ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
23 Ιουνίου, 2026
[Ε. ΡΗΓΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
1. M.M.O.
2. J.O. (Υιός)
από Νιγηρία
Αιτητές
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω
Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Δικηγόρος για Αιτητές: Ζ. Ποντίκη (κα) για ΑΛΤΑΧΕΡ, ΜΠΕΝΕΤΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Δ.Ε.Π.Ε.
Δικηγόρος για Καθ' ων η αίτηση: Ε. Ιωάννου (κα) για Α. Πάλλη (κα)
Η Αιτήτρια 1 παρούσα
[Διερμηνέας: Ευστράτιος Θεοδοσίου, για διερμηνεία από την αγγλική στην ελληνική και αντίστροφα]
ΑΠΟΦΑΣΗ
Ε. ΡΗΓΑ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Με την υπό κρίση προσφυγή, οι Αιτητές προσβάλλουν την απόφαση των Καθ' ων η αίτηση ημερ. 05.04.2023 με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα τους για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, καθότι κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, Ν. 6(Ι)/2000, ως έχει τροποποιηθεί (στο εξής αναφερόμενος ως «ο περί Προσφύγων Νόμος»).
ΓΕΓΟΝΟΤΑ
Προτού εξεταστούν οι εκατέρωθεν ισχυρισμοί, επιβάλλεται η σκιαγράφηση των γεγονότων που περιβάλλουν την υπό κρίση υπόθεση, όπως αυτά προκύπτουν από την αίτηση των Αιτητών, την ένσταση των Καθ' ων η αίτηση, αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου που κατατέθηκε στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας και σημειώθηκε ως Τεκμήριο 1 (στο εξής αναφερόμενος ως «ο δ.φ.» ή «ο διοικητικός φάκελος»).
Η Αιτήτρια 1 κατάγεται από τη Νιγηρία, την οποίαν εγκατέλειψε στις 19.02.2021 και αφίχθηκε παράνομα στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας περιοχές στις 05.03.2021. Στις 10.03.2021 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας ενώ στις 16.01.2022 γεννήθηκε στη Δημοκρατία ο Αιτητής 1, το αίτημα του οποίου για διεθνή προστασία εξετάστηκε στα πλαίσια εξέτασης της αίτησης της μητέρας του, Αιτήτριας 2. Ακολούθως, στις 31.03.2023 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη στην Αιτήτρια 1 από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής αναφερόμενος ως «ο Λειτουργός»), ο οποίος στις 05.04.2023 συνέταξε Έκθεση/Εισήγηση, εισηγούμενος την απόρριψη της υποβληθείσας αίτησης. Ακολούθως, ο ασκών καθήκοντα Προϊσταμένου λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου ενέκρινε στις 05.04.2023 την εισήγηση, αποφασίζοντας την απόρριψη της αίτησης ασύλου των Αιτητών, απόφαση η οποία κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια 1 στις 15.05.2023, μέσω σχετικής επιστολής της Υπηρεσίας Ασύλου ίδιας ημερομηνίας. Εναντίον της απόφασης αυτής οι Αιτητές καταχώρησαν την υπό κρίση προσφυγή στο παρόν Δικαστήριο.
ΝΟΜΙΚΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ
Από την πλευρά τους οι Καθ΄ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας της επίδικης πράξης, υποβάλλοντας ότι αυτή λήφθηκε κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους Καθ’ ων η αίτηση και αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ ΙΣΧΥΡΙΣΜΩΝ
Αναφορικά με τον εναπομείναντα λόγο ακυρώσεως περί έλλειψης δέουσας έρευνας, επισημαίνεται ότι, το Δικαστήριο στα πλαίσια ελέγχου της προσβαλλόμενης απόφασης εξετάζει κατά πόσον το αρμόδιο όργανο ερεύνησε όλα εκείνα τα στοιχεία που όφειλε να ερευνήσει και να συνεκτιμήσει για να καταλήξει στην απόφασή του σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου. Η έρευνα θεωρείται πλήρης όταν το διοικητικό όργανο συλλέξει και εξετάσει όλα τα ουσιώδη στοιχεία μιας υπόθεσης, ώστε να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Το είδος και η έκταση της έρευνας εναπόκειται στην διακριτική ευχέρεια του αποφασίζοντος οργάνου και διαφέρει κατά περίπτωση.[1]
Ως εκ τούτου, προσέγγισα το θέμα με βάση τα ενώπιόν μου στοιχεία και το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου εξετάζοντας όλα τα ουσιώδη στοιχεία και πραγματικά περιστατικά που οι Καθ' ων η αίτηση είχαν στη διάθεση τους.
Ειδικότερα, παρατηρώ ότι η Αιτήτρια 1 κατά την υποβολή της αίτησής της για διεθνή προστασία δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της διότι στις 29.07.2020 κάποιοι βοσκοί Fulani επισκέφθηκαν την περιοχή Agbadu-Daruwana, της Πολιτείας Kogi και σκότωσαν 14 χριστιανούς Βαπτιστές, και 13 μέλη μιας ευρύτερης (extended) οικογένειας. Η μητέρα της, δύο αδερφές και ο αδερφός της Αιτήτριας 1 σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της επίθεσης από τους βοσκούς Fulani οι οποίοι, επίσης, επιτέθηκαν σε γειτονικό χωριό, εισβάλλοντας στην οικία της οπλισμένοι με μοτοσυκλέτες (βλ. ερυθρό 1 δ.φ.).
Κατά το κρίσιμο στάδιο της συνέντευξης, η Αιτήτρια 1 δήλωσε ως τόπο καταγωγής την Πολιτεία Kano και τελευταίας διαμονής την Πολιτεία Kogi της Νιγηρίας. Ως προς την οικογενειακή της κατάσταση δήλωσε άγαμη και μητέρα ενός ανήλικου τέκνου (Αιτητής 2) το οποίο γεννήθηκε στην Δημοκρατία στις 16.01.2022. Ισχυρίστηκε ότι ο πατέρας του Αιτητή 2 είναι υπήκοος Νιγηρίας, πλην όμως ανέφερε ότι γνωρίστηκαν στην Κυπριακή Δημοκρατία και ότι η μεταξύ τους σχέση αντιμετώπιζε προβλήματα. Κατά το σχετικό χρονικό διάστημα, η Αιτήτρια δήλωσε ότι είχαν ήδη διακόψει τη σχέση τους και ότι έκτοτε αγνοεί την τύχη του. Αναφορικά με το μορφωτικό της επίπεδο, η Αιτήτρια δήλωσε απόφοιτη πανεπιστημίου με πτυχίο στα Μαθηματικά, επιπρόσθετα, δήλωσε ότι υπηρέτησε για ένα χρόνο στο σώμα National Youth Service Corps (NYSC), και στη συνέχεια εργάστηκε ως κομμώτρια μέχρι την αναχώρηση της από την χώρα (βλ. ερυθρά 34-33 δ.φ.).
Αναφορικά με την ουσία του αιτήματός της, η Αιτήτρια 1 ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα της καθώς έχασε την οικογένειά της σε επίθεση των βοσκών Fulani, ενόσω η ίδια υπηρετούσε την θητεία της στην Πολιτεία Enugu από το 2019-2020. Ως υποστήριξε, όσα γνωρίζει είναι ό,τι άκουσε από τρίτα πρόσωπα, καθώς η ίδια δεν ήταν παρούσα. Ως ανέφερε οι Fulani έφτασαν οπλισμένοι, σε μοτοσυκλέτες, εισέβαλαν στην εκκλησία των Βαπτιστών και σκότωσαν 14 μέλη της, και στη συνέχεια σκότωσαν 13 άτομα στο χωριό Agbadu-Daruwana, μεταξύ αυτών η μητέρα της, οι δύο αδερφές και ο αδερφός της. Πριν την επίθεση στο χωριό της, άκουσε ότι επιτέθηκαν και σε άλλα γειτονικά χωριά. Ως υποστήριξε, οι βοσκοί Fulani είναι μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα, είναι εναντίον των χριστιανών, των γεωργών και των κοινοτήτων, και γίνονται βίαιοι με τους χριστιανούς. Καθότι, δεν έχει κάποιο (συγγενή) στη Νιγηρία αποφάσισε να φύγει για να αναζητήσει διεθνή προστασία (βλ. ερυθρό 32/6Χ δ.φ.).
Σε σχετικές ερωτήσεις του Λειτουργού, η Αιτήτρια 1 ανέφερε ότι τα κοπάδια των Fulani αποτελούνται από βοοειδή. Υποστήριξε ότι είναι μουσουλμάνοι, τρομοκράτες, οι οποίοι στοχοποιούν τους χριστιανούς, τους γεωργούς και τις κοινότητες. Τα ζώα τους καταστρέφουν τις σοδιές των γεωργών, και σε περίπτωση που κάποιος παραπονεθεί ξεκινούν «πόλεμο» (βλ. ερυθρό 31/1Χ δ.φ.). Ως περαιτέρω δήλωσε, δρουν σε όλη την χώρα, είναι πολλοί σε αριθμό, κινούνται σε ομάδες και ζουν σε θαμνώδη περιοχή (bush) με τις οικογένειές τους (βλ. ερυθρό 31/2Χ, 3Χ και 5Χ δ.φ.). Η αστυνομία, τις πλείστες φορές, φθάνει μετά τα περιστατικά, ενώ η κυβέρνηση είναι αδρανής, παρόλο που παρόμοια περιστατικά λαμβάνουν χώρα σε όλες τις πολιτείες της χώρας (βλ. ερυθρό 31/9Χ και 10Χ δ.φ.). Ως προς την αναγνώριση των ομάδων στόχου, ήτοι των χριστιανών και των γεωργών, η Αιτήτρια πρόβαλε ότι αναγνωρίζουν τους χριστιανούς επειδή πηγαίνουν εκκλησία, ενώ τους γεωργούς τους προειδοποιούν να εγκαταλείψουν την γη τους (βλ. ερυθρό 31/11Χ και 12Χ δ.φ.). Ως προς το συγκεκριμένο περιστατικό, η Αιτήτρια ανέφερε ότι η επίθεση έλαβε χώρα το βράδυ, όχι πολύ αργά (βλ. ερυθρό 31/16Χ δ.φ.), και η οικογένεια της σκοτώθηκε τυχαία λόγω της παρουσίας της στο χωριό την στιγμή της επίθεσης (βλ. ερυθρό 30/1Χ και 2Χ δ.φ.). Σε ερωτήσεις αν έχει συμβεί κάτι στην ίδια προσωπικά, η Αιτήτρια απάντησε αρνητικά, προβάλλοντας ότι εγκατέλειψε τη χώρα της επειδή δεν έχει κάποιο δικό της πρόσωπο εκεί, εκφράζοντας φόβο ότι αυτό που συνέβη στην οικογένεια της μπορεί να συμβεί και στην ίδια (βλ. ερυθρό 30/2Χ, 5Χ, 6Χ και 7Χ δ.φ.).
Κατά την αξιολόγηση της αίτησης ασύλου των Αιτητών, ο Λειτουργός σχημάτισε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς: ο πρώτος αναφορικά με την ταυτότητα, τα προσωπικά στοιχεία, και την χώρα καταγωγής των Αιτητών, και ο δεύτερος αναφορικά με τον ισχυριζόμενο φόβο δίωξης, εξαιτίας της ανασφαλούς γενικής κατάστασης που επικρατεί στη Νιγηρία από τους βοσκούς Fulani, η οποία είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο της οικογένειάς της Αιτήτριας 1. Ο πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός ενώ ο δεύτερος απορρίφθηκε.
Πιο συγκεκριμένα, σε σχέση με τον δεύτερο ισχυρισμό, ο Λειτουργός έκρινε ότι η Αιτήτρια 1 δεν ήταν σε θέση να δώσει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες σε θέματα που άπτονται στον πυρήνα του αιτήματός της, ενώ κληθείσα να δώσει περισσότερες πληροφορίες υπέπεσε σε αντιφάσεις, ασάφειες, ασυνέπειες, υπεκφυγές και έλλειψη ευλογοφάνειας. Ειδικότερα, κρίθηκε ότι η Αιτήτρια 1 δεν ήταν σε θέση να δώσει επαρκείς πληροφορίες για τους βοσκούς Fulani, τον τρόπο δράσης τους, και αναγνώρισης τους, αναφέροντας ότι στοχοποιούν χριστιανούς και γεωργούς. Επιπρόσθετα, οι πληροφορίες που παρέθεσε αναφορικά με το συγκεκριμένο περιστατικό κατά οποίο σκοτώθηκε η οικογένεια της κρίθηκαν ανεπαρκείς, με την ίδια να προβάλει ότι αναφέρθηκε σε πληροφορίες που της λέχθηκαν από τρίτα πρόσωπα καθότι η ίδια δεν ήταν παρούσα. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις δηλώσεις της ο θάνατος της οικογένειάς της οφείλεται σε τυχαίο γεγονός λόγω της παρουσίας τους στο χωριό την στιγμή της επίθεσης, και επισημαίνεται ότι έκτοτε δεν έχει συμβεί στην ίδια προσωπικά οτιδήποτε άλλο που να θέτει την ζωή της σε κίνδυνο.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού, ο Λειτουργός προέβη σε έρευνα όπου επιβεβαιώθηκε η επιδρομή των βοσκών Fulani στο χωριό Agbadu-Daruwana της Πολιτείας Kogi στις 29 Ιουλίου. Επιπρόσθετα, έκανε αναφορά σε πληροφορίες εξωτερικών πηγών αναφορικά με τις συγκρούσεις γεωργών και κτηνοτρόφων όπου σύμφωνα με πληροφορίες επικεντρώνεται στη Μέση Ζώνη της Νιγηρίας η οποία περιλαμβάνει πολιτείες στις βορειοδυτικές, βορειοκεντρικές, και βορειοανατολικές περιοχές της χώρας. Ως κατέληξε ο λειτουργός, λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω δεδομένα το σκέλος του ισχυρισμού που αφορά τη γενική ανασφαλή κατάσταση λόγω των βοσκών Fulani έγινε αποδεκτό, ωστόσο, το μέρος του αφηγήματος που αφορά ισχυριζόμενο φόβο δίωξης τους από τους Fulani δεν τεκμηριώθηκε και συνεπώς απορρίφθηκε.
Εν συνεχεία, στο πλαίσιο της αξιολόγησης κινδύνου, ενόψει του ισχυρισμού ο οποίος έγινε αποδεκτός, ήτοι των προσωπικών στοιχείων της Αιτήτριας 1 (ενήλικο άτομο, υγιές, ανεξάρτητο, μορφωμένο, και σε θέση να εργαστεί) και την κατάσταση ασφαλείας στην Πολιτεία Kogi, κατέληξε ότι δεν συντρέχει εύλογη πιθανότητα να αντιμετωπίσουν οι Αιτητές δίωξη ή κίνδυνο σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής τους στον τόπο συνήθους διαμονής της Αιτήτριας 1.
Ακολούθως, κατά την νομική ανάλυση, κρίθηκε πως δεν προκύπτει βάσιμος φόβος δίωξης βάσει του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, αλλά ούτε και πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης στο πλαίσιο του άρθρου 19 του ιδίου νόμου. Ειδικότερα, κατά την αξιολόγηση των προϋποθέσεων του άρθρου 19 (2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου, κρίθηκε πως οι Αιτητές κατά την επιστροφή τους στην Νιγηρία δεν θα αντιμετωπίσουν πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ότι θα αντιμετωπίσουν πραγματικό κίνδυνο βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας. Κατά την αξιολόγηση των προϋποθέσεων του άρθρου 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο Λειτουργός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Αιτητές δεν θα αντιμετωπίσουν πραγματικό κίνδυνο να υποστούν σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, εφόσον η χώρα καταγωγής τους δεν βρίσκεται σε συνθήκες διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.
Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
Αξιολογώντας λοιπόν τα όσα έχουν ανωτέρω αναφερθεί υπό το φως και των νομοθετημένων προνοιών και μελετώντας επισταμένως τόσο την Εισηγητική Έκθεση του λειτουργού όσο και τους λοιπούς ισχυρισμούς των Αιτητών ως αυτοί παρουσιάστηκαν τόσο κατά την διοικητική διαδικασία όσο και κατά την ενώπιόν μου δικαστική διαδικασία, καταλήγω στα εξής:
Αναφορικά με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, ήτοι τον προβαλλόμενο φόβο δίωξης λόγω της ανασφαλούς κατάστασης που επικρατεί σε περιοχές της Νιγηρίας εξαιτίας της δράσης των βοσκών Fulani, οι οποίοι, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας 1, ευθύνονται για τον θάνατο μελών της οικογένειάς της κατά τη διάρκεια επίθεσης στο χωριό Agbadu-Daruwana της Πολιτείας Kogi στις 29.07.2020, κρίνω ότι η κατάληξη των Καθ’ ων η αίτηση ως προς την απόρριψη του εν λόγω ισχυρισμού είναι ορθή.
Ειδικότερα, από τις δηλώσεις της ίδιας της Αιτήτριας 1 προκύπτει ότι δεν υπήρξε προσωπική στοχοποίησή της από τους βοσκούς Fulani, ούτε η ίδια ισχυρίστηκε ότι υπέστη οποιαδήποτε μορφή δίωξης, απειλής ή βλάβης εξαιτίας των θρησκευτικών της πεποιθήσεων ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο που εμπίπτει στους λόγους της Σύμβασης της Γενεύης. Αντιθέτως, η Αιτήτρια ανέφερε ότι κατά τον χρόνο του επίμαχου περιστατικού δεν βρισκόταν στο χωριό της, αλλά υπηρετούσε τη θητεία της στην Πολιτεία Enugu, ενώ οι πληροφορίες που παρέθεσε για την επίθεση προέρχονταν από τρίτα πρόσωπα.
Περαιτέρω, από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου προκύπτει ότι μετά το περιστατικό η Αιτήτρια παρέμεινε στη Νιγηρία για σημαντικό χρονικό διάστημα χωρίς να αναφέρει οποιοδήποτε μεταγενέστερο περιστατικό που να στρεφόταν προσωπικά εναντίον της ή να καταδεικνύει ότι αποτέλεσε στόχο των δραστών. Εξάλλου, η ίδια απέδωσε τον θάνατο των μελών της οικογένειάς της στην παρουσία τους στο χωριό κατά τον χρόνο της επίθεσης και όχι σε οποιαδήποτε ειδική ή εξατομικευμένη στοχοποίησή τους.
Υπό τα δεδομένα αυτά, παρότι οι ισχυρισμοί της αναφορικά με την ύπαρξη βίαιων επιθέσεων από ομάδες βοσκών Fulani στην περιοχή της και το περιστατικό της 29.07.2020 βρίσκουν έρεισμα σε αντικειμενικές πληροφορίες χώρας καταγωγής, δεν τεκμηριώνεται ότι η ίδια αντιμετώπισε ή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πραγματικό και εξατομικευμένο κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της.
Παράλληλα, συντάσσομαι με την κατάληξη των Καθ’ ων η αίτηση ως προς την αποδοχή του σκέλους του αφηγήματος που αφορά τη γενικότερη κατάσταση ασφάλειας και τα περιστατικά βίας που αποδίδονται σε ομάδες βοσκών Fulani σε ορισμένες περιοχές της Νιγηρίας, όπως προκύπτει από τις πληροφορίες χώρας καταγωγής που τέθηκαν υπόψη της Διοίκησης και επιβεβαιώνονται και από την έρευνα του παρόντος Δικαστηρίου[2],[3],[4],[5],[6],[7],[8],[9],[10],[11],[12],[13] .
Ως προς το περιστατικό επίθεσης στο χωριό Agbadu-Daruwana, στο οποίο αναφέρθηκε η Αιτήτρια, σύμφωνα με πληροφορίες από εξωτερικές πηγές, στις 29.07.2020, γύρω στις 02:00 π.μ., ομάδα ενόπλων ανδρών σε μοτοσυκλέτες, εισέβαλε στην κοινότητα Agbadu-Daruwana, πλησίον της πόλης Lokoja, πρωτεύουσας της Πολιτείας Kogi.[14]
Αποτέλεσμα της επίθεσης ήταν ο θάνατος δεκατεσσάρων (14) χριστιανών βαπτιστών. Σύμφωνα με την δήλωση του Διοικητή της Πολιτείας Kogi (State Command Commissioner of Police), Ede Ayuba, δεκατρία από τα θύματα ήταν μέλη οικογένειας – σύζυγος, μητέρα, παιδιά και άλλοι συγγενείς ενός ανδρός που επέζησε.[15]
Συγκρίνοντας τις πληροφορίες αυτές με τις δηλώσεις της Αιτήτριας 1, παρατηρείται απόκλιση ως προς τον ακριβή αριθμό και την κατηγοριοποίηση των θυμάτων, καθότι η ίδια ανέφερε ότι σκοτώθηκαν δεκατέσσερα (14) μέλη της εκκλησίας των Βαπτιστών και επιπλέον δεκατρία (13) μέλη ευρύτερης οικογένειας στο χωριό. Ωστόσο, η εν λόγω απόκλιση δεν αφορά την ύπαρξη ή τη βασική φύση του περιστατικού, το οποίο επιβεβαιώνεται από ανεξάρτητες πηγές, αλλά επιμέρους λεπτομέρειες αναφορικά με τη σύνθεση των θυμάτων, για τις οποίες η ίδια δήλωσε ότι ενημερώθηκε από τρίτα πρόσωπα, καθώς δεν ήταν παρούσα κατά τον χρόνο της επίθεσης.
Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι το συγκεκριμένο περιστατικό έλαβε χώρα κατά τον τρόπο που περιγράφεται στις αντικειμενικές πληροφορίες, τα ενώπιον μου στοιχεία δεν καταδεικνύουν ότι η Αιτήτρια 1 υπήρξε προσωπικά στόχος των δραστών ή ότι αντιμετώπισε οποιαδήποτε μορφή εξατομικευμένης δίωξης ή απειλής. Αντιθέτως, η ίδια δήλωσε ότι δεν υπέστη προσωπικά οποιαδήποτε βλάβη, ότι δεν δέχθηκε απειλές και ότι ο φόβος της εδράζεται κυρίως στο γεγονός της απώλειας των συγγενικών της προσώπων και στην ευρύτερη κατάσταση ανασφάλειας που επικρατεί σε ορισμένες περιοχές της χώρας.
Ως εκ τούτου, παρά την αποδεκτή ύπαρξη περιστατικών βίας που αποδίδονται σε ομάδες βοσκών Fulani και τη γενικότερη κατάσταση ανασφάλειας που προκύπτει από τις διαθέσιμες πληροφορίες χώρας καταγωγής, δεν προκύπτουν επαρκή στοιχεία που να θεμελιώνουν πραγματικό και εξατομικευμένο φόβο δίωξης ή σοβαρής βλάβης στο πρόσωπο της Αιτήτριας 1 σε περίπτωση επιστροφής της στη Νιγηρία.
Υπό το φως των ανωτέρω διαπιστώσεων, και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο μόνος ισχυρισμός που έγινε αποδεκτός αφορά τα προσωπικά στοιχεία και τη χώρα καταγωγής των Αιτητών, ενώ δεν τεκμηριώθηκε ο προβαλλόμενος φόβος προσωπικής στοχοποίησης ή δίωξης, κρίνω ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις υπαγωγής τους στο καθεστώς του πρόσφυγα. Ειδικότερα, παρά την ύπαρξη περιστατικών βίας και προβλημάτων ασφάλειας σε ορισμένες περιοχές της Νιγηρίας, δεν προέκυψαν συγκεκριμένα και εξατομικευμένα στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι οι Αιτητές έχουν υποστεί ή ότι διατρέχουν εύλογη πιθανότητα να υποστούν δίωξη για λόγους φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα ή πολιτικών πεποιθήσεων, κατά την έννοια του άρθρου 1Α της Σύμβασης της Γενεύης και του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου. Ως εκ τούτου, δεν δικαιολογείται η αναγνώρισή τους ως προσφύγων.
Ως εκ τούτου, απομένει να εξεταστεί το κατά πόσο υπάρχει δυνατότητα υπαγωγής τους στο καθεστώς της επικουρικής προστασίας, ή αλλιώς συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου. Το άρθρο 19(1) προβλέπει ότι επικουρική προστασία αναγνωρίζεται σε αιτητή, ο οποίος, μολονότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 3, αντιμετωπίζει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του.
Η έννοια της «σοβαρής βλάβης» περιορίζεται εξαντλητικά στις περιπτώσεις του άρθρου 19(2), ήτοι στη θανατική ποινή ή εκτέλεση, στα βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, και στη σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.
Λαμβάνοντας υπόψη τα πραγματικά περιστατικά της υπό κρίση υπόθεσης, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των περιπτώσεων (α) και (β) του άρθρου 19(2). Συνεπώς, εξετάζεται αποκλειστικά η εφαρμογή της περίπτωσης (γ).
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την εκτίμηση της ύπαρξης αδιάκριτης βίας λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, η ένταση και η διάρκεια της ένοπλης σύρραξης, ο βαθμός οργάνωσης των εμπλεκόμενων δυνάμεων, η γεωγραφική έκταση της βίας, καθώς και η ύπαρξη επιθέσεων κατά αμάχων (βλ. απόφαση ΔΕΕ CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland[16]).
Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην απόφασή του Sufi and Elmi[17] αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης. Περαιτέρω, όπως έχει κριθεί στην υπόθεση Meki Elgafaji, Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie[18] η σοβαρή και προσωπική απειλή κατά την έννοια του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ προϋποθέτει εξαιρετική κατάσταση, στην οποία το επίπεδο της αδιάκριτης βίας είναι τόσο υψηλό ώστε η απλή παρουσία του αμάχου στην οικεία περιοχή να συνεπάγεται πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.
Στη βάση της νομολογίας αυτής, προς τον σκοπό εξέτασης των προϋποθέσεων που διαλαμβάνει το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ως αυτός ενσωματώνει το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ[19] και λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα από την πρωτοβάθμια εξέταση της αίτησης των Αιτητών, προχώρησα σε έρευνα σε διεθνείς πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στον τόπο συνήθους διαμονής της Αιτήτριας 1, ήτοι την Πολιτεία Kogi της Νιγηρίας όπου ευλόγως αναμένεται να επιστρέψουν. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 08.05.2026), στην Πολιτεία Kogi καταγράφηκαν 193 περιστατικά πολιτικής βίας[20] τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 216 απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.[21] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της Πολιτεία Kogi, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το 2016 ανερχόταν στα 4,473,490 κατοίκους.[22]
Λαμβάνοντας υπόψιν τα παραπάνω δεδομένα δε διακρίνω την ύπαρξη κατάστασης αδιάκριτης βίας λόγω ένοπλης σύρραξης στην Πολιτεία Kogi, ή έστω αδιάκριτης βίας λόγω ένοπλης σύρραξης η οποία να εξικνείται σε τέτοιο βαθμό ώστε οι Αιτητές λόγω της παρουσίας τους και μόνο στο έδαφος της περιοχής αυτής να έρχονται αντιμέτωποι με πραγματικό κίνδυνο σοβαρής απειλής κατά το άρθρο 19 στοιχείο (2)(γ).
Συνεπώς, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης επικουρικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ.
Πέραν των ανωτέρω, κρίνεται απαραίτητο να εξεταστούν οι προσωπικές περιστάσεις των Αιτητών, όπου αρχικά να αναφέρω ότι πρόκειται περί τριμελούς οικογένειας, μητέρας (Αιτήτρια 1) με δύο ανήλικα τέκνα, υιός με ημερομηνία γέννησης 16.01.2022 (Αιτητής 2 στην παρούσα προσφυγή) και ανήλικη θυγατέρα με ημερομηνία γέννησης 07.08.2025 (σχετικό πιστοποιητικό γέννησης προσκομίστηκε ως Τεκμήριο 2 κατά την ακροαματική διαδικασία ημερομηνίας 09.02.2026). Ως προς τον Αιτητή 2, η Αιτήτρια δήλωσε κατά τη συνέντευξή της ότι ο πατέρας του είναι υπήκοος Νιγηρίας, πλην όμως ανέφερε ότι γνωρίστηκαν στην Κυπριακή Δημοκρατία και ότι η μεταξύ τους σχέση αντιμετώπιζε προβλήματα. Κατά το σχετικό χρονικό διάστημα, η Αιτήτρια δήλωσε ότι είχαν ήδη διακόψει τη σχέση τους και ότι έκτοτε αγνοεί την τύχη του. Αναφορικά με το δεύτερο ανήλικο τέκνο της, το οποίο γεννήθηκε μετά την προσβαλλόμενη απόφαση και στο πλαίσιο της υπό εξέταση προσφυγής, η Αιτήτρια και οι συνηγόροι της δήλωσαν γενικά και αόριστα ότι αυτός είναι αιτητής ασύλου και ότι έχει καταχωρίσει προσφυγή, χωρίς όμως να γνωρίζουν τίποτα περισσότερο.
Ενόψει των ανωτέρω, δεν προέκυψαν ενώπιον του Δικαστηρίου επαρκή πραγματικά στοιχεία αναφορικά με την ταυτότητα, το καθεστώς παραμονής, τον τόπο διαμονής ή τη φύση της σχέσης των πατέρων των ανήλικων τέκνων με την οικογένεια των Αιτητών, ώστε να καταστεί δυνατή η εξέταση οποιουδήποτε ζητήματος οικογενειακής ενότητας ή εξάρτησης. Ειδικότερα, ως προς τον πατέρα του Αιτητή 2, η ίδια η Αιτήτρια δήλωσε ότι η σχέση τους έχει τερματιστεί και ότι αγνοεί την τύχη και τον τόπο διαμονής του, χωρίς να προκύπτει ότι διατηρεί οποιαδήποτε επαφή με τον ίδιο ή ότι αυτός συμμετέχει στην ανατροφή και συντήρηση του τέκνου. Ομοίως, αναφορικά με τον πατέρα του δεύτερου ανήλικου τέκνου, δεν προσκομίστηκαν συγκεκριμένα στοιχεία πέραν του γενικού ισχυρισμού ότι πρόκειται για αιτητή διεθνούς προστασίας.
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι το βάρος προβολής και τεκμηρίωσης των πραγματικών περιστατικών που θεμελιώνουν τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς φέρουν κατ’ αρχήν οι ίδιοι οι Αιτητές. Το Δικαστήριο αξιολογεί τα στοιχεία που τίθενται ενώπιόν του, χωρίς να υπέχει υποχρέωση αυτεπάγγελτης αναζήτησης ή συμπλήρωσης πραγματικών δεδομένων τα οποία δεν έχουν προβληθεί ή τεκμηριωθεί από τους διαδίκους. Υπό τις περιστάσεις, δεν υφίσταται επαρκές αποδεικτικό υλικό που να επιτρέπει την εξέταση ζητήματος οικογενειακής ενότητας στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας.
ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα ανωτέρω αναπτύχθηκαν, είναι η κατάληξή μου ότι ορθώς κρίθηκε και επί της ουσίας ότι οι Αιτητές δεν κατάφεραν να αποδείξουν βάσιμο φόβο δίωξης για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, ιθαγένειας ή ιδιότητας μέλους συγκεκριμένου κοινωνικού συνόλου ή πολιτικών αντιλήψεων και, περαιτέρω, ορθώς θεωρήθηκε ότι δεν κατάφεραν να τεκμηριώσουν ότι υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψουν στη χώρα ιθαγένειάς τους, θα αντιμετωπίσουν πραγματικό κίνδυνο να υποστούν σοβαρή βλάβη, ως αμφότερες αυτές οι έννοιες ορίζονται από την οικεία νομοθεσία (άρθρα 3 και 19 του περί Προσφύγων Νόμου).
Καταληκτικά, λαμβάνω υπόψη μου ότι η χώρα καταγωγής του Αιτητή (Νιγηρία), συμπεριλαμβάνεται στις χώρες που έχουν ορισθεί ως ασφαλείς χώρες ιθαγένειας σύμφωνα και με το πιο πρόσφατο Διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών ημερ. 29.05.2026 (Κ.Δ.Π. 242/2026), χωρίς εν προκειμένω ο Αιτητής να προβάλει οποιουσδήποτε ισχυρισμούς ή στοιχεία που αφορούν προσωπικά στον ίδιο και οι οποίοι να ανατρέπουν το τεκμήριο περί ασφαλούς χώρας καταγωγής. Ο κατάλογος των ασφαλών χωρών ιθαγένειας καθορίζεται από τον Υπουργό Εσωτερικών όταν ικανοποιηθεί βάσει της νομικής κατάστασης, της εφαρμογής του δικαίου στο πλαίσιο δημοκρατικού συστήματος και των γενικών πολιτικών συνθηκών ότι στις οριζόμενες χώρες, γενικά και μόνιμα, δεν υφίστανται πράξεις δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 3Γ του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία, ούτε απειλή η οποία προκύπτει από την χρήση αδιάκριτης βίας σε κατάσταση διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύγκρουσης.
Ενόψει των ανωτέρω, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με έξοδα €1000 υπέρ των Καθ' ων η αίτηση και εναντίον των Αιτητών.
Ε. Ρήγα, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Απόφαση αρ. 128/2008 JAMAL KAROU v Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 01.02.2010
[2] International Crisis Group (ICG), «Stopping Nigeria’s Spiralling Farmer-Herder Violence», Africa Report N°262, 26 July 2018, https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/262-stopping-nigerias-spiralling-farmer-herder-violence.pdf σελ. 1 [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[3] International Crisis Group (ICG), «Stopping Nigeria’s Spiralling Farmer-Herder Violence», Africa Report N°262, 26 July 2018, https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/262-stopping-nigerias-spiralling-farmer-herder-violence.pdf σελ. 1 [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[4] International Crisis Group (ICG), «Stopping Nigeria’s Spiralling Farmer-Herder Violence», Africa Report N°262, 26 July 2018, https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/262-stopping-nigerias-spiralling-farmer-herder-violence.pdf σελ. 1 [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[5] International Crisis Group (ICG), «Stopping Nigeria’s Spiralling Farmer-Herder Violence», Africa Report N°262, 26 July 2018, https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/262-stopping-nigerias-spiralling-farmer-herder-violence.pdf σελ. 1 [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[6] International Crisis Group (ICG), «Stopping Nigeria’s Spiralling Farmer-Herder Violence», Africa Report N°262, 26 July 2018, https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/262-stopping-nigerias-spiralling-farmer-herder-violence.pdf σελ. 3 [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[7] International Crisis Group (ICG), «Stopping Nigeria’s Spiralling Farmer-Herder Violence», Africa Report N°262, 26 July 2018, https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/262-stopping-nigerias-spiralling-farmer-herder-violence.pdf σελ. i [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[8] International Crisis Group (ICG), «Stopping Nigeria’s Spiralling Farmer-Herder Violence», Africa Report N°262, 26 July 2018, https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/262-stopping-nigerias-spiralling-farmer-herder-violence.pdf σελ. i [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[9] Amnesty International, «Harvest of Death: Three Years of Bloody Clashes Between Farmers and Herders in Nigeria», 17/12/2018 https://www.amnesty.org/en/documents/afr44/9503/2018/en/ [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[10] International Crisis Group (ICG), «Stopping Nigeria’s Spiralling Farmer-Herder Violence», Africa Report N°262, 26 July 2018, https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/262-stopping-nigerias-spiralling-farmer-herder-violence.pdf σελ i [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[11] International Crisis Group (ICG), «Stopping Nigeria’s Spiralling Farmer-Herder Violence», Africa Report N°262, 26 July 2018, https://www.crisisgroup.org/sites/default/files/262-stopping-nigerias-spiralling-farmer-herder-violence.pdf σελ 11 [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[12] Amnesty International, «Harvest of Death: Three Years of Bloody Clashes Between Farmers and Herders in Nigeria», December 2018, https://www.amnesty.org/en/documents/afr44/9503/2018/en/ σελ. 7 και 9 [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[13] Amnesty International, «Harvest of Death: Three Years of Bloody Clashes Between Farmers and Herders in Nigeria», December 2018, https://www.amnesty.org/en/documents/afr44/9503/2018/en/ σελ. 41 [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[14] Morning Star News, «Muslim Fulani Herdsmen Kill 14 Baptist Christians in Kogi State, Nigeria», 4 August 2020, https://morningstarnews.org/2020/08/muslim-fulani-herdsmen-kill-14-baptist-christians-in-kogi-state-nigeria/ [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[15] Morning Star News, «Muslim Fulani Herdsmen Kill 14 Baptist Christians in Kogi State, Nigeria», 4 August 2020, https://morningstarnews.org/2020/08/muslim-fulani-herdsmen-kill-14-baptist-christians-in-kogi-state-nigeria/ [Ημερομηνία Πρόσβασης: 19.05.2026]
[16] ΔΕΕ, C-901/19, ημερομηνίας 10.06.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland
[18] Απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.02.2009
[19] ΟΔΗΓΙΑ 2011/95/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 13ης Δεκεμβρίου 2011 σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (αναδιατύπωση).
[20] Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ACLED, η Πολιτική Βία (Political Violence) περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες περιστατικών: Βία κατά Αμάχων (Violence Against Civilians), Μάχες (Battles), Ταραχές (Riots), Εκρήξεις/Απομακρυσμένη Βία (Explosions/Remote Violence), Διαδηλώσεις (Protests).
[21] ACLED - DISAGGREGATED DATA COLLECTION - ANALYSIS & CRISIS MAPPING PLATFORM, The Armed Conflict Location & Event Data Project, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής στον ακόλουθο διαδικτυακό σύνδεσμο https://acleddata.com/platform/explorer (βλ. πλατφόρμα Explorer, με χρήση των ακόλουθων στοιχείων ανάλυσης: METRIC: Event Counts/Fatality Counts, EVENT CATEGORIES: Political Violence, DATE RANGE: Past Year of ACLED Data, COUNTRY: Νιγηρία, Kobi) [Ημερομηνία Πρόσβασης: 20.05.2026]
[22] EUAA, Country Guidance Nigeria, 2021, Kogi, https://www.euaa.europa.eu/country-guidance-nigeria-2021/kogi [Ημερομηνία Πρόσβασης: 20.05.2026]
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο