ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπoθ. Αρ.:4295/23
21 Ιουλίου 2026
[Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
R. B. M. από το Καμερούν
Αιτήτρια
-και-
Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω
Υπουργείο Εσωτερικών Υπηρεσίας Ασύλου,
Καθ' ων η Αίτηση
-------------------
Ορ. Ηλιάδης (κος) για Έλενα Μυριάνθους , Δικηγόρος για την Αιτήτρια.
Λ. Γιάγκου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.
Η Αιτήτρια παρούσα
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, Δ ΔΔΔΠ: Με την παρούσα προσφυγή η Αιτήτρια προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 2/11/2023, σύμφωνα με την οποία το αίτημά της για παραχώρηση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας απορρίφθηκε και καλεί το Δικαστήριο όπως κηρύξει αυτήν άκυρη, παράνομη, αντισυνταγματική και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.
Όπως προκύπτει από τα δικόγραφα αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου κατατεθέν ως τεκμήριο Α στην παρούσα διαδικασία, τα ουσιώδη γεγονότα που αφορούν την υπό εξέταση υπόθεση είναι τα ακόλουθα:
Η Αιτήτρια είναι ενήλικας, υπήκοος του Καμερούν, κάτοχος διαβατηρίου, η οποία στις 4/7/2023, σύμφωνα με δική της δήλωση, εγκατέλειψε νομότυπα τη χώρα καταγωγής της και μέσω Τουρκίας αφίχθηκε στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου από όπου στη συνέχεια εισήλθε παράτυπα στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές. Στις 25/07/2023 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας.
Στις 9/10/2023 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη στην Αιτήτρια από λειτουργό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο παρέχοντάς της δωρεάν βοήθεια διερμηνέα. Στις 23/10/2023, ο εν λόγω λειτουργός συνέταξε εισηγητική έκθεση υποβληθείσα προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, με την οποία εισηγείται την απόρριψη του αιτήματος της Αιτήτριας. Αυθημερόν συγκεκριμένος λειτουργός δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών να ασκεί καθήκοντα Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Ασύλου κατόπιν εξέτασης της εισηγητικής έκθεσης, αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης, εκδίδοντας παράλληλα απόφαση επιστροφής της στη Δημοκρατία του Καμερούν.
Η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου μαζί με την αιτιολογία αυτής, η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 2/11/2023 παραλήφθηκε από την Αιτήτρια την ίδια ημέρα, θέτοντας την υπογραφή της μετά από πλήρη επεξήγηση του περιεχομένου της σε γλώσσα κατανοητή από την ίδια.
Εμπρόθεσμα η Αιτήτρια προέβη στην καταχώρηση της παρούσας προσφυγής, καλώντας το Δικαστήριο όπως ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση.
Η συνήγορος της Αιτήτριας, μέσω της γραπτής αγόρευσης, βάλλει κατά της προσβαλλόμενης απόφασης για έλλειψη δέουσας έρευνας, πλάνης περί τα πράγματα και έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας, υποστηρίζοντας ειδικότερα ότι ο αρμόδιος λειτουργός παρέλειψε να θέσει στην Αιτήτρια κατάλληλες, ουσιαστικές και διευκρινιστικές ερωτήσεις προς άρση τυχόν ασαφειών.
Οι Καθ'ων η αίτηση από τη πλευρά τους με την γραπτή τους αγόρευση υπεραμύνονται της νομιμότητας και της ορθότητας της προσβαλλόμενης πράξης απορρίπτοντας όλους τους προωθούμενους από την Αιτήτρια ισχυρισμούς. Αποτελεί θέση τους πως οι Καθ' ων η αίτηση ενήργησαν ορθά και νόμιμα και μετά από δέουσα έρευνα εξέδωσαν πλήρως αιτιολογημένη απόφαση, ως εκ τούτου καλούν το Δικαστήριο όπως απορρίψει την προσφυγή και επικυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση.
Έχω μελετήσει με προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου και δεδομένου ότι το Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018, Ν. 73(Ι)/2018 κέκτηται εξουσίας όπως εξετάζει πέραν από την νομιμότητα της προσβαλλόμενης πράξης και την ορθότητα αυτής, ήτοι εξέταση επί της ουσίας του αιτήματος της Αιτήτριας, κρίνω σκόπιμο όπως παραθέσω πιο κάτω όλους τους ισχυρισμούς που αυτή προέβαλε σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός της, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης, αλλά και για να διαφανεί εάν οι Καθ’ ων η αίτηση αποφάσισαν μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της διακριτικής τους ευχέρειας, εξετάζοντας παράλληλα και τους εγειρόμενους από τον Αιτητή ισχυρισμούς προς ακύρωση της απόφασης των Καθ’ ων η αίτηση.
Η Αιτήτρια με την αίτηση διεθνούς προστασίας ισχυρίστηκε ότι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της μετά τον θάνατο του αρραβωνιαστικού της, ο οποίος ήταν στρατιωτικός. Ειδικότερα, η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι ο αρραβωνιαστικός της δολοφονήθηκε από τους τρομοκράτες και ότι η ίδια τώρα αναζητείται επίσης από αυτούς καθότι κατάγεται από μία περιοχή όπου δεν επιτρέπονται οι επαφές με κυβερνητικούς υπαλλήλους. Επιπλέον, ισχυρίστηκε ότι δέχεται απειλές από την οικογένεια του αρραβωνιαστικού της η οποία την κατηγορεί για τον θάνατο του οικείου τους.
Στο πλαίσιο της συνέντευξής της και σε σχέση με τα προσωπικά της στοιχεία, η Αιτήτρια δήλωσε ότι είναι υπήκοος Καμερούν, γεννηθείσα στην περιοχή Kwakwa, Meme division, Νοτιοδυτική περιοχή, όπου διαμένουν έως και σήμερα η μητέρα και τα τέσσερα αδέρφια της. Κατά δήλωσή της άγαμη, μητέρα ενός ανήλικου τέκνου, το οποίο διαμένει με τους γονείς του εκλιπόντος συντρόφου της στην Douala. Σε σχέση με το μορφωτικό και επαγγελματικό της υπόβαθρο, δήλωσε πως ολοκλήρωσε πέντε έτη δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (έτος αποφοίτησης 2015) και πως στη χώρα καταγωγής της εργαζόταν από το έτος 2021 έως τον Απρίλιο του 2023 στην πόλη Kumba, όπου διέμενε ήδη από το έτος 2013 έως τον Ιούνιο του 2023. Η Αιτήτρια περαιτέρω ισχυρίστηκε ότι η τελευταία φορά που επικοινώνησε τόσο με την πατρική της οικογένεια όσο και με το ανήλικο τέκνο της ανάγεται στον Ιούνιο του έτους 2023. Αναφορικά με την κατάσταση της υγείας της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι κατά το διάστημα της παραμονής της στη Δημοκρατία, διαγνώστηκε θετική σε Ηπατίτιδα Β και σε φυματίωση.
Αναφορικά με τους λόγους που την ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι διατηρούσε σχέση με γαλλόφωνο στρατιωτικό από το έτος 2016 με τον οποίον απέκτησε ένα παιδί το 2017 και με τον οποίον αποφάσισαν να παντρευτούν τον Ιούνιο του 2023. Η Αιτήτρια περαιτέρω ισχυρίστηκε ότι η οικογένεια του αρραβωνιαστικού της δεν ενέκρινε τη σχέση τους. Στις 09/06/2023 ο αρραβωνιαστικός της Αιτήτριας επισκέφθηκε το πατρικό σπίτι της Αιτήτριας στην Kwakwa και κατά την επιστροφή του απήχθη από τους αυτονομιστές (Amba boys) και δολοφονήθηκε, είδηση που δημοσιεύτηκε τρεις ημέρες αργότερα καθώς στις 12/06/2023 βρέθηκε το πτώμα του πεταμένο στον δρόμο. Η Αιτήτρια έλαβε απειλές από τους Amba boys καθώς και από την οικογένεια του αρραβωνιαστικού της η οποία την κατηγόρησε αρχικά για την εξαφάνιση και μετέπειτα για τον γνωστοποιηθέντα θάνατο του μοναχογιού τους. Ισχυρίστηκε ότι στις 09/06/2023 εγκατέλειψε το πατρικό της σπίτι στην Kwakwa, ότι δεν θα ήταν ασφαλής εκεί καθώς αναζητείται από τους αυτονομιστές, ενώ επίσης αναφέρει ότι δεν θα ήταν ασφαλής ούτε στη γαλλόφωνη περιοχή της χώρας καταγωγής της λόγω δίωξής της από την οικογένεια του εκλιπόντος συντρόφου της (ερ. 46-47, 41). Από τις 10/06/2023 έως τις 04/07/2023 οπότε εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της η Αιτήτρια παρέμεινε στην πόλη Douala σε σπίτι ενός φίλου του συντρόφου της, επίσης στρατιωτικού, ο οποίος την βοήθησε να διαφύγει από τη χώρα (ερ. 40-39).
Περαιτέρω, η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι, κατά την έναρξη της αγγλόφωνης κρίσης, ο σύντροφός της μετατέθηκε στην Douala, όπου μετακόμισε και το παιδί τους σε ηλικία 4 ετών, και ότι η ίδια συνέχισε να διαμένει στην Kumba.
Ερωτηθείσα ως προς το αν είχε τυχόν προβλήματα στο παρελθόν με τους αυτονομιστές, η Αιτήτρια αναφέρθηκε σε ένα περιστατικό πυροβολισμών και καταστροφής σπιτιών στο Kwakwa, συμπεριλαμβανομένων δύο ιδιοκτησιών της οικογένειάς της, κατά το έτος 2018, ενώ επίσης αναφέρθηκε στην καταστροφή της οικίας της στις 10/06/2023 κατά τον χρόνο θανάτου του αρραβωνιαστικού της, οπότε πληροφορήθηκε μέσω του γείτονά της ότι οι Amba boys την έψαξαν στο σπίτι της και μετά το έκαψαν, ωστόσο κατά δήλωσή της δεν αντιμετώπισε προβλήματα με τους αυτονομιστές στην πόλη Kumba.
Ερωτηθείσα ως προς το πώς την εντόπισαν οι Amba boys, η Αιτήτρια εικάζει ότι έψαξαν το κινητό του αρραβωνιαστικού της και βρήκαν κοινές φωτογραφίες τους καθώς και οδηγίες για την ακριβή τοποθεσία του σπιτιού της.
Αναφορικά με την οικογένεια του συντρόφου της, η Αιτήτρια δήλωσε ότι ο πατέρας του είναι επιχειρηματίας και ότι έχει γνωριμίες σε κυβερνητικό επίπεδο ισχυριζόμενη παράλληλα ότι η οικογένειά του υπέβαλε καταγγελία σε βάρος της επικαλούμενη συνεργασία της Αιτήτριας με τους αυτονομιστές και ότι έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης της ιδίας, το οποίο όμως δεν κοινοποιήθηκε ποτέ στην Αιτήτρια (ερ. 40-39, 37 στο διοικητικό φάκελο).
Στη συνέχεια, ο αρμόδιος λειτουργός έθεσε σειρά διευκρινιστικών ερωτήσεων στην Αιτήτρια ως προς τη θέση και τα καθήκοντα του συντρόφου της, με την Αιτήτρια να απαντά λακωνικά, λέγοντας ότι εξ όσων της έχει αναφέρει είναι στρατιωτικός και τον έστελναν σε μέρη όπου δρούσαν οι amba boys. Επιπλέον δήλωσε ότι δεν γνώριζε την ακριβή του ρόλο, παρόλο που διατηρούσε την ίδια θέση απ’ όταν γνωρίστηκαν (βλ. ερυθρό 38 στο διοικητικό φάκελο).
Ερωτηθείσα ως προς τη διαθεσιμότητα φαρμακευτικής αγωγής για ηπατίτιδα Β στη χώρα καταγωγής της, η Αιτήτρια ανέφερε ότι δεν υπάρχει θεραπεία στο Καμερούν πληροφορία την οποία απέκτησε από φίλη της με ηπατίτιδα.
Σε ερώτηση του λειτουργού ως προς το ενδεχόμενο ασφαλούς μετεγκατάστασης στην πόλη Yaound?, η Αιτήτρια δήλωσε ότι κινδυνεύει από την οικογένεια του συντρόφου της.
Προς επίρρωση των ισχυρισμών της, η Αιτήτρια κατέθεσε το διαβατήριό της, με ημερομηνία έκδοσης 12/01/2023 και ημερομηνία λήξης τις 12/01/2028 καθώς και αντίγραφο άρθρου δημοσιευμένο στις 12/06/2023 στον ιστότοπο «The Guardian Post Cameroon» σύμφωνα με το οποίο πραγματοποιήθηκε στρατιωτική επιδρομή σε βάρος των Amba boys στην περιοχή Nganjo του Meme division η οποία οδήγησε στον θάνατο τριών αυτονομιστών. (ερυθρά 59-52 επί του διοικητικού φακέλου).
Αξιολογώντας τις πιο πάνω δηλώσεις της Αιτήτριας, οι Καθ' ων η αίτηση διέκριναν τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά την ταυτότητα, το προφίλ, τη χώρα καταγωγής και συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, ο δεύτερος αφορά τη φερόμενη αναζήτησή της από τους αυτονομιστές λόγω της σχέσης της με γαλλόφωνο στρατιωτικό και της εικασίας ότι η Αιτήτρια του παρείχε πληροφορίες για την αγγλόφωνη ζώνη, ενώ ο τρίτος αφορά τις απειλές κατά της ζωής της που έλαβε η Αιτήτρια από την οικογένεια του εκλιπόντος συντρόφου της καθώς την θεωρούν υπαίτια για τον θάνατο του οικείου τους.
Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός αφού δεν προέκυψαν στοιχεία περί του αντιθέτου και οι δηλώσεις της Αιτήτριας επιβεβαιώθηκαν και/ή εντοπίστηκαν σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Επιπλέον, η Αιτήτρια προσκόμισε διαβατήριο από τη χώρα καταγωγής της.
Στο πλαίσιο αξιολόγησης της εσωτερικής αξιοπιστίας του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού της Αιτήτριας, κρίθηκε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να παραθέσει ικανοποιητικές πληροφορίες ως προς την ακριβή θέση και τα καθήκοντα του συντρόφου της, που ήταν στρατιωτικός, παρά την πολυετή σχέση τους. Επιπλέον, μη λεπτομερείς κρίθηκαν οι απαντήσεις της ως προς το περιεχόμενο της τηλεφωνικής συνομιλίας που είχε με τους Amba boys κατά τον χρόνο απαγωγής του συντρόφου της λίγες ώρες μετά από την αναχώρηση αυτού από το πατρικό της σπίτι. Περαιτέρω, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να παράσχει επαρκείς πληροφορίες ως προς τις συνθήκες καταστροφής της πατρικής της οικίας από τους Amba boys, παρότι πληροφορήθηκε το περιστατικό από τον αυτόπτη μάρτυρα γείτονά της, ενώ η πεποίθηση ότι οι δράστες ανήκουν στην ομάδα των αυτονομιστών αποτελεί εικασία του γείτονά της. Κατόπιν τούτων, παρά την επιβεβαίωση της ένοπλης δράσης των Amba boys από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι Καθ’ ων απέρριψαν τον εν λόγω ισχυρισμό στο σύνολό του ως αναξιόπιστο εν όψει της μη θεμελίωσης της εσωτερικής αξιοπιστίας αυτού.
Ο τρίτος ουσιώδης ισχυρισμός έτυχε επίσης απόρριψης καθώς στις δηλώσεις της Αιτήτριας εντοπίστηκαν γενικολογίες και ασάφειες, ενώ δεν παρείχε τις απαιτούμενες επαρκείς και συγκεκριμένες λεπτομέρειες σχετικά με τον ισχυρισμό αυτόν. Συγκεκριμένα, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να παράσχει πληροφορίες τόσο ως προς τις συνθήκες θανάτου του συντρόφου της, παρότι η είδηση του θανάτου του δημοσιεύτηκε στο τοπικά νέα, όσο και ως προς τις αντιδράσεις της οικογένειας του εκλιπόντος στο νέο της εγκυμοσύνης της και στη συνέχιση του δεσμού τους παρά την επταετή διάρκεια της σχέσης τους. Λακωνικές επιπλέον κρίθηκαν οι απαντήσεις της ως προς το ισχυριζόμενο υψηλό προφίλ της οικογένειας του εκλιπόντος και τις διασυνδέσεις του πατέρα του με την κυβέρνηση. Όσον αφορά το διάστημα που ακολούθησε τον θάνατο του αρραβωνιαστικού της, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι οι δηλώσεις της Αιτήτριας στερούνταν των απαραίτητων λεπτομερειών, καθώς δεν αναφέρθηκε σε τυχόν απειλές που έλαβε από την οικογένεια του εκλιπόντος κατά το βράδυ που απήχθη ο εκλιπών. Αναφορικά με το φερόμενο ένταλμα σύλληψης, η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει τα αδικήματα για τα οποία κατηγορείται παρά τις επανειλημμένες ερωτήσεις που της τέθηκαν από τον λειτουργό. Αντιφατική επιπλέον κρίθηκε η δήλωση της Αιτήτριας ως προς το πώς ενημερώθηκε για την έκδοση του εντάλματος, καθώς σε ένα σημείο της συνέντευξης δήλωσε ότι ο φίλος του συντρόφου της, ο οποίος την φιλοξενούσε στην Douala και την συνέδραμε κατά τη διαφυγή της από τη χώρα, ήταν παρών κατά την έκδοση αυτού, ενώ σε αμέσως μεταγενέστερο σημείο δήλωσε ότι οι γονείς του εκλιπόντος τον ενημέρωσαν σχετικά.
Στο πλαίσιο της αξιολόγησης της εξωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού, οι Καθ’ ων η αίτηση προέβησαν σε έρευνα ως προς τη δημοσίευση του θανάτου του προσώπου «Kenfac Loic» στη Νοτιοδυτική περιφέρεια της χώρας από τους Amba boys, η οποία όμως απέβη άκαρπη. Οι Καθ’ ων η αίτηση επιπλέον αξιολόγησαν το προσκομισθέν από την Αιτήτρια άρθρο το οποίο δημοσιεύτηκε στις 12/6/2023 στον ιστότοπο «The Guardian Post Cameroon» σύμφωνα με το οποίο πραγματοποιήθηκε στρατιωτική επιδρομή σε βάρος των Amba boys στην περιοχή Nganjo του Meme division η οποία οδήγησε στον θάνατο τριών αυτονομιστών. Κατά την αξιολόγηση του εν λόγω εγγράφου, οι Καθ’ ων η αίτηση εντόπισαν τις εξής αντιφάσεις ανάμεσα στο περιεχόμενο του άρθρου και στις δηλώσεις της Αιτήτριας. Ειδικότερα, το άρθρο αναφέρεται σε στρατιωτική επιδρομή σε βάρος των Amba boys, ενώ η Αιτήτρια δήλωσε ότι ο σύντροφός της απήχθη κατά την επιστροφή του από το πατρικό της σπίτι όπου προηγήθηκε η γαμήλια εορτή και όχι στο πλαίσιο εκτέλεσης των στρατιωτικών του καθηκόντων. Επιπλέον, το άρθρο τοποθετεί τη συμπλοκή στο χωριό Njanga-Bafaw, Mbonge subdivision, Meme division, ενώ η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι ο σύντροφός της απήχθη στο Mbonge Road του Meme division.
Εν όψει των ανωτέρω αντιφατικών, γενικόλογων και ασαφών δηλώσεων της Αιτήτριας, και παρά την επιβεβαίωση απαγωγών από Amba boys μέσω εξωτερικών πηγών πληροφόρησης, οι Καθ’ ων η αίτηση απέρριψαν στο σύνολό του τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό της Αιτήτριας αναφορικά με τις απειλές κατά της ζωής της που έλαβε η Αιτήτρια από την οικογένεια του εκλιπόντος συντρόφου της καθώς την θεωρούν υπαίτια για τον θάνατο του οικείου τους.
Προχωρώντας σε αξιολόγηση κινδύνου βάσει των αποδεκτών ισχυρισμών, ήτοι των προσωπικών στοιχείων της Αιτήτριας, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης της υγείας της ως πάσχουσας από ηπατίτιδα Β, οι Καθ’ ων η αίτηση, αφού έλαβαν υπόψη πληροφορίες από εξωτερικές πηγές σύμφωνα με τις οποίες διατίθεται φαρμακευτική αγωγή σε ασθενείς ηπατίτιδας Β στο Καμερούν και ότι το κόστος αυτής έχει μειωθεί σημαντικά, καθώς και το γεγονός ότι η Αιτήτρια διέμενε σε αστική περιοχή όπου ευρίσκονται νοσοκομεία και ότι διαθέτει υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής της, έκριναν ότι σε περίπτωση επιστροφής της θα έχει πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Στη συνέχεια, οι Καθ' ων η αίτηση παρέπεμψαν σε εξωτερικές πληροφορίες αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν, όπου υπάγεται ο τελευταίος τόπος συνήθους διαμονής της Αιτήτριας, και κατέληξαν ότι καταρχήν υφίστανται εύλογοι/βάσιμοι λόγοι ώστε να πιστεύεται ότι σε περίπτωση επιστροφής της στο Καμερούν, αυτή θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης, ως απόρροια της εκεί επικρατούσας κατάστασης ανασφάλειας.
Προχωρώντας, στη νομική ανάλυση, επί τη βάσει του προβαλλόμενου αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού της Αιτήτριας και της ανάλυσης κινδύνου, κρίθηκε πως δεν προκύπτει βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξής της σε περίπτωση επιστροφής της στο Καμερούν δυνάμει του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου.
Ως προς το ενδεχόμενο υπαγωγής της Αιτήτριας σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, οι Καθ' ων η αίτηση αρχικά έκριναν ότι δεν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις καθώς δεν προκύπτουν στοιχεία στην περίπτωσή της, εκ των οποίων θα μπορούσε να πιθανολογηθεί ευλόγως ότι σε περίπτωση επιστροφής της στο Καμερούν, η Αιτήτρια θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποβληθεί σε θανατική ποινή ή εκτέλεση, ή να υποστεί βασανιστήρια, ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, σύμφωνα με το άρθρο 19, εδάφια (1) και (2) (α) και (β), του περί Προσφύγων Νόμου.
Ως προς το ενδεχόμενο υπαγωγής της Αιτήτριας στις πρόνοιες του άρθρου 19, εδάφια (1) και (2)(γ), του περί Προσφύγων Νόμου (αντίστοιχο άρθρο 15(γ) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2011/95/ΕΕ), λαμβάνοντας υπόψη τη σχετική νομολογία του ΔΕΕ και εφαρμόζοντας την έννοια της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, κρίθηκε ότι με βάση τις προσωπικές περιστάσεις της Αιτήτριας και την κατάσταση που επικρατούσε στις αγγλόφωνες περιοχές και συγκεκριμένα στη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν, ως υποδείκνυαν οι πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, δεν προκύπτει ότι σε περίπτωση επιστροφής της στην εν λόγω περιοχή, με την παρουσία της και μόνο στην εν λόγω περιοχή, η Αιτήτρια θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής και προσωπικής απειλής λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. Ως εκ τούτου, απορρίφθηκε και το ενδεχόμενο υπαγωγής της Αιτήτριας σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
Στη βάση της πιο πάνω ανάλυσης, το αίτημα της Αιτήτριας για διεθνή προστασία απορρίφθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση.
Περαιτέρω το άρθρο 18(5), του ίδιου Νόμου, προνοεί ότι «εναπόκειται στον αιτητή να τεκμηριώσει την αίτηση διεθνούς προστασίας», χωρίς να απαιτείται να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία. Ο/Η αιτητής/τρια έχει την ευθύνη να εκθέσει με την αίτησή του/της αλλά και μέσα από την ενώπιον της αρμόδιας αρχής συνέντευξη ακόμα και ενώπιον του Δικαστηρίου, μέσω της ορθής δικονομική διαδικασίας, με στοιχειώδη σαφήνεια, τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά τα οποία του/της προκαλούν, κατά τρόπο αντικειμενικό, δικαιολογημένο φόβο δίωξης υφιστάμενο στη χώρα καταγωγής του. Ο/Η αιτητής/τρια οφείλει να επικαλεστεί με λεπτομέρεια, σαφήνεια και αληθοφάνεια συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το υποβληθέν αίτημά του/της για διεθνή προστασία, το δε αρμόδιο όργανο εξετάζοντας την αίτηση, οφείλει να λάβει υπόψη του κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός.
Είναι πάγια νομολογημένο ότι δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447). Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Ττουσούνα ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2013) 3 Α.Α.Δ. 120, Α. Παπουτέ ν. Χρ. Κασάπη και Κυπριακής Δημοκρατίας, Συν. Αναθ. Έφεση 112/15 και 131/15 ημερομηνίας 13/07/2022). Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για επαρκή έρευνα.
Ως προς την αιτιολόγηση των αποφάσεων της Διοίκησης, αυτή είναι επιβεβλημένη για να μπορεί το Δικαστήριο να ελέγξει εάν η απόφαση λήφθηκε σύμφωνα με το Νόμο και για να παρέχεται η δυνατότητα να αντιληφθεί το Δικαστήριο που βασίστηκε το αρμόδιο όργανο για να καταλήξει στην απόφασή του (βλ. Γρηγορόπουλος κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1997) 4 ΑΑΔ 1414).
Στην απόφαση Γενεθλίου ν. Συμβούλιο Αμπελουργικών Προϊόντων (1990) 3 ΑΑΔ 4096, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Οι αποφάσεις των Διοικητικών Αρχών πρέπει να περιέχουν πλήρη επαρκή και σαφή αιτιολογία. Η αιτιολογία αυτή μπορεί να συμπληρώνεται από τα στοιχεία του φακέλου. Η πλήρης αιτιολογία περιέχει ή δείχνει τη νομική βάση της διοικητικής απόφασης. Η αιτιολογία συνδέεται άμεσα με τη νομική έκδοση και νομιμότητα της διοικητικής πράξης. Περαιτέρω είναι αναγκαία για να μπορεί με ευχέρεια να γίνεται ο δικαστικός έλεγχος».
Έχοντας αναφέρει όλα τα πιο πάνω, θα προχωρήσω στην εξ’ υπαρχής αξιολόγηση των ισχυρισμών της Αιτήτριας, προκειμένου να καταλήξω σε συμπέρασμα αναφορικά με την αξιοπιστία τους, δεδομένου και του γεγονότος ότι κύριος ισχυρισμός της Αιτήτριας μέσω του συνηγόρου της αποτελεί το γεγονός ότι λανθασμένα οι ισχυρισμοί της κρίθηκαν αναξιόπιστοι από τους Καθ’ ων η αίτηση. Δεν παραβλέπω βεβαίως ότι η συνήγορος της δεν προώθησε οποιοδήποτε συγκεκριμένο ισχυρισμό προς τούτο, περιοριζόμενη στη θέση ότι εσφαλμένα οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας κρίθηκαν αναξιόπιστοι.
Σε σχέση με τον πρώτο ισχυρισμό της Αιτήτριας, αναφορικά με την ταυτότητα, την ιθαγένεια και την περιοχή καταγωγής της, οι δηλώσεις της Αιτήτριας υπήρξαν σαφείς, συνεκτικές και σταθερές καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Οι πληροφορίες που παρείχε σχετικά με τον τόπο γέννησης και διαμονής της, την οικογενειακή της κατάσταση, τη φυλή, το θρήσκευμα, το μορφωτικό και επαγγελματικό της υπόβαθρο δεν παρουσίασαν ουσιώδεις αντιφάσεις, ενώ επιβεβαιώνονται και από το πρωτότυπο εθνικό διαβατήριο που προσκόμισε. Ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός αυτός κρίνεται εσωτερικά αξιόπιστος.
Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός, σύμφωνα με τον οποίο η Αιτήτρια αναζητείται από τους αυτονομιστές (Amba boys) λόγω της πολυετούς σχέσης της με γαλλόφωνο στρατιωτικό και επειδή θεωρήθηκε ότι συνεργαζόταν με τις κυβερνητικές δυνάμεις, μέσω παροχής πληροφοριών προς το αρραβωνιαστικό της, δεν γίνεται αποδεκτός.
Ανατρέχοντας στο πρακτικό της συνέντευξης, το Δικαστήριο αρχικά διαπιστώνει ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει με επαρκή σαφήνεια γιατί οι αυτονομιστές απέδωσαν στην ίδια οποιαδήποτε συνεργασία με τον στρατό ή για ποιο λόγο απέκτησε προσωπικά ενδιαφέρον για το πρόσωπό της. Ειδικότερα, όταν κλήθηκε να εξηγήσει με ποιο τρόπο οι Amba boys εντόπισαν την οικία της, δεν περιέγραψε πραγματικά περιστατικά αλλά διατύπωσε απλή υπόθεση, υποστηρίζοντας ότι πιθανόν να απέκτησαν πρόσβαση στο κινητό τηλέφωνο του συντρόφου της και μέσω αυτού να εντόπισαν φωτογραφίες και τη διεύθυνσή της. Η εξήγηση αυτή βασίζεται αποκλειστικά σε προσωπική εικασία και όχι σε γεγονότα που η ίδια αντιλήφθηκε. Περαιτέρω, η ίδια δήλωσε ότι διατηρούσε σχέση με τον στρατιωτικό ήδη από το 2016, ότι διέμενε επί σειρά ετών στην Kumba και ότι ουδέποτε μέχρι τον Ιούνιο του 2023 αντιμετώπισε οποιοδήποτε πρόβλημα ή απειλή από τους αυτονομιστές. Δεν εξήγησε συνεπώς με πειστικό τρόπο γιατί, μετά από επτά περίπου χρόνια σχέσης, οι αυτονομιστές αποφάσισαν αιφνιδίως να την στοχοποιήσουν προσωπικά ούτε προσδιόρισε οποιοδήποτε συγκεκριμένο γεγονός από το οποίο να προκύπτει ότι θεωρήθηκε συνεργάτης των κυβερνητικών δυνάμεων μέσω παροχής πληροφοριών στον αρραβωνιαστικό της στρατιωτικό.
Επιπλέον, οι δηλώσεις της σχετικά με την αναζήτησή της και την καταστροφή της οικίας της δεν στηρίζονται σε προσωπική γνώση αλλά σε πληροφορίες που, κατά δήλωσή της, έλαβε από γείτονά της. Ως εκ τούτου, δεν ήταν σε θέση να παράσχει συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά με την ταυτότητα των δραστών ή τα πραγματικά περιστατικά που να τεκμηριώνουν ότι οι ενέργειες αυτές αποδίδονται πράγματι στους Amba boys και συνδέονται με το πρόσωπό της.
Παρότι από τις διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής επιβεβαιώνεται η δράση των αυτονομιστών στην αγγλόφωνη ζώνη και η τέλεση απαγωγών και επιθέσεων σε βάρος προσώπων που θεωρούνται συνεργάτες του κράτους, οι γενικές αυτές πληροφορίες δεν αρκούν για να αποδείξουν ότι η ίδια αποτέλεσε προσωπικό στόχο των αυτονομιστών. Συνεπώς, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός δεν θεμελιώνεται επαρκώς και απορρίπτεται ως μη αξιόπιστος.
Ο τρίτος ουσιώδης ισχυρισμός, σύμφωνα με τον οποίο η οικογένεια του εκλιπόντος συντρόφου της θεωρεί την Αιτήτρια υπεύθυνη για τον θάνατό του, την απειλεί και, μέσω των διασυνδέσεών της, πέτυχε την έκδοση εντάλματος σύλληψης σε βάρος της, επίσης δεν γίνεται αποδεκτός.
Πέραν των όσων ορθά αναφέρουν οι Καθ’ ων η αίτηση, το Δικαστήριο περαιτέρω διαπιστώνει ότι η Αιτήτρια περιορίστηκε σε γενικούς ισχυρισμούς σχετικά με την επιρροή της οικογένειας του συντρόφου της, χωρίς να είναι σε θέση να παραθέσει συγκεκριμένα περιστατικά που να αποδεικνύουν ότι η οικογένεια αυτή προέβη πράγματι σε ενέργειες για τον εντοπισμό ή τη δίωξή της. Αν και ισχυρίστηκε ότι δεχόταν απειλές, δεν περιέγραψε με σαφήνεια τον χρόνο, τον τρόπο, το περιεχόμενο ή τη συχνότητα των απειλών αυτών ούτε προσδιόρισε συγκεκριμένα περιστατικά που να αποδεικνύουν ότι η οικογένεια επιχείρησε να την εντοπίσει κατά το διάστημα που παρέμεινε στη Douala.
Ιδιαίτερα ως προς το φερόμενο ένταλμα σύλληψης, οι δηλώσεις της δεν κρίνονται επαρκείς. Η ίδια παραδέχθηκε ότι ουδέποτε είδε το ένταλμα, δεν της κοινοποιήθηκε ποτέ και δεν γνώριζε το περιεχόμενό του ή τα αδικήματα για τα οποία φερόταν να διώκεται, στηριζόμενη αποκλειστικά σε πληροφορίες τρίτων. Επιπλέον, οι δηλώσεις της σχετικά με τον τρόπο που πληροφορήθηκε την ύπαρξη του εντάλματος δεν υπήρξαν σταθερές, καθώς αρχικά ανέφερε ότι σχετική ενημέρωση έλαβε από τον φίλο του συντρόφου της, ενώ στη συνέχεια δήλωσε ότι εκείνος ενημερώθηκε από τους γονείς του εκλιπόντος, γεγονός που μειώνει την αξιοπιστία του σχετικού ισχυρισμού.
Περαιτέρω, παρά τον ισχυρισμό της ότι η οικογένεια του εκλιπόντος διέθετε σημαντική επιρροή και την αναζητούσε ενεργά, η ίδια παρέμεινε στη Douala επί σχεδόν έναν μήνα μετά τα επίδικα γεγονότα, χωρίς να αναφέρει οποιαδήποτε συγκεκριμένη ενέργεια εντοπισμού της, απόπειρα σύλληψής της ή άλλη εκδήλωση του φερόμενου κινδύνου. Το στοιχείο αυτό δεν συνάδει με τον ισχυρισμό περί άμεσης και ενεργούς καταδίωξής της.
Στο πλαίσιο αξιολόγησης της εξωτερικής αξιοπιστίας του τρίτου ουσιώδους ισχυρισμού της Αιτήτρια αναφορικά με τις απειλές κατά της ζωής της που έλαβε η Αιτήτρια από την οικογένεια του εκλιπόντος συντρόφου της καθώς την θεωρούν υπαίτια για τον θάνατο του οικείου τους, το Δικαστήριο προέβη σε έρευνα προς επιβεβαίωση της ύπαρξης του προσώπου του εκλιπόντος συντρόφου της Αιτήτριας, ονόματι «Kenfac Loic» καθώς και του περιστατικού του θανάτου του κατόπιν επίθεσης από ομάδα αυτονομιστών περί τα μέσα Ιουνίου του έτους 2023 (9/6/2023 έως 12/6/2023). Από την έρευνα που διεξήχθη στο Διαδίκτυο, τόσο στην αγγλική όσο και στη γαλλική γλώσσα, με φίλτρο αναζήτησης ως προς την ημερομηνία της δημοσίευσης το διάστημα 01/06/2023- 31/07/2023, δεν προέκυψε κάποιο εύρημα.
Περαιτέρω, στην υπ’ αριθ. 55 έκθεση του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών (UN OCHA) η οποία καλύπτει τον μήνα Ιούνιο 2023 και αφορά ειδικότερα τη Βορειοδυτική και τη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν, δεν καταγράφεται κάποιο περιστατικό στο Meme division (Mbonge road) όπου κατά τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας απήχθη ο εκλιπών αρραβωνιαστικός της.[1] Παρ’ όλα αυτά, η εν λόγω έκθεση επιβεβαιώνει την εύθραυστη κατάσταση ασφαλείας κατά το επίδικο χρονικό διάστημα στο βορειοδυτικό και το νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας, τον αναγκαστικό εκτοπισμό περίπου 9.400 ατόμων λόγω βίας, τη δολοφονία 25 αμάχων και τον εμπρησμό 20 σπιτιών στο χωριό Big Babanki, Tubah subdivision της Βορειοδυτικής περιφέρειας, καθώς και τα πολλαπλά οδοφράγματα από μη κρατικές ένοπλες ομάδες που στερούν από χιλιάδες αμάχους την πρόσβαση σε ζωτική ανθρωπιστική βοήθεια.[2]
Αξιολογώντας το δημοσίευμα που προσκόμισε η Αιτήτρια ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, το Δικαστήριο δεν διαπιστώνει ότι το περιεχόμενό του επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, καθώς αναφέρεται γενικά σε στρατιωτική επιχείρηση κατά αυτονομιστών στην περιοχή Meme, χωρίς οποιαδήποτε αναφορά στον σύντροφό της, στην απαγωγή του ή στις απειλές που η ίδια επικαλείται. Ως εκ τούτου, το έγγραφο αυτό δεν ενισχύει την αξιοπιστία του ισχυρισμού της.
Τούτων λεχθέντων, κρίνω ότι ο εν λόγω ισχυρισμός της Αιτήτριας δεν υποστηρίζεται από συνεκτικές, επαρκώς συγκεκριμένες και αξιόπιστες δηλώσεις, ούτε από αντικειμενικά στοιχεία και ως εκ τούτου ορθά δεν έγινε αποδεκτός από τους Καθ’ ων η αίτηση.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που ενδεχομένως να αντιμετωπίσει η Αιτήτρια σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της και δη στο νοτιοδυτικό τμήμα του Καμερούν, τόπος τελευταίας συνήθους διαμονής της, βάσει των αποδεκτών ισχυρισμών της, προσωπικού προφίλ περιλαμβανομένης και της κατάστασης της υγείας της, στοιχείο το οποίο γίνεται αποδεκτό από το Δικαστήριο ότι έχει διαγνωσθεί με ηπατίτιδα Β αλλά και φυματίωση, στοιχείο το οποίο δεν σχολιάστηκε καθόλου από τους Καθ’ ων η αίτηση, το Δικαστήριο προχώρησε σε σχετική έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την πρόσβαση και τη διαθεσιμότητα σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στη χώρα καταγωγής της από την οποία προκύπτουν τα ακόλουθα:
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ιογενής ηπατίτιδα έχει γίνει μια πρόκληση για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Αν και υπάρχουν πέντε διαφορετικοί τύποι ιογενούς ηπατίτιδας (A, B, C, D και E), η χρόνια ηπατίτιδα Β και C προκαλούν το 95% των ασθενειών που σχετίζονται με την ηπατίτιδα και των πρόωρων θανάτων[3].
Η ηπατίτιδα Β μπορεί να προκαλέσει χρόνια λοίμωξη και θέτει τα άτομα σε υψηλό κίνδυνο θανάτου από κίρρωση και καρκίνο του ήπατος. Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για την οξεία ηπατίτιδα Β. Η χρόνια ηπατίτιδα Β μπορεί να αντιμετωπιστεί με φάρμακα. Η χρόνια λοίμωξη από ηπατίτιδα Β μπορεί να αντιμετωπιστεί με φάρμακα, συμπεριλαμβανομένου του tenofovir ή του entecavir. Η θεραπεία μπορεί να επιβραδύνει την πρόοδο της κίρρωσης μειώνει τις περιπτώσεις καρκίνου του ήπατος και βελτιώνει τη μακροπρόθεσμη επιβίωση. Οι περισσότεροι άνθρωποι που ξεκινούν θεραπεία ηπατίτιδας Β πρέπει να τη συνεχίσουν για μια ζωή. Με τις επικαιροποιημένες κατευθυντήριες γραμμές για την ηπατίτιδα Β, εκτιμάται ότι περισσότερο από το 50% των ατόμων με χρόνια λοίμωξη από ηπατίτιδα Β θα χρειαστούν θεραπεία, ανάλογα με το πλαίσιο και τα κριτήρια επιλεξιμότητας[4]. Η κλινική φροντίδα στοχεύει στη διατήρηση της άνεσης και της επαρκούς διατροφικής ισορροπίας, συμπεριλαμβανομένης της αντικατάστασης των υγρών που χάνονται από τον έμετο και τη διάρροια. Το πιο σημαντικό είναι η αποφυγή περιττών φαρμάκων. Δεν πρέπει να χορηγούνται ακεταμινοφαίνη/Παρακεταμόλη και φάρμακα κατά του εμέτου. Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για την οξεία ηπατίτιδα Β[5].
Σύμφωνα με απάντηση σε ερώτημα COI αναφορικά με την αντιμετώπιση των ατόμων με Ηπατίτιδα Β από το κράτος και από την κοινωνία, την πρόσβαση σε υπηρεσίες υποστήριξης καθώς και την πρόσβαση στην απασχόληση και στην υγειονομική περίθαλψη που ετοίμασε η EUAA για την περίοδο Ιανουαρίου 2019-Ιανουαρίου 2024, «πηγές που χρονολογούνται από το 2019 έως το 2023 ανέφεραν ότι ο επιπολασμός του πληθυσμού με ηπατίτιδα Β στο Καμερούν κυμαινόταν μεταξύ 8,3 % και 13%[6]. Σύμφωνα με μια μελέτη στο νοσοκομείο του 2020 στην περιφέρεια Bamenda στη βορειοδυτική περιοχή, που δημοσιεύτηκε από μια διαδικτυακή ιατρική έρευνα σε περιοδικό που ονομάζεται BMJ Open σχετικά με τις γνώσεις γύρω από και τον επιπολασμό του ιού της ηπατίτιδας Β (HBV) μεταξύ των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, το ποσοστό των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που είχαν «κακή στάση» έναντι των ασθενών με μόλυνση από HBV ανερχόταν σε 32,2%[7]. Το ποσοστό για τους γιατρούς ήταν 23,5 %. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στην υγειονομική περίθαλψη το «επίπεδο στιγματισμού» των ασθενών με λοίμωξη από HBV ήταν «υψηλό».»[8].
Σε ερώτημα COI αναφορικά με την αντιμετώπιση των ατόμων με Ηπατίτιδα Β από το κράτος και από την κοινωνία, την πρόσβαση σε υπηρεσίες υποστήριξης καθώς και την πρόσβαση στην απασχόληση και στην υγειονομική περίθαλψη που ετοίμασε η EUAA για την περίοδο Ιανουαρίου 2019-Ιανουαρίου 2024, η οποία σημειώνει: «Σχετικά με την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, ένα άρθρο ειδήσεων του 2020 από την Voice of America (VOA) News περιέγραψε ότι η κυβέρνηση του Καμερούν «μείωσε το κόστος θεραπείας από 250 $ το μήνα σε λιγότερο από 50 $» για να «ενθαρρύνει» τους ασθενείς να επισκεφτούν τα νοσοκομεία[9], ενώ σύμφωνα με άρθρο του 2023 του Gavi, ενός διεθνούς οργανισμού για τον εμβολιασμό[10], το κόστος των φαρμάκων για την ηπατίτιδα Β έχει μειωθεί κατά 60%[11]. Ένα άρθρο τοπικών ειδήσεων του 2019 επιβεβαίωσε ότι ως αποτέλεσμα μιας συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Δημόσιας Υγείας και φαρμακευτικών εταιρειών, η τιμή για τη θεραπεία της ηπατίτιδας Β έχει μειωθεί[12]. Ωστόσο, ένα τοπικό άρθρο ειδήσεων του 2022, ανέφερε ότι η τιμή για τη θεραπεία της ηπατίτιδας Β, C και D, έχει σχεδόν τετραπλασιαστεί επειδή οι επιδοτήσεις από το κράτος έχουν σταματήσει»[13].
Επιπλέον, ως προς την ενημέρωση του πληθυσμού για την ανάγκη αντιμετώπισης και θεραπείας οι ειδήσεις της VOA περιέγραψαν ότι στάλθηκαν υγειονομικοί υπάλληλοι από 360 κρατικά νοσοκομεία «για να παρακολουθούν τους ασθενείς και να διασφαλίζουν ότι λαμβάνουν τις θεραπείες και τα εμβόλιά τους». Για παράδειγμα, η πηγή σημείωσε ότι μια 52χρονη αγρότης, που είχε διαγνωστεί με ηπατίτιδα, ήταν «απρόθυμη» να επισκεφτεί γιατρό επειδή της συμβούλεψε ο θείος της αντ’ αυτού να επισκεφτεί έναν παραδοσιακό θεραπευτή. Στο ίδιο άρθρο, αναφέρεται ότι «παρά το υψηλό ποσοστό μόλυνσης, το υπουργείο ανακοινώνει ότι λιγότεροι από 1.500 Καμερουνέζοι λαμβάνουν θεραπεία»[14].
Σύμφωνα με ένα ερευνητικό άρθρο του 2020 με τίτλο «Δοκιμές για ηπατίτιδα Β, θεραπεία και ιολογική καταστολή σε ασθενείς με HIV στο Καμερούν» που δημοσιεύτηκε από το «BMC Infectious Diseases», ένα διαδικτυακό περιοδικό που εστιάζει σε μολυσματικές και σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες, σχεδόν το 40% των ασθενών με επι-μόλυνση HIV/HBV δεν έλαβαν τη συνιστώμενη θεραπεία επειδή «οι έλεγχοι HBV στο πλαίσιο της ρουτίνας υγειονομικής περίθαλψης ήταν σπάνιοι». Η ίδια πηγή σημείωσε ότι με βάση τα στοιχεία της μελέτης «οι γυναίκες είναι σε πολύ πιο μειονεκτική θέση όσον αφορά τη δυνατότητα να υποβληθούν σε τεστ HBV σε σύγκριση με τους άνδρες»[15].
Εξάλλου, σε σχέση με την πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, έκθεση του Bertelsmann Stiftung για το Καμερούν δημοσιευθείσας το 2024 αναφέρει πως το Καμερούν ξοδεύει λιγότερο από το 5% του ΑΕΠ του στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης και απαιτεί την πληρωμή τελών από τους χρήστες αυτών των υπηρεσιών. Προσθέτει πως η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, ιδιαίτερα χωρίς ασφάλιση, δημιουργεί εμπόδια για τους περισσότερους. Οι περισσότεροι Καμερουνέζοι βασίζονται σε άτυπους μηχανισμούς κοινωνικής ασφάλισης, όπως στις οικογενειακές δομές, στα δίκτυα αλληλεγγύης και σε θρησκευτικά ιδρύματα[16].
Σύμφωνα με έκθεση της USAID για το Καμερούν επιβεβαιώνεται πως ένα σημαντικό μέρος των υπηρεσιών υγείας -περίπου το 70% - χρηματοδοτείται από τους ίδιους τους ασθενείς, το οποίο δημιουργεί εμπόδια στην πρόσβαση, ειδικά για τις περιθωριοποιημένες κοινότητες. Για να αντιμετωπιστεί αυτό, έχουν ξεκινήσει πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα Καθολικής Κάλυψης Υγείας (UHC) το οποίο υποστηρίζεται από την USAID. Από τον Αύγουστο του 2024, πάνω από 2,5 εκατομμύρια άτομα έχουν εγγραφεί στο πρόγραμμα, επωφελούμενοι από υπηρεσίες όπως δωρεάν συμβουλευτική για παιδιά (642,090 παιδιά έχουν λάβει δωρεάν συμβουλευτική από τον Απρίλιο του 2023)και οικονομικά προσιτή προγεννητική φροντίδα για γυναίκες[17].
Σχετικά με την Φυματίωση, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η φυματίωση είναι μια μολυσματική ασθένεια που προκαλείται από βακτήρια και προσβάλλει συχνότερα τους πνεύμονες. Όσοι έχουν μολυνθεί αλλά δεν πάσχουν από τη νόσο δεν μπορούν να τη μεταδώσουν. Η νόσος της φυματίωσης αντιμετωπίζεται συνήθως με αντιβιοτικά και μπορεί να αποβεί θανατηφόρα χωρίς θεραπεία.[18]
Μόλις εισέλθει στον οργανισμό, η φυματίωση μπορεί να είναι αδρανής ή ενεργή. Όταν το βακτήριο της φυματίωσης είναι αδρανές, αυτό ονομάζεται λανθάνουσα φυματίωση. Τα άτομα με λανθάνουσα φυματίωση δεν είναι μεταδοτικά και ενδέχεται να μην παρουσιάζουν συμπτώματα, αλλά η λοίμωξη μπορεί να ενεργοποιηθεί. Όταν το βακτήριο της φυματίωσης είναι ενεργό, αυτό ονομάζεται φυματίωση. Η μόλυνση τόσο από τον ιό HIV όσο και από τη φυματίωση ονομάζεται συλλοίμωξη HIV/φυματίωσης. Στα άτομα με συλλοίμωξη HIV/φυματίωσης, η λανθάνουσα φυματίωση έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εξελιχθεί σε ενεργό φυματίωση σε σύγκριση με τα άτομα που δεν έχουν HIV.[19]
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η φυματική νόσος είναι μία εκ των αιτιών θανάτου στο Καμερούν.[20]
Στο Καμερούν έχει τεθεί σε ισχύ το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο 2020 – 2024 (NSP 2020 – 2024) για την εξάλειψη της φυματίωσης έως το 2030.[21] Για την επίτευξη της αποστολής του, το Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου της Φυματίωσης (National TB Control Programme NTP) θέσπισε μια εθνική στρατηγική που βασίζεται στον έλεγχο και την έγκαιρη διάγνωση των κρουσμάτων φυματίωσης, την κατάλληλη θεραπεία των ασθενών, την πρόληψη της νόσου, τη συμμετοχή της κοινότητας, την κατάρτιση του υγειονομικού προσωπικού, την ευαισθητοποίηση, την επικοινωνία και την κοινωνική κινητοποίηση, την επιδημιολογική επιτήρηση, τον συστηματικό έλεγχο και τη διαχείριση του HIV σε ασθενείς με φυματίωση και της φυματίωσης σε ασθενείς με HIV (συνεργατικές δραστηριότητες φυματίωσης/HIV) και την έγκαιρη ανίχνευση και διαχείριση της πολυανθεκτικής φυματίωσης (MDR-TB).[22]
Σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο 2026, το 2025, καταγράφηκαν στο Καμερούν συνολικά 26.924 κρούσματα φυματίωσης όλων των μορφών σε εθνικό επίπεδο, με σχεδόν το 10% να αφορά παιδιά. Οι υγειονομικές αρχές του Καμερούν εξέφρασαν νέες ανησυχίες για την αυξανόμενη εξάπλωση της φυματίωσης, προειδοποιώντας ότι η χώρα ενδέχεται να καταγράψει περισσότερες από 36.000 νέες μολύνσεις το 2026, εάν δεν ενισχυθούν τα επείγοντα μέτρα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η χρηματοδότηση για την καταπολέμηση της φυματίωσης έχει μειωθεί κατά περίπου 29% λόγω της έλλειψης στήριξης από το Παγκόσμιο Ταμείο, καθώς όλο και περισσότεροι πόροι διοχετεύονται σε άλλες σημαντικές προτεραιότητες στον τομέα της υγείας, όπως το HIV/AIDS και η ελονοσία. Παρά τις προκλήσεις αυτές, το Καμερούν έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά τα αποτελέσματα της θεραπείας. Το τρέχον ποσοστό επιτυχίας της θεραπείας ανέρχεται στο 82%, ποσοστό που αντανακλά το ποσοστό των ασθενών που ολοκληρώνουν τη θεραπεία και αναρρώνουν.[23]
Το Δικαστήριο προχώρησε σε περαιτέρω έρευνα αναφορικά με την δυνατότητα πρόσβασης σε δομές υγείας λόγω της κατάστασης ασφαλείας που επικρατεί στη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν από όπου προκύπτουν τα ακόλουθα:
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του «Safeguarding Health in Conflict Coalition» με αντικείμενο τη βία σε βάρος των υπηρεσιών υγείας σε περιοχές υπό σύγκρουση με έτος αναφοράς το 2024 και όσον αφορά ειδικότερα το Καμερούν, σημειώνεται ότι οι επιθέσεις σε κέντρα υγείας, με στόχο τους επαγγελματίες υγείας και την λεηλασία των ιατρικών προμηθειών συνεχίστηκαν κατά το έτος αναφοράς, με αυτές να εντοπίζονται κυρίως στη Βορειοδυτική, τη Νοτιοδυτική και την Άκρα Βόρεια περιφέρεια του Καμερούν. Στόχο αποτελούσε κυρίως το κρατικό προσωπικό των ιατρικών κέντρων, ενώ ένα περιστατικό στράφηκε κατά μίας διεθνούς και μίας τοπικής ΜΚΟ. Στη Βορειοδυτική και τη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν σημειώθηκαν συνολικά 30 περιστατικά κατά το έτος αναφοράς, με την πλειοψηφία αυτών να εντοπίζονται στις περιοχές Momo και Mezam της Βορειοδυτικής περιφέρειας και στην περιοχή Fako της Νοτιοδυτικής περιφέρειας. Οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις σε ιατρικά κέντρα κατά τα τελευταία έτη έχουν επιδράσει αρνητικά στην πρόσβαση των πολιτών σε υπηρεσίες υγείας, με αυτούς να αναγκάζονται πολλές φορές να ταξιδέψουν μεγάλες αποστάσεις για να λάβουν περίθαλψη.[24]
Από το σύνολο των ανωτέρω πληροφοριών προκύπτει ότι το σύστημα υγείας του Καμερούν αντιμετωπίζει σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες, ιδίως ως προς τη χρηματοδότηση, την οικονομική προσβασιμότητα και τη λειτουργία των υπηρεσιών στις περιοχές που πλήττονται από την ένοπλη σύγκρουση. Προκύπτει επίσης ότι η χρόνια ηπατίτιδα Β αποτελεί διαδεδομένο πρόβλημα δημόσιας υγείας, ότι υφίσταται διαθέσιμη αντιική θεραπεία, έστω και με οικονομικά ή πρακτικά εμπόδια πρόσβασης, ενώ ως προς τη φυματίωση λειτουργεί εθνικό πρόγραμμα διάγνωσης και θεραπείας, το οποίο εξακολουθεί να επιτυγχάνει υψηλά ποσοστά θεραπευτικής επιτυχίας, παρά τις υφιστάμενες προκλήσεις.
Παράλληλα, οι διαθέσιμες πληροφορίες επιβεβαιώνουν ότι η συνεχιζόμενη ένοπλη σύγκρουση στις αγγλόφωνες περιφέρειες επηρεάζει τη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας, κυρίως λόγω επιθέσεων σε υγειονομικές δομές, μετακινήσεων πληθυσμών και περιορισμένης πρόσβασης σε ορισμένες περιοχές. Ωστόσο, δεν προκύπτει ότι οι υπηρεσίες υγείας έχουν καταρρεύσει πλήρως ούτε ότι η θεραπεία για τη χρόνια ηπατίτιδα Β ή τη φυματίωση είναι απολύτως μη διαθέσιμη στη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας.
Περαιτέρω, η Αιτήτρια δεν προσκόμισε, ως είχε υποχρέωση, οποιαδήποτε εξατομικευμένα ιατρικά στοιχεία από τα οποία να προκύπτει η βαρύτητα της κατάστασής της, το στάδιο της νόσου, η ανάγκη άμεσης ή εξειδικευμένης θεραπείας, ούτε ότι η διακοπή της θεραπείας θα είχε ως συνέπεια την επέλευση σοβαρής, ταχείας και μη αναστρέψιμης επιδείνωσης της υγείας της ή σημαντική μείωση του προσδόκιμου ζωής της. Επίσης, δεν προκύπτει ότι η ίδια στερείται πλήρως πραγματικής δυνατότητας πρόσβασης σε κατάλληλη ιατρική περίθαλψη στο Καμερούν.
Ως εκ τούτου, καίτοι αναγνωρίζεται ότι οι συνθήκες παροχής υπηρεσιών υγείας στο Καμερούν είναι δυσχερείς και ότι η πρόσβαση στη θεραπεία ενδέχεται να συνοδεύεται από οικονομικά και πρακτικά εμπόδια, τα στοιχεία του φακέλου δεν καταδεικνύουν ότι η επιστροφή της Αιτήτριας θα την εξέθετε, αποκλειστικά λόγω της κατάστασης της υγείας της, σε πραγματικό κίνδυνο σοβαρής, άμεσης και μη αναστρέψιμης επιδείνωσης της υγείας της.
Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι ισχυρισμοί της ήδη κρίθηκαν αναξιόπιστοι, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο φόβος της Αιτήτριας που απορρέει από το σύνολο των δηλώσεών της κρίνεται ως αβάσιμος και μη δικαιολογημένος.
Ως εκ τούτου, από το ιστορικό της Αιτήτριας όπως αυτό φαίνεται πιο πάνω, στη βάση των δεδομένων του διοικητικού φακέλου και από την ανωτέρω αξιολόγηση κινδύνου, προκύπτει ότι αυτή δεν στοιχειοθέτησε κανένα απολύτως ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα. Αντίθετα στη θέση της συνηγόρου της, το Δικαστήριο κρίνει πως τα όσα ανέφερε η Αιτήτρια κατά τη διάρκεια του συνόλου της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματός της, δεν θα μπορούσαν να την εντάξουν στην έννοια του πρόσφυγα, όπως αυτή ερμηνεύεται από τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και από το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν.6(Ι)/2000.
Ο «Πρακτικός Οδηγός της ΕΑΣΟ: Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων» (Μάρτιος 2015) καθορίζει πως στη βάση της συλλογής πληροφοριών θα πρέπει να προσδιορίζονται τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά, τα οποία στη συνέχεια θα πρέπει να συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του πρόσφυγα και αν δεν υπάρχει κατάληξη ότι μπορεί να δοθεί προσφυγικό καθεστώς, τότε το αρμόδιο όργανο θα πρέπει να εκτιμήσει εάν τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά συνδέονται με τις απαιτήσεις του ορισμού του προσώπου που δικαιούται συμπληρωματική προστασία.
Για τη διαπίστωση αυτού του πραγματικού κινδύνου θα πρέπει να υπάρχουν, όπως ρητά προνοεί το άρθρο 19(1), του Ν.6(Ι)/2000 «ουσιώδεις λόγοι». Περαιτέρω, σοβαρή βλάβη ή σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη κατά το εδάφιο (2) του άρθρου 19, του Ν.6(Ι)/2000 σημαίνει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας ή να υπάρχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/12 ημερομηνίας 22/09/2015), ECLI:CY:AD:2015:D619).
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τόσο κατά τη διοικητική, όσο και κατά την παρούσα διαδικασία δεν προέκυψαν στοιχεία που να συνηγορούν στο ότι σε περίπτωση επιστροφής της στο Καμερούν και δη στη πόλη Kumba, τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής, η Αιτήτρια θα αντιμετωπίσει κίνδυνο αντιμετώπισης θανατικής ποινής, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σύμφωνα με τις πρόνοιες των άρθρων 19 (2) (α) και (β) του περί Προσφύγων Νόμου.
Σε σχέση δε με το άρθρο 19(2)(γ) του ανωτέρω Νόμου, ως προς τους παράγοντες που δύνανται να ληφθούν υπόψη προς αξιολόγηση του συστατικού στοιχείου της αδιάκριτης βίας, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) επεσήμανε σε πρόσφατη απόφασή του ότι συνιστούν «[.]μεταξύ άλλων, η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργάνωσης των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων και η διάρκεια της σύρραξης ως στοιχεία λαμβανόμενα υπόψη κατά την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95 (πρβλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakit?, C285/12, EU:C:2014:39, σκέψη 35), καθώς και άλλα στοιχεία όπως η γεωγραφική έκταση της κατάστασης αδιάκριτης άσκησης βίας, ο πραγματικός προορισμός του αιτούντος σε περίπτωση επιστροφής στην οικεία χώρα ή περιοχή και οι τυχόν εκ προθέσεως επιθέσεις κατά αμάχων εκ μέρους των εμπόλεμων μερών» (ΔΕΕ, C-901/19, ημερομηνίας 10.6.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland, σκέψη 43).
Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: το ΕΔΔΑ) στην απόφασή του Sufi and Εlmi (ΕΔΔΑ, απόφαση επί των προσφυγών 8319/07 και 11449/07, ημερομηνίας 28.11.2011) αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης.
Επιπλέον, όπως διευκρίνισε το ΔΕΕ, «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας» (Βλ. Απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.2.2009). Ιδίως ως προς την εφαρμογή της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το ΔΕΕ στην ως άνω απόφαση διευκρίνισε ότι «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας».
Εν προκειμένω, ως προς τον κίνδυνο που ενδέχεται να αντιμετωπίσει η Αιτήτρια λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, το Δικαστήριο προχώρησε σε επικαιροποιημένη έρευνα και ανέτρεξε σε πρόσφατες και έγκυρες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στο αγγλόφωνο Καμερούν από όπου προκύπτουν τα ακόλουθα.
Βάσει πληροφοριών από τον ανεξάρτητο οργανισμό ACAPS, η κρίση που ξέσπασε στις Αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν (ήτοι στις περιφέρειες Northwest και Southwest) περί τα τέλη του 2016 οδήγησε στην εμφάνιση διαφόρων αποσχιστικών ομάδων και σε ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ του κρατικού στρατού και των ενόπλων δυνάμεων των αυτονομιστών, που έχουν εντείνει την ανασφάλεια στις αγγλόφωνες περιοχές, «αφήνοντας πάνω από 334.000 άτομα εσωτερικά εκτοπισμένα και περισσότεροι από 76.000 να αναζητούν καταφύγιο στη γειτονική Νιγηρία, μέχρι τον Φεβρουάριο του 2025.».[25]
Εκ των όσων επίσης αναφέρονται στην ίδια πηγή, οι απαρχές της σύγκρουσης εντοπίζονται στα μακροχρόνια προβλήματα στην αγγλόφωνη κοινότητα στις βορειοδυτικές και νοτιοδυτικές περιοχές της χώρας, λόγω της περιθωριοποίησης τους από τη γαλλόφωνη κυβέρνηση, «που κλιμακώθηκαν σε εκτεταμένες διαμαρτυρίες και απεργίες περί τα τέλη του 2016».[26]
To Global Centre for the Responsibility to Protect αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν διαπράξει εξωδικαστικές δολοφονίες και εκτεταμένη σεξουαλική και έμφυλη βία, έχουν κάψει αγγλόφωνα χωριά και έχουν υποβάλει άτομα με ύποπτους αυτονομιστικούς δεσμούς σε αυθαίρετη κράτηση, βασανιστήρια και κακομεταχείριση. Ένοπλοι αυτονομιστές έχουν επίσης σκοτώσει, απαγάγει και τρομοκρατήσει πληθυσμούς, ενώ παράλληλα διατηρούν σταθερά τον έλεγχο μεγάλων τμημάτων των αγγλόφωνων περιοχών. Οι αυτονομιστές και οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν διαπράξει στοχευμένες επιθέσεις σε εγκαταστάσεις υγείας και εργαζόμενους σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, περιορίζοντας την παροχή και την πρόσβαση σε ζωτικής σημασίας βοήθεια και αναγκάζοντας διάφορους διεθνείς ανθρωπιστικούς οργανισμούς να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους. Οι αυτονομιστές έχουν επίσης απαγορεύσει την κρατική εκπαίδευση και συχνά επιτίθενται, απειλούν και απαγάγουν μαθητές και εκπαιδευτικούς, καθώς και καίνε, καταστρέφουν και λεηλατούν σχολεία.[27]
Σχετικά με την διαμορφωθείσα κατάσταση στον απόηχο των πρόσφατων εκλογών, πηγές αναφέρουν ότι η ανακήρυξη του Paul Biya ως νικητή των προεδρικών εκλογών του Οκτωβρίου 2025, ο οποίος διατελεί πρόεδρος τα τελευταία 43 χρόνια στο Καμερούν, προκάλεσε κύμα διαδηλώσεων από την αντιπολίτευση, η οποία θεωρεί ότι το επίσημο εκλογικό αποτέλεσμα ήταν νοθευμένο. Μολονότι οι αγγλόφωνες περιφέρειες παρέμειναν ως επί το πλείστον ήρεμες μετά τις εκλογές, η βία εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αναζωπυρωθεί, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψιν ότι έναν μήνα πριν από την ψηφοφορία, πολιτοφυλακές υπέρ της ανεξαρτησίας επιτέθηκαν και σκότωσαν εννέα κυβερνητικούς στρατιώτες. Οι κάτοικοι στις περιοχές Northwest και Southwest εκφράζουν φόβους για περαιτέρω θανατηφόρα βία, δεδομένης της οργής των αυτονομιστών για τα, σύμφωνα με την γνώμη τους, διογκωμένα ποσοστά ψήφων υπέρ του Biya. Παρότι οι αυτονομιστές απείχαν από τις εκλογές, παρουσιάζοντας την αποχή ως στάση αρχής υπέρ της περιφερειακής αυτονομίας των αγγλόφωνων περιοχών, πολλοί εξ αυτών εξέφρασαν ανοιχτά την επιθυμία για νίκη του Tchiroma, θεωρώντας ότι μια επικράτηση της αντιπολίτευσης θα ήταν πιθανότερο να ανοίξει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις με στόχο τη διευθέτηση της πολυετούς εξέγερσης.[28]
Σύμφωνα με τη Μηνιαία Επισκόπηση του ACLED (Armed Conflict Location and Event Data) για τις εξελίξεις στην Αφρική του μήνα Νοεμβρίου (2025), ξέσπασαν ταραχές στο Καμερούν, οι οποίες σχετίζονται με τις εκλογές του προηγούμενου μήνα.[29] Ειδικότερα ο κύριος υποψήφιος της αντιπολίτευσης, Issa Tchiroma Bakary, ισχυρίστηκε ότι είχε κερδίσει τις προεδρικές εκλογές της 12ης Οκτωβρίου πριν από την επίσημη ανακοίνωση του Constitutional Council. Ωστόσο, η επίσημη ανακοίνωση του Constitutional Council στις 27 Οκτωβρίου δήλωσε νικητή τον εν ενεργεία Πρόεδρο Paul Biya. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο Biya έλαβε 53.6% των ψήφων, έναντι 35.19% του Bakary. Η ανακοίνωση προκάλεσε πολυάριθμες διαδηλώσεις. Η ACLED κατέγραψε τουλάχιστον 48 θανάτους λόγω πυρών και ξυλοδαρμών, καθώς και μαζικές συλλήψεις διαδηλωτών από κρατικές δυνάμεις. Σε μεγάλες πόλεις όπως Douala, Garoua και Maroua, ταραχοποιοί έστησαν οδοφράγματα, έκαψαν κτίρια του κυβερνώντος κόμματος και συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας.[30]
Η υπό εξέταση σύγκρουση έχει ήδη διάρκεια περίπου εννέα ετών και επηρεάζει τόσο τη Βορειοδυτική όσο και τη Νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν. Τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι πρόκειται για μια μακροχρόνια και σταθερά εγκατεστημένη κρίση. Επιπλέον, δεν φαίνεται να υπάρχει καμία πρόθεση επίλυσής της στο άμεσο μέλλον, καθώς η σύγκρουση δεν συζητήθηκε ούτε στην πρόσφατη συνεδρίαση της Ομάδας Υπουργικής Δράσης της Κοινοπολιτείας του Καμερούν τον Μάρτιο του 2025.[31]
Σύμφωνα με το Protection Monitoring Update για το πρώτο τρίμηνο (Ιανουάριος-Μάρτιος) του 2025 του Global Protection Cluster[32], κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025, «η ασφάλεια και η απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις περιοχές Northwest (NW) και Southwest (SW) διαταράχθηκε από την αυξημένη χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs) από Μη Κρατικές Ένοπλες Ομάδες (NSAGs), καθώς και από παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως απαγωγές με σκοπό την καταβολή λύτρων, αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, και κλοπές ή καταστροφή προσωπικής περιουσίας».[33]
Ως προς το ανωτέρω σημείο έτερη πηγή επιβεβαιώνει ότι η δυναμική της σύγκρουσης στις Αγγλόφωνες περιοχές έχει αλλάξει, καθώς η κρίση έχει καταστεί ολοένα και πιο επικερδής οικονομικά, με τις αυτονομιστικές ομάδες να έχουν επεκτείνει τις πηγές εσόδων τους μέσω απαγωγών και εκβιασμών.[34]
Σύμφωνα επίσης με το Protection Monitoring Update για το πρώτο τρίμηνο (Ιανουάριος-Μάρτιος) του 2025 «ειδικοί σε θέματα ασφάλειας προβλέπουν ότι, καθώς οι Κυβερνητικές Δυνάμεις Ασφαλείας (GDSF) συνεχίζουν να εκδιώκουν τις Μη Κρατικές Ένοπλες Ομάδες (NSAGs) από τις βάσεις τους σε αγροτικές περιοχές, η εισροή των NSAGs σε αστικές περιοχές, όπως η Buea και η Bamenda, θα οδηγήσει σε μετατόπιση του πεδίου επιχειρήσεων από την ύπαιθρο προς τις πόλεις. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς οι NSAGs μπορούν να διεισδύουν στον άμαχο πληθυσμό και να συνεχίζουν τη δράση τους χωρίς να εντοπίζονται. Οι Δυνάμεις Ασφαλείας (SSF) χρησιμοποιούν αυτό το στοιχείο ως δικαιολογία για τις επιχειρήσεις “έρευνας και αποκλεισμού” (search and condon), κατά τη διάρκεια των οποίων προβαίνουν σε αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις αμάχων».[35]
Παρόλο που η στρατιωτική παρουσία έχει ενισχυθεί στις πόλεις, δεν είναι επαρκής για να αποτρέψει περιστατικά ασφάλειας.[36] Αναφορικά με τη σύγκριση μεταξύ Northwest και Southwest περιοχών, η πηγή κατέγραψε ότι η βία ήταν πιο έντονη στη Βορειοδυτική περιοχή παρά στη νοτιοδυτική περιοχή. Συγκρίνοντας πιο συγκεκριμένα τις πόλεις Buea και Bamenda, η πηγή κατέγραψε ότι αν και σοβαρά βίαια περιστατικά είναι σπάνια στη Buea, οι μαζικές συλλήψεις και οι αυθαίρετες κρατήσεις είναι συχνές, ενώ αντιθέτως στη Bamenda, η βία συνεχίζει να μαστίζει την πόλη, με εκρήξεις, επιθέσεις αντιποίνων και απαγωγές να συμβαίνουν τακτικά. Σημείωσε ωστόσο, ως κοινό σημείο ότι η εγκληματικότητα αυξάνεται και στις δύο περιοχές.[37]
Ως προς τα ποσοτικά δεδομένα της σύγκρουσης, σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού με έργο τη συλλογή, ανάλυση και χαρτογράφηση δεδομένων σχετικά με τις ημερομηνίες, τους δρώντες, τις τοποθεσίες, τους θανάτους και τους τύπους όλων των καταγεγραμμένων γεγονότων πολιτικής βίας και διαμαρτυρίας σε παγκόσμια κλίμακα, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης τις 24/4/2026) στη Νοτιοδυτική περιφέρεια (Sud - Ouest) του Καμερούν, καταγράφηκαν συνολικά 1.450 περιστατικά, από τα οποία προκλήθηκαν 739 θάνατοι. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, στην πόλη Kumba, τόπο τελευταίας διαμονής της Αιτήτριας, καταγράφηκαν 14 περιστατικά ασφαλείας, τα οποία προκάλεσαν 5 θανάτους και η πλειοψηφία των οποίων κατατάχθηκαν ως πολιτική βία και τρομοκρατική δραστηριότητα.[38] Σημειωτέον ότι ο πληθυσμός της Νοτιοδυτικής περιφέρειας εκτιμάται στους 2,098,500 κατοίκους (με εκτίμηση του 2025)[39], ενώ ο πληθυσμός της πόλης Kumba ανέρχεται περί τους 144,400 κατοίκους.[40]
Εφαρμόζοντας την αναπροσαρμοζόμενη κλίμακα όπως αυτή απορρέει από τη νομολογία του ΔΕΕ και λαμβάνοντας υπόψη τις προσωπικές περιστάσεις της Αιτήτριας (ενήλικη γυναίκα, ικανή προς εργασία, έχοντας ικανοποιητική μόρφωση, με δυνατότητα να λάβει ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για το θέμα υγείας που αντιμετωπίζει και με υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής της), διαπιστώνεται ότι δεν προκύπτουν στοιχεία τα οποία να συνηγορούν υπέρ του ότι αυτή, λόγω των προσωπικών της περιστάσεων, θίγεται ειδικώς και αυξάνονται οι πιθανότητες να εκτεθεί σε περιστατικά αδιακρίτως ασκούμενης βίας κατά των αμάχων κατά το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.
Το Δικαστήριο καταλήγει, ότι δεν στοιχειοθετούνται ούτε οι προϋποθέσεις του άρθρου 19(2) (γ) του Ν.6(Ι)/2000 για να παρασχεθεί στην Αιτήτρια το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας υπό τις πρόνοιες του ανωτέρω άρθρου.
Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω, υπό τις περιστάσεις, και μετά από κατ' ουσίαν εξέταση της αίτησης της Αιτήτριας, ότι η τελευταία δεν κατάφερε να τεκμηριώσει σε κανένα στάδιο της διαδικασίας τη βασιμότητα του αιτήματός της για αναγνώριση της ιδιότητας του πρόσφυγα, δυνάμει του περί Προσφύγων Νόμου και της Σύμβασης της Γενεύης, ούτε για την παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας που προβλέπεται στο άρθρο 19 του Νόμου.
Με βάση όλα τα πιο πάνω, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται, με €1000 έξοδα υπερ των Καθ’ ων η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
Α. Α. ΑΓΡΟΤΗ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] UN OCHA, Cameroon: North-West and South-West - Situation Report No. 55 (June 2023), 2.8.2023, https://reliefweb.int/report/cameroon/cameroon-north-west-and-south-west-situation-report-no-55-june-2023,
[2] UN OCHA, Cameroon: North-West and South-West - Situation Report No. 55 (June 2023), 2.8.2023, https://reliefweb.int/report/cameroon/cameroon-north-west-and-south-west-situation-report-no-55-june-2023 , σελ. 1.
[3] WHO, Helath topics – Hepatitis, 2024 available at: Hepatitis | WHO | Regional Office for Africa , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[4] WHO, Fact-sheet Hepatitis B, 23 July 2025, available at: Hepatitis B (who.int) , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[5] WHO, Helath topics – Hepatitis, 2024 available at: Hepatitis | WHO | Regional Office for Africa , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[6] VOA News, Cameroon Dispatches Healthcare Workers to Find, Treat Hepatitis Patients, 28 July 2020, https://www.voanews.com/a/africa_cameroon-dispatches-healthcare-workers-find-treat-hepatitis-patients/6193561.html ; Gavi: the Vaccine Alliance, L'h?patite, l’?pid?mie cach?e du Cameroun, 3 October 2023, https://www.gavi.org/fr/vaccineswork/hepatite-epidemie-cachee-cameroun ; VOA Afrique, D?pistages gratuits de l'h?patite virale pour les femmes enceintes camerounaises, 3 August 2020, https://www.voaafrique.com/a/pr%C3%A9valence-tr%C3%A8s-%C3%A9lev%C3%A9e-des-h%C3%A9patites-virales-au-cameroun/5528361.html ; Cameroon Info, Cameroun – H?patites B, C et D: le Minist?re de la Sant? Publique annonce la baisse des tarifs des protocoles de prise en charge des patients, 13 May 2019, https://www.cameroon-info.net/article/cameroun-hepatites-b-c-et-d-le-ministere-de-la-sante-publique-annonce-la-342489.html, τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[7] Akazong, W.E. et al., Knowledge, attitude and prevalence of hepatitis B virus among healthcare workers: a crosssectional, hospital-based study in Bamenda Health District, NWR, Cameroon, 18 March 2020, https://bmjopen.bmj.com/content/bmjopen/10/3/e031075.full.pdf , p. 6 , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[8] Akazong, W.E. et al., Knowledge, attitude and prevalence of hepatitis B virus among healthcare workers: a crosssectional, hospital-based study in Bamenda Health District, NWR, Cameroon, 18 March 2020, https://bmjopen.bmj.com/content/bmjopen/10/3/e031075.full.pdf , p. 1; EUAA - European Union Agency for Asylum (formerly: European Asylum Support Office, EASO): Cameroon; Attitudes towards individuals, including LGBTIQ people, with Hepatitis B by the state and by society; access to support services; access to employment and to healthcare [Q9-2024], 24 January 2024https://www.ecoi.net/en/file/local/2103684/2024_01_EUAA_COI_Query_Response_Q9_Cameroon_Attitudes_towards_Individuals_with_Hepatitis_B.pdf p. 3 , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[9] VOA News, Cameroon Dispatches Healthcare Workers to Find, Treat Hepatitis Patients, 28 July 2020, https://www.voanews.com/a/africa_cameroon-dispatches-healthcare-workers-find-treat-hepatitis-patients/6193561.html τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[10] Gavi is an international organisation – a global Vaccine Alliance, created in 2020 ‘bringing together public and private sectors with the shared goal of saving lives and protecting people’s health by increasing equitable and sustainable use of vaccines’. Gavi the Vaccine Alliance, Our Alliance, n.d., https://www.gavi.org/our-alliance , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[11] Gavi: the Vaccine Alliance, L'h?patite, l’?pid?mie cach?e du Cameroun, 3 October 2023, https://www.gavi.org/fr/vaccineswork/hepatite-epidemie-cachee-cameroun ; Cameroon Info, Cameroun – H?patites B, C et D: le Minist?re de la Sant? Publique annonce la baisse des tarifs des protocoles de prise en charge des patients, 13 May 2019, https://www.cameroon-info.net/article/cameroun-hepatites-b-c-et-d-le-ministere-de-la-sante-publique-annonce-la-342489.html , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[12] Cameroon Info, Cameroun – H?patites B, C et D: le Minist?re de la Sant? Publique annonce la baisse des tarifs des protocoles de prise en charge des patients, 13 May 2019, https://www.cameroon-info.net/article/cameroun-hepatites-b-c-et-d-le-ministere-de-la-sante-publique-annonce-la-342489.html , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[13] Data Cameroon, H?patites Virales : Le Traitement D?sormais Hors De Prix, 3 October 2022, https://datacameroon.com/hepatites-virales-le-traitement-desormais-hors-de-prix/ ; EUAA - European Union Agency for Asylum (formerly: European Asylum Support Office, EASO): Cameroon; Attitudes towards individuals, including LGBTIQ people, with Hepatitis B by the state and by society; access to support services; access to employment and to healthcare [Q9-2024], 24 January 2024
https://www.ecoi.net/en/file/local/2103684/2024_01_EUAA_COI_Query_Response_Q9_Cameroon_Attitudes_towards_Individuals_with_Hepatitis_B.pdf p. 4 , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[14] VOA News, Cameroon Dispatches Healthcare Workers to Find, Treat Hepatitis Patients, 28 July 2020, https://www.voanews.com/a/africa_cameroon-dispatches-healthcare-workers-find-treat-hepatitis-patients/6193561.html , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[15] Li?geois, F. et al., Hepatitis B testing, treatment, and virologic suppression in HIV-infected patients in Cameroon, 15 January 2020, https://bmcinfectdis.biomedcentral.com/counter/pdf/10.1186/s12879-020-4784-7.pdf , p. 8 , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[16] Bertelsmann Stiftung: BTI 2024 Country Report Cameroon, 19 Μαρτίου 2024
https://www.ecoi.net/en/file/local/2105824/country_report_2024_CMR.pdf , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[17] USAID, Supporting Universal Health Coverage in Cameroon, 6 September 2024, https://msh.org/story/supporting-universal-health-coverage-in-cameroon-the-u-s-governments-impact-through-the-pepfar-usaid-rise-project-for-expanded-access-to-health-care-for-all/ , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[18] World Health Organization (WHO), Tuberculosis, 24 Μαρτίου 2026, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/tuberculosis, ημερομηνία πρόσβασης 26.3.2026.
[19] HIVinfo, HIV and Opportunistic Infections, Coinfections, and Conditions, Last Reviewed 14 Απριλίου 2025, https://hivinfo.nih.gov/understanding-hiv/fact-sheets/hiv-and-tuberculosis-tb , ημερομηνία πρόσβασης 26.3.2026.
[20] World Health Organization (WHO), Cameroon Health data overview for the Republic of Cameroon, 2021, https://data.who.int/countries/120 , ημερομηνία πρόσβασης 26.3.2026.
[21] African Constituency Bureau, “End Tuberculosis in Cameroon by 2030” – A Realistic Goal?, 30 Οκτωβρίου 2023, https://www.africanconstituency.org/end-tuberculosis-in-cameroon-by-2030-a-realistic-goal/#:~:text=The%202020%2D2024%20National%20Strategic,provide%20treatment%20free%20of%20charge. , ημερομηνία πρόσβασης 26.3.2026.
[22] Οπ.21
[23] Pan African Visions, Cameroon Raises Alarm Over Rising Tuberculosis Cases Amid Funding Constraints, 28 Μαρτίου 2026, https://panafricanvisions.com/2026/03/cameroon-raises-alarm-over-rising-tuberculosis-cases-amid-funding-constraints/ , ημερομηνία πρόσβασης 26.3.2026.
[24] Safeguarding Health in Conflict, Insecurity Insight, CAMEROON Violence Against Health Care in Conflict 2024, 2024-SHCC-Cameroon.pdf , τελευταία πρόσβαση 6.5.2026.
[25] ΑCAPS, Country analysis: Cameroon https://www.acaps.org/en/countries/cameroon#
[26] Οπ. 25
[27] Global Center with the Responsibility to Protect, Cameroon, 16.3.2026, https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/, ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[28] International Crisis Group: Defusing Cameroon’s Dangerous Electoral Standoff, 29 October 2025, https://www.crisisgroup.org/africa/cameroon/defusing-cameroons-dangerous-electoral-standoff, ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[29] ACLED Monthly Regional Updates, Africa Overview: November 2025,7 Νοεμβρίου 2025, https://acleddata.com/update/africa-overview-november-2025 , ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[30] ACLED Monthly Regional Updates, Africa Overview: November 2025,7 Νοεμβρίου 2025, https://acleddata.com/update/africa-overview-november-2025 , ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[31] Taylor and Fransis, Cameroon, the Commonwealth, and crisis: Commonwealth intervention in Cameroon's Anglophone conflict, June 2025
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00358533.2025.2516706?src=#abstract, ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[32] To Global Protection Cluster είναι ένα δίκτυο μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ), διεθνών οργανισμών και υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας σε ανθρωπιστικές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων ένοπλων συγκρούσεων και φυσικών καταστροφών. https://globalprotectioncluster.org/about, ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[33] GPC (Global Protection Cluster), Protection Monitoring Update; January - March 2025, 15/05/ 2025, https://globalprotectioncluster.org/sites/default/files/2025-05/pm_quarterly_update_jan-mar_2025.pdf, σελ. 1 , , ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[34] GCRP (Global Center for the Responsibility to Protect), Cameroon-Populations at Risk, 14 Νοεμβρίου 2025, https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/ , , ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[35] Όπ.37
[36] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; R?gions anglophones : situation s?curitaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 , ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[37] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; R?gions anglophones : situation s?curitaire, 11 June 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 , ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[38] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Cameroon, Events / Fatalities, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer , ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[39] City Population, Cameroon, Sud- Ouest, https://www.citypopulation.de/en/cameroon/cities/?admid=6823 , ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
[40] World Population Review, Cities, Cameroon, https://worldpopulationreview.com/cities/cameroon , ημερομηνία πρόσβασης 6.5.2026.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο