ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

                                                                                      Υπόθεση αρ.1307/24

 

26 Μαΐου 2026

 

[Α. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

Α. B. D.

                                                                                                                        Αιτητής

Και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

                                                                                                                        Καθ’ ων η αίτηση

 

Κκ Δημήτριος Α. Παυλίδης και Συνεργάτες ΔΕΠΕ, Δικηγόροι για Αιτητή

Κα Θ. Πανικολάου, Δικηγόρος για τους καθ’ ων η αίτηση

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Με την προσφυγή ο αιτητής αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημ.09/04/24, η οποία κοινοποιήθηκε αυθημερόν, δια της οποίας απορρίφθηκε η επίδικη αίτηση ασύλου ως άκυρης, αντισυνταγματικής, παράνομης και στερούμενης νομικού αποτελέσματος, ως προς την μη αναγνώριση προσφυγικού καθεστώτος (Αιτητικό Α), ως προς την μη αναγνώριση καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας (Αιτητικό Β) και ως προς την μη αναγνώριση ότι η επιστροφή του συνιστά επαναπροώθηση (Αιτητικό Γ).

Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου που κατατέθηκε στα πλαίσια των διευκρινήσεων, ο αιτητής κατάγεται από τη Λ. Δ. του Κονγκό (στο εξής ΛΔΚ), εισήλθε στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές μέσω κατεχομένων στις 03/11/20 και υπέβαλε την επίδικη αίτηση διεθνούς προστασίας στις 17/12/20 (ερ.1-3, 11-12, 39).  

Στις 15/03/24 διεξήχθη συνέντευξη με τον αιτητή από την Υπηρεσία όπου του δόθηκε η ευκαιρία, μέσα από σχετικές ερωτήσεις, μεταξύ άλλων, να εκθέσει τους λόγους στους οποίους στηρίζει το αίτημα του (ερ.27-39). Μετά το πέρας της συνέντευξης ετοιμάστηκε σχετική Έκθεση (ερ.74-86) και στις 24/03/24 απέρριψε την επίδικη αίτηση. Ακολούθως ετοιμάστηκε σχετική επιστολή ενημέρωσης του αιτητή για την επίδικη απόφαση, η οποία δόθηκε δια χειρός στις 09/04/24 και μεταφράστηκε στην μητρική του γλώσσα (ερ.87, 2).

Επί της αιτήσεως ασύλου ο αιτητής καταγράφει ότι έφυγε από τη χώρα καταγωγής λόγω πολλών απειλών θανάτου από το κυβερνών κόμμα. Ως αναφέρει, ήταν νεαρός στο UMC, το πολιτικό κόμμα του Vital Kamerhe, αγωνίζονταν για τα δικαιώματα τους και ο πρόεδρος τους κατηγορήθηκε άδικα και έτσι αγωνίζονταν και για την απελευθέρωση του και, ενόψει του ότι το δικαίωμα της έκφρασης καταδικάζεται στη ΛΔΚ, όλες οι διαδηλώσεις τους είχαν διαλυθεί από την αστυνομία με τη χρήση όπλων και αερίου και στην τελευταία διαδήλωση ο ίδιος παρακολουθήθηκε από έναν στρατηγό.  

Στη συνέντευξη που διενεργήθηκε ο αιτητής ανέφερε ότι γεννήθηκε και διέμενε όλη του τη ζωή στην Kinshasa, οι γονείς του και τα 7 αδέλφια του (4 αδελφοί και 3 αδελφές) μένουν κι’ αυτή στην Κινσάσα, ο ίδιος διατηρεί επικοινωνία με όλους, έχει τελειώσει το λύκειο και σπούδασε ηλεκτρονικά στο πανεπιστήμιο, χωρίς εντούτοις να ολοκληρώσει τις σπουδές του, και διατηρούσε κατάστημα επιδιορθώσεων ηλεκτρονικών συσκευών και αξεσουάρ.

Ερωτώμενος σχετικά ανέφερε ότι ο λόγος που έφυγε από τη ΛΔΚ είναι γιατί καταζητείτο, αφού, ως εξήγησε, ήταν μέλος του κόμματος UNC, με πρόεδρο τον Vital Kamerhe, που καταδικάστηκε σε φυλάκιση, την οποία θεωρεί πολιτικά υποκινούμενη από αντιπάλους του, και γι’ αυτό, δεδομένων των γνώσεων ηλεκτρονικών που είχε, ο αιτητής σχεδίαζε και ετοίμαζε φανέλες και φυλλάδια με συνθήματα για την απελευθέρωση του, τα οποία έδιδε σε άτομα του κόμματος και μοίραζε στον δρόμο. Άρχισαν να τον παρακολουθούν, ως ο ίδιος ανέφερε, οι μυστικές υπηρεσίες, και, όταν έκαναν διαμαρτυρία η αστυνομία ήρθε και τους διέλυσε το πλήθος και την επόμενη μέρα πήγαν να συλλάβουν τον αιτητή, όπου οι γείτονες αντέδρασαν και έγινε ρίψη πυροβολισμών. Τελικά τον συνέλαβαν και βασάνισαν τον αιτητή σε άγνωστη τοποθεσία και του είπαν ότι ο πρόεδρος τους έκλεψε χρήματα και ότι προσπαθούν να εγείρουν το κοινό κατά της εξουσίας. Μια μέρα τον επισκέφτηκε ένας συνταγματάρχης (colonel), ο οποίος τον γνώριζε γιατί ο αιτητής ήταν φωτογράφος σε ένα πάρτι της θυγατέρας του, τελικά τον αναγνώρισε, επέστρεψε μετά από τρεις ώρες, είπε στον αιτητή ότι κινδυνεύει, ακολούθως επέστρεψε μια μέρα και του είπε ότι τον έστειλαν για να τον σκοτώσει όμως, λόγω του ότι έκανε για την κόρη του, θα τον αφήσει να ζήσει, όμως πρέπει να «εξαφανιστεί», τον πήρε μαζί του και τον άφησε στη γιαγιά του, μετά απ’ αυτό οι αρχές απειλούσαν την οικογένεια του αιτητή και τότε αποφάσισε να φύγει από τη ΛΔΚ.

Ερωτώμενος σχετικά ο αιτητής ότι το UNC είναι το κόμμα του Vital Kamerhe, ο ίδιος έγινε μέλος το 2018, μετά που τον πλησίασαν και τον έπεισαν, τα χρώματα του κόμματος είναι κόκκινο και άσπρο, εκτύπωνε φανέλες και περιοδικά για το κόμμα και ο πρόεδρος τους συνελήφθη στις 11/05/20, χωρίς να γνωρίζει το ποσό που κατηγορούνταν ότι έκλεψε, και παρακολουθούσαν τον αιτητή από το 2020, η δε διαδήλωση στην οποία αναφέρθηκε ήταν στις 07/08/20, ο ίδιος συμμετείχε, και στην επόμενη μέρα η αστυνομία πήγε στο σπίτι του και τον συνέλαβε. Ερωτώμενος γιατί δεν τον συνέλαβαν την ημέρα της διαδήλωσης είπε ότι συνέλεγαν αποδεικτικά εναντίον του και εισέβαλαν σπίτι του, στην προσπάθεια τους να τον βάλουν σε αυτοκίνητο οι γείτονες άρχισαν να διαμαρτύρονται υπέρ του, ένας δε εξ αυτών σκοτώθηκε, άλλος έσπασε το πόδι του, όμως κατάφεραν τελικά να τον πιάσουν, τον έβαλαν σε ένα αγροτικό όχημα, τον πήραν σε ένα άδειο σπίτι, τον κλείδωσαν σε ένα δωμάτιο και άρχισαν να τον βασανίζουν δύο άτομα και να του δείχνουν φωτογραφίες του ιδίου, όπου προσπαθούσε να ξεσηκώσει τον κόσμο. Έμεινε εκεί για οκτώ μέρες, όπου του έδιναν κάθε πρωί νερό με ζάχαρη και μετά από δύο μέρες ψωμί, τον χτυπούσαν και επανέρχονταν συχνά, κοιμόταν σε καρέκλα, ήταν δεμένος με χειροπέδες, δεν γνωρίζει, καθώς, ως ανέφερε, δεν έχει επαφή με άλλους, αν συνέλαβαν και άλλους που μοίραζαν φυλλάδια. Σχετικά με το άτομο που τον βοήθησε να δραπετεύσει (Mputu), ερωτώμενος σχετικά, ανέφερε ότι δεν γνωρίζει πότε ήρθε εκεί, πόσα παιδιά έχει, ούτε το όνομα της κόρης του (της οποίας φωτογράφησε το πάρτι), αλλά ούτε και το πότε ήταν το πάρτι, το μόνο δε που γνωρίζει γι’ αυτόν είναι ότι ήταν εκπρόσωπος τύπου της αστυνομίας.

Μετά που απελευθερώθηκε ο αιτητής έμεινε στη γιαγιά του από τις 15/08/20 μέχρι την 01/11/20, ουδέν συνέβη τότε καθώς κρυβόταν, σχετικά δε με τις απειλές που, ως ανέφερε, δεχόταν η οικογένεια του, ανέφερε ότι πήγαιναν συνεχώς σπίτι τους, έσπαζαν πράγματα και αναζητούσαν τον ίδιο. Ερωτώμενος από ποιον αντιμετωπίζει κίνδυνο ο αιτητής είπε από το άτομο που τον ελευθέρωσε καθώς είπε ότι τον σκότωσε. Ερωτώμενος ποιος τον βοήθησε να φύγει από τη ΛΔΚ ανέφερε ότι ήταν ένας φίλος του πατέρα του, με τον οποίο εργαζόταν στο αεροδρόμιο και, ερωτώμενος γιατί θεωρεί ότι κινδυνεύει, δεδομένου ότι ο πρόεδρος του κόμματος UNC Vital Kamerhe εργάζεται πλέον για τη νέα κυβέρνηση, ο αιτητής ανέφερε ότι, επειδή ήθελαν να τον σκοτώσουν, αν τον δουν τώρα δεν γνωρίζει τι θα του κάνουν και – επειδή τα άτομα που τον διώκουν ελέγχουν όλη τη ΛΔΚ – δεν μπορεί να κρυφτεί απ’ αυτούς.

Οι καθ’ ων η αίτηση, εξετάζοντας τα όσα ανέφερε ο αιτητής εντόπισαν και αξιολόγησαν τους ακόλουθους ουσιώδεις ισχυρισμούς.

1.    Ταυτότητα, προφίλ, χώρα καταγωγής και τόπο διαμονής του αιτητή

2. Ο αιτητής καταζητείται από τις αρχές για παρακίνηση σε διαμαρτυρία

Οι καθ’ ων η αίτηση αποδέχθηκαν τον 1^ο εκ των ως άνω ισχυρισμών, απέρριψαν όμως τον 2^ο ουσιώδη ισχυρισμό ως αναξιόπιστο.

Αναφορικά με τον 2^ο ουσιώδη ισχυρισμό, κρίθηκε ότι αυτοί στερούνται εσωτερικής συνοχής ενόψει αοριστίας, ασάφειας, έλλειψης συνέπειας, ευλογοφάνειας αλλά και της γενικότητας και σε πολλά σημεία αντιφατικότητας των δηλώσεων του αιτητή.

Συγκεκριμένα, αναφορικά με τον 2^ο ουσιώδη ισχυρισμό αξιολογήθηκε ότι ο αιτητής, στις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν σχετικώς υπήρξε γενικόλογος και μη λεπτομερής τόσο αναφορικά τη σύλληψη, βασανισμό και μετέπειτα ελευθέρωση του, όσο και τις απειλές που δεχόταν η οικογένεια του και γιατί. Περαιτέρω δεν ήταν σε θέση να αναφέρει εύλογα αναμενόμενες λεπτομέρειες και στοιχεία για το κόμμα στο οποίο μετείχε και τον λόγο που αυτός έγινε μέλος και ούτε να εξηγήσει τον λόγο που το άτομο που τον ελευθέρωσε τον έπραξε, δεδομένου ότι δεν ήταν τελικά σε θέση να αναφέρει το παραμικρό στοιχείο γι’ αυτόν. Επί όλων των ως άνω πτυχών είχαν υποβληθεί στον αιτητή πλήθος ερωτήσεων, στα πλαίσια των οποίων δεν μπόρεσε να δώσει λεπτομέρειες, περιοριζόμενος σε γενικές αναφορές, οι οποίες και στερούνταν εύλογα αναμενόμενων λεπτομερειών και βιωματικών στοιχείων.

Στα πλαίσια αξιολόγησης της εξωτερικής συνοχής του ως άνω ισχυρισμού έγινε έρευνα σε διαθέσιμες πληροφορίες (ΠΧΚ) εκ της οποίας προέκυψε ότι όντως ο Vital Kamerhe είχε καταδικασθεί σε πολύχρονη φυλάκιση εξαιτίας καταδίκης του για την κατηγορία της υπεξαίρεσης περί των 50 εκατομμυρίων δολαρίων, αποφυλακίστηκε για λόγους υγείας το 2021, έπειτα αθωώθηκε κατ’ έφεση το 2022 και στις 25/03/23 διορίστηκε αναπληρωτής πρωθυπουργός αρμόδιος για την οικονομία από τον νυν πρόεδρο της ΛΔΚ.

Συνεπεία των ως άνω οι καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι, παρότι το αφήγημα του αιτητή συνάδει σε μερικά σημεία με διαθέσιμες ΠΧΚ που εντοπίστηκαν, εντούτοις, οι ελλείψεις που εντοπίστηκαν και σημειώθηκαν στην εσωτερική συνοχή των λεγομένων του, ο εν λόγω ισχυρισμός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός και έτσι απορρίφθηκε ως αναξιόπιστος.   

Συνεπεία των ως άνω, κατόπιν εξέτασης της κατάστασης ασφαλείας στον τόπο διαμονής του (Κινσάσα), σε συνάρτηση με το προφίλ του, ως αυτό έγινε αποδεκτό, κρίθηκε ότι δεν υφίσταται εύλογη πιθανότητα δίωξης ή και σοβαρής βλάβης και γι’ αυτό η επίδικη αίτηση απορρίφθηκε ως αβάσιμη και εκδόθηκε απόφαση επιστροφής στη ΛΔΚ, κατά του αιτητή.

Στην αγόρευση του ο αιτητής ισχυρίζεται, παραθέτοντας πλούσια νομολογία και κάνοντας εκτενείς αναφορές στο σχετικό με τη διεθνή προστασία νομικό πλαίσιο, ότι η επίδικη απόφαση είναι προϊόν ανεπαρκούς έρευνας, χωρίς να γίνει εξέταση σε βάθος και επί της ουσίας των ισχυρισμών του, εκ της οποίας προέκυψε πλάνη ως προς τον νόμο όσο και ως προς τα πράγματα, και δεν αιτιολογείται. Επί της επιμέρους επιχειρηματολογίας των συνηγόρων του αιτητή θα αναφερθώ πιο κάτω, όπου τούτο ήθελε κριθεί σκόπιμο.

Οι καθ' ων η αίτηση αντιτάσσουν ότι η επίδικη απόφαση είναι προϊόν δέουσας έρευνας και εξέτασης, επαρκώς αιτιολογημένη και ουδεμία πλάνη έχει παρεισφρήσει κατά τη λήψη αυτής. Σχετικά δε με τα ευρήματα τους επί της αναξιοπιστίας των ισχυρισμών του αιτητή υπεραμύνονται του εύλογου και της ορθότητας τους και λέγουν ότι ουδεμία πλημμέλεια εντοπίζεται στην επίδικη αίτηση και διαδικασία εξέτασης της και ότι η επίδικη απόφαση είναι ορθή και απολύτως αιτιολογημένη.

Δεδομένου ότι άπαντες οι ισχυρισμοί συμπλέκονται με την ουσία προχωρώ «σε έλεγχο της νομιμότητας και ορθότητας αυτής, εξετάζοντας πλήρως και από τούδε και στο εξής […] τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν» και «την ανάγκη χορήγησης διεθνούς προστασίας» [αρ.146 (4) (α) του Συντάγματος, αρ.11 (3) (α) του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου και Ε.Δ.Δ.Δ.Π. αρ.107/2023, Q. B. T. ν. Δημοκρατίας, ημ.11/02/25].

Προχωρώ λοιπόν με αξιολόγηση των ενώπιον μου στοιχείων και ισχυρισμών.

Στο εγχειρίδιο του EASO «Αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και αξιοπιστίας στο πλαίσιο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου», Δικαστική ανάλυση, 2018, αναφέρεται στην σελ.98, ότι «[...] απαιτείται ισορροπημένη και αντικειμενική αξιολόγηση του αν η αφήγηση του αιτούντος αντικατοπτρίζει την αφήγηση που αναμένεται από ένα πρόσωπο στην κατάσταση του αιτούντος το οποίο αφηγείται μια πραγματική προσωπική εμπειρία.». Στην σελ.102 του ιδίου εγχειριδίου, αναφέρεται ότι «[…] οι δείκτες αξιοπιστίας είναι απλοί δείκτες και δεν συνιστούν αυστηρά κριτήρια ή προϋποθέσεις. Παρότι οι τέσσερις δείκτες που προσδιορίστηκαν ανωτέρω (εσωτερική και εξωτερική συνέπεια, επαρκώς λεπτομερείς πληροφορίες και ευλογοφάνεια) αποτυπώνουν τους δείκτες που εφαρμόζουν στην πράξη τα δικαστήρια, κανένας από αυτούς δεν μπορεί να θεωρηθεί καθοριστικός. Η σημασία τους από υπόθεση σε υπόθεση ποικίλλει σημαντικά. Σε κάθε περίπτωση είναι αναγκαία η εξέταση του σωρευτικού τους αντίκτυπου ⁽³⁰⁵⁾.  […] Από την ανωτέρω ανάλυση προκύπτει ότι δεν υπάρχει απλή απάντηση στο ερώτημα που αφορά τον τρόπο αξιολόγησης της αξιοπιστίας σε υποθέσεις διεθνούς προστασίας. Το μόνο που μπορεί να ειπωθεί είναι ότι η αξιολόγηση πρέπει να διενεργείται με βάση το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων, λαμβανομένων υπόψη των αρχών, των μεθόδων και των δεικτών που αναφέρονται στην παρούσα ανάλυση. Οι αρχές, οι μέθοδοι και οι δείκτες αυτοί θα πρέπει να εφαρμόζονται με προσοχή ⁽³⁰⁷⁾, αντικειμενικότητα και αμεροληψία, ώστε να αποφευχθεί τυχόν εσφαλμένη και απλοϊκή απόρριψη, ή αφελής και ανεπιφύλακτη αποδοχή μιας συγκεκριμένης αφήγησης.»

Στη βάση και των ως άνω κατευθυντήριων γραμμών θα συμφωνήσω με την κατάληξη τους επί της αξιοπιστίας του 2^ου ουσιώδους ισχυρισμού του αιτητή, καθώς τα όσα ανέφερε σχετικώς περιείχαν, ως και οι καθ’ ων η αίτηση καταγράφουν επί τούτου λεπτομερώς στα ερ.78-82, πλήθος κενών και ασαφειών, στερούνται λεπτομέρειας, χρονικής και λογικής συνέπειας, αντιφάσεις και δεν περιέχουν το παραμικρό ψήγμα βιωματικών στοιχείων επί του συνόλου του αφηγήματος του που αφορά τόσο τη δράση του ως μέλος του κόμματος UNC όσο και την κατ’ ισχυρισμό σύλληψη, βασανισμό του και μετέπειτα απελευθέρωση του από πρόσωπο που γνώριζε, επί του οποίου – εντούτοις – ουδεμία πληροφορία ήταν σε θέση να παραθέσει, τα οποία και διαβρώνουν μοιραία και αναπόφευκτα την εσωτερική συνοχή των δηλώσεων του.

Ενόψει των ως άνω διαπιστώσεων μου δεν έχω εν προκειμένω τίποτε να προσθέσω στα όσα επί της εσωτερικής συνοχής του 2^ου ουσιώδους ισχυρισμού καταγράφονται στην επίδικη έκθεση, τα οποία παρατίθενται και πιο πάνω, στα πλαίσια της παρούσης, πέραν του να σημειώσω ότι η κατάληξη αλλά και τα επιμέρους ευρήματα ήταν απολύτως εύλογα – δεδομένων των δηλώσεων του αιτητή ως καταγράφηκαν κατά τη συνέντευξη – αλλά και πλήρως αιτιολογημένα, με λεπτομερείς και ενδελεχείς αναφορές των επιμέρους σημείων των λεγομένων του αιτητή επί των οποίων αυτά εδράζονται. Πολύ απλά, δεδομένου εδώ και του μορφωτικού επιπέδου του αιτητή (φοίτησε σε πανεπιστήμιο) θα αναμενόταν, κατ’ ελάχιστο, να είναι σε θέση να δώσει επαρκείς πληροφορίες για το κόμμα στο οποίο αυτός μετείχε, τη δράση του, αλλά και τα όσα ακολούθησαν της σύλληψης του, λαμβανομένου υπόψη και του ότι, ερωτώμενος σχετικά – σε κάθε περίπτωση – δεν ήταν τελικά σε θέση να εξηγήσει γιατί, δεδομένης της αθώωσης αλλά και αποκατάστασης της καριέρας του προέδρου του κόμματος, ο ίδιος θεωρεί ότι διατρέχει ακόμα κίνδυνο εξ όσων ανέφερε, τα οποία βεβαίως δεν γίνονται άλλωστε αποδεκτά εξ υπαρχής.

Αναφορικά τώρα με την εξωτερική συνοχή των λεγομένων του αιτητή σημειώνω τα εξής, πέραν όσων καταγράφονται στην επίδικη αίτηση.

Ο Vital Kamerhe είναι πρόεδρος του κόμματος UNC και υπήρξε μέλος της κυβέρνησης του Tshisekedi. Αναφορικά με το σκάνδαλο κατάχρησης κεφαλαίων με πρωταγωνιστή τον Vital Kamerhe σε άρθρο του France24 της 11/05/20 αναφέρεται ότι κατηγορήθηκε για υπεξαίρεση 50 εκατομμυρίων δολαρίων και οδηγήθηκε σε δίκη ενώπιον δικαστηρίου που δημιουργήθηκε στην κεντρική φυλακή της Κινσάσα, όπου κρατούνταν. Οι υποστηρικτές του Kamerhe κατήγγειλαν ότι η υπόθεση έχει πολιτικά κίνητρα, στα πλαίσια προσπάθειας να τον αποτρέψουν από το να είναι υποψήφιος στις επόμενες προεδρικές εκλογές. Ο εν λόγω πολιτικός υπήρξε πρόεδρος του κοινοβουλίου της χώρας, αναδείχθηκε ως ο κύριος σύμμαχος του Tshisekedi, αφού ο ίδιος αποχώρησε από την προεδρική κούρσα τον Δεκέμβριο του 2018, την πρώτη ειρηνική μεταφορά εξουσίας στην ιστορία της ΛΔΚ. Οι κατηγορείς εναντίον του Kamerhe αφορούσαν υπεξαίρεση δημόσιων κονδυλίων που προορίζονταν να χρηματοδοτήσουν μεγάλα έργα στο πλαίσιο σχεδίου δράσης έκτακτης ανάγκης «100 ημερών» που ξεκίνησε ο Tshisekedi μετά την ανάληψη των καθηκόντων του και συγκεκριμένα υπεξαίρεση σχεδόν 49 εκατομμυρίων δολαρίων από κεφάλαια για την κατασκευή προκατασκευασμένων σπιτιών για φτωχούς ανθρώπους και πρόγραμμα κατασκευής κατοικιών για την αστυνομία και τον στρατό στην Κινσάσα. Βουλευτές από το κόμμα του Kamerhe κατήγγειλαν την «αυθαίρετη σύλληψη» και τον «εξευτελισμό» που υπέστη ο ηγέτης τους, ενώ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι υποστηρικτές του λένε ότι είναι μια προσπάθεια απομάκρυνσής του από την προεδρική κούρσα του 2023 παρά τη συμφωνία με τον Tshisekendi. Ακτιβιστές από την οργάνωση Amka Congo Collective and Civil Society προέβησαν σε διαδηλώσεις για υποστήριξη στον Vital Kamerhe.[1]

Ορισμένοι ακτιβιστές, συνελήφθησαν, κατηγορήθηκαν και κρατήθηκαν για απειλή για την κρατική ασφάλεια. Διαδηλώσεις έγιναν στο κέντρο στη γενέτειρα του Vital Kamerhe στο νότιο Kivu και νέοι που βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για τη σύλληψη του και κατήγγειλαν «πολιτικοποίηση» της δικαιοσύνης του Κονγκό, στήνοντας φράγματα χρησιμοποιώντας κορμούς δέντρων σε πολλά σημεία στην Εθνική Οδό και οι διαδηλωτές διαλύθηκαν βίαια από την αστυνομία. Στην Κινσάσα έγιναν επίσης συγκεντρώσεις για να απαιτήσουν την απελευθέρωσή του.[2]

Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο Vital Kamerhe καταδικάστηκε σε 20 έτη φυλάκισης, κατ’ έφεση μειώθηκαν σε 13, τελικώς, αφέθηκε ελεύθερος (provisional release) τον Δεκέμβριο του 2021[3], και τον Μάρτιο 2023 διορίστηκε υπουργός οικονομίας από τον Tshisekedi[4].

Εκ των ως άνω δεν αμφισβητείται ότι όσα αναφέρει ο αιτητής περί δίωξης του προέδρου του κόμματος UNC συνάδουν μερικώς, ως γενικές πληροφορίες, με τις διαθέσιμες ΠΧΚ σχετικώς. Όμως αυτό δεν είναι αρκετό για να ανατρέψει τις ελλείψεις που παρατηρούνται στο αφήγημα του αιτητή, καθώς η έλλειψη εσωτερικής συνοχής επί πάσης πτυχής των λεγομένων του είναι τέτοια που, στα πλαίσια συνολικής αξιολόγησης και αποτίμησης των στοιχείων που απαρτίζουν την υπόθεση, δεν μπορεί παρά να αποβεί μοιραία για τη γενική και συνολική αξιοπιστία των ισχυρισμών του, καθώς δεν αρκεί, ενόψει της συνολικής θεώρησης των δεικτών αξιοπιστίας, για να υπερκερασθούν οι εν προκειμένω πολλές και σημαντικές ελλείψεις στα λεγόμενα του αιτητή, ως ανωτέρω καταγράφονται. Τυχόν άλλη προσέγγιση θα οδηγούσε σε αποδοχή ισχυρισμών για τούτο και μόνο τον λόγο, οι οποίοι στερούνται εσωτερικής συνοχής και θα οδηγούσε σε ανεπιφύλακτη αποδοχή, ενάντια σε κάθε εύλογη κριτική θεώρηση των λεγομένων ενός αιτητή. Αυτή είναι η περίπτωση εν προκειμένω. Άλλωστε, ως στο εγχειρίδιο EASO «Αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και αξιοπιστίας στο πλαίσιο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου», σελ.97, αναφέρεται, «[…] είναι αναγκαία η επαγρύπνηση για καταστάσεις στις οποίες ορισμένοι αιτούντες μπορεί να προσαρμόσουν τους ισχυρισμούς τους ώστε να είναι συνεπείς με συναφείς ΠΧΚ, οι οποίες κατά την άποψή τους θα στηρίξουν την αίτησή τους.».

Δεν μπορεί δε – σε κάθε περίπτωση - να παραγνωρισθεί  εν προκειμένω το ότι ο πολιτικός τον οποίο ο αιτητής υποστηρίζει, τον οποίο συνδέει και με τους υπόλοιπους ισχυρισμούς του, έχει ελευθερωθεί και από το 2023 μετείχε στο κυβερνητικό σχήμα, έχει δε πρόσφατα, στις 22/09/25, παραιτηθεί από τη θέση του, λίγο πριν να τεθεί σε ψηφοφορία η πρόταση μομφής που είχε κατατεθεί.[5] Εκ τούτου καταδεικνύεται ότι το πολιτικό σκηνικό έχει από τον χρόνο που ο αιτητής τοποθετεί τους ισχυρισμούς του διαφοροποιηθεί άρδην.

Είναι λοιπόν εκ των ως άνω κατάληξη μου ότι ουδείς εκ των ισχυρισμών του αιτητή μπορεί να γίνει αποδεκτός. Στην απουσία δε περαιτέρω μαρτυρίας που θα συμπλήρωνε τα κενά και τις ελλείψεις, ως ανωτέρω καταγράφονται, είναι η κατάληξη μου ότι αυτά παραμένουν και πλήττουν αναπόφευκτα και τη συνολική συνοχή και αξιοπιστία του αιτητή.

Απομένει μια επικαιροποιημένη αποτίμηση της κατάστασης ασφαλείας στην Κινσάσα. 

Έκθεση του 2021 αναφέρει ότι «[η] Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) εμπλέκεται σε πολλές μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις (NIAC) […], ενώ δεν αναφέρεται η δραστηριοποίηση ένοπλων ομάδων στην Κινσάσα».^[6] Δεν καταγράφεται ύπαρξη κάποιας σύγκρουσης στην Κινσάσα.^[7]

Σύμφωνα με την βάση δεδομένων ACLED, κατά το τελευταίο έτος (τελευταία ενημέρωση 08/05/26) στην Κινσάσα καταγράφηκαν συνολικά 42 περιστατικά πολιτικής βίας (όπου περιλαμβάνονται περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις, απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), με αποτέλεσμα 48 θανάτους. ^[8] Ο πληθυσμός της Κινσάσα ανέρχεται περί τα 17 εκατομμύρια. ^[9] 

Είναι κατάληξη μου, αποτιμώντας τις ως άνω πληροφορίες, ότι δεν καταδεικνύεται εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετωπίσει κατά την επιστροφή του κίνδυνο σοβαρής βλάβης καθότι η συχνότητα περιστατικών ασφαλείας στον τόπο διαμονής του δεν είναι τέτοιας έντασης ώστε να διατρέχει κίνδυνο εξαιτίας και μόνο της παρουσίας του εκεί. Δεν μπορώ επίσης να εντοπίσω ιδιαίτερες περιστάσεις που θα μπορούσαν να επιτείνουν τον κίνδυνο ειδικώς γι’ αυτόν, ενόψει της απόρριψης του αφηγήματος του, σε σύγκρισή με τον γενικό πληθυσμό της περιοχής, στη βάση της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας»[10] (βλ. και απόφαση ΔΕΕ, ημ.10/06/21, C-901/19, CF, DN).

Έπεται λοιπόν ότι ο αιτητής δεν κατάφερε να τεκμηριώσει βάσιμο φόβο «καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων» και δεν υφίστανται «ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη», ως αμφότερες αυτές οι έννοιες ορίζονται στα αρ.3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου. Δεν έχω δε εντοπίσει στοιχεία εκ των οποίων να καταδεικνύεται, δεδομένων των όσων πιο πάνω αναφέρω, ότι επιστροφή του αιτητή στη χώρα καταγωγής του είναι αντίθετη με την στο αρ.3 της ΕΣΔΑ αρχή της μη επαναπροώθησης. Συνυπολογίζω εδώ ότι ο αιτητής είναι υγιής, ηλικίας περί 28 ετών, με πανεπιστημιακή μόρφωση, προηγούμενη εργασιακή εμπειρία, έχει ζήσει όλη του τη ζωή στην Κινσάσα και διαθέτει εκεί εκτενές οικογενειακό δίκτυο.

Ενόψει των ως άνω διαπιστώσεων μου ουδεμία πλημμέλεια ή παθογένεια εντοπίζω στην επίδικη απόφαση.

Η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με έξοδα €1000 υπέρ των καθ' ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή.

 

Α. Χριστοφόρου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.