I.M.H. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθ. Αρ.: 3004/2025, 30/6/2026
print
Τίτλος:
I.M.H. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθ. Αρ.: 3004/2025, 30/6/2026

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 3004/2025

30 Ιουνίου, 2026

           [Μ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

I.M.H. ΧΧΧ εκ Σομαλίας

Αιτητής

-και-

 

Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου

 

Καθ' ων η Αίτηση

Εμφανίσεις:

Τ. Μπετίτο (κος) για Πιερίδης & Πιερίδης, Δικηγόροι για τον Αιτητή.

Λ. Γιάγκου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.

Ο Αιτητής Παρών.

Μ. Σταυρινίδου (κα) για διερμηνεία από Αγγλική στην Ελληνική και αντίστροφα.

Μ. Yasin (κος) για διερμηνεία από Σομαλί στην Αγγλική και αντίστροφα.

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Με την παρούσα προσφυγή προσβάλλεται η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου που περιέχεται σε επιστολή ημερομηνίας 14/11/25 με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα του για διεθνή προστασία ως άκυρη και/ή παράνομη και/ή αντισυνταγματική και/ή στερούμενη οιουδήποτε νομικού αποτελέσματος και/ή ζητείται η παραχώρηση στον Αιτητή του καθεστώτος διεθνούς προστασίας και/ή οποιαδήποτε άλλη θεραπεία υπό τις περιστάσεις.

 

ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση για παροχή διεθνούς προστασίας στις 02/10/25. Στις 13/10 και 14/10/25 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του, στις 31/10/25 συντάχθηκε έκθεση/εισήγηση και αυθημερόν αποφασίστηκε η απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας του Αιτητή και η έκδοση απόφασης επιστροφής στη Σομαλία, απόφαση που αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.

 

ΝΟΜΙΚΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ

Ο δικηγόρος για τον Αιτητή κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία περιόρισε τους νομικούς λόγους ακύρωσης της προσβαλλόμενης πράξης στην ουσία της αίτησης διεθνούς προστασίας που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με ισχυρισμούς δέουσας υπό τις περιστάσεις έρευνα. Υιοθέτησε το περιεχόμενο της Γραπτής του Αγόρευσης υποστηρίζοντας ότι δεν έγινε η ορθή αξιολόγηση των περιστάσεων του Αιτητή, καθότι με τις υπάρχουσες πληροφορίες θα έπρεπε να του δοθεί τουλάχιστον συμπληρωματική προστασία.

 

Οι Καθ' ων η Αίτηση υιοθέτησαν την ένσταση τους και τη Γραπτή τους Αγόρευση, υπεραμύνονται της προσβαλλόμενης απόφασης και ισχυρίζονται ότι η επίδικη απόφαση επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του Αιτητή έχει ληφθεί ορθά και νόμιμα, μετά από δέουσα έρευνα και αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, καθώς και ότι η επίδικη απόφαση είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Υποστηρίζουν ότι ο Αιτητής είναι αυτός που φέρει το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών που θεμελιώνουν το αίτημα του για παραχώρηση διεθνούς προστασίας, ενώ αποτελεί θέση τους ότι δεν κατάφερε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης. Ούτε αποδείχθηκε πραγματικός κίνδυνος να υποστεί ο Αιτητής σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής.

 

ΚΑΤΑΛΗΞΗ

Θα πρέπει να υποδειχθεί ότι μεγάλο μέρος της Γραπτής Αγόρευσης του δικηγόρου του Αιτητή αναλώνεται σε επανάληψη αρχών του διοικητικού δικαίου και/ή Νόμων και/ή κανόνων δικαίου χωρίς να γίνεται ουσιαστική υπαγωγή των πραγματικών περιστάσεων και νομικών δεδομένων της υπόθεσης με αποτέλεσμα να καθίστανται ανεπαρκούς αιτιολόγησης. Με βάση τον Κανονισμό 7 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962, που εφαρμόζονται κατ’ αναλογία και από το παρόν Δικαστήριο (Βλέπε Κανονισμός 2 των περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας  Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019 έως 2022 (3/2019), επιβάλλεται η υποχρέωση στον αιτητή όχι μόνο να εγείρει με το δικόγραφο του όλα τα σημεία τα οποία υποστηρίζουν την προσφυγή του αλλά ταυτόχρονα να τα αιτιολογεί πλήρως. Η αιτιολόγηση νομικών σημείων είναι απαραίτητη για την εξέταση λόγων ακύρωσης από το Δικαστήριο, οποιαδήποτε αοριστία ή ασάφεια, αναπόφευκτα επηρεάζει τη νομική τους βάση με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να κριθούν αναιτιολόγητοι και ανεπίδεκτοι δικαστικής εκτίμησης. Επομένως, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί ισχυρισμοί που δεν εξειδικεύονται ή δεν αιτιολογούνται διότι με αυτό τον τρόπο το Δικαστήριο, παρόλο που ασκεί και έλεγχο ουσίας, θα οδηγείτο σε συζήτηση σχεδόν οιουδήποτε θέματος κατά παράβαση των δικονομικών διατάξεων και του ρόλου που διαδραματίζουν στον καθορισμό των επίδικων θεμάτων και της διεξαγωγής της διοικητικής δίκης. (Βλέπε Δημοκρατία ν. Κουκκουρή (1993) 3 Α.Α.Δ. 598, Latomia Estate Ltd v. Δημοκρατίας (2001) 3 Α.Α.Δ. 672, Δημοκρατία ν. Σπύρου (2007) 3 Α.Α.Δ. 533, Δημοκρατία ν. Shalaeva (2010) 3 Α.Α.Δ. 598, επίσης - Ιωσηφίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα (1990) 3 Α.Α.Δ. 4599, Kadivari ν. Δημοκρατίας (αρ. 2) (1992) 4 Α.Α.Δ. 2924, βλέπε επίσης Υπόθ. Αρ. 107/2017, Χριστόδουλος Μιχαήλ (Συνταγματάρχης) κ.α. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπουργού Άμυνας, ημερομηνίας 11/12/2017 -όπου γίνεται επανάληψη της πάγιας νομολογίας επί του ζητήματος και ειδικά την Ε.Δ.Δ.Δ.Π. Αρ. 61/2022, LOUISE GARCIA NYEMB v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΣΥΛΟΥ, ημερ.30/10/24 αναφορικά με τους δικονομικά παραδεκτούς λόγους ακύρωσης). Σημειώνεται επί τούτου ότι οιαδήποτε παράλειψη της αρμόδιας αρχής (σε περίπτωση που διαπιστωθεί από το Δικαστήριο) κατά την εξέταση αίτησης ασύλου δεν καθιστά άκυρη όλη την διοικητική ενέργεια που οδήγησε σε απόρριψη αιτήματος ασύλου (λόγω της ευρείας εξουσίας του παρόντος Δικαστηρίου για έλεγχο ορθότητας της απόφασης βλέπε σχετικά C‑283/24 B. F. ν Κυπριακής Δημοκρατίας, ημερ.03/04/2025, ΕΔΔΔΔ Αρ.107/2023, Κυπριακή Δημοκρατία ν. Q.B.T., ημερ. 11/02/2025, ΕΔΔΔΔ Αρ.17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, ημερ.21/09/2021). Τέλος, οι λόγοι ακύρωσης που καταγράφονται στην προσφυγή, αλλά δεν έχουν αναπτυχθεί μέσω της Γραπτής Αγόρευσης θεωρείται, με βάση την πάγια νομολογία, ότι έχουν εγκαταλειφθεί και/ή δεν έχουν προωθηθεί. Εξάλλου, ο συνήγορος του Αιτητή κάλεσε το Δικαστήριο όπως επικεντρωθεί στην ουσία της υπόθεσης.

 

Ανεξάρτητα, της πιο πάνω διαπίστωσης αντλώντας τις εξουσίες που ορίζονται στο Άρθρο 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2025 (Ν.73(Ι)/2018), προχωρώ σε αξιολόγηση μόνο των λόγων ακύρωσης που καλύπτονται επαρκώς από τους νομικούς ισχυρισμούς του δικογράφου της προσφυγής και πληρούν τις προϋποθέσεις αιτιολόγησης. Η εξέταση της ουσίας της αίτησης ασύλου του Αιτητή, των στοιχείων του φακέλου, των πηγών πληροφόρησης σε σχέση με την χώρα καταγωγής και των ουσιωδών ισχυρισμών του Αιτητή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους λόγους ακύρωσης μη δέουσας έρευνας, αιτιολογίας σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς για μη παροχή σε αυτόν του καθεστώτος πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας και/ή άπτονται ζητημάτων ουσίας της αίτησης τα οποία το Δικαστήριο εξετάζει συνδυαστικά και/ή στην ολότητα τους.

 

Στην αίτησή του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του επειδή στην πόλη Lascanood διεξαγόταν πόλεμος μεταξύ των φυλών Isaq και Dhulbahante, στη δεύτερη εκ των οποίων ανήκει, και η ζωή του βρισκόταν σε κίνδυνο. Ισχυρίστηκε ότι προσπάθησε να μετακινηθεί σε άλλες πόλεις και να διαμείνει στην Cergabo, πλην όμως ήταν μόνος του εκεί, χωρίς υποστήριξη, και γι’ αυτό αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα. Δήλωσε ότι αφίχθηκε στην Κύπρο και υπέβαλε αίτηση ασύλου για να είναι ασφαλής. Ανέφερε, τέλος, ότι δεν αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας (ερ.2 του διοικητικού φακέλου Δ.Φ.). Κατά τη συνέντευξη, ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, ο Αιτητής δήλωσε ότι είναι υπήκοος Σομαλίας, άγαμος και μουσουλμάνος, με περιοχή καταγωγής το Las Anod (ή και Laas Caanood) της επαρχίας Sool, όπου διέμενε μέχρι το 2023, οπότε μετοίκησε στην περιοχή Erigavo της επαρχίας Sanaag μέχρι την αναχώρησή του από τη χώρα. Ανέφερε ότι είναι απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και εργαζόταν στις οικοδομές. Ως προς την οικογενειακή του κατάσταση, δήλωσε ότι η μητέρα του και τα αδέλφια του διαμένουν στη Σομαλία, ενώ ο πατέρας του και ένας αδελφός του απεβίωσαν τον Μάρτιο του 2023 από βομβαρδισμό (ερ.33-36 Δ.Φ.). Ως προς τους λόγους εγκατάλειψης της χώρας καταγωγής του, κατά το στάδιο της ελεύθερης αφήγησης, ο Αιτητής προέβαλε ότι εγκατέλειψε τη Σομαλία λόγω των συνεχιζόμενων φυλετικών συγκρούσεων μεταξύ των φυλών Dhulbahante και Isaaq στην περιοχή όπου διέμενε, οι οποίες, όπως ανέφερε, είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο του πατέρα και του αδελφού του τον Μάρτιο του 2023.

 

Αφού ο λειτουργός αξιολόγησε τα όσα καταγράφηκαν στη συνέντευξη αποδέχθηκε τόσο τον πρώτο ισχυρισμό του Αιτητή που αφορά το προφίλ του, τα προσωπικά στοιχεία και τον τόπο συνήθους διαμονής του (ερ.81-82 Δ.Φ.) ως επίσης και τον δεύτερο ισχυρισμό του, ήτοι τον φόβο του Αιτητή λόγω των συγκρούσεων που λαμβάνουν χώρα μεταξύ της φυλής του (Dhulbahante) και της φυλής Isaaq στην περιοχή καταγωγής του, κρίνοντας ότι οι δηλώσεις του ήταν αξιόπιστες τόσο από πλευράς εσωτερικής όσο και εξωτερικής αξιοπιστίας (ερ.80 Δ.Φ.). Ειδικότερα, κρίθηκε ότι οι ισχυρισμοί του παρουσίαζαν λογική συνοχή, επάρκεια πληροφοριών και δεν εμφάνιζαν αντιφάσεις ή ασυνέχειες. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, σημειώθηκε ότι οι δηλώσεις του αποτελούσαν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του ισχυρισμού του και δεν υπήρχαν εύλογοι λόγοι για περαιτέρω διερεύνηση μέσω εξωτερικών πηγών πληροφόρησης. Υπό το φως των ανωτέρω, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός (ερ.80 Δ.Φ.). Αφού αποδέχθηκε τους ισχυρισμούς του Αιτητή προχώρησε ο ερευνών-λειτουργός σε αξιολόγηση του μελλοντικού κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη τα δύο αποδεκτά ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, ήτοι την ταυτότητα και το προσωπικό προφίλ του Αιτητή, καθώς και τον φόβο του λόγω των συγκρούσεων μεταξύ των φυλών Dhulbahante και Isaaq στην περιοχή καταγωγής του. Εξετάζοντας τις διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής, διαπίστωσε ότι η κατάσταση ασφαλείας στη Σομαλία παραμένει ασταθής, ενώ στην περιοχή Sool και ειδικότερα στην πόλη Las Anod (ή και Laas Caanood) καταγράφονται συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων του Somaliland και της φυλής Dhulbahante, καθώς και περιστατικά βίας με ανθρώπινες απώλειες. Ωστόσο, κρίθηκε ότι το επίπεδο της αδιάκριτης βίας δεν είναι τέτοιο ώστε οποιοδήποτε πρόσωπο να διατρέχει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης εκ μόνης της παρουσίας του εκεί (ερ.75-80 Δ.Φ.). Δεδομένης, λοιπόν, της αποδοχής των ισχυρισμών του Αιτητή στο σύνολό τους ορθά ο λειτουργός προχώρησε στην αξιολόγηση μελλοντικού κινδύνου και κατέληξε σε συνάρτηση με το προφίλ του ότι δεν υπάρχει εύλογη πιθανότητα να υποστεί συμπεριφορά που να ισοδυναμεί με δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα του. Υπάρχουν δε εκτεταμένες καταγραφές του λειτουργού ιδιαιτέρως σε σχέση με την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι δεν υπάρχει εύλογη αιτία να πιστεύεται πως σε περίπτωση επιστροφής του θα αντιμετωπίσει οποιοδήποτε ζήτημα και/ή δεν υπάρχει βάσιμος φόβος και/ή μελλοντοστραφής κίνδυνος και/ή οιανδήποτε μορφή δίωξης ή βλάβης. Σύμφωνα με το εγχειρίδιο EASO «Δικαστική Ανάλυση του (2018) Προϋποθέσεις Χορήγησης Διεθνούς Προστασίας (Οδηγία 95/2011/ΕΕ)», σελίδα 92:

«Ο όρος «βάσιμος φόβος» σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει έγκυρη αντικειμενική βάση για τον φόβο δίωξης του αιτούντος. Το συγκεκριμένο στοιχείο του ορισμού του πρόσφυγα αφορά τον κίνδυνο ή την πιθανότητα να υπο­στεί δίωξη. Ο φόβος θεωρείται βάσιμος, εάν διαπιστώνεται ότι υπάρχει «εύλογη» πιθανότητα να υλοποιηθεί στο μέλλον[1]. Για τη διαπίστωση αυτή, είναι απαραίτητο να αξιολογούνται οι δηλώσεις του αιτούντος υπό το πρί­σμα όλων των σχετικών περιστάσεων της υπόθεσης [άρθρο 4 παράγραφος 3 της ΟΕΑΑ (αναδιατύπωση)[2]] και να ελέγχονται οι περιστάσεις που επικρατούν στη χώρα καταγωγής του, καθώς και η συμπεριφορά των υπευθύνων δίωξης[3]. Επομένως, η διαπίστωση του βάσιμου φόβου συνδέεται στενά με το καθήκον της αξιολόγησης των αποδεικτικών στοιχείων και της αξιοπιστίας που διέπεται πρωτίστως από το άρθρο 4 της ΟΕΑΑ (αναδιατύπωση). Η αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της αξιοπιστίας, είναι το πρώτο στάδιο. Εάν τα αποδεικτικά στοιχεία που υπέβαλε ο αιτών γίνουν δεκτά ως αξιόπιστα, ο υπεύθυνος για τη λήψη της απόφασης προχωρά στο δεύτερο στάδιο και εξετάζει κατά πόσον τα γεγονότα και οι περιστάσεις που έγιναν δεκτά ισοδυναμούν με βάσιμο φόβο. Το ΔΕΕ ενέκρινε αυτή την προσέγγιση δύο σταδίων: Στην πραγματικότητα, η «αξιολόγηση» αυτή γίνεται σε δύο αυτοτελή στάδια. Το πρώτο στάδιο αφορά τη διαπίστωση της συνδρομής των πραγματικών περιστατικών που αποδεικνύουν τη βασιμότητα της αιτή­σεως, ενώ το δεύτερο στάδιο αφορά τη νομική εκτίμηση των εν λόγω αποδεικτικών στοιχείων, προκει­μένου να αποφασισθεί αν πληρούνται, υπό το φως των πραγματικών περιστατικών της συγκεκριμένης υποθέσεως, οι ουσιαστικές προϋποθέσεις που θέτουν τα άρθρα 9 και 10 ή 15 της οδηγίας 2004/83 για την παροχή διεθνούς προστασίας[4].»

 

Σύμφωνα με το ίδιο εγχειρίδιο[5]:

«Ο όρος «φόβος» αντικατοπτρίζει τη μελλοντοστραφή έμφαση των ορισμών της σύμβασης για τους πρόσφυγες και της ΟΕΑΑ. Η ΟΕΑΑ (αναδιατύπωση) επεκτείνει την προστασία όχι μόνο στα πρόσωπα που υπέστησαν πραγματικά δίωξη, αλλά και σε εκείνα που διατρέχουν κίνδυνο δίωξης[6]. Αντικατοπτρίζει επίσης την αποδοχή της ιδέας ότι η απειλή δίωξης αρκεί για να διαπιστωθεί ύπαρξη δίωξης. Επομένως, ένα πρόσωπο δεν χρειάζεται να περιμένει να υποστεί διώξεις για να υποβάλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας, αλλά μπορεί να «φοβάται» μελλοντική δίωξη.

 

Το ΔΕΕ τόνισε τον μελλοντοστραφή χαρακτήρα του βάσιμου φόβου στην απόφαση που εξέδωσε στην υπόθεση Y και Z, όπου αποφάνθηκε ότι:

«[ο]σάκις οι αρμόδιες αρχές καλούνται να εκτιμήσουν, σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο γ) αυτής, αν ο αιτών διακατέχεται βασίμως από τον φόβο ότι θα διωχθεί, οφείλουν να διερευνήσουν αν οι στοιχειοθετημένες περιστάσεις συνιστούν ή όχι τέτοια απειλή, ώστε ο ενδιαφερόμενος να φοβείται βασίμως, λαμβανομένης υπόψη της εξατομικευμένης καταστάσεώς του, ότι αποτελεί πράγματι αντικείμενο πράξεων διώξεως[7].»

 

(ο τονισμός δικός μου)

  

Βάσει της ανωτέρω ανάλυσης από τα στοιχεία που προσκόμισε ο Αιτητής δεν διαπιστώνεται προσωπική δίωξή και/ή δεν προκύπτει να συντρέχουν στο πρόσωπο του εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά κριτήρια που μπορούν να στοιχειοθετήσουν το γεγονός ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του και δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτή λόγω δικαιολογημένου φόβου δίωξης (§37-38 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων, του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών). Tο Δικαστήριο στα πλαίσια των εξουσιών του ανέτρεξε και στην Έκθεση της European Union Agency for Asylum (EUAA) με τίτλο Somalia: Country Focus (Μάιος 2025)[8]. Σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση, οι ενδοφυλετικές συγκρούσεις, οι βεντέτες μεταξύ φυλών και ο ανταγωνισμός για τους φυσικούς πόρους στις αμφισβητούμενες περιοχές της Σομαλίας προκάλεσαν, κατά την εξεταζόμενη περίοδο (από 01/04/23-30/03/25), σχεδόν 90 περιστατικά φυλετικής βίας και αντεκδικήσεων, με τουλάχιστον 161 καταγεγραμμένους θανάτους. Ειδικότερα, όσον αφορά τη φυλή Dhulbahante (υποφυλή της ευρύτερης φυλής Darood), στην οποία ανήκει ο Αιτητής, η έκθεση καταγράφει ότι αυτή εμπλέκεται σε ενεργές ή δυνητικά ενεργές συγκρούσεις με τη φυλή Habar Yonis (Isaaq) στην περιοχή Aynabo της περιφέρειας Sool, με τη φυλή Habar Je'lo (Isaaq) επίσης στην περιοχή Aynabo της ίδιας περιφέρειας, καθώς και σε συγκρούσεις μεταξύ διαφορετικών υποφυλών της ίδιας της Dhulbahante στην περιοχή Laas Caanood της περιφέρειας Sool. Ως εκ τούτου, οι ισχυρισμοί του Αιτητή περί ύπαρξης συγκρούσεων μεταξύ της φυλής του και της φυλής Isaaq ευρίσκουν αντικειμενικό έρεισμα στις επικαιροποιημένες πληροφορίες χώρας προέλευσης. Ακόμα, όμως, και με αποδοχή της φυλής του άρρηκτα συνδεδεμένης με τις υπάρχουσες πληροφορίες συγκρούσεων δεν θα μπορούσε να οδηγήσει σε ικανοποίηση των προϋποθέσεων του Άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου 2000 έως 2025, (Ν.6(Ι)/2000), καθότι δεν πληρούνται τα κριτήρια μορφής δίωξης, του φορέα δίωξης αλλά ούτε τεκμηρίωσε ότι ανήκει σε οποιαδήποτε πολιτική, θρησκευτική, εθνική, στρατιωτική ή κοινωνική οργάνωση ή ομάδα στη χώρα καταγωγής του που να αντιμετωπίζει δίωξη (Βλέπε Άρθρα 3, 3Α και 3Β του περί Προσφύγων Νόμου 2000 έως 2025, (Ν.6(Ι)/2000). Θεωρώ, επιπρόσθετα επί των συμπερασμάτων του λειτουργού ότι δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς ότι οι ισχυρισμοί του συνδέονται με πράξεις δίωξης στη χώρα του οι οποίες «[.] κατά την έννοια του άρθρου 1Α της Σύμβασης [.] είναι αρκούντως σοβαρές λόγω της φύσης ή της επανάληψης τους ώστε να συνιστούν σοβαρή παραβίαση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ειδικά των δικαιωμάτων από τα οποία δεν χωρεί παρέκκλιση, βάσει του άρθρου 15 παράγραφος 2, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, ή (β) να αποτελούν σώρευση διαφόρων μέτρων συμπεριλαμβανομένων παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η οποία να είναι αρκούντως σοβαρή, ούτως ώστε να θίγεται ένα άτομο κατά τρόπο αντίστοιχο με το αναφερόμενο στην παράγραφο (α).» Ούτε θεωρώ ότι κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία υπέδειξε επαρκή σημεία επί της συνέντευξης του Αιτητή ή της έκθεσης/εισήγησης που να τεκμηριώνουν ελλιπή υπό τις περιστάσεις έρευνα της αρμόδιας αρχής κατά την αξιολόγηση των ισχυρισμών του σε σχέση με την παροχή σε αυτόν προσφυγικού καθεστώτος.

 

Ούτε η περίπτωση του Αιτητή εμπίπτει στις προϋποθέσεις παροχής σε αυτόν καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας. Ο λειτουργός κατά την νομική ανάλυση και/ή κατά την υπαγωγή των προσωπικών του δεδομένων του Αιτητή εξέτασε κατά πόσο θα υπόκειτο σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής σε οποιαδήποτε τέτοια σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη ως προσδιορίζεται στο Άρθρου 19 του περί Προσφύγων Νόμου 2000 έως 2025, (Ν.6(Ι)/2000), καταλήγοντας ότι τέτοιος κίνδυνος δεν υφίσταται. Ουδείς εκ των ισχυρισμών που πρόβαλε τεκμηριώνει την ύπαρξη ουσιωδών λόγων ώστε να πιστεύεται ότι ο ίδιος προσωπικά, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, θα υποβληθεί σε κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης ή σε βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, ειδικά δε ως προς το σκέλος της διακινδύνευσης λόγω βίας ασκούμενης αδιακρίτως σε καταστάσεις ένοπλης σύρραξης, ο λειτουργός κατά την νομική ανάλυση εξέτασε σε συνάρτηση με τη περιοχή προηγούμενης διαμονής του Αιτητή ότι δεν θα επηρεαστεί προσωπικά κατά την έννοια του Άρθρου 15 (γ) της Οδηγίας 95/11/ΕΕ δηλαδή λόγω ύπαρξης σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης ασκήσεως βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. Η ύπαρξη «ένοπλης σύρραξης» στο έδαφος μιας χώρας ή μιας περιοχής της ή διάφορων περιοχών της, αν και αναγκαία, δεν είναι επαρκής προϋπόθεση από μόνη της για παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας. Σημειώνεται σε αυτό το σημείο ότι υπάρχει εκτενέστατη αξιολόγηση όλων των συναφών στοιχείων του αιτήματος του Αιτητή από τον λειτουργό στο μέρος της έκθεσης/εισήγησης και/ή αξιολόγησης κινδύνου επιστροφής σε συνάρτηση με την περιοχή διαμονής του όπου γίνεται παράθεση πληροφοριών αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας και/ή εκτενής καταγραφή εξωτερικών πηγών πληροφόρησης σε σχέση με την περιοχή του όπου ο λειτουργός κατά την αξιολόγηση κινδύνου και τη νομική ανάλυση, λαμβάνοντας υπόψη την περιοχή προηγούμενης διαμονής του Αιτητή και των προσωπικών του συνθηκών έκρινε ότι δεν θα αντιμετωπίσει κανένα κίνδυνο που να απορρέει από την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή επιστροφής του (ερ.72-71 Δ.Φ.). Το Δικαστήριο ανέτρεξε σε πρόσφατες και επικαιροποιημένες πηγές πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, ήτοι στην περιφέρεια Sool της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Σομαλίας. Μετά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, δημοσιεύθηκε η πλέον πρόσφατη Έκθεση της European Union Agency for Asylum (EUAA) με τίτλο Somalia: Security Situation (Μάιος 2026)[9], η οποία επικαιροποιεί τις πληροφορίες χώρας προέλευσης αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στις επιμέρους περιφέρειες της Σομαλίας. Το Δικαστήριο, προς πληρέστερη και επικαιροποιημένη εκτίμηση των πραγματικών δεδομένων που αφορούν την περιοχή τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, άντλησε τις κατωτέρω πληροφορίες από την εν λόγω έκθεση, η οποία αποτυπώνει τις εξελίξεις που έλαβαν χώρα μέχρι και την 31/05/26. Ειδικότερα, σύμφωνα με την ανωτέρω έκθεση, η περιφέρεια Sool αποτελεί μία από τις δεκαοκτώ διοικητικές περιφέρειες της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Σομαλίας, διαιρείται στις επαρχίες Taleex, Xudun, Caynabo και Laas Caanood, με πρωτεύουσα τη Laas Caanood. Η έκθεση αναφέρει ότι, κατόπιν των διαμαρτυριών που εκδηλώθηκαν στη Laas Caanood στα τέλη του 2022, η κατάσταση κλιμακώθηκε, τον Φεβρουάριο του 2023, σε ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των δυνάμεων της Somaliland και των νεοσυσταθεισών δυνάμεων της SSC-Khatumo. Τον Αύγουστο του 2023 οι τελευταίες εδραίωσαν τον έλεγχό τους επί της Laas Caanood, μετά την αποχώρηση των δυνάμεων της Somaliland από την πόλη. Ακολούθως, στα τέλη Ιουλίου 2025, η μεταβατική διοίκηση SSC-Khatumo μετατράπηκε σε μόνιμη Ομόσπονδη Πολιτεία (Federal Member State) της Σομαλίας, υπό την ονομασία North Eastern State (NES), η οποία αναγνωρίστηκε από την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Σομαλίας ως η έκτη Ομόσπονδη Πολιτεία της χώρας. Η επικράτεια της NES περιλαμβάνει επισήμως τις περιφέρειες Sool, Sanaag και Buhodle.  Ως προς την παρουσία των εμπλεκομένων δρώντων και τη δυναμική της σύγκρουσης στην Sool, η περιοχή μεταξύ Gumays, Buhodle, Boocame, Xudun και Taleex, συμπεριλαμβανομένης της Laas Caanood, τελούσε υπό τον έλεγχο της αποκαλούμενης «Federal-aligned coalition», ενώ οι πόλεις αυτές, πλην της Boocame, βρίσκονταν επίσης υπό τον άμεσο έλεγχό της. Αντιθέτως, οι περιοχές Qorilugud, Caynabo και Oog τελούσαν υπό τον έλεγχο της διοίκησης της Somaliland, ενώ σε περιοχές δυτικά των Xudun, Gumays και Buhodle καταγραφόταν μικτός έλεγχος μεταξύ των ομοσπονδιακά ευθυγραμμισμένων δυνάμεων και της Somaliland. Αναφορικά με τις πρόσφατες τάσεις ασφαλείας, κατά το διάστημα από 01/04/25 έως 31/03/26 καταγράφηκαν συνολικά 43 περιστατικά ασφαλείας στην περιφέρεια Sool (περιλαμβανομένης της Buhodle), τα οποία αφορούσαν ένοπλες συγκρούσεις, εκρήξεις ή άλλες μορφές απομακρυσμένης βίας, καθώς και περιστατικά βίας κατά αμάχων, με συνολικά 26 καταγεγραμμένους θανάτους. Τα περισσότερα περιστατικά συνδέονταν με συγκρούσεις μεταξύ υποφυλετικών πολιτοφυλακών ή επιθέσεις των τελευταίων κατά αμάχων, ενώ καταγράφηκαν επίσης συγκρούσεις μεταξύ δυνάμεων της SSC-Khatumo και της Somaliland, καθώς και μεταξύ δυνάμεων της Puntland, της Somaliland και της SSC-Khatumo. Ως ενδεικτικά περιστατικά αναφέρονται ο τραυματισμός βοσκού από μέλη φυλετικής πολιτοφυλακής στην Buhodle στις 22 Ιουλίου 2025, οι συγκρούσεις στην Boocame στις 31 Οκτωβρίου 2025 μεταξύ δυνάμεων της Puntland και δυνάμεων πιστών στη νέα διοίκηση της NES, καθώς και οι συγκρούσεις μεταξύ φυλετικών πολιτοφυλακών πλησίον της Qorilugud στις 4 Φεβρουαρίου 2026. Ως προς τις συνέπειες της σύγκρουσης στον άμαχο πληθυσμό, σύμφωνα με τα στοιχεία του UNHCR PRMN, κατά την περίοδο από τον Απρίλιο 2025 έως τον Φεβρουάριο 2026 εκτοπίστηκαν λόγω της σύγκρουσης ή της ανασφάλειας 419 άτομα από την περιφέρεια Sool, εκ των οποίων η πλειονότητα μετακινήθηκε εντός της ίδιας της περιφέρειας. Επιπλέον, σε τμήματα των περιοχών Xudun και Taleex εξακολουθούσαν να υφίστανται σοβαροί έως πολύ σοβαροί περιορισμοί στην ανθρωπιστική πρόσβαση. Παράλληλα, περίπου το 72% του πληθυσμού της περιφέρειας αντιμετώπιζε επίπεδα οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας (IPC Φάσεις 2 έως 4), ενώ περιοχές όπως οι Taleex, Xudun και Buhodle συνέχιζαν να πλήττονται από ελλείψεις ύδατος και ανεπαρκή πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και διατροφής λόγω της περιορισμένης ανθρωπιστικής χρηματοδότησης. Σύμφωνα με την βάση δεδομένων ACLED, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/06/26) στη περιοχή Sool της Σομαλίας καταγράφηκαν μόνο 19 περιστατικά πολιτικής βίας ("Political violence", που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 19 θάνατοι[10]. Να σημειωθεί επίσης ότι σύμφωνα με διαθέσιμες πηγές πληροφόρησης, ο πληθυσμός της περιφέρειας Sool ανερχόταν στους 570,788 κατοίκους[11]. Συνεπώς, το Δικαστήριο κατόπιν επαναξιολόγησης όλων των προσωπικών περιστάσεων του Αιτητή, της κατάστασης ασφαλείας, τον συνολικό αριθμό θανάτων αμάχων (που είναι πολύ χαμηλός) και σε συνάρτηση με τον αριθμό πληθυσμού της γενικότερης περιοχής, καταλήγει ότι δεν υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι με την επιστροφή του στην περιοχή του, θα αντιμετωπίσει προσωπικά πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη – ευρήματα που είναι σε πλήρη σύμπνοια και με τα συμπεράσματα εξατομικευμένης αξιολόγησης των προσωπικών περιστάσεων του Αιτητή από την αρμόδια αρχή.

 

Βάσει των στοιχείων του φακέλου και της έκθεσης/εισήγησης της λειτουργού (ως αναλύονται ανωτέρω) διαπιστώνω επαρκή έρευνα υπό τις περιστάσεις από την Υπηρεσία Ασύλου κατά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης. Η έκταση της έρευνας, ο τρόπος και η διαδικασία που ακολουθήθηκε από την αρμόδια αρχή (Βλέπε Δημοκρατία ν. Κοινότητας Πυργών κ.ά. (1996) 3 Α.Α.Δ. 503, Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ν. Ζάμπογλου (1997) 3 Α.Α.Δ. 270, Αντώνης Ράφτης ν. Δημοκρατίας (2002) 3 Α.Α.Δ. 345) ήταν σύμφωνα με την νομοθεσία και υπό την καθοδήγηση σχετικών επί του θέματος εγχειριδίων. Η απόφαση είναι επαρκώς αιτιολογημένη και είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα πραγματικά και νομικά περιστατικά της υπόθεσης, ενώ η αιτιολογία της προσβαλλόμενης πράξης συμπληρώνεται και/ή αναπληρώνεται μέσα από τα στοιχεία του φακέλου του Αιτητή ήτοι της έκθεσης/εισήγησης της λειτουργού η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της απόφασης του εξουσιοδοτημένου από τον Υπουργό Εσωτερικών αρμόδιου λειτουργού, όπως επίσης και από το σύνολο της όλης διοικητικής ενέργειας με αποτέλεσμα να καθίσταται εφικτός ο δικαστικός έλεγχος (Βλέπε Φράγκου ν. Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ.270). Μετά δε από έλεγχο νομιμότητας/ορθότητας και πραγματικό έλεγχο των περιστάσεων του Αιτητή, όπως αναλύεται ανωτέρω, το Δικαστήριο στα πλαίσια των εξουσιών του, καταλήγει στο ίδιο εύρημα ότι δηλαδή δεν μπορεί να του αναγνωριστεί το καθεστώς του πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας.

 

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται με €1300 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

                        

Μ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.



[1] Απόφαση του ΔΕΕ, Y και Z, ό.π., υποσημείωση 33, σκέψη 51· απόφαση του ΔΕΕ, Χ, Y και Z, ό.π., υποσημείωση 20, σκέψη 43.

[2] Οδηγία 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (αναδιατύπωση)

[3] Ibid 1 υποσημείωση 20, σκέψη 43. Βλέπε επίσης υπόθεση Abdulla κ.λπ., ό.π., υποσημείωση 336, σκέψη 57 (χωρίς ρητή παραπομπή σε υπευθύνους δίωξης).

[4] Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012 στην υπόθεση C-277/11, M. κατά Minister for Justice, Equality and Law Reform, Ιρλανδίας, Attorney General, EU:C:2012:744

[5] EASO (2018), Δικαστική Ανάλυση «Προϋποθέσεις Χορήγησης Διεθνούς Προστασίας (Οδηγία 95/2011/ΕΕ)

[6] Ibid 2 υποσημείωση 33, σκέψη 74 και 75· και υποσημείωση 20, σκέψη 63 και 64. Βλέπε επίσης Εγχειρίδιο UNHCR, ό.π., υποσημείωση 107, σκέψη 45.

[7] Ibid 2 υποσημείωση 33, σκέψη 76. επίσης απόφαση του ΔΕΕ, Abdulla και λοιποίυποσημείωση 336, σκέψη 89· και απόφαση του ΔΕΕ, Χ, Y και Z, υποσημείωση 20, σκέψη 72.

[8] European Union Agency for Asylum (EUAA), Somalia: Country Focus, Country of Origin Information Report, May 2025, σ. 67, διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/2025-05/2025_05_EUAA_COI_Report_Somalia_Country_Focus.pdf (τελευταία πρόσβαση: 29.06.2026).

[9] European Union Agency for Asylum (EUAA), Somalia: Security Situation, Country of Origin Information Report, Μάιος 2026, διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://www.euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/2026-05/2026_05_EUAA_COI_Report_Somalia_Security_Situation.pdf (τελευταία πρόσβαση: 29.06.2026).

[10] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Somalia, Sool, Events / Fatalities, Political Violence, Past Year, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 29/06/2026).

[11] IPC, Somalia: Acute Food Insecurity and Acute Malnutrition Analysis January-June 2026, 24 February 2026, https://www.ipcinfo.org/fileadmin/user_upload/ipcinfo/docs/IPC_Somalia_Acute_Food_Insecurity_Malnutrition_Jan_Jun2026_Report.pdf , p. 4


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο