ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση Αρ. 258/23
28 Μαΐου, 2026
[X. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
F.R.
Αιτητή
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας, δια του Υπουργού Εσωτερικών,
Υπηρεσία Ασύλου
Καθ' ων η αίτηση
..................................................
Ο αιτητής παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου
Ζωή Ποντίκη για Αλ Ταχέρ Μπενέτης και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόρος για τον αιτητή
Θεοχάρια Παπανικολάου για Νικόλα Κουρσάρη, Δικηγόρος για τους Καθ’ ων η αίτηση
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο αιτητής προσφεύγει με την παρούσα αίτηση ακυρώσεως εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 09/11/2022, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Όπως προκύπτει από την Ένσταση που καταχωρήθηκε από τoν ευπαίδευτο συνήγορο που εκπροσωπεί τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, τα γεγονότα της υπό εξέταση περίπτωσης έχουν ως κατωτέρω: Ο αιτητής είναι υπήκοος Καμερούν και υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας στις 12/02/2019, αφού εισήλθε παράνομα στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές. Στις 12/02/2019 παρέλαβε Βεβαίωση Υποβολής Αιτήματος Διεθνούς Προστασίας («Confirmation of Submission of an Application for International Protection»).
Στις 22/09/2022 πραγματοποιήθηκε προφορική συνέντευξη του αιτητή από αρμόδιο λειτουργό του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (στο εξής «EUAA»). Ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε Έκθεση-Εισήγηση ημερομηνίας 14/10/2022 προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου εισηγούμενος την απόρριψη του αιτήματος του αιτητή. Στις 09/11/2022, συγκεκριμένος λειτουργός που δύναται δυνάμει σχετικής εξουσιοδότησης από τον Υπουργό Εσωτερικών να εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, υιοθέτησε την εισήγηση για απόρριψη της αίτησης. Στις 03/01/2023 η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε επιστολή, στην οποία συμπεριέλαβε την απορριπτική της απόφαση σχετικά με το αίτημα του αιτητή, η οποία παραλήφθηκε από τον ίδιο αυθημερόν. Στις 24/01/2023, ο αιτητής καταχώρισε στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας την υπό εξέταση προσφυγή εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου.
Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι του αιτητή, με τη γραπτή τους αγόρευση, προβάλλουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει λόγω έλλειψης δέουσας έρευνας και πλάνης περί τα πράγματα. Υποστηρίζουν οι συνήγοροι ότι ορισμένα εκ των ζητημάτων που ανέφερε ο αιτητής χρήζουν περαιτέρω ανάλυσης, όπως η συμπεριφορά και η στάση της οικογένειας του πριν και μετά τον θάνατο των γονέων του, η γλωσσική του ικανότητα στην αγγλική, τα εξωτερικά χαρακτηριστικά που ενδέχεται να τον διαφοροποιούν από το ετεροφυλόφιλο σύνολο, καθώς και το περιστατικό κατά το οποίο αποδοκιμάστηκε από το κοινωνικό σύνολο λόγω της εκδήλωσης ενδιαφέροντος προς άλλο πρόσωπο.
Επιπρόσθετα, υποστηρίζουν ότι η επανειλημμένη χρήση εσφαλμένης προσωπικής αντωνυμίας, καθώς και η μη αξιολόγηση της οργάνωσης της οποίας ήταν μέλος ο αιτητής, πλήττουν την αντικειμενικότητα της προσβαλλόμενης απόφασης. Ακολούθως, τονίζουν ότι παραλείφθηκε η εξέταση του εκφρασμένου φόβου του αιτητή σε περίπτωση επιστροφής και ότι, αναιτιολόγητα, κρίθηκε πως δεν θα υποστεί βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση. Εν κατακλείδι, υποστηρίζουν ότι η αξιολόγηση του κινδύνου σε περίπτωση επιστροφής είναι πλημμελής και στη βάση διαθέσιμων πηγών πληροφόρησης αναφορικά με τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα στο Καμερούν, εισηγούνται ότι θα πρέπει να του αναγνωριστεί καθεστώς πρόσφυγα ή, επικουρικά, καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Καθ’ ων η αίτηση, μέσω της γραπτής του αγόρευσης, υποστηρίζει αφενός ότι οι προβληθέντες λόγοι ακύρωσης δεν εγείρονται σύμφωνα με τον Κανονισμό 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962, καθότι δεν αναπτύσσονται επαρκώς, και αφετέρου ότι ο αιτητής δεν κατάφερε να αποσείσει το βάρος απόδειξης των λόγων ακυρότητας που προωθεί μέσω της γραπτής του αγόρευσης καθώς και των λόγων υπαγωγής του στο καθεστώς του πρόσφυγα. Εισηγείται πως η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης. Κατά συνέπεια, εισηγείται ότι η υπό εξέταση προσφυγή θα πρέπει να απορριφθεί από το Δικαστήριο και να επικυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με τον περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμο του 2018 (Ν. 73(Ι)/2018), το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας έχει την εξουσία να εξετάσει την παρούσα υπόθεση και επί της ουσίας. Το γεγονός αυτό, οφείλεται στο ότι η υπό εξέταση υπόθεση αφορά αίτηση που χρονικά εμπίπτει στις προϋποθέσεις του άρθρου 11 του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), οι οποίες δίδουν στο Δικαστήριο την υποχρέωση ελέγχου νομιμότητας και ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.
Προχωρώ να εξετάσω κατά πόσον το αρμόδιο όργανο ορθά απέρριψε το αίτημα του αιτητή για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν όλοι οι ισχυρισμοί που πρόβαλε ο αιτητής σε όλα τα στάδια της εξέτασης του αιτήματός του, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν το αρμόδιο όργανο αποφάσισε μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της σχετικής νομοθεσίας και αν εξέδωσε δεόντως αιτιολογημένη απόφαση.
Ο αιτητής, κατά την υποβολή του αιτήματος διεθνούς προστασίας, δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, καθώς καταδιώχθηκε λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού, ο οποίος δεν γίνεται αποδεκτός στη χώρα του, τόσο από τον Πρόεδρο της χώρας όσο και από την οικογένεια του, μετά τον θάνατο των γονιών του σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα.
Κατά τη διάρκεια της προφορικής του συνέντευξης, και ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, ο αιτητής δήλωσε ως τόπο καταγωγής του τη Douala, προσθέτοντας ότι, κατά τη διάρκεια της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης του, διέμεινε για επτά χρόνια στην περιοχή Dizanguez (ερυθρό 48 3x 47 1x του διοικητικού φακέλου). Δήλωσε ότι είναι Χριστιανός Καθολικός ως προς το θρήσκευμα και Bamileke ως προς την εθνοτική του καταγωγή (ερυθρό 52 1x 50 2x του διοικητικού φακέλου). Ως προς την οικογενειακή του κατάσταση, δήλωσε ότι είναι άγαμος, ότι οι γονείς του απεβίωσαν ένα έτος μετά την αναχώρηση του από το Καμερούν και ότι έχει τέσσερα αδέλφια που διαβιούν στη Douala και στη Yaounde. (ερυθρό 49 3x 48 1x του διοικητικού φακέλου).
Αναφορικά με το μορφωτικό του υπόβαθρο, δήλωσε ότι ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (ερυθρό 49 2x του διοικητικού φακέλου). Ως προς την εργασιακή του εμπειρία, ανέφερε ότι εργάστηκε ως κηπουρός για χρονικό διάστημα πέντε ετών (ερυθρό 48 2x του διοικητικού φακέλου). Όσον αφορά το ταξίδι του προς τη Δημοκρατία, αξίζει να σημειωθεί ότι εγκατέλειψε τη χώρα του στις 29/09/2016, οργανώνοντας και χρηματοδοτώντας ο ίδιος το ταξίδι του, ενώ, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές, προσπαθούσε να καλύψει το οικονομικό κόστος μετάβασης του στις ελεγχόμενες περιοχές (ερυθρό 47 2x 46 1x 39 4x του διοικητικού φακέλου).
Αναφορικά με τους λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, ο αιτητής ανέφερε, κατά τη διάρκεια της ελεύθερης αφήγησής του, ότι έφυγε από το Καμερούν για λόγους ασφάλειας, καθώς είναι ομοφυλόφιλος, κάτι που, όπως δήλωσε, δεν γίνεται αποδεκτό στη χώρα του. Πρόσθεσε ότι, στις 15 Αυγούστου 2016, γνώρισε ένα νεαρό άτομο ονόματι Michel, με το οποίο συνομιλούσε και επέδειξε φιλική διάθεση, και για τον λόγο αυτό τον προσκάλεσε για ένα ποτό, χωρίς να γνωρίζει ότι δεν ανήκε στη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Ακολούθως, ανέφερε ότι του εξέφρασε το ενδιαφέρον του και τον ρώτησε αν θα ήθελε να περάσουν το βράδυ μαζί, οπότε εκείνος αντέδρασε έντονα, φωνάζοντας «Ω Θεέ μου».
Στη συνέχεια, ανέφερε ότι ο Michel ενημέρωσε τα άτομα που βρίσκονταν στον χώρο ότι ο αιτητής είναι ομοφυλόφιλος και ότι επιχειρούσε να τον κακοποιήσει σεξουαλικά, με αποτέλεσμα να δεχθεί επίθεση από το πλήθος και να ξυλοκοπηθεί, ενώ λίγα λεπτά αργότερα ειδοποιήθηκε και η αστυνομία. Πρόσθεσε ότι εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση ως αντιπερισπασμό και κατάφερε να διαφύγει μέσω ενός διαδρόμου, καταφεύγοντας σε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο. Όπως ανέφερε, το πλήθος τον καταδίωξε ανεπιτυχώς και κατόπιν τούτου, αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα. Περαιτέρω, πρόσθεσε ότι δεύτερος λόγος για τον οποίο εγκατέλειψε τη χώρα του ήταν η οικογένεια του, καθώς τα αδέλφια του τον απέρριψαν λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού και είχαν αγανακτήσει μαζί του (ερυθρό 46 2x 45 1x του διοικητικού φακέλου).
Όταν του ζητήθηκε να αναφέρει τι πιστεύει ότι θα του συμβεί σε περίπτωση επιστροφής του, ανέφερε ότι φοβάται πως θα υποστεί ξυλοδαρμό στον δρόμο, ότι δεν θα μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματα του προς κάποιον που αγαπά και ότι ενδέχεται να φυλακιστεί (ερυθρό 45 2x του διοικητικού φακέλου). Κατά το στάδιο των διευκρινιστικών ερωτήσεων, δόθηκε στον αιτητή η ευκαιρία, μέσω πρόσθετων ερωτήσεων, να εμπλουτίσει την επιχειρηματολογία του, και του τέθηκαν ερωτήματα σχετικά με τον σεξουαλικό του προσανατολισμό. Όταν του ζητήθηκε να αναφέρει πως αυτοπροσδιορίζεται, απάντησε ότι είναι ομοφυλόφιλος και ότι γεννήθηκε με αυτόν τον σεξουαλικό προσανατολισμό, ενώ έλκεται από άνδρες και βλέπει τις γυναίκες φιλικά, χωρίς να τρέφει συναισθήματα προς αυτές (ερυθρό 44 2x του διοικητικού φακέλου).
Αναφορικά με τα πρώιμα στάδια συνειδητοποίησης του σεξουαλικού του προσανατολισμού, ανέφερε ότι, σε ηλικία 17-18 ετών, ένιωθε έλξη προς άνδρες, ενώ προς τις γυναίκες ένιωθε έλξη μόνο σε φιλικό επίπεδο (ερυθρό 44 2x του διοικητικού φακέλου). Κληθείς να αναφέρει πως συνειδητοποίησε την έλξη του προς το ίδιο φύλο, απάντησε ότι, όταν βρίσκεται με γυναίκα, το σώμα του δεν ανταποκρίνεται, ενώ με τους άνδρες αισθάνεται έλξη (ερυθρό 44 2x του διοικητικού φακέλου). Περαιτέρω, όταν ερωτήθηκε για την παιδική και σχολική περίοδο, σε σχέση με τη συνειδητοποίηση του σεξουαλικού του προσανατολισμού, απάντησε ότι κατά την παιδική ηλικία δεν ήταν εμφανής ο σεξουαλικός του προσανατολισμός και ότι άρχισε να το συνειδητοποιεί σε ηλικία 17-18 ετών, ενώ, όταν ερωτήθηκε πως το συνειδητοποίησε σε αυτή την ηλικία, ανέφερε ότι ένιωθε έλξη και ευχαρίστηση με τους άνδρες και φιλική διάθεση προς τις γυναίκες (ερυθρό 44 2x του διοικητικού φακέλου).
Ακολούθως, του ζητήθηκε να περιγράψει τις σκέψεις και τα συναισθήματα του κατά εκείνη την περίοδο, και ανέφερε ότι τα συναισθήματα που είχε συνδέονταν με επιθυμία για σεξουαλική επαφή (ερυθρό 44 2x του διοικητικού φακέλου). Περαιτέρω, του τέθηκαν ερωτήματα σχετικά με προγενέστερες σχέσεις. Ανέφερε ότι διατηρούσε σχέση στο Καμερούν με τον σύντροφο του, ονόματι Yaga, ο οποίος διέμενε και εργαζόταν στη Yaoundé (ερυθρό 42 2x του διοικητικού φακέλου). Όταν του ζητήθηκε να παρέχει περισσότερες πληροφορίες για εκείνον, απάντησε ότι ήταν νέος και εργαζόταν σκληρά στον τομέα των κλιματιστικών και των καταψυκτών (ερυθρό 42 2x του διοικητικού φακέλου). Πρόσθεσε ότι τον γνώρισε κατά τη διάρκεια των διακοπών του στη Yaoundé, στο Yafe Festival (ερυθρό 42 2x του διοικητικού φακέλου).
Αναφορικά με τη σχέση τους, δήλωσε πως γνωρίστηκαν στο εν λόγω φεστιβάλ, όπου εκείνος τον προσέγγισε και εξέφρασε το ενδιαφέρον του, αντάλλαξαν τηλέφωνα και παρέμειναν σε επικοινωνία (ερυθρό 42 2x του διοικητικού φακέλου). Σε επαναληπτική ερώτηση επί του ζητήματος, ανέφερε ότι η σχέση τους ήταν κυρίως σεξουαλική, ενώ, όταν ερωτήθηκε πως περνούσαν τον χρόνο τους μαζί, απάντησε ότι τον επισκεπτόταν στη Yaoundé και ότι, κατά κύριο λόγο, επικοινωνούσαν τηλεφωνικά (ερυθρό 41 2x του διοικητικού φακέλου). Αναφορικά με την εξέλιξη της σχέσης τους μετά τη γνωριμία τους, ανέφερε ότι τον επισκεπτόταν στη Yaoundé και ότι εκείνος τον επισκεπτόταν στη Douala, προσθέτοντας ότι η σχέση διήρκεσε δυόμισι χρόνια (ερυθρό 41 1x του διοικητικού φακέλου). Ερωτηθείς για τα συναισθήματα του προς τον σύντροφο του, απάντησε ότι ήταν αμοιβαία και ότι στον σύντροφο του άρεσε η εμφάνιση του (ερυθρό 41 2x του διοικητικού φακέλου). Ακολούθως, ανέφερε ότι σύναψε μία σχέση στην Κύπρο, η οποία δεν εξελίχθηκε (ερυθρό 40 1x του διοικητικού φακέλου).
Ερωτηθείς αναφορικά με τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα στο Καμερούν, ανέφερε ότι γνωρίζει ορισμένα άτομα μέσω μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Chapiro, και ότι ήταν μέλος της οργάνωσης Humanity First of Cameroon για διάστημα δύο ετών (ερυθρό 40 2x του διοικητικού φακέλου). Ερωτηθείς πως τα μέλη της κοινότητας βρίσκουν συντρόφους στο Καμερούν, απάντησε ότι αυτό συμβαίνει σε χώρους όπου καταναλώνεται αλκοόλ (ερυθρό 39 1x του διοικητικού φακέλου).
Επιπρόσθετα, του τέθηκαν ερωτήματα αναφορικά με την εκδήλωση του σεξουαλικού του προσανατολισμού. Όταν του ζητήθηκε να αναφέρει αν εκμυστηρεύτηκε τα συναισθήματα του σε γονείς και φίλους, απάντησε ότι οι γονείς του το γνώριζαν, καθώς, όπως ανέφερε, ήταν πιο κοντά στις γυναίκες σε φιλικό επίπεδο και στους άνδρες σε επίπεδο σχέσεων (ερυθρό 43 1x του διοικητικού φακέλου). Αναφορικά με την αντίδραση των γονέων του, ανέφερε ότι αρχικά προσπάθησε να το αποβάλει, μέχρι που συνειδητοποίησε ότι πρόκειται για κάτι εγγενές στον ίδιο, ενώ πρόσθεσε ότι οι γονείς του επιχείρησαν να τον αποτρέψουν, ακόμη και με τη χρήση βίας, αλλά τελικά κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούσαν να αλλάξουν την κατάσταση (ερυθρό 43 1x του διοικητικού φακέλου). Όταν ερωτήθηκε αν εκμυστηρεύτηκε τον σεξουαλικό του προσανατολισμό σε φίλους, απάντησε αρνητικά, καθώς φοβόταν ότι οι πληροφορίες θα διαδίδονταν και δεν θα μπορούσε να διατηρήσει την ιδιωτικότητα του (ερυθρό 43 1x του διοικητικού φακέλου). Τέλος, ερωτηθείς ως προς τη δυνατότητά του να μετεγκατασταθεί σε άλλη περιοχή της χώρας του, απάντησε αρνητικά, αναφέροντας ότι η κατάσταση είναι ίδια σε ολόκληρη τη χώρα (ερυθρό 39 3x του διοικητικού φακέλου). Κατά το πέρας της συνέντευξης, ο αιτητής κατέθεσε δύο φωτογραφίες με τον σύντροφο του, ο οποίος βρίσκεται στην Ελλάδα και με τον οποίο επικοινωνούν τηλεφωνικά, καθώς και μία κάρτα μέλους της οργάνωσης Humanity First (ερυθρό 39 4x 38 1x 2x 36-34 του διοικητικού φακέλου).
Ο αρμόδιος λειτουργός, αξιολογώντας τους ισχυρισμούς του αιτητή κατά τη συνέντευξή του, διέκρινε στην έκθεση-εισήγησή του δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς που αφορούν 1) τα προσωπικά του στοιχεία και 2) το ότι ο αιτητής εγκατέλειψε το Καμερούν λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού. Αναφορικά με τον πρώτο ισχυρισμό του αιτητή, ο αρμόδιος λειτουργός τον αξιολόγησε ως εσωτερικά και εξωτερικά αξιόπιστο και τον έκανε δεκτό, αποδεχόμενος τα στοιχεία του προφίλ του, καθώς έκρινε ότι οι δηλώσεις του ήταν συνεπείς και συνεκτικές, επαρκώς λεπτομερείς και ακριβείς, ενώ επιβεβαιώνονταν και από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.
Αναφορικά με τον δεύτερο ισχυρισμό, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι οι δηλώσεις του αιτητή στερούνταν επαρκών πληροφοριών και συνάφειας, ενώ ήταν γενικόλογες, χωρίς συγκεκριμένες αναφορές. Ως προς την εσωτερική αξιοπιστία, ο αρμόδιος λειτουργός ακολούθησε το μοντέλο αξιολόγησης DSSH (Difference, Stigma, Shame and Harm), το οποίο έχει υιοθετηθεί τόσο από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για το Άσυλο όσο και την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Αξιολογώντας την εσωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι ο αιτητής δεν ήταν σε θέση να παρέχει επαρκείς πληροφορίες αναφορικά με τον σεξουαλικό του προσανατολισμό και την έλξη του προς το ίδιο φύλο, καθώς δεν αναφέρθηκε σε συναισθήματα που ενδεχομένως να είχε ούτε στον τύπο ανδρών από τον οποίο συνήθως αισθάνεται έλξη. Ακολούθως, ο λειτουργός έκρινε ότι οι δηλώσεις του αιτητή αναφορικά με τις προσωπικές του σχέσεις στερούνταν επαρκών πληροφοριών, καθότι δεν παρείχε ουσιώδεις λεπτομέρειες ούτε για την προηγούμενη σχέση του στο Καμερούν, ιδίως ως προς τα συναισθήματά του και τον τερματισμό της, ούτε για την τρέχουσα σχέση του, για την οποία κατέθεσε και τις σχετικές φωτογραφίες. Περαιτέρω, ο λειτουργός έκρινε ότι ο αιτητής δεν παρείχε επαρκείς λεπτομέρειες αναφορικά με τη συμμετοχή του στην οργάνωση Humanity First.
Ακολούθως, ο λειτουργός έκρινε ότι οι δηλώσεις του αιτητή αναφορικά με εμπειρίες ντροπής και στιγματισμού παρουσίαζαν έλλειψη συγκεκριμένων και συνεκτικών περιγραφών, καθώς, ως προς τους γονείς του, ο αιτητής δεν προσδιόρισε πότε έλαβαν χώρα τα περιστατικά ξυλοδαρμού ούτε ποιοι συμμετείχαν σε αυτά. Επιπρόσθετα, ο λειτουργός σημείωσε ότι οι δηλώσεις του αιτητή αναφορικά με τα περιστατικά βλάβης που φέρεται να υπέστη λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού στερούνταν επαρκών λεπτομερειών. Αναφορικά με την αντίδραση των γονέων του, έκρινε ότι ο αιτητής δεν παρείχε συγκεκριμένες και λεπτομερείς περιγραφές ως προς το τι ακριβώς του είπε η οικογένεια του για τον σεξουαλικό του προσανατολισμό και πως ακριβώς τον απέρριψαν, ενώ, ως προς το περιστατικό κατά το οποίο προσέγγισε άτομο που δεν ανήκε στη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα, θεωρήθηκε ότι δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες για τις συνθήκες υπό τις οποίες έλαβε χώρα.
Ως εκ τούτου, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι ο αιτητής δεν ήταν σε θέση να εκφράσει έντονα ή βαθιά συναισθήματα προς τα άτομα από τα οποία νιώθει έλξη, ούτε να περιγράψει την εσωτερική διαδικασία συνειδητοποίησης του σεξουαλικού του προσανατολισμού, ενώ παράλληλα δεν ήταν σε θέση να εκφράσει συναισθήματα στιγματισμού ή ντροπής αναφορικά με τη σεξουαλικότητα του.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, ο λειτουργός, κατόπιν έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης αναφορικά με τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα στο Καμερούν, κατέληξε ότι, δεδομένης της εγγενώς υποκειμενικής φύσης του ισχυρισμού και εφόσον η εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεων του αιτητή δεν θεμελιώθηκε, ο εν λόγω ισχυρισμός δεν δύναται να γίνει αποδεκτός.
Κατόπιν, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη στην αξιολόγηση του κινδύνου σε περίπτωση επιστροφής του αιτητή. Υπό το φως του μοναδικού αποδεκτού ισχυρισμού, ο οποίος αφορά τα προσωπικά στοιχεία του αιτητή, ο αρμόδιος λειτουργός έλαβε υπόψη την κατάσταση ασφάλειας στην περιφέρεια Littoral, όπου ανήκει η Douala, και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν συντρέχουν εύλογοι λόγοι ώστε να γίνει δεκτό ότι, σε περίπτωση επιστροφής του, ο αιτητής θα υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη.
Κατά τη νομική ανάλυση στην οποία προέβη ο λειτουργός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ισχυρισμοί του αιτητή δεν δύνανται να αποτελέσουν λόγο παραχώρησης καθεστώτος πρόσφυγα ή καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας, όπως προνοείται στα άρθρα 3 και 19 (1) και (2) του Περί Προσφύγων Νόμου, Ν.6(Ι)/2000. Περαιτέρω, εξετάζοντας τον πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη υπό το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000, ο λειτουργός κατέληξε ότι στην περιοχή καταγωγής του αιτητή δεν παρατηρείται ένοπλη σύρραξη. Ως εκ τούτου, κατέληξε ότι ο αιτητής δεν δύναται να υπαχθεί ούτε σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας και, συνεπώς, το αίτημά του απορρίφθηκε στο σύνολό του. Το περιεχόμενο της υπό αναφορά Έκθεσης-Εισήγησης υιοθετήθηκε από τον αρμόδιο, εξουσιοδοτημένο από τον Υπουργό Εσωτερικών, λειτουργό που εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος και απέρριψε το αίτημα του αιτητή.
Στα πλαίσια εξέτασης της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, προχωρώ να εξετάσω κατ' ουσίαν το αίτημα του αιτητή λαμβάνοντας υπόψη βεβαίως όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τη συνήγορό του, αλλά και από τη συνήγορο που εκπροσωπεί τους καθ' ων η αίτηση. Με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος ορθά έγινε αποδεκτός, δεν θεωρώ αναγκαίο να ασχοληθώ.
Αναφορικά με το δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, θα πρέπει να αναφέρω πως διαφαίνεται από το αφήγημα του αιτητή, πως δεν ήταν σε θέση να προβάλει τον ισχυρισμό του με συνέπεια και λεπτομέρεια, αφού δεν παρουσίασε με τρόπο συνεκτικό και λεπτομερή τα όσα αφορούν τον πυρήνα του αιτήματός του. Ο αρμόδιος λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, έδωσε τη δυνατότητα στον αιτητή να περιγράψει τον πυρήνα του αιτήματός του, αλλά ο αιτητής δεν παρέθεσε με λεπτομέρεια τον ισχυρισμό του. Ο αιτητής δεν ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες σε θέματα που άπτονται στον πυρήνα του αιτήματος του, προέβηκε σε γενικές και αόριστες αναφορές και δεν αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στον κίνδυνο που διατρέχει στη χώρα καταγωγής του. Στο αφήγημα του αιτητή παρουσιάζονται ελλείψεις όσον αφορά την συνοχή των γεγονότων καθώς επίσης και ελλείψεις πληροφοριών που στοιχειοθετούν και τεκμηριώνουν τα λεγόμενα και τους ισχυρισμούς του.
Ανεξαρτήτως της προαναφερόμενης κρίσης μου, θεωρώ αναγκαίο να επισημανθούν τα ακόλουθα: Σύμφωνα με το εγχειρίδιο της EUAA «Αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και αξιοπιστίας στο πλαίσιο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου», Δικαστική ανάλυση, 2018, σελίδες 204, 205 αναφέρεται ότι (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):
«Όσον αφορά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας, οι αιτήσεις που βασίζονται σε γενετήσιο προσανατολισμό ή ταυτότητα φύλου μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολες στον χειρισμό, επειδή οι λόγοι της αίτησης συνδέονται με ευαίσθητες και προσωπικές πτυχές της ιδιωτικής ζωής. Οι αιτούντες ενδέχεται να νιώθουν στιγματισμένοι, να ντρέπονται και/ή να αρνούνται την πραγματικότητα· ενδέχεται επίσης να έχουν υποστεί απόρριψη και/ή κακομεταχείριση από την οικογένεια και/ή την κοινότητά τους. Οι παράγοντες αυτοί μπορεί να καθιστούν δύσκολη για τους αιτούντες την αποκάλυψη των ουσιωδών πραγματικών περιστατικών με σαφή και συνεκτικό τρόπο και, ως εκ τούτου, τα αποδεικτικά στοιχεία που παρουσιάζουν μπορεί να γνωστοποιούνται με καθυστέρηση, να είναι ελλιπή και να περιέχουν ανακολουθίες
Ένα από τα μοντέλα που αναφέρονται στη βιβλιογραφία, το μοντέλο DSSH υπ’ αριθ. 2 [Difference, Stigma, Shame, Harm (Διαφορά, Στίγμα, Ντροπή, Βλάβη)] ( 651), βασίζεται στην αντίληψη ότι υπάρχουν ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά ή στοιχεία τα οποία είναι πιθανό να είναι κοινά σε άτομα που αναγνωρίζουν ένα φύλο ή μια σεξουαλική ταυτότητα που δεν συνάδει με τις ετεροκανονικές κοινωνίες στις οποίες ζουν (όπου ο κανόνας είναι η ταύτιση του βιολογικού και του κοινωνικού φύλου και η ετεροφυλοφιλία). Το μοντέλο προτείνει μια διαρθρωμένη μεθοδολογία για την αξιολόγηση αιτήσεων, η οποία βασίζεται στο φύλο και στη σεξουαλική ταυτότητα……………………
[…….]
Η έννοια της βλάβης στο μοντέλο αυτό αναδεικνύει επίσης διαδικαστικούς παράγοντες οι οποίοι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε σχέση με άτομα τα οποία ενδέχεται να μην μπόρεσαν να μιλήσουν ποτέ ανοικτά σε κανέναν για την ταυτότητά τους, για τα οποία η ταυτότητά τους υπήρξε πηγή στίγματος και δυνητικής βλάβης, και τα οποία ενδέχεται να μη γνωρίζουν τα δικαιώματά τους όσον αφορά τον γενετήσιο προσανατολισμό και/ή την ταυτότητα φύλου στο πλαίσιο της αίτησης ασύλου ( 652). Όπως αναφέρεται στην έκθεση Beyond proof: Η ύπαρξη ή μη ορισμένων στερεοτυπικών συμπεριφορών ή εμφανίσεων δεν θα πρέπει να αποτελεί βάση για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ο αιτών έχει ή δεν έχει ορισμένο γενετήσιο προσανατολισμό και/ή ορισμένη ταυτότητα φύλου. Δεν υπάρχουν καθολικά χαρακτηριστικά ή ιδιότητες που τυποποιούν τα άτομα ΛΟΑΔΜ (λεσβίες, ομοφυλόφιλοι, αμφιφυλόφιλα, διεμφυλικά και μεσοφυλικά άτομα), όπως δεν υπάρχουν και για τα ετεροφυλόφιλα άτομα. Οι εμπειρίες της ζωής τους μπορεί να διαφέρουν σημαντικά, ακόμη και αν προέρχονται από την ίδια χώρα[1]».
Η εφαρμογή του ανωτέρω μεθοδολογικού εργαλείου (DSSH) έχει δεχθεί κριτική ειδικά όταν δεν χρησιμοποιείται ορθά με αποτέλεσμα να ενισχύονται τα στερεότυπα. Το εν λόγω μεθοδολογικό εργαλείο χρησιμοποιείται από διάφορες χώρες, κράτη-μέλη, την EUAA καθώς και από την UNHCR και τον ΔΟΜ στο υλικό κατάρτισης τους για τις αιτήσεις που βασίζονται στον γενετήσιο προσανατολισμό και στην ταυτότητα φύλου[2]. Επισημαίνεται, ωστόσο, πως ο τρόπος που βιώνει κάθε πρόσωπο τον σεξουαλικό του προσανατολισμό είναι υποκειμενικός και εξαρτάται από την προσωπική ιστορία του ατόμου, τον πολιτισμό και την κοινωνικοοικονομική του κατάσταση[3].
Παραθέτω επίσης σχετικό απόσπασμα από την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην απόφαση της υπόθεσης υπ’αριθμόν C-148/13 - C-150/13, A. B. C. ημερομηνίας 2/12/14, όπου αποφασίστηκαν τα πιο κάτω (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):
«61. Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 4, παράγραφος 3, στοιχείο γ΄, της οδηγίας 2004/83 επιβάλλει στις αρμόδιες αρχές την υποχρέωση να προβαίνουν στην αξιολόγησή τους συνεκτιμώντας την ατομική κατάσταση και τις προσωπικές περιστάσεις του αιτούντος και ότι το άρθρο 13, παράγραφος 3, στοιχείο α΄, της οδηγίας 2005/85 απαιτεί από τις ίδιες αυτές αρχές να διεξάγουν τη συνέντευξη συνεκτιμώντας τις προσωπικές ή γενικές συνθήκες που περιβάλλουν την αίτηση ασύλου.
62. Μολονότι η υποβολή ερωτήσεων που αφορούν στερεοτυπικές αντιλήψεις ενδέχεται να συνιστά χρήσιμο στοιχείο στη διάθεση των αρμόδιων αρχών προκειμένου να προβούν στη σχετική αξιολόγηση, εντούτοις η εκτίμηση των αιτήσεων για την παροχή του καθεστώτος πρόσφυγα η οποία στηρίζεται αποκλειστικά και μόνο σε στερεοτυπικές αντιλήψεις συνδεόμενες με τους ομοφυλόφιλους δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των διατάξεων που μνημονεύονται στην προηγούμενη σκέψη, στο μέτρο που δεν παρέχει στις εν λόγω αρχές τη δυνατότητα να λάβουν υπόψη την ατομική κατάσταση του οικείου αιτούντος άσυλο.»
Το μοντέλο DSSH, αν και παρέχει μία οργανωμένη μέθοδο ανάλυσης, δεν μπορεί να αντανακλά πάντα με ακρίβεια τα βιώματα του κάθε αιτητή, ιδιαίτερα αν δεν λαμβάνει υπόψη τη διαφορετικότητα του πολιτισμικού και κοινωνικού υποβάθρου και τις προσωπικές τους εμπειρίες. Γι’ αυτό το λόγο μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο αξιολόγησης αλλά δεν πρέπει να αποτελεί τη μοναδική βάση για την εξέταση ενός αιτήματος. Η αξιοπιστία ενός ατόμου που προβάλλει ισχυρισμούς για το σεξουαλικό προσανατολισμό πρέπει να κρίνεται με ευρύτερα αποδεκτά κριτήρια, καθώς δεν υπάρχει ένας καθολικός τρόπος για να προσδιοριστεί η σεξουαλική ταυτότητα οποιουδήποτε προσώπου. Έτσι η ύπαρξη ή η έλλειψη συγκεκριμένων χαρακτηριστικών ή εμπειριών που συχνά συνδέονται με τη σεξουαλική ταυτότητα, δεν μπορεί να θεωρείται καθοριστικός παράγοντας στην εκτίμηση του σεξουαλικού προσανατολισμού κάποιου. Επομένως κάθε περίπτωση αξιολογείται με βάση τα ατομικά δεδομένα και τις ιδιαίτερες συνθήκες του αιτητή χρησιμοποιώντας βεβαίως τους κοινώς αποδεκτούς δείκτες αξιοπιστίας.
Παρατηρώ πως ο αρμόδιος λειτουργός ακολούθησε τα στάδια διερεύνησης του μοντέλου «DSSH», αλλά αξιολόγησε ορθά τα κριτήρια του ανωτέρω μοντέλου στη βάσει των δηλώσεων του αιτητή, έχοντας θέσει στον αιτητή επαρκή αριθμό ερωτήσεων (τόσο ανοικτού, όσο και κλειστού τύπου) και δίνοντάς του τη δυνατότητα να αναπτύξει τις εμπειρίες, τα συναισθήματα και τα βιώματα του καθώς και να αποσαφηνίσει περαιτέρω τους ισχυρισμούς του. Παρόλο που δεν αναμένεται από τον αιτητή να υπεισέλθει σε πολύ προσωπικές και ευαίσθητες πληροφορίες, τα όσα παρέθεσε σχετικά με τον υπό κρίση ισχυρισμό του ορθώς κρίθηκαν ότι προβλήθηκαν με αόριστο και μη συνεπή τρόπο ενώ εξέλειπαν από την αφήγηση του συγκεκριμένες πληροφορίες από τις οποίες θα προέκυπτε ο βιωματικός και προσωπικός χαρακτήρας όσων εξιστόρησε, λαμβάνοντας δε υπόψη στα ανωτέρω και τις προσωπικές περιστάσεις του, το πολιτιστικό, και εκπαιδευτικό του υπόβαθρο.
Ακολούθως, θα συμφωνήσω με τα ευρήματα του αρμόδιου λειτουργού της Υπηρεσίας Ασύλου περί αναξιοπιστίας του αιτητή ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, εφόσον οι αναφορές του ήταν γενικόλογες και δεν τεκμηρίωσαν τον σεξουαλικό του προσανατολισμό. Τα όσα ανέφερε δεν διαφαίνεται να είναι αποτέλεσμα βιωματικών περιστατικών. Οι αναφορές του για το ότι κινδυνεύει η ζωή του παρέμειναν ατεκμηρίωτες και ασαφείς. Κατά συνέπεια, η εσωτερική αξιοπιστία του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού δεν τεκμηριώνεται.
Στα πλαίσια αξιολόγησης της εξωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού του, διεξήγαγα έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, αναφορικά με την ισχύουσα νομοθεσία, και σύμφωνα με την έκθεση του USDOS για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Καμερούν για το έτος 2022, η οποία δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2023 παρατίθεται ότι «η συναινετική σεξουαλική δραστηριότητα μεταξύ ενηλίκων του ίδιου φύλου απαγορεύεται και τιμωρείται με φυλάκιση έξι μηνών έως πέντε ετών και με επιβολή χρηματικού προστίμου». Η ανωτέρω αναφερόμενη έκθεση προσθέτει ότι το Σύνταγμα του Καμερούν προβλέπει ίσα δικαιώματα για όλους τους πολίτες αλλά ο νόμος δεν απαγορεύει ρητά τις διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή έκφρασης φύλου ή χαρακτηριστικών φύλου· ο νόμος δεν αναγνωρίζει συγκεκριμένα τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα ως νόμιμα ζευγάρια ή τις οικογένειές τους. Οι δυνάμεις ασφαλείας μερικές φορές παρενόχλησαν, έθεσαν σε κράτηση και επιτέθηκαν σε άτομα με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου τους. Ο νόμος σιωπά ως προς αυτές τις πρακτικές. Σε άλλο σημείο της ανωτέρω έκθεσης αναφέρεται ότι παρόλο που κανένας νόμος δεν περιόριζε ρητά τη συμμετοχή των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, στην πράξη δεν συμμετείχαν ανοιχτά στην πολιτική διαδικασία και οι παρατηρητές υπέθεσαν ότι το κοινωνικό στίγμα και η ποινικοποίηση της ομοφυλοφιλικής συμπεριφοράς απέτρεψαν τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ από το να συμμετάσχουν ανοιχτά σε πολιτικές διαδικασίες.[4]
Αναφορικά με τη μεταχείριση ΛΟΑΤΚΙ ατόμων από την κοινωνία στο Καμερούν, ένα άρθρο της οργάνωσης Rights Africa από τον Δεκέμβριο του 2018 σημείωσε: «Μια λίστα με 82 φερόμενους ομοφυλόφιλους διαδίδεται στο Καμερούν, η οποία δημοσιεύεται ανώνυμα και διανέμεται ηλεκτρονικά μέσω των κοινωνικών δικτύων. «Ξεκίνησε στις 11 Δεκεμβρίου [2018] ως έγγραφο PDF που επισυνάπτεται σε ηλεκτρονικά μηνύματα με τίτλο «Λίστα ομοφυλόφιλων στο Καμερούν και ένα μέρος από τις βρώμικες πράξεις τους».[5] Η αναφορά για την ομοφοβία στα μέσα ενημέρωσης τον Ιούλιο του 2019, από την οργάνωση Erasing 76 Crimes ανέδειξε ένα δημοφιλές τηλεοπτικό κανάλι «Vision 4» και την εκπομπή του με τίτλο «Tour d'Horizon» που συζητά κοινωνικά ζητήματα. Οι δημοσιογράφοι της εκπομπής περιέγραψαν την ομοφυλοφιλία ως «ενάντια στη φύση» και ως κάτι εξωγήινο που επιβάλλεται από τη Δύση. [6] Σε άλλο δημοσίευμα της ίδιας οργάνωσης αναφέρεται ότι στο Καμερούν, βίαιος ομοφοβικός όχλος μπορεί να επιτεθεί σε ΛΟΑΤΚΙ άτομα, αλλά δεν σταματά εκεί. Επιτίθενται επίσης στις οικογένειες των LGBT ατόμων.[7]
Αναφορικά με τους ισχυρισμούς του αιτητή περί συμμετοχής του στην οργάνωση Humanity First, ο διαδικτυακός της τόπος εντοπίστηκε κατόπιν ελεύθερης περιήγησης στο διαδίκτυο.[8] Άλλη πηγή πληροφόρησης αναφέρει ότι η αποστολή της Humanity First Cameroon είναι η προώθηση των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ μέσω της διεξαγωγής εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, της παρακολούθησης παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων εις βάρος των ΛΟΑΤΚΙ και της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των σεξουαλικών μειονοτήτων.[9] Ωστόσο, κατόπιν έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης και συγκεκριμένα στις πλατφόρμες ecoi.net, refworld.org, coi.euaa.europa.eu, καθώς και μέσω ελεύθερης περιήγησης στο διαδίκτυο, δεν εντοπίστηκαν πληροφορίες σχετικά με τα μέλη της εν λόγω οργάνωσης και τις κάρτες μέλους, όπως αυτή που προσκόμισε ο αιτητής, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι ένα γεγονός, άτομο ή θέμα επιβεβαιώνεται ή δεν επιβεβαιώνεται, υπάρχει ή δεν υπάρχει, σύμφωνα με το COI Report Methodology της EUAA.[10]
Λαμβανομένων υπόψη των φωτογραφιών με τον σύντροφό του, οι οποίες υποβλήθηκαν από τον αιτητή, δεν κρίνεται σκόπιμη η διεξαγωγή έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Λαμβάνοντας υπόψη τον επικαιροποιημένο Πρακτικό Οδηγό της EUAA για αιτητές με διαφορετικούς σεξουαλικούς προσανατολισμούς, ταυτότητες φύλου, εκφράσεις φύλου και χαρακτηριστικά φύλου αποδεικτικά στοιχεία, όπως φωτογραφίες ή βίντεο που απεικονίζουν ιδιωτικές πράξεις ή γυμνές απεικονίσεις, δεν μπορούν να ζητηθούν ούτε να γίνουν αποδεκτά και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του σεξουαλικού προσανατολισμού ενός ατόμου, καθώς αυτό θα συνιστούσε παραβίαση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Σημειώνεται ότι «η έγκριση ή αποδοχή τέτοιων ειδών αποδεικτικών στοιχείων θα ενθάρρυνε άλλους αιτητές να προσφέρουν τα ίδια και θα οδηγούσε, στην πράξη, στο να απαιτείται από τους αιτητές να προσκομίζουν τέτοια στοιχεία».[11]
Από τις πιο πάνω πληροφορίες συμπεραίνεται πως τα ομοφυλόφιλα άτομα στη χώρα καταγωγής του αντιμετωπίζουν διακρίσεις, περιορισμούς και δυσκολίες. Επιπρόσθετα, από την έρευνα διαπιστώθηκε πως μέρος των ισχυρισμών του αιτητή επιβεβαιώνεται από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Από την αξιολόγηση της εσωτερικής και της εξωτερικής αξιοπιστίας των ισχυρισμών του αιτητή διαφαίνεται πως δεν κατάφερε να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του περί του σεξουαλικού του προσανατολισμού και του φόβου δίωξής του επί τούτου, αφ’ ης στιγμής η εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεων του, σε ένα τόσο προσωπικό ισχυρισμό δεν έχει θεμελιωθεί. Κατά συνέπεια, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός.
Σημειώνεται ότι ούτε κατά την ενώπιον μου διαδικασία αλλά και ούτε μέσω της Γραπτής του Αγόρευσης προσέθεσε άλλα στοιχεία και/ή πληροφορίες που να ανατρέπουν την αξιολόγηση των καθ' ων η αίτηση και να τεκμηριώνουν το αίτημά του. Οι ασάφειες που εντοπίστηκαν τέθηκαν ενώπιον του αιτητή και είχε τη δυνατότητα στην ενώπιον μου διαδικασία με το ορθό δικονομικό διάβημα, να καλύψει τα κενά, τις ανακρίβειες, τις αντιφάσεις και τις αοριστίες που προέβη κατά το αφήγημά του. Παρόλα αυτά ο αιτητής σε ουδεμία ενέργεια προέβη προς την κατεύθυνση αυτή, ούτε προσκόμισε νεότερα στοιχεία ή ισχυρισμούς. Όπως αναλύω ανωτέρω, το αφήγημα του αιτητή δεν παρατέθηκε με λεπτομέρεια και δεν πρόβαλε ισχυρισμούς ικανούς να στοιχειοθετήσουν την ανάγκη χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Όλο το πιο πάνω ιστορικό στο οποίο στηρίζεται το αίτημα διεθνούς προστασίας που υπέβαλε ο αιτητής δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης στη χώρα καταγωγής της. Το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000 προβλέπει πως (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου): «Ως πρόσφυγας αναγνωρίζεται το πρόσωπο που, λόγω βάσιμου φόβου καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, είναι εκτός της χώρας της ιθαγενείας του και δεν είναι σε θέση, ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο, να χρησιμοποιήσει την προστασία της χώρας αυτής […]».
Είναι ξεκάθαρο τόσο από το άρθρο 3 του Ν.6(Ι)/2000, όσο και από το άρθρο 1 Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, πως για να αναγνωριστεί πρόσωπο ως πρόσφυγας, θα πρέπει να αποδεικνύεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, του οποίου τόσο το υποκειμενικό, όσο και το αντικειμενικό στοιχείο, πρέπει να εκτιμηθούν από το αρμόδιο όργανο προτού καταλήξει σε απόφαση (Βλ. σχ. παρ.37 και 38 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων, της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών).
Ως νομολογιακά έχει κριθεί, γενικοί και αόριστοι ισχυρισμοί, καθώς και ισχυρισμοί για κίνδυνο ζωής χωρίς στοιχειοθετημένες και τεκμηριωμένες αναφορές, δεν θεμελιώνουν βάσιμο φόβο δίωξης ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης, ώστε να ισοδυναμεί με εκείνη της προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου από τα οποία δεν χωρεί παρέκκλιση και δεν στοιχειοθετεί περιστάσεις, οι οποίες λαμβανομένης υπόψη της εξατομικευμένης κατάστασης του αιτητή να συνιστούν απειλή έτσι ώστε ευλόγως να δύναται να θεωρηθεί ότι ο αιτητής έχει βάσιμο φόβο δίωξης (βλ. απόφασή στην υπόθεση υπ' αριθμόν 121/20, A.S.R. v. Κυπριακή Δημοκρατία, ημερομηνίας 31/7/2020).
Βάσει της ανωτέρω ανάλυσης στο σύνολό της, κρίνω ότι δεν υπάρχει κάποιος βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης του αιτητή σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του. Κατά συνέπεια, προκύπτει πως ορθά αποφασίστηκε από την Υπηρεσία Ασύλου, ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του αιτητή εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που στοιχειοθετούν δικαιολογημένο φόβο δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3(1) του Περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000.
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που έχω αναλύσει ανωτέρω, ορθά κρίθηκε από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου ότι δεν στοιχειοθετούνται ούτε οι προϋποθέσεις του άρθρου 19 του Ν. 6(Ι)/2000, για να παρασχεθεί στον αιτητή το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αναφορικά με τον κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του.
Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί το άρθρο 19(1), του Ν. 6(Ι)/2000, «ουσιώδεις λόγοι». Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη κατά το εδάφιο (2) του άρθρου 19, του Ν. 6 (Ι)/2000 σημαίνει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής ή εκτέλεσης βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης (Βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015), ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619).
Ο αρμόδιος λειτουργός, διεξήγαγε έρευνα για την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο διαμονής του αιτητή, από την οποία προέκυψε ότι δεν υφίστατο εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετώπιζε δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Ως εκ τούτου, κρίθηκε πως δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για παραχώρηση καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας. Σε κάθε περίπτωση, διεξήγαγα περαιτέρω έρευνα σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο συνήθους διαμονής του αιτητή, σε πρόσφατες πηγές πληροφόρησης, στα πλαίσια βεβαίως της ex nunc δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου και προς εκπλήρωση της υποχρέωσης του Δικαστηρίου για έλεγχο της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.
Αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση στο χώρα καταγωγής του αιτητή, επικαιροποιημένες πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι, τον Σεπτέμβριο του 2024, η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) ανέφερε ότι «το Καμερούν αντιμετωπίζει μια πολυδιάστατη ανθρωπιστική και προστατευτική κρίση που προκαλείται από συγκρούσεις, διακοινοτική βία και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής».[12] Άλλες πηγές ανέφεραν ότι το Καμερούν συνέχιζε να επηρεάζεται από δύο κύριες συγκρούσεις: τη σύγκρουση στη Λίμνη Τσαντ στον Βορρά Άπω (Far North) και την εσωτερική κρίση στις περιοχές Northwest και Southwest (NWSW).[13] Η Human Rights Watch (HRW) έκανε αναφορές σε αυξανόμενη τάση περιορισμών στην ελευθερία της έκφρασης στο Καμερούν, η οποία αναδύεται ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2025.[14] Ομοίως, μετά από επίσκεψη στο Καμερούν τον Αύγουστο του 2024, το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) εξέφρασε «σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τους περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης και του συνεταιρίζεσθαι, καθώς και στο δικαίωμα ειρηνικής συνάθροισης».[15] Στις περιοχές Northwest και Southwest, ευρέως γνωστές ως οι Αγγλόφωνες περιοχές, οι συγκρούσεις μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και των αυτονομιστών μαχητών συνεχίζονται από το 2017, όταν οι αυτονομιστές επιχείρησαν να εγκαθιδρύσουν ανεξάρτητο κράτος.[16]
Αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή προηγούμενης συνήθους διαμονής του αιτητή, στη Douala της επαρχίας Littoral, εξωτερική πηγή πληροφόρησης αναφέρει ότι κατά το πρώτο τετράμηνο του 2025 σημειώθηκε ένα περιστατικό ασφαλείας στην επαρχία Littoral, το οποίο δεν οδήγησε σε ανθρώπινες απώλειες.[17] Σύμφωνα με προσαρμοσμένη έρευνα στη βάση δεδομένων του ACLED, για σκοπούς πληρότητας της έρευνας κατά το προηγούμενο έτος (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης το έτος 2026), καταγράφηκαν τριάντα περιστατικά ασφάλειας στην επαρχία Littoral, τα οποία οδήγησαν σε τριάντα τρεις ανθρώπινες απώλειες, ενώ στην πόλη Douala καταγράφηκαν δεκαοκτώ περιστατικά, τα οποία οδήγησαν σε τριάντα ανθρώπινες απώλειες.[18] Να σημειωθεί ότι ο πληθυσμός της επαρχίας Littoral το 2025 ανερχόταν σε 4,498,900 κατοίκους,[19] ενώ ο πληθυσμός της πόλης Douala υπολογίζεται ότι πλέον, το 2026, ανέρχεται σε 4,493,090.[20]
Αποτιμώντας τα προαναφερόμενα δεδομένα, δεν καταδεικνύεται εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετωπίσει κατά την επιστροφή της κίνδυνο σοβαρής βλάβης, καθότι η συχνότητα περιστατικών ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής όπου αναμένεται να επιστρέψει, δεν είναι τέτοιας έντασης ώστε να διατρέχει κίνδυνο εξαιτίας και μόνο της παρουσίας του εκεί να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή της. Εξετάζοντας περαιτέρω τις προσωπικές περιστάσεις του αιτητή, παρατηρώ ότι αυτός είναι ενήλικας υγιής, πλήρως ικανός προς εργασία, με προηγούμενη εργασιακή εμπειρία, χωρίς στοιχεία ευαλωτότητας και με υποστηρικτικό/οικογενειακό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του. Ο αιτητής δεν έχει θέσει οποιαδήποτε ατομικά χαρακτηριστικά στην ενώπιον μου δικαστική διαδικασία, που να υποδηλώνουν ότι μπορεί να έχει τεθεί με οποιονδήποτε τρόπο σε δυσμενή θέση ή σε κίνδυνο δίωξης ή βλάβης.
Κατά πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (Βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447). Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (Βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Τουσούνα ν. Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2 Α.Α.Δ. 120). Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (Βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για επαρκή και/ή δέουσα έρευνα.
Οι καθ' ων η αίτηση συνεκτίμησαν και αξιολόγησαν όλα τα στοιχεία που είχαν ενώπιον τους προτού καταλήξουν στην προσβαλλόμενη απόφαση και ενόψει των ισχυρισμών που πρόβαλε ο αιτητής, προέβησαν στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα. Από τα στοιχεία του φακέλου που έχω ενώπιον μου, μπορεί να λεχθεί ότι αυτά βρίσκονται αναπόφευκτα πίσω από την προσβαλλόμενη απόφαση και ούτως ή άλλως διαφαίνεται η αιτιολογία της απόφασης και από το κείμενό της (Ηλιόπουλος ν. Α.Η.Κ., Α.Ε. 2452, ημερομηνίας 21.7.2000, Χρυστάλλα Συμεωνύδου κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Προσφυγή αρ. 911/93 κ.α., ημερ. 18.4.97). Από όσα έχω επεξηγήσει ανωτέρω προκύπτει ότι, το αρμόδιο όργανο έλαβε δεόντως και επαρκώς αιτιολογημένη απόφαση. Συνεπώς, ο ισχυρισμός των ευπαίδευτων συνηγόρων του αιτητή περί έλλειψης δέουσας έρευνας των στοιχείων που σχετίζονται με την προσβαλλόμενη απόφαση εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου, απορρίπτεται στο σύνολό του.
Με βάση λοιπόν το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, καταλήγω ότι το αίτημα του αιτητή εξετάστηκε με επάρκεια και επιμέλεια σε όλα τα στάδια και υπήρξε επαρκής αιτιολόγηση της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου. Το περιεχόμενο της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία συμπληρώνεται από την αιτιολογημένη Έκθεση-Εισήγηση της αρμόδιας λειτουργού, στην οποία εκτίθενται λεπτομερώς οι λόγοι της απόρριψης του αιτήματος, αποκαλύπτει ότι η απόφασή της είναι απόλυτα ορθή και στα πλαίσια της σχετικής νομοθεσίας και των εξουσιών του αρμόδιου οργάνου.
Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με έξοδα €1000 υπέρ των καθ' ων η αίτηση, και εναντίον του αιτητή.
Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] EUAA, Δικαστική ανάλυση, Αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και αξιοπιστίας στο πλαίσιο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, Έκδοση 2018, https://euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/EASO-Evidence-and-Credibility-Assessment-JA-EL.pdf
[2] EUAA, Evidence and credibility assessment in the context of the Common European Asylum System, Judicial analysis, Second edition, σελ.265, σημείωση 870, February 2023, https://euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/2023-02/Evidence_credibility_judicial_analysis_second_edition.pdf
[3] EUAA, Evidence and credibility assessment in the context of the Common European Asylum System, Judicial analysis, Second edition, σελ.266, February 2023, https://euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/2023-02/Evidence_credibility_judicial_analysis_second_edition.pdf
[4] USDOS – US Department of State (Author): 2022 Country Report on Human Rights Practices: Cameroon, Μάρτιος 2023, διαθέσιμο σε: https://www.state.gov/reports/2022-country-reports-on-human-rights-practices/cameroon/
[5] Rights Africa, ‘List of alleged homosexuals endangers 82 in Cameroon’, Δεκέμβριος 2018, διαθέσιμο σε: https://rightsafrica.com/2018/12/31/list-of-alleged-homosexuals-endangers-82-in-cameroon/#more
[6] Erasing 76 Crimes, ‘Cameroonian TV channel promotes homophobia’, Ιούλιος 2019, διαθέσιμο σε: https://76crimes.com/2019/07/06/cameroonian-tv-channel-promotes-homophobia/
[7] Erasing 76 Crimes, ‘Cameroon: Anti-gay attackers target families too’, Ιούνιος 2018, διαθέσιμο σε: https://76crimes.com/2018/06/01/cameroon-anti-gay-attackers-target-families-too/
[8] Humanity First Cameroon, διαθέσιμο σε: https://humanityfirstcameroon.com/
[9] PlanetRomeo Foundation, διαθέσιμο σε: https://www.planetromeofoundation.org/humanity-first-cameroon/#:~:text=Humanity%20First%20Cameroon%27s%20mission%20is,them%20resume%20their%20social%20life.
[10] EUAA COI Report Methodology, June 2019, rebranded in 2023, σελ. 18, διαθέσιμο σε: https://euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/2023-02/2023_02_EUAA_COI_Report_Methodology_Rebranded.pdf
[11] EUAA, Practical Guide on applicants with diverse sexual orientations, gender identities, gender expressions and sex characteristics, Examination Procedure, Νοέμβριος 2024, σελ. 61, διαθέσιμο σε: https://www.euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/2024-11/practical-guide-sogiesc-examination-procedure.pdf
[12] UNHCR, Fact Sheet; UNHCR Cameroon Refugee; July 2024, Σεπτέμβριος 2024, σελ. 1, διαθέσιμο σε: https://data.unhcr.org/en/documents/download/111089
[13] European Commission, Cameroon, διαθέσιμο σε: https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/where/africa/cameroon_en; UNOCHA, Cameroon Humanitarian Needs Overview 2024, Απρίλιος 2024, p. 9, διαθέσιμο σε: https://reliefweb.int/attachments/32c8a7cb-5dac-4c5f-92ec-f232a7bed6d0/CMR_HNO_2024_EN_20240123_v2%20%281%29.pdf
[14] HRW, Another Troubling Decision For Free Speech in Cameroon, Οκτώβριος 2024, διαθέσιμο σε: https://www.hrw.org/news/2024/10/11/another-troubling-decision-free-speech-cameroon
[15] OHCHR, UN High Commissioner for Human Rights Volker Türk concludes official visit to Cameroon, Αύγουστος 2024, διαθέσιμο σε: https://www.ohchr.org/en/statements/2024/08/un-high-commissioner-human-rights-volker-turk-concludes-official-visit-cameroon
[16] GCR2P, Cameroon – Population at risk, Νοέμβριος 2025, διαθέσιμο σε: https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/; ACLED, Non-State Armed Groups and Illicit Economies, Σεπτέμβριος 2024, σελ. 10, διαθέσιμο σε: https://acleddata.com/sites/default/files/wp-content-archive/uploads/2024/09/d4248905-7022-462d-a85a-5d2645fc5b22.pdf
[17] ACCORD (Austrian Centre for Country of Origin and Asylum Research and Documentation), Cameroon, first quarter 2025: Update on incidents according to the Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED), Αύγουστος 2025, διαθέσιμο σε: https://www.ecoi.net/en/file/local/2129153/2025q1Cameroon_en.pdf
[18] ACLED Explorer, προσαρμοσμένη έρευνα, διαθέσιμο σε: https://acleddata.com/platform/explorer
[19] City Population, Cameroon, διαθέσιμο σε: https://www.citypopulation.de/en/cameroon/cities/
[20] World Population Review, Douala, διαθέσιμο σε: https://worldpopulationreview.com/cities/cameroon/douala
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο