ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση Αρ.: 4276/23

27 Απριλίου, 2026

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

                                                                        A. A.

Αιτητού,

και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η αίτηση

Ε. Μαλά και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόροι για τον Αιτητή

Θ. Παπανικολάου (κα), για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή αιτείται από το Δικαστήριο όπως η απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 9.11.2023 και με την οποία απορρίπτεται η αίτησή του για διεθνή προστασία είναι άκυρη, αντισυνταγματική, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε νόμιμου αποτελέσματος.

Γεγονότα

1.             Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από τη Σομαλία. Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, κατά δήλωσή του στις 25.8.2022 και στη συνέχεια εισήλθε παράνομα στη Δημοκρατία στις 11.9.2022. Στις 29.9.2022 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 15.6.2023 και τις 6.10.2023 πραγματοποιήθηκε η αρχική και η συμπληρωματική συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (στο εξής: EUAA), ο οποίος υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης του Αιτητή και επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 9.10.2023. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 9.11.2023 και αποτελεί  το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.

 

Νομικοί Ισχυρισμοί

2.             Ο Αιτητής, δια της συνηγόρου του κατά την ακροαματική διαδικασία, προώθησε τους ισχυρισμούς περί έλλειψης δέουσας έρευνας και αιτιολογίας. Υποστηρίζει ως προς τον πυρήνα του αιτήματός του, ότι φορέας δίωξής του είναι η οργάνωση Al Shabaab. 

 

3.             Από την πλευρά τους, οι Καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας και ορθότητας της επίδικης απόφασης, την οποία, κατά τους ίδιους, εξέδωσαν κατόπιν δέουσας έρευνας, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, και υποστηρίζουν ότι η επίδικη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Παραπέμπουν δε στα επιμέρους ευρήματά τους κατά τη διοικητική διαδικασία. 

 

Το νομικό πλαίσιο

4.             Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».

5.             Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019 έως 2023 έχει ως ακολούθως:

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

6.             Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

7.             Το άρθρο 3 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (στο εξής: ο Περί Προσφύγων Νόμος) καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.

8.             Το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει τα εξής:

«Υποχρεώσεις Αιτητή κατά την εξέταση της αίτησης και συναφής υποχρέωση αρμόδιων αρχών

16.-(1) Κατά την εξέταση της αίτησής του, ο Αιτητής οφείλει να συνεργάζεται με την Υπηρεσία Ασύλου με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητάς του και των υπόλοιπων στοιχείων που αναφέρονται στην παράγραφο (α) του εδαφίου (2).

(2) Ιδίως, ο Αιτητής οφείλει-

(α) να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την τεκμηρίωση της αίτησης, τα οποία στοιχεία συνίστανται σε δηλώσεις του Αιτητή και σε όλα τα έγγραφα που έχει ο Αιτητής στη διάθεσή του σχετικά με την ηλικία του, το προσωπικό του ιστορικό, καθώς και το ιστορικό των οικείων συγγενών του, την ταυτότητα, την ιθαγένεια, τη χώρα και το μέρος προηγούμενης διαμονής του, τις προηγούμενες αιτήσεις ασύλου, το δρομολόγιο που ακολούθησε, το δελτίο ταυτότητας και τα ταξιδιωτικά του έγγραφα και τους λόγους για τους οποίους ζητεί διεθνή προστασία∙ [...]».

9.             Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.

Κατάληξη

10.          Ως προς τους εγειρόμενους λόγους προσφυγής, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, δικάζει την ενώπιόν του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ’ ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc.  (Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024). Ο Αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, ο Αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14^ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2^η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].

11.          Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου και ειδικότερα τα εδάφια (2) και (3) αυτών. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320) αποτελεί υποχρέωση του Αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου (Βλ. επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010). Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του Αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του (Βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).

12.          Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών του Αιτητή, επισημαίνεται ότι, κατά την καταγραφή της αίτησής του για διεθνή προστασία, αυτός ανέφερε ότι διέφυγε από τη χώρα καταγωγής του λόγω έλλειψης ασφάλειας και πρόσβασης στην εκπαίδευση, δεδομένου ότι αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη μόρφωση, καθώς και εξαιτίας της αυξημένης εγκληματικότητας και της επικράτησης φαινομένων κλοπών.

 

13.          Στις 21.9.2022, ενόσω ο Αιτητής βρισκόταν ακόμα στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής (ΚεΠΥ) «Πουρνάρα», διενεργήθηκε αξιολόγηση ειδικών αναγκών και ευαλωτότητας του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό του ΚεΠΥ. Κατά τη συνέντευξη, ο Αιτητής ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του προκειμένου να συνεχίσει τις σπουδές του, να μάθει αγγλικά και να βοηθήσει την οικογένειά του. Ο λειτουργός σημείωσε επί του σχετικού εντύπου ως «Χαμηλό» το επίπεδο πιθανολόγησης σοβαρού κινδύνου για την προσωπική ασφάλεια του Αιτητή, με πιθανή την ανάγκη παρέμβασης (βλ. ερ. 18-9).

14.          Κατά το κρίσιμο στάδιο της προσωπικής του συνέντευξης, ο Αιτητής ανέφερε ότι γεννήθηκε το έτος 2002 στην περιοχή Baidoa της περιφέρειας Koonfur Galbeed, όπου διέμενε έως και μία εβδομάδα πριν εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του. Δήλωσε ότι είναι άγαμος και άτεκνος. Ως προς το θρήσκευμα είναι Μουσουλμάνος, ανήκει στη φυλή Rahanweyn, υποομάδα Hubeer, και ομιλεί σομαλικά ενώ επίσης έχει στοιχειώδη γνώση της διαλέκτου της φυλής του, Af Maay Maay. Αναφορικά με την πατρική του οικογένεια, αυτή αποτελείται από τη μητέρα του, δύο αδερφούς και δύο αδερφές, νυν διαμένοντες στην περιοχή Baidoa, ενώ ο πατέρας του απεβίωσε λόγω διαβήτη στις 13.9.2022. Ο Αιτητής δήλωσε ότι διατηρεί επικοινωνία με τα μέλη της οικογένειάς του, ενώ ισχυρίστηκε ότι η οικογένειά του συντηρείται οικονομικά από τη γιαγιά του, η οποία διαμένει στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αναφορικά με το εκπαιδευτικό του υπόβαθρο, ο Αιτητής δήλωσε ότι έχει παρακολουθήσει μόλις δύο έτη σχολικής εκπαίδευσης και ότι στην πορεία μελέτησε το Κοράνι και έγινε ιμάμης. Ως προς το επαγγελματικό του προφίλ, ισχυρίστηκε ότι εργαζόταν ως δάσκαλος Κορανίου και ότι πληρωνόταν από τους γονείς. Ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι εγκατέλειψε νομότυπα τη χώρα καταγωγής του στις 25.8.2022 μεταβαίνοντας αεροπορικώς στην Τουρκία μέσω Αιθιοπίας και εν συνεχεία στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές με τη χρήση φοιτητικής θεώρησης εισόδου. Αναφορικά με την κατάσταση της υγείας του, δήλωσε ότι πάσχει από ημικρανίες και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή.

15.          Αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης, ο Αιτητής δήλωσε ότι διέφυγε διότι η Al-Shabaab τον κάλεσε από άγνωστο αριθμό και του πρότεινε να διδάξει το Κοράνι στα μέλη της, ενώ επίσης ήθελαν να στρατολογήσουν τους μαθητές του στους κόλπους της οργάνωσης. Ο Αιτητής φοβήθηκε ότι αν αρνηθεί θα τον σκοτώσουν, διότι η Al-Shabaab σκοτώνει εύκολα και καταστρέφει σχολεία, ενώ η κυβέρνηση αδυνατεί να προστατέψει τον κόσμο. Ο Αιτητής ειδικότερα αναφέρθηκε στην περιοχή του, την Koonfur Galbeed, όπου από το 2009 η διέλευση με αυτοκίνητο δεν είναι ασφαλής και για τον λόγο αυτό ισχυρίστηκε ότι εγκατέλειψε το σχολείο. Επιπλέον, δήλωσε ότι αν κάποτε η Σομαλία γίνει ασφαλής χώρα θα επιστρέψει. Προς το παρόν όμως, δήλωσε ότι μόνο οι πολιτικοί κινούνται με ασφάλεια, χάρη στα αλεξίσφαιρα αυτοκίνητά τους, ενώ η σομαλική κυβέρνηση αδυνατεί να προστατέψει τον κόσμο.

 

16.          Σε συνέχεια διευκρινιστικών ερωτήσεων του αρμόδιου λειτουργού ως προς τα περιστατικά των απειλών, ο Αιτητής διευκρίνισε ότι έλαβε μόνο μία τηλεφωνική όχληση από την Al-Shabaab στις 10.8.2022, ότι αρνήθηκε απευθείας την πρόταση που του έκαναν και ότι επιχείρησε να αναζητήσει τη συνδρομή του Υπουργείου Ασφαλείας στις 24.8.2022, μία ημέρα πριν τη νόμιμη αναχώρησή του από τη χώρα. Σε ερώτηση του λειτουργού ως προς το πώς δικαιολογείται ο φερόμενος κίνδυνος δίωξης από την Al-Shabaab εν όψει του ελέγχου της περιοχής του Αιτητή από την κυβέρνηση, ο Αιτητής παραδέχτηκε ότι η περιοχή της Baidoa ευρίσκεται υπό κρατικό έλεγχο, ωστόσο ισχυρίστηκε ότι η Al-Shabaab μπορεί να σε βρει οπουδήποτε.

 

17.          Στις 6.10.2023 ο Αιτητής κλήθηκε σε συμπληρωματική συνέντευξη, κατά την οποία ερωτήθηκε εκτενώς ως προς τον τόπο γέννησής του και τη διαδικασία έκδοσης διαβατηρίου. Κληθείς να κατονομάσει τα χωριά που βρίσκονται πλησίον της πόλης Baidoa, δήλωσε ότι δεν γνωρίζει, επικαλούμενος ότι δεν συνήθιζε να ταξιδεύει. Αναφορικά με το μορφωτικό του υπόβαθρο, ανέφερε ότι κατά το χρονικό διάστημα από 8.6.2019 έως 12.12.2019 φοίτησε στο ινστιτούτο Madressa Sunna, όπου μελέτησε το Κοράνι, ενώ ακολούθως, για περίοδο επτά έως οκτώ μηνών, δίδασκε το Κοράνι σε παιδιά της γειτονιάς του (Isha Baidoa). Ερωτηθείς ως προς τη δραστηριότητά του κατά τα επόμενα δύο έτη, έως τον Αύγουστο του 2022 οπότε και εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, απάντησε ότι δεν ασχολείτο με οτιδήποτε. Τέλος, δήλωσε ότι περί τον Ιούνιο – Ιούλιο 2022 μετέβη στην Τουρκία με σκοπό τη συνέχιση των θρησκευτικών του σπουδών, πλην όμως δεν παρέμεινε εκεί, επικαλούμενος την ύπαρξη ρατσιστικού κλίματος εις βάρος Σομαλών.

 

 

18.          Προς επίρρωση των ισχυρισμών του, ο Αιτητής κατέθεσε το υπ’ αριθ. Ρ01064820 εθνικό διαβατήριο σε πρωτότυπη μορφή, με ημερομηνία έκδοσης 18.7.2021 και ημερομηνία λήξης 17.7.2026 (βλ. ερ. 55).

 

19.          Αξιολογώντας τους ισχυρισμούς του Αιτητή, οι Καθ' ων η αίτηση διέκριναν δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά το προφίλ του Αιτητή ως υπηκόου της χώρας της Σομαλίας, με περιοχή καταγωγής την Baidoa, Bay region, South West district, ενώ ο δεύτερος αφορά τις την άρνηση του Αιτητή κατόπιν πρότασης της Al-Shabaab να εργαστεί για αυτούς ως δάσκαλος του Κορανίου και τον φόβο κατά της ζωής του λόγω της ανωτέρω άρνησης.

 

20.          Στο πλαίσιο της αξιολόγησης της αξιοπιστίας του πρώτου ισχυρισμού, κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να απαντήσει με σαφήνεια ως προς τον τόπο γέννησής του και ως προς το πώς εξηγείται η αναγραφή του Mogadishu επί του διαβατηρίου του ως τόπος γέννησης, ενώ παράλληλα ο Αιτητής δεν μπόρεσε να κατονομάσει γειτονικές στην πόλη Baidoa περιοχές. Επιπλέον, η έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης και μηχανές χαρτογράφησης κατέδειξαν ότι τόσο το ιδιωτικό σχολείο «Darusalaam» στο οποίο φοίτησε για δύο έτη όσο και το τζαμί στο οποίο ισχυρίστηκε ότι γνώρισε τον άνθρωπο που του παρείχε χώρο για να διδάσκει το Κοράνι σε παιδιά εντοπίζονται στην πόλη Mogadishu. Ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός του Αιτητή ως προς τα προσωπικά του στοιχεία απορρίφθηκε από τους Καθ’ ων η αίτηση ως αναξιόπιστος.

 

21.          Στο πλαίσιο αξιολόγησης της εσωτερικής αξιοπιστίας του δεύτερου ισχυρισμού ως προς τον επικαλούμενο κίνδυνο ζωής από την Al-Shabaab λόγω της άρνησής του να εργαστεί για αυτούς ως δάσκαλος του Κορανίου, κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να παραθέσει συνεκτικές πληροφορίες ως προς την αντίδραση της Al-Shabaab όταν αυτός αρνήθηκε την πρότασή τους καθώς και ως προς τον ακριβή χρόνο κατά τον οποίο ξεκίνησαν τα φερόμενα προβλήματά του με την Al-Shabaab, υποπίπτοντας σε αντιφάσεις ως προς την χρονική τοποθέτηση των γεγονότων. Κατόπιν τούτων, οι Καθ’ ων η αίτηση απέρριψαν και τον δεύτερο ισχυρισμό του Αιτητή στο σύνολό του ως αναξιόπιστο.

 

22.          Στην συνέχεια, οι Καθ’ ων η αίτηση προχώρησαν στην αξιολόγηση κινδύνου λαμβάνοντας υπόψη την ιδιότητα του Αιτητή ως υπηκόου Σομαλίας, με περιοχή καταγωγής και τελευταίας διαμονής το Mogadishu, Banadir region, Somalia. Αφού ερεύνησαν ΠΧΚ αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στο Mogadishu, έκριναν ότι ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη ως απόρροια της κατάστασης ανασφάλειας στην περιφέρεια Mogadishu, Banadir region, Somalia.

 

23.          Στο πλαίσιο της νομικής ανάλυσης, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι δεν προκύπτει δικαιολογημένος φόβος δίωξης του Αιτητή δυνάμει του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και του άρθρου 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, αλλά ούτε και πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης αυτού δυνάμει του άρθρου 19(2) του περί Προσφύγων Νόμου. Ειδικά σχετικά με ενδεχόμενη υπαγωγή του στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, από τις πληροφορίες που παρατέθηκαν σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο τελευταίας διαμονής του Αιτητή, διαπιστώθηκε ότι δεν προκύπτει ότι η ασκούμενη αδιάκριτη βία στο πλαίσιο των ένοπλων συγκρούσεων που παρατηρούνται στο Mogadishu ανέρχονται σε εκείνο το επίπεδο που θα μπορούσε να εκθέσει οποιοδήποτε πρόσωπο σε σοβαρή και ατομική απειλή κατά της ζωής του. Εν προκειμένω, αφού οι Καθ’ ων η αίτηση έλαβαν επιπλέον υπόψη το προφίλ του Αιτητή ως νεαρού και υγιούς άντρα, μέλους μίας εκ των ισχυρότερων φυλών στη Σομαλία και με συγγενικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του, έκριναν ότι ο Αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις υπαγωγής σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας κατά το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

24.          Κατά την ακροαματική διαδικασία που διεξήχθη στις 6.3.2026, ο Αιτητής δια της συνηγόρου του δεν σχολιάζει ειδικώς τα επιμέρους των Καθ’ ων η αίτηση ούτε προσέθεσε οποιοδήποτε ισχυρισμό πέραν των όσων ανέφερε κατά τη συνέντευξής του.

 

25.          Προχωρώντας στην de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιόν μου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, κρίνεται, επί τη βάσει των ενώπιον μου στοιχείων, ότι γίνεται δεκτό το εύρημα των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό. Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.[1]

26.          Αναφορικά με τον πρώτο ισχυρισμό του Αιτητή, διαπιστώνεται ότι αυτός υπήρξε καταρχήν σαφής ως προς τα προσωπικά του στοιχεία. Η αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού ενισχύεται περαιτέρω από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης που περιλαμβάνονται στον διοικητικό φάκελο, καθώς και από το προσκομισθέν διαβατήριό του. Ωστόσο, ζήτημα ανακύπτει ως προς τον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή. Ειδικότερα, ο Αιτητής προσδιορίζει ως τόπο καταγωγής την πόλη Baidoa, στην περιφέρεια Bay (Bay Region) της νοτιοδυτικής διοικητικής ζώνης (South West District), ενώ από τα προσκομισθέντα έγγραφα και ιδίως από το διαβατήριό του προκύπτει ως τόπος γέννησης το Μογκαντίσου (Mogadishu). Περαιτέρω, το σχολείο στο οποίο δήλωσε ότι φοίτησε φαίνεται, βάσει εξωτερικών πηγών, να εδρεύει επίσης στο Μογκαντίσου, γεγονός που δημιουργεί ασυνέπεια ως προς τους δηλωθέντες τόπους διαμονής του. Συγκεκριμένα, ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, ήτοι τη σομαλική του υπηκοότητα, με περιοχή καταγωγής την Baidoa, Bay region, South West district, σημειώνονται τα εξής ως προς την εσωτερική αξιοπιστία όπως επισημαίνουν και οι Καθ’ ων η αίτηση πέραν της διάστασης των δηλώσεών του με τα έγγραφα που αυτός προσκόμισε δεν ήταν σε θέση να παραθέσει χωριά τα οποία βρίσκονται πλησίον του φερόμενου ως τόπου τελευταίας συνήθους διαμονής του, δεδομένο το οποίο δεν συνάδει με το μορφωτικό του επίπεδο, την ηλικία και την επί μακρώ διαβίωσης του στην εν λόγω περιοχή.

 

27.          Ως προς την εξωτερική πτυχή της ίδιας παραμέτρου του ισχυρισμού, αναφορικά με την ύπαρξη και την τοποθεσία του ιδιωτικού σχολείου «Darusalaam», στο οποίο ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι φοίτησε επί δύο έτη, διαπιστώνεται ότι η ύπαρξή του επιβεβαιώνεται, ενώ η τοποθεσία του εντοπίζεται στην πόλη Μογκαντίσου (Mogadishu).[2]

 

28.          Περαιτέρω, αναφορικά με την ύπαρξη και την τοποθεσία του τεμένους «Ali Jaamale Masjid», στο οποίο ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι γνώρισε το πρόσωπο που του παρείχε χώρο για να διδάσκει το Κοράνι σε παιδιά, διαπιστώνεται ότι και αυτό υφίσταται και εντοπίζεται στην πόλη Μογκαντίσου (Mogadishu). [3]  Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο συντάσσεται με το εύρημα ότι ως τελευταίος τόπος συνήθους διαμονής του Αιτητή πρέπει να θεωρηθεί το Μογκαντίσου.

 

29.          Ως προς την εξωτερική πτυχή της ίδιας παραμέτρου του ισχυρισμού του, Αναφορικά με την ύπαρξη και την τοποθεσία του ιδιωτικού σχολείου «Darusalaam» στο οποίο ο Αιτητής ισχυρίστηκε ότι φοίτησε επί δύο έτη, η ύπαρξή του επιβεβαιώνεται και η τοποθεσία του εντοπίζεται στην πόλη Mogadishu.

 

30.          Κατά τα άλλα, ως προς το θρησκευτικό του προφίλ, επιβεβαιώνεται από εξωτερικές πηγές ότι το 99 % του πληθυσμού της Σομαλίας είναι Μουσουλμάνοι[4].

 

31.          Ως προς το φυλετικό του προφίλ, σύμφωνα με την έκθεση της EUAA για το Σομαλία (Μάιος 2025), στο πλαίσιοτηλεφωνικής συνέντευξης που είχε η EUAA με εμπειρογνώμονα για τον σκοπό σύνταξης της εν λόγω έκθεσης, αναφέρεται ότι η φυλή Rahanweyn χωρίζεται στις φυλές Merifle και Digil, καθεμία από τις οποίες υποδιαιρείται σε διάφορες υποφυλές και γενεές. Οι Rahanweyn παρέμεναν περιθωριοποιημένοι μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και μετά, απέκτησαν εξουσία στη νοτιοδυτική Σομαλία και σήμερα (αρχές του 2025) δεν θεωρούνται πλέον μειονοτική ομάδα.[5] Οι φυλές Digil/ Mirifle/ Rahanweyn συναντώνται κυρίως στο νότιο τμήμα της χώρας.  Σε αντίθεση με τις άλλες τρεις μεγάλες φυλές, παραδοσιακά ζούσαν από την καλλιέργεια της γης και την αγρο-κτηνοτροφία. Η Σομαλία είναι γλωσσικά ποικιλόμορφη και πολλές γλώσσες είναι ελάχιστα τεκμηριωμένες ή κατανοητές.  Οι εθνικά αναγνωρισμένες γλώσσες της Σομαλίας είναι η Mahatiri, άλλως Σομαλικά,  και η Maay. Η Mahatiri ομιλείται από τις φυλές και υποφυλές Hawiye, Isaaq και Darood, καθώς και από ορισμένες μειονότητες.  Η Maay ομιλείται από τις φυλές και υποφυλές Digil/Mirifle/Rahanweyn, καθώς και από ορισμένες μειονότητες.[6] Οι φυλές Digil και Mirifle (επίσης γνωστές ως Rahaweyn), κατοικούν παραδοσιακά στην Baidoa.[7]

 

32.          Ως προς την αξιολόγηση του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού του Αιτητή, ήτοι την άρνησή του κατόπιν πρότασης της Al-Shabaab να εργαστεί για αυτούς ως δάσκαλος του Κορανίου και τον φόβο κατά της ζωής του λόγω της ανωτέρω άρνησης, σημειώνονται τα εξής ως προς την εσωτερική αξιοπιστία. Το Δικαστήριο συντάσσεται με την απορριπτική κρίση της διοίκησης. Ειδικότερα, παρατηρείται ότι ο εν λόγω ισχυρισμός δεν προκύπτει ως στοιχείο του αρχικού πυρήνα του αιτήματος διεθνούς προστασίας του αιτητή, αλλά προβάλλεται μεταγενέστερα κατά τη διαδικασία της συνέντευξης. Σε κανένα στάδιο της αρχικής καταγραφής ούτε στο πλαίσιο της αξιολόγησης ευαλωτότητας ο αιτητής δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένο περιστατικό στοχοποίησης ή βλάβης εις βάρος του από την Al-Shabaab. Αντιθέτως, κατά την αρχική του αφήγηση, οι λόγοι αναχώρησής του συνδέονταν με την επιθυμία του να συνεχίσει την εκπαίδευσή του και να στηρίξει οικονομικά την οικογένειά του. Περαιτέρω, ακόμη και στο πλαίσιο των δύο προσωπικών συνεντεύξεών του (15/06/2023 και 06/10/2023), ο αιτητής δεν ήταν σε θέση να παραθέσει συγκεκριμένα και συνεκτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν πραγματική και εξατομικευμένη δίωξη. Συγκεκριμένα, δήλωσε ότι έλαβε ένα μόνο τηλεφώνημα από άγνωστο πρόσωπο που ισχυρίστηκε ότι ανήκει στην Al-Shabaab, χωρίς να υπάρξει οποιαδήποτε περαιτέρω επικοινωνία ή προσωπική επαφή με μέλη της οργάνωσης, ούτε οποιαδήποτε συγκεκριμένη ενέργεια απειλής ή βλάβης εις βάρος του. Επιπλέον, δεν ήταν σε θέση να περιγράψει την αντίδραση της οργάνωσης στην άρνησή του, τον τόπο ή τις συνθήκες της φερόμενης συνεργασίας, ούτε οποιαδήποτε συγκεκριμένη εξέλιξη μετά το εν λόγω τηλεφώνημα. Να σημειωθεί δε ότι κατά τη δήλωσή του η μητέρα και τα τέσσερα αδέλφια του εξακολουθούσαν να βρίσκονται στη χώρα καταγωγής του.

 

33.          Επιπροσθέτως, οι δηλώσεις του χαρακτηρίζονται από ασυνέπειες ως προς τη χρονική ακολουθία των γεγονότων, ιδίως αναφορικά με το χρονικό σημείο της υποτιθέμενης προσέγγισης από την Al-Shabaab σε σχέση με την επαγγελματική του δραστηριότητα ως δασκάλου του Κορανίου, καθώς και ως προς τη μετέπειτα συμπεριφορά του. Οι αντιφάσεις αυτές, σε συνδυασμό με την έλλειψη συγκεκριμένων και εξατομικευμένων περιστατικών, πλήττουν ουσιωδώς την εσωτερική συνοχή του ισχυρισμού

 

34.          Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, και ελλείψει οποιωνδήποτε εξωτερικών στοιχείων που να επιβεβαιώνουν την αφήγησή του, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο ισχυρισμός περί δίωξης από την Al-Shabaab δεν καθίσταται αξιόπιστος, αλλά συνιστά μεταγενέστερη και μη επαρκώς τεκμηριωμένη προσθήκη στο αφήγημα του αιτητή.

 

35.          Στο πλαίσιο αξιολόγησης της εξωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού, το Δικαστήριο ανέτρεξε στις κάτωθι πηγές πληροφόρησης:

 

36.          Γενικές πληροφορίες αναφορικά με τη στρατολόγηση ατόμων από την Al-Shabaab, τις μεθόδους στρατολόγησης που μετέρχεται η οργάνωση και τους παράγοντες που ασκούν επιρροή στην ένταξη των υποψηφίων στους κόλπους της οργάνωσης: Σύμφωνα με τέως Αναπληρωτή Γενικό Αστυνομικό Επιθεωρητή, οι μέθοδοι στρατολόγησης της Al-Shabaab διαφοροποιούνται ανά τοποθεσία, ανάλογα με την έκταση του ασκούμενου ελέγχου από την ομάδα στην εκάστοτε περιοχή και τις ανάγκες που έχει την δεδομένη χρονική στιγμή. Η Al-Shabaab στρατολογεί τόσο γυναίκες όσο και άντρες, ανήλικους/ες και ενήλικους/ες, με σκοπό να τους χρησιμοποιήσει ως μαχητές και βομβιστές αυτοκτονίας, ή ως πληροφοριοδότες και άτομα που παρέχουν λογιστική ή άλλη συνδρομή.[8] Στο παρελθόν, η Al-Shabaab στρατολογούσε παιδιά, ήδη από την ηλικία των 9 ετών, συχνά ακόμη και αναγκαστικά, ενώ οι γυναίκες και τα κορίτσια προορίζονταν να γίνουν σεξουαλικές σκλάβες ή να παντρευτούν μέλη της ομάδας.[9] Σύμφωνα με τηλεφωνικές συνεντεύξεις που διεξήγαγε η EUAA στο πλαίσιο σύνταξης της έκθεσης για τη Σομαλία, η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2025, σε περιοχές όπου η Al-Shabaab ασκεί έλεγχο εδώ και αρκετό καιρό η εθελούσια στράτευση στους κόλπους της ομάδας είναι πιο σημαντική από την αναγκαστική στρατολόγηση.[10] Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι αγροτικές περιοχές στην Νότια Σομαλία, κυρίως στις περιφέρειες Middle και Lower Shabelle, Middle και Lower Jubba, Bay και Bakool, όπου η Al-Shabaab ασκεί έλεγχο από το 2007, οι νέοι έχουν εξοικειωθεί με την ιδεολογία της Al-Shabaab.[11]

 

37.          Έκθεση του ολλανδικού Υπουργείου Εξωτερικών αναφέρει ότι τα όρια μεταξύ «εθελούσιας» και «αναγκαστικής» στρατολόγησης είναι συχνά δυσδιάκριτα, καθώς οι αιτίες που μπορεί να οδηγήσουν ένα άτομο στους κόλπους της ομάδας περιλαμβάνουν ενδεικτικά οικονομική και κοινωνική δυσαρέσκεια που τροφοδοτείται / αξιοποιείται από την Al-Shabaab, θρησκευτική κατήχηση ή/και φανατισμός, παράπονα κατά της κυβέρνησης, της διεθνούς κοινότητας ή άλλων φυλών, καθώς και ο φόβος για αντίποινα από την Al-Shabaab.[12] Μια ερευνητική μελέτη από το Ινστιτούτο Μελετών Ασφαλείας το 2014 εντόπισε τα κίνητρα των νέων που εντάσσονται στην Al-Shabaab. Το 70% των συμμετεχόντων ήταν κάτω των 24 ετών και οι μισοί είχαν χάσει τους γονείς τους. Οι περισσότεροι από τα μέλη ανέφεραν ότι εντάχθηκαν για οικονομικούς λόγους και είχαν λάβει ελάχιστη έως καθόλου εκπαίδευση.[13]  Η ίδια ως άνω έκθεση αναφέρει ότι οι νέοι στοχοποιούνται από οργανώσεις λόγω της έλλειψης εκπαίδευσης, ευκαιριών απασχόλησης, κοινωνικών φραγμών και άλλων αδικιών. Η απογοήτευση που βιώνουν, σε συνδυασμό με την αδυναμία ουσιαστικής συμμετοχής στη κυβέρνηση, οδηγεί τους νέους σε παράλογες ενέργειες. Οι νέοι που στοχοποιούνται από αυτές τις εξτρεμιστικές οργανώσεις βλέπουν μόνο τα δεινά τους και εκφράζουν την απογοήτευσή τους μέσω της βίας.[14] Η ιδέα της εκδίκησης για πράξεις ταπείνωσης ή εγκλήματα έχει αναφερθεί ότι είναι βασικό κίνητρο για την ένταξη στην οργάνωση.[15] Πολλοί νεαροί άνδρες μπορεί να στρατολογηθούν  για θρησκευτικούς λόγους, καθώς πιστεύουν ότι η Al-Shabaab υπερασπίζεται το Ισλάμ ενάντια στους «απίστους» και θέλουν να υποστηρίξουν τους τζιχαντιστικούς στόχους της οργάνωσης.[16]

 

38.          Η αναγκαστική στρατολόγηση χρησιμοποιείται κυρίως σε καταστάσεις όπου η οργάνωση έχει υποστεί γερό πλήγμα και χρειάζεται να επανδρώσει τις τάξεις της, για παράδειγμα μετά από μεγάλες απώλειες στη μάχη ή σε μέρη όπου χρειάζεται συνεχής παροχή νέων νεοσυλλέκτων.[17]

 

39.          Σύμφωνα με την από 28.11.2025 έκθεση εμπειρογνωμόνων προς τον Γραμματέα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με αντικείμενο την Al-Shabaab με περίοδο αναφοράς το διάστημα 16.8.2024 – 31.10.2025, η Al-Shabaab συνέχισε να στρατολογεί μέλη από ένα ευρύ φάσμα σομαλικών φυλών. Η στρατολόγηση μπορεί να είναι εθελοντική ή αναγκαστική. Κατά την περίοδο αναφοράς παρατηρήθηκε αύξηση του ρυθμού στρατολόγησης της Al-Shabaab.  Από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 2024, η ομάδα εκπαίδευσε 1.100 νέους μαχητές, συμπεριλαμβανομένων νεοσυλλέκτων από την Αιθιοπία, την Κένυα και τη Σομαλία. Τον Οκτώβριο του 2024, επιπλέον 825 νέοι εκπαιδεύτηκαν σε δύο στρατόπεδα, ενώ τον Νοέμβριο του 2024, στο Lower Shabelle, η Al-Shabaab συγκέντρωσε επτά ηγέτες από φυλές μειονοτήτων και τους ανάγκασε να παραδώσουν συλλογικά 100 νεοσύλλεκτους, 100.000 δολάρια, 100 καμήλες και 300 πρόβατα στην ομάδα.  Στις 20 Σεπτεμβρίου 2025, ένας εκπρόσωπος της Al-Shabaab έδωσε ομιλία μέσω βίντεο από το στρατόπεδο εκπαίδευσης Shaykh Muhammad Mire ενώπιον προσφάτων αποφοιτήσαντων μαχητών. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι το 2025 έχουν αυξηθεί οι ενδείξεις για αναγκαστική στρατολόγηση και για οδηγίες από την ανώτατη ηγεσία με σκοπό την αναγκαστική στρατολόγηση μαχητών για την ομάδα. Προκειμένου δέ να καταστεί δυνατή ταχύτερη η κινητοποίηση των δυνάμεων, ο χρόνος εκπαίδευσης μειώθηκε.[18]

 

40.          Όσον αφορά ειδικότερα τη στρατολόγηση στην πόλη Mogadishu, η έκθεση της EUAA αναφέρει ότι η στρατολόγηση στο Mogadishu έχει γίνει πιο περίπλοκη για την Al-Shabaab, σύμφωνα με τα λεγόμενα εμπειρογνώμονα, Αστυνομικού Επιθεωρητή, που συμβουλεύτηκε η EUAA. Παλαιότερα, η οργάνωση στρατολογούσε σε θρησκευτικά σχολεία (Koranic schools) της πρωτεύουσας της Σομαλίας. Ωστόσο, σύμφωνα με την πηγή, τα τελευταία χρόνια, πολλοί νέοι στο Mogadishu δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα χρήματα και την κοσμική επιτυχία παρά για την ένταξή τους στον ενδεχομένως θανατηφόρο αγώνα της Al-Shabaab για ιδεολογικούς λόγους.  Στην πρωτεύουσα, η Al-Shabaab επικεντρώνεται στην στρατολόγηση ατόμων με κοινωνική επιρροή, συμπεριλαμβανομένων πανεπιστημιακών καθηγητών, δασκάλων, πρεσβυτέρων και επαγγελματιών του ιατρικού κλάδου. Επίσης, εσωτερικά εκτοπισμένοι που διαμένουν στις εξωτερικές συνοικίες του Mogadishu, όπου η Al-Shabaab ασκεί πολύ σημαντική επιρροή, στρατολογούνται συχνά από την οργάνωση. Οι εσωτερικά εκτοπισμένοι δεν χρησιμεύουν τόσο ως μαχητές ή βομβιστές αυτοκτονίας, αλλά ως πληροφοριοδότες, κατάσκοποι ή/και άτομα που μπορούν να προσφέρουν κρυψώνες για όπλα, πυρομαχικά ή εκρηκτικά. Μπορεί να λαμβάνουν μια μέτρια αμοιβή, αλλά πολλοί συνεργάζονται επίσης επειδή φοβούνται.[19]

 

41.          Συνεκτιμώντας τα ανωτέρω στοιχεία από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, προκύπτει ότι το προφίλ του Αιτητή δεν τον κατατάσσει μεταξύ των προσώπων που ευλόγως δύνανται να θεωρηθούν ως ευρισκόμενα στην πρώτη γραμμή ενδιαφέροντος της Al-Shabaab προς σκοπούς στρατολόγησης. Ειδικότερα, δεν προκύπτει ότι ο Αιτητής ανήκει σε ευάλωτη ή στοχοποιημένη κατηγορία, καθότι δεν ανήκει σε μειονοτική φυλή, δεν στερείται οικογενειακού ή κοινωνικού υποστηρικτικού δικτύου, ούτε συντρέχουν λοιποί παράγοντες, όπως ακραία οικονομική ή κοινωνική απομόνωση, που, σύμφωνα με τις ανωτέρω πηγές, αυξάνουν τον κίνδυνο στρατολόγησης.

 

42.          Αναφορικά με τις συνέπειες άρνησης της αναγκαστικής στρατολόγησης: Όσον αφορά τις επιπτώσεις απέναντι σε άτομα που αρνήθηκαν την στρατολόγηση, συμπεριλαμβανομένων των μελών της τοπικής κοινότητας που αρνήθηκαν να δώσουν νεότερα μέλη των οικογενειών τους στην οργάνωση, πηγές αναφέρουν ότι αυτά έχουν απειληθεί και χαρακτηριστεί ως άπιστοι που απορρίπτουν το Ισλάμ και το νόμο της Σαρία και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν ακόμη και σκοτωθεί για να σταλεί ένα προειδοποιητικό μήνυμα στους υπόλοιπους της κοινότητας.[20] Παλαιότερες πηγές του 2018 αναφέρουν ότι η άρνηση κάποιου να ενταχθεί στην Al-Shabaab ή να παραδώσει νεοσύλλεκτους θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιθέσεις της οργάνωσης εναντίον τοπικών κοινοτήτων.[21] Όσοι αρνήθηκαν να ενταχθούν στην Al-Shabaab αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις περιοχές που βρισκόταν υπό τον έλεγχο της οργάνωσης.[22]

 

43.          Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, λόγω της αδυναμίας του Αιτητή να θεμελιώσει την εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεών του, ο υπό εξέταση ισχυρισμός απορρίπτεται από το Δικαστήριο στο σύνολό του ως μη αξιόπιστος.

 

44.          Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που διατρέχει ο Αιτητής, στη βάση του μόνου αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού του, επιπρόσθετα προς όσα καταγράφονται στην Εισηγητική-Έκθεση, ιδίως όσον αφορά στην επικαιροποιημένη εικόνα της κατάστασης ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του, παρατηρούνται τα εξής:

45.          Ως προς τη γενική κατάσταση ασφαλείαςστη χώρα καταγωγής του Αιτητή, καθώς και ειδική περιγραφή της κατάστασης ασφαλείας ως προς τον αναγραφόμενο στο προσκομισθέν εθνικό διαβατήριο του Αιτητή τόπο γέννησης, ήτοι την πόλη Mogadishu, περιφέρεια Benadir, καθώς και ως προς τον ισχυριζόμενο από τον Αιτητή τόπο γέννησης και τελευταίας διαμονής, ήτοι την πόλη Baidoa, περιφέρεια Bay, Νοτιοδυτική πολιτεία της Σομαλίας (σημειώνεται ότι για σκοπούς πληρότητας της έρευνας το Δικαστήριο εξέτασε την κατάσταση ασφαλείας τόσο στην πόλη Mogadishu, η οποία αναγράφεται στο διαβατήριο του Αιτητή όσο και στην πόλη Baidoa, την οποία ο ίδιος επικαλείται ως τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής).

 

46.          Ως προς τη γενική κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του, αναφέρονται τα ακόλουθα, ως προκύπτουν από έγκυρες πηγές πληροφόρησης: Σύμφωνα με το WARWATCH η κυβέρνηση της Σομαλίας συμμετέχει σε μια μη διεθνή ένοπλη σύγκρουση (Νon-international Armed Conflict - NIAC) στην επικράτειά της εναντίον της Al-Shabaab, η οποία έχει υποσχεθεί πίστη στην Al-Qaeda. Η Αφρικανική Μεταβατική Αποστολή στη Σομαλία (The African Transition Mission in Somalia - ATMIS), πρώην Αποστολή της Αφρικανικής Ένωσης στη Σομαλία (African Union Mission in Somalia - ΑMISOM), καθώς και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η Κένυα και η Αιθιοπία, παρέχουν υποστήριξη στη σομαλική κυβέρνηση και, ως εκ τούτου, είναι μέρος της σύγκρουσης κατά της Al-Shabab.[23] Σε έκθεση για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Σομαλία κατά το έτος 2023 από την πηγή Amnesty International επιβεβαιώνεται ότι η σύγκρουση μεταξύ της κυβέρνησης και της Al-Shabaab συνεχίστηκε και όλα τα μέρη διέπραξαν σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παραμένοντας ατιμώρητα. [24]  Σύμφωνα με έκθεση των Ηνωμένων Εθνών αναφορικά με τη κατάσταση προστασίας στη Σομαλία κατά την περίοδο 15.8.24 έως 15.9.24 οι συγκρούσεις με την Al-Shabaab έχουν οδηγήσει σε εκτοπισμό χιλιάδων ανθρώπων, αναφερόμενοι στην σύγκρουση με την Jubaland (με την υποστήριξη της κυβέρνησης) εκτοπίστηκαν εσωτερικά 4.968 άνθρωποι και σε αυτή με τη σομαλική κυβέρνηση 22.187 άτομα.[25]

 

47.          Αναφορικά με τη φύση, τον σκοπό και τις δραστηριότητες της οργάνωσης Al-Shabaab, η έκθεση της «Danish Immigration Service» αναφέρει ότι η οργάνωση στοχεύει στην ανατροπή της υποστηριζόμενης από τη Δύση κυβέρνησης της Σομαλίας και την ίδρυση ενός ισλαμικού κράτους στη Σομαλί, ενώ διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις και ασκεί προπαγανδιστική δραστηριότητα σε ολόκληρη τη Σομαλία και, σε κάποιο βαθμό, στην Κένυα και σε άλλα μέρη της Ανατολικής Αφρικής. Η οργάνωση εκτελεί διάφορους ρόλους και καθήκοντα, όπως λειτουργία δικαστηρίων της Σαρία, συναντήσεις με ηγέτες φυλών και διαχείριση ενός εκτεταμένου φορολογικού συστήματος (zakat) τόσο εντός των ελεγχόμενων από αυτή περιοχών όσο και εντός των ελεγχόμενων από την κυβέρνηση περιοχών.[26] Τα έσοδα που προέρχονται από το σύστημα εισφορών, τους εκβιασμούς, τα σημεία ελέγχου και τη φορολογία επί της ακίνητης περιουσίας διοχετεύονται στη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων της οργάνωσης. [27] Παρά την απώλεια εδαφών από το 2011 και εξής, η Al-Shabaab συνεχίζει να ελέγχει σημαντικά τμήματα της νότιας και κεντρικής Σομαλίας, πραγματοποιεί επιθέσεις σε βάρος αμάχων και στρατιωτικών στόχων, διαθέτει εγκαταστάσεις εκπαίδευσης, διατηρεί εκτεταμένο δίκτυο πληροφοριοδοτών, ενώ επίσης έχει εισχωρήσει σε αρκετούς κυβερνητικούς θεσμούς και τομείς, όπως η αστυνομία, ο εθνικός στρατός και τα ομοσπονδιακά Υπουργεία.[28]

 

48.          Αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στο Mogadishu, ως αναγραφόμενο επί του διαβατηρίου του Αιτητή τόπο γέννησης, παρατίθενται τα εξής: Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, δημοσιευθείσα τον Απρίλιο του 2025, αναφέρει ότι οι πολίτες συνέχισαν να υφίστανται τις συνέπειες της συνεχιζόμενης ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ της σομαλικής κυβέρνησης, που υποστηρίζεται από τους διεθνείς συμμάχους της, και της ένοπλης ομάδας Al-Shabaab.^[29]

 

49.          Το τοπίο ασφάλειας του Mogadishu έχει χαρακτηριστεί ως «πορώδες».^[30] Παρότι η Al-Shabaab δεν διαθέτει μόνιμες βάσεις στο Mogadishu , συνεχίζει να δραστηριοποιείται στην πόλη, βασιζόμενη στην παρουσία πρακτόρων της υπηρεσίας πληροφοριών της, της Αμνίγιατ, σε περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση, των οποίων τις επιχειρήσεις δυσκολεύονται να αποτρέψουν οι κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας.^[31]

 

50.          Τον Μάρτιο του 2025, αρκετά προάστια σημείωσαν αισθητή αύξηση στις επιχειρήσεις της Al-Shabaab, συμπεριλαμβανομένης της συνοικίας Dayniile στα βορειοδυτικά προάστια, η οποία επί μακρόν θεωρούνταν σχετικά σταθερή περιοχή με ισχυρή παρουσία δυνάμεων ασφαλείας.^[32] Κάτοικοι των περιοχών αυτών δήλωσαν ότι οι μαχητές κινούνταν χωρίς εμπόδια και έστηναν σημεία ελέγχου, πραγματοποιούσαν περιπολίες και εξαπέλυαν επιθέσεις.^[33] Παρά τα χρόνια αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων και τις προσπάθειες της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Σομαλίας (FGS) και των διεθνών της εταίρων να μειώσουν τις δυνατότητες της ομάδας, η Al-Shabaab έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα, βρίσκοντας συνεχώς νέους τρόπους να διεισδύει στην πόλη και να σπέρνει τον φόβο και το χάος μεταξύ των κατοίκων της.^[34] Περαιτέρω απειλές για την ασφάλεια προέρχονταν από ένοπλες φυλετικές ομάδες που αντιτίθενταν στην Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Σομαλίας (FGS).^[35]

 

51.          Σύμφωνα με άρθρο του War on the Rocks, μίας ψηφιακής πλατφόρμας ανάλυσης και συζήτησης για στρατηγική, άμυνα και διεθνείς υποθέσεις, παρόλο που τα αεροπορικά πλήγματα από την κυβέρνηση και τους διεθνείς εταίρους, καθώς και οι σποραδικές τοπικές αντεπιθέσεις, έχουν επιβραδύνει την προέλαση, η Al-Shabaab ανακατέλαβε εδάφη που δεν είχε υπό τον έλεγχό της από το 2019 και πλησιάζει σταδιακά στην πρωτεύουσα, το Mogadishu.^[36] Οι επιθέσεις της Al-Shabaab μέσα στο Mogadishu είχαν μειωθεί απότομα από τις αρχές του 2023 το οποίο πολλοί ξένοι παρατηρητές το θεωρούσαν ένδειξη επιτυχίας της κυβέρνησης.^[37] Αντί για τις συνηθισμένες βομβιστικές επιθέσεις, η Al-Shabaab άρχισε να πραγματοποιεί λιγότερο συχνές αλλά πιο συμβολικές, υψηλού προφίλ επιθέσεις με στόχο να υπονομεύσει την εξουσία της κυβέρνησης.^[38] Η επίθεση με αυτοσχέδιο εκρηκτικό μηχανισμό τον Μάρτιο του 2025 κατά της αυτοκινητοπομπής του προέδρου και η επίθεση τον Μάιο του 2025 σε κέντρο στρατολόγησης του στρατού στο Mogadishu αποδυνάμωσαν περαιτέρω την εμπιστοσύνη του κοινού στην κυβέρνηση και όξυναν τον φόβο απέναντι στην Al-Shabaab.^[39]

 

52.          Το 2023, η Σομαλική υπηρεσία ασφαλείας (NISA) ζήτησε από τους ιδιοκτήτες επιχειρήσεων στη Mogadishu να εγκαταστήσουν κάμερες το οποίο έχει ως αποτέλεσμα την εξαπόλυση από την Al-Shabaab επιθέσεων κατά καταστημάτων που φέρουν κάμερες.^[40] Η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, με ημερομηνία έκδοσης τον Απρίλιο του 2025, αναφέρει ότι τον Μάρτιο και τον Αύγουστο του 2024, η Al-Shabaab εξαπέλυσε βομβιστικές επιθέσεις σε ένα ξενοδοχείο και στην παραλία Lido του Mogadishu οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο και τραυματισμό πλείστων ανθρώπων.^[41]

 

53.          Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για τη Σομαλία, χρονολογηθείσα τον Σεπτέμβριο του 2025, η Al-Shabaab συνέχισε να στοχεύει κυβερνητικές εγκαταστάσεις και δυνάμεις ασφαλείας, αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί που μεταφέρονταν από άτομα ανατινάχθηκαν σε στρατιωτικές και κυβερνητικές εγκαταστάσεις στη συνοικία Hodan του Mogadishu, οδηγώντας σε θανάτους και τραυματισμούς, ενώ άλλα περιστατικά περιλάμβαναν έμμεσα πυρά, συμπεριλαμβανομένων επτά επιθέσεων με ρουκέτες 107 χιλιοστών στο Mogadishu, με τρεις εξ αυτών των πυραύλων να πλήττουν το διεθνές αερολιμένα· αυτές οι επιθέσεις προκάλεσαν θύματα μεταξύ αμάχων, ζημιές σε υποδομές και τον τραυματισμό ενός μέλους της Μονάδας Φρουράς των Ηνωμένων Εθνών που εδρεύει στο Mogadishu.^[42] Στις 25 Ιουλίου [2025], οι σομαλικές δυνάμεις ασφαλείας ξεκίνησαν ένα αναθεωρημένο σχέδιο ασφάλειας για το Mogadishu, αναπτύσσοντας μεγάλο αριθμό προσωπικού από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών και Ασφαλείας και την αστυνομία της Σομαλίας σε όλη την πόλη, με στόχο την αποτροπή επιθέσεων έμμεσης πυράς και την αποτροπή διείσδυσης αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών το οποίο συνέβαλε στη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.^[43]

 

54.          Τον Οκτώβριο του 2025, η Al-Shabaab επιτέθηκε στο Godka Jilow, ένα υπόγειο συγκρότημα φυλακών που είναι γνωστό ότι κρατά μαχητές της οργάνωσης με αποτέλεσμα τον θάνατο μελών των δυνάμεων ασφαλείας καθώς και μαχητών.^[44] Τους τελευταίους μήνες, η Al-Shabaab κατάφερε να ανατρέψει τα επιτεύγματα της κυβέρνησης, πραγματοποιώντας μεγάλες επιθέσεις στις περιοχές γύρω από το Mogadishu και καταλαμβάνοντας αρκετές στρατηγικής σημασίας πόλεις, μεταξύ των οποίων και το Adan Yabaal, έναν σημαντικό κόμβο τροφοδοσίας για τον σομαλικό στρατό, περίπου 200 χιλιόμετρα βόρεια της πρωτεύουσας.^[45]

 

 

55.          Σύμφωνα με έναν βετεράνο του σομαλικού στρατού στον οποίο γίνεται επίκληση σε άρθρο της Guardian, χρονολογηθέν τον Οκτώβριο του 2025, «[υ]πάρχουν πολύ μεγάλες διαιρέσεις στη χώρα, οι οποίες καθιστούν πολύ δύσκολη τη συντονισμένη δράση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, των δυνάμεών της και των διεθνών δυνάμεων κατά της τρομοκρατίας. Η Al-Shabaab εκμεταλλεύεται αυτήν την περίοδο το κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο.»^[46]

 

56.          Για λόγους πληρότητας της έρευνας θα παρατεθούν ποσοτικά δεδομένα αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή Banadir όπου υπάγεται η πόλη Mogadishu. Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 20.3.2026), στην εν λόγω περιοχή, καταγράφηκαν 549 περιστατικά, που περιλαμβάνουν περιστατικά πολιτικής βίας, εξεγέρσεις, διαμαρτυρίες, καταστολές και τρομοκρατικές δραστηριότητες, από τα οποία προκλήθηκαν 247 θάνατοι.^[47] Σημειώνεται πως σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2025, ο πληθυσμός της περιοχής Banadir ανήλθε σε 3,262,132 κατοίκους και για την πόλη Mogadishu σε 2,846,420 κατοίκους για το ίδιο έτος.^[48]

57.          Αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας ως προς τον ισχυριζόμενο από τον Αιτητή τόπο γέννησης και τελευταίας διαμονής, ήτοι την πόλη Baidoa, περιφέρεια Bay, Νοτιοδυτική πολιτεία της Σομαλίας: Η Baidoa είναι η πρωτεύουσα της περιφέρειας Bay[49] και ονομάζεται τοπικά Baydhabo[50]. Παρότι η επίσημη πρωτεύουσα της Νοτιοδυτικής πολιτείας της Σομαλίας (West State of Somalia) είναι η Baraawe στην περιφέρεια Lower Shabelle, η Baidoa είναι η de facto πρωτεύουσα της Νοτιοδυτικής πολιτείας λόγω της στρατηγικής της σημασίας.[51] Βρίσκεται περίπου 250 χιλιόμετρα δυτικά του Mogadishu και 240 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά των συνόρων με την Αιθιοπία. Η πόλη της Baidoa αποτελείται από τέσσερις κύριες συνοικίες/χωριά — Berdaale, Horsed, Isha και Hawl wadaag —, με κάθε συνοικία να υποδιαιρείται περαιτέρω σε έξι τμήματα. Πρόσφατα, οι τέσσερις κύριες συνοικίες υποδιαιρέθηκαν περαιτέρω σε 10 συνοικίες, μερικές από τις οποίες είναι οι Waaberi, Daru salam, Wadajir, Adaada και Towfiiq.[52]

 

58.          Η Al-Shabaab διατηρεί ισχυρή παρουσία στην περιφέρεια Bay[53], όπου υπάγεται η πόλη Baidoa, και ασκεί έλεγχο μέσω της παρεμπόδισης ανθρωπιστικής βοήθειας, υψηλών φόρων και απαγωγών παιδιών με σκοπό τη στρατολόγηση.[54] Σύμφωνα με την έκθεση της EUAA αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας για τη Σομαλία που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2025 και τις πηγές που συμβουλεύτηκε η EUAA κατά τη σύνταξη της εν λόγω έκθεσης, η Al Shabaab έως και τον Μάρτιο του 2025 ήλεγχε τις πόλεις Lego, Labatan Jirow και Bulo-Fulay, καθώς και μεγάλες εκτάσεις που καλύπτουν περισσότερο από το ήμισυ της αγροτικής περιοχής του Bay.[55]  Οι πόλεις Baidoa, Buur Hakaba και Berdale, όλες ευρισκόμενες στον οδικό άξονα Mogadishu–Doolow), καθώς και η  Qansah Dhere, Diinsoor παρέμειναν υπό τον έλεγχο της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Σομαλίας. [56] Την άνοιξη του 2024, οι δυνάμεις του Σομαλικού Εθνικού Στρατού και της Νοτιοδυτικής πολιτείας  άρχισαν να αναδιατάσσουν τα στρατεύματά τους σε ορισμένες περιοχές του Bay, στο πλαίσιο των προσπαθειών τους να απελευθερώσουν την περιοχή από τα στοιχεία της Al-Shabaab.[57] Η Al-Shabaab γενικότερα συνεχίζει να αποτελεί σημαντική απειλή στη Νότια Σομαλία.[58] Όσον αφορά ειδικότερα την πόλη Baidoa, το καλοκαίρι του 2024 σημειώθηκαν επιθέσεις στο αεροδρόμιο της Baidoa , στο Περιφερειακό Νοσοκομείο της Baidoa και σε εγκαταστάσεις των Ηνωμένων Εθνών, χωρίς να υπάρξουν θύματα.[59] Ο οδικός άξονας Mogadishu- Baidoa αποτέλεσε επίσης στόχο των επιθέσεων της Al-Shabaab.[60] Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις σε βάρος της Al-Shabaab καταγράφηκαν κοντά στην πόλη Baidoa τον Απρίλιο του 2023 και τον Μάιο του 2024, οι οποίες οδήγησαν σε θάνατο και σε συλλήψεις μελών της οργάνωσης[61]. Μεταξύ 1ης Απριλίου 2023 και 21 Μαρτίου 2025, το ACLED κατέγραψε 670 περιστατικά ασφαλείας στην περιοχή του Bay, μεταξύ των οποίων μάχες, εκρήξεις ή άλλες μορφές βίας από απόσταση και βίας κατά αμάχων, τα οποία οδήγησαν σε 621 θανάτους και σε εκτοπισμό 23.722 ατόμων από την περιφέρεια Bay λόγω συγκρούσεων και ανασφάλειας.[62]

 

59.          Για λόγους πληρότητας της έρευνας θα παρατεθούν ποσοτικά δεδομένα αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην περιφέρεια Bay και την πόλη Baidoa. Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 20.3.2026), στην περιφέρεια Bay καταγράφηκαν 445 περιστατικά που οδήγησαν σε 365 θανάτους, ενώ στην πόλη Baidoa καταγράφηκαν 103 περιστατικά που οδήγησαν σε 52 θανάτους.^[63] Σημειώνεται πως σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2025, ο πληθυσμός της περιφέρειας Bay ανήλθε σε 1,286,786 κατοίκους και για την πόλη Baidoa σε 129,839 κατοίκους σύμφωνα με εκτιμήσεις για το έτος 2026.^[64]

 

60.          Οι ανωτέρω πηγές καταδεικνύουν ότι και στις δύο περιοχές υφίσταται παρατεταμένη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας και της οργάνωσης Al-Shabaab, χωρίς, ωστόσο, η τελευταία να ασκεί πλήρη και σταθερό έλεγχο επί των εν λόγω περιοχών, παρά την παρουσία και δραστηριοποίησή της σε αυτές.

 

61.          Ως προς τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, και ειδικότερα ως προς το θρησκευτικό του προφίλ ως μουσουλμάνου, επισημαίνεται ότι, πέραν της απουσίας εκπεφρασμένου φόβου δίωξης για λόγους θρησκείας ή άλλων συναφών προσωπικών χαρακτηριστικών, προκύπτει από εξωτερικές πηγές ότι οι μουσουλμάνοι αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία του γηγενούς πληθυσμού. Περαιτέρω, όπως ήδη σημειώθηκε, ο Αιτητής δεν ανήκει σε μειονοτική φυλή, ενώ δεν διατυπώνεται οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί φόβου δίωξης απορρέοντος από το εν λόγω στοιχείο του προφίλ του.

 

62.          Ως εκ τούτου, λαμβάνοντας υπόψη το προσωπικό προφίλ του Αιτητή, ως αυτό έγινε αποδεκτό, και ειδικότερα ότι πρόκειται για νεαρό, υγιές άτομο, με εργασιακή πείρα στη χώρα καταγωγής του, επαρκές μορφωτικό επίπεδο και υφιστάμενο οικογενειακό και κοινωνικό δίκτυο, χωρίς στοιχεία ευαλωτότητας ή αποδεδειγμένα περιστατικά παρελθούσας δίωξης, κρίνεται ότι, σε συνάρτηση με τις προαναφερθείσες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές ως προς την κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του, δεν πιθανολογείται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του, θα εκτεθεί ευλόγως σε πραγματικό κίνδυνο. Και τούτο διότι, παρά την ύπαρξη αυξημένων επιπέδων βίας, η ένταση αυτών δεν ανέρχεται σε τέτοιο βαθμό ώστε, αφ’ εαυτής, να θεμελιώνει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, χωρίς να συντρέχουν πρόσθετοι εξατομικευμένοι παράγοντες, οι οποίοι εν προκειμένω δεν διαπιστώνονται. Επιπλέον, συνεκτιμάται η εξοικείωση του Αιτητή με την περιοχή του τελευταίου τόπου συνήθους διαμονής του.

 

63.          Τέλος ως προς τη μεταχείριση επαναπατρισθέντων στη χώρα καταγωγής του Αιτητή: Η «Danish Immigration Service» εξήγησε στην έκθεσή της από τον Ιούλιο του 2020 ότι δεν υπήρχαν δομές υποστήριξης για τους απορριφθέντες αιτούντες άσυλο που επιστρέφουν στη Σομαλία από την Ευρώπη χωρίς δίκτυο.[65] Σύμφωνα με την έκθεση της EUAA για τους κοινωνικο-οικονομικούς δείκτες στη Σομαλία (Σεπτέμβριος 2021), «η πλειονότητα των επαναπατριζόμενων από γειτονικές χώρες καθώς και από τη διασπορά εγκαθίστανται σε πόλεις, όπως το Mogadishu, Kismayo και η Baidoa. Μεγάλος αριθμός επαναπατριζόμενων που στερούνται οικονομικών πόρων καταλήγει σε καταυλισμούς εσωτερικά εκτοπισμένων.  Ταυτόχρονα, ορισμένες πηγές επισημαίνουν ότι οι επαναπατριζόμενοι που έχουν εκπαιδευτεί και καταρτιστεί στο εξωτερικό ενδέχεται να επιστρέφουν με ένα ευρύτερο φάσμα δεξιοτήτων που τους επιτρέπει να έχουν πρόσβαση σε καλύτερες θέσεις εργασίας σε σύγκριση με όσους παρέμειναν στη Σομαλία».[66] Στην ως άνω έκθεση επισημαίνεται επιπλέον η σπουδαιότητα της ύπαρξης ενός υποστηρικτικού, οικογενειακού, γειτονικού και φιλικού, δικτύου, καθώς και η διατήρηση ενός δικτύου που βασίζεται στη φυλή.[67]

 

64.          Τέλος, ως προς τη μεταχείριση των επαναπατρισθέντων στη χώρα καταγωγής του Αιτητή, από τις ανωτέρω πηγές προκύπτει ότι, μολονότι υφίστανται αντικειμενικές δυσχέρειες επανένταξης, ιδίως για πρόσωπα που στερούνται οικονομικών πόρων και υποστηρικτικού δικτύου, δεν προκύπτει η ύπαρξη γενικευμένων πρακτικών μεταχείρισης που να συνιστούν, αφ’ εαυτών, λόγο αποκλεισμού της επιστροφής. Αντιθέτως, επισημαίνεται η καθοριστική σημασία της ύπαρξης οικογενειακού, κοινωνικού και φυλετικού δικτύου για την επιτυχή επανένταξη, καθώς και το γεγονός ότι πρόσωπα με στοιχειώδες μορφωτικό επίπεδο ή δεξιότητες δύνανται να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε μέσα βιοπορισμού.

 

65.          Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Αιτητής διαθέτει υποστηρικτικό οικογενειακό και κοινωνικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του, καθώς και τα λοιπά χαρακτηριστικά του προσωπικού του προφίλ, δεν διαπιστώνεται η ύπαρξη νομικού ή πραγματικού εμποδίου ως προς την επιστροφή του. Περαιτέρω, δεν πιθανολογείται ότι, συνεπεία του επαναπατρισμού του, θα αντιμετωπίσει μεταχείριση εκ μέρους των αρχών που να συνιστά κίνδυνο σοβαρής βλάβης, ούτε ότι θα περιέλθει σε κατάσταση ασύμβατη με τις βασικές απαιτήσεις αξιοπρεπούς διαβίωσης, πέραν των γενικών δυσχερειών που χαρακτηρίζουν το κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον της χώρας.

 

66.          Υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης κινδύνου, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης για τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου.

 

67.          Ούτε επίσης τεκμηριώνεται, η υπαγωγή του στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου), καθώς ο Αιτητής δεν τεκμηριώνει, αλλά και από τα ενώπιόν μου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

 

68.           Ειδικότερα, στην προκείμενη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό του Αιτητή δεν προκύπτει, ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32)], ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της [βλ άρθρο 19(2)(α) και (β)]. 

69.           Ούτε εξάλλου, προκύπτει ότι συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο προσφεύγων, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή (βλ. άρθρο 19(2)(γ) απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94  Elgafaji, σκέψη 43).

70.          Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους του εδαφίου (1) του άρθρου 3, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως  «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».

71.          Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C‑549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I‑11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C‑119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. (Βλ.  απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28). Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, διαπιστώνεται ότι λαμβάνει χώρα ένοπλη σύρραξη τόσο στο Mogadishu, όσο και στην πόλη Baidoa, μεταξύ των τακτικών δυνάμεων ασφαλείας και της οργάνωσης Al-Shabaab.

72.          Ακολούθως ως προς τους παράγοντες που δύνανται να ληφθούν υπόψιν κατά την αξιολόγηση του συστατικού στοιχείου της αδιάκριτης βίας, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) επεσήμανε ότι λαμβάνονται υπόψη «[.]μεταξύ άλλων, η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργάνωσης των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων και η διάρκεια της σύρραξης ως στοιχεία λαμβανόμενα υπόψη κατά την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95 (Βλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψη 35), καθώς και άλλα στοιχεία όπως η γεωγραφική έκταση της κατάστασης αδιάκριτης άσκησης βίας, ο πραγματικός προορισμός του αιτούντος σε περίπτωση επιστροφής στην οικεία χώρα ή περιοχή και οι τυχόν εκ προθέσεως επιθέσεις κατά αμάχων εκ μέρους των εμπόλεμων μερών.» (Βλ. C-901/19, ημερομηνίας 10.6.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland, σκέψη 43).

73.          Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: το ΕΔΔΑ) στην απόφασή του Sufi and Elmi (ΕΔΔΑ, απόφαση επί των προσφυγών 8319/07 and 11449/07, ημερομηνίας 28.11.2011) αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης. Με βάση τα ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένα η αδιάκριτη βίας σε αμφότερες τις υπό εξέταση περιοχές κρίνεται ως υψηλού επιπέδου.

74.          Επιπλέον, όπως διευκρίνισε το ΔΕΕ «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας.» (απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.2.2009). Ιδίως ως προς την εφαρμογή της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το ΔΕΕ στην ως άνω απόφαση διευκρίνισε ότι «ότι όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας.».

75.          Υπό το φως των ανωτέρω, αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στο Μογκαντίσου (Mogadishu), το οποίο κρίθηκε ως ο τελευταίος τόπος συνήθους διαμονής του Αιτητή, καθώς και στην πόλη Baidoa, διαπιστώνεται ότι στις εν λόγω περιοχές εξελίσσεται εσωτερική ένοπλη σύρραξη μεταξύ των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας και της οργάνωσης Al-Shabaab. Λαμβανομένων υπόψη των ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών της σύρραξης, όπως αναλύθηκαν ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι η προερχόμενη από αυτήν αδιάκριτη βία κυμαίνεται σε υψηλά επίπεδα έντασης, χωρίς ωστόσο να ανέρχεται σε τέτοιο βαθμό ώστε, και μόνη η παρουσία ενός αμάχου στις εν λόγω περιοχές, να αρκεί για τη στοιχειοθέτηση πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης κατά την έννοια του άρθρου 19(2)(γ), ανεξαρτήτως των προσωπικών του περιστάσεων.

76.          Το ανωτέρω συμπέρασμα βρίσκεται σε συμφωνία κ με τις προσφάτως δημοσιευθείσες τον Οκτώβριο του έτους 2025 Κατευθυντήριες Οδηγίες της EUAA για τη Σομαλία, οι οποίες μολονότι δεν αποτελούν εξωτερική πηγή πληροφόρησης, επιβεβαιώνουν ότι καμία από τις περιφέρειες της Σομαλίας δεν κατατάσσεται στην κατηγορία των περιοχών όπου μόνη η απλή παρουσία, ανεξαρτήτως των προσωπικών περιστάσεων, αρκεί για τη στοιχειοθέτηση πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 2011/95/EΕ[68]. Όσον αφορά περαιτέρω την περιφέρεια Bay, όπου υπάγεται η πόλη Baidoa, καθώς και την περιφέρεια Benadir, όπου υπάγεται η πόλη Mogadishu, αμφότερες κατατάσσονται βάσει των ανωτέρω Οδηγιών στις περιοχές εκείνες όπου επικρατεί υψηλό επίπεδο αδιάκριτης βίας και κατά συνέπεια απαιτείται χαμηλότερο επίπεδο ατομικών περιστάσεων προκειμένου να στοιχειοθετηθεί ο προπαρατεθείς κίνδυνος σοβαρής βλάβης.[69]

77.          Λαμβάνοντας υπόψη τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, όπως αναλυτικώς καταγράφονται ανωτέρω, και αξιολογώντας το σύνολο των ενώπιον του Δικαστηρίου δεδομένων σε εξατομικευμένη βάση, κρίνεται ότι ο Αιτητής, ως άμαχος, δεν διατρέχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, ένεκα του επιπέδου των ένοπλων συγκρούσεων που λαμβάνουν χώρα στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του. Περαιτέρω, δεν προκύπτει ότι ο Αιτητής παρουσιάζει οποιοδήποτε ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του προφίλ του που θα μπορούσε να εντείνει τον σχετικό κίνδυνο. Υπό το φως των ανωτέρω, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις υπαγωγής του στο οικείο καθεστώς προστασίας, δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

78.          Ως προς δε την απόφαση επιστροφής του, από τα ενώπιόν μου στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω (Βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51).

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με €1000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση.

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.