ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 4429/24

29 Ιουνίου, 2026

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ

D.I.  

Αιτητής

-και-

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω του Διευθυντού της Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

 

Ζ. Ποντίκη (κα) για Αλταχέρ Μπενέτης και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόροι για τον Αιτητή

Κ. Ιμανίμης (κος) για Ν. Νικολάου (κος), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση

[ο Αιτητής είναι παρών]

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π:  Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ' ων η Αίτηση, ημερομηνίας 14/10/2024, με την οποίαν απορρίφθηκε το αίτημα του για διεθνή προστασία ως άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.  Περαιτέρω, αιτείται απόφαση του Δικαστηρίου με την οποίαν να αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή εναλλακτικά ως δικαιούχος συμπληρωματικής προστασίας.  Επιπλέον, αιτείται απόφασης η οποία να αναγνωρίζει ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του,   θα παραβιαστεί το άρθρο 2 και/ή το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. 

 

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, ως έχουν τεθεί στην Ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση, έχουν ως ακολούθως:

 

Ο Αιτητής είναι υπήκοος της Δημοκρατίας του Μπουρούντι (εφεξής «Μπουρούντι») και εισήλθε παράνομα στην Κυπριακή Δημοκρατία.  Στις 04/01/2022, υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.

 

Στις 10/10/2024, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή ενώπιον αρμόδιου λειτουργού της Υπηρεσίας Ασύλου (εφεξής «αρμόδιος λειτουργός») προς εξέταση του αιτήματός του για διεθνή προστασία.  Μετά τη συνέντευξη, ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε Έκθεση-Εισήγηση ημερ. 12/10/2024 προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου.  Εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών ως ο Νόμος ορίζει,  λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου, ενέκρινε για λογαριασμό του Προϊστάμενου την ανωτέρω εισήγηση στις 14/10/2024 και απέρριψε την αίτηση για διεθνή προστασία.

 

Στις 29/10/2024, ετοιμάστηκε επιστολή ενημέρωσης του Αιτητή για την απόφαση του Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία του επιδόθηκε δια χειρός αυθημερόν.

 

Στις 08/11/2024,  καταχωρήθηκε η υπό κρίση προσφυγή στο Δικαστήριο.

 

Οι συνήγοροι του Αιτητή, με τη γραπτή τους αγόρευση, υποστηρίζουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση θα πρέπει να ακυρωθεί επί τη βάσει των εξής λόγων: 1) Η απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση είναι εσφαλμένη ως προϊόν μη δέουσας έρευνας, 2) Η απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση είναι προϊόν πλάνης περί τα πράγματα, 3) Η απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση είναι μη επαρκώς αιτιολογημένη, 4) Ο Αιτητής πληροί τις προϋποθέσεις υπαγωγής στο προσφυγικό καθεστώς, ή όλως επικουρικώς, χορήγησης του καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.  Η συνήγορος του Αιτητή, κατά την προφορική της αγόρευση, στα πλαίσια ακρόασης ημερ. 30/01/2026, ισχυρίστηκε ότι οι Καθ’ ων η Αίτηση αντιμετώπισαν την περιουσιακή διαφορά αποκλειστικά ως οικογενειακή διαφορά, χωρίς ωστόσο να εξετάσουν το θρησκευτικό και οικογενειακό πλαίσιο.  Ειδικότερα, οι Καθ’ ων η Αίτηση δεν αξιολόγησαν ότι τα θρησκευτικά πιστεύω των γονιών του Αιτητή - πατέρας μουσουλμάνος και μητέρα καθολική - εντάσσονταν σε λόγους δίωξης λόγω θρησκείας.  Ούτε συνυπολόγισαν ότι η οικογένεια επιβίωνε από τη συλλογή και εσοδεία λαχανικών και ότι η στέρηση από τον πατέρα, στερούσε από τη μητέρα και τα παιδιά.  Στο Μπουρούντι, η γεωργία πρόκειται για βασικό και βιοτικό αγαθό ενώ η αποστέρηση έχει σοβαρές επιπτώσεις. 

 

 

Κατά την προφορική του αγόρευση, ο συνήγορος των Καθ’ ων η Αίτηση, ανέφερε ότι η διαφορά δεν αφορούσε θρησκευτικούς λόγους αλλά περιουσιακούς, ενώ επισήμανε ότι ο Αιτητής δεν υπέστη την όποια βία ή οτιδήποτε που να τον έθετε σε κίνδυνο. 

 

Θα προχωρήσω με την εξέταση των ισχυρισμών που προωθήθηκαν, ενόψει και της υποχρέωσης που έχει το παρόν Δικαστήριο να προβαίνει σε έλεγχο, εκτός της νομιμότητας, και της ορθότητας κάθε προσβαλλόμενης απόφασης, εξετάζοντας πλήρως τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν, και την ανάγκη χορήγησης διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου (βλ. άρθρο 11(3) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(I)/2018)). 

 

Περί τούτου, κρίνω σκόπιμη την παράθεση αρχικά των ισχυρισμών του Αιτητή, ως αυτοί προβλήθηκαν καθ' όλη την διάρκεια της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματός του και οι οποίοι συμπεριλαμβάνονται στο περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου. 

 

Κατά το στάδιο υποβολής της αίτησης διεθνούς προστασίας ο Αιτητής κλήθηκε να καταγράψει τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του και τους λόγους για τους οποίους δεν επιθυμούσε να επιστρέψει σ’ αυτή.  Συγκεκριμένα, κατέγραψε ότι εγκατέλειψε το Μπουρούντι καθώς η ζωή του κινδύνευε ενώ ήρθε στην Κύπρο για να ζητήσει προστασία και να ζήσει ήρεμα  (βλ. ερ. 1 και 13 του διοικητικού φακέλου). 

 

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του για διεθνή προστασία, ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, ανέφερε ότι είναι υπήκοος του Μπουρούντι, γεννηθείς και μεγαλωμένος στην περιοχή (Colline) Gasura της κοινότητας Vumbi, της επαρχίας Kirundo, η οποία αποτελεί και τον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του στη χώρα (ερυθρό 30 2Χ του διοικητικού φακέλου).  Σε σχέση με το οικογενειακό του υπόβαθρο, δήλωσε ότι οι γονείς και τα αδέλφια του διαμένουν στο Μπουρούντι και ότι διατηρεί επαφές μαζί τους.  (ερυθρό 29 1Χ του διοικητικού φακέλου).  Για την εκπαίδευση και την εργασία του, δήλωσε ότι ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση το 2020 και ότι βιοποριζόταν με το να βοηθά τη μητέρα του στο γεωργικό τομέα (ερυθρό 29 2Χ-3Χ του διοικητικού φακέλου).

 

Ερωτηθείς για τους λόγους για τους οποίους αποφάσισε να φύγει από τη χώρα, στην ελεύθερη αφήγησή του, ανέφερε ότι αφού οι γονείς του πήραν διαζύγιο, ο πατέρας του επιδίωξε να πάρει την περιουσία της μητέρας του, κάτι το οποίο και στην τελική κατάφερε.  Ο Αιτητής και τα αδέλφια του, προσπάθησαν να πάρουν πίσω την περιουσία, αλλά απέτυχαν.  Από το θάνατο του θείου του και έπειτα, καθένα από τα αδέλφια μετοίκησε αλλού.  Ο Αιτητής έμεινε με τη μητέρα του και επιδίωξαν να πάρουν την περιουσία, πλην όμως οι προσπάθειες τους απέβησαν άκαρπες.  Μετά, αντιλαμβανόμενος το μέγεθος του προβλήματος,  βρήκε έναν άντρα και αυτός τον βοήθησε με το διαβατήριο και τα λοιπά του έγγραφα για το ταξίδι στην Κύπρο (ερυθρό 28 2Χ του διοικητικού φακέλου).

 

Σε διευκρινιστικά ερωτήματα, δήλωσε ότι το μεταξύ των γονιών του πρόβλημα άρχισε το 2021 και ότι αυτό προκλήθηκε λόγω των από πλευράς του πατέρα του συχνών ταξιδιών.  Κληθείς να διευκρινίσει πως ήταν δυνατόν το πρόβλημα να ξεκίνησε τότε, πλην όμως ο πατέρας του να έφυγε για να πάει να ζήσει με άλλη γυναίκα το 2015, απάντησε ότι ο πατέρας του μετακόμιζε συχνά  (ερυθρό 27 1Χ-2Χ του διοικητικού φακέλου).

 

Ο Αιτητής ανέφερε ότι ο πατέρας του συνήθιζε να έρχεται στο σπίτι και να παίρνει τα λαχανικά που ο ίδιος και η μητέρα του συγκόμιζαν.  Περαιτέρω, η περιουσία την οποία ο πατέρας του επιδίωξε να πάρει και που τελικώς τα κατάφερε, επρόκειτο για λαχανικά.  Ερωτηθείς για την αντίδρασή του όταν εκείνος ερχόταν στο σπίτι και έπαιρνε τα λαχανικά, απάντησε ότι αρχικά πίστευε ότι διατηρούσε επιχείρηση ενώ μετά έμαθε ότι είχε άλλη γυναίκα.         Η μητέρα του ήταν λυπημένη και στην προσπάθεια να βρουν κάποια λύση, πραγματοποίησαν οικογενειακή συνάντηση, όπου ο πατέρας του τους ενημέρωσε για την άλλη του γυναίκα (ερυθρό 27 2Χ-3Χ του διοικητικού φακέλου).

 

Ο Αιτητής δήλωσε ότι οι γονείς του διέμεναν σε διαφορετικές περιοχές συμπληρώνοντας ότι ο πατέρας του σταμάτησε να έρχεται στο σπίτι και να παίρνει τα λαχανικά.  Ερωτηθείς αν όλα ήταν πλέον καλά, απάντησε καταφατικά (ερυθρό 26 1Χ του διοικητικού φακέλου).

 

Σε σχέση με το θείο του, δήλωσε ότι η μεταξύ τους συγγένεια προερχόταν από τη μητρική γραμμή και ότι ενώ του ζήτησαν να μιλήσει στον πατέρα του (του Αιτητή), ωστόσο δεν έγινε κάτι και έπειτα πέθανε και περαιτέρω, πίστευαν ότι ο πατέρας του είχε εμπλακεί στο θάνατό του.  Ερωτηθείς αν τυχόν υπέθετε την εν λόγω εμπλοκή, απάντησε ότι γνώριζε τον πατέρα του (ερυθρό 26 2Χ του διοικητικού φακέλου)

 

Ο Αιτητής ανέφερε ότι δεν του συνέβη οτιδήποτε άλλο πέραν των όσων παρέθεσε και ότι ουδέποτε αποτάθηκε στις αρχές, αφού εκείνες πάντοτε αδρανούσαν (ερυθρό 26 2Χ-3Χ του διοικητικού φακέλου)

 

Ο αρμόδιος λειτουργός στην Έκθεση-Εισήγησή του, εντόπισε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς στη βάση των δηλώσεων του Αιτητή, ως ακολούθως:

(1)    Ταυτότητα, χώρα καταγωγής και προσωπικά στοιχεία/προφίλ του Αιτητή. 

(2)    Περιουσιακή διαμάχη του Αιτητή με τον πατέρα του.   

Ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, αναφορικά με την ταυτότητα, τη χώρα καταγωγής και τα προσωπικά στοιχεία/προφίλ του, o αρμόδιος λειτουργός τον έκανε αποδεκτό ως αξιόπιστο, λαμβάνοντας υπόψη την εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεών του, καθώς και το προσκομισθέν διαβατήριο και τις πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής του, ως προς την εξωτερική του αξιοπιστία.

 

Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός του Αιτητή αναφορικά με την περιουσιακή διαμάχη που είχε με τον πατέρα του, έτυχε απόρριψης λόγω μη στοιχειοθέτησης της εσωτερικής αξιοπιστίας των δηλώσεών του.  Ο αρμόδιος λειτουργός των Καθ΄ ων η Αίτηση διαπίστωσε ότι οι ισχυρισμοί του Αιτητή διέπονταν από γενικότητα, αοριστία, αντιφατικότητα και έλλειψη ευλογοφάνειας.  Ειδικότερα, ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να περιγράψει την εν λόγω περιουσία, αφού περιορίστηκε στο να αναφέρει ότι επρόκειτο για λαχανικά τα οποία έπαιρνε ο πατέρας του όταν ερχόταν στο σπίτι. Περαιτέρω, οι δηλώσεις του ότι ο χωρισμός των γονιών του επήλθε επειδή οι συγγενείς του πατέρα του, όντας μουσουλμάνοι, δεν ήθελαν τη μητέρα του και αυτό λόγω της καθολικής της πίστης, δεν είχαν λογική, αφ’ ης στιγμής οι γονείς του ήταν ήδη παντρεμένοι για 22 χρόνια.  Πλέον, ενώ ανέφερε ότι το μεταξύ των γονιών του πρόβλημα άρχισε το 2021, στην πορεία δήλωσε ότι ο πατέρας του ζούσε με άλλη γυναίκα από το 2015.  Ακόμη, ανέφερε ότι το θέμα με τα λαχανικά είχε τελικά επιλυθεί και ότι ο πατέρας του δεν διεκδικούσε κάτι από τη μητέρα του.  Επιπλέον, δήλωσή του αποτελούσε και το ότι πίστευε ότι ο πατέρας του εμπλεκόταν στο θάνατο του θείου του.  Ωστόσο, δεν παρέθεσε πληροφορίες για να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό και ερωτηθείς ως προς το που στήριζε την πεποίθηση αυτή, απάντησε με γενικότητα ότι γνώριζε τον πατέρα του.  Τέλος, κληθείς να συγκεκριμενοποιήσει την επί της αρχικής του αίτησης καταγραφή του ότι κινδύνευε η ζωή του, ανέφερε γενικά και αόριστα ότι σχεδόν τσακώθηκε με τον πατέρα του.

 

Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του εν λόγω ουσιώδους ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός επισήμανε ότι τα όσα ανέφερε ο Αιτητής στη συνέντευξή του αποτελούσαν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός του και ότι δεν υπήρχαν εύλογοι λόγοι που να δικαιολογούσαν την περαιτέρω ανάλυση σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Λαμβάνοντας υπόψη τις αντιφάσεις και την έλλειψη ευλογοφάνειας αλλά και επαρκών πληροφοριών στο αφήγημά του, ο ισχυρισμός δεν έτυχε αποδοχής.

  

Προχωρώντας στη συνέχεια σε αξιολόγηση κινδύνου βάσει του μόνου ουσιώδους γεγονότος το οποίο έγινε αποδεκτό, ήτοι της ταυτότητας, της χώρας καταγωγής και των προσωπικών στοιχείων/προφίλ του Αιτητή, λαμβάνοντας υπόψη τις προσωπικές του περιστάσεις και πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του και στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του, κρίθηκε πως δεν προέκυπτε εύλογη πιθανότητα ο Αιτητής να αντιμετώπιζε κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του.  

 

Ακολούθως, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του Αιτητή σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας.  Ως αναφέρεται στην Έκθεση-Εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών του Αιτητή, δεν προέκυψε βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης στο πλαίσιο του άρθρου 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου και ως εκ τούτου ο Αιτητής δεν δικαιούτο το καθεστώς του πρόσφυγα.  

 

Επιπλέον, κρίθηκε ότι δεν προέκυψε πραγματικός κίνδυνος θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 19 (2) (α) του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε μπορούσε να θεωρηθεί ως πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 19 (2) (β) του περί Προσφύγων Νόμου.  Αναφορικά με το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή στο Μπουρούντι και συγκεκριμένα στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του, ο Αιτητής δεν θα αντιμετώπιζε πραγματικό κίνδυνο να υφίστατο σοβαρή βλάβη, υπό την έννοια της σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως αμάχου λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.  Ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να παραχωρηθεί στον Αιτητή ούτε το καθεστώς της συμπληρωματικής προστασίας.

 

Κατά συνέπεια, από τα πιο πάνω προκύπτει ότι η έρευνα που είχε προηγηθεί της απόφασης για απόρριψη της αίτησης του Αιτητή ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του.  Από τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου, θεωρώ ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλήρως αιτιολογημένη, ενώ σύντομη αιτιολόγηση της απόφασης είχε επισυναφθεί και στην απορριπτική επιστολή η οποία επιδόθηκε και μεταφράστηκε στον Αιτητή (βλ. ερυθρά 54-53 του διοικητικού φακέλου). Επισημαίνω δε ότι συμπληρώνεται και από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, όπως αυτά έχουν αναλυθεί ανωτέρω (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158 (Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ., 371 Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, (1998) 3 ΑΑΔ 270).  Ειδικότερα, επισημαίνω ότι στην έκθεση-εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού καταγράφονται με λεπτομέρεια οι λόγοι που απορρίφθηκε το αίτημά του με παραπομπή στις απαντήσεις του Αιτητή κατά τη συνέντευξή του. 

 

Πέραν των ανωτέρω, κατά τη διάρκεια της εκδίκασης της παρούσας υπόθεσης, ο Αιτητής δεν ανέφερε ενώπιον μου οποιονδήποτε λόγο που να καταδεικνύει ότι έχει γνήσιο αίτημα διεθνούς προστασίας ή ότι η επίδικη απόφαση λήφθηκε υπό πλάνη. Τονίζω δε ότι το βάρος απόδειξης του αιτήματός του βαραίνει αρχικά τον ίδιο τον Αιτητή (Άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου).  Κρίνω επίσης ότι το επιχείρημα της συνηγόρου του Αιτητή ότι ο αρμόδιος λειτουργός όφειλε να διεξάγει ενδελεχή έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σε σχέση με τη γεωργία και την αποστέρηση στο Μπουρούντι δεν ευσταθεί, αφού ο Αιτητής κρίθηκε εσωτερικά αναξιόπιστος, για λόγους που αναλυτικά καταγράφονται στην έκθεση-εισήγηση και οι οποίοι δεν έχουν αμφισβητηθεί επαρκώς κατά τη δικαστική διαδικασία. Ούτε και το επιχείρημα περί μη αξιολόγησης των θρησκευτικών πιστεύω των γονιών του Αιτητή ευσταθεί, καθώς η εν προκειμένω διαφορά δεν αφορούσε θρησκευτικούς λόγους. 

 

Αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου  19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakité v. Commissaire general aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της «αδιακρίτως ασκούμενης βίας» και της «ένοπλης σύρραξης» και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου. 

 

Για την εξέταση του άρθρου 19(2)(γ) του Περί Προσφύγων Νόμου, δέον να εξεταστεί εκ νέου η κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του Αιτητή  και στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του, ήτοι την περιοχή Gasura.

 

Σε έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2025 και αφορά το έτος 2024, αναφέρεται ότι οι εντάσεις με την Rwanda συνεχίστηκαν. [1] Τον Ιανουάριο του 2024, το Μπουρούντι έκλεισε τα σύνορα με τη Rwanda σε απάντηση σε επιθέσεις για τις οποίες θεωρήθηκε ότι ευθυνόταν η ένοπλη ομάδα Resistance for the Rule of Law in Burundi (RED-Tabara), την οποία, η Ομάδα Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, κατηγόρησε τη Rwanda ότι υποστηρίζει. [2] Οι ένοπλες δυνάμεις του Μπουρούντι συνέχισαν την ανάπτυξή τους στην ανατολική περιοχή της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, βάσει διμερούς συμφωνίας που υπογράφηκε τον Φεβρουάριο μεταξύ του Μπουρούντι και της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, μετά την αποχώρηση της East African Community Regional Force τον Δεκέμβριο του 2023. [3]

 

Η ατιμωρησία για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξακολουθεί να υφίσταται και τα περιστατικά αναγκαστικών εξαφανίσεων και αυθαίρετων συλλήψεων εξακολουθούσαν να προκαλούν ανησυχία στο πλαίσιο των βουλευτικών και δημοτικών εκλογών του 2025. [4] Σύμφωνα με την προαναφερόμενη έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, υπήρξαν αναφορές για παράνομες συλλήψεις και αναγκαστικές εξαφανίσεις μελών των κομμάτων της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένων μελών των Movement for Solidarity and Democracy, Front for Democracy in Burundi και CNL. [5]

 

Η χώρα αντιμετωπίζει μια άνευ προηγουμένου οικονομική κρίση [6], η οποία χαρακτηρίζεται από πληθωρισμό που ανέρχεται περίπου στο 26% και πάνω από το ήμισυ του πληθυσμού που ζει σε συνθήκες φτώχειας, σύμφωνα με την UNICEF. [7] Ο πληθυσμός του Μπουρούντι, αντιμετωπίζει ελλείψεις σε καύσιμα και νερό και διακοπές ρεύματος, που έχουν επηρεάσει την παροχή δημόσιων υπηρεσιών, όπως η υγειονομική περίθαλψη και η εκπαίδευση. [8] Στην προαναφερόμενη έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας αναφέρεται ότι η οικονομική κατάσταση του Μπουρούντι επιδεινώθηκε και η κυβέρνηση δεν κατάφερε να αντιδράσει αποτελεσματικά. [9] Πέραν τούτων, τα ακραία καιρικά φαινόμενα που οφείλονται εν μέρει στην κλιματική αλλαγή επέφεραν εκτοπίσεις κατοίκων, με την κυβέρνηση να έχει ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο του 2024 ένα έργο ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή ύψους 10 εκατομμυρίων δολαρίων σε ορισμένες από τις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο εντός και γύρω από την περιοχή Bujumbura. [10]

 

Σύμφωνα με τα στοιχεία της βάσης δεδομένων ACLED, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης τις 06/02/2026), στην επαρχία Kirundo όπου βρίσκεται η περιοχή καταγωγής και ο τελευταίος τόπος συνήθους διαμονής του Αιτητή, σημειώθηκαν 14 περιστατικά πολιτικής βίας (“political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/ απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 11 θάνατοι.  Στην περιοχή Gasura, που συνιστά την περιοχή καταγωγής και τον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή, την ίδια περίοδο αναφοράς, δεν προκύπτει να έχουν σημειωθεί περιστατικά ασφαλείας^[11].  Σημειωτέον δε ότι ο πληθυσμός της επαρχίας Kirundo εκτιμάται ότι ανέρχεται στα 862,887^[12].

 

Κατά συνέπεια, η περιοχή Gasura που βρίσκεται στην επαρχία Kirundo, που συνιστά την περιοχή καταγωγής και την οποία το Δικαστήριο θεωρεί ως τον τελευταίο τόπο προηγούμενης συνήθους διαμονής του Αιτητή, βάσει των αποδεκτών ισχυρισμών του, δεν φαίνεται να πλήττεται σε τέτοιο βαθμό από συγκρούσεις και περιστατικά βίας, τα οποία να ανάγονται σε τόσο υψηλό επίπεδο, ώστε να θεωρείται ότι πληρείται το όριο του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας, ως αυτό ερμηνεύθηκε από τη νομολογία του ΔΕΕ.[13]  Λαμβάνοντας υπόψη και τις ιδιαίτερες περιστάσεις του Αιτητή θεωρώ ότι δεν εγείρονται ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι αυτός θα διατρέξει κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του και συγκεκριμένα στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του.

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή για να του παραχωρηθεί συμπληρωματική προστασία, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου (Ν. 6(Ι)/2000) και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.