ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

                                                                                      Υπόθεση αρ.2707/23

 

12 Μαΐου 2026

 

[Α. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

Α. Α.

                                                                                                                        Αιτητής

Και

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

                                                                                                                        Καθ’ ων η αίτηση

 

Κα Κλ. Νικολάου, Δικηγόρος για Αιτητή

Κος Ν. Κουρσάρης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Με την προσφυγή ο αιτητής αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημ.13/07/23, η οποία κοινοποιήθηκε αυθημερόν, δια της οποίας απορρίφθηκε η αίτησή διεθνούς προστασίας, ως άκυρης και στερούμενης νομικού αποτελέσματος.

Ως εκτίθεται στην Ένσταση που καταχωρήθηκε από τους καθ' ων η αίτηση και προκύπτει από το περιεχόμενο του σχετικού Διοικητικού Φάκελου (ΔΦ) που κατατέθηκε στα πλαίσια των διευκρινήσεων, ο αιτητής κατάγεται από τη Σομαλία, εισήλθε στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές μέσω κατεχομένων στις 11/03/21 και υπέβαλε την επίδικη αίτηση διεθνούς προστασίας στις 24/04/21 (ερ.1-3, 16-18, 56).

Στις 25/05/23 διεξήχθη συνέντευξη με τον αιτητή από την Υπηρεσία προς εξέταση του αιτήματός ασύλου, όπου του δόθηκε η ευκαιρία, μέσα από σχετικές ερωτήσεις, μεταξύ άλλων, να εκθέσει τους λόγους στους οποίους στηρίζει το αίτημα του (ερ.40-58). Μετά το πέρας της συνέντευξης ετοιμάστηκε σχετική Έκθεση- Εισήγηση και στις 09/06/23 η αίτηση διεθνή προστασία απορρίφθηκε (ερ.98-113).

Ακολούθως, ετοιμάστηκε σχετική επιστολή ενημέρωσης του αιτητή για την απόφαση της Υπηρεσίας, η οποία δόθηκε διά χειρός στις 13/07/23 και του μεταφράστηκε στην μητρική του γλώσσα (ερ.115, 17).

Στην επίδικη αίτηση ο αιτητής κατέγραψε ότι έφυγε από τη χώρα καταγωγής του λόγω της «τρομοκρατικής ομάδας Al Shabaab, ανασφάλειας και [του ότι] [υπέφεραν] λόγω των εξτρεμιστικών ομάδων, αδικίας, εκρήξεων και καταστροφής στη χώρα».

Στη συνέντευξη ο αιτητής ανέφερε ότι γεννήθηκε και διέμενε όλη του τη ζωή στο Buulo Mareer (Lower Shabele), έχει τελειώσει το λύκειο, εργαζόταν στην οικογενειακή φάρμα και ενίοτε ως πωλητής ρούχων και φρούτων σε αντίστοιχα καταστήματα, ανήκει στη φυλή Gandarshe (Reer Maad/Sheikhal), είναι άγαμος, άτεκνος, ο πατέρας του απεβίωσε το 2017, η δε μητέρα του ζει και διατηρεί φάρμα, έχει δυο αδελφούς και δυο αδελφές, όλοι εκ τον οποίων ζουν στον τόπο διαμονής του αιτητή και είναι καλά (doing well).

Αναφορικά με τους λόγους που έφυγε από τη χώρα καταγωγής του ο αιτητής δήλωσε πως η ζωή του βρισκόταν σε κίνδυνο, καθώς η οργάνωση Al-Shabaab προσπάθησε να τον στρατολογήσει δια της βίας, επειδή ήταν ο μεγαλύτερος γιος της οικογένειας. Το 2017, ως ανέφερε, ο πατέρας του είχε δολοφονηθεί από την ίδια οργάνωση επειδή πίστευαν πως ήταν κατάσκοπος της κυβέρνησης και του Αμερικάνικου στρατού. Τότε η οργάνωση έδωσε στον αιτητή δύο επιλογές να διαλέξει όποια θέλει και του είπε ότι είτε θα ενταχθεί στις τάξεις της οργάνωσης είτε θα τον σκοτώσουν. Η οικογένεια του, ως περαιτέρω είπε ο αιτητής, έχει μια φάρμα και η Al-Shabaab τους εκβίαζε για χρήματα και ο αιτητής, μόλις κατάλαβε πως τα προβλήματα αυτά δεν θα σταματήσουν ποτέ, αποφάσισε να φύγει από τη Σομαλία.

Ερωτώμενος σχετικά ο αιτητής ανέφερε ότι φοβάται την Al-Shabaab και διευκρίνισε πως, σύμφωνα με τους νόμους της οργάνωσης, ο άνδρας που θεωρείται μεγαλύτερος από μια οικογένεια, πρέπει να ενταχθεί σ’ αυτούς. Ερωτηθείς ο αιτητής ανέφερε ότι ο πατέρας του σκοτώθηκε τον Ιούλιο 2017, χωρίς να θυμάται την ακριβή ημερομηνία, καθώς (ο πατέρας του) είχε απαχθεί από τη φάρμα και καταδικάστηκε και εκτελέστηκε από δικαστήριο της οργάνωσης. Η Al-Shabaab προσπάθησε να στρατολογήσει τον ίδιο μεταξύ Σεπτεμβρίου και Δεκεμβρίου 2020, όμως – ερωτώμενος σχετικά – δεν θυμόταν πότε ακριβώς είχαν εκβιάσει για χρήματα την οικογένεια του, όμως άρχισαν οι εκβιασμοί το 2017 και φοβάται ότι θα τον σκοτώσουν αν επιστρέψει. Ερωτώμενος για τη δράση της Al-Shabaab στην περιοχή ο αιτητής ανέφερε ότι είχαν βάση κοντά στην πόλη, συγκρούονταν με τον στρατό και δρούσαν μυστικά και, σε άλλη ερώτηση, ανέφερε ότι η περιοχή Buulo Mareer είναι υπό τον έλεγχο των κυβερνητικών δυνάμεων από το 2014.

Αναφορικά με τον θάνατο του πατέρα του ο αιτητής ανέφερε ότι αυτός ήταν αρχηγός της φυλής τους, όμως δεν ήταν σε θέση να αναφέρει περισσότερα για την απαγωγή του, γιατί, ως ανέφερε, δεν ήταν παρών ο ίδιος, καθώς ήταν στο σπίτι, και δεν υπήρχαν μάρτυρες εκεί. Η μητέρα του έλαβε τηλεφώνημα από την Al-Shabaab. Ο ίδιος σοκαρίστηκε απ’ αυτό και δεν είχε τη δύναμη να πάει εναντίον της οργάνωσης, η μητέρα του πήγε στο μέρος όπου κρατείτο ο πατέρας του και της είπαν ότι κρατείται εν αναμονή της απόφασης τους γι’ αυτόν. Ερωτώμενος σχετικά ο αιτητής ανέφερε ότι κατάγγειλαν το περιστατικό στις Αρχές όμως τους είπαν ότι δεν μπορούν να κάνουν κάτι και – σε ακόλουθη ερώτηση – ο αιτητής ανέφερε ότι δεν γνωρίζει γιατί κατηγορείτο ο πατέρας του ότι ήταν κατάσκοπος της κυβέρνησης. Ως ανέφερε, μετά τον θάνατο του πατέρα του το 2017 δεν συνέβη κάτι άλλο.

Αναφορικά με την κατ’ ισχυρισμό προσπάθεια στρατολόγησης του από την Al-Shabaab ο αιτητής ανέφερε ότι τον πλησίασαν (face to face) και του ζήτησαν να ενταχθεί σ’ αυτούς, στην αρχή νόμισε ότι ήταν αστείο και είπε να σταματήσουν και να τον αφήσουν ήσυχο, όμως, τη δεύτερη φορά, όταν αυτός αρνήθηκε, πήγαν στην μητέρα του και της ζήτησαν να τον πιέσει να ενταχθεί σ’ αυτούς, λέγοντας της ότι θα σκοτώσουν το αιτητή αν αρνηθεί να ενταχθεί και έκτοτε την ενοχλούσαν συχνά τηλεφωνικώς. Ερωτώμενος για τον χρόνο μέχρι να φύγει από τη χώρα ο αιτητής ανέφερε ότι κρυβόταν στο σπίτι και στη φάρμα και σε πολλές ερωτήσεις που υποβλήθηκαν σχετικά με τα ως άνω δεν ανέφερε κάτι άλλο επί του ισχυρισμού αυτού, σημειώνοντας, όταν ρωτήθηκε σχετικά, ότι δεν πλησίασαν τα άλλα αδέλφια του γιατί τότε ήταν μαθητές όμως δεν τους ρώτησε, παρότι έχει επικοινωνία μαζί τους, αν αυτοί ενοχλήθηκαν από την Al-Shabaab μετά που αυτός έφυγε από τη χώρα. Σε ακόλουθη ερώτηση ανέφερε ότι δεν έχει συγγενείς σε άλλο μέρος της Σομαλίας και, σε επόμενη ερώτηση, ανέφερε ότι η οικογένεια του καλείται να καταβάλλει χρήματα ακόμα στην Al-Shabaab, σαν φορολογία. Ερωτώμενος αν θα μπορούσε να επιστρέψει και να μείνει στην Μογκαντίσου ο αιτητής ανέφερε ότι δεν έχει οικογένεια εκεί και γι’ αυτό θα είναι δύσκολο να επιβιώσει εκεί και να βρει δουλειά. Οι καθ’ ων η αίτηση, εξετάζοντας τα λεγόμενα του αιτητή στην αίτηση και τη συνέντευξη, κατέταξαν αυτούς στους ακόλουθους ουσιώδεις ισχυρισμούς.

1.    Ταυτότητα, χώρα καταγωγής, προφίλ και τόπος διαμονής του αιτητή

2.    Ο αιτητής ισχυρίστηκε ότι η Al-Shabaab κατηγόρησε τον πατέρα του ότι είναι κατάσκοπος για την κυβέρνηση και τα αμερικανικά στρατεύματα και τον σκότωσαν το 2017

3.    Ο αιτητής ισχυρίστηκε ότι η Al-Shabaab ήθελε να στρατολογήσει τον ίδιο το 2020 και απείλησαν ότι θα τον σκοτώσουν αν αρνηθεί

Οι καθ’ ων η αίτηση αποδέχθηκαν τον 1^ον εκ των ως άνω ισχυρισμών, απέρριψαν δε τον 2^ο και 3^ο ισχυρισμό, ως αναξιόπιστους.

Αναφορικά με τον 2^ο ως άνω ισχυρισμό κρίθηκε ότι ο αιτητής δεν ήταν σε θέση να παρέχει εύλογα αναμενόμενες λεπτομέρειες, πληροφορίες και βιωματικά στοιχεία σε σχέση με την κατ’ ισχυρισμό απαγωγή, καταδίκη και εκτέλεση του πατέρα του, δεν μπορούσε να δώσει σαφή περιγραφή του τι έγινε και της αντίδρασης του όταν έμαθε ότι ο πατέρας του θα δικαζόταν ως κατάσκοπος, αλλά και ούτε να περιγράψει τις περιστάσεις υπό τις οποίες έλαβε χώρα η απαγωγή του πατέρα του και τα όσα ακολούθησαν αυτής. Σε πλήθος επί τούτου ερωτήσεων που ακολούθησαν ο αιτητής επί το πλείστο – ως κρίθηκε – παρέμεινε γενικόλογος, επαναλαμβάνοντας προηγούμενες δηλώσεις του. Εκ των ως άνω κρίθηκε ότι, παρότι ο αιτητής ήταν 18 ετών κατά τον χρόνο του θανάτου του πατέρα του, θα ήταν αναμενόμενο να είναι σε θέση να αναφέρει περισσότερες πληροφορίες σχετικά μ’ αυτό.

Αναφορικά με την εξωτερική συνοχή του εν λόγω ισχυρισμού έγινε έρευνα σε διαθέσιμες πληροφορίες (ΠΧΚ) εκ της οποίας διαπιστώθηκε ότι η οργάνωση Al-Shabaab εκδιώχθηκε από το Buulo Mareer από το 2014 και έκτοτε οι κυβερνητικές δυνάμεις διατηρούν έλεγχο της περιοχής, παρότι η δράση της εκεί συνεχίζεται.

Εκ των ως άνω, παρότι έγινε δεκτό ότι η Al-Shabaab δρα στην περιοχή, ενόψει ελλείψεως εσωτερικής συνοχής των λεγομένων του αιτητή, ο ως άνω ισχυρισμός απορρίφθηκε.

Αναφορικά με τον 3^ο ουσιώδη ισχυρισμό κρίθηκε, ομοίως, ότι ο αιτητής δεν ήταν σε θέση να παρέχει εύλογα αναμενόμενες λεπτομέρειες, επαρκή περιγραφή αλλά ούτε βιωματικά στοιχεία αναφορικά με την κατ’ ισχυρισμό προσέγγιση του με σκοπό τη στρατολόγηση του από την Al-Shabaab αλλά και τις ενοχλήσεις και πιέσεις που κατ’ ισχυρισμό δεχόταν η μητέρα του για τον ίδιο λόγο αφού, στις πολλές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν επί τούτου, ο αιτητής παρέμεινε γενικόλογος και εν πολλοίς αόριστος στις περιγραφές του και υπέπεσε σε αντιφάσεις αναφορικά με τον χρόνο κατά τον οποίον έλαβαν χώρα, λέγοντας αρχικά ότι έγινε η πρώτη προσέγγιση τον Αύγουστο 2020 και η δεύτερη τον Σεπτέμβριο, αργότερα ανέφερε ότι ήταν τον Νοέμβριο - Δεκέμβριο, όταν δε ρωτήθηκε επί τούτου είπε ότι δεν θυμάται ακριβώς. Ομοίως δεν ήταν σε θέση να δώσει ακριβείς απαντήσεις σχετικά με το πότε έγιναν οι οχλήσεις προς την μητέρα του και αν εξακολούθησαν αυτές και μετά τη φυγή του ιδίου από τη Σομαλία.

Στη βάση των ως άνω, στην αξιολόγηση κινδύνου επί τη βάσει του προφίλ του αιτητή και κατόπιν ανασκόπησης της γενικής κατάστασης ασφαλείας στον τόπο διαμονής του (Bulo Mareer, Lower Shabelle), οι καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι, δεδομένου και του προφίλ του αιτητή, δεν υφίσταται εύλογη πιθανότητα να εκτεθεί σε κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης κατά την επιστροφή του στη χώρα καταγωγής.  

Συνεπεία των ως άνω η επίδικη αίτηση απορρίφθηκε ως αβάσιμη και εκδόθηκε απόφαση επιστροφής του αιτητή στη χώρα καταγωγής του.

Κατά τις διευκρινήσεις η συνήγορος του αιτητή απέσυρε ρητά τους λοιπούς νομικούς ισχυρισμούς, προωθώντας τελικά μόνο τους ισχυρισμούς περί μη δέουσας έρευνας κατά την επίδικη διαδικασία και μη επαρκούς αιτιολογίας της επίδικης απόφασης.

Οι καθ' ων η αίτηση αντέταξαν ότι λήφθηκαν υπόψη και αξιολογήθηκαν δεόντως άπαντες οι ισχυρισμοί του αιτητή, τα ευρήματα τους επί της αξιοπιστίας των ισχυρισμών του είναι εύλογα, η δε προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθ' όλα νόμιμη, επαρκώς αιτιολογημένη και ορθή επί της ουσίας αυτής, ζητώντας γι’ αυτό απόρριψη της προσφυγής.

Δεδομένου ότι οι ως άνω μόνοι προωθούμενοι από τον αιτητή ισχυρισμοί συμπλέκονται άρρηκτα με την επί της ουσίας ορθότητα της επίδικης απόφασης, προχωρώ λοιπών με επί της ουσίας εξέταση της, εξ υπαρχής και επί όλων των ενώπιον μου στοιχείων, η οποία τελείται σε κάθε περίπτωση (βλ. και Ε.Δ.Δ.Δ.Π. Αρ.107/2023, Q. B. T. v. Δημοκρατίας, ημ.11/02/25).

Προχωρώ λοιπόν με αξιολόγηση των ενώπιον μου στοιχείων και ισχυρισμών.

Στο εγχειρίδιο του EASO «Αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και αξιοπιστίας στο πλαίσιο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου», Δικαστική ανάλυση, 2018, αναφέρεται στην σελ.98, ότι «[...] απαιτείται ισορροπημένη και αντικειμενική αξιολόγηση του αν η αφήγηση του αιτούντος αντικατοπτρίζει την αφήγηση που αναμένεται από ένα πρόσωπο στην κατάσταση του αιτούντος το οποίο αφηγείται μια πραγματική προσωπική εμπειρία.». Στην σελ.102 του ιδίου εγχειριδίου, αναφέρεται ότι «[…] οι δείκτες αξιοπιστίας είναι απλοί δείκτες και δεν συνιστούν αυστηρά κριτήρια ή προϋποθέσεις. Παρότι οι τέσσερις δείκτες που προσδιορίστηκαν ανωτέρω (εσωτερική και εξωτερική συνέπεια, επαρκώς λεπτομερείς πληροφορίες και ευλογοφάνεια) αποτυπώνουν τους δείκτες που εφαρμόζουν στην πράξη τα δικαστήρια, κανένας από αυτούς δεν μπορεί να θεωρηθεί καθοριστικός. Η σημασία τους από υπόθεση σε υπόθεση ποικίλλει σημαντικά. Σε κάθε περίπτωση είναι αναγκαία η εξέταση του σωρευτικού τους αντίκτυπου ⁽³⁰⁵⁾.  […] Από την ανωτέρω ανάλυση προκύπτει ότι δεν υπάρχει απλή απάντηση στο ερώτημα που αφορά τον τρόπο αξιολόγησης της αξιοπιστίας σε υποθέσεις διεθνούς προστασίας. Το μόνο που μπορεί να ειπωθεί είναι ότι η αξιολόγηση πρέπει να διενεργείται με βάση το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων, λαμβανομένων υπόψη των αρχών, των μεθόδων και των δεικτών που αναφέρονται στην παρούσα ανάλυση. Οι αρχές, οι μέθοδοι και οι δείκτες αυτοί θα πρέπει να εφαρμόζονται με προσοχή ⁽³⁰⁷⁾, αντικειμενικότητα και αμεροληψία, ώστε να αποφευχθεί τυχόν εσφαλμένη και απλοϊκή απόρριψη, ή αφελής και ανεπιφύλακτη αποδοχή μιας συγκεκριμένης αφήγησης.»

Ενόψει των ως άνω θα συμφωνήσω με την κατάληξη τους επί της αξιοπιστίας του 2^ου, και 3^ου ουσιώδους ισχυρισμού του αιτητή, καθώς τα όσα αυτός ανέφερε στα πλαίσια των ως άνω ισχυρισμών, ως και οι καθ’ ων η αίτηση καταγράφουν ενδελεχώς στην επίδικη έκθεση (ερ.106-109), στερούνταν επί παντός και σε όλη τους την έκταση κάθε ψήγματος αναμενόμενης λεπτομέρειας και βιωματικού στοιχείου και έβριθαν κενών, ασαφειών και προφανών αντιφάσεων. Σημειώνω ενδεικτικά ότι ουδέν στοιχείο, λεπτομέρεια ή και σαφές χρονικό πλαίσιο ήταν σε θέση ο αιτητής να αναφέρει σχετικά με τις κατ’ ισχυρισμό απειλές για στρατολόγηση του από την Al-Shabaab, το πότε, πως και με ποιόν ακριβώς τρόπο έλαβαν χώρα οι προσεγγίσεις του προκειμένου να ενταχθεί σ’ αυτούς, αλλά και ουδέν βιωματικό στοιχείο ή επαρκείς λεπτομέρειες ήταν σε θέση να παραθέσει αναφορικά με την κατ’ ισχυρισμό απαγωγή και εκτέλεση του πατέρα του το 2017. Επί όλων των ως άνω ο αιτητής παρέμεινε γενικόλογος και εν πολλοίς μονολεκτικός στις πολλές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν σχετικώς. Ενόψει τούτου δεν έχω τίποτε να προσθέσω αναφορικά με την εσωτερική συνοχή των λεγομένων του αιτητή στα πλαίσια του 2^ου και 3^ου ισχυρισμού, πέραν όσων επί τούτου ενδελεχώς και λεπτομερώς καταγράφονται στην επίδικη έκθεση, τα οποία και παρατίθενται πιο πάνω, στα πλαίσια της παρούσης, και τα οποία δεν θεωρώ σκόπιμο να επαναλάβω εκ νέου στο σημείο αυτό. Σημειώνω εδώ – γεγονός το οποίο έχει κι’ αυτό ιδιαίτερη βαρύτητα εν προκειμένω – ότι ο αιτητής ουδέν ανέφερε περί εκτέλεσης του πατέρα του ή προσπάθειας στρατολόγησης του ιδίου από την Al-Shabaab κατά την επίδικη αίτηση (ερ.16).

Επί της εξωτερικής αξιοπιστίας των λεγομένων του αιτητή θα πρέπει να σημειωθεί ότι έγινε έρευνα από τους καθ’ ων η αίτηση σε ΠΧΚ, σύμφωνα με τις ως άνω κατευθυντήριες γραμμές και κρίθηκε – ορθώς θεωρώ – ότι, παρότι η δράση της οργάνωσης Al-Shabaab στον τόπο διαμονής του αιτητή επιβεβαιώνεται και από σχετικά διαθέσιμες πληροφορίες[1], εντούτοις, δεδομένης της τρωθείσας εσωτερικής συνοχής των λεγομένων του αιτητή, δεν μπορούν να γίνουν δεκτοί οι ισχυρισμοί του περί προσπάθειας στρατολόγησης του και περί απαγωγής και εκτέλεσης του πατέρα του. Τυχόν άλλη προσέγγιση στο αφήγημα του αιτητή θα οδηγούσε σε αποδοχή ισχυρισμών που στερούνται κάθε ψήγματος βιωματικού στοιχείου αλλά και εύλογα αναμενόμενων λεπτομερειών και θα απέληγε τελικώς, θεωρώ, σε «αφελή και ανεπιφύλακτη αποδοχή μιας συγκεκριμένης αφήγησης» (βλ. και ανωτέρω απόσπασμα εγχειριδίου EASO). Στο ίδιο εγχειρίδιο, σελ.97, αναφέρεται «[…] είναι αναγκαία η επαγρύπνηση για καταστάσεις στις οποίες […] αιτούντες μπορεί να προσαρμόσουν τους ισχυρισμούς τους ώστε να είναι συνεπείς με συναφείς ΠΧΚ, οι οποίες κατά την άποψή τους θα στηρίξουν την αίτησή τους.» Στη δε σελ.131 αυτού τονίζεται σχετικώς ότι «[η] γενικευμένη προσβασιμότητα πολλών πηγών ΠΧΚ, μέσω του διαδικτύου ή άλλων μέσων ενημέρωσης, συνεπάγεται την ανάγκη οι δικαστικοί λειτουργοί να έχουν υπόψη τους την πιθανότητα ορισμένες αιτήσεις διεθνούς προστασίας να έχουν καταρτιστεί κατά τρόπο ώστε να είναι συνεπείς με τις συναφείς ΠΧΚ.».

Ενόψει των ως άνω διαπιστώσεων μου, στην απουσία λοιπόν εδώ περαιτέρω μαρτυρίας που θα συμπλήρωνε τα κενά, αντιφάσεις και ελλείψεις, ως ανωτέρω καταγράφονται, είναι η κατάληξη μου ότι τα πολλά και καίρια σημεία εκ των οποίων διαβρώνεται μοιραία και η αξιοπιστία των λεγομένων του αιτητή παραμένουν και συνεπώς, για τον λόγο αυτό, ουδείς εκ των ισχυρισμών του μπορεί να γίνει εν προκειμένω αποδεκτός, καθότι οι σημαντικές ελλείψεις εσωτερικής συνοχής δεν αφήνουν περιθώριο αποδοχής τους. 

Προχωρώ σε εκτίμηση κινδύνου, στα πλαίσια μελλοντοστραφούς εξέτασης των ενώπιον μου αποδεκτών στοιχείων, σε περίπτωση επιστροφής του αιτητή στον τόπο διαμονής του (Bulo Mareer, Lower Shabelle).

Σχετικές διαθέσιμες πληροφορίες (ΠΧΚ) δεικνύουν τα εξής.

Στην έκθεση της EUAA Somalia: Security Situation (May 2025)[2] αναφέρεται ότι στην πόλη Buulo Mareer η κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας διατηρούν το έλεγχο, ωστόσο όχι στις αγροτικές περιοχές του Lower Shabelle, όπου «ο έλεγχος της Al-Shabaab ήταν πολύ δυνατά αισθητός, περιλαμβανομένης της απομόνωσης ανθρωπιστικής βοήθειας, χρήσης βίας κατά των κατοίκων και δι’ εκβιασμού αρπαγής σοδειών ως μορφή φορολόγησης και μεγάλων αριθμών απαγωγών παιδιών για στρατολόγηση στις τάξεις της ομάδας». Στην ίδια έκθεση αναφέρεται ότι η περιοχή μαστίζεται από έντονη δράση της Al-Shabaab και συγκρούσεις μεταξύ ένοπλων ομάδων διαφόρων φυλών και η περιοχή χρησιμοποιείται και ως εφαλτήριο από την Al-Shabaab για επιθέσεις στα νότια της χώρας, με περιστατικά ασφαλείας που αφορούν ξαφνικές επιθέσεις, εκρήξεις με αυτοσχέδιους μηχανισμούς και ενέδρες, με πολλές και συχνές απώλειες στον τοπικό άμαχο πληθυσμό στα πλαίσια τόσο επιθέσεων της οργάνωσης όσο και συγκρούσεων με τις κυβερνητικές δυνάμεις αλλά και διαφυλετικής βίας. Στην περιοχή, για την περίοδο Απρίλιος 2023 – Μάρτιος 2025 έχουν καταγραφεί 1416 περιστατικά ασφαλείας με αποτέλεσμα 2122 θανάτους, εκ των οποίων τα 1302 αφορούν δράση της οργάνωσης Al-Shabaab.

Στην έκθεση της EUAA Country Guidance: Somalia (June 2022)[3] αναφέρεται σχετικά με τη φυλή του αιτητή (Gendershe) ότι περιλαμβάνεται, μεταξύ των φυλών που υπάγονται στο ευρύτερο σύνολο φυλών/clan Sheikhal, η οποία υπόκειται περιθωριοποίηση αλλά και καταπίεση από μέλη επικρατούντων στην περιοχή φυλών. Σημειώνω ότι χωρίς βεβαίως να παραγνωρίζω ότι η φυλή του αιτητή υπόκειται σε περιθωριοποίηση, δεν μπορεί εδώ να αγνοηθεί ότι, ερωτώμενος σχετικά, ο αιτητής ανέφερε ότι ο ίδιος δεν δέχθηκε διακρίσεις στη βάση της φυλής του και ούτε αναφέρεται σε άλλου είδους πράξεις που να σχετίζονται με τη φυλή του (βλ. ερ.53). Συνεπώς, στην απουσία σχετικού συγκεκριμένου ισχυρισμού επί τούτου από τον αιτητή, δεν θεωρώ ότι αναμένεται κίνδυνος γι’ αυτόν στη βάση αυτή.

Απομένει λοιπόν η αποτίμηση της κατάστασης ασφαλείας στον τόπο διαμονής του αιτητή σε επικαιροποιημένη βάση.

Σύμφωνα με έρευνα στη βάση δεδομένων ACLED κατά το τελευταίο έτος (ημερομηνία τελευταίας ανανέωσης 01/05/26) στην περιφέρεια Lower Shabelle (όπου υπάγεται και η πόλη Bulo Marer, τόπος διαμονής του αιτητή), σημειώθηκαν συνολικά 1.017 περιστατικά πολιτικής βίας ("Political violence": περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατ’ αμάχων, εκρήξεις, απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 1.929 ανθρώπινες απώλειες.^[4]  Σημειώνεται ότι από τα εν λόγω περιστατικά, 18 έλαβαν χώρα στη Bulo Marer, με αποτέλεσμα 11 ανθρώπινες απώλειες.  Σημειώνεται ακόμη ότι ο πληθυσμός της Lower Shabelle ανέρχεται περί το 1.25 εκατομμύριο κατοίκους ^[5] και της Bulo Marer περί τις 141.522 ^[6]. 

Σχετικά με την εφαρμογή του αρ.19 (2) (γ) του Νόμου, στην απόφαση ΔΕΕ C-465/07, Elgafaji, ημ.17/02/09, σκέψη 35-39, λέχθηκαν τα εξής καθοδηγητικά:

«35. Στο πλαίσιο αυτό, ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας.

36. Η ερμηνεία αυτή, η οποία δύναται να διασφαλίσει ένα αυτοτελές πεδίο εφαρμογής στο άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, δεν αναιρείται από το γράμμα της εικοστής έκτης αιτιολογικής σκέψης, κατά το οποίο «οι κίνδυνοι στους οποίους εκτίθεται εν γένει ο πληθυσμός ή τμήμα του πληθυσμού μιας χώρας δεν συνιστούν συνήθως, αυτοί καθαυτοί, προσωπική απειλή που θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως σοβαρή βλάβη».

37. Συγκεκριμένα, μολονότι η αιτιολογική αυτή σκέψη σημαίνει ότι η απλή αντικειμενική διαπίστωση κινδύνου απορρέοντος από τη γενική κατάσταση μιας χώρας δεν αρκεί, καταρχήν, για να γίνει δεκτό ότι οι προϋποθέσεις του άρθρου 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, συντρέχουν ως προς συγκεκριμένο πρόσωπο, εντούτοις, καθόσον η αιτιολογική αυτή σκέψη χρησιμοποιεί τον όρο «συνήθως», αναγνωρίζει το ενδεχόμενο υπάρξεως μιας εξαιρετικής καταστάσεως, χαρακτηριζομένης από έναν τόσο υψηλό βαθμό κινδύνου, ώστε να υπάρχουν σοβαροί λόγοι να εκτιμάται ότι το πρόσωπο αυτό θα εκτεθεί ατομικώς στον επίμαχο κίνδυνο.

38. Ο εξαιρετικός χαρακτήρας της καταστάσεως αυτής επιρρωννύεται, επίσης, από το γεγονός ότι η οικεία προστασία είναι επικουρική, καθώς και από την οικονομία του άρθρου 15 της οδηγίας, καθόσον η βλάβη, της οποίας τον ορισμό δίνει το άρθρο αυτό υπό τα στοιχεία α΄ και β΄, πρέπει να εξατομικεύεται σαφώς. Μολονότι είναι αληθές ότι στοιχεία που αφορούν το σύνολο του πληθυσμού αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την εφαρμογή του άρθρου 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας, υπό την έννοια ότι σε περίπτωση διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης ο ενδιαφερόμενος, όπως και άλλα πρόσωπα, εντάσσεται στον κύκλο των δυνητικών θυμάτων μιας αδιακρίτως ασκούμενης βίας, εντούτοις, η ερμηνεία της εν λόγω διατάξεως πρέπει να γίνεται λαμβανομένου υπόψη του συστήματος στο οποίο εντάσσεται, δηλαδή σε σχέση με τις λοιπές δύο περιπτώσεις που προβλέπει το άρθρο 15 και, επομένως, να ερμηνεύεται σε στενή συνάρτηση με την εξατομίκευση αυτή.

39. Συναφώς, πρέπει να διευκρινισθεί ότι όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας.»

Είναι κατάληξη μου, αποτιμώντας τις ως άνω πληροφορίες, ότι δεν καταδεικνύεται εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετωπίσει κατά την επιστροφή του κίνδυνο σοβαρής βλάβης καθότι η συχνότητα περιστατικών ασφαλείας στην περιοχή όπου διέμενε, και στην οποία εύλογα αναμένεται να επιστρέψει, δεν είναι τέτοιας έντασης ώστε να διατρέχει κίνδυνο εξαιτίας και μόνο της παρουσίας του στην περιοχή. Δεν μπορώ δε να εντοπίσω ιδιαίτερες περιστάσεις, δεδομένης της απόρριψης των ισχυρισμών του αιτητή περί προσπάθειας αναγκαστικής στρατολόγησης από την Al-Shabaab, που επιτείνουν τον κίνδυνο ειδικώς γι’ αυτόν σε σύγκρισή με τον πληθυσμό της περιοχής, στη βάση της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας», λαμβανομένης υπόψη της φύσεως και της συχνότητας των περιστατικών που καταγράφηκαν, ειδικά στον τόπο διαμονής του (Bulo Mareer) κατά τους τελευταίους 12 μήνες, ως εκτίθενται πιο πάνω [7] (βλ. και απόφαση ΔΕΕ, ημ.10/06/21, C-901/19, CF and DN).  

Ενόψει και της ως άνω απόφασης του ΔΕΕ δεν παραγνωρίζω βεβαίως εν προκειμένω τη ψηλή συχνότητα περιστατικών ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή του Lower Shabelle και τον ψηλό αριθμό θανάτων που καταγράφονται, μεταξύ άλλων, κυρίως εκ της δράσης της Al-Shabaab. Όμως δεν μπορεί εδώ να αγνοηθεί – αντίστοιχα – ο πολύ χαμηλός αριθμός περιστατικών ασφαλείας εντός της πόλης Bulo Mareer, που ήταν ο τόπος διαμονής του αιτητή. Εκ τούτων, δεδομένου του ότι, πέραν των ισχυρισμών περί στρατολόγησης του ιδίου και εκτέλεσης του πατέρα του, αμφότεροι των οποίων κρίθηκαν αναξιόπιστοι, ουδείς άλλος ισχυρισμός που σχετίζεται με την ασφάλεια του ιδίου και της οικογένειας του αναφέρεται από τον αιτητή, δεν δεικνύεται πιθανότητα σοβαρής βλάβης με την έννοια που αποδίδεται σ’ αυτή στα πλαίσια του αρ.19 (2) (γ) του Νόμου. Ενδεικτικά σημειώνω ότι – σύμφωνα με τα λεγόμενα του ιδίου – η οικογένεια του ζει έκτοτε στο ίδιο μέρος χωρίς να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα και ούτε ο ίδιος αντιμετώπισε κάποιο πρόβλημα κατά το ταξίδι του απ’ εκεί στην Μογκαντίσου, απ’ όπου έφυγε από τη χώρα (ερ.50-51).

Προς τα ως άνω λαμβάνω υπόψη και συνυπολογίζω ότι ο αιτητής είναι υγιής, ενήλικας, περί των 27 ετών σήμερα, με ευρύ οικογενειακό δίκτυο στην περιοχή (μητέρα, 2 αδελφούς και 2 αδελφές), με επαρκή μόρφωση και προηγούμενη εργασιακή εμπειρία, η οικογένεια του διαθέτει δε πηγή βιοπορισμού (φάρμα). Αυτά επιτρέπουν να θεωρηθεί ότι ο αιτητής, κατά την επιστροφή του, αναμένεται να λάβει – έστω προσωρινά – στήριξη και στέγαση από την οικογένεια του, τουλάχιστον μέχρι αυτός ορθοποδήσει και βιοποριστεί.  

Έπεται λοιπόν ότι ο αιτητής δεν κατάφερε να τεκμηριώσει βάσιμο φόβο «καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων» και δεν υφίστανται «ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη», ως αμφότερες αυτές οι έννοιες ορίζονται στα αρ.3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου.

Τα ως άνω σφραγίζουν την τύχη της προσφυγής.

Η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με έξοδα €1000 υπέρ των καθ’ ων η αίτηση.

 

Α. Χριστοφόρου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.