ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

Αρ. Υπόθεσης: 2689/24

 

20 Μαΐου, 2026

 

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ ΔΔΔΠ]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ:

F.N.S.

Αιτήτρια

και

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

 

Κ. Κουπαρή (κα), Δικηγόρος για την Αιτήτρια

Β. Θωμά (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση

 

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Μ. Παπαντωνίου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή η Αιτήτρια προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 21/06/2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά της για διεθνή προστασία ως άκυρη και/ή στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος και αιτείται την τροποποίηση της απόφασης ώστε να της δοθεί συμπληρωματική προστασία και/ή προσφυγικό καθεστώς.

 

Τα γεγονότα της υπόθεσης εκτίθενται στην ένσταση που έχει καταχωρηθεί από τους Καθ’ ων η Αίτηση, ενώ έχει κατατεθεί και ο σχετικός διοικητικός φάκελος.

 

Η Αιτήτρια με την προσφυγή της, διά μέσου της συνηγόρου της, προβάλλει πλείονες λόγους ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης. Δια της γραπτής της αγόρευσης, η συνήγορος της Αιτήτριας αναπτύσσει κυρίως λόγους ακύρωσης που αφορούν στην έλλειψη δέουσας και επαρκούς έρευνας και αιτιολογίας. Υποστηρίζει ότι η Αιτήτρια ήταν θύμα βιασμού ενόσω ήταν ανήλικη και ότι ο φορέας δίωξης είναι οι αρχές της ΛΔΚ οι οποίες την αναζητούν για να την συλλάβουν ως κατηγορούμενη για το θάνατο του βιαστή της..

 

Οι Καθ’ ων η Αίτηση μέσω της γραπτής τους αγόρευσης υποστηρίζουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθόλα νόμιμη και ορθή, προϊόν δέουσας έρευνας, επαρκούς αιτιολογίας και ορθής ενάσκησης των εξουσιών που παρέχει ο νόμος σε αυτούς και ότι ουδεμία πλάνη δεν εμφιλοχώρησε στην κρίση τους. Υποστηρίζουν ότι οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας είναι γενικοί και αόριστοι και ως εκ τούτου δεν μπορούν να επιτύχουν και ότι εκείνη δεν απέδειξε ότι οι συντρέχουν στο πρόσωπό της οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας.

 

Καταρχάς, παρατηρώ ότι στη γραπτή αγόρευση της Αιτήτριας, οι πλείστοι λόγοι ακύρωσης εγείρονται με γενικότητα και αοριστία, δεδομένου ότι ελλείπει η οποιαδήποτε υπαγωγή στα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης, καθώς και η οποιαδήποτε επί της ουσίας τεκμηρίωση και διασαφήνιση του θεμελίου επί του οποίου οι εν λόγω ισχυρισμοί στηρίζονται, ενώ γίνεται μια γενικόλογη αναφορά στις αντιφάσεις που εντόπισε ο αρμόδιος λειτουργός, χωρίς όμως να εξειδικεύονται τα σημεία που λανθασμένα αξιολογήθηκαν από τον λειτουργό.

 

Ο πυρήνας των ισχυρισμών της Αιτήτριας προς στοιχειοθέτηση του αιτήματος της για διεθνή προστασία αφορά το συμβάν του θανάτου του πατέρα της, μετά το οποίο με την σύμφωνη γνώμη της μητέρας της, ανέλαβε τη φροντίδα της ο προϊστάμενος του αποβιώσαντα πατέρα της.  Διέμενε στο σπίτι του μαζί με τη σύζυγό του και άλλα μέλη του προσωπικού, και στην ηλικία των 15 ετών ο συγκεκριμένος άντρας τη βίασε.  Συνέχισε να ζει μαζί του και στην ηλικία των 20 έμεινε έγκυος.  Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, το 2021, τον έσπρωξε και αυτός χτύπησε το κεφάλι του με αποτέλεσμα να μεταφερθεί στο νοσοκομείο όπου απεβίωσε τρεις ημέρες αργότερα.  Για το θάνατό του, αποδόθηκε ευθύνη στην ίδια από την οικογένεια του αποβιώσαντα, με αποτέλεσμα να εγκαταλείψει την οικία, να παραμείνει στον πάστορά της από τον Ιούλιο μέχρι τον Οκτώβριο οπότε και αποχώρησε από τη χώρα.  Κατά τη διάρκεια εκείνων των μηνών δεν αντιμετώπισε οποιαδήποτε επίθεση ή περιστατικό εκτός τον θάνατο της μητέρας της από φυσικά αίτια και/ή ασθένεια και η ίδια συνελήφθη σε κάποιο χρονικό στάδιο για τον θάνατο του άντρα που την είχε θέσει υπό την προστασία και/ή φροντίδα του.

 

Όπως καταγράφεται στην Έκθεση – Εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού, που είναι κατατεθειμένη ως ερυθρά 75-86, οι ουσιώδεις ισχυρισμοί που αφορούν στα προσωπικά στοιχεία και προφίλ της Αιτήτριας έγιναν αποδεκτοί, ωστόσο, ο ισχυρισμός της για δίωξη λόγω του θανάτου του προσώπου που την είχε θέσει υπό την προστασία και/ή φροντίδα του και την βίασε  απορρίφθηκε λόγω ανεπάρκειας πληροφοριών και έλλειψης συνεκτικότητας, αντιφάσεων και γενικολογίας. Ο λειτουργός σημείωσε ότι η Αιτήτρια δεν έδωσε βιωματικές λεπτομέρειες για το μέρος που ζούσε μετά το θάνατο του πατέρα της, ούτε για τους κατ’ ισχυρισμόν βιασμούς της ενώ οι απαντήσεις της ήταν γενικόλογες και χωρίς συνοχή.  Η Αιτήτρια δεν έδωσε συγκεκριμένες απαντήσεις για το περιστατικό που η οικογένεια του εν λόγω άντρα την κατηγόρησε για το θάνατό του ούτε εξήγησε πως τελικά κατέληξε στον πάστορα και πως την συνέλαβαν οι αστυνομικοί.   

 

Περαιτέρω, οι Καθ’  ων η Αίτηση προέβησαν σε αξιολόγηση κινδύνου και νομική ανάλυση της αίτησης της Αιτήτριας, απορρίπτοντας αυτή εν τέλει, καθότι δεν μπορούσε να υπαχθεί μήτε σε καθεστώς πρόσφυγα, μήτε σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

 

Κατά συνέπεια, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι έγινε δέουσα έρευνα πριν τη λήψη της επίδικης απόφασης, η αιτιολόγηση της οποίας συμπληρώνεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου ως ανωτέρω αναλύεται (βλ. άρθρο 29 του Ν.158(Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ. 371 και Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 270). Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371, ημερομηνίας 25/6/99). Εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός, μετά από μελέτη της εισηγητικής έκθεσης, ενέκρινε την εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού και ορθά και νόμιμα απορρίφθηκε το αίτημα του Αιτητή. Η έρευνα που είχε προηγηθεί ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει η Αιτήτρια, όπως αναλύεται ανωτέρω.

 

Υπό το φως των ανωτέρω σημείων που έχω αναλύσει, κρίνω ότι ορθά και εμπεριστατωμένα οι Καθ’ ων η Αίτηση αξιολόγησαν το αίτημα της Αιτήτριας και κατέληξαν στη μη υπαγωγή της σε προσφυγικό καθεστώς και στη συνέχεια στη μη παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας. Συμφωνώ με την αιτιολόγηση της Διοίκησης ότι οι δηλώσεις της Αιτήτριας επί του ουσιώδους ισχυρισμού της στερούνταν συνοχής, λεπτομέρειας και επάρκειας πληροφοριών ενώ η ίδια υπέπεσε σε αντιφάσεις. Με βάση τα πρακτικά της συνέντευξης, διαπιστώνεται ότι δόθηκαν αρκετές ευκαιρίες να περιγράψει τα όσα διαδραματίστηκαν στη χώρα της. Η Αιτήτρια έδωσε γενικόλογες απαντήσεις, χωρίς να παρέχει ικανοποιητικές λεπτομέρειες, συγκεκριμένα περιστατικά και χωρίς να προβάλει βιωματικά στοιχεία για την κατ’ ισχυρισμόν δίωξή της. Οι πληροφορίες που παρέθεσε είναι ελάχιστες και γενικές, χωρίς την εξειδίκευση που θα αναδείκνυε το προσωπικό στοιχείο του βιώματος που θα στοιχειοθετούσε την εσωτερική της αξιοπιστία.   Περαιτέρω δεν επεξήγησε επαρκώς τους λόγους που δεν αποτάθηκε για προστασία στις αρμόδιες αρχές της χώρας της.

 

Εν πάση περιπτώσει, τονίζω ότι το βάρος απόδειξης του αιτήματος βαραίνει αρχικά τον ίδιο τον αιτητή (Άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου). Στην παρούσα υπόθεση η Αιτήτρια δεν κατάφερε να στηρίξει με σαφήνεια και επαρκή λεπτομέρεια, παρά τις ευκαιρίες που της δόθηκαν κατά τη διάρκεια της συνέντευξής της, αλλά ούτε ενώπιον Δικαστηρίου προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία ή στοιχεία για να στηρίξει το αίτημά της.

 

 

Κατά συνέπεια, στην προκειμένη περίπτωση, κρίνω ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο της Αιτήτριας εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που τεκμηριώνουν τη θεμελίωση δικαιολογημένου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3(1) του Περί Προσφύγων Νόμου (βλ. συναφώς παρ. 37-39 του Εγχειρίδιου για τις διαδικασίες και τα κριτήρια καθορισμού του καθεστώτος των προσφύγων σύμφωνα με τη Σύμβαση του 1951 και το Πρωτόκολλο του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων, της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες). Επίσης, με βάση το προσωπικό της προφίλ και υπό το φως των ισχυρισμών που η ίδια προώθησε, δεν θεωρώ ότι σε περίπτωση επιστροφής της υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, όπως η εν λόγω έννοια ορίζεται στο άρθρο 19(2) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Αναφορικά με την υπαγωγή της Αιτήτριας σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής της ακεραιότητας, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής της, έχω προβεί σε επικαιροποιημένη έρευνα για την κατάσταση ασφαλείας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

Το War Watch [πρώην Rule of Law in Armed Conflicts project (RULAC)] της Ακαδημίας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Γενεύης, στην επισκόπησή του για την κατάσταση ασφαλείας στη ΛΔΚ ανέφερε ότι η χώρα εμπλέκεται σε αρκετές μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις στο έδαφός της εναντίον ορισμένων ένοπλων ομάδων καθώς και σε διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις.^[1]

 

Στις 2 Φεβρουαρίου του 2026, η κυβέρνηση της ΛΔΚ και η οργάνωση M23 υπέγραψαν στη Ντόχα τους όρους αναφοράς για την εφαρμογή εκεχειρίας.^[2] Παρά την συμφωνία στη Ντόχα, η κυβέρνηση του Κονγκό και η M23 συνέχισαν να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις.^[3] Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου κατόπιν της σύμφωνης γνώμης και των δύο μερών.^[4] Παρά την συμφωνία, αμφότερα μέλη αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίαση της συμφωνίας∙ στην Ουβίρα, πολίτες αναζήτησαν καταφύγιο σε ένα πρόχειρο στρατόπεδο ώστε να αποφύγουν τις εχθροπραξίες.^[5] Σύμφωνα με ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, δυνάμεις Wazalendo που υποστηρίζουν το Κονγκό συγκρούστηκαν με μαχητές Twirwaneho που υποστηρίζονται από το M23 στο ανατολικό τμήμα της χώρας.^[6] Άρθρο τοπικού τύπου, δημοσιευθέν στις 26 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρει ότι οι μαχητές της M23 ανακατέλαβαν δύο χωριά στο North Kivu, μία ημέρα αφότου είχαν απωλέσει τον έλεγχό τους.^[7]

 

Άρθρο που δημοσιεύθηκε από το πρακτορείο Al Jazeera τον Απρίλιο 2026 αναφέρει ότι αμφότερα τα μέρη συμφώνησαν να διευκολύνουν την παράδοση της ανθρωπιστικής βοήθειας και να απελευθερώσουν κρατούμενους, δεσμεύτηκαν επίσης να μην στοχεύουν αμάχους και να διευκολύνουν την παροχή ιατρικής περίθαλψης στους τραυματίες και τους ασθενείς.^[8]

 

Ως αναφέρεται σε μία έκθεση του Centre for Documentation and Research (Cedoca) σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα, δημοσιευθείσα τον Οκτώβριο του 2025, που κάνει επίκληση σε έτερες πηγές, τον Ιανουάριο του 2025, μετά την κατάληψη της Goma από την M23, διαδηλωτές επιχείρησαν να επιτεθούν σε αρκετές πρεσβείες στην πρωτεύουσα, μεταξύ άλλων της Γαλλίας, του Βελγίου και των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και σε γραφεία του ΟΗΕ.^[9] Περαιτέρω, ως αναφέρεται στην ίδια έκθεση, το United Nations Joint Human Rights Office (UNJHRO) κατατάσσει την επαρχία της Κινσάσα μεταξύ αυτών που δεν επηρεάζονται από ένοπλες συγκρούσεις.^[10] Σύμφωνα με τα μηνιαία δελτία παρακολούθησης συγκρούσεων του International Crisis Group, δεν διαφαίνεται να έχουν σημειωθεί περιστατικά στην Κινσάσα από τον Ιανουάριο του 2025.^[11]

 

Η πλέον πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας που αφορά στα γεγονότα του 2024 αναφέρει ότι στην Κινσάσα, όπως και σε όλη την επικράτεια της χώρας, έλαβαν χώρα διαδηλώσεις σε σχέση με τις ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των Μ23 και των κυβερνητικών δυνάμεων.^[12]

 

Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 10/04/2026), στην επαρχία Κινσάσα, καταγράφηκαν 51 περιστατικά πολιτικής βίας («Political violence», που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 47 θάνατοι.^[13] Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την Κινσάσα σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ανέρχεται σε 18,552,800 κατοίκους.^[14]

 

Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν στο σύνολό τους, ότι στην πόλη Κινσάσα, τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, δεν επικρατούν συνθήκες ένοπλης εσωτερικής σύγκρουσης και κατ’ επέκταση συνθήκες βίας ασκούμενης αδιακρίτως κατά αμάχων όπως το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου προνοεί. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο κρίνει ότι παρέλκει περαιτέρω διερεύνηση των προσωπικών περιστάσεων της Αιτήτριας για λόγους εφαρμογής της «αναπροσαρμοσμένης κλίμακας» όπως αυτή απορρέει από τη Νομολογία του ΔΕΕ.

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως η Αιτήτρια δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό της πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή της στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον της Αιτήτριας και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

 

(Υπ.) ……………………………

Μ. Παπαντωνίου, Δ. Δ.Δ.Δ.Π.