013 όταν συνέβη το περιγραφέν περιστατικό (τεκμήριο 2). Τέλος, προσκόμισε φωτογραφία του στην οποία διαφαίνεται ο τραυματισμός του στο δεξί πόδι (τεκμήριο 3).

 

19.            Κατά την ακροαματική διαδικασία που διεξήχθη στις 12.12.2025, η συνήγορος του Αιτητή προσκόμισε συμπληρωματικές του υπομνήματος εξωτερικές πηγές πληροφόρησης για τη χώρα καταγωγής του Αιτητή με αντικείμενο τη λιποταξία των στρατιωτικών στη Νιγηρία και την αντιμετώπιση αυτών, καθώς και τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που υφίστανται οι κρατούμενοι λόγω της επικρατούσας στα σώματα ασφαλείας διαφθοράς (τεκμήριο 2).

 

20.            Κατά την ακροαματική διαδικασία που διεξήχθη στις 14.1.2026 και κατόπιν διευκρινιστικών ερωτήσεων που έθεσε το Δικαστήριο προς τον Αιτητή, ο Αιτητής υποστήριξε ότι κατατάχθηκε στην αστυνομία την 1.4.2004 και ότι παραιτήθηκε το έτος 2018. Ως προς τον λόγο που αποφάσισε να παραιτηθεί, ο Αιτητής αναφέρθηκε στην αποστολή ένοπλης ληστείας στην οποία πέντε αστυνομικοί, συμπεριλαμβανομένου του ιδίου, κλήθηκαν να φύγουν από τον σταθμό και να πάνε στο συμβάν. Κατά την ανταλλαγή πυρών, σκοτώθηκαν ένας αστυνομικός και δύο ένοπλοι ληστές, ο ίδιος τραυματίστηκε, ενώ επίσης συνελήφθησαν τρεις δράστες οι οποίοι στη συνέχεια κατηγορήθηκαν στο δικαστήριο, τους επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης και καταδικάστηκαν. Ο Αιτητής τοποθέτησε χρονικά το περιστατικό στο έτος 2014. Στη συνέχεια, ο Αιτητής δήλωσε ότι οι εν λόγω καταδικασθέντες δραπέτευσαν από τη φυλακή Owerri Prison, πολιτεία Imo. Κληθείς να εξειδικεύσει το έτος απόδρασης αυτών καθώς και το έτος κατά το οποίο τον αναζήτησαν στο σπίτι του, ο Αιτητής αποκρίθηκε ότι δεν θυμάται. Ερωτηθείς ως προς το περιστατικό της αναζήτησης του ιδίου στο σπίτι του, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι έλειπε από το σπίτι και ότι ενημερώθηκε από τους γείτονές του όταν γύρισε από τη δουλειά, οι οποίοι ειδικότερα του είπαν ότι κάποιοι οπλισμένοι ληστές ήρθαν με όπλα, πυροβολούσαν αδιάκριτα και φώναζαν το όνομά του. Ο Αιτητής περαιτέρω δήλωσε ότι ήξεραν πού βρισκόταν και πού τον έψαχναν, ότι υπήρχαν σημάδια πυροβολισμών στον τοίχο του κτιρίου όπου έμενε και ότι για αυτό τον λόγο έπαψε να νιώθει ασφαλής και άρχισε να μένει στο σπίτι κάποιου που τον φιλοξενούσε. Ερωτηθείς ως προς το πώς γνωρίζει ότι τα άτομα που τον αναζήτησαν ταυτίζονται με τους δραπέτες, ο Αιτητής αποκρίθηκε ότι αυτά τα άτομα είναι τα ίδια με τα άτομα που είχε βάλει στη φυλακή λόγω της ληστείας. Περαιτέρω, ο Αιτητής δήλωσε ότι λόγω του τραυματισμού δεν πήγαινε κανονικά στη δουλειά του και δεν έβγαινε από τον αστυνομικό στρατώνα, ενώ αφού ανέρρωσε, κατά τα έτη 2015-2017, δήλωσε ότι έκανε αίτηση μετάθεσης σε άλλη πολιτεία για να είναι ελεύθερος. Κληθείς να απαντήσει τι έκανε μετά την πρώτη άρνηση μετάθεσης, αποκρίθηκε ότι επειδή δεν ήταν καλά πήγε στον αδερφό του στην Abuja, ο οποίος του ζήτησε να μάθει την εργασία του συγκολλητή. Σε ερώτηση ως προς το αν εργαζόταν, ο Αιτητής δήλωσε ότι παρακολουθούσε μία εκπαίδευση και ότι δεν εργαζόταν επίσημα καθώς αν τον έβλεπε κάποιος χωρίς άδεια, μπορούσε να δώσει πληροφορίες, όπως φίλοι του που γνώριζαν ότι έφυγε από τη δουλειά του. Ερωτηθείς ως προς τον λόγο που δεν παραιτήθηκε από την αστυνομία, ο Αιτητής ανέφερε ότι κατέφυγε στον αδερφό του επειδή η αστυνομία δεν τον μετέθεσε και ότι φοβόταν ότι θα συλληφθεί επειδή είχε υπερβεί τις 21 ημέρες. Σε περίπτωση σύλληψης, ισχυρίστηκε επιπλέον ότι θα του ασκούνταν πειθαρχικές κυρώσεις, ότι θα τον παρέπεμπαν στο δικαστήριο και ότι θα τον φυλάκιζαν, διότι στη χώρα του όταν κηρυχθεί κάποιος λιποτάκτης και εμφανιστεί μετά από 21 ημέρες, αποστέλλεται σήμα σε όλα τα αρχηγεία με φωτογραφία ότι το άτομο αυτό έχει κηρυχθεί λιποτάκτης. Σε επανειλημμένες ερωτήσεις ως προς τον λόγο που δεν αποφάσισε να παραιτηθεί, ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι επέλεξε να μην αφήσει την άδεια όπως κάνουν άλλοι αστυνομικοί αλλά αποφάσισε να ζητήσει μετάθεση, ότι δεν ήταν πρόθεσή του να φύγει από τη δουλειά και ότι στη γραπτή αίτησή του δεν έγραψε ότι ήθελε να φύγει. Επιπλέον, δήλωσε ότι όταν πήγε να δει τον αδερφό του και έπαιρνε θεραπεία, δεν ήταν καλά και για αυτό τον λόγο έμεινε περισσότερο από το κανονικό, ότι παρέμεινε παρότι γνώριζε ότι έπρεπε να επιστρέψει στις 21 ημέρες, διότι οι οπλισμένοι ήταν στο μέρος όπου εργαζόταν, και ότι δεν ήξερε ότι θα τον κήρυσσαν λιποτάκτη ενώ γνώριζαν το πρόβλημά του. Περαιτέρω, ο Αιτητής ανέφερε ότι δεν έχει κάποιο έγγραφο που να αποδεικνύει ότι αναζητείται καθότι τα έγγραφα είναι εμπιστευτικά και ότι τα κρατούν μυστικά διότι αν τα δει κανείς μπορεί να τραπεί σε φυγή. Ο ίδιος ζήτησε να του τα στείλουν αλλά αρνήθηκαν. Αναφορικά με τη νόμιμη αναχώρησή του από τη χώρα, ισχυρίστηκε ότι στη Νιγηρία δεν είναι όπως εδώ και ότι αν κάνει κάποιος έγκλημα, μπορεί να φύγει από τη χώρα χωρίς να συλληφθεί στο αεροδρόμιο. Στη συνέχεια, ο Αιτητής ανέφερε ότι το 2019 ενημερώθηκε από τους φίλους και συναδέλφους του με τους οποίους είχε συμμετάσχει στην αποστολή ότι τον ψάχνουν ως λιποτάκτη, ότι την περίοδο εκείνη βρισκόταν στη χώρα αλλά έκανε περιορισμένες μετακινήσεις και ότι εργαζόταν στην εταιρεία «Sky Company». Αναφορικά με τους συναδέλφους του που είχαν συμμετάσχει στην ίδια επιχείρηση, ο Αιτητής δήλωσε ότι συνολικά συμμετείχαν πέντε άτομα, εκ των οποίων ο ένας έχασε τη ζωή του και οι λοιποί είτε ήρθαν από τα κεντρικά γραφεία είτε εργάζονταν στην ίδια πόλη μεν αλλά σε διαφορετικό μέρος. Κληθείς να απαντήσει αν συνέβη κάτι σε αυτούς, ο Αιτητής αποκρίθηκε αρνητικά, διότι τα εν λόγω άτομα δεν εργάζονταν στο ίδιο μέρος με αυτόν. Τέλος, ο Αιτητής δήλωσε ότι αν είχε μετατεθεί στο μέρος όπου εργάζονταν οι ως άνω συνάδελφοί του, δεν θα είχε φύγει από τη δουλειά του.

 

21.            Προχωρώντας στην de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιόν μου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, κρίνεται, επί τη βάσει των ενώπιον μου στοιχείων, ότι γίνεται δεκτό το εύρημα των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό. Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.[1]

 

22.            Συγκεκριμένα, ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, διαπιστώνεται ότι ο Αιτητής υπήρξε σαφής ως προς τα προσωπικά του στοιχεία. Η αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού εδραιώνεται περαιτέρω και από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι οποίες εντοπίζονται στο διοικητικό φάκελο και από το διαβατήριό του.

 

23.            Ως προς την αξιολόγηση του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού του Αιτητή, αναφορικά με τον ισχυρισμό περί εργασίας του στη Νιγηριανή Εθνική Αστυνομία (Nigerian National Police), τα ευρήματα των Καθ’ ων η αίτηση κρίνονται, κατόπιν επαναξιολόγησης των ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένων, ως ορθά. Ειδικότερα, ο Αιτητής αφενός ήταν σε θέση να παράσχει επαρκείς και σαφείς πληροφορίες ως προς τη θητεία του στο αστυνομικό σώμα της χώρας του και, αφετέρου, προσκόμισε υποστηρικτικά έγγραφα προς τεκμηρίωση των δηλώσεών του, τόσο προσωπικής φύσεως (όπως αποδεικτικά της εκπαίδευσης που έλαβε), όσο και πληροφορίες αναφορικά με το εκπαιδευτικό κέντρο στο οποίο δήλωσε ότι εκπαιδεύτηκε, οι οποίες επιβεβαιώνονται και από διαθέσιμες πηγές στο διαδίκτυο. Ως εκ τούτου, γίνεται αποδεκτό ότι ο Αιτητής υπηρέτησε ως αστυνομικός από το έτος 2003 έως το έτος 2018, οπότε και εγκατέλειψε την εργασία του.

24.          Αναφορικά με τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, περί λιποταξίας του από τις νιγηριανές εθνικές δυνάμεις το έτος 2018, κατόπιν απειλών που, κατά τους ισχυρισμούς του, δέχθηκε από πρόσωπα τα οποία είχε συλλάβει στο παρελθόν, επισημαίνονται τα ακόλουθα. Καταρχάς, οι εν λόγω δηλώσεις δύνανται να διακριθούν σε επιμέρους ουσιώδεις ισχυρισμούς, ήτοι: (α) τη φερόμενη στοχοποίησή του από πρόσωπα τα οποία είχε συλλάβει στο πλαίσιο επιχειρήσεων κατά την άσκηση των καθηκόντων του, και (β) την απόφασή του να εγκαταλείψει την εργασία του, χωρίς προηγουμένως να υποβάλει επίσημη παραίτηση.

25.          Ομοίως, ως προς τον εν λόγω ισχυρισμό, το Δικαστήριο συντάσσεται με τα ευρήματα των Καθ’ ων η αίτηση. Ειδικότερα, κατά τις συναφείς δηλώσεις του, ο Αιτητής εγκατέλειψε τη θέση του ως αστυνομικός, επικαλούμενος φόβο έναντι απειλητικών ενεργειών σε βάρος του, τις οποίες αποδίδει, κατά την προσωπική του εκτίμηση, σε πρόσωπα τα οποία είχαν διαφύγει από τη φυλακή και τα οποία ο ίδιος είχε συλλάβει στο παρελθόν (περί το 2014), στο πλαίσιο σχετικής επιχείρησης. Περαιτέρω, ανέφερε ότι, παρά το γεγονός ότι υπέβαλε αίτημα μετάθεσης σε άλλο αστυνομικό σταθμό της περιοχής του, το αίτημά του δεν έγινε αποδεκτό, γεγονός το οποίο εξέλαβε ως έλλειψη επαρκούς υποστήριξης και προστασίας από την αρμόδια αρχή. Κατόπιν τούτου, αποφάσισε να εγκαταλείψει τη θέση του και να μεταβεί στην πολιτεία Lagos, όπου παρέμεινε και εργάστηκε επί τριετία, χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα. Όπως δήλωσε, στην εν λόγω περιοχή δεν ήταν γνωστή η προηγούμενη ιδιότητά του ως αστυνομικού, εργαζόταν σε ιδιωτική επιχείρηση και φρόντιζε να περιορίζει τις μετακινήσεις του. Ως προς τα ανωτέρω, το αφήγημα του Αιτητή κρίνεται ως εσωτερικώς συνεκτικό.

26.          Ο Αιτητής ανέφερε περαιτέρω ότι, μετά την πάροδο περίπου τριών ετών από την εγκατάλειψη της θέσης του χωρίς υποβολή επίσημης παραίτησης, πληροφορήθηκε, μέσω συναδέλφου του, ότι αναζητείται από τις αρχές ως λιποτάκτης. Ωστόσο, δεν προσκόμισε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο προς επιβεβαίωση του εν λόγω ισχυρισμού.

27.          Αναφορικά με την εξωτερική αξιοπιστία του υπό εξέταση ισχυρισμού, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι οποίες παρατίθενται κατωτέρω. Ειδικότερα, επιχείρησε να ανεύρει πληροφορίες αναφορικά με το ζήτημα της λιποταξίας από την αστυνομία ή/και από άλλα σώματα ασφαλείας, όπως οι ένοπλες δυνάμεις της Νιγηρίας, καθώς και ως προς τις τυχόν συνέπειες που απορρέουν από τέτοιου είδους συμπεριφορά.

28.          Αναφορικά με το νομικό πλαίσιο που διέπει τον θεσμό της παραίτησης από τις Ένοπλες Δυνάμεις, εντοπίζονται τα ακόλουθα: Η στρατιωτική θητεία στη Νιγηρία είναι εθελοντική.[2] Ο Νόμος περί Ενόπλων Δυνάμεων του 2004 προβλέπει ότι η παραίτηση «ενός αξιωματικού από οποιονδήποτε κλάδο των Ενόπλων Δυνάμεων δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Gazette)».[3] Ο ίδιος νόμος ορίζει επίσης ότι αξιωματικός στον οποίο επιτράπηκε να παραιτηθεί «μπορεί να ανακληθεί οποτεδήποτε κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε περιόδου εφεδρικής υπηρεσίας, σύμφωνα με κανονισμούς που εκδίδονται βάσει του παρόντος Νόμου, και μετά την ανάκληση υποχρεούται να υπηρετήσει μέχρι να απολυθεί ή να απαλλαγεί».[4]

29.          Ο Νόμος παρέχει στον Πρόεδρο διακριτική εξουσία να «εκδίδει κανονισμούς που διέπουν τον διορισμό αξιωματικών, τους όρους υπηρεσίας τους, την προαγωγή, τη συνταξιοδότηση, την παραίτηση, την απόλυση και κάθε άλλο ζήτημα που αφορά τους αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων, όπως κρίνει αναγκαίο».[5]

 

30.          Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Εθνικής Επιτροπής Συντάξεων της Νιγηρίας, βάσει του Νόμου Μεταρρύθμισης Συντάξεων του 2004, ένα άτομο μπορεί να συνταξιοδοτηθεί οικειοθελώς πριν από την ηλικία των 50 ετών «κατόπιν ιατρικής γνωμάτευσης, λόγω μόνιμης αναπηρίας ή βάσει ειδικών όρων και προϋποθέσεων απασχόλησης».[6]

 

31.          Αναφορικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας για την παραίτηση από τις Ένοπλες Δυνάμεις της Νιγηρίας, παρατίθενται οι εξής συναφείς πληροφορίες: Η τοπική ειδησεογραφική πηγή Premium Times ανέφερε τον Ιανουάριο του 2021 ότι 127 αξιωματικοί, όλοι διορισμένοι σε κατώτερες βαθμίδες του στρατού —και συγκεκριμένα «ένας Αρχιλοχίας (Master Warrant Officer), τρεις Ανθυπασπιστές (Warrant Officers), 22 Επιλοχίες (Staff Sergeants), 29 Λοχίες (Sergeants), 64 Δεκανείς (Corporals), επτά Υποδεκανείς (Lance Corporals) και ένας Στρατιώτης»— παραιτήθηκαν από τις Ένοπλες Δυνάμεις της Νιγηρίας.[7] Σύμφωνα με το άρθρο, η «αποδέσμευση» των αξιωματικών εγκρίθηκε επίσημα από τον Αρχηγό του Στρατού και θα ίσχυε από τον Μάιο του 2021.[8] Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι αξιωματικοί αυτοί αποχώρησαν είτε οικειοθελώς είτε για ιατρικούς λόγους, χωρίς να είναι σαφείς οι ακριβείς αριθμοί.[9]

 

32.          Τον Αύγουστο του 2022, το Sahara Reporters ανέφερε την υποβολή επιστολών παραίτησης από 243 στρατιώτες προς τον Αρχηγό του Στρατού, οι οποίες εγκρίθηκαν επίσημα με ισχύ από τον Φεβρουάριο του 2023 και χαρακτηρίστηκαν ως «οικειοθελής και ιατρική απόλυση».[10] Σύμφωνα με άρθρο της ίδιας πηγής τον Ιανουάριο του 2023, περισσότεροι από 500 στρατιώτες, ιδίως από τη βορειοανατολική περιοχή, υπέβαλαν αιτήματα «οικειοθελούς συνταξιοδότησης», επικαλούμενοι, μεταξύ άλλων, «απώλεια ενδιαφέροντος», «διαφθορά εντός του στρατού» και «χαμηλό ηθικό».[11]

 

33.          Ως προς το νομικό πλαίσιο που διέπει τον θεσμό της παραίτησης από τη Νιγηριανή Αστυνομία: Όσον αφορά τους υπεράριθμους αστυνομικούς (supernumerary police officers), ο Νόμος περί Αστυνομίας του 2020 ορίζει ότι «κάθε υπεράριθμος αστυνομικός, κατά τον διορισμό του, κατατάσσεται για να υπηρετεί στην Αστυνομική Δύναμη από μήνα σε μήνα και μπορεί οποτεδήποτε να παραιτηθεί από τον διορισμό του […]».[12] Όσον αφορά τους ειδικούς αστυφύλακες (special constables), ο ίδιος νόμος προβλέπει ότι «μπορούν οποτεδήποτε να γνωστοποιήσουν εγγράφως στον ανώτερο αξιωματικό της αστυνομίας που είναι αρμόδιος για την περιοχή στην οποία έχουν διοριστεί, ότι επιθυμούν να παραιτηθούν από τον διορισμό τους σε ημερομηνία (όχι νωρίτερα από 30 ημέρες μετά την ημερομηνία υποβολής της ειδοποίησης) που αναφέρεται στην ειδοποίηση».[13] Όσον αφορά τους τροχονόμους (traffic wardens), ο Νόμος περί Αστυνομίας του 2020 ορίζει ότι «μπορούν οποτεδήποτε να γνωστοποιήσουν σε οποιονδήποτε ανώτερο αξιωματικό της αστυνομίας υπό τον οποίο υπηρετούν, εγγράφως, την πρόθεσή τους να παραιτηθούν από τον διορισμό τους».[14]

 

34.          Ειδικές πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας για την παραίτηση από τη Νιγηριανή Αστυνομία δεν κατέστη δυνατόν να εντοπιστούν στη μηχανή αναζήτησης «google» και στην πλατφόρμα αναζήτησης εξωτερικών πηγών πληροφόρησης «ecoi.net». Επισημαίνεται ότι και οι πληροφορίες που ο ίδιος ο Αιτητής προσκόμισε αφορούν στην λιποταξία από το στρατό και όχι από την αστυνομία.

 

35.          Αναφορικά με τη διαδικασία παραίτησης από τη Νιγηριανή Αστυνομία, παρατίθενται τα εξής: Σύμφωνα με τον Νόμο περί Αστυνομίας του 2020, ένας υπεράριθμος αστυνομικός μπορεί οποτεδήποτε

«να παραιτηθεί από τον διορισμό του δίνοντας προειδοποίηση ενός μηνός στον εργοδότη του και στον ανώτερο αξιωματικό της αστυνομίας που είναι υπεύθυνος για την περιοχή στην οποία έχει διοριστεί, και ο διορισμός του μπορεί να λυθεί από την αρμόδια αρχή:

(α) με προειδοποίηση ενός μηνός, ή
(β) με καταβολή αποδοχών ενός μηνός αντί της προειδοποίησης».[15]

 

36.          Όσον αφορά τη διαδικασία παραίτησης των ειδικών αστυφυλάκων, ο Νόμος ορίζει ότι:

«Ένας ειδικός αστυφύλακας που διορίζεται βάσει του άρθρου 106 του παρόντος Νόμου μπορεί, οποτεδήποτε, να γνωστοποιήσει εγγράφως στον ανώτερο αξιωματικό της αστυνομίας που είναι αρμόδιος για την περιοχή στην οποία έχει διοριστεί, ότι επιθυμεί να παραιτηθεί από τον διορισμό του σε ημερομηνία (όχι νωρίτερα από 30 ημέρες μετά την ημερομηνία υποβολής της ειδοποίησης) που αναφέρεται στην ειδοποίηση. (2) Με την παραλαβή της ειδοποίησης σύμφωνα με την παράγραφο (1), ο αρμόδιος ανώτερος αξιωματικός της αστυνομίας τη διαβιβάζει στην αρμόδια αρχή και, εφόσον η αρμόδια αρχή συναινέσει, ο διορισμός του ειδικού αστυφύλακα παύει να ισχύει την ημερομηνία που αναφέρεται στην ειδοποίηση ή την ημερομηνία κατά την οποία γνωστοποιείται ότι δόθηκε η συναίνεση, όποια είναι μεταγενέστερη».[16]

 

37.          Σύμφωνα με τον ίδιο Νόμο, ένας τροχονόμος μπορεί να παραιτηθεί υποβάλλοντας:

«σε οποιονδήποτε ανώτερο αξιωματικό της αστυνομίας υπό τον οποίο υπηρετεί, έγγραφη ειδοποίηση της πρόθεσής του να παραιτηθεί από τον διορισμό του σε ημερομηνία που αναφέρεται στην ειδοποίηση, όχι νωρίτερα από 28 ημέρες μετά την ημερομηνία υποβολής της ειδοποίησης. (2) Με την παραλαβή της ειδοποίησης που αναφέρεται στην παράγραφο (1), ο ανώτερος αξιωματικός της αστυνομίας τη διαβιβάζει αμέσως στον Επίτροπο που έχει τον έλεγχο τόσο του ίδιου όσο και του τροχονόμου και, εφόσον ο Επίτροπος συναινέσει, ο διορισμός του τροχονόμου τερματίζεται».[17]

 

38.          Αναφορικά με τη μεταχείριση από το κράτος πρώην μελών της Νιγηριανής αστυνομίας που παραιτήθηκαν οικειοθελώς, παρατίθενται οι εξής συναφείς πληροφορίες: Τον Μάιο του 2023, τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η Νιγηριανή Αστυνομία συνέλαβε τη Fauzziyah Isiak, αστυνομικό της Αστυνομίας της Πολιτείας Lagos, μετά την παραίτησή της από το Σώμα, κατηγορώντας την για «αδικαιολόγητη απουσία» (absconding) από τα καθήκοντά της.[18] Σύμφωνα με την ίδια, προσπαθούσε να παραιτηθεί από το 2022, αλλά τα αιτήματά της δεν εγκρίθηκαν.[19] Οι πηγές αναφέρουν ότι η Αστυνομία της Πολιτείας Lagos εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση στην οποία σημείωνε ότι η αστυνομικός δεν ακολούθησε την προβλεπόμενη διαδικασία και ότι, έως ότου εγκριθεί η παραίτηση, ο αστυνομικός «παραμένει εν ενεργεία μέλος του Σώματος και δεσμεύεται από όλους τους ισχύοντες κανόνες και κανονισμούς υπηρεσίας».  Σύμφωνα με αυτούς, «απουσία από τα καθήκοντα για είκοσι μία ημέρες χωρίς άδεια ή άδεια απουσίας οδηγεί αυτομάτως στον χαρακτηρισμό ως λιποτάκτη».[20]

 

39.          Οι πηγές αναφέρουν επίσης ότι στην ανακοίνωση της αστυνομίας γινόταν μνεία ότι η Isiak θα αντιμετώπιζε δίκη για «παράπτωμα κατά της πειθαρχίας».[21] Τοπική ειδησεογραφική πηγή επικαλέστηκε δήλωση της Campaign for Democratic and Workers’ Rights (CDWR), μιας τοπικής οργάνωσης υπεράσπισης των δικαιωμάτων των εργαζομένων, μετά τη σύλληψη της αστυνομικού, σύμφωνα με την οποία «η διοικητική διαδικασία αποχώρησης αστυνομικών που επιθυμούν οικειοθελώς να εγκαταλείψουν το Σώμα “έχει εργαλειοποιηθεί ώστε να τους κρατά στην αστυνομία παρά τη θέλησή τους”».[22]

 

40.          Περαιτέρω, ακολουθούν πληροφορίες ως προς το νομικό πλαίσιο που διέπει τη λιποταξία τόσο από το σώμα των Ενόπλων Δυνάμεων όσο και από το Αστυνομικό σώμα:

 

41.          Η λιποταξία θεωρείται έγκλημα βάσει του Νόμου περί Ενόπλων Δυνάμεων.[23] Σύμφωνα με τον Νόμο,

«πρόσωπο που υπάγεται στο στρατιωτικό δίκαιο δυνάμει του παρόντος Νόμου και το οποίο

(α) λιποτακτεί· ή
(β) πείθει ή παρακινεί οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο που υπάγεται στο στρατιωτικό δίκαιο δυνάμει του παρόντος Νόμου να λιποτακτήσει,

είναι ένοχο λιποταξίας και υπόκειται, κατόπιν καταδίκης από στρατοδικείο, σε ποινή φυλάκισης έως δύο έτη ή σε οποιαδήποτε ηπιότερη ποινή προβλέπεται από τον παρόντα Νόμο».[24]

 

42.          Ο Νόμος ορίζει ως «λιποτάκτη» πρόσωπο που:

«(α) εγκαταλείπει οποιαδήποτε υπηρεσία των Ενόπλων Δυνάμεων ή, ενώ έχει καθήκον να το πράξει, δεν προσέρχεται ή δεν επανεντάσσεται στις Ένοπλες Δυνάμεις […] με την πρόθεση να παραμείνει μόνιμα απών από τα καθήκοντά του·
(β) εφόσον είναι αξιωματικός, κατατάσσεται ή εισέρχεται σε οποιονδήποτε άλλο κλάδο των Ενόπλων Δυνάμεων […] χωρίς να έχει απολυθεί από την προηγούμενη κατάταξή του·
(γ) απουσιάζει χωρίς άδεια με σκοπό να αποφύγει την υπηρεσία σε οποιονδήποτε τόπο εκτός Νιγηρίας ή να αποφύγει την υπηρεσία ή συγκεκριμένη υπηρεσία όταν βρίσκεται ενώπιον του εχθρού».[25]

 

43.          Ο Νόμος περί Νιγηριανής Αστυνομίας ορίζει ότι αστυνομικός που «λιποτακτεί ή βοηθά ή υποκινεί τη λιποταξία αστυνομικού από τη Νιγηριανή Αστυνομία» […]
(i) υπόκειται σε κατάλληλες πειθαρχικές διαδικασίες σύμφωνα με τους πειθαρχικούς μηχανισμούς της αστυνομίας και (ii) εφόσον κριθεί υπεύθυνος, προτείνεται για απόλυση και παραπέμπεται στο δικαστήριο για ποινική δίωξη σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία».[26]

 

44.          Ο ίδιος Νόμος διευκρινίζει ότι «αστυνομικός μπορεί να διωχθεί για λιποταξία ανεξαρτήτως της διάρκειας της απουσίας του».[27] Επιπλέον, προβλέπεται ότι αστυνομικός θα καταδικαστεί ως λιποτάκτης μόνο εφόσον «το δικαστήριο πειστεί ότι υπήρχε πρόθεση εκ μέρους του αστυνομικού είτε να μην επιστρέψει στη Νιγηριανή Αστυνομία είτε να αποφύγει κάποια συγκεκριμένη σημαντική υπηρεσία».[28]

 

45.          Πληροφορίες σχετικά με τη μεταχείριση των λιποτακτών από τη Νιγηριανή Αστυνομία από το κράτος δεν κατέστη δυνατόν να εντοπιστούν στη μηχανή αναζήτησης «google» και στην πλατφόρμα αναζήτησης εξωτερικών πηγών πληροφόρησης «ecoi.net». Παρατίθενται πληροφορίες αναφορικά με τη μεταχείριση από το κράτος των λιποτακτών από τις Ένοπλες Δυνάμεις οι οποίες ενδεχομένως να κριθούν συναφείς στο πλαίσιο της επίδικης υπόθεσης:

 

46.          Οι πηγές αναφέρουν πολυάριθμους αξιωματικούς και στρατιωτικό προσωπικό που κατηγορήθηκαν για αδικήματα όπως «λιποταξία» και «απουσία άνευ αδείας».[29] Οι λόγοι λιποταξίας από τις Ένοπλες Δυνάμεις της Νιγηρίας περιλαμβάνουν «γενική δυσαρέσκεια εντός του στρατεύματος και έναντι της ηγεσίας»,[30] απώλεια ενδιαφέροντος,[31] κακή ποιότητα πολεμικού εξοπλισμού και ανεπαρκή μέριμνα προσωπικού,[32] ελλιπείς πληροφορίες και υλικοτεχνική υποστήριξη, ύπαρξη σαμποτέρ εντός του στρατού, απουσία σχεδίου αντικατάστασης, διαφθορά και εκφοβισμό από στρατιωτικούς διοικητές.[33]

 

47.          Σε ακαδημαϊκό άρθρο που δημοσιεύθηκε το 2021, ο Olasupo Thompson, λέκτορας στο Τμήμα Ιστορίας και Διεθνών Σπουδών του Ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου Γεωργίας Abeokuta (FUNAAB), ανέφερε ότι το κράτος της Νιγηρίας αντιμετωπίζει τις ανταρσίες και τις λιποταξίες «μέσω ποινών όπως η θανατική ποινή, οι απολύσεις, οι υποβιβασμοί και η φυλάκιση» και ότι οι περισσότεροι στρατιώτες που εγκαταλείπουν τον στρατό δεν διαθέτουν άλλες δεξιότητες πέραν της μάχης και παραμένουν άνεργοι.[34]

 

48.          Τον Μάρτιο του 2021, τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι 12 αξιωματικοί και 89 στρατιώτες που λιποτάκτησαν από το μέτωπο μετά από επίθεση ανταρτών εντάχθηκαν στον κατάλογο καταζητούμενων της κυβέρνησης, ενώ οι στρατιωτικές αρχές διέταξαν τη σύλληψή τους και το πάγωμα των τραπεζικών τους λογαριασμών.[35]

 

49.          Μεταξύ Οκτωβρίου 2021 και Απριλίου 2022, το Νιγηριανό Στρατοδικείο δίκασε περισσότερους από 277 αξιωματικούς και στρατιωτικό προσωπικό για διάφορα αδικήματα, μεταξύ των οποίων: 30 αξιωματικοί καταδικάστηκαν σε διάφορες ποινές φυλάκισης, 4 απολύθηκαν από την υπηρεσία, 25 στερήθηκαν την αρχαιότητά τους με υποβιβασμό βαθμού, 20 στερήθηκαν τις αποδοχές τους, 17 τέθηκαν υπό υπηρεσιακή επίπληξη και 10 απολύθηκαν και αθωώθηκαν.[36]

 

50.          Στη Γενική Έκθεση Πληροφοριών Χώρας Καταγωγής για τη Νιγηρία, που καλύπτει την περίοδο από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Δεκέμβριο του 2022, το Υπουργείο Εξωτερικών των Κάτω Χωρών ανέφερε ότι εμπιστευτικές πηγές υποδείκνυαν πως «πολλές καταδίκες στις ένοπλες δυνάμεις λαμβάνουν χώρα μυστικά και, ως εκ τούτου, δεν είναι γνωστές στον έξω κόσμο».[37]

 

 

51.          Ως προς τη δυνατότητα των λιποτακτών να αναχωρήσουν νόμιμα από τη χώρα: Στο πλαίσιο έρευνας που διεξήγαγε η EUAA αναφορικά με τη λιποταξία από τον στρατό και τη δυνατότητα των στρατιωτικών λιποτακτών να αποκτήσουν έγγραφα, συμπεριλαμβανομένων διαβατηρίων, και περιγράφονται αναλυτικά στο «COI Query - Nigeria: Resignation and desertion from the military, particularly low-ranking soldiers, including procedures and legislation; information on treatment by authorities, prison conditions, in Delta state», σημειώνεται ότι δεν κατέστη εφικτή η ανεύρεση ειδικών πληροφοριών. Σημειώνεται ότι γενικά το δικαίωμα των πολιτών της Νιγηρίας να μετακινούνται και να ταξιδέψουν στο εξωτερικό γίνεται σεβαστό στην πράξη, ότι η αρμόδια Υπηρεσία για έκδοση διαβατηρίου είναι η Υπηρεσία Μετανάστευσης της Νιγηρίας (Nigeria Immigration Service) και ότι οι πολίτες μπορούν να υποβάλουν αίτηση έκδοσης νέου διαβατηρίου ηλεκτρονικά είτε εντός της χώρας είτε από το εξωτερικό, με τα ραντεβού λήψης βιομετρικών δεδομένων να δίδονται είτε σε εγχώριο γραφείο διαβατηρίου είτε σε διπλωματική αποστολή του εξωτερικού.[38]

 

52.          Αναφορικά με την πρόσβαση σε κρατική – δικαστική προστασία, την αποτελεσματικότητα του δικαστικού μηχανισμού και την τήρηση των εγγυήσεων περί δίκαιης δίκης σημειώνεται ότι  παρά τη νομοθετική κατοχύρωση της ανεξαρτησίας της δικαστικής αρχής, το δικαστικό σώμα εκτίθεται σε πιέσεις από την εκτελεστική και τη νομοθετική εξουσία, ενώ πάσχει από υποχρηματοδότηση και υποστελέχωση. Ενδεικτικά, τον Δεκέμβριο του 2021 ελέχθη από τον Προέδρο του Ομοσπονδιακού Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι εκκρεμούσαν 128.000 υποθέσεις, με τους δικαστές να ανέρχονται σε 75. Όσον αφορά τη διαχείριση των καταγγελιών από την αστυνομία, αν κάποιος πολίτης δεν είναι ικανοποιημένος από τον τρόπο διαχείρισης της υπόθεσής του από την τοπική αστυνομική αρχή, μπορεί να απευθυνθεί σε προϊστάμενη υπηρεσία. Αυτή η δυνατότητα όμως στην πράξη αξιοποιείται μόνο από πολίτες που έχουν τις γνώσεις, τα χρήματα και τις απαραίτητες επαφές. Στο πλαίσιο της δικαστικής διαδικασίας, παρά την κατοχύρωση του δικαιώματος της πρόσβασης σε δικηγόρο, το εν λόγω δικαίωμα στην πράξη επιφυλάσσεται  στους έχοντες, αφενός λόγω του κόστους πρόσληψης δικηγόρου αφετέρου λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας υπηρεσιών δωρεάν νομικής συνδρομής. Συχνά κατηγορούμενοι κρατούνται χωρίς τη γνωστοποίηση της αποδιδόμενης κατηγορίας ή χωρίς πρόσβαση σε δικηγόρο. Η παρατεταμένη προσωρινή κράτηση συχνά συνεχίζεται παρά τη διαταγή περί άρσης αυτή από το δικαστήριο υπό τον όρο της εγγύησης.[39]

 

53.          Ως προς τις συνθήκες κράτησης σε φυλακές της Νιγηρίας ,  είκοσι χρόνια μετά την επικύρωση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά των βασανιστηρίων το 2001, η κατάσταση στη Νιγηρία έγινε αντικείμενο εξέτασης για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2021 από την Επιτροπή του ΟΗΕ κατά των Βασανιστηρίων. Η χώρα έχει αναπτύξει ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο που απαγορεύει τα βασανιστήρια και άλλες σκληρές, απάνθρωπες και εξευτελιστικές μεταχειρίσεις τα τελευταία χρόνια. Δυστυχώς, παρά αυτά τα νομικά βήματα, η συστημική χρήση βασανιστηρίων από τις υπηρεσίες ασφαλείας στη Νιγηρία παραμένει ευρέως διαδεδομένη. Οι δραστηριότητες μη κρατικών παραγόντων και τρομοκρατικών ομάδων, μαζί με την πανδημία Covid-19 έχουν δημιουργήσει ανησυχητικές διαστάσεις στα ζητήματα των βασανιστηρίων και των μηχανισμών λογοδοσίας.[40]

 

54.          Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΗΕ για την Περιοδική Αναφορά για Χώρα (UPR) του 2018, οι υπηρεσίες ασφαλείας, ιδιαίτερα η αστυνομία και ο στρατός, είχαν εμπλακεί σε εκτεταμένες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της υπερβολικής χρήσης βίας, των εξωδικαστικών δολοφονιών, των βασανιστηρίων, των αυθαίρετων συλλήψεων και κρατήσεων, των αναγκαστικών εξαφανίσεων και του εκβιασμού. Τον Δεκέμβριο του 2017, ο Πρόεδρος της Νιγηρίας υπέγραψε τον νόμο κατά των βασανιστηρίων, ο οποίος τιμωρούσε πράξεις βασανιστηρίων και άλλης σκληρής, απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης. Η PRAWA [Δράση Αποκατάστασης και Πρόνοιας Κρατουμένων, της Δανίας] δήλωσε ότι αυτός ο νόμος είχε σημαντικά κενά, για παράδειγμα, σε σχέση με τις έρευνες και το δικαίωμα των θυμάτων σε αποκατάσταση.[41] Έρευνα της Διεθνούς Αμνηστίας δείχνει ότι η αστυνομία και το στρατιωτικό προσωπικό συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τακτικά βασανιστήρια και άλλες μεθόδους κακομεταχείρισης για να εξάγουν πληροφορίες και «ομολογίες» και να τιμωρούν κρατούμενους. Μια ευρεία ποικιλία μεθόδων βασανιστηρίων χρησιμοποιείται από τις δυνάμεις ασφαλείας στη Νιγηρία κατά παράβαση της απόλυτης απαγόρευσης κατά των βασανιστηρίων και άλλης κακομεταχείρισης. Μερικά από τα πιο κοινά βασανιστήρια που τεκμηριώνεται από τη Διεθνή Αμνηστία περιλαμβάνουν ξυλοδαρμούς, απαγχονισμό, βιασμό και σεξουαλική βία, αφαίρεση θηλής, «κρέμασμα» των κρατουμένων από τα πόδια, πείνα, εξαναγκασμό κρατουμένων να κάθονται σε αιχμηρά αντικείμενα.[42]

 

55.          Σε σχέση με τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές στη Νιγηρία, σύμφωνα με την αναφορά του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών για τα πεπραγμένα του 2023, στα σημαντικά ζητήματα ανθρώπινων δικαιωμάτων περιλαμβάνονταν οι σκληρές και απειλητικές για ζωή συνθήκες φυλάκισης. Επεξηγώντας περαιτέρω, αναφέρει ότι οι φυλακισθέντες και οι κρατούμενοι φέρεται να υποβλήθηκαν σε μεγάλο βαθμό συνωστισμού, ανεπαρκή φαρμακευτική περίθαλψη, ελλείμματα φαγητού και νερού καθώς και άλλες καταχρήσεις. Ορισμένες των άνω συνθηκών κατέληξαν σε θανάτους. Σε σχέση με το συνωστισμό επισημαίνεται ότι υπήρξε σημαντικό πρόβλημα, με πενήντα τοις εκατό περισσότερους τροφίμους από την προβλεπόμενη χωρητικότητα. Ακόμη, ορισμένες φυλακές κατασκευάστηκαν 70 με 80 χρόνια νωρίτερα και παρουσίαζαν έλλειψη βασικών εγκαταστάσεων. Περαιτέρω, η ίδια ως άνω έκθεση αναφέρει ως προς την πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ότι η έλλειψη πόσιμου νερού, οι ανεπαρκείς εγκαταστάσεις λυμάτων και ο συνωστισμός ορισμένες φορές απέληγαν σε επικίνδυνες και ανθυγιεινές συνθήκες. Οι ασθένειες παρέμεναν διάχυτες στις εγκαταστάσεις οι οποίες ήταν ανεπαρκώς αεριζόμενες με χρόνιες ελλείψεις ιατροφαρμακευτικών προμηθειών. Η ανεπαρκής ιατροφαρμακευτική περίθαλψη είχε ως συνέπεια ορισμένοι κρατούμενοι να αποβιώσουν από ιάσιμες ασθένειες. Παρότι οι αρχές επιχείρησαν να απομονώσουν τα πρόσωπα με μεταδοτικές ασθένειες, οι εγκαταστάσεις συχνά είχαν έλλειψη επαρκούς χώρου, ενώ οι τρόφιμοι οι οποίοι έφεραν τις σχετικές ασθένειες διαβίωναν με το γενικό πληθυσμό της φυλακής. Οι φυλακές παρείχαν περιορισμένη ιατρική φροντίδα στους τρόφιμους και μετέφεραν τα σοβαρά άρρωστα πρόσωπα σε κυβερνητικά νοσοκομεία. Στην ίδια αναφορά παρατηρείται ότι μόνο οι τρόφιμοι με χρήματα ή υποστήριξη από τις οικογένειές τους είχαν επαρκή τροφή, με τους εργαζόμενους των φυλακών να κλέβουν χρήματα τα οποία προορίζονταν για το φαγητό των τροφίμων. Οι εργαζόμενοι των φυλακών, η αστυνομία και άλλο προσωπικό των δυνάμεων ασφαλείας ορισμένες φορές αρνείτο στους τρόφιμους το φαγητό και την ιατρική περίθαλψη προς τιμωρία τους ή προκειμένου να αποσπάσουν χρήματα. Οι αρχές διερεύνησαν γενικά τις αξιόπιστες καταγγελίες για κακομεταχείριση, αλλά τέτοιες καταγγελίες υποβλήθηκαν σπάνια. Οι αποδεδειγμένες καταγγελίες για παράπτωμα οδηγούσαν γενικά σε διοικητικές κυρώσεις, που μερικές φορές περιελάμβαναν την απομάκρυνση από τη δημόσια υπηρεσία, αλλά σπάνια σε ποινικές διώξεις. Όσον αφορά τη διεξαγωγή ανεξάρτητης παρακολούθησης των φυλακών από ανεξάρτητους μη κυβερνητικούς παρατηρητές, η κυβέρνηση επέτρεπε μία περιορισμένη παρακολούθηση. Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού είχε πρόσβαση σε αστυνομικά κέντρα κράτησης, στις Σωφρονιστικές Υπηρεσίες της Νιγηρίας και σε ορισμένα στρατιωτικά κέντρα κράτησης[43].

 

56.          Η αναφορά του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών για τα πεπραγμένα του 2024 επαναλαμβάνει ότι παρά την ποινικοποίηση των βασανιστηρίων και της σκληρής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης των συλληφθέντων, υπήρχαν αξιόπιστες αναφορές περί χρήσης των ανωτέρω πρακτικών από κυβερνητικούς αξιωματούχους, με την ατιμωρησία για τα βασανιστήρια να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα στους κόλπους των δυνάμεων ασφαλείας, ιδίως της αστυνομίας, του στρατού και των μονάδων της Υπηρεσίας Κρατικής Ασφάλειας (DSS). Η κυβέρνηση ισχυριζόταν ότι διεξήγαγε έρευνες σε βάρος μελών των δυνάμεων ασφαλείας και τα κατέστησε υπόλογα για εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, αλλά τα αποτελέσματα σπάνια δημοσιοποιούνταν.[44]

 

57.          Από την επισκόπηση των ανωτέρω πηγών προκύπτει ότι, μολονότι η λιποταξία ή η αδικαιολόγητη απουσία από τη Νιγηριανή Αστυνομία συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα και δύναται, υπό προϋποθέσεις, να επισύρει πειθαρχικές ή ακόμη και ποινικές συνέπειες, δεν εντοπίζονται επαρκείς και συγκεκριμένες πληροφορίες ως προς τη συστηματική και αυστηρή εφαρμογή τέτοιων κυρώσεων στην πράξη, ιδίως σε περιπτώσεις απλής εγκατάλειψης της θέσης χωρίς υποβολή παραίτησης. Αντιθέτως, τα διαθέσιμα στοιχεία αναδεικνύουν ότι υφίσταται θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει την παραίτηση από το αστυνομικό σώμα, έστω υπό προϋποθέσεις, ενώ μεμονωμένα περιστατικά πειθαρχικής δίωξης φαίνεται να συνδέονται κυρίως με μη τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας και όχι με την ίδια την πρόθεση αποχώρησης.

 

58.          Υπό τα δεδομένα αυτά, δεν προκύπτει ότι η μεταχείριση των αστυνομικών που εγκαταλείπουν τη θέση τους είναι συγκρίσιμη, ως προς τη βαρύτητα και τη συστηματικότητα των συνεπειών, με εκείνη που καταγράφεται για περιπτώσεις λιποταξίας στις Ένοπλες Δυνάμεις. Περαιτέρω, η επιλογή του Αιτητή να εγκαταλείψει τη θέση του χωρίς να υποβάλει παραίτηση ή να εξαντλήσει τις διαθέσιμες διοικητικές διαδικασίες δεν παρίσταται ως εύλογη υπό το φως των ανωτέρω, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο ίδιος δεν αντιλαμβανόταν τον κίνδυνο σε βάρος του ως ιδιαιτέρως υψηλό ή άμεσο. Αξιοσημείωτο είναι ότι κατά τη δήλωσή του στη συνέντευξή του ανέφερε ότι ο λόγος που δεν ακολούθησε τη δέουσα διαδικασία μέσω δικηγόρου εκείνη τη χρονική στιγμή ήταν λόγω έλλειψης επαρκών οικονομικών μέσων ενώ σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα του θα σπεύσει να διευθετήσει και να διευθετήσει το εν λόγω ζήτημα με τις αρχές. Συνεπώς, ο υπό εξέταση ισχυρισμός εν μέρει ενισχύεται ως προς την εξωτερική του αξιοπιστία, αναφορικά με την ύπαρξη πειθαρχικών κυρώσεων σε περίπτωση λιποταξίας από την αστυνομία. Ωστόσο, ο πραγματικός κίνδυνος τον οποίο ο Αιτητής ευλόγως ενδέχεται να διατρέχει, ένεκα της στάσης του, ζήτημα που άπτεται και της αξιολόγησης του κινδύνου, δεν προκύπτει να έχει την ένταση και την έκταση που ο ίδιος επικαλείται, ενώ προκύπτει ότι τόσο κατά του ουσιώδη χρόνο όσο και σε περίπτωση επιστροφής του ευλόγως θεωρείται ότι υπάρχουν στη διάθεσή του οι διαδικασίες διευθέτησης τυχόν ζητήματος.

 

59.          Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που διατρέχει ο Αιτητής, στη βάση των αποδεκτών ισχυρισμών του Αιτητή, επιπρόσθετα προς όσα καταγράφονται στην Εισηγητική-Έκθεση, ιδίως όσον αφορά στην επικαιροποιημένη εικόνα της κατάστασης ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του, παρατηρούνται τα εξής:

 

60.          Ως προς το θρησκευτικό προφίλ του Αιτητή, πέραν της απουσίας εκπεφρασμένου φόβου από μέρους του Αιτητή, σημειώνεται ότι η θρησκευτική ελευθερία κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα της Νιγηρίας. Περίπου το 50% του πληθυσμού ασπάζεται το Ισλάμ, με συγκέντρωση κυρίως στις βόρειες πολιτείες της χώρας, ενώ περίπου το 48% ανήκει σε χριστιανικά δόγματα, με μεγαλύτερη παρουσία στις νότιες και νοτιοανατολικές περιοχές. Επισημαίνεται ότι η πολιτεία Lagos, όπου ο Αιτητής διέμενε, βρίσκεται στη νοτιοδυτική Νιγηρία και χαρακτηρίζεται από θρησκευτική ετερογένεια, με σημαντική παρουσία τόσο μουσουλμανικού όσο και χριστιανικού πληθυσμού. Ως εκ τούτου, το θρησκευτικό προφίλ του Αιτητή δεν συνιστά, αφ’ εαυτού, παράγοντα αυξημένου κινδύνου στην εν λόγω περιοχή, ελλείψει συγκεκριμένων και εξατομικευμένων στοιχείων που να καταδεικνύουν στοχοποίησή του για λόγους θρησκείας.[45]

61.          Ως προς το φυλετικό προφίλ του Αιτητή, επισημαίνονται τα ακόλουθα. Στη Νιγηρία υφίστανται περισσότερες από 250 εθνοτικές ομάδες, με τις τρεις επικρατούσες να είναι οι Hausa-Fulani, οι Yoruba και οι Igbo. Η εθνοτική ομάδα των Igbo εντοπίζεται κυρίως στη νοτιοανατολική Νιγηρία και αποτελεί μία εκ των μεγαλύτερων ομάδων της χώρας. Από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτουν ενδείξεις ότι τα μέλη της εν λόγω ομάδας υφίστανται, αφ’ εαυτών, δίωξη ή συστηματική στοχοποίηση. Περαιτέρω, ο Αιτητής δεν εξέφρασε σε κανένα στάδιο της διαδικασίας φόβο δίωξης συνεπεία της φυλετικής του καταγωγής. Συνεπώς, το φυλετικό του προφίλ δεν συνιστά, καθεαυτό, παράγοντα αυξημένου κινδύνου[46].

 

62.          Ακολούθως, ως προς την τρέχουσα κατάσταση ασφάλειας, τόσο στην πολιτεία Lagos, ως τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, όσο και γενικότερα στη χώρα καταγωγής του, επισημαίνονται τα ακόλουθα:

 

63.          Σχετικά με την γενικότερη κατάσταση ασφαλείας στη Νιγηρία διαπιστώνεται ότι η Νιγηρία είναι αναμεμειγμένη σε δύο παράλληλες μη διεθνείς ένοπλες συρράξεις ενάντια στις μη κρατικές ένοπλες ομάδες Boko Haram και ISWAP (Islamic State in West Africa Province). Στα προβλήματα συγκαταλέγονται η δεκαπενταετής τζιχαντιστική εξέγερση στη βορειοανατολική περιοχή, οι ληστείες στη βορειοδυτική περιοχή, η βία μεταξύ κτηνοτρόφων και αγροτών σε ολόκληρη την κεντρική βόρεια ζώνη, η αποσχιστική κινητοποίηση της Biafra και η σχετική βία στη νοτιοανατολική περιοχή, καθώς και το οργανωμένο έγκλημα που συνδέεται με τον πετρελαϊκό τομέα στο Δέλτα του Νίγηρα[47]. Ο Παγκόσμιος Δείκτης Τρομοκρατίας (GTI), ο οποίος καλύπτει τα γεγονότα του έτους 2024, κατέταξε τη Νιγηρία στην έκτη θέση μεταξύ των χωρών που έχουν πληγεί περισσότερο από την τρομοκρατία (υποχώρηση κατά δύο θέσεις σε σχέση με το 2023)[48]. Η Boko Haram δρα στις πολιτείες Borno, Yobe, και Adamawa (βορειοανατολική Νιγηρία) και λιγότερο στην πολιτεία Kaduna. Kατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, η ISWAP έδειξε ότι χρησιμοποιούσε νέες στρατιωτικές τακτικές, μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης μονάδων μάχης με μοτοσικλέτες, ταχείας επίθεσης με ελαφρύ οπλισμό, νυχτερινών επιδρομών, σχεδόν ταυτόχρονων επιθέσεων σε διαφορετικά σημεία, επιθέσεων σε στρατηγικούς δρόμους και γέφυρες, καθώς και επιθέσεων αντιπερισπασμού για την αποτροπή της άφιξης κυβερνητικών ενισχύσεων.  Από τον Δεκέμβριο του 2024, η ομάδα έχει χρησιμοποιήσει drones για τη διεξαγωγή επιθέσεων, αντί να τα χρησιμοποιεί απλώς για παρακολούθηση/συλλογή πληροφοριών και προπαγανδιστικούς σκοπούς. Μετά την επιτυχή κατάληψη πολλαπλών στρατιωτικών βάσεων στην πολιτεία Borno, οι ερευνητές Malik Samuel και Ed Stoddard υποστήριξαν ότι το ISWAP είχε επεκτείνει το γεωγραφικό του πεδίο δράσης και απέκτησε την ικανότητα να επιτίθεται σε «οποιαδήποτε τοποθεσία» στην πολιτεία, συμπεριλαμβανομένων των πόλεων με στρατιωτικές φρουρές.[49] Οι ένοπλες συγκρούσεις που καταγράφονται ανωτέρω δεν επηρεάζουν την πολιτεία Lagos.

 

64.          Η πολιτεία Lagos, ως το οικονομικό κέντρο της Νιγηρίας, αντιμετωπίζει ποικίλες προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας. Παρά τις προσπάθειες των αρχών, ζητήματα όπως η εγκληματικότητα, η κυκλοφοριακή συμφόρηση και οι κοινωνικές ανισότητες παραμένουν επίκαιρα[50]. Οι αρχές έχουν εντείνει τις προσπάθειες για την καταπολέμηση αυτών των φαινομένων μέσω αυξημένης αστυνόμευσης και κοινοτικών πρωτοβουλιών[51]. Παρά τις προκλήσεις, η πολιτεία Lagos σημειώνει πρόοδο στην ενίσχυση της ασφάλειας μέσω συντονισμένων προσπαθειών των αρχών και της κοινότητας. Η συνεχής συνεργασία και η εφαρμογή βιώσιμων λύσεων είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση ενός ασφαλούς περιβάλλοντος για όλους τους κατοίκους[52].

 

65.          Σύμφωνα με  πρόσφατα αριθμητικά δεδομένα από την βάση δεδομένων ACLED κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες, με ημερομηνία τελευταίας επικαιροποίησης τις 23.3.2026, στην πολιτεία Lagos, όπου υπάγεται η περιοχή της τελευταίας διαμονής του Αιτητή, κατεγράφησαν 168 περιστατικά ασφαλείας τα οποία οδήγησαν σε 88 καταγεγραμμένες απώλειες. Ειδικότερα, στην πόλη Lagos της ομώνυμης πολιτείας, κατεγράφησαν 4 περιστατικά που προκάλεσαν 8 θανάτους.[53] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της πολιτείας Lagos, σύμφωνα με πρόβλεψη του 2022, ανέρχεται σε 13,491,800 κατοίκους.[54]

 

66.          Υπό το φως των ανωτέρω ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων, δεν προκύπτει ευλόγως ότι ο Αιτητής διατρέχει κίνδυνο λόγω της κατάστασης ασφάλειας στην πολιτεία Lagos. Επικουρικώς, λαμβάνεται υπόψη η επί τριετία παραμονή του στην εν λόγω περιοχή, κατά τη διάρκεια της οποίας εργαζόταν χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε περιστατικό που να καταδεικνύει προσωπικό κίνδυνο. Περαιτέρω, ο προϋφιστάμενος τραυματισμός του, ο οποίος υφίστατο ήδη κατά τον χρόνο της εκεί διαμονής του, δεν αποτέλεσε εμπόδιο ως προς την ικανότητά του να εργαστεί και να αυτοσυντηρηθεί. Περαιτέρω δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε σημείο ευαλωτότητας ενώ στη χώρα του διαθέτει οικογενειακό και κοινωνικό υποστηρικτικό δίκτυο.

 

67.          Αναφορικά με τη φερόμενη παρελθούσα δίωξή του από πρόσωπα τα οποία είχε συλλάβει στο παρελθόν αλλά και αναφορικά με τις συνέπειες της φερόμενης λιποταξίας του από το αστυνομικό σώμα της χώρας, δεν προκύπτει η ύπαρξη πραγματικού και εξατομικευμένου κινδύνου. Ειδικότερα, ο Αιτητής δεν είχε οποιαδήποτε άμεση επαφή με τα εν λόγω πρόσωπα μετά το επίδικο περιστατικό, πέραν μιας εικασίας ότι τον αναζητούσαν στην οικία του, η οποία δεν επιβεβαιώνεται από συγκεκριμένα περιστατικά. Αντιθέτως, για χρονικό διάστημα αρκετών ετών και δη κατά την τριετή παραμονή του στο Lagos πριν από την αναχώρησή του, δεν αντιμετώπισε οποιοδήποτε πρόβλημα σχετιζόμενο με τα πρόσωπα αυτά, ενώ ούτε προκύπτει ότι τα εν λόγω άτομα προέβησαν σε ενέργειες εναντίον άλλων προσώπων που συμμετείχαν στις ίδιες επιχειρήσεις. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν το περιορισμένο εύρος της δυνατότητάς τους να εντοπίσουν και να βλάψουν τον Αιτητή, ιδίως ευρισκόμενος στην πολιτεία Lagos.

 

68.          Ως προς τον έτερο ισχυρισμό περί κινδύνου δίωξης λόγω εγκατάλειψης της υπηρεσίας του, δεν προκύπτει, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, ότι η μεταχείριση αστυνομικών υπαλλήλων που εγκαταλείπουν τη θέση τους ανέρχεται σε επίπεδο έντασης ή σοβαρότητας συγκρίσιμο με εκείνο που αφορά περιπτώσεις λιποταξίας μελών των ενόπλων δυνάμεων. Περαιτέρω, δεν προσκομίστηκαν συγκεκριμένα στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι ο Αιτητής αντιμετωπίζει άμεσο και πραγματικό κίνδυνο δίωξης, ενώ η επίκληση σχετικών διατάξεων περί παραμέλησης καθήκοντος δεν επαρκεί αφ’ εαυτής για τη θεμελίωση τέτοιου κινδύνου. Σημαντικό είναι επίσης ότι ο Αιτητής δεν έχει προσκομίσει οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο ότι αναζητείται επισήμως από τις αρχές της χώρας καταγωγής του, ενώ εγκατέλειψε τη χώρα χωρίς να αντιμετωπίσει δυσχέρεια. Το δε μεγάλο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ της εγκατάλειψης της υπηρεσίας του και της αναχώρησής του από τη χώρα, χωρίς να καταδεικνύεται ενεργή αναζήτησή του από τις αρχές, αποδυναμώνει περαιτέρω τον ισχυρισμό περί ύπαρξης ουσιαστικού ενδιαφέροντος εις βάρος του. Τέλος, επικουρικώς σημειώνεται ότι το γεγονός ότι ο ίδιος επέλεξε να απέχει από τα καθήκοντά του χωρίς να εξαντλήσει τα διαθέσιμα διοικητικά μέσα (όπως η υποβολή παραίτησης) καταδεικνύει ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο δεν αξιολογούσε ως ιδιαίτερα σοβαρό τον επικαλούμενο κίνδυνο. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, κρίνεται ότι ο Αιτητής δεν αντιμετωπίζει πραγματικό και σοβαρό κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, ενώ δεν προκύπτει ότι στερείται της δυνατότητας πρόσβασης σε ένδικα ή διοικητικά μέσα σε περίπτωση που του ζητηθούν εξηγήσεις από τις αρμόδιες αρχές λόγω της απουσίας του από τα καθήκοντά του.

 

69.          Γενικότερα, ως προς τη μεταχείριση των επιστραφέντων, σύμφωνα με έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών της Ολλανδίας, οι πληροφορίες που συνελέγησαν από εμπιστευτικές πηγές δεν καταδεικνύουν καμία περίπτωση επαναπατρισθέντων μεταναστών που αντιμετώπισαν κάποιο πρόβλημα στο Lagos ή την Abuja. Ωστόσο, μια εμπιστευτική πηγή ανέφερε ότι οι αρχές μερικές φορές ανέκριναν τους επαναπατριζόμενους για το αν είχαν εγκαταλείψει τη χώρα ως παράτυποι μετανάστες ή αν ήταν θύματα εμπορίας ανθρώπων. Αναφορικά με τη διαθεσιμότητα ξενώνων, αναφέρεται ότι η Νιγηριανή Υπηρεσία Μετανάστευσης προσέφερε προσωρινή στέγαση, ενώ Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (στο εξής: ΜΚΟ) και διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, υποστήριζαν τις εθνικές αρχές στην υποδοχή και την επανένταξη των επιστραφέντων. Το είδος των εγγράφων που κατείχε ο επιστραφείς δεν επηρεάζει την αντιμετώπισή του, πλην της περίπτωσης όπου εγείρεται ζήτημα αμφισβήτησης της νιγηριανής υπηκοότητάς του. Οι επιστραφέντες συνήθως αφικνούνταν στην Abuja ή το Lagos, σπανιότερα στο Kano, και μεταφέρονταν στην πολιτεία της καταγωγής τους ή σε άλλη πολιτεία που τυχόν επιθυμούσαν. Ο βαθμός των υπηρεσιών που ελάμβαναν εξαρτιόταν από την ύπαρξη κοινωνικού δικτύου και την έκταση των διαθέσιμων υπηρεσιών του κράτους ή των ΜΚΟ. Συχνά αντιμετώπιζαν στιγματισμό, ανεργία, οικονομικές δυσκολίες και δυσχέρεια βιοπορισμού.[55]

 

70.          Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση λαμβάνοντας υπόψη και το προσωπικό προφίλ του Αιτητή, ως αυτό έγινε αποδεκτό και ειδικότερα ότι ο Αιτητής είναι νεαρός, υγιής, με εργασιακή πείρα στη χώρα καταγωγής του και με  ευρύ οικογενειακό  και κοινωνικό κύκλο, και χωρίς οποιοδήποτε σημείο ευαλωτότητας ή αποδεδειγμένο περιστατικό παρελθούσας δίωξης,  κρίνεται πως σε συνάρτηση με τις παρατεθείσες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του στη χώρα καταγωγής του, δεν πιθανολογείται ότι σε περίπτωση επιστροφής του εκεί, θα εκτεθεί  ευλόγως σε κίνδυνο.

 

71.          Υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης κινδύνου, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης για τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου.

 

72.          Ούτε επίσης τεκμηριώνεται, η υπαγωγή του στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου), καθώς ο Αιτητής δεν τεκμηριώνει, αλλά και από τα ενώπιόν μου στοιχεία δεν προκύπτει, ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

 

73.           Ειδικότερα, στην προκείμενη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό του Αιτητή δεν προκύπτει, ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32)], ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της [βλ άρθρο 19(2)(α) και (β)]. 

74.           Ούτε εξάλλου, προκύπτει ότι συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο προσφεύγων, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή (βλ. άρθρο 19(2)(γ) απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94  Elgafaji, σκέψη 43).

75.          Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους του εδαφίου (1) του άρθρου 3, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως  «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».

76.          Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C‑549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I‑11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C‑119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. (Βλ.  απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28). Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, δεν λαμβάνει χώρα ένοπλη σύρραξη στην πολιτεία Lagos, τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή Ως εκ τούτου, παρέλκει η οποιαδήποτε άλλη εξέταση των συστατικών στοιχείων της υπό εξέταση διάταξης.

77.          Ενόψει των ανωτέρω ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών, δεν είναι δυνατό η επικρατούσα κατάσταση στον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι στην πολιτεία Lagos, να χαρακτηριστεί ως κατάσταση αδιάκριτης βίας λόγω ένοπλης σύρραξης η οποία εξικνείται σε τέτοιο βαθμό ώστε ο Αιτητής μόνο λόγω της παρουσίας του εκεί να έρχεται αντιμέτωπος με πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης εντός του πλαισίου του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου. Περαιτέρω, ο Αιτητής δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε στοιχείο του προφίλ το οποίο θα επέτεινε τυχόν κίνδυνο. Υπό το φως των ανωτέρω, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο αντίστοιχο καθεστώς.

78.          Ως προς δε την απόφαση επιστροφής του, από τα ενώπιόν μου στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω (Βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51).

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, με €1000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση.

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.