ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 4349/23

18 Μαΐου, 2026

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ

1.   Μ.J.

2.   T.J.

Αιτητές

-και-

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ’ ων η Αίτηση

 

Γ. Κωνσταντινίδου (κα) για Μ. Παπαλοίζο (κ), Δικηγόρος για τους Αιτητές

Χ. Καστάνας (κ) για Μ. Αμπελώμο (κ), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π:  Με την παρούσα προσφυγή οι Αιτητές/προσφεύγοντες προσβάλουν την απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση, ημερομηνίας 13.10.2023, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά τους για διεθνή προστασία ως ουσία αβάσιμο και αιτούνται την ακύρωση της και την έκδοση νέας απόφασης επί της ουσίας του αιτήματός τους, που τους αναγνωρίζει ως δικαιούχους διεθνούς προστασίας.

 

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης έχουν τεθεί στην Ένσταση των Καθ’ ων η αίτηση και υποστηρίζονται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου που έχει κατατεθεί ως Τεκμήριο Α κατά τις διευκρινήσεις.

 

Οι Αιτητές/προσφεύγοντες, μητέρα (εφεξής Αιτήτρια) και τέκνο (εφεξής ανήλικο τέκνο), αποτελούν μονογονεϊκή οικογένεια και τυγχάνουν πολίτες  Καμερούν. Στις 5.9.2019, η Αιτήτρια, αφού εισήλθε παράνομα στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές, υπέβαλε ενώπιον των αρμόδιων αρχών αίτημα χορήγησης διεθνούς προστασίας. Στις 12.1.2023 γεννήθηκε στη Δημοκρατία το ανήλικο τέκνο.

 

Στις 22.6.2023 πραγματοποιήθηκε η προσωπική συνέντευξη της Αιτήτριας από αρμόδιο λειτουργό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσία για το Άσυλο (EUAA), ο οποίος με την από 29.9.2023 Έκθεση/Εισήγηση, εισηγήθηκε προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου την απόρριψη της αίτησης.

 

Ο τελευταίος, με την από 13.10.2023 Απόφαση του, ενέκρινε την εισήγηση και αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης και την επιστροφή των Αιτητών στην χώρα καταγωγής τους.

 

Η ανωτέρω απόφαση κοινοποιήθηκε νομότυπα στην Αιτήτρια στις 30.10.2023. Αυθημερόν η Αιτήτρια κατέθεσε την υπό κρίση προσφυγή.

 

Ο συνήγορος των Αιτητών, με την γραπτή του αγόρευση προωθεί τους εξής λόγους ακύρωσης της προσβαλλόμενης: Α) Παραβίαση της διαδικασίας, Β) Αναρμοδιότητα του οργάνου που διεξήγαγε τη συνέντευξη και που εξέδωσε την απόφαση, Γ) Έλλειψη δέουσας έρευνας, Δ) Πλάνη περί τα πράγματα και Ε) Έλλειψη νόμιμης αιτιολογίας.

 

Ειδικότερα, οι Αιτητές παραπονούνται για παραβίαση του δικαιώματός τους σε ενημέρωση σχετικά με την δυνατότητα εκπροσώπησή τους από δικηγόρο και την τυχόν αρωγή από την UNHCR ή λοιπές οργανώσεις και η έλλειψη δέουσας έρευνας. Επιπρόσθετα, διατείνονται αφενός ότι θα έπρεπε να διεξαχθεί συμπληρωματική συνέντευξη λόγω αμφιβολιών, αφετέρου ότι η καθυστέρηση στην εξέταση του αιτήματος από τους Καθ’ ων παραβίασε το δικαίωμά τους σε ακρόαση.   Καταληκτικά, διατείνονται ότι η αξιολόγηση σχετικά με την υπαγωγή τους σε προσφυγικό καθεστώς ή καθεστώς επικουρικής προστασίας υπήρξε εσφαλμένη και ζητούν την αναγνώριση τους ως πρόσφυγες, άλλως την χορήγηση επικουρική προστασίας κατ’ άρθρο 15 στοιχείο γ. 2011/95/ΕΕ Οδηγίας.

 

Με το δεύτερο λόγο ακύρωσης που αναπτύσσεται στην αγόρευση των Αιτητών, ισχυρίζονται ότι ο λειτουργός που διεξήγαγε την συνέντευξη και συνέταξε την Έκθεση/Εισήγηση ήταν αναρμόδιος προς τούτο ελλείψει στοιχείων για το καθεστώς του ως ορισμένου χρόνου, ως απαιτείται από την από 9.6.2022 εξουσιοδότηση του τότε Υπουργού Εσωτερικών προς τον υπογράφοντα την απόφαση κ. Αγρότη.   Ο ισχυρισμός αυτός αποσύρθηκε κατά το επανάνοιγμα της απόφασης σήμερα.

 

Από τη μεριά του, ο συνήγορος των Καθ’ ων ζητά την απόρριψη της προσφυγής λόγω παραβίασης του Κανονισμού 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Δικαστηρίου του 1962, επικουρικώς δε εισηγείται ότι η Αιτήτρια δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης κατ’ άρθρο 3(1) του Περί Προσφύγων Νόμου. Περαιτέρω, επί του πρώτου λόγου ακύρωσης επικαλείται τον προαιρετικό χαρακτήρα της συνδρομής δικηγόρου/νομικού συμβούλου κατά την διαδικασία, την προσωπική υποχρέωση του Αιτητή προς τεκμηρίωση της αίτησης και σε κάθε περίπτωση προβάλλει την αλυσιτέλεια του εν λόγω λόγου ακύρωσης ελλείψει προσδιορισμού της βλάβης που υπέστη. Ως προς το σκέλος περί εσφαλμένων χειρισμών του λειτουργού, ζητά την απόρριψή του ως απαράδεκτο λόγω γενικότητας, αλλά και ουσία αβάσιμο.

 

Επί των λοιπών λόγων ακύρωσης, εισηγείται ότι η Αιτήτρια δεν κατάφερε να αποσείσει το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών της, αντιτάσσει δε ότι η προσβαλλόμενη είναι προϊόν δέουσας έρευνας, επαρκώς αιτιολογημένη, χωρίς να έχει εμφιλοχωρήσει πλάνη στην αξιολόγηση και λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ουσιώδη στοιχεία της υπόθεσης. Επιπλέον, επικαλείται το τεκμήριο κανονικότητας των διοικητικών πράξεων και την αδυναμία ανατροπής του από την Αιτήτρια.

 

Κατά τις διευκρινήσεις που έλαβαν χώρα στις 18.11.2025 η συνήγορος των Αιτητών ανέφερε ότι δεν έχουν εξεταστεί από τους Καθ’ων η Αίτηση διάφορα ζητήματα, εκ των οποίων και το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης (Αιτήτριας 2) όπως και η περίπτωση μονογονεϊκής οικογένειας σε περίπτωση επιστροφής πίσω στο Καμερούν, το οποίο δεν συνιστά ασφαλή χώρα ιθαγένειας. Έδωσε δε ιδιαίτερη έμφαση στην αξιολόγηση του προφίλ των Αιτητών και της απόφασης επιστροφής, για την οποία υποστήριξε ότι πρέπει να εξεταστεί κατ’ουσίαν από το Δικαστήριο.  Το Δικαστήριο, εξετάζοντας τα δικόγραφα, παρατήρησε ότι η απόφαση επιστροφής δεν προσβάλλεται με οποιοδήποτε τρόπο μέσω της αίτησης ακυρώσεως και το αιτητικό της προσφυγής περιορίζεται στην απόφαση για απόρριψη της αίτησης ασύλου της Αιτήτριας και αιτείται επίσης την έκδοση απόφασης που να αναγνωρίζει στις Αιτήτριες καθεστώς διεθνούς προστασίας.  Περαιτέρω, δεν δικογραφείται κανένας τέτοιος ειδικός λόγος ακυρώσεως.  Η συνήγορος των Αιτητών υποστήριξε ότι πρέπει να εξεταστεί κατ’ ουσίαν και η απόφαση επιστροφής, ως αναπόσπαστο μέρος της επίδικης απόφασης.

 

Από τη μεριά του ο συνήγορος των Καθ’ ων αντέκρουσε τον ισχυρισμό περί απουσίας αξιολόγησης του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου επικαλούμενος το ενιαίο του αιτήματος Αιτήτριας – τέκνου, με τυχόν ειδική αναφορά στο τέκνο να παρέλκει. Επί της ουσίας της αίτησης, προέβαλε ότι φορέας δίωξης είναι ιδιώτης και ότι στην Doula δεν συντρέχουν συνθήκες ένοπλης σύρραξης.

 

Προτού προχωρήσω στην εξέταση των ισχυρισμών των Αιτητών, επισημαίνω ότι με την αίτηση ακυρώσεως τους, οι Αιτητές ζητούν απόφαση που να κηρύσσεται άκυρη η απόφαση των Καθ’ων η Αίτηση που απορρίπτει το αίτημα τους για διεθνή προστασία και διαζευκτικά, απόφαση με την οποία να αναγνωρίζεται στους Αιτητές καθεστώς διεθνούς προστασίας.  Ως εκ τούτου, καμία θεραπεία δεν επιζητείται σε σχέση με την απόφαση επιστροφής που εκδόθηκε και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της επίδικης απόφασης.  Περαιτέρω, ούτε στα νομικά σημεία στα οποία βασίζεται η αίτηση ακυρώσεως αναφέρεται οποιοσδήποτε λόγος ακυρώσεως που να αφορά την απόφαση επιστροφής. 

 

Υπενθυμίζεται, συναφώς, ότι ζητήματα, τα οποία δύνανται να εξετασθούν από το παρόν Δικαστήριο, δεν δύνανται να επεκτείνονται, στο εύρος τους, διαμέσου της αγόρευσης των Αιτητών, αν αυτά δεν έχουν τύχει δικογράφησης και δεν ενσωματώθηκαν στη δικογραφημένη αιτιολογία.  Η δε επίκληση παραβίασης των δικαιωμάτων της ανήλικης Αιτήτριας σε σχέση με την απόφαση επιστροφής, μάλιστα στην απαντητική αγόρευση, δεν είναι επαρκής.   Διαφωνώ επίσης με τη θέση της συνηγόρου των Αιτητών ότι η απόφαση επιστροφής δύναται να εξεταστεί επί της ουσίας και ex nunc από το παρόν Δικαστήριο.  Σύμφωνα με το εδάφιο (3) του Άρθρου 11 του Νόμου 73(Ι) του 2018, το Δικαστήριο προβαίνει σε έλεγχο νομιμότητας και ορθότητας/ουσίας απόφασης που αναφέρεται στο εδάφιο (4) του ίδιου Άρθρου, στο οποίο ουδόλως αναφέρεται η απόφαση επιστροφής.

 

Όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Χριστοδουλίδης ν. Πανεπιστημίου Κύπρου, Α.Ε. 95/12, ημερ. 6.7.2018, ECLI:CY:AD:2018:C344, ECLI:CY:AD:2018:C344: «Δικαιολογείται να λεχθεί ότι ο Κανονισμός 7 είναι η αντίστοιχη στο διοικητικό δίκαιο πρόνοια της δικογράφησης στην αστική δίκη με σαφή τρόπο των ισχυρισμών του διαδίκου, καθορίζοντας έτσι τη σιδηροδρομική γραμμή επί της οποίας θα συζητηθεί η υπόθεση . Πρέπει, αντίθετα, να αναφέρεται με ακρίβεια και  πληρότητα σε τί συνίσταται η συγκεκριμένη παραβίαση που προτείνεται στο νομικό σημείο.  Η ακρίβεια βοηθά στην καθαρότητα του δικαστικού λόγου και στην τελεσφόρηση της υπόθεσης κατά τον ορθό και ταχύτερο τρόπο».   Όπως δε έχει υποδειχθεί στην  Χονδρουλίδου ν. ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ. κ.ά., Α.Ε. 208/12, ημερ. 8.11.2018, ECLI:CY:AD:2018:C488, ECLI:CY:AD:2018:C488, η δικογράφηση των ουσιωδών γεγονότων και των νομικών σημείων της αίτησης είναι απαραίτητη για να γνωρίζει η αντίθετη πλευρά καθώς επίσης και το Δικαστήριο την υπόθεση του αιτητή.  Επισημάνθηκε στην Χριστοδουλίδης ν. Πανεπιστημίου Κύπρου,  πως:

 

«Η γενικότητα με την οποία παρατηρείται η δικογράφηση των νομικών ισχυρισμών έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις και στην ουσία παρακωλύει την ορθή και σύννομη απονομή της δικαιοσύνης, διότι οι προσφεύγοντες καλυπτόμενοι πίσω από τη γενικότητα των ισχυρισμών τους, θεωρούν ότι δύνανται να εγείρουν οποιοδήποτε θέμα κατά τον τρόπο που επιθυμούν, αποπροσανατολίζοντας έτσι την υπόθεση από την ορθή της διάσταση, αλλά και με το Δικαστήριο να ασχολείται άνευ λόγου με σωρεία θεμάτων.  Η έννοια του Κανονισμού 7 είναι  η οριοθέτηση με λεπτομέρεια, (αυτή είναι η έννοια της λέξης «πλήρως»), ούτως ώστε τα επίδικα θέματα να περιορίζονται στα απολύτως αναγκαία, με τους διαδίκους να γνωρίζουν με ακρίβεια το λόγο που προωθείται η νομική εισήγηση, αλλά και το Δικαστήριο να ασχολείται μόνο με συγκεκριμένα ζητήματα και όχι με γενικότητες και αοριστολογίες.»

 

 Η αναγκαιότητα δικογράφησης στην αίτηση ακυρώσεως με τη δέουσα λεπτομέρεια των επίδικων ζητημάτων έχει επισημανθεί πλειστάκις στη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (βλ. Γιασουμής ν. Δημοκρατίας (2005) 3 Α.Α.Δ. 27 και Δημοκρατία ν. Ευγενίου (2005) 3 Α.Α.Δ. 257). Επομένως, το ζήτημα που εγείρει η συνήγορος των Αιτητών, θα έπρεπε με σαφήνεια και καθαρότητα να αναφερθεί στην ίδια την προσφυγή. Η οποιαδήποτε αοριστία ή ασάφεια επηρεάζει αναπόφευκτα την ορθότητα της νομικής βάσης με αποτέλεσμα  να είναι ανεπίδεκτη δικαστικής εκτίμησης (Βλ.   Δημοκρατία ν. Shalaeva (2010) 3 Α.Α.Δ. 598).

 

 Σχετικά επίσης  είναι τα όσα αναφέρθηκαν στην πρόσφατη υπόθεση Δήμος Λευκωσίας ν. Κοινοπραξία Cybarco Ltd - Α. Aristotelous Constructions Ltd, ΕΔΔ. 19/17, ημερ. 31.10.2023: «[…]Τυχόν χαλάρωση του συγκεκριμένου κανόνα, όπως αναφέρθηκε από τον Νικήτα, Δ., στην υπόθεση Ανθούση ν. Δημοκρατίας (1995) 4(Γ) Α.Α.Δ. 1709, θα παρείχε ευχέρεια για συζήτηση σχεδόν κάθε θέματος 'με αποτέλεσμα τον εξοβελισμό των δικονομικών διατάξεων και του ρόλου τους στον καθορισμό των επίδικων θεμάτων και της διεξαγωγής της διοικητικής δίκης».

 

Ως εκ τούτου, απορρίπτω τη θέση της συνηγόρου των Αιτητών καθότι δεν δύναται να εξεταστεί υπό τις περιστάσεις η νομιμότητα της απόφασης επιστροφής των Αιτητών, πόσο δε μάλλον επί της ουσίας της.

 

Ακολούθως, κρίνω σκόπιμο να εξετάσω τους ισχυρισμούς που προέβαλε η συνήγορος των Αιτητών υπό το πρίσμα των πραγματικών γεγονότων και ισχυρισμών που προώθησε η Αιτήτρια 1, η οποία εκπροσωπούσε την Αιτήτρια 2 κατά τη διαδικασία, κατά την διάρκεια της διαδικασίας  εξέτασης του αιτήματός τους ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, ως προκύπτει από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου.

 

Με την αίτησή της για χορήγηση διεθνούς προστασίας, η Αιτήτρια δήλωσε ότι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της εξαιτίας της στοχοποίησής της και την υποβολή της σε βασανιστήρια από την οικογένεια του αποθανόντος συζύγου της. Ειδικότερα, δήλωσε ότι ο σύζυγός της και πατέρας των τριών τέκνων της απεβίωσε στις 6.3.2017. Έκτοτε, η οικογένεια του εκλιπόντος την κατηγορούσε ως υπαίτια για τον θάνατο του, υποβάλλοντάς την σε τελετουργίες για την απόδειξη της αθωότητάς της. Μεταξύ αυτών ήταν και η κατάποση νερού από τη σορό του συζύγου της και η παραμονή της για τρεις ημέρες στο τάφο, σε περίοδο που εγκυμονούσε το τρίτο της τέκνο.

 

Στη συνέντευξή που πραγματοποιήθηκε η Αιτήτρια δήλωσε πολίτης Καμερούν, με καταγωγή από το Bangou της δυτικής επαρχίας και τόπο συνήθους διαμονής τη Douala, όπου έζησε αδιάλειπτα από τα δεκαοχτώ της έτη και μέχρι να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της. Ανήκει στο έθνος των Bamileke, χριστιανή καθολική, απόφοιτη γυμνασίου, εργαζόταν περιστασιακά ως πωλήτρια σε διάφορα καταστήματα, ομιλεί την γαλλική γλώσσα και περιορισμένα την αγγλική. Είναι μητέρα τεσσάρων τέκνων ηλικίας 16, 13, 5 και 1 αντίστοιχα, τα τρία εκ των οποίων διαβιούν με την μητέρα της στην Douala και το ένα στη Δημοκρατία. Ο πατέρας των τριών τέκνων απεβίωσε στις 12.3.2018, ενώ ο πατέρας του τέταρτου τέκνου, Γάλλος πολίτης, δεν το αναγνώρισε και δεν έχει επαφή με την Αιτήτρια. Η πατρική της οικογένεια αποτελείται από την μητέρα της και έναν αδερφό, αμφότεροι διαμένοντες στην Doula, ενώ διαθέτει και κάποια ξαδέρφια στην Douala, με δύο από τους οποίους διατηρεί επαφή. Ως προς την κατάσταση της υγείας της ίδιας και του τέκνου της, δήλωσε ότι δεν αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα.

 

Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της αεροπορικώς στις 31.8.2019.

 

Ως προς τους λόγους που την οδήγησαν να εγκαταλείψει τη χώρα της αναφέρθηκε στη στοχοποίηση της από την οικογένεια του εκλιπόντος συντρόφου της, κατηγορώντας την για τον θάνατό του, στις συνεχείς επιθέσεις που δεχόταν και την υποβολή της σε τελετές και βασανιστήρια. Ειδικότερα, δήλωσε ότι σύντροφος και πατέρας των τέκνων της, απεβίωσε λόγω οδικού δυστυχήματος στις 12.3.2018. Αμέσως μετά το συμβάν, η οικογένεια του εκλιπόντος και κυρίως η μητέρα του, την κατηγόρησαν ως υπαίτια για το θάνατο και για μαγεία, λόγω ενός σημαδιού στο μέτωπο που φέρει από τη γέννησή της. Στο πλαίσιο αυτό, την εξανάγκασαν να πιεί το νερό με το οποίο είχε πλυθεί η σορός του εκλιπόντος, αποδεικνύοντας την αθωότητά της, σε περίοδο που εγκυμονούσε το τρίτο της τέκνο. Παρά το γεγονός ότι το έπραξε, οι επιθέσεις εναντίον της συνεχίστηκαν, επιθέσεις που πέρα των φυσικών και λεκτικών πράξεων περιείχαν και μυστικιστικές ενέργειες. Αυτή η κατάσταση είχε αντίκτυπο στην Αιτήτρια στην καθημερινή της ζωή και στη ψυχολογία της. Έτσι, μετά την γέννηση του τέκνου της και κατόπιν προτροπής της ξαδέρφης της που διαβιεί στη Γαλλία, αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα.

 

Σε σχέση με τον μελλοντικό της φόβο σε περίπτωση επιστροφής της, δήλωσε ότι θα συνεχίσει να εκδιώκεται από την οικογένειά του εκλιπόντος συντρόφου της.

 

Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις που τέθηκαν στην Αιτήτρια δήλωσε κατ’ αρχάς ότι ο θάνατος του συντρόφου της επήλθε στις 12.3.2018, αποδίδοντας την εσφαλμένη ημερομηνία κατά την καταγραφή της αίτησής της σε λάθος του διερμηνέα. Η ίδια το πληροφορήθηκε αυθημερόν από έναν ξάδερφό της και μετέβησαν στην πατρική οικεία του συντρόφου της, όπου και ξεκίνησε η στοχοποίηση της.

 

Σχετικά με την σχέση που διατηρούσε με την οικογένεια του εκλιπόντος κατά το προηγούμενο διάστημα, δήλωσε ότι ουδέποτε είχαν καλές σχέσεις, καθώς η μητέρα του δεν ενέκρινε τη σχέση τους και ως αποτέλεσμα αυτού δεν είχαν τελέσει παραδοσιακό γάμο με το σύντροφό της. Αμέσως μετά το θάνατό του δε, την κατηγόρησαν ευθέως για δολοφονία, αποστασιοποιώντας τη θέση τους και από την φροντίδα των τέκνων, κατηγορώντας τους όλους ως μάγους. Σε σχέση με τους λόγους που κατηγορήθηκε για μαγεία, παρά το γεγονός ότι γνώριζαν τα αίτια του θανάτου του υιού τους, η Αιτήτρια δήλωσε άγνοια.

 

Όσον αφορά την υποβολή της σε κατάποση του νερού με το οποίο είχαν πλύνει τη σορό, η Αιτήτρια εξήγησε ότι απεσταλμένα από την πεθερά της μέλη της οικογένειας της ζήτησαν να το πράξει. Η ίδια ταράχθηκε όταν το άκουσε, ωστόσο επέλεξε να το κάνει με σκοπό να αποδείξει την αθωότητά της. Έτσι, κατά τη διάρκεια της τελετής και με την παρουσία πολλών προσώπων, μεταξύ των οποίων τα μέλη των δύο οικογενειών και οικεία πρόσωπα, η Αιτήτρια αφού ορκίστηκε ότι δεν έχει εμπλοκή με το θάνατο, ήπιε το νερό που της έδωσαν. Έπειτα, έθαψαν τον εκλιπόντα και την επομένη επέστρεψε στο χωριό της.

 

Κατά το επόμενο διάστημα και μέχρι να εγκαταλείψει τη χώρα της, η Αιτήτρια έγινε αποδέκτης μερικών επιθέσεων, κατά τη διάρκεια τυχαίων συναντήσεών της με την μητέρα του εκλιπόντος, κατηγορώντας την εκ νέου για το θάνατο του υιού της και για μαγεία. Επιπλέον, ανέφερε ότι όλες αυτές οι επιθέσεις είχαν αντίκτυπο στην ψυχολογία της - καθώς το ευρύτερο της περιβάλλον ήταν μάρτυρας στην τελετή που είχε προηγηθεί - αλλά και στην καθημερινή της ζωή, επικαλούμενη ένα περιστατικό κατά το οποίο ο ιδιοκτήτης μια οικείας που θα μίσθωνε, υπαναχώρησε λόγω φημολογίας για τη δολοφονία του συντρόφου της. Ως τελευταία επίθεση, ανέφερε τη συνάντησή της με θείο του εκλιπόντος στη Bangou, μια βδομάδα πριν την αποχώρησή της, όπου την απείλησε ότι θα την πιάσουν σύντομα.

 

Σε σχέση με τυχόν προσφυγή της στις αρχές, η Αιτήτρια δήλωσε ότι επιχείρησε να καταγγείλει τα συμβάντα, ωστόσο την ενημέρωσαν ότι αφορά οικογενειακή υπόθεση. Όσον αφορά δε τα τέκνα της που διαβιούν στο Καμερούν, δήλωσε ότι δεν αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα.

 

Τέλος, ως προς την δυνατότητά της να εγκατασταθεί στη Yaoundé, δήλωσε απρόθυμη, ενώ σε σχέση με την τύχη του τέκνου της που βρίσκεται στη Δημοκρατία σε περίπτωση επιστροφής τους, ανέφερε ότι θα επαναληφθούν οι ίδιες καταστάσεις.

 

Ο αρμόδιος λειτουργός στην Έκθεση/Εισήγησή του, σχημάτισε και αξιολόγησε τους κάτωθι ουσιώδεις ισχυρισμούς: 1) Ταυτότητα, προφίλ, τόπος καταγωγής και συνήθους διαμονής και 2) Ο ισχυρισμός της Αιτήτριας ότι μετά τον θάνατο του συζύγου της τον Μάρτιο του 2018, η οικογένειά του την κατηγόρησε για μαγεία.

 

Ο πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός στο σύνολό του, καθώς οι σχετικές δηλώσεις της Αιτήτριας αξιολογήθηκαν ως σαφείς, συνεπείς και επαρκείς πληροφοριών, ενώ βρίσκονταν και σε αντιστοίχιση με τα προσκομισθέντα έγγραφα και τις πληροφορίες από εξωτερικές πηγές.

 

Αντιθέτως, ο δεύτερος ισχυρισμός έτυχε απόρριψης, καθώς οι δηλώσεις της Αιτήτριας κρίθηκαν ως ασαφείς, γενικές και ανεπαρκείς πληροφοριών. Ειδικότερα, ο λειτουργός, παραθέτοντας τις δηλώσεις της Αιτήτριας, σημείωσε πως οι δηλώσεις της σχετικά με τις απειλές και κατηγορίες που φέρεται να δέχτηκε από την οικογένεια του εκλιπόντος συντρόφου της, την εν γένει σχέση της με αυτή την οικογένεια και την τελετή που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της κηδείας, ήταν ασαφείς και στερούνταν επάρκειας λεπτομερειών. Επιπλέον, επισήμανε την αδυναμία της Αιτήτριας να προσδιορίσει τη δίωξη προς το πρόσωπό της, αξιολογώντας τις αναφορές της για τα μετέπειτα συμβάντα, γενικές και ανεπαρκείς λεπτομερειών.

 

Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, παρατέθηκαν πληροφορίες αναφορικά με την ύπαρξη πρακτικών μαγείας σε χώρες της Αφρικής, από τις οποίες προέκυψε ότι το φαινόμενο αυτό θεωρείται υποκείμενο στις φιλοσοφικές αντιλήψεις ορισμένων πολιτισμών.

 

Κατά την αξιολόγηση το κινδύνου που ενδέχεται να αντιμετωπίσει η Αιτήτρια σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, ο λειτουργός λαμβάνοντας υπόψη το προσωπικό της προφίλ, ήτοι την απουσία προβλημάτων υγείας, το εκπαιδευτικό της υπόβαθρο και την δυνατότητά της να εργαστεί και εξετάζοντας την κατάσταση ασφαλείας που επικρατεί στη Douala, κατέληξε ότι δε συντρέχουν εύλογοι λόγοι να πιστεύεται ότι θα υποστεί μεταχείριση που ισοδυναμεί με δίωξη ή σοβαρή βλάβη με μόνη την παρουσία της εκεί.

 

Ακολούθως, κατά την νομική ανάλυση υπαγωγής της Αιτήτριας σε καθεστώς πρόσφυγα, σημείωσε ότι δεν συντρέχουν τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία για τη στοιχειοθέτηση βάσιμου και δικαιολογημένου φόβου για έναν τους περιοριστικά αναφερόμενους λόγους δίωξης κατά τη Σύμβαση της Γενεύης, το αρ. 10 της Οδηγίας 2011/95 ΕΕ και του αρ. 3 του Περί Προσφύγων Νόμων, καταλήγοντας ότι η Αιτήτρια δεν δικαιούται να αναγνωριστεί ως πρόσφυγας.

 

Ως προς την υπαγωγή της στις διατάξεις περί συμπληρωματικής προστασίας, ο λειτουργός σημείωσε ότι σε περίπτωση επιστροφής της δεν θα εκτεθεί σε κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης και βασανιστηρίων ή απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας κατά τις περιπτώσεις α’ και β’ αντιστοίχως του αρ. 19 (2) του Περί Προσφύγων Νόμου. Αναφορικά με την περίπτωση γ’ του ίδιου άρθρου, ο λειτουργός αφού έλαβε υπόψη πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας που επικρατεί στην πόλη Douala, σημείωσε πως δεν συντρέχουν συνθήκες ένοπλης σύρραξης και κατά συνέπεια δεν συντρέχει λόγος παραχώρησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.

 

Συναφώς ο λειτουργός εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης ως ουσία αβάσιμη. 

 

Υπό το φως των ανωτέρω σημείων που έχω αναλύσει, κρίνω ότι ορθά και εμπεριστατωμένα οι Καθ’ ων η Αίτηση αξιολόγησαν το αίτημα της Αιτήτριας και του ανήλικου τέκνου της και κατέληξαν στη μη υπαγωγή της σε προσφυγικό καθεστώς και στη συνέχεια στη μη παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας. Συμφωνώ με την αιτιολόγηση της Διοίκησης ότι οι δηλώσεις της Αιτήτριας επί του ουσιώδους ισχυρισμού της στερούνταν συνοχής, λεπτομέρειας και επάρκειας πληροφοριών. Με βάση τα πρακτικά της συνέντευξης, διαπιστώνεται ότι δόθηκαν αρκετές ευκαιρίες να περιγράψει τα όσα διαδραματίστηκαν στη χώρα της. Η Αιτήτρια έδωσε γενικόλογες απαντήσεις, χωρίς να παρέχει ικανοποιητικές λεπτομέρειες, συγκεκριμένα περιστατικά και χωρίς να προβάλει βιωματικά στοιχεία για την κατ’ ισχυρισμόν δίωξή της. Οι πληροφορίες που παρέθεσε είναι ελάχιστες και γενικές, χωρίς την εξειδίκευση που θα αναδείκνυε το προσωπικό στοιχείο του βιώματος που θα στοιχειοθετούσε την εσωτερική της αξιοπιστία.   Περαιτέρω δεν επεξήγησε επαρκώς τους λόγους που δεν αποτάθηκε για προστασία στις αρμόδιες αρχές της χώρας της.

 

Εν πάση περιπτώσει, τονίζω ότι το βάρος απόδειξης του αιτήματος βαραίνει αρχικά τον ίδιο τον αιτητή (Άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου). Στην παρούσα υπόθεση η Αιτήτρια δεν κατάφερε να στηρίξει με σαφήνεια και επαρκή λεπτομέρεια, παρά τις ευκαιρίες που της δόθηκαν κατά τη διάρκεια της συνέντευξής της, αλλά ούτε ενώπιον Δικαστηρίου προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία ή στοιχεία για να στηρίξει το αίτημά της.

 

Από τα πιο πάνω, συνάγεται ότι η έρευνα που είχε προηγηθεί της απόφασης για απόρριψη της αίτησης της Αιτήτριας (η οποία περιλάμβανε και το ανήλικο τέκνο της) ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει η Αιτήτρια κατά τη διάρκεια της συνέντευξής της.  Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99). Αναφορικά με τους ισχυρισμούς της συνηγόρου της Αιτήτριας για έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας, από τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου, θεωρώ ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλήρως αιτιολογημένη, ενώ σύντομη αιτιολόγηση της απόφασης είχε επισυναφθεί και στην απορριπτική επιστολή η οποία κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια 1. Επισημαίνω δε ότι συμπληρώνεται και από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, όπως αυτά έχουν αναλυθεί ανωτέρω (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158 (Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ., 371 Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, (1998) 3 ΑΑΔ 270).  Ως εκ τούτου, απορρίπτω τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από την συνήγορο των Αιτητών περί έλλειψης δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολογίας.

 

Κατά τα παραπάνω, δεν μπορεί να παραχωρηθεί στους Αιτητές ούτε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας επί τη βάσει των άρθρων 19 (2) (α) και (β) του Περί Προσφύγων Νόμου, καθώς δεν έχει στοιχειοθετηθεί πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης υπό τις εκεί προβλεπόμενες μορφές.

 

Αναφορικά με την υπαγωγή των Αιτητών σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι θα υποστούν σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής τους ακεραιότητας, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής τους στη χώρα καταγωγής της, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakité v. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της αδιακρίτως ασκούμενης βίας και της ένοπλης σύρραξης και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Από επικαιροποιημένη έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης στην οποία προέβη το Δικαστήριο, σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στο Καμερούν προκύπτουν τα ακόλουθα:

 

Όσον αφορά στην τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στον Καμερούν, τον Σεπτέμβριο του 2024, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) ανέφερε ότι «το Καμερούν αντιμετωπίζει μια πολυδιάστατη ανθρωπιστική κρίση που προκαλείται από τη σύγκρουση, τη διακοινοτική βία και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής»^[1]. Οι πηγές ανέφεραν ότι το Καμερούν συνεχίζει να επηρεάζεται από δύο μεγάλες συγκρούσεις: τη σύγκρουση του λεκανοπεδίου της Λίμνης Τσαντ στην περιοχή του Άπω Βορά και την εσωτερική κρίση στις περιοχές Βορειοδυτικού και Νοτιοδυτικού Καμερούν (NWSW).^[2]

 

Ομοίως το RULAC επιβεβαιώνει ότι το Καμερούν «εμπλέκεται σε μη διεθνή ένοπλη σύρραξη (NIAC) εναντίον της Boko Haram στην περιοχή Far North και εναντίον αριθμού ομάδων αγγλόφωνων αποσχιστών, οι οποίες διαμάχονται εναντίον της κυβέρνησης για την ανεξαρτησία των περιοχών στις περιφέρειες Northwest και Southwest»^[3].

 

Ωστόσο, η Douala, πόλη που αναμένεται να επιστρέψουν οι Αιτητές, δεν ανήκει στις ως άνω περιφέρειες. Σημειώνεται συναφώς ως προς την κατάσταση ασφαλείας στην περιφέρεια Littoral του Καμερούν, όπου υπάγεται και η πόλη Douala, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, κατά το τελευταίο έτος, καταγράφηκαν 26 περιστατικά ασφαλείας τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 31 απώλειες σε ανθρώπινες ζωές^[4].  Από τα περιστατικά αυτά τα 16 συντελέστηκαν στην Douala που επέφεραν 30 απώλειες.^[5] Σημειώνεται ότι  κατά τον τελευταίο μήνα, δεν καταγράφηκε κάποιο περιστατικό στην περιφέρεια.^[6] O πληθυσμός της πόλης Douala εκτιμάται περί τα 4.493.090 άτομα.^[7]

 

Κατά τα παραπάνω, συνάγεται ότι αν και λαμβάνουν χώρα περιστατικά εγκληματικής βίας στην Douala, οποιαδήποτε διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, ούτε με την καθημερινή του όρου έννοια, δε λαμβάνει χώρα στην πόλη αυτή, με αποτέλεσμα να μην πληρούται η απαραίτητη αυτή προϋπόθεση παραχώρησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας στο πλαίσιο του άρθρου 19 (2) (γ) του Περί Προσφύγων Νόμου.  Από τις ανωτέρω πληροφορίες προκύπτει ότι δεν υπάρχουν συνθήκες αδιάκριτης βίας ή ενόπλου συρράξεως στην περιοχή που θα μπορούσαν να θέσουν υπό απειλή τη ζωή ενός πολίτη από μόνη την παρουσία του στην εν λόγω περιοχή, υπό την έννοια του άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ. Δέον να αναφερθεί ότι τα υπόλοιπα τρία παιδιά της Αιτήτριας 1 ζουν εκεί με τη μητέρα τους χωρίς να αντιμετωπίζουν οποιοδήποτε πρόβλημα σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της.

 

Ως εκ τούτου, με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, καταλήγω ότι οι Αιτητές δεν κατάφεραν να αποδείξουν ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης και ότι στο πρόσωπό τους πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή τους στο καθεστώς του πρόσφυγα ή για να τους παραχωρηθεί συμπληρωματική προστασία σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται.  Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον των Αιτητών και υπέρ των Καθ’ ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται. 

 

  Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.