ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

 Υπόθεση Αρ. 4708/23

 

26 Μαΐου, 2026

 

[X. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ: 

 

 

                                                                          E.M.

                                                                                                                                    Αιτήτριας

 

-και-

 

Κυπριακής Δημοκρατίας

Μέσω του Διευθυντού της Υπηρεσίας Ασύλου

 

                                                                                                                      Καθ’ ων η Αίτηση

 

...........................

 

Η Αιτήτρια εμφανίζεται ενώπιον του Δικαστηρίου

 

Ιωάννα Ιάσονος, Δικηγόρος για την Αιτήτρια

 

Ιωάννα Χαραλάμπους, για Μιχαηλίδη & Χαραλάμπους Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόρος για τους Καθ’ ων η Αίτηση

 

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.:  Η αιτήτρια με την παρούσα αίτηση ακυρώσεως προσφεύγει εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 09/11/2023, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά της για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.

 

Όπως προκύπτει από την Ένσταση που καταχωρήθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο που εκπροσωπεί τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, τα γεγονότα της υπό εξέταση περίπτωσης έχουν ως κατωτέρω: Η αιτήτρια είναι υπήκοος του Καμερούν και υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας στις 11/05/2021, αφού εισήλθε παράνομα στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές στις 07/04/2021. Στις 14/05/2021, παρέλαβε τη Βεβαίωση Υποβολής Αιτήματος Διεθνούς Προστασίας («Confirmation of Submission of an Application for International Protection»).

 

Στις 27/10/2023, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη της αιτήτριας από αρμόδιο λειτουργό του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (EUAA), ο οποίος, στις 31/10/2023, ετοίμασε Έκθεση – Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου εισηγούμενος την απόρριψη του αιτήματος της αιτήτριας. Στις 09/11/2023, ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ασύλου υιοθέτησε την εισήγηση για απόρριψη της αίτησης της αιτήτριας. Στις 17/11/2023, η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε απορριπτική επιστολή σχετικά με το αίτημα της αιτήτριας, η οποία παραλήφθηκε ιδιοχείρως από την αιτήτρια αυθημερόν, αφού της μεταφράστηκε το περιεχόμενό της σε γλώσσα που κατανοεί (γαλλικά).  Στις 15/12/2023, η αιτήτρια καταχώρησε την υπό εξέταση προσφυγή κατά της απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, δια μέσου της συνηγόρου της, ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας.

 

Η ευπαίδευτη συνήγορος της αιτήτριας, κατά τη δικάσιμο όπου η υπόθεση ήταν ορισμένη για διευκρινίσεις και παρουσίαση φακέλου, απέσυρε όλους τους νομικούς ισχυρισμούς που προωθούσε μέσω της Γραπτής της Αγόρευσης και δήλωσε πως προωθεί το νομικό ισχυρισμό περί έλλειψης δέουσας έρευνας, κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου. Κατά συνέπεια, οι νομικοί ισχυρισμοί που αποσύρθηκαν, απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο κατά την ίδια δικάσιμο.

 

Από την πλευρά τους οι Καθ’ ων η Αίτηση αντιτάσσουν ότι η επίδικη απόφαση είναι καθόλα νόμιμη και ορθή και λήφθηκε κατόπιν διεξαγωγής δέουσας έρευνας και αφότου εξετάσθηκαν όλα τα στοιχεία της υπόθεσης της αιτήτριας, η οποία δεν κατάφερε να αποδείξει πως συντρέχουν στο πρόσωπό της οι προϋποθέσεις χορήγησης στην ίδια καθεστώτος διεθνούς προστασίας.  Παρόλο που στοιχειοθετήθηκε η αξιοπιστία των ισχυρισμών της, σημειώνουν ότι εκλείπει το στοιχείο του φορέα δίωξής της σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της.  Επιπρόσθετα, αναφέρουν πως η αιτήτρια διαθέτει υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής της και λαμβάνει οικονομική υποστήριξη από τη μητέρα της. Τέλος, υποστηρίζουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι δεόντως αιτιολογημένη και προϊόν δέουσας έρευνας και ότι ουδεμία πλάνη δεν παρείσφρησε στην κρίση του αρμόδιου οργάνου. 

 

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με τον περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμο του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας έχει την εξουσία να εξετάσει την παρούσα υπόθεση και επί της ουσίας.  Το γεγονός αυτό, οφείλεται στο ότι η υπό εξέταση υπόθεση αφορά αίτηση που χρονικά εμπίπτει στις προϋποθέσεις του άρθρου 11 του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), οι οποίες δίδουν στο Δικαστήριο την υποχρέωση ελέγχου νομιμότητας και ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.

 

Προχωρώ να εξετάσω κατά πόσον το αρμόδιο όργανο ορθά απέρριψε το αίτημα της αιτήτριας για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν όλοι οι ισχυρισμοί που πρόβαλε η αιτήτρια σε όλα τα στάδια της εξέτασης του αιτήματός της, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν το αρμόδιο όργανο αποφάσισε μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της σχετικής νομοθεσίας και αν εξέδωσε δεόντως αιτιολογημένη απόφαση.

 

Η αιτήτρια κατά την υποβολή του αιτήματος διεθνούς προστασίας δήλωσε  πως εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της εξαιτίας του πολέμου και ανέφερε ότι κινδυνεύει. Όπως δήλωσε, βρίσκεται στη Δημοκρατία προκειμένου να διασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον, χρειάζεται να εργαστεί και να δημιουργήσει μία νέα ζωή (ερυθρό 1 του διοικητικού φακέλου).

 

Κατά τη διάρκεια της προφορικής της συνέντευξης και ως προς τα προσωπικά της στοιχεία, η αιτήτρια ανέφερε ότι ομιλεί γαλλικά και λίγα αγγλικά, αποφοίτησε από το  Institut Universitaire du Golfe de Guinee στην Douala ως Τεχνικός Εργαστηρίου και ενόσω βρισκόταν στη χώρα καταγωγής της παρείχε εθελοντική εργασία για σκοπούς πρακτικής στο Laquintinie Hospital και στο Hospital of Deido (ερυθρά 29/1Χ, 2Χ, 28/2Χ του διοικητικού φακέλου). Είναι άγαμη και άτεκνη, έχει τέσσερις αδελφές και τέσσερις αδελφούς στην Bafoussam, η μητέρα και νεότερη αδελφή της διαβιούν στη Γαλλία και ο πατέρας της έχει εγκαταλείψει την οικογένεια της (ερυθρά 28/1Χ, 27/2Χ του διοικητικού φακέλου). Η αιτήτρια γεννήθηκε στην Douala όπου και διαβιούσε όλη τη ζωή της, εκτός όταν ήταν σε νεότερη ηλικία που διέμενε στην Bafoussam  με τη γιαγιά της (ερυθρό 27/1Χ του διοικητικού φακέλου).  Η μητέρα της διαμένει στη Γαλλία εδώ και 15 έτη και έχει αποκτήσει τη γαλλική υπηκοότητα (ερυθρά 28/1Χ, 27/2Χ του διοικητικού φακέλου).  Ως προς το ταξίδι της στη Δημοκρατία, δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της από τη Douala, αφίχθηκε στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί μετέβηκε στις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές όπου διέμεινε περί της 2-3 ημέρες (ερυθρό 27/3Χ του διοικητικού φακέλου).

 

Αναφορικά με τους λόγους που την ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της, η αιτήτρια δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα της γιατί όταν βρισκόταν σε νεαρή ηλικία είχε βιώσει κακομεταχείριση και αφότου ο πατέρας της τους εγκατέλειψε, η κατάσταση επιδεινώθηκε. Οι συνθήκες διαβίωσης όταν διέμενε με τη γιαγιά της ήταν δυσχερείς και ακολούθως μετέβη με το θείο της στην Douala ώστε να διαμείνει με εκείνον. Και εκεί, οι συνθήκες εξακολούθησαν να είναι δυσχερείς. Μία ημέρα, ο θείος της την κτύπησε και τραυματίσθηκε στον αστράγαλό της με αποτέλεσμα να αδυνατεί να περπατήσει για δύο μήνες. Αποφάσισε να διαμείνει με φιλικό πρόσωπο καθότι δεν μπορούσε να ανεχτεί πλέον αυτή την κατάσταση. Μία ημέρα, ένας άντρας την ρώτησε εάν θα επιθυμούσε να μεταβεί στην Ευρώπη και να επανασυνδεθεί με τη μητέρα της, εκείνη συμφώνησε και ο άντρας αυτός την βοήθησε με την έκδοση του διαβατηρίου της, αφού εκείνη του είχε παραδώσει το πιστοποιητικό γεννήσεώς της.  Με αυτό τον τρόπο πραγματοποίησε το ταξίδι της στην Κυπριακή Δημοκρατία (ερυθρό 26/2Χ του διοικητικού φακέλου).  Όταν της ζητήθηκε να αναφέρει τι φοβάται σε περίπτωση επιστροφής της, απάντησε πως ενδέχεται να την σκοτώσουν και κληθείσα να εξηγήσει ποιος θα την βλάψει, απάντησε πως πιθανόν να την βλάψει ο θείος, η θεία ή ο ξάδελφός της (ερυθρό 26/3Χ του διοικητικού φακέλου).

 

Σε σχέση με την περίοδο που διαβιούσε με τη γιαγιά της, η αιτήτρια δήλωσε ότι η ζωή ήταν δυσχερής, συνήθιζε να κοιμάται με τέσσερα ξαδέλφια της στο δάπεδο ενός δωματίου και να εργάζονται στο αγρόκτημα αντί να φοιτούν σε σχολείο.  Όπως ισχυρίστηκε, σε ορισμένες δε περιστάσεις η γιαγιά της τους στερούσε την τροφή, αναλόγως με το πως αισθανόταν την εκάστοτε ημέρα (ερυθρό 25/1Χ του διοικητικού φακέλου). Τα αδέλφια της διέμεναν με το θείο της (ερυθρό 25/1Χ του διοικητικού φακέλου).  Ερωτηθείσα που βρισκόταν η μητέρα της κατά τα χρόνια της ανατροφής της, απάντησε πως εκείνη εργαζόταν σε κατάστημα κομμώσεων και πως μετέπειτα ταξίδεψε και πως σε εκείνο το διάστημα –όταν η ίδια ήταν σε ηλικία 6 ετών–  ο πατέρας της τους εγκατέλειψε (ερυθρό 25/1Χ του διοικητικού φακέλου).

 

Σε σχέση με το περιστατικό κατά το οποίο ο θείος της την κτύπησε, η αιτήτρια ανέφερε πως συνέβη το έτος 2020, όταν η αιτήτρια καθυστέρησε να επιστρέψει στην οικία από το σχολείο λόγω κυκλοφοριακής συμφόρησης και διευκρίνισε πως αυτό είχε ως αποτέλεσμα να τραυματισθεί (ερυθρό 24/1Χ του διοικητικού φακέλου). Η ζωή με το θείο της ήταν δύσκολη καθότι της στερούσε την τροφή και της υπενθύμιζε συνεχώς πως την είχαν εγκαταλείψει (ερυθρό 24/1Χ του διοικητικού φακέλου). Αφότου εγκατέλειψε την οικία του, διέμεινε τρεις μήνες με φιλικό πρόσωπο και ακολούθως, εννέα μήνες, με συγγενικό της πρόσωπο (ερυθρό 23/1Χ του διοικητικού φακέλου). Η αιτήτρια δήλωσε πως εγκατέλειψε τη χώρα της προκειμένου να μεταβεί στη Γαλλία και να επανασυνδεθεί με τη μητέρα της (ερυθρό 22/1Χ του διοικητικού φακέλου).  Όταν ρωτήθηκε σε σχέση με τη δυνατότητα εσωτερικής μετεγκατάστασης στην Yaoundé, απάντησε πως δεν θεωρεί ότι είναι εφικτή τέτοια μετεγκατάσταση διότι δεν έχει κανέναν εκεί (ερυθρό 22 του διοικητικού φακέλου) και συμπλήρωσε πως δεν θα ήταν δυνατόν να μετεγκατασταθεί στην Bafoussam όπου βρίσκονται τα αδέλφια της (ερυθρό 22 του διοικητικού φακέλου), εφόσον δεν διατηρεί συχνή επικοινωνία μαζί τους (ερυθρό 22 του διοικητικού φακέλου).

 

Στη βάση των ανωτέρω πληροφοριών ο αρμόδιος λειτουργός σχημάτισε στην Έκθεση – Εισήγησή του δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς ως κατωτέρω: 1) Ταυτότητα, προφίλ και χώρα καταγωγής της αιτήτριας, και 2) Η αιτήτρια είχε υποστεί κακομεταχείριση από την οικογένειά της. Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε δεκτός, καθώς στοιχειοθετήθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία των ισχυρισμών της σε συνάρτηση με πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

 

Ομοίως, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε δεκτός από το λειτουργό ο οποίος σημείωσε επί της εσωτερικής αξιοπιστίας ότι η αιτήτρια ήταν συνεκτική και λεπτομερής στις δηλώσεις της όσον αφορά την κακομεταχείριση που βίωσε από τη γιαγιά, το θείο και τη θεία της, η οποία την αποκαλούσε νωθρή και οι οποίοι της επέβαλαν να βαίνει πεζή στο σχολείο και να μην χρησιμοποιεί κάποιο μεταφορικό μέσο.  Συγκεκριμένη και λεπτομερής κρίθηκε επίσης η αιτήτρια κατά την εξιστόρηση του περιστατικού της επίθεσης που δέχθηκε από το θείο της και τις λεκτικές προσβολές που εκείνος εξαπέλυε κατά αυτής. Επίσης συνεκτική και συγκεκριμένη κρίθηκε η αιτήτρια στις δηλώσεις της, όταν ανέφερε ότι φιλικό πρόσωπο του συγγενικού προσώπου της, της πρότεινε να μεταβεί στη  Δημοκρατία ώστε να επανασυνδεθεί με τη μητέρα της που βρίσκεται στην Γαλλία. Αποδεκτές έγιναν και οι αναφορές της  ότι το άτομο αυτό τη βοήθησε με την έκδοση του διαβατηρίου και εισιτηρίου της, ότι δεν οφείλει κάποιο χρηματικό ποσό σε εκείνον και ότι η μητέρα της, που την στήριζε οικονομικά, συνέδραμε οικονομικά στο ταξίδι της.

 

Σε σχέση με την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός σημείωσε ότι εξαιτίας της εγγενώς υποκειμενικής φύσεως των ισχυρισμών της αιτήτριας, δεν κατέστη εφικτή η διασταύρωση αυτών μέσω εξωτερικών πηγών πληροφόρησης. Παρ’ όλα αυτά, ο λειτουργός, παραπέμποντας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, επιβεβαίωσε την ύπαρξη περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας στην Douala, περιοχή Littoral. Συνεπεία των ανωτέρω και στοιχειοθετηθείσης της εσωτερικής και εξωτερικής αξιοπιστίας, ο αρμόδιος λειτουργός αποδέχθηκε τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό.

 

Κατά την αξιολόγηση κινδύνου, ο αρμόδιος λειτουργός, στη βάση των αποδεκτών ισχυρισμών, συνυπολογίζοντας το προσωπικό προφίλ της αιτήτριας και παραπέμποντας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην χώρα καταγωγής της και την Douala, περιοχή Littoral, τόπος επιστροφής της αιτήτριας και συνεκτιμώντας ότι, παρά το γεγονός πως υφίστανται φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας στη χώρα καταγωγής της και πως η αιτήτρια υπέστη κακομεταχείριση, αυτή έπαυσε όταν η αιτήτρια εγκατέλειψε την οικία της γιαγιάς και του θείου της.  Ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε ότι δεν υφίστανται εύλογοι λόγοι να πιστεύεται ότι σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής της και ειδικότερα στην Douala, περιοχή Littoral, ότι η αιτήτρια θα αντιμετωπίσει δίωξη ή σοβαρή βλάβη.

 

Προχωρώντας στη νομική ανάλυση των ισχυρισμών της αιτήτριας, ο λειτουργός έκρινε ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπό της εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που θα μπορούσαν να τεκμηριώσουν βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, για έναν από τους λόγους του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου Ν.6(Ι)/2000 και του άρθρου 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951. Επιπλέον, κρίθηκε ότι σε περίπτωση επιστροφής της στο Καμερούν, η αιτήτρια δεν θα κινδυνεύσει με θανατική ποινή ή εκτέλεση σύμφωνα με το άρθρο 19(2)(α) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000, ούτε ενδέχεται να υποστεί βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία δυνάμει του άρθρου 19 (2)(β) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000. Αναφορικά δε με το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000, ο λειτουργός κατέληξε ότι η αιτήτρια δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη υπό την έννοια του συγκεκριμένου άρθρου σε περίπτωση επιστροφής της στο Καμερούν και ειδικότερα στην Douala, περιοχή Littoral καθότι στην εν λόγω περιοχή δεν παρατηρούνται συνθήκες ένοπλων συγκρούσεων. Ως εκ τούτου, το ενδεχόμενο υπαγωγής της σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας απορρίφθηκε.

 

Στα πλαίσια εξέτασης της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, προχωρώ να εξετάσω κατ' ουσίαν το αίτημα της αιτήτριας λαμβάνοντας υπόψη βεβαίως όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τη συνήγορό της, αλλά και από τη συνήγορο που εκπροσωπεί τους καθ' ων η αίτηση.  Με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος ορθά έγινε αποδεκτός, δεν θεωρώ αναγκαίο να ασχοληθώ. 

 

Αναφορικά με τον δεύτερο ισχυρισμό της αιτήτριας, ότι η αιτήτρια είχε υποστεί κακομεταχείριση από την οικογένειά της, συντάσσομαι με τα ευρήματα του αρμόδιου λειτουργού και κρίνω ότι πληρείται τόσο η εσωτερική όσο και εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, όπως θα επεξηγήσω εκτενέστερα κατωτέρω και στο κομμάτι της εξωτερικής αξιοπιστία του ισχυρισμού της αιτήτριας.  Λαμβάνω υπόψη βεβαίως τόσο το αφήγημα της αιτήτριας, όσο και την αρχή της απαγόρευσης της χειροτερεύσεως της θέσης της αιτήτριας, βάσει της οποίας το Δικαστήριο δεν μπορεί να χειροτερεύσει τη θέση της αιτήτριας.  Η αρχή τη μη χειροτέρευσης της θέσεως της αιτήτριας αναγνωρίζεται, τόσο από τη νομολογία όσο και από τη βιβλιογραφία (βλ. Cyprus Cement Co. v. Republic (1980) 3 C.L.R 69, 76, υποθ.αρ. 11/2003, Ανδρέας Δημοσθένους v. Κυπριακή Δημοκρατία, ημερομηνίας 13/2/2004, Δαγτόγλου «Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο», Έκτη έκδοση, σελίδες 638,639) και στόχο έχει η αιτήτρια να μην διατρέχει τον κίνδυνο να βρεθεί σε χειρότερη θέση ή να τροποποιηθεί το μέρος της απόφασης που επιβεβαιώνει τις δηλώσεις της και συμβάλλει θετικά στην εικόνα της αξιοπιστίας της.

 

Αναφορικά με το φαινόμενο ενδοοικογενειακής βίας στο Καμερούν, κατόπιν έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, ανευρέθησαν οι πιο κάτω πληροφορίες: Σύμφωνα με την Έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων το 2023, δημοσιευθείσα τον Απρίλιο 2024, ο νόμος δεν απαγορεύει ρητά την ενδοοικογενειακή βία η οποία αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, ωστόσο, η επίθεση είναι απαγορευμένη και τιμωρείται με φυλάκιση και πρόστιμα.^[1] Η κυβέρνηση παρέχει νομική, ιατρική και βασική υποστήριξη σε επιζήσασες έμφυλης βίας, ενώ κοινοτικές οργανώσεις υλοποιούν πολλά προγράμματα πρόληψης και βασικής υποστήριξης.^[2]  Το Freedom House στην 2024 έκθεσή του που αφορά στα γεγονότα του 2023 επιβεβαιώνει ότι περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και βιασμού είναι ευρέως διαδεδομένα και οι δράστες σπάνια διώκονται.^[3]  Η έκθεση του έτους 2026 του Ινστιτούτου Bertelsmann Stiftung που καλύπτει το διάστημα από 1 Φεβρουαρίου 2023 έως 31 Ιανουαρίου 2025 αναφέρει, επικαλούμενη τα Ηνωμένα Έθνη, ότι πάνω από το ένα τρίτο των γυναικών αναφέρουν ότι έχουν υποστεί ενδοοικογενειακή κακοποίηση και οι μισές αναφέρουν ότι έχουν υποστεί σωματική βία κατά τη διάρκεια της ζωής τους.^[4]

 

Ως αναφέρεται σε μία έρευνα του Afrobarometer, ενός παν-αφρικανικού, μη κομματικού δικτύου που παρέχει δεδομένα για τη δημοκρατία, τη διακυβέρνηση και την ποιότητα ζωής στην Αφρική, η βία κατά των γυναικών είναι συχνή και θεωρείται σοβαρό ζήτημα για τα δικαιώματα των γυναικών, ωστόσο, παρά την παραδοχή από ένα μέρος του πληθυσμού ότι η ενδοοικογενειακή βία συνιστά ποινικό αδίκημα το οποίο απαιτεί αστυνομική παρέμβαση και όχι την επίλυση του προβλήματος από την οικογένεια, πολλοί εγκρίνουν τη χρήση σωματικής βίας από τους άνδρες κατά των συζύγων τους.^[5] Ως αναφέρει η έκθεση, περισσότεροι από τους μισούς (54%) Καμερουνέζους υποστηρίζουν ότι η ενδοοικογενειακή βία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ποινικό ζήτημα, ενώ το 44% θεωρεί ότι αποτελεί ιδιωτική υπόθεση που πρέπει να επιλύεται στο πλαίσιο της οικογένειας.^[6]  Ενόψει λοιπόν του ότι επιβεβαιώνεται η κακομεταχείριση που μπορεί να υποστεί γυναίκα στο Καμερούν και η εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεών της αιτήτριας, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός γίνεται αποδεκτός.

 

Το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000 προβλέπει πως (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):  «Ως πρόσφυγας αναγνωρίζεται το πρόσωπο που, λόγω βάσιμου φόβου καταδίωξης του για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων, είναι εκτός της χώρας της ιθαγενείας του και δεν είναι σε θέση, ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν είναι πρόθυμο, να χρησιμοποιήσει την προστασία της χώρας αυτής […]».

 

Είναι ξεκάθαρο τόσο από το άρθρο 3 του Ν.6(Ι)/2000, όσο και από το άρθρο 1 Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, πως για να αναγνωριστεί πρόσωπο ως πρόσφυγας, θα πρέπει να αποδεικνύεται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, του οποίου τόσο το υποκειμενικό, όσο και το αντικειμενικό στοιχείο, πρέπει να εκτιμηθούν από το αρμόδιο όργανο προτού καταλήξει σε απόφαση (Βλ. σχ. παρ.37 και 38 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων, της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών).  Το γεγονός ότι η αιτήτρια ήταν πειστική στις δηλώσεις της ότι είχε υποστεί κακομεταχείριση από τη  οικογένειά της δεν είναι αρκετό για να της χορηγηθεί καθεστώς πρόσφυγα, ούτε είναι αρκετό για να αποδειχθεί δικαιολογημένος φόβος δίωξης στη χώρα καταγωγής της.  Ούτως ή άλλως όταν η αιτήτρια εγκατέλειψε την οικία που διέμενε με το θείο της έζησε στη χώρα της χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα.

 

Βάσει της ανωτέρω ανάλυσης στο σύνολό της, κρίνω ότι δεν υπάρχει κάποιος βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης της αιτήτριας σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της. Κατά συνέπεια, προκύπτει πως ορθά αποφασίστηκε από την Υπηρεσία Ασύλου, ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο της αιτήτριας εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που στοιχειοθετούν δικαιολογημένο φόβο δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3(1) του Περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000.

 

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που έχω αναλύσει ανωτέρω, ορθά κρίθηκε από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου ότι δεν στοιχειοθετούνται ούτε οι προϋποθέσεις του άρθρου 19 του Ν. 6(Ι)/2000, για να παρασχεθεί στην αιτήτρια το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αναφορικά με τον κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής τηςς.

 

Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί το άρθρο 19(1), του Ν. 6(Ι)/2000, «ουσιώδεις λόγοι».  Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη κατά το εδάφιο (2) του άρθρου 19, του Ν. 6 (Ι)/2000 σημαίνει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής ή εκτέλεσης βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης (Βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015), ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619).

 

Ο αρμόδιος λειτουργός, διεξήγαγε έρευνα για την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο διαμονής της αιτήτριας, από την οποία προέκυψε ότι δεν υφίστατο εύλογη πιθανότητα η αιτήτρια να αντιμετώπιζε δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.  Ως εκ τούτου, κρίθηκε πως δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για παραχώρηση καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.  Σε κάθε περίπτωση, διεξήγαγα περαιτέρω έρευνα σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής της αιτήτριας, σε πρόσφατες πηγές πληροφόρησης, στα πλαίσια βεβαίως της ex nunc δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου και προς εκπλήρωση της υποχρέωσης του Δικαστηρίου για έλεγχο της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.  

 

Το 2016, αγγλόφωνοι δικηγόροι, φοιτητές και εκπαιδευτικοί στο Καμερούν ξεκίνησαν διαμαρτυρίες καταγγέλλοντας την πολιτιστική τους περιθωριοποίηση από τη γαλλόφωνη κυριαρχούμενη κυβέρνηση, οι οποίες διαμαρτυρίες αντιμετωπίστηκαν με βίαιη καταστολή.^[7] Τον Οκτώβριο του 2017, αγγλόφωνοι αυτονομιστές κήρυξαν την ανεξαρτησία και ανακήρυξαν ένα νέο κράτος, την «Αμπαζονία» στις Βορειοδυτικές και Νοτιοδυτικές περιοχές.^[8] Έκτοτε, οι συγκρούσεις μεταξύ ένοπλων αυτονομιστών και των δυνάμεων ασφαλείας του Καμερούν έχουν κλιμακωθεί.^[9]

 

Η βία περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό στις αγγλόφωνες περιοχές της χώρας και είναι εντονότερη στα βορειοδυτικά απ’ ό,τι στα νοτιοδυτικά.^[10] Οι αυτονομιστικές ομάδες είναι πιο δραστήριες σε αγροτικές, απομακρυσμένες και υπανάπτυκτες περιοχές.^[11] Σποραδικά περιστατικά έχουν σημειωθεί και στις γαλλόφωνες περιοχές που συνορεύουν με τις αγγλόφωνες περιοχές, στην περιοχή Littoral και στη Δυτική περιοχή.^[12] Επί τούτου, ένας ερευνητής και ειδικός για τη Δυτική Αφρική και το Καμερούν εξηγεί ότι αρχικά οι κύριοι ηγέτες των αυτονομιστών είχαν συμφωνήσει να μην εμπλέξουν τις γαλλόφωνες περιφέρειες στη σύγκρουση και να μην επιτεθούν στους γαλλόφωνους πληθυσμούς, οι οποίοι θεωρούνταν μη υπεύθυνοι για τις δυσκολίες των αγγλόφωνων.^[13] Παρόλα αυτά, ως διαπιστώνει, ο κατακερματισμός των ένοπλων αυτονομιστικών ομάδων και η ανάπτυξη της ληστρικής εγκληματικότητας οδηγούν σε «ευκαιριακές» ενέργειες σε γαλλόφωνες περιοχές που συνορεύουν με τις Βορειοδυτικές και Νοτιοδυτικές περιοχές.^[14]

 

Καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν διαπράξει εξωδικαστικές εκτελέσεις και εκτεταμένη σεξουαλική και έμφυλη βία, ενώ έχουν πυρπολήσει χωριά των Αγγλόφωνων περιοχών.^[15] Άτομα που θεωρούνται ύποπτα για δεσμούς με τους αυτονομιστές έχουν υποστεί αυθαίρετη κράτηση, βασανιστήρια και κακομεταχείριση.^[16] Οι ένοπλοι αυτονομιστές έχουν επίσης σκοτώσει, απαγάγει και τρομοκρατήσει πληθυσμούς, ενώ σταδιακά εδραιώνουν τον έλεγχό τους σε μεγάλα τμήματα των Αγγλόφωνων περιοχών.^[17] Και τα δύο μέρη έχουν στοχοποιήσει υγειονομικές εγκαταστάσεις ενώ οι αποσχιστές έχουν απαγορεύσει την δημόσια εκπαίδευση και πραγματοποιούν επιθέσεις κατά εγκαταστάσεων, εκπαιδευτικού προσωπικού και μαθητών.^[18]

 

Η Douala βρίσκεται δυτικά, στην γαλλόφωνη περιοχή.^[19] Είναι η μεγαλύτερη πόλη του Καμερούν, αποτελούμενη από το 20% του συνολικού αστικού πληθυσμού, συνιστά μεγάλο βιομηχανικό κέντρο και είναι η πρωτεύουσα της περιοχής Littoral.^[20] Λόγω της κατάστασης ασφαλείας, έχει παρατηρηθεί αύξηση μετακινήσεων πληθυσμιακών ομάδων προς την περιοχή Littoral και την πόλη Douala, καθώς η σύγκρουση έχει παγιωθεί και η μαζική εισροή πληθυσμών έχει συγκεντρωθεί εκεί.^[21]

 

Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 25/05/2026), στην περιοχή Littoral, όπου ανήκει η πόλη Douala, καταγράφηκαν 12 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 12 θάνατοι.^[22] Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την πόλη Douala, σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026, ανέρχεται σε 3,747,138 κατοίκους.^[23]

 

Αποτιμώντας τα προαναφερόμενα δεδομένα, δεν καταδεικνύεται εύλογη πιθανότητα η αιτήτρια να αντιμετωπίσει κατά την επιστροφή της κίνδυνο σοβαρής βλάβης, καθότι η συχνότητα περιστατικών ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής της αιτήτριας όπου αναμένεται να επιστρέψει, δεν είναι τέτοιας έντασης ώστε να διατρέχει κίνδυνο εξαιτίας και μόνο της παρουσίας της εκεί να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή της. Εξετάζοντας περαιτέρω τις προσωπικές περιστάσεις της αιτήτριας, παρατηρώ ότι η αιτήτρια είναι ενήλικη, άγαμη, υγιής, με υψηλό  μορφωτικό επίπεδο, πλήρως ικανή προς εργασία, χωρίς στοιχεία ευαλωτότητας και με υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής της. Η αιτήτρια δεν έχει θέσει οποιαδήποτε ατομικά χαρακτηριστικά στην ενώπιον μου δικαστική διαδικασία, που να υποδηλώνουν ότι μπορεί να έχει τεθεί με οποιονδήποτε τρόπο σε δυσμενή θέση ή σε κίνδυνο δίωξης ή βλάβης.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα ανωτέρω παρατέθηκαν και το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, καταλήγω ότι ορθώς κρίθηκε επί της ουσίας ότι η αιτήτρια δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή της στο καθεστώς του πρόσφυγα ή για την παραχώρηση σε αυτή συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει των προνοιών του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6 (Ι)/2000 και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων.

  

Κατά πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (Βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447).  Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (Βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Τουσούνα ν. Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2 Α.Α.Δ. 120).  Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (Βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για δέουσα έρευνα.  Από όσα έχω επεξηγήσει ανωτέρω προκύπτει ότι, το αρμόδιο όργανο έλαβε δεόντως και επαρκώς αιτιολογημένη απόφαση.  Συνεπώς, ο ισχυρισμός της ευπαίδευτης συνηγόρου της αιτήτρια περί έλλειψης δέουσας έρευνας και αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου, απορρίπτεται στο σύνολό του.

 

Από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου και το σύνολο το στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, κρίνω ότι ακολουθήθηκε η ορθή διερευνητική διαδικασία και ορθώς το αίτημα της αιτήτριας για αναγνώριση καθεστώτος διεθνούς προστασίας έχει απορριφθεί. Οι Καθ' ων η αίτηση, στα πλαίσια εξέτασης και αξιολόγησης του αιτήματος της αιτήτριας συνεκτίμησαν και αξιολόγησαν όλα τα στοιχεία που είχαν ενώπιον τους προτού καταλήξουν στην προσβαλλόμενη απόφαση και ενόψει των ισχυρισμών που πρόβαλε η αιτήτρια, προέβησαν στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα.

 

Με βάση λοιπόν το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, καταλήγω ότι η προσφυγή της αιτήτριας εξετάστηκε με επάρκεια και επιμέλεια και υπήρξε επαρκής αιτιολόγηση της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου. Το περιεχόμενο της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία συμπληρώνεται από την αιτιολογημένη Έκθεση-Εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού της Υπηρεσίας Ασύλου, στην οποία εκτίθενται λεπτομερώς οι λόγοι της απόρριψης του αιτήματος, αποκαλύπτει ότι η απόφασή της είναι  απόλυτα ορθή και στα πλαίσια της σχετικής νομοθεσίας.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με έξοδα €1000 υπέρ των καθ' ων η αίτηση, και εναντίον της αιτήτριας. 

 

 

 

 

 

Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.