ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

                                                                       

                                                                                    Υπόθεση αρ. 4381/2022

                                   

                                                  24 Απριλίου 2026

 

     [Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

                              Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ:

                                              Ι.Μ.

                                                                                                                                                                                                                                             Αιτητής

  Και

 

   Κυπριακής Δημοκρατίας,

   μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου

 

                                                                                                 Καθ' ων η αίτηση

                                                                                                                          

Ρ. Βραχίμης (κος) για Ρ. Βραχίμης & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε, Δικηγόρος για τον αιτητή

 

Α, Φιλίππου (κος) για Χ. Δημητρίου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η αίτηση

 

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ Δ.Δ.Δ.Δ.Π:   Με την προσφυγή του ο αιτητής αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 13/07/2022, η οποία κοινοποιήθηκε στον αιτητή αυθημερόν και δια της οποίας απορρίφθηκε η αίτηση του για παροχή διεθνούς προστασίας, ως παράνομης, άκυρης και στερούμενης οποιουδήποτε νομικού αποτελέσματος.

Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου που κατατέθηκε στα πλαίσια των Διευκρινήσεων της παρούσας προσφυγής ως Τεκμήριο 1, ο αιτητής είναι ενήλικας από τη Σομαλία. Κατά την άφιξή του στη Δημοκρατία, ο αιτητής ήταν ασυνόδευτος ανήλικος, ηλικίας 16 ετών, και στις 04/12/2018, υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Στις 21/05/2019, παρουσία λειτουργού ευημερίας των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (εφεξής ΥΚΕ), διεξήχθη συνέντευξη του αιτητή από αρμόδια λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου (έντυπο αναφερόμενο ως «Age Assessment – Interview format») κατά τη διάρκεια της οποίας επιβεβαιώθηκε από την αρμόδια λειτουργό πως δεν υπήρχαν αμφιβολίες για την ανηλικότητα του αιτητή ( βλ. ερυθρό 25 του Δ.Φ.).

Στις 16/05/2022, διεξήχθη συνέντευξη του αιτητή από αρμόδια λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου. Αυθημερόν, η αρμόδια λειτουργός ετοίμασε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου σχετικά με τη συνέντευξη του αιτητή. Στις 13/07/2022, ο εξουσιοδοτημένος λειτουργός από τον Υπουργό Εσωτερικών να εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου αποφάσισε όπως να μην παραχωρηθεί στον αιτητή καθεστώς διεθνούς προστασίας. Αυθημερόν, η Υπηρεσία Ασύλου ετοίμασε επιστολή ενημέρωσης προς τον αιτητή σχετικά με την απόρριψη του αιτήματος του, η οποία περιλάμβανε αιτιολόγηση και παραλήφθηκε και υπογράφθηκε ιδιοχείρως από τον αιτητή αυθημερόν.

Στις 18/07/2022, ο αιτητής καταχώρησε αυτοπροσώπως προσφυγή κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου. Στις 16/12/2022, κατόπιν διορισμού δικηγόρου δυνάμει εγκριθείσας δωρεάν νομικής αρωγής, εκδόθηκε διάταγμα του παρόντος Δικαστηρίου το οποίο επέτρεπε την τροποποίηση της προσφυγής. Στις 10/01/2023, καταχωρήθηκε η τροποποιημένη, υπό εξέταση, προσφυγή.

Ο  συνήγορος του αιτητή προώθησε διάφορους λόγους ακύρωσης επί της αιτήσεως ακυρώσεως (προσφυγής) προς υποστήριξη του αιτήματος για ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης, οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν προωθούνται και αναλύονται στη Γραπτή Αγόρευση του αιτητή που επακολούθησε. Οι ισχυρισμοί που εν τέλει προωθούνται στη γραπτή αγόρευση του αιτητή είναι Α) Δεν ακολουθήθηκαν οι πρακτικές και οι βασικές αρχές σχετικά με τη συνέντευξη του αιτητή κατ΄αντίθεση με τον Νόμο. Η συνέντευξη διήρκησε ελάχιστη ώρα, ο λειτουργός δεν κατάφερε να θέσει στον αιτητή πιο ουσιαστικές ερωτήσεις και χωρίς να γίνει εξατομικευμένη αξιολόγηση της περίπτωσης του αιτητή, Β) Έλλειψη δέουσας έρευνας, Γ) Η επίδικη απόφαση είναι αποτέλεσμα πλάνης περί τα πράγματα. Δ) Δεν παραχωρήθηκε στον αιτητή το ευεργέτημα της αμφιβολίας, Ε) Η προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι δεόντως αιτιολογημένη, Στ) η απόφαση ήταν γραμμένη σε γλώσσα που δεν ήταν η μητρική του και/ή γλώσσα που δεν ήταν αντιληπτή από τον αιτητή.

 

 

Οι καθ' ων η αίτηση αντιτάσσουν μέσω της γραπτής αγόρευσής τους ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθ' όλα νόμιμη, λήφθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους καθ΄ ων η αίτηση, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη και απορρίπτουν τους προωθούμενους ισχυρισμούς ως νόμο και ουσία αβάσιμους.

 

Κατά το στάδιο των διευκρινήσεων, ο συνήγορος του αιτητή απέσυρε τον ισχυρισμό περί αναρμοδιότητας του οργάνου που εξέδωσε την επίδικη απόφαση. Συνεπώς, ο ισχυρισμός περί αρμοδιότητας του λειτουργού, που έκδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, αποσύρεται και απορρίπτεται. 

 

Έχω εξετάσει προσεκτικά τις εκατέρωθεν θέσεις και των δύο πλευρών, υπό το φως του περιεχομένου του οικείου Διοικητικού Φακέλου και, γενικότερα, όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων.

 

Ενόψει των πιο πάνω λεχθέντων, προχωρώ τώρα να εξετάσω τους προβαλλόμενους λόγους ακύρωσης, στο βαθμό που αυτοί έχουν δικογραφηθεί και αναπτυχθεί στη γραπτή αγόρευση του αιτητή.

 

Επομένως, θα προχωρήσω να εξετάσω τον λόγο ακύρωσης περί μη διενέργειας της δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ΄ων η αίτηση.

 

Κατά πάγια νομολογία, η επάρκεια της έρευνας, η έκταση και ο τρόπος διεξαγωγής της, ποικίλει ανάλογα με τα υπό διερεύνηση γεγονότα. Προκαθορισμένος τρόπος δεν υπάρχει. Με την προϋπόθεση ότι η έρευνα είναι επαρκής, το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στον τρόπο που η διοίκηση επέλεξε να διερευνήσει το θέμα, ούτε και υποκαθιστά τα υπ' αυτής διαπιστωθέντα πρωτογενή ευρήματα (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών κ.ά. (1999) 3 Α.Α.Δ. 447 και Ράφτης ν. Δημοκρατίας κ.ά. (2002) 3 Α.Α.Δ. 345 και Κώστας Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1002/2009, ημερ. 27.10.2011).

 

Στη βάση της πιο πάνω υποχρέωσης του αρμόδιου οργάνου για δέουσα έρευνα θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν οι ισχυρισμοί του αιτητή σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, για να διαφανεί εάν όντως το αρμόδιο όργανο προέβη στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα  και ορθώς αποφάσισε να απορρίψει το αίτημα του αιτητή.

 

Κατά την υποβολή αιτήματος διεθνούς προστασίας, ο αιτητής δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω της ανασφάλειας και διότι η Al-Shabaab σκότωσε τον αδελφό του και το 2012, την αδελφή του. Η μητέρα του, πούλησε το αγρόκτημα που διατηρούσε και βοήθησε τον αιτητή να διαφύγει. Καταληκτικά, ο αιτητής κατέγραψε πως επιθυμεί να σπουδάσει και να κτίσει ένα λαμπρό μέλλον για τον ίδιο και πως, καθότι τον ενδιαφέρει το ποδόσφαιρο ως άθλημα, επιθυμεί να γίνει ποδοσφαιριστής (ερυθρό 1 και μετάφραση αυτού ερυθρό 15 του Δ.Φ.).

 

Στο πλαίσιο της προσωπικής του συνέντευξης, ο αιτητής δήλωσε ότι έχει έναν αδελφό και δύο αδελφές και ότι γεννήθηκε και ανετράφη στην Ceelasha Biyaha, πλησίον του Afgooye (ερυθρό 71 του Δ.Φ.), που υπάγεται στην διοικητική ενότητα Afgooye, στην επαρχία Lower Shabelle (ερυθρό 68 του Δ.Φ.). Περαιτέρω δήλωσε ότι η περιοχή του ελέγχεται από την οργάνωση Al-Shabaab (ερυθρό 68 του Δ.Φ.). Ο πρεσβύτερος αδελφός του σκοτώθηκε τον Δεκέμβριο του 2017 από την Al-Shabaab, η νεότερη αδελφή του απήχθη το 2018 από την Al-Shabaab και η έτερη αδελφή του είναι νυμφευμένη και διαμένει στην Ceelasha Biyaha, διατηρεί δε αραιή επικοινωνία με εκείνη (ερυθρό 70, 67 του Δ.Φ.). Η μητέρα του απεβίωσε λόγω προβλημάτων υγείας το 2020. Ο πατέρας είχε κατηγορηθεί για τον θάνατο δύο στρατιωτικών με τους οποίους είχε εμπλακεί σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα το 2014 και είχε φυλακισθεί όπου κατά την διάρκεια της φυλάκισης του, δέχτηκε σφαίρα από δύο άντρες και όταν μεταφέρθηκε σε ιατρικό κέντρο για να λάβει ιατρική περίθαλψη, δραπέτευσε και μετέβη στην Υεμένη όπου απεβίωσε τον Ιούνιο του 2018, εν μέσω εμφυλίου πολέμου (ερυθρό 70 του Δ.Φ.). Ο αιτητής φοίτησε στο ίδρυμα Syl στην Ceelasha Biyaha για 5 έτη και σε Κορανικό σχολείο, ανήκει στην φυλή Shigaal και ενόσω βρισκόταν στη χώρα καταγωγής του, βοηθούσε την μητέρα του στο κατάστημα το οποίο διατηρούσε (ερυθρό 69 του Δ.Φ.).

 

Σε σχετικό ερώτημα ποιος είναι ο λόγος που καταδιώκεται από την κυβέρνηση, ο αιτητής δήλωσε ότι μετά από μια έκρηξη που μεσολάβησε κάποια μέλη της κυβέρνησης πέθαναν και μετά από αυτό συνέλαβαν μέλη της οικογένειας του, κάποιους γείτονες και τον ίδιο και τους κατηγόρησαν ότι ήταν μέλη της οικογένειας του θείου του, σημειώνοντας ότι η έκρηξη μεσολάβησε τον Μάρτιο του 2018.

 

Ερωτηθείς για τους λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής του, ο αιτητής υποστήριξε ότι φυλακίσθηκε από τις κρατικές αρχές με την κατηγορία ότι συνεργαζόταν με τον θείο του, ο οποίος είναι μέλος της Al-Shabaab, όπου στην πορεία αφέθηκε ελεύθερος.

Κατόπιν της αποφυλάκισής του, ελλείψει αποδεικτικών στοιχείων, μέλη των κυβερνητικών αρχών συνήθιζαν να επισκέπτονται την οικία του απαιτώντας πληροφορίες για τον θείο και πατέρα του, ο οποίος είχε καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη ή θανατική ποινή. Σημείωσε ότι εξαιτίας μίας έκρηξης που έλαβε χώρα τον Μάρτιο του 2018 στην περιοχή Ceelasha, συνελήφθη ο ίδιος και η οικογένειά του.

 

Ο αδελφός του απεβίωσε το 2017, η μητέρα και οι δύο αδελφές του αιτητή φυλακίσθηκαν για ένα μήνα και ο ίδιος για διάστημα δυόμιση μηνών. Καθώς οι αρχές δεν είχαν ανεύρει αποδεικτικά στοιχεία, αφέθηκαν όλοι ελεύθεροι. Κατόπιν της αποφυλάκισής του, ο θείος του τηλεφώνησε στην μητέρα του και της ζήτησε να ενταχθεί ο αιτητής στην Al-Shabaab. Ένα βράδυ, ο αιτητής από κοινού με τρεις φίλους του, απήχθησαν από μέλη της Al-Shabaab και κρατήθηκαν περί τις 3-4 ημέρες από τον θείο του χωρίς πρόσβαση σε τροφή και νερό σε ένα απόκρυφο μέρος έως ότου, ένα βράδυ, κατάφεραν να αποδράσουν. Κατόπιν επιστροφής στην οικία του, η μητέρα του, τον πληροφόρησε για τον θάνατο του πατέρα του στην Υεμένη και ότι οι κρατικές αρχές τον αναζητούν ώστε να τον φυλακίσουν σε ισόβια κάθειρξη ή θανατική ποινή ως αντίποινα για την διαφυγή του πατέρα του από την φυλακή. Ο αιτητής παρέμεινε κρυμμένος στην οικία του και όταν ο θείος του κάλεσε την μητέρα του και δήλωσε πως θα τον σκότωνε όπως σκότωσε και τον πρεσβύτερο αδελφό του [του αιτητή], εκείνος δραπέτευσε σε έτερο χωριό. Όταν το πληροφορήθηκε ο θείος του, κάλεσε εκ νέου την μητέρα του και απείλησε ότι θα σκοτώσει τον αιτητή με αποτέλεσμα η μητέρα του να αναπτύξει αρτηριακή πίεση και διαβήτη. Μέλη των κυβερνητικών αρχών άρχισαν να καταζητούν τον αιτητή και όταν προσέγγισαν την οικία του, η μητέρα του, τους πληροφόρησε ότι είχε σκοτωθεί από τον θείο του που είναι μέλος της Al-Shabaab. Λίγες ημέρες αργότερα, ο αιτητής επέστρεψε στην οικία του, όπου παρέμεινε κρυμμένος έως ότου εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του καθώς οι κρατικές αρχές αντιλήφθηκαν ότι ήταν ζωντανός (ερυθρό 65 του Δ.Φ.).

 

Στα πλαίσια των διευκρινιστικών ερωτήσεων, ο αιτητής δήλωσε ότι ενόσω βρισκόταν στη φυλακή, τραυματίστηκε στον αγκώνα και όταν προσπάθησε να αποδράσει όταν είχε απαχθεί, ο θείος του, τον μαχαίρωσε πισώπλατα (ερυθρό 64 του Δ.Φ.). Ερωτηθείς πότε απήχθη, απάντησε ότι απήχθη τον Αύγουστο, περί τον χρόνο που απέδρασε από την φυλακή και σε σχετική διευκρινιστική ερώτηση, απάντησε ότι αποφυλακίστηκε από την φυλακή και ότι δεν δραπέτευσε (ερυθρό 64, 63 του Δ.Φ.). Αναφορικά με την διαφυγή του κατόπιν της απαγωγής του, ο αιτητής αρχικά δήλωσε ότι, ένα βράδυ, παρότι τραυματισμένος, κατάφερε να αποδράσει καθώς δεν ήταν κάποιος παρών, στη συνέχεια δήλωσε ότι, αφότου είχε τραυματιστεί από τον θείο του, όταν του δόθηκε η ευκαιρία, δραπέτευσε με τους φίλους του και ακολούθως ανέφερε ότι τους απελευθέρωσε και τους μετέφερε στην οικία του (ερυθρό 63 του Δ.Φ.). Ερωτηθείς πόσο διάστημα παρέμεινε στο γειτονικό χωριό, δήλωσε ότι παρέμεινε ένα μήνα κατόπιν του οποίου επέστρεψε στην οικία του όπου παρέμεινε 2 με 4 εβδομάδες προτού ξεκινήσει το ταξίδι της αναχώρησής του (ερυθρό 62 του Δ.Φ.). Κληθείς να εξηγήσει τον λόγο που σε προγενέστερο χρόνο είχε δηλώσει πως παρέμεινε λίγες ημέρες στο γειτονικό χωριό, απάντησε πως αναφερόταν σε έτερο ταξίδι, ήτοι για τον χρόνο που δραπέτευσε από τον θείο του (ερυθρό 62 του Δ.Φ.). Ερωτηθείς για τον λόγο που καταζητούντο από την αστυνομία λόγω του πατέρα του, απάντησε ότι τον καταζητούσαν διότι η αστυνομία ήθελε να αναλάβει κάποιος από την οικογένεια την ευθύνη και αφού ο αδελφός του είχε αποβιώσει, η αστυνομία ήθελε να επιρρίψει ευθύνες στον αιτητή (ερυθρό 61 του Δ.Φ.). Ερωτηθείς για τον λόγο που στην αίτηση διεθνούς προστασίας είχε καταγράψει πως η αδελφή και αδελφός του απεβίωσαν το 2012 ενώ στη συνέντευξη δεν αναφέρθηκε σε αυτό, απάντησε ότι στην πραγματικότητα, αναφερόμενος στην αδελφή του, εννοούσε την ξαδέλφη του από την πλευρά της μητέρας του (ερυθρό 60 του Δ.Φ.).

 

Η αρμόδια λειτουργός αξιολογώντας τις δηλώσεις του αιτητή κατά το στάδιο της συνέντευξης του σχημάτισε τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά στο ότι ο αιτητής είναι υπήκοος της χώρας Σομαλία, ο οποίος κατάγεται από τη περιοχή Ceelasha Biyaha της περιοχής Afgooye στο Lower Shabelle, όπου ήταν και η περιοχή διαμονής του, ο δεύτερος αφορά στην ισχυριζόμενη δίωξη του αιτητή από τις αρχές της χώρας του, και ο τρίτος αφορά στον ισχυριζόμενο φόβο δίωξης από τον θείο του, ο οποίος ανήκει στην τρομοκρατική οργάνωση Al-Shabaab.

 

Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε δεκτός, καθώς στοιχειοθετήθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού σε συνάρτηση με τα προσκομισθέντα από τον αιτητή έγγραφα.

 

Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός δεν έγινε δεκτός καθώς οι δηλώσεις του αιτητή αξιολογήθηκαν ως μη ικανοποιητικές και ο ίδιος υπέπεσε σε αντιφάσεις. Ειδικότερα, η αρμόδια λειτουργός κατέγραψε ότι ο αιτητής δεν ήταν σε θέση να παράσχει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες αναφορικά με την έκρηξη που σημειώθηκε στην περιοχή του και υπέπεσε σε αντίφαση αναφορικά με τον λόγο που καταζητείται από τις αρχές της χώρας καταγωγής του, ήτοι εάν ο λόγος ήταν εξαιτίας της έκρηξης που σημειώθηκε ή της διαφυγής του πατέρα του από την φυλακή, τον τρόπο που αφέθηκε ελεύθερος, ήτοι εάν δραπέτευσε ή αποφυλακίστηκε, τον χρόνο που απεβίωσε ο πατέρας του και τον χρόνο που πληροφορήθηκαν τον θάνατο του.

 

Ο τρίτος ουσιώδης ισχυρισμός δεν έγινε δεκτός καθότι οι δηλώσεις του αιτητή κρίθηκαν ασαφείς, αντιφατικές και μη ικανοποιητικές. Ειδικότερα, η αρμόδια λειτουργός σημείωσε ότι ο αιτητής υπέπεσε σε αντιφάσεις και χρονική ασυνέχεια αναφορικά με τον χρόνο που απήχθη από τον θείο του, το διάστημα το οποίο παρέμεινε στο γειτονικό χωριό κατόπιν της διαφυγής του, ήτοι ολίγες ημέρες ή ένα μήνα, και τον τρόπο που κατάφερε να δραπετεύσει από το μέρος όπου κρατούντο με τους φίλους του. Προσέτι, η λειτουργός κατέγραψε ότι ο αιτητής δεν αναφέρθηκε στο γεγονός ότι η αδελφή του απεβίωσε το 2012, ως είχε καταγράψει στην αίτηση διεθνούς προστασίας, αλλά ανέφερε στη συνέντευξή του πως η αδελφή του απήχθη από την Al-Shabaab το 2018 και όταν κλήθηκε να αποσαφηνίσει την αντίφαση, δήλωσε ότι στην αίτησή του αναφερόταν στην ξαδέλφη του και όχι στην αδελφή του. Καταληκτικά, η αρμόδια λειτουργός επισήμανε ότι ο αιτητής δεν υπέστη προσωπικά δίωξη μήτε από την Al-Shabaab μήτε από τον θείο του.

 

Αναφορικά με την εξωτερική αξιοπιστία, η λειτουργός κατέγραψε ότι, καίτοι εντοπίζονται αναφορές σε επιθέσεις της Al-Shabaab σε πλείστες περιοχές της Lower Shabelle και στην περιοχή Afgooye, δεν κατέστη εφικτή η ανεύρεση πληροφοριών σχετικά με την ισχυριζόμενη επίθεση που έλαβε χώρα τον Μάρτιο του 2018 στην περιοχή Ceelasha Biyaha. Ως εκ τούτου, ελλείψει εσωτερικής και εξωτερικής αξιοπιστίας, ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίφθηκε στο σύνολό του.

 

Αξιολογώντας περαιτέρω τον κίνδυνο που διατρέχει ο αιτητής στη χώρα καταγωγής του, βάσει του αποδεκτού ισχυρισμού και παραπέμποντας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής και ειδικότερα στην περιοχή Ceelasha Biyaha της περιοχής Afgooye, Lower Shabelle που αποτελεί τόπο καταγωγής και διαμονής του αιτητή, η αρμόδια λειτουργός κατέληξε ότι υπάρχουν εύλογοι λόγοι να πιστεύεται ότι σε περίπτωση επιστροφής του αιτητή στην χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει δίωξη ή κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

 

Ενόψει των ανωτέρω ευρημάτων, η αρμόδια λειτουργός, αξιολογώντας περαιτέρω τον κίνδυνο που διατρέχει ο αιτητής στη χώρα καταγωγής του, έκρινε ότι δεν δικαιούται προσφυγικό καθεστώς, αφού στο πρόσωπο του δεν συντρέχουν εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που θα μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν το γεγονός ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του και δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτή λόγω δικαιολογημένου φόβου δίωξης για ένα από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 3 του Περί Προσφύγων Νόμου ήτοι την εθνικότητα, την φυλή, τη θρησκεία, την ιδιότητα μέλους σε μια συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα ή την πολιτική γνώμη όπως περιγράφεται στο άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και στο άρθρο 10 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ. Περαιτέρω, θεώρησε ότι δεν δικαιολογείται αναγνώριση συμπληρωματικής προστασίας στο πρόσωπο του αιτητή, καθότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ο αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης δυνάμει του άρθρου 19(2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου. Επιπρόσθετα, η αρμόδια λειτουργός, συνεκτιμώντας τις προσωπικές περιστάσεις του αιτητή, έκρινε ότι ούτε και οι προϋποθέσεις για χορήγηση συμπληρωματικής προστασίας συντρέχουν δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, καθώς, καίτοι παρατηρούνται ένοπλες συγκρούσεις στην επαρχία Lower Shabelle, η αδιάκριτη βία που λαμβάνει χώρα δεν ασκείται σε τόσο υψηλά επίπεδα ούτως ώστε να πιστεύεται πως ο αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή λόγω της παρουσίας του και μόνο στην περιοχή Ceelasha Biyaha της περιοχής Afgooye, Lower Shabelle, στην οποία διατηρεί συγγενικό δίκτυο.

 

Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, διαπιστώνω ότι οι καθ΄ ων η αίτηση δεν έχουν προβεί σε επαρκή έρευνα και φαίνεται να κατέληξαν σε συμπεράσματα τα οποία δεν είχαν εξεταστεί στο πλαίσιο της πλήρους και εξατομικευμένης έρευνας που όφειλαν να διεξάγουν.

 

Στη συγκεκριμένη ωστόσο έρευνα θα προβεί το παρόν Δικαστήριο βάσει και της παρεχόμενης εκ του Νόμου δικαιοδοσίας του.

 

Ανεξαρτήτως της ως άνω κατάληξής μου, θα προχωρήσω να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης στη βάση του άρθρου 11 (3) (α) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(I)/2018).

 

Προχωρώντας λοιπόν στην εξέταση των ουσιωδών ισχυρισμών της παρούσας υπόθεσης, το Δικαστήριο αρχικά συντάσσεται με την αξιολόγηση των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τα στοιχεία του προσωπικού προφίλ, την χώρα καταγωγής και τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του αιτητή. Οι μεν δηλώσεις του κρίνονται ως σαφείς και λεπτομερείς,  ενώ επιβεβαιώθηκαν από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Ως εκ τούτου ο ισχυρισμός αναφορικά με τα στοιχεία του προσωπικού προφίλ, τη χώρα καταγωγής και τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του αιτητή γίνεται δεκτός ως αξιόπιστος.

 

Λαμβάνοντας υπόψιν τις δηλώσεις του Αιτητή, ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό του, ήτοι περί του ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του γιατί διώκεται από τις αρχές της χώρας του, παρατηρώ εκ προοιμίου ότι αυτός δεν ήταν σε θέση να τεκμηριώσει επαρκώς τον ισχυρισμό αυτό. Παρά τις ευκαιρίες που του δόθηκαν, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει αποδεκτή η αξιοπιστία του, ο Αιτητής έδωσε γενικόλογες, ασαφείς και μη ευλογοφανείς απαντήσεις σε διευκρινιστικές ερωτήσεις που του τέθηκαν, χωρίς να παραθέτει λεπτομέρειες για τα περιστατικά που αφηγήθηκε. Ειδικότερα, σημαντική αντίφαση στα λεγόμενα του σημειώθηκε όταν αρχικώς είχε δηλώσει ότι καταζητείται από τις αρχές της χώρας του λόγω της έκρηξης που σημειώθηκε τον Μάρτιο του 2018, παράλληλα αναφέρθηκε ότι ήταν εξαιτίας του θείου του καθότι θεωρούσαν ότι συνεργαζόταν μαζί του ενώ σε άλλο σημείο δήλωσε ότι ο λόγος που καταδιώκεται από τις αρχές της χώρας του είναι εξαιτίας του πατέρα του, χωρίς να ήταν σε θέση να δώσει σαφείς λεπτομέρειες και εξηγήσεις περί των εν λόγω δηλώσεων και αντιφάσεων όπως και να αποσαφηνίσει τον ακριβή λόγο που διωκόταν ως ισχυρίστηκε από τις αρχές της χώρας του. Οι ανεπαρκείς και ασαφείς απαντήσεις του Αιτητή δεν αντικατοπτρίζουν βιωματικής φύσης γεγονότα. Θα συμφωνήσω με την αξιολόγηση στην οποία έχει προβεί η αρμόδια λειτουργός ως καταγράφεται στην έκθεση – εισήγηση και με τα σημεία που εντόπισε περί του να καταλήξει σε εύρημα περί της μη αξιοπιστίας του αιτητή,  και επομένως παρέλκει η όποια επανάληψη τους.

 

Σημειώνεται ότι σε σχέση με την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, δεν κατέστη εφικτή η ανεύρεση μέσω εξωτερικών πηγών πληροφόρησης, περιστατικού επίθεσης και έκρηξης, το οποίο έλαβε χώρα τον Μάρτιο του 2018, στην περιοχή Ceelasha Biyaha.

 

Επομένως, ενόψει του ότι πέραν του γεγονότος ότι οι ισχυρισμοί του αιτητή είναι φύσεως προσωπικοί, τα λεγόμενα του δεν συμβαδίζουν με τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, μιας και ο ισχυρισμός του περί έκρηξης δεν επιβεβαιώθηκε μέσω των εν λόγω πηγών και έτσι ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίπτεται στο σύνολο του ως αναξιόπιστος.

 

Προχωρώντας στην αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας του τρίτου ισχυρισμού περί του φόβου δίωξης του από τον θείο του, ο οποίος ανήκει στην τρομοκρατική οργάνωση της Al Shabaab, παρατηρώ ότι ο αιτητής, όπως ορθώς έκρινε και η αρμόδια λειτουργός, δεν παρείχε λεπτομερείς και επαρκείς πληροφορίες αλλά αντιθέτως μια ασαφή και ασυνεπή περιγραφή των γεγονότων που δεν θα μπορούσε να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του. Ειδικότερα, ο αιτητής δεν κατάφερε να παρουσιάσει επαρκώς τον λόγο δίωξης από τον θείο του όπως επίσης και να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του περί του ότι είχε απαχθεί από τον ίδιο ή ότι ο θείος του ευθυνόταν για τον θάνατο του αδελφού του. Kρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι συντάσσομαι με την αξιολόγηση που μεσολάβησε της εσωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού από την Υπηρεσία Ασύλου και επομένως παρέλκει η όποια επανάληψη τους. Ορθώς θεωρώ κρίθηκε ότι εντοπίζονται σημαντικές αντιφάσεις στο αφήγημά του. Στην βάση των ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι τα εκ του Αιτητή εξιστοριθέντα δεν αντικατοπτρίζουν βιωματικά περιστατικά. Ως εκ τούτου, ο υπό εξέταση ισχυρισμός κρίνεται ως εσωτερικά μη αξιόπιστος.

 

Σε σχέση με την εξωτερική αξιοπιστία των δηλώσεών του Αιτητή, το Δικαστήριο κρίνει ότι, εκ των όσων αυτός δήλωσε, λόγω της απολύτου προσωπικής φύσεως τους, δεν προκύπτουν στοιχεία που θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

Ενόψει των ως ανωτέρω έχουν αναφερθεί, ο παρόν ισχυρισμός δεν είναι δυνατό να γίνει αποδεκτός και απορρίπτεται ως μη αξιόπιστος στο σύνολο του.

 

Υπό το φως των πραγματικών περιστατικών της υπό κρίση υπόθεσης που έγιναν αποδεκτά, κρίνεται ότι ορθώς οι Καθ' ων η αίτηση διαπίστωσαν, σύμφωνα και με τα πιο πάνω, ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την αναγνώριση του Αιτητή ως πρόσφυγα, καθώς όπως προκύπτει από το πιο πάνω ιστορικό, ο αιτητής δεν τεκμηρίωσε κατά τρόπο κανένα απολύτως ισχυρισμό ο οποίος στοιχειοθετεί βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης, που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος του πρόσφυγα στο πρόσωπό του, έτσι όπως η έννοια του πρόσφυγα ερμηνεύεται στην Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και από τον Περί Προσφύγων Νόμο, καθότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας, ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων σύμφωνα με το άρθρο 3 του Περί Προσφύγων Νόμου.

 

Συνακόλουθα, ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε κανένα ουσιώδη λόγο που να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, για να του δοθεί συμπληρωματική προστασία για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 19 του Περί προσφύγων Νόμου. Ειδικότερα, δεν επικαλέστηκε πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ή βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας στην χώρα καταγωγής του, δυνάμει του άρθρου 19 (2), εδάφια (α) και (β), του Περί Προσφύγων Νόμου.

 

Πρόσθετα, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, θα πρέπει το Δικαστήριο να διαπιστώσει εάν στην περιοχή καταγωγής και μόνιμης διαμονής του Αιτητή υφίσταται 1) ένοπλη σύρραξη και εάν και εφόσον υφίσταται τότε 2) να διαπιστώσει κατά πόσο στην εν λόγω περιοχή υπάρχει αδιάκριτη άσκηση βίας σε βαθμό τόσο υψηλό ώστε ο Αιτητής να διατρέχει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη ως άμαχος πολίτης. Παράλληλα το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει τυχόν ειδικό κίνδυνο που διατρέχει ο Αιτητής από την ατομική του κατάσταση και τυχόν προσωπικές περιστάσεις σε συνδυασμό με τις συνθήκες αδιάκριτης άσκησης βίας (σε μικρότερο βαθμό), σύμφωνα με την αναπροσαρμοσμένη κλίμακα που καθορίστηκε στην απόφαση Elgafaji ^[1] του ΔΕΕ. Σύμφωνα με το Εγχειρίδιο του ΕΑΣΟ - Δικαστική Ανάλυση, σχετικά με την ανάλυση του άρθρου 15 (γ) της οδηγίας 2011/95/ΕΕ «Βάσει του άρθρου 15 στοιχείο γ), ένα πρόσωπο που διατρέχει γενικό κίνδυνο δεν αποκλείεται να διατρέχει και ειδικό κίνδυνο, και το αντίστροφο. Πράγματι, το ΔΕΕ διατύπωσε την έννοια της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, σύμφωνα με την οποία: «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας (Elgafaji, σκέψη 39· Diakité, σκέψη 31). Το αντίστροφο ισχύει επίσης: κατ’ εξαίρεση, ο βαθμός βίας μπορεί να είναι τόσο υψηλός ώστε ένας άμαχος να διατρέχει πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή βλάβη απλώς και μόνο λόγω της παρουσίας του στο έδαφος της επηρεαζόμενης χώρας ή περιοχής (σκέψη 43). Το ΔΕΕ έκρινε ότι η ερμηνεία αυτή δεν αντέβαινε στην [τότε] αιτιολογική σκέψη 26 της οδηγίας, καθώς το γράμμα αυτής προβλέπει το ενδεχόμενο μιας τέτοιας εξαιρετικής κατάστασης (59).»^[2]

 

Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, δημοσιευθείσα τον Απρίλιο του 2025, αναφέρει ότι οι πολίτες συνέχισαν να υφίστανται τις συνέπειες της συνεχιζόμενης ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ της σομαλικής κυβέρνησης, που υποστηρίζεται από τους διεθνείς συμμάχους της, και της ένοπλης ομάδας Al-Shabaab.^[3]

 

Το τοπίο ασφάλειας του Μογκαντίσου έχει χαρακτηριστεί ως «πορώδες».^[4] Παρότι η Al-Shabaab δεν διαθέτει μόνιμες βάσεις στο Μογκαντίσου, συνεχίζει να δραστηριοποιείται στην πόλη, βασιζόμενη στην παρουσία πρακτόρων της υπηρεσίας πληροφοριών της, της Αμνίγιατ, σε περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση, των οποίων τις επιχειρήσεις δυσκολεύονται να αποτρέψουν οι κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας.^[5]

 

Τον Μάρτιο του 2025, αρκετά προάστια σημείωσαν αισθητή αύξηση στις επιχειρήσεις της Al-Shabaab, συμπεριλαμβανομένης της συνοικίας Dayniile στα βορειοδυτικά προάστια, η οποία επί μακρόν θεωρούνταν σχετικά σταθερή περιοχή με ισχυρή παρουσία δυνάμεων ασφαλείας.^[6] Κάτοικοι των περιοχών αυτών δήλωσαν ότι οι μαχητές κινούνταν χωρίς εμπόδια και έστηναν σημεία ελέγχου, πραγματοποιούσαν περιπολίες και εξαπέλυαν επιθέσεις.^[7] Παρά τα χρόνια αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων και τις προσπάθειες της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Σομαλίας (FGS) και των διεθνών της εταίρων να μειώσουν τις δυνατότητες της ομάδας, η Al-Shabaab έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα, βρίσκοντας συνεχώς νέους τρόπους να διεισδύει στην πόλη και να σπέρνει τον φόβο και το χάος μεταξύ των κατοίκων της.^[8] Περαιτέρω απειλές για την ασφάλεια προέρχονταν από ένοπλες φυλετικές ομάδες που αντιτίθενταν στην Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Σομαλίας (FGS).^[9]

 

Σύμφωνα με άρθρο του War on the Rocks, μίας ψηφιακής πλατφόρμας ανάλυσης και συζήτησης για στρατηγική, άμυνα και διεθνείς υποθέσεις, παρόλο που τα αεροπορικά πλήγματα από την κυβέρνηση και τους διεθνείς εταίρους, καθώς και οι σποραδικές τοπικές αντεπιθέσεις, έχουν επιβραδύνει την προέλαση, η Al-Shabaab ανακατέλαβε εδάφη που δεν είχε υπό τον έλεγχό της από το 2019 και πλησιάζει σταδιακά στην πρωτεύουσα, το Μογκαντίσου.^[10] Οι επιθέσεις της Al-Shabaab μέσα στο Μογκαντίσου είχαν μειωθεί απότομα από τις αρχές του 2023 το οποίο πολλοί ξένοι παρατηρητές το θεωρούσαν ένδειξη επιτυχίας της κυβέρνησης.^[11] Αντί για τις συνηθισμένες βομβιστικές επιθέσεις, η Al-Shabaab άρχισε να πραγματοποιεί λιγότερο συχνές αλλά πιο συμβολικές, υψηλού προφίλ επιθέσεις με στόχο να υπονομεύσει την εξουσία της κυβέρνησης.^[12] Η επίθεση με αυτοσχέδιο εκρηκτικό μηχανισμό τον Μάρτιο του 2025 κατά της αυτοκινητοπομπής του προέδρου και η επίθεση τον Μάιο του 2025 σε κέντρο στρατολόγησης του στρατού στο Μογκαντίσου αποδυνάμωσαν περαιτέρω την εμπιστοσύνη του κοινού στην κυβέρνηση και όξυναν τον φόβο απέναντι στην Al-Shabaab.^[13]

 

Το 2023, η Σομαλική υπηρεσία ασφαλείας (NISA) ζήτησε από τους ιδιοκτήτες επιχειρήσεων στη Μογκαντίσου να εγκαταστήσουν κάμερες το οποίο έχει ως αποτέλεσμα την εξαπόλυση από την Al-Shabaab επιθέσεων κατά καταστημάτων που φέρουν κάμερες.^[14] Η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, με ημερομηνία έκδοσης τον Απρίλιο του 2025, αναφέρει ότι τον Μάρτιο και τον Αύγουστο του 2024, η Al-Shabaab εξαπέλυσε βομβιστικές επιθέσεις σε ένα ξενοδοχείο και στην παραλία Lido του Μογκαντίσου οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο και τραυματισμό πλείστων ανθρώπων.^[15]

 

Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για τη Σομαλία, χρονολογηθείσα τον Σεπτέμβριο του 2025, η Al-Shabaab συνέχισε να στοχεύει κυβερνητικές εγκαταστάσεις και δυνάμεις ασφαλείας, αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί που μεταφέρονταν από άτομα ανατινάχθηκαν σε στρατιωτικές και κυβερνητικές εγκαταστάσεις στη συνοικία Hodan του Μογκαντίσου, οδηγώντας σε θανάτους και τραυματισμούς, ενώ άλλα περιστατικά περιλάμβαναν έμμεσα πυρά, συμπεριλαμβανομένων επτά επιθέσεων με ρουκέτες 107 χιλιοστών στο Μογκαντίσου, με τρεις εξ αυτών των πυραύλων να πλήττουν το διεθνές αερολιμένα· αυτές οι επιθέσεις προκάλεσαν θύματα μεταξύ αμάχων, ζημιές σε υποδομές και τον τραυματισμό ενός μέλους της Μονάδας Φρουράς των Ηνωμένων Εθνών που εδρεύει στο Μογκαντίσου.^[16]

 

Στις 25 Ιουλίου [2025], οι σομαλικές δυνάμεις ασφαλείας ξεκίνησαν ένα αναθεωρημένο σχέδιο ασφάλειας για το Μογκαντίσου, αναπτύσσοντας μεγάλο αριθμό προσωπικού από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών και Ασφαλείας και την αστυνομία της Σομαλίας σε όλη την πόλη, με στόχο την αποτροπή επιθέσεων έμμεσης πυράς και την αποτροπή διείσδυσης αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών το οποίο συνέβαλε στη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.^[17]

 

Τον Οκτώβριο του 2025, η Al-Shabaab επιτέθηκε στο Godka Jilow, ένα υπόγειο συγκρότημα φυλακών που είναι γνωστό ότι κρατά μαχητές της οργάνωσης με αποτέλεσμα τον θάνατο μελών των δυνάμεων ασφαλείας καθώς και μαχητών.^[18]

 

Τους τελευταίους μήνες, η Al-Shabaab κατάφερε να ανατρέψει τα επιτεύγματα της κυβέρνησης, πραγματοποιώντας μεγάλες επιθέσεις στις περιοχές γύρω από το Μογκαντίσου και καταλαμβάνοντας αρκετές στρατηγικής σημασίας πόλεις, μεταξύ των οποίων και το Adan Yabaal, έναν σημαντικό κόμβο τροφοδοσίας για τον σομαλικό στρατό, περίπου 200 χιλιόμετρα βόρεια της πρωτεύουσας.^[19]

 

Σύμφωνα με έναν βετεράνο του σομαλικού στρατού στον οποίο γίνεται επίκληση σε άρθρο της Guardian, χρονολογηθέν τον Οκτώβριο του 2025, «[υ]πάρχουν πολύ μεγάλες διαιρέσεις στη χώρα, οι οποίες καθιστούν πολύ δύσκολη τη συντονισμένη δράση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, των δυνάμεών της και των διεθνών δυνάμεων κατά της τρομοκρατίας. Η Al-Shabaab εκμεταλλεύεται αυτήν την περίοδο το κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο.»^[20]

 

Ως αναφέρεται σε ανάλυση του ACAPS, «[η] ένοπλη σύγκρουση, ιδιαίτερα μεταξύ των Σομαλικών Δυνάμεων Ασφαλείας και της Al-Shabaab, έχει αποσταθεροποιήσει το πολιτικό και ασφαλιστικό τοπίο» στη Σομαλία.^[21] Η μετάβαση της Αποστολής Μετάβασης της Αφρικανικής Ένωσης στη Σομαλία (ATMIS) στην Αποστολή Υποστήριξης και Σταθεροποίησης της Αφρικανικής Ένωσης στη Σομαλία (ASMS) αναμενόταν να ξεκινήσει το 2025.^[22]

 

Ως αναφέρεται σε επιστολή, ημερομηνίας 15 Οκτωβρίου 2024, απευθυνόμενη στον Πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η Al-Shabaab όχι μόνο κατάφερε να αντέξει τις επιχειρήσεις των κυβερνητικών δυνάμεων, αλλά ανακατέλαβε επιπλέον περιοχές που είχαν προηγουμένως απελευθερωθεί.^[23] Η οργάνωση συνεχίζει να πραγματοποιεί σύνθετες επιθέσεις κατά της κυβέρνησης, της ATMIS και διεθνών στόχων, καθώς και κατά αμάχων και της επιχειρηματικής κοινότητας, συμπεριλαμβανομένου επιθέσεων σε πολυσύχναστες αγορές στο Mogadishu.^[24] Από την κορύφωση της κυβερνητικής επίθεσης κατά της Al-Shabaab το 2022-2023, η Σομαλία έχει αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις στη συγκρότηση δυνάμεων και στη διατήρηση των απελευθερωμένων περιοχών, ενώ προβλήματα όπως η ταυτόχρονη μάχη σε πολλά μέτωπα και η διείσδυση της Al-Shabaab στις δυνάμεις ασφαλείας έχουν γίνει εμφανή λόγω των στρατιωτικών απωλειών.^[25]

 

Η Al-Shabaab συνεχίζει να πραγματοποιεί επιθέσεις κατά των δυνάμεων ATMIS και του Σομαλικού Εθνικού Στρατού, ιδιαίτερα στις περιοχές Lower και Middle Shabelle, γύρω από το Mogadishu.^[26] Πόλεις κοντά στο Mogadishu, όπως το Afgooye, συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν ανασφάλεια, εκφοβισμό και βία κατά των πολιτών από την Al-Shabaab και άλλους ένοπλους παράγοντες.^[27]

 

Επομένως, στην βάση των πιο πάνω, διαπιστώνεται ότι υφίσταται εσωτερική ένοπλη σύρραξη στη Σομαλία, η πρώτη και αναγκαία προϋπόθεση για την εφαρμογή του άρθρου 15 στοιχείο γ) της οδηγίας 2011/95/ΕΕ. Παράλληλα όμως θα πρέπει να υφίσταται και αδιάκριτη βία σε τέτοιο υψηλό βαθμό - όρος που σημαίνει ότι μπορεί να επεκταθεί σε άτομα ανεξαρτήτων των προσωπικών τους περιστάσεων, ως ένας γενικότερος κίνδυνος βλάβης κατά αμάχου - που η απλή παρουσία αμάχου στην περιοχή θα συνιστά πραγματικό κίνδυνο να υποστεί ουσιώδη βλάβη. Στη σκέψη 30 της απόφασης Diakité, το ΔΕΕ επισήμανε τα εξής: «Επιπλέον, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι η ύπαρξη εσωτερικής ένοπλης συρράξεως μπορεί να συνεπάγεται την παροχή της επικουρικής προστασίας μόνο στο μέτρο που οι συγκρούσεις μεταξύ των τακτικών δυνάμεων ενός κράτους και ενός ή περισσοτέρων ενόπλων ομάδων ή μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ενόπλων ομάδων θεωρούνται κατ' εξαίρεση ότι συνεπάγονται σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας του αιτούντος την επικουρική προστασία, υπό την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γ), της οδηγίας 2004/83, διότι ο βαθμός της αδιάκριτης ασκήσεως βίας που τις χαρακτηρίζει είναι τόσο μεγάλος ώστε υπάρχουν σοβαροί και βάσιμοι λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να υποστεί την εν λόγω απειλή (βλέπε, υπό την έννοια αυτή, Elgafaji, σκέψη 43)».^[28]

 

Στη σκέψη 35 της απόφασης Elgafaji, το Δικαστήριο ανάφερε το εξής: «Στο πλαίσιο αυτό, ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ', της οδηγίας»^[29].

 

Ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε πρόσφατες (έγκυρες) πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί στην επαρχία Lower Shabelle, στην περιοχή Ceelasha Biyaha, πλησίον του Afgooye, όπου ζούσε o Αιτητής και θεωρείται το μέρος τελευταίας διαμονής του, για να διαπιστωθεί κατά πόσον υφίσταται σε τέτοιο υψηλό βαθμό αδιάκριτη βία. Από την εν λόγω έρευνα, καταγράφονται τα ακόλουθα:

 

Σύμφωνα με την έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, που κάλυπτε το 2024, δημοσιευθείσα τον Απρίλιο του 2025, η οποία επικαλείται την Αποστολή Βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών στη Σομαλία, καταγράφηκαν 854 θύματα μεταξύ Ιανουαρίου και Σεπτεμβρίου (295 νεκροί και 559 τραυματίες) με την Al-Shabaab να είναι υπεύθυνη για το 65% (560) όλων των καταγεγραμμένων θυμάτων, ενώ τα υπόλοιπα αποδόθηκαν στις κρατικές δυνάμεις ασφαλείας, στις πολιτοφυλακές, καθώς και στις διεθνείς και περιφερειακές δυνάμεις.^[30]

 

Η Lower Shabelle περιγράφεται ως μία από τις περιοχές της Σομαλίας όπου ο έλεγχος της Al-Shabaab ήταν πιο έντονα αισθητός, μεταξύ άλλων μέσω της απομόνωσης από ανθρωπιστική βοήθεια, της χρήσης βίας κατά των κατοίκων ώστε να τους εξαναγκάσουν να παραδώσουν τις καλλιέργειες τους ως μίας μορφής φορολογίας, καθώς και της υψηλής συχνότητας απαγωγών παιδιών για στρατολόγηση.^[31] Η Al-Shabaab χρησιμοποιεί την περιοχή ως στρατηγική ζώνη για να ελέγχει τα αποθέματα τροφίμων και να εξαπολύει επιθέσεις σε ολόκληρη τη νότια Σομαλία.^[32]

 

Στα μέσα Μαρτίου του 2025 η Al-Shabaab άρχισε να περικυκλώνει το Mogadishu, με επιδρομές σε πολλές πόλεις πλησίον του, συμπεριλαμβανομένου και στην Ceelasha Biyaha.^[33]

 

Τον Αύγουστο του 2024, μία επίθεση της Al-Shabaab στην αγορά Ceelasha Biyaha είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή 30 καταστημάτων ενώ παρόμοιο[34] περιστατικό σημειώθηκε τον Μάιο του 2025 όταν οι δύο μεγάλες τοπικές αγορές της περιοχής έγιναν στόχος της οργάνωσης.^[35]

 

Μεταξύ 1ης Απριλίου 2023 και 16ης Μαρτίου 2025, 78.367 άτομα εκτοπίστηκαν πρόσφατα από περιοχές της Lower Shabelle λόγω συγκρούσεων ή ανασφάλειας, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (PRMN). Από αυτήν την ομάδα, 32.836 άτομα εκτοπίστηκαν εντός της ίδιας διοικητικής περιφέρειας, ενώ 45.531 άτομα εκτοπίστηκαν σε άλλες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των Μπεναντίρ, Γκέντο, Χιράν, Κάτω Τζούμπα, Νουγκάλ και Μπάρι.[36]

Για λόγους πληρότητας της έρευνας θα παρατεθούν ποσοτικά δεδομένα αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή της Lower Shabelle.

 

Μεταξύ 1ης Απριλίου 2023 και 21ης ​​Μαρτίου 2025, η ACLED ανέφερε 1.416 περιστατικά ασφαλείας στην περιοχή Lower Shabelle, συμπεριλαμβανομένων μάχες, εκρήξεων ή άλλων μορφών βίας εξ αποστάσεως και βίας εναντίον αμάχων, που προκάλεσαν 2.122 θανάτους. Σε επίπεδο περιφέρειας, η Afgooye κατέγραψε τα περισσότερα περιστατικά ασφαλείας (639 περιστατικά), ακολουθούμενη από την Marka (424 περιστατικά) και την Qoryooley (169 περιστατικά). Το ACLED κατέγραψε 1.302 περιστατικά που αφορούσαν την Al-Shabaab. Από αυτά τα περιστατικά, 832 αφορούσαν τόσο την Al-Shabaab όσο και τις Στρατιωτικές ή Αστυνομικές Δυνάμεις της Σομαλίας. Άλλα τέσσερα περιστατικά αφορούσαν τόσο την πολιτοφυλακή της φυλής Gaaljecel όσο και την πολιτοφυλακή της φυλής Shanta Caleemo, ενώ άλλα τρία περιστατικά αφορούσαν τόσο την πολιτοφυλακή της φυλής Gaaljecel όσο και την πολιτοφυλακή της υποφυλής Rahanweyn-Hubeer.[37]

 

Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το χρόνο αναφοράς 11/04/2025 - 10/04/2026, όσον αφορά στα περιστατικά στη διοικητική περιφέρεια της Lower Shabelle, της οποίας πρωτεύουσα είναι η πόλη Merca, καταγράφηκαν 1123 περιστατικά ασφαλείας με σύνολο 1888 απώλειες. Τα περιστατικά κωδικοποιήθηκαν ως εξής: τα 28 ως διαδηλώσεις (0 απώλειες), τα 998 ως πολιτική βία (1876 απώλειες), τα 958 ως εξεγέρσεις (1735 απώλειες), το 1 ως βιαιοπραγία (13 απώλειες), 34 ως καταστολές (21 απώλειες), 13 ως τρομοκρατικές ενέργειες (5 απώλειες) και 167 ως ξένες στρατιωτικές εμπλοκές (564 απώλειες).^[38]

 

Σημειώνεται πως σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2024, κάποιοι εκτιμούν τον πληθυσμό της περιοχής Lower Shabelle σε 1.593.117 κατοίκους ενώ άλλοι σε 835.126 κατοίκους.^[39] Σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 για την πόλη Afgooye, ο πληθυσμός ανερχόταν στους 65.461 κατοίκους.^[40]

 

Δεδομένου λοιπόν ότι ο συνολικός πληθυσμός της περιοχής Lower Shabelle ανήλθε σε 1.593.117 κατοίκους και συγκεκριμένα για την πόλη Afgooye σε 65.461 κατοίκους για το ίδιο έτος, καθίσταται κατανοητό ότι ο ανωτέρω αναφερόμενος αριθμός θανάτων άμαχων πολιτών στην εν λόγω περιοχή σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό, ανέρχεται σε αρκετά υψηλά επίπεδα.

 

Σε αυτό το σημείο κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι  κατά την εκτίμηση του κινδύνου σε περίπτωση επιστροφής, το παρόν Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή καταγωγής του αιτητή, ήτοι την περιοχή Ceelasha Biyaha στην επαρχία Afgooye, η οποία υπάγεται στην περιφέρεια της Lower Shabelle της Σομαλίας που ως διαπιστώθηκε σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής του αιτητή, ως έχουν παρατεθεί ανωτέρω, η εν λόγω περιφέρεια επηρεάζεται από συνεχιζόμενη μη διεθνή ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων της Σομαλίας και της ένοπλης οργάνωσης Al-Shabaab και η κατάσταση ασφαλείας χαρακτηρίζεται από υψηλή συχνότητα βίαιων περιστατικών, οι οποίες συχνά προκαλούν απώλειες μεταξύ του άμαχου πληθυσμού, ως παρατέθηκε ανωτέρω. 

 

Εντούτοις, διαπιστώνεται ότι το επίπεδο αδιάκριτης βίας στην περιοχή Lower Shabelle δεν πληροί κατ’ ανάγκη, σε κάθε περίπτωση, το εξαιρετικά υψηλό όριο που απαιτείται για την εφαρμογή του άρθρου 15(γ) της οδηγίας 2011/95ΕΕ, ώστε να δικαιολογείται αυτομάτως η παροχή συμπληρωματικής προστασίας, η σχετική εκτίμηση οφείλει να πραγματοποιηθεί υπό το πρίσμα των ατομικών περιστάσεων του αιτητή, σύμφωνα με τις αρχές που διατυπώθηκαν στην απόφαση Elgafaji, ως έχει παρατεθεί ανωτέρω. 

 

Εν προκειμένω, ο αιτητής είναι άτομο με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, ενώ ήταν ανήλικος καθ' όλο τον χρόνο διαμονής του στη Σομαλία. Αναχώρησε από τη Σομαλία ως ανήλικος και δεν έχει αναπτύξει ανεξάρτητο δίκτυο υποστήριξης στη χώρα καταγωγής του. Αναφορικά με την ύπαρξη υποστηρικτικού δικτύου, ο Αιτητής έχει χάσει τους γονείς του και τον έναν αδερφό του,  η μια αδελφή του έχει απαχθεί σύμφωνα με τα λεγόμενα του ενώ όσον αφορά την άλλη του αδελφή στη Σομαλία, δεν αποδεικνύεται ότι υφίσταται μεταξύ τους ουσιαστικός και λειτουργικός δεσμός ικανός να του παράσχει πραγματική υποστήριξη σε περίπτωση επιστροφής του, καθώς η επικοινωνία μεταξύ τους είναι περιορισμένη και δεν προκύπτει δυνατότητα παροχής στέγασης ή άλλης ουσιαστικής συνδρομής. 

 

Περαιτέρω, ο αιτητής δήλωσε ότι ανήκει στη φυλή «Shigaal» (εκτιμάται ότι αντιστοιχεί στην φυλή Shekal, Sheikhal, Sheekhaal), η οποία δεν συγκαταλέγεται στις κυρίαρχες φυλετικές δομές που είναι σε θέση να του παρέχουν αποτελεσματική προστασία και υποστήριξη[41]. Υπό τα δεδομένα αυτά, ο αιτητής αναμένεται να αντιμετωπίσει σημαντικές δυσχέρειες ως προς την εξασφάλιση βασικών συνθηκών διαβίωσης και προστασίας, γεγονός που αυξάνει την έκθεσή του στους υφιστάμενους κινδύνους ασφαλείας. 

 

Πρόσθετα, η περιοχή Afgooye στη Lower Shabelle βρίσκεται -ως προκύπτει από τις πηγές που παρατέθηκαν ανωτέρω- κατά το σύνολό της, υπό τον έλεγχο της Al-Shabaab. Η Afgooye, κατέγραψε τα περισσότερα περιστατικά ασφαλείας ενώ άτομα από την περιφέρεια της Lower Shabelle έχουν υψηλό αριθμό εκτοπισμών.

 

Επομένως, ενόψει των πιο πάνω αναφερθέντων, ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του, δεν θα είχε κανενός είδους κρατική ή οικογενειακή προστασία και ως νεαρός άντρας και από μειονοτική φυλή συνιστά άτομο όπου ενδεχομένως να είναι ιδιαίτερα ευάλωτος σε διάφορες μορφές βίας από την Al-Shabaab.

 

Κατά συνέπεια, η σοβαρότητα της κατάστασης στην περιοχή καταγωγής του, η πλήρης κυριαρχία της Al-Shabaab, η καταγραφή περιστατικών ασφαλείας, καθώς και τα ατομικά του επιβαρυντικά χαρακτηριστικά/ προσωπικό του προφίλ, ως έχει αναφερθεί ανωτέρω, δεν επιτρέπουν την ασφαλή επιστροφή του στην χώρα καταγωγής του και ειδικότερα στον τελευταίο τόπο διαμονής του.

 

Επομένως, η χορήγηση συμπληρωματικής προστασίας είναι δικαιολογημένη και νομικά επιβεβλημένη, κατά το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, όπως ερμηνεύεται και από τη σχετική νομολογία του ΔΕΕ. Το Δικαστήριο καταλήγει ότι ο συνδυασμός της γενικής κατάστασης ασφαλείας και των προσωπικών περιστάσεων του αιτητή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι για να θεωρηθεί ότι, σε περίπτωση επιστροφής του αιτητή στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης κατά την έννοια του άρθρου 15(γ) της οδηγίας και σύμφωνα με το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου. 

 

Επομένως, καταλήγω πως ο αιτητής πληροί τις προϋποθέσεις για να του χορηγηθεί συμπληρωματική προστασία και ενόψει τούτων αναγνωρίζεται στον Αιτητή καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

 

Στο σημείο αυτό, το παρόν Δικαστήριο προχωρεί να εξετάσει το ενδεχόμενο δυνατότητας εσωτερικής μετεγκατάστασης του αιτητή σε άλλο μέρος της Σομαλίας ( άρθρο 8 της οδηγίας 2011/95/ΕΕ).

 

Παραθέτω κατωτέρω σχετικό απόσπασμα από την απόφαση της αδελφού μου δικαστού Ε. Ρήγα, MA ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθεση Αρ.: 5183/2022, 30/6/2025, στην οποία λέχθηκαν τα κατωτέρω όσον αφορά το τι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση της δυνατότητας εσωτερικής μετεγκατάστασης, με την οποία συμφωνώ και υιοθετώ:

 

« […]

 

Στη συνέχεια, εξετάζεται κατά πόσο είναι δυνατή η μετεγκατάσταση του Αιτητή σε άλλη, ασφαλέστερη επαρχία της χώρας καταγωγής του. Για τον σκοπό αυτό, λαμβάνεται υπόψη η Κατευθυντήρια Οδηγία υπ' αριθ. 4 της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, σύμφωνα με την οποία η αξιολόγηση της δυνατότητας ύπαρξης εναλλακτικής εσωτερικής προστασίας προϋποθέτει τον εντοπισμό περιοχής όπου δεν υφίσταται σοβαρός κίνδυνος δίωξης και όπου ευλόγως μπορεί να αναμένεται ότι ο αιτητής θα μπορέσει να ζήσει μια φυσιολογική ζωή. Η εν λόγω αξιολόγηση απαιτεί την εξέταση δύο βασικών παραμέτρων: (α) κατά πόσο η μετεγκατάσταση είναι εφικτή και (β) κατά πόσο είναι εύλογη υπό τις περιστάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις γενικές συνθήκες που επικρατούν στην προτεινόμενη περιοχή όσο και τις προσωπικές συνθήκες του αιτητή.

 

Στο εγχειρίδιο της EASO Προϋποθέσεις χορήγησης διεθνούς προστασίας (οδηγία 2011/95/ΕΕ), Δικαστική Ανάλυση, σελ.83 διαλαμβάνονται τα ακόλουθα:

 

«Το άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχείο α) απαιτεί να μην υπάρχει για τον αιτούντα βάσιμος φόβος ότι θα υποστεί δίωξη ή ότι θα διατρέχει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης στο τμήμα της χώρας στο οποίο προτείνεται να παρασχεθεί εγχώρια προστασία. Η αρχική ή οποιαδήποτε νέα μορφή δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε τμήμα της χώρας εμποδίζει την εφαρμογή της έννοιας της εγχώριας προστασίας [εκτός εάν υπάρχει πρόσβαση σε προστασία βάσει του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχείο β)]. Η ερμηνεία αυτή μπορεί να υποστηριχθεί περαιτέρω, τηρουμένων των αναλογιών, από τις διαπιστώσεις του ΔΕΕ στην υπόθεση Abdulla, η οποία αφορούσε την ερμηνεία του άρθρου 11 παράγραφος 1 στοιχείο ε) της ΟΕΑΑ [επίσης άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο ε) της ΟΕΑΑ (αναδιατύπωση)] σχετικά με την παύση. Το ΔΕΕ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι όχι μόνο δεν πρέπει να υφίστανται πλέον οι αρχικές περιστάσεις που δικαιολογούσαν τον φόβο του ενδιαφερομένου ότι θα υποστεί δίωξη, αλλά «δεν [πρέπει να] υφίστανται άλλοι λόγοι που να του προκαλούν φόβο ότι θα "υποστεί δίωξη"».»

 

Στην σελ.88 του ίδιου εγχειριδίου αναφέρονται τα εξής:

 

«Βάσει της νομολογίας του Ηνωμένου Βασιλείου, ο όρος «λογικά» σημαίνει ότι δεν πρέπει να είναι αδικαιολόγητα δύσκολο να αναμένεται ότι ο αιτών θα μετεγκατασταθεί. Η House of Lords (Βουλή των Λόρδων) του Ηνωμένου Βασιλείου εξέτασε διάφορα κριτήρια «λογικής προσδοκίας». Στην υπόθεση Januzi, ο λόρδος Bingham περιέγραψε την προσέγγιση ως εξής:

 

Ας υποθέσουμε ότι ένα πρόσωπο υφίσταται στη χώρα ιθαγένειάς του δίωξη για λόγους που προβλέπονται στη Σύμβαση. Η χώρα είναι φτωχή. Το επίπεδο κοινωνικής προστασίας είναι χαμηλό. Το επίπεδο στερήσεων και ελλείψεων είναι υψηλό. Ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι ελάχιστος. [...]

 

Θα μπορούσε, χωρίς φόβο δίωξης, να ζήσει αλλού στη χώρα ιθαγένειάς του, αλλά θα υφίστατο εκεί όλα τα μειονεκτήματα της ζωής σε μια φτωχή και καθυστερημένη χώρα. Θα ήταν παράξενο εάν το τυχαίο γεγονός της δίωξης του παρείχε τη δυνατότητα να διαφύγει όχι μόνο από τη συγκεκριμένη δίωξη, αλλά και από τις στερήσεις που γνωρίζει η χώρα καταγωγής του. Φυσικά, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά εάν η έλλειψη σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δημιουργούσε απειλές για τη ζωή του ή τον εξέθετε σε κίνδυνο απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας.»

Σύμφωνα με έκθεση της EUAA του 2023, ελέγχονται τρία σωρευτικά κριτήρια, ήτοι  «ασφάλεια», «ταξίδι και εισδοχή» και «εύλογη δυνατότητα εγκατάστασης», προκειμένου να είναι εφικτή η εσωτερική μετεγκατάσταση. Ενδεικτικά, αναφορικά με την περιοχή Mogadishu, η εν λόγω έκθεση, συνοψίζει τα ακόλουθα:

 

«Με βάση τη γενική κατάσταση στο Mogadishu και λαμβάνοντας υπόψη τις ισχύουσες προσωπικές περιστάσεις, η εναλλακτική λύση της εσωτερικής προστασίας μπορεί να είναι εύλογη μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Τέτοιες εξαιρετικές περιπτώσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν ορισμένους άντρες και παντρεμένα ζευγάρια χωρίς παιδιά χωρίς πρόσθετα σημεία ευαλωτότητας, που ανήκουν σε φυλές που πλειοψηφούν τοπικά και έχουν εκπαιδευτικό και επαγγελματικό υπόβαθρο που διευκολύνει την πρόσβασή τους στην απασχόληση, ή ένα δίκτυο υποστήριξης που μπορεί να τους βοηθήσει να αποκτήσουν πρόσβαση σε βασικά είδη διαβίωσης, ή όσοι έχουν επαρκή οικονομικά μέσα.»^[40]

 

[….]»

 

Ενόψει των ανωτέρω ευρημάτων και λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις γενικές συνθήκες στην περιοχή προορισμού του όσο και τις ατομικές περιστάσεις του αιτητή καθώς και το γεγονός ότι ο αιτητής στερείται οικογενειακού δικτύου σε άλλες περιοχές της χώρας καταγωγής του όπως επίσης και κοινωνικού δικτύου καθώς και φυλετικού μιας και δεν δύναται να τύχει στήριξης από μέλη της φυλής του, τυχόν μετεγκατάσταση του καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη μιας και δεδομένου των πιο πάνω ελλείψεων, δεν αναμένεται από τον Αιτητή να μπορεί να έχει φυσιολογική ζωή σε άλλη περιοχή της χώρας του.  Επομένως, ο αιτητής, ελλείψει αξιόπιστου οικογενειακού και φυλετικού δικτύου υποστήριξης, θα αντιμετωπίσει ουσιώδη εμπόδια στην πρόσβαση σε στέγαση, απασχόληση και βασικές υπηρεσίες.

 

Υπό τις συνθήκες αυτές, η εγκατάσταση του σε αστικές περιοχές, όπως το Μογκαντίσου, χωρίς την όποια υποστήριξη, θα τον εξέθετε σε αυξημένο κίνδυνο περιθωριοποίησης, ακραίας φτώχειας και εκμετάλλευσης. 

 

Λαμβανομένων υπόψη των ατομικών περιστάσεων του αιτητή, συμπεριλαμβανομένης της ηλικίας του κατά τον χρόνο αναχώρησης, της έλλειψης λειτουργικού υποστηρικτικού δικτύου και των περιορισμένων μέσων βιοπορισμού του, κρίνεται ότι η εσωτερική μετεγκατάσταση δεν είναι εύλογη. Ως εκ τούτου δεν θεωρώ εύλογη τη δυνατότητα εσωτερικής μετεγκατάστασης του Αιτητή σε κάποια άλλη περιοχή της Σομαλίας.

 
Συνεπώς, με βάση τα ανωτέρω και για τους λόγους που έχουν αναφερθεί, η παρούσα προσφυγή επιτυγχάνει και παρέλκει η εξέταση οποιουδήποτε άλλου λόγου ακύρωσης που προβάλλεται, καθώς και άλλων ζητημάτων που έχουν εγερθεί στην παρούσα υπόθεση. Η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται δυνάμει του άρθρου 146(4)(δ) του Συντάγματος και του άρθρου 11(3)(β) του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου (Ν. 73(Ι)/18) και αναγνωρίζεται ο αιτητής ως δικαιούχος συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19 του περί Προσφύγων Νόμου, με έξοδα υπέρ του αιτητή όπως θα υπολογιστούν από τoν Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.

 

 

                                                                               Χ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.