ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Νομική Αρωγή Αρ. 138/2025
4 Ιουνίου, 2026
[Χ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΑΡ.1 ΤΟΥ 2003 ΚΑΙ ΤΟΝ
ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002 (Ν. 165(Ι)/2002)
ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ:
T.T.N.
Αιτητής
......................
Ο αιτητής εμφανίζεται προσωπικά
Κυριάκος Ιμανίμης για Ιωάννα Χαραλάμπους, Δικηγόρος
[Παρούσα η κυρία Μυροφόρα Σταυρινίδου για πιστή μετάφραση από Αγγλικά σε Ελληνικά και αντίστροφα.]
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο αιτητής καταχώρησε την παρούσα αίτηση για παροχή προς αυτόν δωρεάν νομικής αρωγής, έτσι ώστε να του δοθεί η δυνατότητα να διορίσει δικηγόρο, για την προσφυγή που έχει ήδη καταχωρήσει εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, ημερομηνίας 25/4/2025, σύμφωνα με την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτο, το μεταγενέστερο αίτημα του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασία.
Όπως προκύπτει από το Γραπτό Σημείωμα που κατατέθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο του Γενικού Εισαγγελέα και τα επισυναπτόμενα παραρτήματα, ο αιτητής είναι υπήκοος του Καμερούν και υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας στις 2/7/2020 αφού εισήλθε παράνομα στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές.
Στις 31/10/2023 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου. Στις 28/11/2023 ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε Έκθεση-Εισήγηση σχετικά με την συνέντευξη του αιτητή. Εξουσιοδοτημένος αρμόδιος λειτουργός από τον Υπουργό Εσωτερικών, να εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, υιοθέτησε την εισήγηση για απόρριψη της αίτησης του αιτητή στις 28/11/2023. Η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε επιστολή στην οποία συμπεριέλαβε την απορριπτική της απόφαση σχετικά με το αίτημα του αιτητή η οποία παραλήφθηκε από τον ίδιο. Ο αιτητής καταχώρησε προσφυγή εναντίον της απόφασης υπ’αριθμό 234/2024 ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας η οποία αποσύρθηκε και απορρίφθηκε.
Στη συνέχεια, ο αιτητής υπέβαλε μεταγενέστερη αίτηση στις 7/11/2024 και ο αρμόδιος λειτουργός αφού εξέτασε το μεταγενέστερο αίτημα του αιτητή αποφάσισε να εισηγηθεί την απόρριψή του κρίνοντάς του απαράδεκτο. Ο αρμόδιος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός, που εκτελεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου αφού μελέτησε την έκθεση του λειτουργού αποφάσισε την απόρριψη του αιτήματος του αιτητή ως απαράδεκτο.
Το νομικό πλαίσιο στο οποίο εξετάζεται η παρούσα αίτηση, στηρίζεται στους περί Νομικής Αρωγής Διαδικαστικούς Κανονισμούς (Αρ.1) του 2003 και στον περί Νομικής Αρωγής Νόμο του 2002, Ν. 165(Ι)/2002, ως αυτοί έχουν τροποποιηθεί. Η περίπτωση του αιτητή υπάγεται στις διατάξεις του άρθρου 6Β(2)(α) και 6Β(2)(ββ) του σχετικού Νόμου, το οποίο ορίζει τα ακόλουθα (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):
«6Β.(1) Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου και του άρθρου 8-
[.]
(2) Παρέχεται δωρεάν νομική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας, ο οποίος ασκεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος -
[.]
(α) Κατά δυσμενούς απόφασης του Προϊσταμένου επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του εν λόγω αιτητή, την οποία απόφαση ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ ή 13 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, ή υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
(αα) Η δωρεάν νομική αρωγή αφορά μόνο την πρωτοβάθμια εκδίκαση της προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος, και όχι την εκδίκαση έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατά της δικαστικής απόφασης η οποία εκδίδεται στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθμιας εκδίκασης, ούτε άλλο ένδικο μέσο∙ και
(ββ) κατά την κρίση του Διοικητικού Δικαστηρίου, η προσφυγή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας:
Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου (ββ) εφαρμόζονται χωρίς να περιορίζουν αυθαίρετα την παροχή της δωρεάν νομικής αρωγής και χωρίς να εμποδίζεται η ουσιαστική πρόσβαση του αιτητή διεθνούς προστασίας στη δικαιοσύνη.»
Στη βάση των προαναφερόμενων προνοιών της σχετικής νομοθεσίας, δίδεται ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να αποφασίσει κατά πόσον, με βάση τα ενώπιον του στοιχεία, η προσφυγή του αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας (Νομική Αρωγή αρ. 23/2010, Farshad Khamsen, ημερομηνίας 14/10/2010). Το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του το δικαίωμα του αιτητή να ακουστεί, αλλά θα πρέπει περαιτέρω να εξετάσει την αίτηση με βάση το υλικό που έχει ενώπιον του χωρίς να δίδονται νομικές αρωγές ανεξέλεγκτα σε υποθέσεις που δεν έχουν πιθανότητες επιτυχίας (Νομική Αρωγή αρ. 10/2010 ALALI ABDULHAMID, ημερομηνίας 06/05/2010 και Νομική Αρωγή υπ’ αρ. 25/2010, ANTHONIA IDAHOR, ημερομηνίας 13/12/2010).
Κατά την εξέταση των εκατέρωθεν ισχυρισμών το Δικαστήριο προβαίνει σε εκ πρώτης όψεως εξέταση της υπόθεσης, χωρίς βεβαίως το Δικαστήριο να καλείται να αποφασίσει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής που πιθανόν να καταχωρήσει ο αιτητής. Σημειώνεται, πως το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης για νομική αρωγή, δεν θα επηρεάσει την τελική έκβαση της προσφυγής που έχει καταχωρηθεί από τον αιτητή (Durgo Man v. Δημοκρατίας, υπόθ. αρ. 278/09, ημερομηνίας 15.7.2009, Baghour και Roud Gad, υπόθ. αρ.7/11 και 8/11, ημερομηνίας 28.3.2011 ).
Το Γραπτό Σημείωμα με τα επισυνημμένα έγγραφα μεταφράστηκαν στον αιτητή, και του δόθηκε χρόνος να τοποθετηθεί επί του Γραπτού Σημειώματος και των συνημμένων σε αυτό εγγράφων. Κατά την εξέταση του γραπτού σημειώματος, ο αιτητής δήλωσε ότι βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου για οικονομικούς και οικογενειακούς λόγους και επειδή όπως ισχυρίζεται έχει τραυματιστεί τόσο ο ίδιος όσο και τα παιδιά του. Ο συνήγορος των Καθ’ων η αίτηση επεσήμανε πως δεν έχει δικαίωμα σε νομική αρωγή γιατί η απόφαση αφορά μεταγενέστερο αίτημα (ζήτημα που θα αναλύσω πιο κάτω) και επιπλέον γιατί δεν έχει προσκομίσει οποιοδήποτε νέο στοιχείο ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου για να μπορούσε η αρμόδια αρχή να προβεί σε επανάνοιγμα του φακέλου του.
Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση μέσω του Γραπτού Σημειώματος, δήλωσε πως ο αιτητής έχει απωλέσει την ιδιότητα του ως αιτητής διεθνούς προστασίας και κατά συνέπεια εισηγείται πως δεν καλύπτεται από τις πρόνοιες του περί Νομικής Αρωγής Νόμου και δεν μπορεί να του χορηγηθεί νομική αρωγή για την προσφυγή που έχει ήδη καταχωρήσει. Τέλος, η συνήγορος των καθ’ων η αίτηση ισχυρίζεται πως το αίτημα για νομική αρωγή θα πρέπει να απορριφθεί.
Έχω μελετήσει προσεκτικά το Γραπτό Σημείωμα του Γενικού Εισαγγελέα και τα επισυνημμένα έγγραφα, τη συνέντευξη του αιτητή, την εισηγητική έκθεση του αρμόδιου λειτουργού, την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, τα όσα αναφέρθηκαν στην ενώπιον μου διαδικασία και γενικά το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου.
Ενόψει του νομικού ζητήματος που θίγει η συνήγορος των καθ’ων η αίτηση θα παραθέσω απόσπασμα από την απόφαση στην Έφεση κατά απόφασης του Διοικητικού Δικαστηρίου υπ’αριθμόν 8/2022, Madber v. Δημοκρατίας, ημ.17/11/22, όπου λέχθηκαν τα πιο κάτω:
«Αποφάσισε, αντλώντας καθοδήγηση από τις πρόνοιες των άρθρων 40 και 41 της Οδηγίας 2013/32/ΕΕ, σε σχέση με τις μεταγενέστερες αιτήσεις ασύλου, πως αυτές αφορούν σε περαιτέρω διαβήματα προσώπου που είχε υποβάλει αίτηση για διεθνή προστασία, η οποία είχε απορριφθεί, χωρίς η αίτηση αυτή να συνιστά νέα αίτηση, γι' αυτό είναι δυνατή η τυχόν απόρριψη αυτής στη βάση της αρχής του δεδικασμένου. Η υποβολή μεταγενέστερης αίτησης ασύλου, ξεκινά με δεδομένο πως ο αιτητής δεν είναι αιτητής διεθνούς προστασίας. Ξεκινά, δηλαδή από το καθεστώς που ίσχυε με την απόρριψη της αρχικής (κυρίως) αιτήσεως ασύλου που είχε εν πρώτοις υποβάλει και απερρίφθη.».
Η ίδια νομική προσέγγιση ακολουθείται και στα πλαίσια της απόφασης στην αίτηση για νομική αρωγή υπ’αριθμόν 9/2025, ημερομηνίας 15/7/2025 στην οποία αναφέρθηκαν τα πιο κάτω:
“Όπως τονίσθηκε στην υπόθεση Sohel Madber v. Κυπριακής Δημοκρατίας, ΕΔΔ 8/2022, ημερ. 17/11/2022, μεταγενέστερο αίτημα για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας ξεκινά με το δεδομένο πως ο αιτητής δεν είναι αιτητής διεθνούς προστασίας. Ξεκινά από το καθεστώς που ίσχυε με την απόρριψη της αρχικής αίτησης ασύλου που είχε εν πρώτοις υποβάλει και απερρίφθη. Αντίθετη κρίση, ήτοι την παραχώρηση και απόκτηση της ιδιότητας ασύλου σε κάθε περίπτωση μεταγενέστερης αίτησης, θα έδιδε δικαίωμα καταστρατήγησης του Νόμου εκ μέρους αιτητών ασύλου, οι οποίοι θα καταχωρούν συνεχείς αιτήσεις προσδοκώντας στην άνευ ετέρου νομιμοποίηση της παραμονής τους στην Κυπριακή Δημοκρατία (βλ. Αναφορικά με την Αίτηση του Enone Essome Gilles, Πολιτική Αίτηση Αρ. 114/2023, ημερ. 23/10/2023, ECLI:CY:AD:2023:B223, ECLI:CY:AD:2023:B223).
[……]
Ως εκ των ανωτέρω, η περίπτωση του Αιτητή δεν καλύπτεται από τις πρόνοιες του Νόμου, ο οποίος εξαντλητικά αναφέρει τις περιπτώσεις όπου είναι δυνατό να παρασχεθεί δωρεάν νομική αρωγή.»
Διαφαίνεται από τα πιο πάνω πως το άρθρο 6 Β του περί Νομικής Αρωγής Νόμου ως το έχω παραθέσει ανωτέρω δεν παρέχει την δυνατότητα να δοθεί νομική αρωγή στον αιτητή, του οποίου απορρίπτεται το μεταγενέστερο αίτημά του ως απαράδεκτο, στα πλαίσια της Νομολογίας που έχει διαμορφωθεί. Είναι δεδομένο βέβαια πως το Δικαστήριο δεσμεύεται από τα λεχθέντα στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση υπ’αριθμόν 8/2022, Madber v. Κυπριακής Δημοκρατίας, ημερομηνίας 17/11/22 και εφόσον απορρίφθηκε το αίτημα του αιτητή στα πλαίσια της μεταγενέστερης αίτησης δεν θα μπορούσε να του χορηγηθεί νομική αρωγή, εφόσον δεν διατηρεί την ιδιότητά του ως αιτητής διεθνούς προστασίας.
Με δεδομένη τη μη ικανοποίηση της απαραίτητης εκ του Νόμου προϋπόθεσης, η αίτηση αναπόφευκτα απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Ο αιτητής έχει βέβαια καταχωρήσει προσφυγή στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας, με δικά του έξοδα και η απόφασή μου επί της αίτησης δεν επηρεάζει την έκβαση της προσφυγής. Τα έξοδα των μεταφραστών καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, να καταβληθούν από τη Δημοκρατία.
Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο