ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθ. Αρ.: 3839/2024
29 Ιουνίου, 2026
[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ
1) A.Κ.N.
2) M.Κ.N.
Αιτήτριες
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας
Καθ’ ων η Αίτηση
Αγγ. Πλιάκα (κα) για Διονυσία Ζησιμοπούλου Κυριάκου (κα), Δικηγόρος για Αιτήτριες
Ε. Χατζηγιάννη (κα), Δικηγόρος για τους Καθ’ ων η Αίτηση
[Οι Αιτήτριες είναι παρούσες]
[Παρούσα η κα Ζωή Αγαπίου, για πιστή μετάφραση από Ελληνικά σε Γαλλικά και αντίστροφα]
ΑΠΟΦΑΣΗ
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή οι Αιτήτριες προσβάλλουν την απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση, ημερομηνίας 23/08/2024, η οποία τους κοινοποιήθηκε στις 13/09/2024 και με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά τους για διεθνή προστασία ως άκυρη, αντισυνταγματική, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος. Επίσης αιτούνται την έκδοση νέας απόφασης από το Δικαστήριο επί της ουσίας του αιτήματος των Αιτητριών προς αντικατάσταση της προσβαλλόμενης απόφασης.
Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, ως έχουν τεθεί στην Ένσταση των Καθ’ ων η Αίτηση και υποστηρίζονται από τον διοικητικό φάκελο (στο εξής αναφερόμενος ως «δ.φ.») ο οποίος κατατέθηκε ως Τεκμήριο Α κατά τις διευκρινίσεις, έχουν ως ακολούθως:
Η Αιτήτρια 1 είναι (εφεξής «η Αιτήτρια») υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό (εφεξής «ΛΔΚ») και εισήλθε παράτυπα στην Κυπριακή Δημοκρατία. Στις 26/11/2021 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Η Αιτήτρια υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας εκ μέρους της ανήλικης κόρης της, Αιτήτριας 2, στις 13/04/2023. Στις 30/11/2021, κατά την αξιολόγηση της ευαλωτότητάς της, η Αιτήτρια κρίθηκε ως αυξημένου κινδύνου και, συγκεκριμένα, ως και πιθανό θύμα εμπορίας προσώπων. Ως εκ τούτου, κρίθηκε αναγκαία η παροχή διαδικαστικών εγγυήσεων, και ειδικότερα η διεξαγωγή της συνέντευξης από ειδικό λειτουργό γυναικείου φύλου, με τη συνδρομή διερμηνέα γυναικείου φύλου, καθώς και η παραπομπή της στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και στον αρμόδιο μηχανισμό για την εμπορία προσώπων. Στις 06/02/2024 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη της Αιτήτριας από λειτουργό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για το Άσυλο, (στο εξής αναφερόμενος ως «λειτουργός») προς εξέταση του αιτήματός της για διεθνή προστασία.
Μετά τη συνέντευξη, ο λειτουργός ετοίμασε Έκθεση-Εισήγηση ημερομηνίας 09/08/2024 προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου. Στις 23/08/2024 εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, ενέκρινε την ανωτέρω εισήγηση και απέρριψε την αίτηση των Αιτητριών για διεθνή προστασία. Στις 13/09/2024 ετοιμάστηκε απορριπτική επιστολή συνοδευόμενη με την αιτιολόγηση αυτής, η οποία επιδόθηκε στις Αιτήτριες δια χειρός αυθημερόν, κατόπιν μετάφρασης του περιεχομένου της στη μητρική τους γλώσσα από διερμηνέα.
Στις 02/10/2024 καταχωρήθηκε η υπό κρίση προσφυγή στο Δικαστήριο.
Οι Αιτήτριες δια της γραπτής αγόρευσης της ευπαίδευτης συνηγόρου τους, προώθησαν τους ακόλουθους λόγους ακύρωσης: (α) η προσβαλλόμενη πράξη ελήφθη κατά κατάχρηση και υπέρβαση εξουσίας, αναρμοδιότητα και παράβαση της διαδικασίας, (β) η προσβαλλόμενη πράξη ελήφθη ελλείψει δέουσας έρευνας και πλάνης περί τα πράγματα. Ως προς τους νομικούς ισχυρισμούς που προβάλλονται σωρευτικά με τον πρώτο λόγο ακύρωσης, η ευπαίδευτη συνήγορος υποστηρίζει ότι δεν επεξηγήθηκαν στην Αιτήτρια τα βασικά της δικαιώματα, και συγκεκριμένα το δικαίωμά της να έχει δικηγόρο κατά τη συνέντευξη. Ως προς τους νομικούς ισχυρισμούς που προβάλλονται με τον δεύτερο λόγο ακύρωσης, η ευπαίδευτη δικηγόρος υποστηρίζει ότι ο αρμόδιος λειτουργός δεν αξιολόγησε σωστά τα δεδομένα της Αιτήτριας, ούτε το γεγονός ότι συζεί με ομογενή της και πατέρα της κόρη τους, χωρίς να λάβει υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου. Υποστηρίζει ακολούθως η συνήγορος των Αιτητριών ότι δεν έχει προσμετρηθεί η προηγούμενη βλάβη που υπέστη η Αιτήτρια ως θύμα απειλών και βίας. Περαιτέρω, προβάλλεται ότι στην παρούσα διαδικασία παραβιάζεται η αρχή της μη επαναπροώθησης, λόγω της μη δέουσας έρευνας.
Η ευπαίδευτη συνήγορος των Καθ’ ων η Αίτηση, αντικρούοντας τους προβληθέντες ισχυρισμούς, υπέβαλε διά της γραπτής της αγόρευσης ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε από αρμόδιο και δεόντως εξουσιοδοτημένο όργανο. Περαιτέρω, υποστηρίζει η συνήγορος ότι ο ισχυρισμός περί μη ενημέρωσης των δικαιωμάτων της Αιτήτριας θα πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος καθόσον δεν προσδιορίζεται η βλάβη που υπέστη η εν λόγω Αιτήτρια. Ακολούθως, οι Καθ’ ων αντιτείνουν ότι η Αιτήτρια δεν έχει τεκμηριώσει τον ισχυρισμό περί πλάνης στην κρίση των Καθ’ ων και στην εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, δεδομένου ότι ελήφθησαν υπόψη όλα τα κρίσιμα γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης και δεν κατάφερε να αποδείξει ότι συντρέχουν στο πρόσωπο της υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που δικαιολογημένου φόβου δίωξης. Ως εκ τούτου η συνήγορος των Καθ’ ων εισηγήθηκε όπως απορριφθεί η παρούσα προσφυγή και επικυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.
Κατά το στάδιο των διευκρινίσεων της παρούσας υπόθεσης στις 28/01/2026, μετά από παρατήρηση του Δικαστηρίου, δήλωσε ότι δεν έχει προωθήσει ή στοιχειοθετήσει τον ισχυρισμό περί αναρμοδιότητας οργάνου.
Ενόψει της πλήρους δικαιοδοσίας που ασκεί το παρόν Δικαστήριο δυνάμει του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(Ι)/2018), προχωρώ στην εξέταση της επίδικης απόφασης σε συνάρτηση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, όπως προκύπτουν από τον διοικητικό φάκελο της υπόθεσης.
Περί τούτου, κρίνω σκόπιμη την παράθεση αρχικά των ισχυρισμών των Αιτητριών, ως αυτοί προβλήθηκαν καθ’ όλη τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός του και των πραγματικών γεγονότων ως αυτά προκύπτουν από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου.
Κατά το στάδιο υποβολής της αίτησης διεθνούς προστασίας η Αιτήτρια δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της λόγω πολλαπλών απειλών κατά της ζωής της, καθώς και λόγω της σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης που υπέστη.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής της για διεθνή προστασία, η Αιτήτρια δήλωσε ως τόπο καταγωγής και προηγούμενης διαμονής της την Kinshasa και συγκεκριμένα την περιοχή Matete όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε (βλ. ερυθρό 98 1x 97 1x του δ.φ.). Δήλωσε ότι είναι Χριστιανή Προτεστάντισσα ως προς το θρήσκευμα και Mukongo ως προς την εθνοτική της καταγωγή (βλ. ερυθρό 105 του δ.φ.). Ως προς την οικογενειακή της κατάσταση, δήλωσε ότι τέλεσε παραδοσιακό γάμο με Κογκολέζο υπήκοο, αιτητή ασύλου, κατά τη διάρκεια της παραμονής της στην Κυπριακή Δημοκρατία (βλ. ερυθρό 100 1x του δ.φ.). Δήλωσε επίσης ότι έχει τρία ανήλικα τέκνα, εκ των οποίων το ένα βρίσκεται μαζί της στην Κυπριακή Δημοκρατία και τα δύο με τη μητέρα της στην Kinshasa, προσθέτοντας ότι δεν βρίσκεται σε επικοινωνία με τον πατέρα των δύο τέκνων που βρίσκονται στη χώρα καταγωγής και ότι διατηρεί περιορισμένη επικοινωνία με τον πατέρα του τρίτου τέκνου, ο οποίος έχει επιστρέψει στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (βλ. ερυθρό 99 1x του δ.φ.).
Σε σχετική ερώτηση αναφορικά με την ύπαρξη λοιπών μελών της οικογένειάς της, δήλωσε ότι έχει επτά αδέλφια, εκ των οποίων τα τρία διαβιούν στην Αγκόλα, ενώ τα υπόλοιπα ζουν στην Kinshasa μαζί με τη μητέρα της (βλ. ερυθρό 98 2x του δ.φ.). Ανέφερε επίσης ότι ο πατέρας της απεβίωσε το 2018 λόγω ιατρικών προβλημάτων (βλ. ερυθρό 98 2x του δ.φ.). Αναφορικά με το μορφωτικό της υπόβαθρο, δήλωσε ότι ξεκίνησε σπουδές στο τμήμα της νοσηλευτικής στον φορέα Red Cross, ωστόσο τις διέκοψε λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων μετά τον θάνατο του πατέρα της (βλ. ερυθρό 102 1x του δ.φ.). Ως προς την εργασιακή της εμπειρία, ανέφερε ότι εργάστηκε ως οικιακή βοηθός για περίοδο ενός έτους σε οικία πολυμελούς οικογένειας, ενώ προηγουμένως συντηρείτο οικονομικά από συγγενείς της μητέρας της (βλ. ερυθρό 102 1x 100 2x του δ.φ.).
Ερωτηθείσα σχετικά με τους λόγους για τους οποίους αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια, κατά τη διάρκεια της ελεύθερης αφήγησής της, ισχυρίστηκε ότι ξεκίνησε να εργάζεται στο σπίτι μίας οικογενείας ως οικιακή βοηθός και κατά τη διάρκεια της παροχής των εν λόγω υπηρεσιών υπέστη σωματική και σεξουαλική κακοποίηση (βλ. ερυθρό 96 1x του δ.φ.). Ανέφερε ότι μία μέρα λόγω της κακοποίησης που υπέστη μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο και κατόπιν αυτού ο ένας εκ των ατόμων που εργάζονταν στο σπίτι τη βοήθησε να δραπετεύσει (βλ. ερυθρό 96 1x του δ.φ.). Πρόσθεσε ότι τη μετέφερε σε μια εκκλησία στην περιοχή Maluku προκειμένου να κρυφτεί, όπου ο επικεφαλής του σπιτιού την απειλούσε (βλ. ερυθρό 96 1x του δ.φ.). Ερωτηθείσα σχετικά με τον φόβο που διατρέχει σε περίπτωση επιστροφής, ανέφερε ότι ο επικεφαλής του σπιτιού θα την σκοτώσει, καθώς διαθέτει μεγάλη οικονομική δύναμη (βλ. ερυθρό 96 2x του δ.φ.).
Κατά το στάδιο της διερεύνησης των ισχυρισμών της Αιτήτριας, της τέθηκαν ερωτήματα σχετικά την εργασία της ως οικιακή βοηθός στην εν λόγω οικογένεια. Ερωτηθείσα σχετικά με την καθημερινή της ζωή στην οικία όπου παρείχε τις υπηρεσίες της, απάντησε ότι μαγείρευε, καθάριζε και τακτοποιούσε (βλ. ερυθρό 95 2x του δ.φ.). Όταν της ζητήθηκε να παρέχει περαιτέρω πληροφορίες, απάντησε ότι κυρίως μαγείρευε και συμμάζευε το σπίτι (βλ. ερυθρό 95 2x του δ.φ.). Ερωτηθείσα να περιγράψει το σπίτι, ανέφερε ότι ήταν μεγάλο, με επτά δωμάτια, τρία σαλόνια και δύο τραπεζαρίες (βλ. ερυθρό 95 του δ.φ.). Ερωτηθείσα σχετικά με την τοποθεσία του σπιτιού και την εγγύτητά του με το πατρικό της σπίτι, ανέφερε ότι ήταν πολύ μακριά (βλ. ερυθρό 95 4x του δ.φ.). Ως προς τη συμφωνία απασχόλησής της, ανέφερε ότι αρχικά την παραλάμβαναν από το σπίτι της, ενώ στη συνέχεια ξεκίνησε να διαμένει και τα βράδια στην οικία όπου εργαζόταν (βλ. ερυθρό 95 4x του δ.φ.). Ως προς το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ξεκίνησε να εργάζεται στην εν λόγω οικία, απάντησε ότι ξεκίνησε μία Πέμπτη, είτε το 2017, είτε το 2018, είτε το 2019 (βλ. ερυθρό 95 3x του δ.φ.). Όταν ερωτήθηκε σχετικά με την προηγούμενη δήλωσή της ότι ξεκίνησε το 2020, διευκρίνισε ότι μπερδεύτηκε και ότι το σωστό έτος είναι όντως το 2020 (βλ. ερυθρό 94 1x του δ.φ.).
Αναφορικά με τη διαδικασία πρόσληψης της στη συγκεκριμένη εργασία, δήλωσε ότι βρήκε τη δουλειά μέσω του δασκάλου τζούντο του νεότερου αδερφού της, ο οποίος είχε πληροφορηθεί ότι δεν διαθέτει τους οικονομικούς πόρους να στηρίξει τον εαυτό της (βλ. ερυθρό 94 3x του δ.φ.). Ερωτηθείσα συγκεκριμένα για την διαδικασία πρόσληψης που ακολούθησε, ανέφερε ότι την ρώτησαν αν είχε εργαστεί προηγουμένως, αν ξέρει να μαγειρεύει και να συμμαζεύει το σπίτι (βλ. ερυθρό 94 του δ.φ.). Ως προς το προφίλ του εργοδότη της, ανέφερε ότι δεν γνωρίζει το επώνυμο της οικογενείας για την οποία εργαζόταν (βλ. ερυθρό 94 2x του δ.φ.). Ερωτηθείσα πως γίνεται να μην γνωρίζει το επώνυμο της οικογένειας δεδομένου ότι εργάστηκε εκεί για ένα χρόνο, απάντησε ότι είχε το επώνυμο του πρώην πρωθυπουργού του Κονγκό αλλά δε το θυμάται (βλ. ερυθρό 93 2x του δ.φ.). Όταν της ζητήθηκε να περιγράψει τον επικεφαλής του σπιτιού, απάντησε ότι ήταν μεγαλόσωμος, όχι πολύ ψηλός, με σκούρο δέρμα, μούσι και χωρίς μαλλιά (βλ. ερυθρό 93 του δ.φ.). Όταν της ζητήθηκε να περιγράψει την σύζυγο του επικεφαλής, απάντησε ότι είναι από την Ευρώπη, λευκή, όχι πολύ ψηλή, μετρίου αναστήματος (βλ. ερυθρό 93 3x του δ.φ.).
Σε σχετικά ερωτήματα αναφορικά με τις δηλώσεις της ότι υπέστη σεξουαλική κακοποίηση από τον εργοδότη της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι φίλοι του επισκέπτονταν το σπίτι, κατανάλωναν ουίσκι και έκαναν χρήση ουσιών, και ότι ο εργοδότης της ήταν από εκείνους που γίνονται κακότροποι όταν πίνουν (βλ. ερυθρό 92 1x του δ.φ.). Ερωτηθείσα να περιγράψει την πρώτη φορά που εξαναγκάστηκε σε σεξουαλική συνουσία, αποφεύγοντας αναφορές στη σεξουαλική διάσταση των συμβάντων, ανέφερε ότι τότε έπαιρνε τα βρώμικα πιάτα από το δωμάτιο και ότι αυτό ήταν το πρώτο περιστατικό (βλ. ερυθρό 92 1x του δ.φ.). Όταν της ζητήθηκε να παράσχει περαιτέρω πληροφορίες για την πρώτη φορά, ανέφερε ότι, όταν πήρε τα πιάτα, άφησε ένα ποτήρι, γεγονός που εξόργισε τον εργοδότη της. Εκείνος μπήκε στο δωμάτιο, την κλείδωσε και της είπε ότι ακόμη κι αν φώναζε ή μιλούσε, κανείς δεν θα έκανε τίποτα, καθώς εργαζόταν για εκείνον και ήταν ανώτερος της (βλ. ερυθρό 92 1x του δ.φ.).
Ερωτηθείσα τι συνέβη αμέσως μετά το εν λόγω περιστατικό, απάντησε ότι της είπε ότι δεν μπορεί να τον καταγγείλει πουθενά και ότι θα συνεχίζει να εργάζεται εκεί όπως προηγουμένως (βλ. ερυθρό 92 1x του δ.φ.). Αναφορικά με τα συναισθήματα της κατά το εν λόγω συμβάν, απάντησε ότι ήταν πολύ δύσκολο και επώδυνο (βλ. ερυθρό 92 1x του δ.φ.). Ερωτηθείσα πως ήταν να εργάζεται στη συγκεκριμένη οικία μετά από αυτό το περιστατικό, απάντησε ότι έγινε δυσκολότερο (βλ. ερυθρό 92 1x του δ.φ.). Ερωτηθείσα ως προς την συχνότητα τέτοιων περιστατικών, ανέφερε ότι συνέβη πολλαπλές φορές (βλ. ερυθρό 92 1x του δ.φ.). Όταν της ζητήθηκε να περιγράψει τη δεύτερη φορά που κάτι παρόμοιο συνέβη, απάντησε ότι ήταν κατά τη διάρκεια της νύχτας, της τηλεφώνησε και της είπε να κάνει μία δουλειά και έτσι συνέβη (βλ. ερυθρό 91 1x του δ.φ.). Ακολούθως, της ζητήθηκε να παρέχει περαιτέρω πληροφορίες και απάντησε ότι την ξύπνησε λέγοντας της ότι δεν τακτοποίησε το σπίτι και έπρεπε να το κάνει, την κάλεσε μέσα στο σπίτι και τότε συνέβη (βλ. ερυθρό 91 2x του δ.φ.). Ως προς τα συναισθήματα και τις σκέψεις της, ανέφερε ότι ήταν πολύ δύσκολο για εκείνη (βλ. ερυθρό 91 2x του δ.φ.).
Σε σχετικά ερωτήματα αναφορικά με την διαφυγή της από την οικία, η Αιτήτρια ανέφερε ότι κατάφερε να αποδράσει την μέρα που την χτύπησε στο στομάχι (βλ. ερυθρό 88 1x του δ.φ.). Ερωτηθείσα πώς κατάφερε να διαφύγει, απάντησε ότι, αφού την χτύπησε, έστειλε δύο άτομα να την μεταφέρουν σε κλινική και, όταν έφτασαν εκεί, τους ενημέρωσαν ότι έπρεπε να μεταβούν στο νοσοκομείο (βλ. ερυθρό 88 1x του δ.φ.). Όταν της ζητήθηκε να περιγράψει με λεπτομέρειες πώς απέδρασε, απάντησε ότι όταν πήγε στο νοσοκομείο χρειαζόταν επέμβαση, αλλά ο εργοδότης ητς αρνήθηκε να καλύψει το κόστος και τα άτομα που τη συνόδευσαν ενημέρωσαν το προσωπικό, και μια νοσοκόμα την οδήγησε εκτός του νοσοκομείου (βλ. ερυθρό 88 1x του δ.φ.). Σε επόμενη ερώτηση, πρόσθεσε ότι η νοσοκόμα τη βοήθησε να φύγει από το νοσοκομείο μέσω ενός τούνελ, από την πίσω πόρτα, ότι ζήτησε χρήματα από κάποιους ανθρώπους και τελικά κατάφερε να φτάσει στο σπίτι της (βλ. ερυθρό 88 1x του δ.φ.). Ερωτηθείσα τι έκανε αφού δραπέτευσε, ανέφερε ότι πήρε το λεωφορείο για τη περιοχή Bandal και το άτομο που της είχε διασφαλίσει την εργασία, της πρότεινε να πάει σε μία εκκλησία (βλ. ερυθρό 87 2x του δ.φ.).
Ως προς το προφίλ των ατόμων που τη μετέφεραν στη κλινική, απάντησε ότι ήταν με τον εργοδότη της όλη την ώρα (βλ. ερυθρό 88 1x του δ.φ.). Αναφορικά με το νοσοκομείο στο οποίο μεταφέρθηκε, ανέφερε ότι δεν γνωρίζει το όνομα, μόνο ότι ήταν στη περιοχή Gombe (βλ. ερυθρό 88 1x του δ.φ.). Ερωτηθείσα να εξηγήσει την αντίφαση σε πληροφορίες που έδωσε κατά την εκτίμηση της ευαλωτότητας της ως προς την απόδραση της, αναφέρθηκε σε άλλο περιστατικό, κατά το οποίο είχε μείνει έγκυος και εξαναγκάστηκε σε έκτρωση (βλ. ερυθρό 87 1x).
Ερωτηθείσα για τις συνθήκες διαβίωσης της στην εκκλησία μετά την απόδραση, η Αιτήτρια ανέφερε ότι δέχθηκε απειλές από τον εργοδότη της πολλές φορές (βλ. ερυθρό 86 1x του δ.φ.). Όταν της ζητήθηκε να περιγράψει αυτές τις απειλές, ανέφερε ότι όσο ήταν στην εκκλησία ήρθαν πολλές φορές (βλ. ερυθρό 86 1x του δ.φ.). Όταν της ζητήθηκε να περιγράψει το περιστατικό κατά το οποίο ήρθαν στην εκκλησία, ανέφερε ότι μπήκαν μέσα το βράδυ και την αναζητούσαν, αλλά δεν ήταν παρούσα. Πληροφορήθηκε το περιστατικό εκ των υστέρων, προσθέτοντας ότι χτύπησαν κάποια άτομα (βλ. ερυθρό 86 1x του δ.φ.). Ερωτηθείσα πως πληροφορήθηκε ότι την αναζητούσαν, απάντησε ότι κράτησαν τον πάστορα και τον ρωτούσαν που βρίσκεται η Αιτήτρια (βλ. ερυθρό 86 1x του δ.φ.). Κατόπιν, ερωτήθηκε αν την απείλησαν με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, στο οποίο απάντησε ότι την αναζητούσαν για να τη σκοτώσουν (βλ. ερυθρό 86 1x του δ.φ.).
Ερωτηθείσα πως παρέμεινε ασφαλής παρά τις απειλές, απάντησε ότι δεν ένιωθε ασφαλής, μετακινούνταν συνεχώς από εδώ κι από εκεί και δεν είχε σταθερό μέρος διαμονής (βλ. ερυθρό 86 1x του δ.φ.). Ως προς τη δυνατότητα καταγγελίας των εν λόγω περιστατικών στις αρχές της χώρας, απάντησε ότι δεν θα συνέβαινε τίποτα, καθώς εκείνος διέθετε χρήματα ενώ εκείνη όχι (βλ. ερυθρό 86 1x του δ.φ.).
Οι εν λόγω ισχυρισμοί της Αιτήτριας αξιολογήθηκαν από τον λειτουργό, ο οποίος εντόπισε στην Έκθεση-Εισήγησή του τρεις (3) ουσιώδεις ισχυρισμούς, οι οποίοι προέκυψαν από τις δηλώσεις της. Συγκεκριμένα:
1. Ταυτότητα, προφίλ και χώρα καταγωγής της Αιτήτριας.
2. Η Αιτήτρια υπέστη σωματική και σεξουαλική κακοποίηση από τον πρώην εργοδότη της.
3. Η Αιτήτρια δέχθηκε απειλές από τον πρώην εργοδότη της αφού δραπέτευσε από το σπίτι.
Ως προς τον πρώτο ισχυρισμό της Αιτήτριας, ο αρμόδιος λειτουργός αξιολόγησε αυτόν ως εσωτερικά και εξωτερικά αξιόπιστο και τον έκανε δεκτό, αποδεχόμενος τα στοιχεία του προφίλ της Αιτήτριας, καθώς απάντησε σε όλα τα ερωτήματα που της τέθηκαν με συνάφεια, παρέχοντας συγκεκριμένες και επαρκείς πληροφορίες και οι δηλώσεις της επιβεβαιώθηκαν από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.
Ως τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό σχετικά με την σωματική και σεξουαλική κακοποίηση που υπέστη από τον πρώην εργοδότη της, ο αρμόδιος λειτουργός απέρριψε τον εν λόγω ισχυρισμό, καθότι έκρινε ότι οι δηλώσεις της Αιτήτριας στερούνταν ικανοποιητικών και επαρκών πληροφοριών.
Αξιολογώντας την εσωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι η Αιτήτρια δεν παρείχε επαρκείς και συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με την εργασία της ως οικιακή βοηθός, δεδομένου ότι δεν μπορούσε να προσδιορίσει χρονικά πότε ξεκίνησε να εργάζεται στη συγκεκριμένη θέση, παρέχοντας αντιφατικές ημερομηνίες, ούτε ήταν σε θέση να περιγράψει με σαφήνεια τα καθήκοντά της. Ακολούθως, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι η Αιτήτρια παρείχε αντιφατικές και μη λεπτομερείς απαντήσεις σχετικά με το επώνυμο της οικογένειας που την απασχολούσε, αναφέροντας αφενός ότι δεν το γνωρίζει και αφετέρου ότι είναι το επίθετο του πρώην πρωθυπουργού το οποίο όμως δεν θυμάται. Ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι η Αιτήτρια δεν παρείχε συγκεκριμένες και λεπτομερείς πληροφορίες αναφορικά με τα μέλη της οικογένειας που διέμεναν στην εν λόγω οικία, σημειώνοντας ότι δεν γνώριζε ποια ήταν τα παιδιά της οικογένειας ούτε την ηλικία τους. Ως προς τη διαδικασία πρόσληψης της, ο λειτουργός έκρινε ότι δεν την περιέγραψε με συνάφεια και επαρκείς πληροφορίες χωρίς να μπορεί να προσδιορίζει επακριβώς ποιο ήταν το πρόσωπο που την συνέστησε. Ως προς τη συμφωνία απασχόλησης της, θεωρήθηκε ότι η Αιτήτρια δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την αρχική συμφωνία και τους όρους αυτής, καθώς επίσης και ότι δεν έδωσε ικανοποιητικές απαντήσεις σχετικά με τον λόγο που ξεκίνησε να διαμένει στην οικία και την τοποθεσία αυτής.
Αναφορικά με τις δηλώσεις της Αιτήτριας περί σεξουαλικής και σωματικής κακοποίησης από τον πρώην εργοδότη και επικεφαλή του σπιτιού, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι οι απαντήσεις της δεν ήταν επαρκείς και λεπτομερείς, καθώς δεν ήταν σε θέση να παρέχει πληροφορίες ως με το πρώτο περιστατικό σεξουαλικής κακοποίησης και να εξηγήσει τις συνθήκες και περιστάσεις του εν λόγω περιστατικού. Έκρινε επίσης ο λειτουργός ότι ο τρόπος με τον οποίον η Αιτήτρια περιέγραψε τι συνέβη μετά το περιστατικό ήταν μη συγκεκριμένος και λεπτομερής καθώς και ότι δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες ως προς το πως άλλαξε η καθημερινή της ζωή μετά το εν λόγω συμβάν. Παρομοίως, έκρινε ο λειτουργός ότι οι δηλώσεις της Αιτήτριας αναφορικά με το δεύτερο περιστατικό ήταν μη λεπτομερείς και συγκεκριμένες, προσθέτοντας ότι παρόμοια ήταν και η περιγραφή των σκέψεων και συναισθημάτων της κατά το εν λόγω συμβάν. Ακολούθως, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση ούτε να προσδιορίσει χρονικά τα περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης, ούτε να αναφέρει τη συχνότητα ή τον αριθμό των φορών που συνέβησαν τέτοιου είδους περιστατικά. Ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι η περιγραφή του περιστατικού με συνάδελφο του εργοδότη, ο οποίος την κακοποίησε σεξουαλικά, δεν περιείχε επαρκείς λεπτομέρειες, καθώς η Αιτήτρια αναφέρθηκε σε αυτό με τρόπο γενικό.
Επιπροσθέτως, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας αναφορικά με την απόδρασή της δεν παρείχαν επαρκείς πληροφορίες, καθώς δεν εξήγησε τον ρόλο των δύο ανδρών που την βοήθησαν να αποδράσει, τη βοήθεια που της παρείχε η νοσοκόμα, ούτε ήταν σε θέση να αναφέρει το όνομα του νοσοκομείου. Θεωρήθηκε επίσης ότι η αφήγηση της Αιτήτριας ήταν αντιφατική σε σχέση με τις δηλώσεις της κατά τη διαδικασία εκτίμησης της ευαλωτότητάς της, όπου είχε αναφερθεί σε έκτρωση, χωρίς ωστόσο κατά τη διάρκεια της προσωπικής συνέντευξης να είναι σε θέση να παρέχει επαρκείς πληροφορίες για το συγκεκριμένο περιστατικό. Εν κατακλείδι, έκρινε ο λειτουργός ότι η Αιτήτρια δεν παρείχε λεπτομερείς πληροφορίες ως προς το πως κατέληξε στην εκκλησία αφού δραπέτευσε, ποιος της έδωσε χρήματα, ποιος εμπλεκόταν στο συγκεκριμένο περιστατικό ή που ακριβώς πήγε.
Κατέληξε δε ο αρμόδιος λειτουργός ότι οι δηλώσεις της Αιτήτριας ως προς τον συγκεκριμένο ισχυρισμό ήταν μη συνεκτικές, μη ικανοποιητικές και χωρίς βιωματικό στοιχείο, δεδομένου ότι αναμενόταν από μία ενήλικη και μορφωμένη γυναίκα να είναι σε θέση να παρέχει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις εμπειρίες της.
Αξιολογώντας την εξωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός παρέθεσε πηγές πληροφόρησης σχετικά με τη σεξουαλική βία στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, συμπεραίνοντας ότι, παρόλο που οι πηγές αναφέρουν περιστατικά σεξουαλικής βίας, η εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεων αναφορικά με τις προσωπικές εμπειρίες της Αιτήτριας δεν έχει θεμελιωθεί. Συνεπώς, ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίφθηκε.
Ως προς τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό σχετικά με τις απειλές που δέχθηκε η Αιτήτρια αφού δραπέτευσε από το σπίτι, ο αρμόδιος λειτουργός απέρριψε τον εν λόγω ισχυρισμό, καθότι έκρινε ότι οι δηλώσεις της Αιτήτριας στερούνταν ικανοποιητικών και επαρκών πληροφοριών.
Αξιολογώντας την εσωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι η Αιτήτρια δεν παρείχε μία συνεκτική αφήγηση ως προς τη χρονική αλληλουχία των απειλών που δέχθηκε και των συμβάντων που διαδραματίστηκαν. Έκρινε ο αρμόδιος λειτουργός ότι η Αιτήτρια δεν παρείχε συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με το περιστατικό κατά το οποίο εισέβαλαν στην εκκλησία, το προφίλ των εισβολέων, την έκταση της ζημιάς που προκάλεσαν ή τις απειλές που διατυπώθηκαν. Ακολούθως, όσον αφορά τις απειλές που δέχθηκε, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι οι δηλώσεις της Αιτήτριας δεν ήταν συγκεκριμένες όσον αφορά τη φύση και την προέλευση τους, και όταν της ζητήθηκε να τις περιγράψει, αναφέρθηκε μόνο στο περιστατικό εισβολής στην εκκλησία.
Αξιολογώντας την εξωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός παρέθεσε πηγές πληροφόρησης σχετικά με γυναίκες που αναζητούν καταφύγιο σε εκκλησίες στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, συμπεραίνοντας ότι, παρόλο που οι πηγές αναφέρουν περιστατικά γυναικών που δραπετεύουν από κακοποιητικές καταστάσεις και αναζητούν καταφύγιο σε τόπους λατρείας, η εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεων αναφορικά με τις προσωπικές εμπειρίες της Αιτήτριας δεν έχει θεμελιωθεί. Συνεπώς, ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίφθηκε.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου σε περίπτωση επιστροφής των Αιτητριών, βάσει του αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού περί ταυτότητας, προφίλ και χώρας καταγωγής τους, καθώς και βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών για την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, ήτοι στην Κινσάσα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό. Κρίθηκε ότι, βάσει της κατάστασης ασφαλείας, δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι να θεωρηθεί ότι οι Αιτήτριες θα υποστούν δίωξη ή σοβαρή απειλή σε περίπτωση επιστροφής στη Kinshasa της ΛΔΚ. Συγχρόνως, ο αρμόδιος λειτουργός έλαβε υπόψη το προφίλ της Αιτήτριας ως γυναίκα μόνη και παρέθεσε πηγές πληροφόρησης σχετικά με τη μεταχείριση γυναικών παρόμοιου προφίλ. Ο αρμόδιος λειτουργός συμπέρανε ότι η Αιτήτρια διέμεινε στη Kinshasa επί σειρά ετών ως μητέρα δύο ανήλικων τέκνων, χωρίς να έχει υποστεί έμφυλη βία, χωρίς να αντιμετώπισε δυσκολίες στην πρόσβαση στην εκπαίδευση ή στην εργασία λόγω του φύλου της, και έχοντας την οικονομική υποστήριξη της οικογένειας της μητέρας της, της μητέρας της που φροντίζει τα τέκνα της και των αδελφών της.
Δεδομένων των ανωτέρω και του γεγονότος ότι πρόκειται για υγιή γυναίκα, χωρίς αναφερόμενα ιατρικά προβλήματα, η οποία μπόρεσε να υποστηρίξει οικονομικά τον εαυτό της μέσω της απασχόλησής της ως οικιακή βοηθός, θεωρήθηκε ότι θα είναι ικανή να υποστηρίξει οικονομικά τον εαυτό της και τα ανήλικα τέκνα της, λαμβάνοντας συγχρόνως βοήθεια από την οικογένειας της. Δεδομένου του μορφωτικού της επιπέδου και της ικανότητάς της να εργαστεί, κρίθηκε ότι δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι να θεωρηθεί ότι, λόγω του προφίλ της, θα υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής στη Kinshasa της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό.
Ακολούθως, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή της σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως αναφέρεται στην Έκθεση-Εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών της Αιτήτριας 1, του προσωπικού τους προφίλ και της αξιολόγησης κινδύνου, δεν τεκμηριώθηκε βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης σε περίπτωση επιστροφής τους στη χώρα καταγωγής της, για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου, και ως εκ τούτου κρίθηκε ότι οι Αιτήτριες δεν πληρούν τις προϋποθέσεις υπαγωγής του στο καθεστώς του πρόσφυγα.
Επιπροσθέτως, κρίθηκε ότι οι Αιτήτριες κατά την επιστροφή τους στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό δεν θα αντιμετωπίσουν πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας και 19(2)(α) του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ότι θα υποστεί πραγματικό κίνδυνο βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας, αντίστοιχο άρθρο 19(2)(β) του περί Προσφύγων Νόμου. Αναφορικά με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο λειτουργός, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Αιτήτριες σε περίπτωση επιστροφής τους στην Kinshasa της ΛΔΚ, δεν θα αντιμετωπίσουν κίνδυνο ή σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής τους ακεραιότητας ως άμαχες λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας, αφού στην εν λόγω περιοχή δεν υπάρχει ένοπλη σύγκρουση. Ως εκ τούτου, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε ότι οι Αιτήτριες δεν πληρούν τις προϋποθέσεις υπαγωγής τους στο καθεστώς της συμπληρωματικής προστασίας.
Υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης, κρίνω ότι ορθά και εμπεριστατωμένα οι Καθ’ ων η Αίτηση αξιολόγησαν το αίτημα των Αιτητριών και κατέληξαν τόσο στα ευρήματα περί αναξιοπιστίας των ουσιωδών ισχυρισμών της Αιτήτριας όσο και στη μη υπαγωγή των Αιτητριών σε προσφυγικό καθεστώς. Συμφωνώ με την αιτιολόγηση της Διοίκησης ότι οι δηλώσεις της Αιτήτριας στερούνταν επαρκών πληροφοριών, λεπτομερειών και συνοχής. Τονίζω δε ότι το βάρος απόδειξης του αιτήματος βαραίνει αρχικά τον ίδιο τον αιτητή (Άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου).
Κατά συνέπεια, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι έγινε δέουσα έρευνα πριν τη λήψη της επίδικης απόφασης, η αιτιολόγηση της οποίας συμπληρώνεται από τα στοιχεία του Διοικητικού Φακέλου ως ανωτέρω αναλύεται (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158(Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ. 371 και Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 270). Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99). Η έρευνα που είχε προηγηθεί ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει η Αιτήτρια, όπως αναλύεται ανωτέρω.
Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, κρίνεται ότι τα όσα προέβαλε η Αιτήτρια δεν παρουσιάζουν οποιοδήποτε βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης στη χώρα καταγωγής της είτε για την ίδια είτε για την Αιτήτρια 2. Η Αιτήτρια δεν κατάφερε να τεκμηριώσει με αξιοπιστία και αληθοφάνεια τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς που θα την ενέτασσαν στον ορισμό του πρόσφυγα. Από τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μου προκύπτει πως η Αιτήτρια είχε αρκετές ευκαιρίες κατά το στάδιο της συνέντευξής της να αναπτύξει με κάθε λεπτομέρεια τον πυρήνα του αιτήματός της και να θεμελιώσει τον ισχυριζόμενο κίνδυνο που αντιμετωπίζει στη χώρα καταγωγής της. Ούτε στην ενώπιον μου διαδικασία που είχε τη δυνατότητα μέσω της συνηγόρου της να εμπλουτίσει την επιχειρηματολογία της, έθεσε ενώπιον μου οποιοδήποτε βάσιμο στοιχείο ή ισχυρισμό. Κατά συνέπεια, ενόψει των προβαλλόμενων ισχυρισμών δεν θα μπορούσε να παραχωρηθεί στις Αιτήτριες καθεστώς πρόσφυγα.
Κατά τα παραπάνω, δεν μπορεί να παραχωρηθεί στις Αιτήτριες ούτε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας επί τη βάσει των άρθρων 19 (2) (α) και (β) του Περί Προσφύγων Νόμου, καθώς δεν έχει στοιχειοθετηθεί πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης υπό τις εκεί προβλεπόμενες μορφές.
Προκειμένου δε να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής τους, οι Αιτήτριες θα αντιμετωπίσουν σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής τους ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε επικαιροποιημένες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα των Αιτητριών, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί σε αυτήν και συγκεκριμένα στην πρωτεύουσα Kinshasa, η οποία, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, θεωρείται ο τόπος καταγωγής και συνήθους διαμονής των Αιτητριών.
Αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση στη χώρα καταγωγής των Αιτητριών, επικαιροποιημένες πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι, η σύγκρουση στις ανατολικές επαρχίες, ιδίως με τη συμμετοχή της αντάρτικης ομάδας M23 που υποστηρίζεται από τις αρχές της Rwanda, συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους [2024]. […] Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (IOM) ανέφερε ότι έως το τέλος Μαΐου, 1,77 εκατομμύρια άνθρωποι στο North Kivu είχαν εκτοπιστεί λόγω επιθέσεων της M23, ενώ σημείωσε αύξηση της σεξουαλικής βίας και της εκμετάλλευσης που στοχεύει γυναίκες και κορίτσια.[1] Τα ανωτέρω επιβεβαιώνονται από άλλες διαθέσιμες πηγές πληροφόρησης στις οποίες αναφέρεται ότι οι επιθέσεις κατά αμάχων συνεχίστηκαν καθώς η σύγκρουση μεταξύ ένοπλων ομάδων και κυβερνητικών δυνάμεων κλιμακώθηκε. Τουλάχιστον 100 άμαχοι σκοτώθηκαν ως αποτέλεσμα αδιάκριτων βομβαρδισμών από κυβερνητικές δυνάμεις και ένοπλες ομάδες. Κυβερνητικές δυνάμεις προχώρησαν σε εξωδικαστικές εκτελέσεις 250 ατόμων.[2]
Αναφορικά με τη κατάσταση ασφαλείας στη περιοχή συνήθους διαμονής των Αιτητριών, και συγκεκριμένα στην πόλη Kinshasa, πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι, σποραδικά περιστατικά ασφαλείας αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια του 2024, συμπεριλαμβανομένων διαδηλώσεων, μιας απόπειρας πραξικοπήματος, μιας απόδρασης από τη φυλακή Makala, καθώς και ορισμένων περιστατικών στην αγροτική περιοχή της κοινότητας Maluku λόγω της σύγκρουσης που λαμβάνει χώρα στη γειτονική επαρχία Mai-Ndombe. Το Κοινό Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών θεωρεί την επαρχία Kinshasa ως μη επηρεαζόμενη από ένοπλη σύγκρουση. Από την επιδείνωση της κατάστασης ασφάλειας στα ανατολικά το 2025, πέραν των διαδηλώσεων κατά δυτικών πρεσβειών, δεν έχουν αναφερθεί σοβαρά περιστατικά ασφαλείας στην Kinshasa.[3] Επιπροσθέτως, η Διεθνής Αμνηστία αναφέρει ότι [κατά τη διάρκεια του 2024] πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας, Kinshasa, σε σχέση με την ένοπλη σύγκρουση μεταξύ του March 23 Movement (M23), μιας ένοπλης ομάδας που φέρεται να υποστηρίζεται από τη Rwanda, και των κυβερνητικών δυνάμεων της Democratic Republic of the Congo (DRC) και των συμμάχων τους. Οι διαδηλώσεις αφορούσαν επίσης την φερόμενη υποστήριξη δυτικών χωρών, συμπεριλαμβανομένων της France, του UK και των USA, προς τη Rwanda.[4]
Σύμφωνα με προσαρμοσμένη έρευνα στην βάση δεδομένων του ACLED και για τη πληρότητα της έρευνας, κατά το προηγούμενο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης 04/02/2026) στην Kinshasa, καταγράφηκαν 160 περιστατικά ασφαλείας, από τα οποία προκλήθηκαν 57 θάνατοι.[5] Σημειώνεται, ότι σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις ο πληθυσμός της πόλης Κinshasa το 2026 ανέρχεται στους 18,552,800 κατοίκους.[6]
Κατά συνέπεια, η Kinshasa που συνιστά τον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής των Αιτητριών, δεν φαίνεται να πλήττεται σε τέτοιο βαθμό από συγκρούσεις και περιστατικά βίας, τα οποία να ανάγονται σε τόσο υψηλό επίπεδο, ώστε να θεωρούνται ότι πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας, ως αυτό ερμηνεύθηκε από το ΔΕΕ.[7] Λαμβάνοντας υπόψιν και τις προσωπικές περιστάσεις της Αιτήτριας, ως ανωτέρω αναλύθηκε, θεωρώ ότι δεν εγείρονται ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι αυτή ή η Αιτήτρια 2 θα διατρέξουν κίνδυνο να υποστούν σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής τους στη χώρα καταγωγής τους.
Αναφορικά με το προφίλ της Αιτήτριας 2, ως τέκνου γεννημένου εκτός γάμου στην Κυπριακή Δημοκρατία, παρατίθενται παλαιότερες πηγές πληροφόρησης, καθότι δεν κατέστη δυνατός ο εντοπισμός επικαιροποιημένων στοιχείων.
Αναφορικά με την απόκτηση ιθαγένειας πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι, ένα παιδί που γεννήθηκε από έναν γονέα υπηκοότητας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, είτε τον πατέρα είτε τη μητέρα, είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό εκ γενετής. [...] Σύμφωνα με το Άρθρο 13 της σχετικής νομοθεσίας, η απόκτηση της υπηκοότητας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό κατόπιν επιλογής εφαρμόζεται στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) παιδί που γεννήθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ή σε άλλη χώρα και έχει έναν γονέα υπηκοότητας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, β) παιδί που έχει υιοθετηθεί νομίμως από υπήκοο της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, γ) παιδί που έχει υιοθετηθεί από πρόσωπο το οποίο απέκτησε ή αποκατέστησε οικειοθελώς την υπηκοότητα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό.[8]
Λαμβάνοντας υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού ως αυτό ορίζεται στο άρθρο 9ΚΕ του Περί Προσφύγων Νόμου του 2000, παρατίθενται πηγές πληροφόρησης σχετικές με την ποιότητα ζωής και τη κοινωνική ανάπτυξη στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.
Αναφορικά με τη πρόσβαση στην εκπαίδευση πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι, συνολικά, ο αριθμός των παιδιών που είναι εγγεγραμμένα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση έχει αυξηθεί από 11,9 εκατομμύρια (10,7 εκατομμύρια σε δημόσια σχολεία) την περίοδο 2010–2011 σε 16,1 εκατομμύρια (14,2 εκατομμύρια σε δημόσια σχολεία) την περίοδο 2018–2019 και σε 20,2 εκατομμύρια (17,9 εκατομμύρια σε δημόσια σχολεία) την περίοδο 2020–2021. Ωστόσο, το ποσοστό ολοκλήρωσης της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης παραμένει χαμηλό και ανέρχεται στο 75%. Περαιτέρω, η ποιότητα της εκπαίδευσης αποτελεί σοβαρό ζήτημα. Ένα παιδί στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό αναμένεται να ολοκληρώσει κατά μέσο όρο 9,1 έτη φοίτησης έως την ηλικία των 18 ετών, όμως, όταν η φοίτηση προσαρμόζεται με βάση τα μαθησιακά αποτελέσματα, αντιστοιχεί ουσιαστικά σε μόλις 4,5 έτη εκπαίδευσης. Η ποιότητα της εκπαίδευσης είναι εξαιρετικά χαμηλή, καθώς εκτιμάται ότι το 97% των παιδιών ηλικίας 10 ετών στη ΛΔΚ βρίσκεται σε κατάσταση μαθησιακής φτώχειας, δηλαδή δεν μπορεί να διαβάσει και να κατανοήσει ένα απλό κείμενο.[9]
Ελλείψει νεότερων πηγών, παλαιότερα στοιχεία αναφέρουν ότι σύμφωνα με το Άρθρο 43 του Συντάγματος (όπως τροποποιήθηκε τελευταία το 2006), η εκπαίδευση στην πρωτοβάθμια δημόσια εκπαίδευση είναι δωρεάν και υποχρεωτική. […] Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να παρέχει δωρεάν εκπαίδευση με συνέπεια σε όλες τις επαρχίες της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, καθώς το κράτος εμπλέκεται κυρίως στην εκπαίδευση στην Κινσάσα, όπου διαμένει μικρό ποσοστό των μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας. […] Το 2021, τα ποσοστά φοίτησης των κοριτσιών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ήταν χαμηλότερα από εκείνα των αγοριών, λόγω οικονομικών, πολιτισμικών ή λόγων ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων των πρόωρων γάμων και των εγκυμοσύνων ανηλίκων. Όταν οι οικογένειες δυσκολεύονται να καλύψουν τα σχολικά έξοδα, τα αγόρια συχνά προτιμώνται έναντι των κοριτσιών για την πρόσβαση στην εκπαίδευση. Είναι επίσης συνήθης πρακτική τα κορίτσια να υφίστανται σεξουαλική εκμετάλλευση, καθώς και πιέσεις από εκπαιδευτικούς για παροχή σεξουαλικών ανταλλαγμάτων με αντάλλαγμα υψηλότερους βαθμούς.[10]
Αναφορικά με την πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι, η δημόσια υγειονομική περίθαλψη στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔ Κονγκό) διαρθρώνεται σε τρία επίπεδα: πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη. Η πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη θα πρέπει να παρέχει βασικές παρεμβάσεις οικογενειακού προγραμματισμού, όπως προφυλακτικά και αντισυλληπτικά χάπια, βασική θεραπεία για HIV/AIDS, βασική αντιμετώπιση της ελονοσίας, ένα φάσμα βασικών παιδιατρικών υπηρεσιών, βασικές υπηρεσίες για τη φυματίωση, διατροφική υποστήριξη για εγκύους και σειρά παιδικών εμβολιασμών. Οι υπηρεσίες αυτές προορίζονται να είναι διαθέσιμες σε τοπικά κέντρα υγείας σε ολόκληρη τη χώρα. […] Η δευτεροβάθμια υγειονομική περίθαλψη στη ΛΔ Κονγκό θα πρέπει να προσφέρει πιο εξειδικευμένη και σύνθετη θεραπεία σε νοσοκομεία. Περιλαμβάνει τη θεραπεία για διάφορα χρόνια νοσήματα, καθώς και παιδικούς εμβολιασμούς. […] Το τριτοβάθμιο επίπεδο υγειονομικής περίθαλψης προσφέρει εξειδικευμένη φροντίδα από ιατρούς ειδικοτήτων σε πανεπιστημιακά νοσοκομεία και στο εθνικό νοσοκομείο, συμπεριλαμβανομένου του L'Hôpital du Cinquantenaire de Kinshasa.[11]
Ως εκ τούτου, δεν διαφαίνεται εύλογη πιθανότητα να υποστεί πραγματική βλάβη σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα της ή να παραβιαστούν βασικά της δικαιώματα ως ανήλικη, ώστε να θεωρείται ότι με την επιστροφή της δεν λαμβάνονται υπόψιν τα βέλτιστα συμφέροντα της ως ανήλικη.
Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως οι Αιτήτριες δεν κατάφεραν να αποδείξουν ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό τους πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή τους στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.
Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον των Αιτητριών και υπέρ των Καθ’ ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Freedom House, Democratic Republic of the Congo, 2025, διαθέσιμο σε: https://freedomhouse.org/country/democratic-republic-congo/freedom-world/2025 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 04/02/2026)
[2] Amnesty International, Democratic Republic of the Congo 2024, Απρίλιος 2025, διαθέσιμο σε: https://www.amnesty.org/en/location/africa/east-africa-the-horn-and-great-lakes/democratic-republic-of-the-congo/report-democratic-republic-of-the-congo/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 04/02/2026)
[3] CEDOCA, COI Focus, Republique Democratique du Congo: Situation sécuritaire [Democratic Republic of the Congo: Security Situation], Φεβρουάριος 2025, σελ. 2, διαθέσιμο σε: https://www.cgrs.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_rdc._situation_securitaire_20250225_2.pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 04/02/2026)
[4] Amnesty International, Democratic Republic of the Congo 2024, Απρίλιος 2025, διαθέσιμο σε: https://www.amnesty.org/en/location/africa/east-africa-the-horn-and-great-lakes/democratic-republic-of-the-congo/report-democratic-republic-of-the-congo/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 04/02/2026)
[5] ACLED Explorer, προσαρμοσμένη έρευνα, διαθέσιμο σε: https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 04/02/2026)
[6] World Population Review, Kinshasa DR Congo, διαθέσιμο σε: https://worldpopulationreview.com/cities/dr-congo/kinshasa (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 04/02/2026)
[7] Βλ. C-285/12 Aboubacar Diakité ν. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides και στην C-465/07 Meki Elgafaji, Noor Elgafali v Staatssecretaris van Justitie
[8] Immigration and Refugee Board of Canada, Democratic Republic of the Congo: Requirements and procedures for the restoration of Congolese nationality after it was lost; the possibility for persons born in the Democratic Republic of the Congo (DRC) who were raised outside of the country to reacquire Congolese nationality; whether the children of Congolese nationals can acquire Congolese nationality, Μάρτιος 2020, διαθέσιμο σε: https://www.irb-cisr.gc.ca/en/country-information/rir/Pages/index.aspx?doc=458091&pls=1 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 04/02/2026)
[9] ACCORD – Austrian Centre for Country of Origin and Asylum Research and Documentation, Query response on DR Congo: Situation of single mothers; security situation; economic situation; supply situation; situation of children, Οκτώβριος 2024, διαθέσιμο σε: https://www.ecoi.net/en/document/2118016.html (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 04/02/2026)
[10] The Danish Immigration Service, Democratic Republic of the Congo Socioeconomic conditions in Kinshasa, Οκτώβριος 2022, σελ. 20-21, διαθέσιμο σε: https://us.dk/media/ofggkep0/notat-drc-kinshasa.pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 04/02/2026)
[11] The Danish Immigration Service, Democratic Republic of the Congo Socioeconomic conditions in Kinshasa, Οκτώβριος 2022, σελ. 24, διαθέσιμο σε: https://us.dk/media/ofggkep0/notat-drc-kinshasa.pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης: 04/02/2026)
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο