ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 1429/24

5 Αυγούστου, 2026

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ

J.N.A.

Αιτητής

-και-

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω του Διευθυντού Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

 

Γ. Βασιλόπουλος (κ) για Γ. Βασιλόπουλος & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, Δικηγόροι για τον Αιτητή

Ε. Ιωάννου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π:   Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ' ων η Αίτηση, ημερομηνίας 29/02/2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για χορήγηση διεθνούς προστασίας ως πολιτικού πρόσφυγα και/ή πολιτικό άσυλο και/ή υποκατάστατου προστασίας, ως άκυρη και/ή παράνομη και/ή αντισυνταγματική και/ή στερούμενη οιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος και είναι αποτέλεσμα πλάνης και κακής εφαρμογής του Νόμου. Αιτείται ακολούθως ο Αιτητής, όπως το παρόν Δικαστήριο εκδώσει νέα απόφαση επί της ουσίας του αιτήματός του, προς αντικατάσταση της προσβαλλόμενης απόφασης.

 

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης έχουν ως ακολούθως:

 

Ο Αιτητής είναι ενήλικος, υπήκοος Σομαλίας.  Στις 26/05/2021 υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.

 

Στις 26/02/2024 διεξήχθη η προφορική συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου.  Στις 28/02/2024, o λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου ετοίμασε τελική Έκθεση - Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, δια της οποίας εισηγήθηκε την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή. Την επόμενη  ημέρα, εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός, αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης ασύλου του Αιτητή και διέταξε την επιστροφή του στη Σομαλία.

 Η εν λόγω απόφαση κοινοποιήθηκε ιδιοχείρως στον Αιτητή στις 13/05/2024. 

 

Στις 23/05/2024 ο Αιτητής καταχώρησε δια του συνηγόρου του την υπό κρίση προσφυγή.

 

Ο Αιτητής, δια της γραπτής αγόρευσης του ευπαίδευτου συνηγόρου του, προώθησε τους ακόλουθους λόγους ακύρωσης: (α) η προσβαλλόμενη πράξη εκδόθηκε από αναρμόδιο πρόσωπο, παραβιάζοντας το άρθρο 13 του Περί Προσφύγων Νόμου, και (β) η προσβαλλόμενη πράξη ελήφθη χωρίς δέουσα έρευνα και επαρκή αιτιολογία, ενώ υπήρξε πλάνη περί τα πράγματα και το νόμο, καθώς και παράλειψη εξέτασης των προϋποθέσεων για την παροχή προσφυγικού καθεστώτος και συμπληρωματικής προστασίας.

 

Η ευπαίδευτη συνήγορος των Καθ’ ων η Αίτηση, αντικρούοντας τους προβληθέντες ισχυρισμούς, υπέβαλε διά της γραπτής της αγόρευσης, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε από αρμόδιο και δεόντως εξουσιοδοτημένο όργανο. Επιπροσθέτως, όσον αφορά τον ισχυρισμό περί έλλειψης δέουσας έρευνας αντιτείνει ότι προέβησαν σε πλήρη έρευνα και ανάλυση των ισχυρισμών που προβλήθηκαν από τον Αιτητή, υποβάλλοντας επαρκείς ερωτήσεις και προβαίνοντας σε εξατομικευμένη έρευνα. Όσον αφορά τον ισχυρισμό περί ελλιπούς αιτιολογίας, οι Καθ’ ων αντιτείνουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλήρως και δεόντως αιτιολογημένη όπως προκύπτει από το σώμα της απόφασης, το οποίο ο Αιτητής έλαβε γνώση με τη λήψη της εισηγητικής έκθεσης, και ότι περαιτέρω αιτιολογία αναπληρώνεται από το διοικητικό φάκελο. Όσον αφορά τον ισχυρισμό περί πλάνης περί τον Νόμο, οι Καθ’ ων προωθούν ότι ο Αιτητής δεν έχει καταδείξει οποιαδήποτε ουσιώδη πλάνη και η απόφαση περί μη υπαγωγής του στο καθεστώς του πρόσφυγα λήφθηκε κατόπιν ορθής εκτίμησης όλων των περιστατικών της εν λόγω υπόθεσης. Εν κατακλείδι, οι Καθ’ ων προωθούν ότι από το ίδιο το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου προκύπτει ότι εξετάστηκε κατά πόσο ο Αιτητής εμπίπτει στις σχετικές πρόνοιες του νόμου περί συμπληρωματικής προστασίας και δεν κατάφερε να αποδείξει σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη.

 

Ο Αιτητής διά του συνηγόρου του κατέθεσε απαντητική γραπτή αγόρευση αναλύοντας περαιτέρω τον νομικό ισχυρισμό περί αναρμοδιότητας ως προς το πρόσωπο του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου.

 

Κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, αποσύρθηκε από τον συνήγορο του Αιτητή ο ισχυρισμός περί αναρμοδιότητας, πλην του ισχυρισμού που αφορούσε την αμφισβήτηση της ανάθεσης των καθηκόντων Προϊσταμένου στην κα Χρυσομηλά-Κουτσουμπά.  Η συνήγορος των Καθ’ων η Αίτηση υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής της αγόρευσης.

 

Προχωρώντας στην εξέταση του ισχυρισμού που αφορά την αρμοδιότητα της κας Χρυσομηλά-Κουτσουμπά, ως ζήτημα που εξετάζεται κατά προτεραιότητα για λόγους δημόσιας τάξης λόγω θα υιοθετήσω τα όσα αναφέρθηκαν από τον αδελφό Δικαστή κ. Στυλιανού στην απόφαση του ημερομηνίας 26 Ιουνίου 2026, στην υπόθεση  Μ.A. από Σομαλία ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Διευθυντού της Υπηρεσίας Ασύλου:  

«Το ζήτημα, όμως, που αφορά την λήξη απόσπασης της κας Μ. Χρυσομηλά – Κουτσουμπά για εκτέλεση καθηκόντων και/ή για ικανοποίηση υπηρεσιακών αναγκών στην Υπηρεσία Ασύλου από τις 09/12/19 - 08/12/22 (όπως προκύπτει από δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας Αρ.5272, ημερομηνίας 16/04/20 και δεν αμφισβητήθηκε από τους Καθ΄ ων η αίτηση) δεν θεωρώ ότι συνιστά και/ή αποτελεί λόγο για ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης. Εμφανώς από αξιολόγηση των θέσεων του συνηγόρου του Αιτητή, δεν γίνεται αντιληπτό πως η λήξη απόσπασης του εν λόγω προσώπου επηρεάζει την δοθείσα έγκυρη εξουσιοδότηση του Υπουργού Εσωτερικών ημερομηνίας 09/06/22 προς τον κο. Καζαντζή να ενεργεί και/ή να ασκεί συγκεκριμένες εξουσίες ή καθήκοντα του «Προϊστάμενου» της Υπηρεσίας Ασύλου (ως η ανωτέρω ανάλυση). Οι σκοποί απόσπασης ή της δοθείσας εξουσιοδότησης ημερομηνίας 10/11/20 που παραχώθηκε στην κα Μ. Χρυσομηλά - Κουτσουμπά από τον Υπουργό Εσωτερικών (ερυθρό 163 ΔΦ) ή ύπαρξης εξουσιοδοτήσεων άλλων λειτουργών της Υπηρεσίας Ασύλου στο φάκελο της υπόθεσης (ερυθρό 166-165 ΔΦ) δεν μπορούν να απασχολήσουν το Δικαστήριο, διότι δεν συνδέονται με την προσβαλλόμενη με την παρούσα προσφυγή διοικητική απόφαση. Ούτε νομικό έρεισμα έχουν και οι εισηγήσεις του περί δημοσίευσης εξουσιοδοτήσεων. Δεν υπάρχει τέτοια νομοθετική υποχρέωση στο Άρθρο 2 του περί Προσφύγων Νόμου 2000 (Ν.6(Ι)/2000), αλλά μόνο ότι – «"Προϊστάμενος" σημαίνει αρμόδιο λειτουργό ο οποίος προΐσταται της Υπηρεσίας Ασύλου και περιλαμβάνει οποιοδήποτε άλλο αρμόδιο λειτουργό της εν λόγω Υπηρεσίας που εξουσιοδοτείται από τον Υπουργό, για να ασκεί όλες ή οποιεσδήποτε από τις εξουσίες ή να εκτελεί όλα ή οποιαδήποτε από τα καθήκοντα του Προϊσταμένου·». Η γραπτή πιο πάνω εξουσιοδότηση κρινόμενη ως έγκυρη και ελλείψει οποιασδήποτε αναγκαιότητας δημοσίευσης της, οδηγεί σε απόρριψη και αυτού του ισχυρισμού της συνηγόρου του Αιτητή. Ούτε γίνεται αντιληπτή και/ή δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η θέση της ότι ο κ. Καζαντζής έπρεπε, λόγω μη ύπαρξης «Προϊστάμενου» στην Υπηρεσία Ασύλου θα έπρεπε να υπογράφει αντί Προϊστάμενου. Απορρίπτεται και ο συναφής ισχυρισμός ότι η αρμοδιότητα του κ. Καζαντζή δεν εκτείνεται και σε σχέση με αποφάσεις επιστροφής και/ή σε πρόνοιες του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου (Κεφ. 105). Η πιο πάνω εξουσιοδότηση παρέχει άσκηση εξουσιών και/ή καθήκοντα Προϊστάμενου Υπηρεσίας Ασύλου συμπεριλαμβανομένων και του «τερματισμού δικαιώματος παραμονής (άρθρο 8) και έκδοση αποφάσεων επιστροφής (άρθρα 12Α, 13, 18)». Ως δε προνοείται στις σχετικές διατάξεις της νομοθεσίας, στην έκταση που ενδιαφέρει, συγκεκριμένα το Άρθρο 8 του περί Προσφύγων Νόμου 2000 έως 2025, (Ν.6(Ι)/2000):

«Δικαίωμα παραμονής και βεβαίωση υποβολής αίτησης

8.-[…] ο αιτητής έχει, αποκλειστικά για το σκοπό της διαδικασίας, δικαίωμα παραμονής στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές, το οποίο δικαίωμα ισχύει από την ημερομηνία υποβολής της αίτησής του μέχρι-

(i) την ημερομηνία κατά την οποία λήγει άπρακτη η προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 12Α του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου για άσκηση προσφυγής κατά απόφασης του Προϊσταμένου επί της εν λόγω αίτησης ή κατά απόφασης της Αναθεωρητικής Αρχής επί διοικητικής προσφυγής την οποία ο αιτητής τυχόν καταχώρησε ενώπιόν της, ή

(ii) σε περίπτωση που ασκήθηκε η προαναφερόμενη προσφυγή εμπρόθεσμα, την ημερομηνία έκδοσης πρωτόδικης απόφασης του Διοικητικού Δικαστηρίου επ’ αυτής.

[…] (α) δικαίωμα παραμονής δεν θεμελιώνει δικαίωμα για χορήγηση άδειας διαμονής.»

 

[ο τονισμός δικός μου]

 

Ως, επίσης, προνοείται στις σχετικές διατάξεις της νομοθεσίας, στην έκταση που ενδιαφέρει, συγκεκριμένα το Άρθρο 13 του περί Προσφύγων Νόμου 2000 έως 2025, (Ν.6(Ι)/2000):

«13.-(1) Κατά την κανονική διαδικασία εξέτασης αιτήσεων, ο αρμόδιος λειτουργός εξετάζει την αίτηση και προβαίνει σε προσωπική συνέντευξη του αιτητή, εκτός στις περιπτώσεις όπου τέτοια συνέντευξη δυνατό να έχει ήδη πραγματοποιηθεί δυνάμει του εδαφίου (2) του άρθρου 12Δ.

(2) Ο Προϊστάμενος, μετά την εξέταση της έκθεσης του αρμόδιου λειτουργού, δύναται, με απόφασή του:

(α)  Να αναγνωρίσει τον αιτητή ως πρόσφυγα·

(β) να αναγνωρίσει στον αιτητή το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας·

(γ) [Διαγράφηκε]·

(δ) να απορρίψει την αίτηση και εκδώσει απόφαση επιστροφής και/ή απομάκρυνσης και/ή διάταγμα απέλασης, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα αυτής, δυνάμει του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου:

Νοείται ότι, η εκτέλεση της απόφασης επιστροφής και/ή απομάκρυνσης και/ή του διατάγματος απέλασης τελεί υπό την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 4 και 8.»

 

[ο τονισμός δικός μου]

 

Τώρα, με βάση το Άρθρο 2 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου (ΚΕΦ.105), «Ανώτερος Λειτουργός Μετανάστευσης» ορίζεται στην νομοθεσία ως ο Υπουργός Εσωτερικών ο οποίος έχει την εξουσία για έκδοση απόφασης επιστροφής ως οι πρόνοιες των Άρθρων 18ΟΗ και 18ΟΘ του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου (ΚΕΦ.105). Λαμβάνοντας υπόψη ολιστικά τις πρόνοιες και των δύο νομοθετημάτων, του περιεχομένου της δοθείσας εξουσιοδότησης και του γεγονός ότι αρμόδιο κατά την νομοθεσία πρόσωπο για έκδοση αποφάσεων επιστροφής είναι ο Υπουργός Εσωτερικών ως «Ανώτερος Λειτουργός Μετανάστευσης», η εξουσιοδότηση ημερομηνίας 09/06/22 κρίνεται ότι καλύπτει τον κ. Καζαντζή να ασκεί και τις συγκεκριμένες εξουσίες. Ούτε οι σκοποί που η εξουσιοδότηση ημερομηνίας 10/11/20 παραχώθηκε στην κα Μ. Χρυσομηλά - Κουτσουμπά από τον Υπουργό Εσωτερικών μπορούν να απασχολήσουν το Δικαστήριο, διότι δεν αποτελούν αντικείμενο της παρούσας προσφυγής και/ή ούτε επηρεάζει την προσβαλλόμενη με την παρούσα προσφυγή διοικητική απόφαση.»

 

Παρόμοιο ζήτημα εξετάστηκε και απορρίφθηκε από την αδελφή Δικαστή κα Ρήγα, στην υπόθεση με αρ. Τ803/24, Y.E.N. και Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, απόφαση ημερομηνίας 6 Οκτωβρίου 2025.

 

Ως εκ τούτου, απορρίπτω τον ισχυρισμό, ως αυτός τέθηκε από τον συνήγορο του Αιτητή.  Θα προχωρήσω στους υπόλοιπους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν κατά την ενώπιον μου διαδικασία.

 

Λαμβάνοντας υπόψιν ότι σύμφωνα με τον περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμο του 2018 (Ν. 73(Ι)/2018), το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας έχει την εξουσία να εξετάσει την παρούσα υπόθεση και επί της ουσίας και όχι μόνο ως ακυρωτικό Δικαστήριο, προχωρώ στην εξέταση της επίδικης απόφασης σε συνάρτηση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, όπως προκύπτουν από τον διοικητικό φάκελο της υπόθεσης.  Περί τούτου, κρίνω σκόπιμη την παράθεση αρχικά των ισχυρισμών του Αιτητή ως αυτοί προβλήθηκαν καθ' όλη τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός της και οι οποίοι συμπεριλαμβάνονται στο περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου.

 

Σημειώνεται ότι στην αίτηση καταγραφής ο Αιτητής δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω ρατσισμού, έλλειψης πρόσβασης στην εκπαίδευση και στην υγεία, δυσκολίας πρόσβασης στην εργασία, καθώς και λόγω αδικιών.

 

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής δήλωσε ως τόπο καταγωγής την πόλη Hargeisa της επαρχίας Woqooyi Galbeed, στη Somaliland, όπου μεγάλωσε και διέμεινε έως τέσσερις μήνες πριν από την αναχώρησή του από τη χώρα, οπότε και μετέβη στην περιοχή Baligubadle της επαρχίας Maroodi Jeex, επίσης στη Somaliland (βλ. ερυθρό 29 1x του δ.φ.). Δήλωσε ότι είναι Μουσουλμάνος ως προς το θρήσκευμα και ως προς την εθνοτική ομάδα ανήκει στους Gaboye (βλ. ερυθρό 34 28 1x του δ.φ.). Ως προς την οικογενειακή του κατάσταση, δήλωσε ότι είναι άγαμος (βλ. ερυθρό 31 12x του δ.φ.). Σε σχετική ερώτηση αναφορικά με την ύπαρξη μελών της οικογένειάς του, δήλωσε ότι η μητέρα του και οι δύο αδελφές του διαμένουν στην πόλη Hargeisa, με τις οποίες διατηρεί επικοινωνία, ενώ ο πατέρας του απεβίωσε όταν ο ίδιος βρισκόταν σε νεαρή ηλικία (βλ. ερυθρό 31 1x 2x του δ.φ.). Αναφορικά με το μορφωτικό του υπόβαθρο, δήλωσε ότι φοίτησε σε Κορανικό σχολείο και για τρία έτη σε γενικό σχολείο (βλ. ερυθρό 32 8x 9x του δ.φ.). Ως προς την εργασιακή του εμπειρία, ανέφερε ότι από το 2010 και έως τέσσερις μήνες πριν από την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής του εργαζόταν σε πλυντήριο αυτοκινήτων (βλ. ερυθρό 30 9x του δ.φ.). 

 

Ερωτηθείς σχετικά με τους λόγους για τους οποίους αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα του, ο Αιτητής, κατά τη διάρκεια της ελεύθερης αφήγησής του, ανέφερε ότι διατηρούσε σχέση με κοπέλα της φυλής Isaaq και ότι, αφού εκείνη έμεινε έγκυος και το γεγονός έγινε γνωστό στην οικογένειά της, δέχθηκε απειλές ότι θα τον σκοτώσουν (βλ. ερυθρό 26 3x του δ.φ.).

 

Κατά το στάδιο της διερεύνησης των ισχυρισμών του Αιτητή, του τέθηκαν ερωτήματα σχετικά τη σχέση του με τη κοπέλα και τις απειλές που δέχθηκε από την οικογένεια της. Αρχικά, ο Αιτητής ανέφερε ότι η σχέση τους ξεκίνησε το 2010 και διήρκησε έως το 2016, οπότε η οικογένεια της πληροφορήθηκε για τη σχέση, καθώς την είδαν να του μιλάει στο τηλέφωνο (βλ. ερυθρό 31 8x 9x 10x του δ.φ.). Ερωτηθείς τι συνέβη το 2016, απάντησε ότι τον χτύπησαν στο κεφάλι (βλ. ερυθρό 25 7x του δ.φ.). Ακολούθως, ανέφερε ότι η σχέση τους διεκόπη από το 2017 έως τον Δεκέμβριο του 2020, οπότε και επανασυνδέθηκαν (βλ. ερυθρό 25 8x 9x 10x του δ.φ.). Όταν του ζητήθηκε να περιγράψει την κοπέλα, απάντησε ότι την αγαπούσε πολύ (βλ. ερυθρό 30 2x του δ.φ.). Ερωτηθείς σχετικά με την εγκυμοσύνη της κοπέλας του και τον τρόπο με τον οποίο το πληροφορήθηκε η οικογένειά της, ο Αιτητής απάντησε ότι εκείνη παρουσίασε συμπτώματα, τα οποία οδήγησαν την οικογένειά της να τη μεταφέρει στο νοσοκομείο, όπου και το πληροφορήθηκαν (βλ. ερυθρό 26 5x του δ.φ.).

 

Αναφορικά με τις απειλές που έλαβε, ανέφερε ότι του τηλεφώνησαν αρκετές φορές (βλ. ερυθρό 26 6x του δ.φ.). Ερωτηθείς τι του έλεγαν κατά τη διάρκεια αυτών των κλήσεων, ανέφερε ότι του έλεγαν ότι θα τον σκοτώσουν (βλ. ερυθρό 25 1x του δ.φ.). Όταν ερωτήθηκε πώς δεν τον σκότωσαν, δεδομένου ότι γνώριζαν που διέμενε, απάντησε ότι δεν γνώριζαν ποιος ήταν ο πατέρας του παιδιού και το πληροφορήθηκαν αφού εκείνος είχε πάει να κρυφτεί (βλ. ερυθρό 25 4x 5x του δ.φ.). Ως προς την τελευταία φορά που επικοινώνησε με την κοπέλα του, ανέφερε αφενός ότι ήταν όταν έμαθε για την εγκυμοσύνη της και αφετέρου όταν είχε πάει να κρυφτεί. Όταν του ζητήθηκε να εξηγήσει τη διαφοροποίηση στα λεγόμενα του, απάντησε ότι δεν γνωρίζει (βλ. ερυθρό 24 1x του δ.φ.). Ερωτηθείς αν η οικογένεια της προσπάθησε να τον εντοπίσει μετά την αναχώρησή του από τη χώρα ή αν επισκέφθηκαν το σπίτι όπου διαμένουν η μητέρα και οι αδελφές του, απάντησε ότι δεν γνωρίζει (βλ. ερυθρό 24 3x 5x του δ.φ.). Ερωτηθείς ως προς τον μελλοντικό φόβο που διατρέχει, απάντησε ότι φοβάται πως θα τον σκοτώσουν (βλ. ερυθρό 24 4x του δ.φ.).

 

Ως προς τη φυλή στην οποία ανήκει, ο Αιτητής δήλωσε ότι είναι Gaboye και, όταν του ζητήθηκε να παράσχει περισσότερες πληροφορίες, απάντησε ότι πρόκειται για μειονοτική φυλή η οποία υφίσταται διακρίσεις (βλ. ερυθρό 28 2x του δ.φ.). Ερωτηθείς τι άλλο μπορεί να αναφέρει σχετικά με τη φυλή του, απάντησε ότι δεν γνωρίζει άλλες πληροφορίες, καθώς έχει υποστεί διακρίσεις (βλ. ερυθρό 28 3x του δ.φ.). Ερωτηθείς για το είδος των διακρίσεων που υπέστη, ανέφερε ότι του έχουν συμβεί πολλά πράγματα και, όταν ερωτήθηκε να διευκρινίσει σε τι αναφέρεται, απάντησε ότι οι άνθρωποι δεν τον ήθελαν (βλ. ερυθρό 28 4x 5x του δ.φ.). Ερωτηθείς σχετικά με προσωπικές του εμπειρίες διακρίσεων λόγω της φυλής του, απάντησε ότι η οικογένεια της κοπέλας του δεν τον ήθελε (βλ. ερυθρό 28 7x του δ.φ.). Όταν του ζητήθηκε να περιγράψει τη ζωή του ως μέλος της φυλής Gaboye, απάντησε ότι τον μεγάλωσε η μητέρα του και ότι η ζωή ήταν δύσκολη, καθώς δεν είχαν αρκετά χρήματα (βλ. ερυθρό 28 9x του δ.φ.). Ερωτηθείς σχετικά με τις υποομάδες της φυλής του, ανέφερε τους Mohamed και Bari, ενώ δήλωσε ότι τα μέλη της φυλής του ονομάζονται επίσης Madhiban (βλ. ερυθρό 28 10x 27 1x του δ.φ.). Ερωτηθείς ως προς το λόγο που δε μπορεί να παρέχει περαιτέρω πληροφορίες, ανέφερε ότι δεν γνωρίζει κάτι άλλο (βλ. ερυθρό 27 2x του δ.φ.).

 

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου και συγκεκριμένα από τη σχετική έκθεση-εισήγηση oι εν λόγω ισχυρισμοί του Αιτητή αξιολογήθηκαν από τον λειτουργό, ο οποίος εντόπισε στην Έκθεση-Εισήγησή του δύο (2) ουσιώδεις ισχυρισμούς, οι οποίοι προέκυψαν από τις δηλώσεις του Αιτητή. Συγκεκριμένα:

1. Ταυτότητα, περιοχή καταγωγής και διαμονής.

2.  Ισχυριζόμενα προβλήματα από την οικογένεια της κοπέλας του, η οποία ανήκει στη φυλή Isaaq, ενώ ο ίδιος ανήκει στη φυλή Gaboye.

 

Ως προς τον πρώτο ισχυρισμό του Αιτητή, ο αρμόδιος λειτουργός τον αξιολόγησε ως εσωτερικά και εξωτερικά αξιόπιστο και τον έκανε δεκτό αναφορικά με τον τόπο καταγωγής και τη διαμονή του Αιτητή, πλην του σκέλους που αφορά τη φυλή του. Ως προς το εν λόγω σκέλος, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι ο Αιτητής δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες για την εν λόγω φυλή και δεν ήταν σε θέση να τεκμηριώσει τα λεγόμενά του. Επιπλέον, οι δηλώσεις του σχετικά με τις διακρίσεις κρίθηκαν ασυνεπείς με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι οποίες αναφέρουν διακρίσεις σοβαρότερης φύσης από αυτές που επικαλέστηκε ο Αιτητής. Ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε επίσης ότι, παρόλο που ο Αιτητής ερωτήθηκε σχετικά με τον λόγο που δεν μπορούσε να παράσχει περισσότερες πληροφορίες, η απάντηση του ότι δεν γνωρίζει δεν θεωρήθηκε ικανοποιητική, και αναμενόταν να παράσχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη φυλή του.

 

Προχωρώντας στην αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού, ως προς το σκέλος που αφορά τη φυλή του Αιτητή, ο αρμόδιος λειτουργός παρέθεσε πηγές πληροφόρησης σχετικά με τη φυλή Gaboye, τις διακρίσεις και τους αποκλεισμούς που υφίστανται τα μέλη της, συμπεραίνοντας ότι η ιδιότητα του Αιτητή ως μέλος της εν λόγω φυλής δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.

 

Ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετώπισε ο Αιτητής από την οικογένεια της κοπέλας του, μέλος της φυλής Isaac, ο αρμόδιος λειτουργός απέρριψε τον εν λόγω ισχυρισμό, καθότι έκρινε ότι οι δηλώσεις του Αιτητή στερούνταν επαρκών και ικανοποιητικών πληροφοριών. Ως προς την εσωτερική αξιοπιστία, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι ο Αιτητής περιέγραψε με ανεπάρκεια πληροφοριών τόσο την κοπέλα του όσο και τη διάρκεια της σχέσης τους, καθώς θεωρήθηκε ότι αναμενόταν να παρέχει περισσότερες λεπτομέρειες δεδομένης της πολυετούς σχέσης τους. Αναφορικά με τις δηλώσεις του Αιτητή περί απειλών, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι ο Αιτητής δεν έδωσε ικανοποιητικές απαντήσεις, ενώ παρατηρήθηκε αντίφαση σχετικά με την τελευταία φορά που επικοινώνησε με την κοπέλα του. Σε διευκρινιστική επί αυτού ερώτηση, η απάντηση που δόθηκε, ότι δεν γνωρίζει, θεωρήθηκε ανεπαρκής, πλήττοντας την εσωτερική αξιοπιστία των δηλώσεων του Αιτητή.

 

Ακολούθως, οι δηλώσεις του σχετικά με το αν η οικογένεια της προσπάθησε να τον εντοπίσει μετά την αναχώρηση του από τη χώρα καταγωγής κρίθηκαν ασυνεπείς, λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικογένεια της κοπέλας του ζούσε στην ίδια γειτονιά και ότι μέλη της οικογένειας του εξακολουθούν να διαμένουν εκεί, ενώ δεν παρείχε ικανοποιητική εξήγηση όταν ερωτήθηκε επί αυτού, απαντώντας ότι δεν γνωρίζει. Εν κατακλείδι, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι, δεδομένου ότι δεν έγινε αποδεκτό ότι ο εν λόγω Αιτητής ανήκει στη συγκεκριμένη φυλή, οποιαδήποτε διάκριση λόγω αυτής δεν χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.

 

Προχωρώντας στην αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας του εν λόγω ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός σημείωσε ότι οι δηλώσεις του Αιτητή αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο για την υποστήριξη του αιτήματός του και ότι δεν δικαιολογείται περαιτέρω ανάλυση με βάση άλλες πηγές πληροφόρησης, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο ισχυρισμός δεν μπορεί να γίνει δεκτός.

 

Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή, και βάσει του αποδεκτού ουσιώδους ισχυρισμού περί τόπου καταγωγής και διαμονής, καθώς και των διαθέσιμων πληροφοριών για την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής εν γένει και ειδικότερα στην πόλη Hargeisa, της επαρχίας Woqooyi Galbeed, στη Somaliland, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι η περιοχή απολαμβάνει ειρήνη και σταθερότητα, ότι η οργάνωση Al Shabab δεν ελέγχει την περιοχή και δεν έχουν καταγραφεί επιθέσεις από την εν λόγω οργάνωση. Ακολούθως, αξιολόγησε τις προσωπικές συνθήκες του Αιτητή, θεωρώντας ότι πρόκειται για ενήλικα νεαρής ηλικίας, με μέλη οικογένειας στην περιοχή συνήθους διαμονής του, και κατέληξε ότι αυτές δεν δικαιολογούν την πεποίθηση ότι σε περίπτωση επιστροφής θα υποστεί πραγματικό κίνδυνο προσωπικής βλάβης. Ανέφερε συγχρόνως ο λειτουργός ότι ο Αιτητής διέμεινε στην εν λόγω περιοχή όλη του τη ζωή χωρίς να έχει υποστεί οποιοδήποτε συμβάν σε προσωπικό επίπεδο. Εν κατακλείδι, ο λειτουργός συμπέρανε ότι στην πόλη Hargeisa δεν υπάρχει εσωτερική ένοπλη σύρραξη ή αδιάκριτη άσκηση βίας, συνεπώς δεν υφίσταται κίνδυνος για τη σωματική του ακεραιότητα του εν λόγω Αιτητή.

 

Ακολούθως, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως αναφέρεται στην Έκθεση-Εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών του Αιτητή, δεν τεκμηριώθηκε βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου, και ως εκ τούτου κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις υπαγωγής του στο καθεστώς του πρόσφυγα.

 

Επιπροσθέτως, κρίθηκε ότι ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στη Σομαλία δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας και 19(2)(α) του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ότι θα υποστεί πραγματικό κίνδυνο βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας, αντίστοιχο άρθρο 19(2)(β) του περί Προσφύγων Νόμου. Αναφορικά με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο λειτουργός, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στη πόλη Hargeisa, της επαρχίας Woqooyi Galbeed, στη Somaliland, δεν θα αντιμετωπίσει κίνδυνο ή σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως άμαχος λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας. Ως εκ τούτου, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε ότι ο Αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις υπαγωγής του στο καθεστώς της συμπληρωματικής προστασίας.

 

Υπό το φως των ανωτέρω σημείων που έχω αναλύσει, κρίνω ότι ορθά και εμπεριστατωμένα οι Καθ’ ων η Αίτηση αξιολόγησαν το αίτημα του Αιτητή  και κατέληξαν στη μη υπαγωγή του σε προσφυγικό καθεστώς. Η έρευνα που είχε προηγηθεί ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής και έγιναν αποδεκτοί, όπως αναλύεται ανωτέρω. Από τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου διαπιστώνω ότι κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, τέθηκε στον Αιτητή επαρκής αριθμός ερωτήσεων για να του δοθεί η ευκαιρία να προβάλει τους ισχυρισμούς του και να τεκμηριώσει το αίτημά του, σε περίπτωση που πράγματι υφίστατο φόβος δίωξης στη χώρα καταγωγής του ή πληρούνταν οι προϋποθέσεις για να του παραχωρηθεί καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.  Οι απαντήσεις που έδωσε, αξιολογήθηκαν από τον αρμόδιο λειτουργό, ο οποίος τον έκρινε εσωτερικά αναξιόπιστο και διαπιστώθηκε ότι οι λόγοι που εγκατέλειψε τη χώρα του και δεν επιθυμούσε να επιστρέψει σε αυτή δε στοιχειοθετούσαν φόβο δίωξης. Τα ευρήματα του αρμόδιου λειτουργού ήταν ορθά και τεκμηριωμένα, με παραπομπές στους ισχυρισμούς που πρόβαλε ο Αιτητής κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του.

 

Με βάση τα ανωτέρω, απορρίπτω τους ισχυρισμούς του συνηγόρου του Αιτητή ότι δεν εξετάστηκε επισταμένα το αίτημα του Αιτητή ως προς την υπαγωγή του σε προσφυγικό καθεστώς αλλά και ως προς τη φυλή Gambooye στην οποία επικαλέστηκε ότι ανήκει. Τέθηκαν στον Αιτητή τόσο ανοικτού όσο και κλειστού τύπου ερωτήσεις και οι απαντήσεις του αξιολογήθηκαν εκτεταμένα από τον αρμόδιο λειτουργό ως φαίνεται και στην έκθεση-εισήγησή του, όπου καταγράφονται με λεπτομέρεια οι λόγοι για τους οποίους κρίθηκε αναξιόπιστος και οι αντιφάσεις στις οποίες υπέπεσε.

 

Κατά τα παραπάνω, δεν μπορεί να παραχωρηθεί στον Αιτητή ούτε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας επί τη βάσει των άρθρων 19 (2) (α) και (β) του Περί Προσφύγων Νόμου, καθώς δεν έχει στοιχειοθετηθεί πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης υπό τις εκεί προβλεπόμενες μορφές.

 

Αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakité v. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της αδιακρίτως ασκούμενης βίας και της ένοπλης σύρραξης και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Από επικαιροποιημένη έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης στην οποία προέβη το Δικαστήριο, σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Σομαλία και στην προηγούμενη περιοχή διαμονής του Αιτητή προκύπτουν τα ακόλουθα:

Αναφορικά με τη κατάσταση ασφαλείας στη περιοχή διαμονής του Αιτητή, τη πόλη Hargeisa, η οποία ανήκει στην επαρχία Wogoyi Galbeed, πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι από την 1η Απριλίου 2023, η Αλ-Σαμπάμπ δεν ήλεγχε κανένα έδαφος στην περιοχή Wogoyi Galbeed. Ολόκληρη η περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των πόλεων Χαργκέισα (Hargeysa) και Μπερμπέρα (Berbera), αναφερόταν ότι βρισκόταν υπό τον έλεγχο της «διοίκησης της Σομαλιλάνδης (αποσχιστικής)».^[1] Τον Αύγουστο του 2023 αναφέρθηκαν συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων της Σομαλιλάνδης και της πολιτοφυλακής Gacaan Libaah.^[2] Τον Αύγουστο του 2024, ένα άτομο φέρεται να σκοτώθηκε σε συγκρούσεις που σχετίζονταν με τις εκλογές μεταξύ μιας φυλετικής πολιτοφυλακής, η οποία «φέρεται να ήταν δυσαρεστημένη με τις εκλογικές διαδικασίες», και των δυνάμεων ασφαλείας στην πόλη Baligubadle.^[3]

 

Μεταξύ 1ης Απριλίου 2023 και 21ης Μαρτίου 2025, η ACLED κατέγραψε 14 περιστατικά ασφάλειας στην περιοχή Wogoyi Galbeed, συμπεριλαμβανομένων μαχών, εκρήξεων ή άλλων μορφών εξ αποστάσεως βίας και βίας κατά αμάχων, με συνολικά 22 θανάτους. Σε επίπεδο περιφέρειας (district), η Χαργκέισα κατέγραψε τα περισσότερα περιστατικά ασφάλειας (12 περιστατικά), ακολουθούμενη από τις περιφέρειες Gebiley και Berbera (από 1 περιστατικό η καθεμία).^[4]

 

Μεταξύ 1ης Απριλίου 2023 και 16ης Μαρτίου 2025, επτά άτομα εκτοπίστηκαν εκ νέου από την περιοχή Wogoyi Galbeed λόγω σύγκρουσης ή ανασφάλειας, σύμφωνα με το UNHCR PRMN. Όλοι εκτοπίστηκαν εντός της περιφέρειας Χαργκέισα τον Σεπτέμβριο του 2023. Την ίδια περίοδο, 507 άτομα έφτασαν από άλλες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών Sanaag, Sool και Togdheer. Και τα 507 άτομα εγκαταστάθηκαν στην περιφέρεια Χαργκέισα (μεταξύ αυτών, 210 από το Laas Caanood και 158 από το Burco).^[5] Η UNOCHA κατέγραψε 12 περιστατικά παρεμπόδισης ανθρωπιστικής πρόσβασης στην περιοχή Wogoyi Galbeed την περίοδο από τον Απρίλιο έως τον Δεκέμβριο του 2023 και άλλα 19 το 2024.^[6]

 

Επιπροσθέτως, σύμφωνα με προσαρμοσμένη έρευνα στην βάση δεδομένων του ACLED και για τη πληρότητα της έρευνας, κατά το προηγούμενο έτος (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 05/02/2026) σημειώθηκαν 76 περιστατικά στην επαρχία Woqooyi Galbeed, οδηγώντας σε 14 ανθρώπινες απώλειες.^[7] Να σημειωθεί εν προκειμένω ότι o πληθυσμός της επαρχίας Woqooyi Galbeed σύμφωνα με εκτίμηση του 2019 ανέρχεται σε 1,744,367.^[8]

 

Εκ των ανωτέρω στοιχείων και δεδομένων, παρόλο που σημειώνονται αρκετά περιστατικά βίας/ασφαλείας στην Σομαλιλάνδη εντούτοις, εξεταζόμενα συνδυαστικά με τον συνολικό πληθυσμό στην εν λόγω περιφέρεια, δεν διαπιστώνεται ότι υφίσταται πραγματικός κίνδυνος για τον Αιτητή να αντιμετωπίσει, με την επιστροφή του, σοβαρή και προσωπική απειλή υπό την έννοια του άρθρου 15(γ) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (αντίστοιχο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου), εφόσον η κατάσταση που επικρατεί στην εν λόγω περιοχή επιστροφής του δεν ανάγεται σε τέτοιο επίπεδο, ώστε να πληρούνται οι προϋποθέσεις για εφαρμογή του εν λόγω άρθρου.

 

Επικουρικά, λαμβάνοντας υπόψιν και τις ιδιαίτερες περιστάσεις του Αιτητή για την αξιολόγηση του προσωπικού κινδύνου που θα αντιμετωπίσει ως άμαχος αν επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του, ήτοι ότι είναι ενήλικος, υγιής, χωρίς σημεία ευαλωτότητας, με υποστηρικτικό δίκτυο, ο οποίος διαβίωσε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στον τόπο καταγωγής του, χωρίς να αντιμετωπίσει προσωπικά κάποιο πρόβλημα, καταλήγω ότι δεν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι στο πρόσωπο του Αιτητή, ώστε να πιστεύεται ότι αν επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, για να του παραχωρηθεί καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(1) και (2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Ως εκ τούτου, με βάση το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, καταλήγω ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η νομιμότητα και ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή την παραχώρηση συμπληρωματικής προστασίας σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται.  Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται. 

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.