ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

Υπόθεση Αρ. 1096/2017

 

                                         30 Σεπτεμβρίου 2026

[Β. ΚΟΥΡΟΥΖΙΔΟΥ - ΚΑΡΛΕΤΤΙΔΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

Αναφορικά με το Άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

A. Α.

Αιτητή

-και-

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

 

Καθ' ων η Αίτηση

 

Αναστάσης Νεοφύτου, Δικηγόρος για τον Αιτητή,

Αφροδίτη Αναστασιάδου και Ραφαέλλα Χαραλάμπους, Δικηγόροι για τους Καθ'ων η αίτηση.

 

Ο Αιτητής είναι παρών.  Παρόντες και οι κ.κ. Ζωή Αγαπίου για πιστή μετάφραση από Αγγλικά σε Ελληνικά και αντιστρόφως και Yasin Mohamed για πιστή μετάφραση από Somali σε Αγγλικά και αντιστρόφως.

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Η υπό εξέταση προσφυγή, η οποία καταχωρήθηκε στις 04/08/2017, τέθηκε ενώπιον μου προς επανεκδίκαση, κατόπιν απόφασης του Εφετείου στην υπ’ αριθμό Έφεση 51/2022, ημερομηνίας 19/12/2024, με την οποία παραμερίστηκε η απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου ημερομηνίας 10/10/2022 και επιστράφηκε για εξέταση.

 

ΓΕΓΟΝΟΤΑ

 

Ο Αιτητής, υπήκοος Σομαλίας υπέβαλε αίτημα διεθνούς προστασίας ενώπιον των αρχών της Δημοκρατίας στις 11/3/2016, ως ασυνόδευτος ανήλικος. Στις 20/05/2016, διεξήχθη συνέντευξη προσδιορισμού ηλικίας για τον Αιτητή στην Υπηρεσία Ασύλου από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, στην παρουσία εκπροσώπου – κηδεμόνα από τις ΥΚΕ, μετά την ολοκλήρωση της οποίας επιβεβαιώθηκε ότι πρόκειται για ανήλικο.

 

Στις 16/05/2017, πραγματοποιήθηκε η προσωπική συνέντευξη του Αιτητή και στις 17/05/2017, ο αρμόδιος λειτουργός εισηγήθηκε προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου την απόρριψη του αιτήματός του. Η Εισήγηση εγκρίθηκε στις 18/5/2017.

 

Κατά της εν λόγω απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, ο Αιτητής άσκησε στις 04/08/2017 ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου προσφυγή, ζητώντας την ακύρωσή της και την αναγνώρισή του ως δικαιούχου διεθνούς προστασίας. Το παρόν Δικαστήριο, αφού έκρινε πάσχουσα τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης λόγω πλημμελειών από μέρους των Καθ’ ων κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, προχώρησε στην εξέταση της ουσίας του αιτήματος, στη βάση των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν του, λαμβάνοντας υπόψη την μεταβολή των προσωπικών συνθηκών του Αιτητή, ήτοι ότι ενηλικιώθηκε, σε συνάρτηση με την ικανότητα του να εργαστεί και να φροντίσει τον εαυτό του, καταλήγοντας ότι με βάση τα ενώπιόν του στοιχεία δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις, τόσο του Άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου (Ν.6(1)/2000) για αναγνώριση στον Αιτητή του καθεστώτος του πρόσφυγα όσο και του Άρθρου 19(2) του Νόμου ως δικαιούχου επικουρικής προστασίας.

 

Κατά της απόφασης του πρωτόδικου δικαστηρίου, ο Αιτητής άσκησε την υπ’ αριθμό 51/2022 έφεση ενώπιον του Εφετείου (αναθεωρητική δικαιοδοσία), το οποίο με την απόφαση του ημερομηνίας 19/12/2024 έκανε δεκτή την έφεση παραμερίζοντας την πρωτόδικη απόφαση και επιστρέφοντας την υπόθεση στο παρόν Δικαστήριο για επανεκδίκαση, κρίνοντας ότι δεν αξιολογήθηκαν επαρκώς οι επίκαιρες και αξιόπιστες πληροφορίες για τις συνθήκες στη Mogadishu και οι προσωπικές περιστάσεις του αιτητή, ιδίως ως προς την ύπαρξη πραγματικού υποστηρικτικού δικτύου και τη δυνατότητα εύλογης εσωτερικής μετεγκατάστασής του εκεί.

Κατά την επανεκδίκαση της παρούσας προσφυγής και συγκεκριμένα κατά τη δικάσιμο ημερομηνίας 07/08/2026, το Δικαστήριο υπέβαλε ερωτήσεις στον Αιτητή, ως προς τα προσωπικά του στοιχεία. Ο Αιτητής δήλωσε πως ήταν παντρεμένος, ωστόσο η σύζυγος του απεβίωσε και δεν υπάρχουν άλλα μέλη της οικογένειας του στη Δημοκρατία. Ερωτηθείς τον λόγο που δεν επιθυμεί να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του απάντησε πως δεν έχει πλέον οικογένεια εκεί. Κατά τη μακρόχρονη παραμονή στη Κυπριακή Δημοκρατία, δήλωσε πως είναι απόφοιτος Λυκείου, προσπάθησε στη συνέχεια να εγγραφεί σε ιδιωτικό κολλέγιο, αλλά απορρίφθηκε διότι απορρίφθηκε η αίτηση διεθνούς προστασίας. Πρόσθεσε πως επί χρόνια εργαζόταν σε υπεραγορά, διέκοψε για μια χρονική περίοδο, αλλά εδώ και ένα έτος επέστρεψε στην ίδια υπεραγορά και εργάζεται κανονικά. Ερωτηθείς εάν γνωρίζει την ελληνική γλώσσα απάντησε καταφατικά, αναφέροντας πως είναι περιορισμένη η γνώση του, ωστόσο στην εργασία του επικοινωνεί άνετα.

 

Σημειώνεται πως κατά την έκδοση της παρούσας απόφασης, το νομικό πλαίσιο που διέπει τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, τροποποιήθηκε και η 2011/95/ΕΕ καταργήθηκε. Σύμφωνα με τον νέο Κανονισμό 2024/1347 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Μαΐου 2024 σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, δυνάμει του άρθρου 42 αυτού, εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026.  Σύμφωνα με το άρθρο 41 αυτού, ορίζεται πως «οι παραπομπές στην καταργούμενη οδηγία νοούνται ως παραπομπές στον παρόντα κανονισμό και διαβάζονται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας στο παράρτημα II.». Ως εκ τούτου, οι αναφορές στα άρθρα της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, νοούνται ως παραπομπές στο νέο κανονιστικό πλαίσιο.

 

Το παρόν Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα όσα το Εφετείο επεσήμανε επί της απόφασης του ( παράθεση αποσπάσματος της απόφασης του Εφετείου ):

 

«Σύμφωνα με το Άρθρο 12Γ(3) του περί Προσφύγων Νόμου του 2000 (Ν. 6(Ι)/2000), κατά την εξέταση της δυνατότητας εσωτερικής μετεγκατάστασης αιτητή ο οποίος έχει βάσιμο φόβο ότι θα υποστεί δίωξη ή ότι διατρέχει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης, ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας «λαμβάνει υπόψη τις περιστάσεις που επικρατούν στο εν λόγω τμήμα της χώρας και τις προσωπικές περιστάσεις».  Για τον σκοπό αυτό «λαμβάνονται υπόψη ακριβείς και επίκαιρες πληροφορίες από σχετικές πηγές, όπως την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία υποστήριξης για το Άσυλο».

 

Κατ' ανάλογη εφαρμογή, το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας, το οποίο εξετάζει την ουσία του αιτήματος αιτούντος για διεθνή προστασία μέσα στα πλαίσια άσκησης του ελέγχου της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, λαμβάνει υπόψη ή οφείλει να λαμβάνει υπόψη ακριβείς και επίκαιρες πληροφορίες από σχετικές πηγές για τις περιστάσεις που επικρατούν στο τμήμα της χώρας στο οποίο θα μετεγκατασταθεί ο αιτών διεθνή προστασία.

 

Εν προκειμένω, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πρωτόδικο  Δικαστήριο έλαβε υπόψη του δεδομένα για την πόλη Mogadishu από έγκυρες και ακριβείς πηγές πληροφόρησης.  Πλην όμως, ο Εφεσείων έθεσε ενώπιόν μας εξίσου ακριβείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες σε σχέση με αυτές που έλαβε υπόψη το πρωτόδικο Δικαστήριο, από έγκυρες πηγές πληροφόρησης, δεδομένα τα οποία δεν θα μπορούσαν να αγνοηθούν αφού τέθηκαν ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου για σκοπούς υποβοήθησης του έργου του και δεν οδηγούν σε εισαγωγή μαρτυρίας, ως η θέση της Εφεσίβλητης.

[..]

 

Εστιάζουμε ιδιαιτέρως στην παραπομπή από τον Εφεσείοντα στην έκθεση του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, με τίτλο «Country Guidance Somalia, June 2022» και της έκθεσης της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες με τίτλο «Ιnternational Protection Considerations with Regard to People Fleeing Somalia September 2022», οι οποίες εκδόθηκαν πριν την εφεσιβαλλόμενη απόφαση, σύμφωνα με τις οποίες η μετεγκατάσταση ακόμα και ενήλικα (ως ήταν ο Εφεσείων κατά το χρόνο έκδοσης της εφεσιβαλλόμενης απόφασης) στη Mogadishu συνεπαγόταν κίνδυνο, εκτός εξαιρέσεων.  Στη βάση αυτού, κρίνουμε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη τις πιο πάνω πηγές και συνεπώς δεν υπολόγισε όλες τις διαθέσιμες παραμέτρους (κατά τον έλεγχο ουσίας τον οποίο διεξήγαγε) ως προς τον κίνδυνο τον οποίο θα αντιμετώπιζε ο Εφεσείων σε περίπτωση μετεγκατάστασής του στη Mogadishu, με αποτέλεσμα να είναι ορατό το ενδεχόμενο πλάνης, ως υποδείχθηκε.

 

Πρόσθετα, δεν φαίνεται να διερευνήθηκαν με επάρκεια οι προσωπικές περιστάσεις του Εφεσείοντα, όπως αυτές έχουν περιγραφεί ανωτέρω ως προς την επάρκεια του υποστηρικτικού δικτύου, σε συνάρτηση με το κατά πόσο ο Εφεσείων με τη μετεγκατάστασή του στη Mogadishu εύλογα αναμένεται ότι θα μπορούσε να διάγει φυσιολογική ζωή, όπως προνοείται στις Κατευθυντήριες Οδηγίες της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, τις οποίες το πρωτόδικο Δικαστήριο επικαλέστηκε (ανωτέρω).

 

Ειδικότερα, το πρωτόδικο Δικαστήριο ως δικαστήριο ελέγχου ουσίας κατά τα διαλαμβανόμενα στο Άρθρο 11(3) του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου 2018  (Ν. 73(Ι)/2018), αναμένεται να προβεί σε επανεξέταση της υπόθεσης στη βάση δεδομένων (που αφορούν τον Εφεσείοντα προσωπικά ή/και την χώρα καταγωγής του) που είναι επίκαιρα σε σχέση με την ημερομηνία έκδοσης της επικείμενης απόφασής του.»

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα κρίθηκαν από το Εφετείο, καθώς και τα προσωπικά στοιχεία του Αιτητή και της χώρας καταγωγής, παρατίθενται κατωτέρω ακριβείς και επίκαιρες πληροφορίες. Καταρχήν, πρόκειται για άνδρα ενήλικα, υγιή, ανήκον στην φυλή Sheikhal, ικανός προς εργασία, χωρίς στοιχεία ευαλωτότητας και χωρίς εκτεταμένο υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του.   

 

Ως προς το προφίλ του Αιτητή, και συγκεκριμένα ως προς τη φυλή του, αναφέρονται τα ακόλουθα:

 

Παραδοσιακά, οι Sheikhal χαίρουν εκτίμησης από άλλες φυλές ως «θρησκευόμενοι άνθρωποι» ή ακόμη και «διδάσκαλοι της θρησκείας».^[1] Τα μέλη τους θεωρούνται απόγονοι της οικογένειας του Προφήτη Μωάμεθ, οι οποίοι μετανάστευσαν στη σομαλική χερσόνησο εδώ και πολύ καιρό. Μέχρι το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου, είχαν προστασία από κυρίαρχες φυλές, ανάμεσα στις οποίες ζούσαν. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου τη δεκαετία του 1990, έχασαν τη φυλετική προστασία και αποτέλεσαν αντικείμενο εκμετάλλευσης και υποταγής από τις πολιτοφυλακές των φυλών.^[2]

 

Οι Sheikhal διαιρούνται στις κύριες γενεαλογικές γραμμές Loboge, Jazeera και Aw Qutub. Οι Aw Qutub διαμένουν κυρίως στη Somali Region της Ethiopia. Οι Jazeera και Loboge διαμένουν κυρίως στο Mogadishu και γύρω από αυτό. Τα τελευταία χρόνια έχουν ανακτήσει κάποια πολιτική και οικονομική επιρροή στη νότια Σομαλία. Έχουν επίσης πρόσβαση στην εκπαίδευση. Ορισμένοι Sheikhal δραστηριοποιούνται επιτυχώς στις επιχειρήσεις, περιλαμβανομένων και επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας στο Mogadishu. Παρ’ όλα αυτά, μέλη τους εξακολουθούν περιστασιακά να αντιμετωπίζουν διακρίσεις και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων λόγω της μη προέλευσής τους από μεγάλη φυλή.^[3]

Οι ανωτέρω πληροφορίες εντοπίζονται και στις πρόσφατες Εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης Ασύλου (Μαρτίου και Οκτωβρίου του 2025).^[4]

Η Σομαλία έχει δύο κύριες ομάδες που ορίζονται από τη θρησκευτική τους καταγωγή, τους Ashraf και τους Sheikhal, οι οποίες μερικές φορές χαρακτηρίζονται ως μειονοτικές φυλές ή εθνοτικές ομάδες και θεωρούνται «διασκορπισμένες θρησκευτικές κοινότητες φερόμενης αραβικής και πρώιμης ισλαμικής προέλευσης». Παρά το γεγονός πως θεωρούνται μεμονωμένες μειονοτικές κοινότητες, τόσο οι Ashraf όσο και οι Sheikhal έχουν συνδεθεί με μεγαλύτερες φυλετικές ομάδες. Πολλοί από τους Sheikhal φέρεται να έχουν συνδεθεί με την πλειοψηφική φυλή Hayiwe και επωφελούνται από την προστασία αυτής της φυλής, ωστόσο, ορισμένες υποομάδες μπορεί να είναι μειονοτικές ομάδες και να υφίστανται περιθωριοποίηση και διακρίσεις, ιδίως οι ομάδες Gendarshe και Jasirhe, οι οποίες φέρεται να συνδέονται με τη Benadiri και όχι με την πλειοψηφική φυλή.[5]

 

H Έκθεση του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, με τίτλο “Country Guidance Somalia, June 2022”, για τη φυλή αναφέρει ότι «οι Sheikhal δεν αποτελούν μία, αλλά πολλές ομάδες, με διαφορετικές κουλτούρες και διαλέκτους. Η λέξη "Sheikhal" είναι απλώς ο πληθυντικός της λέξης "σεΐχη" (sheikh) και υποδηλώνει τη γενεαλογική γραμμή με κληρονομημένο θρησκευτικό κύρος. Οι Sheikhal είναι διασκορπισμένοι σε διάφορες περιοχές και περιφέρειες της χώρας, όπως Mogadishu, Belet Weyne, Jowhar, Middle και Lower Juba και Gedo. Τα κυριότερα παρακλάδια των Sheikhal είναι οι Jasira,  Gendershe,  Loboge, και Aw Qutub. Στο σομαλικό κοινοβούλιο, τρεις έδρες είναι δεσμευμένες για την φυλή των Sheikhal, μέσω της οικογένειας Hawiye. Παρόλο που ορισμένες ομάδες των Sheikhal έχουν ισχυρή πολιτική παρουσία, άλλες είναι περιθωριοποιημένες. Οι ομάδες Gendershe και Jasira κατέχουν τη θέση περιθωριοποιημένων μειονοτικών ομάδων, των οποίων τα μέλη διαμένουν κυρίως στη Μογκαντίσου και νοτίως της πόλης, και οι οποίες έχουν υποστεί περιθωριοποίηση και καταπίεση από πολιτοφυλακές πλειονοτικών ομάδων μετά το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου το 1991. Αντιθέτως, οι υπο-ομάδες Loboge και Aw Qutub έχουν μια πιο αμφίσημη θέση. Παλαιότερες αναφορές καταγράφουν ότι οι Loboge υπήρξαν σύμμαχοι κάποιων υπο-ομάδων των Hawiye, είχαν δική τους πολιτοφυλακή στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και είχαν εμπλακεί σε συγκρούσεις. Οι Aw Qutub είχαν υποστεί ορισμένες διακρίσεις ή παρενοχλήσεις στη Σομαλιλάνδη από την κυρίαρχη φυλή Isaaq, καθώς θεωρούνταν ύποπτοι για έλλειψη αφοσίωσης στο κράτος της Σομαλιλάνδης μετά το 1991».[6] Οι εν λόγω πληροφορίες επαναλαμβάνονται στην Έκθεση του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο του 2023.[7] 

 

Σύμφωνα με Έκθεση του USDOS, για το 2023, προκύπτει πως «περισσότερο από το 85 τοις εκατό του πληθυσμού μοιραζόταν μια κοινή εθνική κληρονομιά, μια θρησκεία και μια κουλτούρα επηρεασμένη από τους νομάδες. Στις περισσότερες περιοχές η κυρίαρχη φυλή απέκλειε μέλη άλλων ομάδων από την αποτελεσματική συμμετοχή σε κυβερνητικούς θεσμούς και τα υπέθετε σε διακρίσεις στην απασχόληση, τις δικαστικές διαδικασίες και την πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες. Οι διακρίσεις στην απασχόληση σημειώθηκαν λόγω διασυνδέσεων των φυλών σε πολλούς κλάδους και τομείς της οικονομίας. Ομάδες μειονοτήτων, που συχνά στερούνταν ένοπλων πολιτοφυλακών, υποβλήθηκαν δυσανάλογα σε δολοφονίες, βασανιστήρια, βιασμούς, απαγωγές για λύτρα και λεηλασίες γης και περιουσίας ατιμώρητα από πολιτοφυλακές και μέλη πλειοψηφικών φυλών, συχνά με τη συναίνεση των ομοσπονδιακών και τοπικών αρχών. Πολλές μειονοτικές κοινότητες ζούσαν σε βαθιά φτώχεια και υπέφεραν από πολυάριθμες μορφές διακρίσεων και αποκλεισμού. Ορισμένοι παρατηρητές πίστευαν ότι η δυσαρέσκεια των μειονοτικών φυλών σχετικά με τις καταχρήσεις τις έκανε πιο ευάλωτες στη στρατολόγηση από την Αl-Shabaab.»[8]

 

Παρά το γεγονός ότι η φυλή του Αιτητή εντάσσεται στις μειονοτικές φυλές της Σομαλίας και της οποίας ορισμένα επιμέρους παρακλάδια έχουν ιστορικά αντιμετωπίσει περιθωριοποίηση και διακρίσεις, η συγκεκριμένη φυλετική καταγωγή δεν οδηγεί αυτομάτως στο συμπέρασμα ότι κάθε μέλος της ομάδας αντιμετωπίζει, άνευ ετέρου, πραγματικό και εξατομικευμένο κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης. Ο Αιτητής ουδέποτε αναφέρθηκε σε οποιαδήποτε στοχοποίηση ή δυσμενή μεταχείριση λόγω της φυλετικής του καταγωγής και ως εκ τούτου, η απλή ιδιότητά του ως μέλους της φυλής Sheikhal, ελλείψει εξατομικευμένων στοιχείων περί στοχοποίησής του, δεν δύναται να θεμελιώσει βάσιμο φόβο δίωξης.

 

Κατά τον επίδικο χρόνο έκδοσης της πρωτοβάθμιας διαδικασίας, λήφθηκε υπόψη η κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή καταγωγής του Αιτητή, ήτοι τη περιοχή Jowhar, της επαρχίας Middle Shabelle, όπου το Δικαστήριο κατέληξε πως «είχε φτάσει σε τέτοιο βαθμό ώστε η απλή παρουσία του στην εν λόγω περιοχή να θέτει τον Αιτητή σε κίνδυνο», και, ακολούθως προχώρησε σε μετεγκατάσταση του στη Mogadishu δυνάμει του άρθρου 12Γ του περί Προσφύγων Νόμου. Στο πλαίσιο της παρούσας εξέτασης, κρίνεται σκόπιμο να εξεταστούν οι πληροφορίες αναφορικά με τον έλεγχο της Al-Shabaab στην περιοχή, το προφίλ των προσώπων που στρατολογούνται, τις πρακτικές και μεθόδους στρατολόγησης, τις περιοχές στις οποίες αυτή λαμβάνει χώρα, καθώς και τις συνέπειες της άρνησης στρατολόγησης, λαμβανομένου υπόψη και του νεαρού της ηλικίας του Αιτητή, ο οποίος σήμερα είναι 26 ετών.

 

Πιθανοί στόχοι των συχνών επιθέσεων της Al-Shabaab είναι άτομα που εκπροσωπούν επίσημα ή συνδέονται de facto με τις διοικητικές μονάδες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Σομαλίας και των ομοσπονδιακών κρατών μελών της Σομαλίας (συμπεριλαμβανομένων απλών πολιτών), άτομα που εργάζονται, επίσημα ή ανεπίσημα, για να υποστηρίξουν τους θεσμούς, εθνικές και ομοσπονδιακές δυνάμεις ασφαλείας, άλλες αντίπαλες πολιτοφυλακές (συμπεριλαμβανομένων των φυλετικών πολιτοφυλακών), άτομα της διεθνούς κοινότητας, άτομα που αντιτίθενται ή θεωρούνται αντίπαλα της Al-Shabaab, συμπεριλαμβανομένων συνεργατών και πληροφοριοδοτών των προαναφερθέντων φορέων και θεσμών. Αν και τα υψηλότερα προφίλ μπορεί να προτιμώνται από την οργάνωση, τα χαμηλότερα προφίλ γίνονται επίσης και πιο εύκολα στόχος. Επιπλέον, οι μορφές και οι τρόποι στόχευσης συχνά επηρεάζουν «αδιακρίτως» τους περαστικούς και τον άμαχο πληθυσμό γενικότερα.[9]

Η διάκριση μεταξύ εθελοντικής και αναγκαστικής στρατολόγησης δεν είναι σαφής. Άτομα εντάσσονται στην Al Shabaab για διάφορους λόγους, όπως οικονομικές δυσκολίες, κοινωνική δυσαρέσκεια, θρησκευτική κατήχηση, στρατιωτική πίεση και απειλές, παράπονα κατά της κυβέρνησης, της διεθνούς κοινότητας ή αντίπαλων φυλών, καθώς και εξαναγκασμό και φόβο επιπτώσεων από την Al Shabaab. Η Al Shabaab στρατολογεί τόσο από φυλές της πλειοψηφίας όσο και από μειονότητες.[10]

 

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, τα άτομα που στρατολογούνται συνήθως είναι ηλικίας μεταξύ 11 έως 25 ετών, ή και νεότερα, ενώ άτομα μεγαλύτερα σε ηλικία επίσης μπορούν να στρατολογηθούν, εάν ασκούν κάποιο επάγγελμα, το οποίο η Al-Shabaab θεωρεί χρήσιμο για τις ανάγκες της ομάδας. Η στρατολόγηση πραγματοποιείται πιο εύκολα σε περιοχές όπου η Al-Shabaab έχει εδραιώσει τον έλεγχο για σημαντικό χρονικό διάστημα, κυρίως στις περιοχές της Νότιας-Κεντρικής Σομαλίας (στη Middle και Lower Shabelle, Middle και Lower Jubba, Bay, Bakool, Hirshabelle and Galmudug). Επιπλέον, στρατολογούνται συχνά εσωτερικά εκτοπισμένοι που διαμένουν στις εξωτερικές περιοχές της Μογκαντίσου, όπου η Al-Shabaab έχει ισχυρή επιρροή. Στις περιοχές που δεν βρίσκονται εντός του ελέγχου της Al-Shabaab συχνά περιλαμβάνει στοιχεία εξαναγκασμού. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν για επαγγελματίες υγείας, άτομα με κοινωνική επιρροή, όπως καθηγητές πανεπιστημίων και σχολείων, ειδικά στη Μογκαντίσου, καθώς και σε όλη τη Νότια-Κεντρική Σομαλία, ενώ άτομα με χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο ενδέχεται να πιεστούν από τις οικογένειές τους να ενταχθούν στην Al-Shabaab.[11]

 

Σύμφωνα με σύνοψη της συλλογής πληροφοριών της EUAA για την κατάσταση ασφαλείας του Μαρτίου 2023 και επιπροσθέτως, έκθεση της EUAA αναφορικά με τα προφίλ που στοχοποιούνται του 2021,^[12] ανέφερε σε σχέση με τη δυναμική της ομάδας πως η Al-Shabaab αύξησε την ισχύ των ενεργών μαχητών της, από 2.000 – 3.000 εκτιμώμενες το 2017 σε 5.000 – 7.000 το 2020. Πιο πρόσφατες εκτιμήσεις για τον αριθμό των μαχητών της Al-Shabaab κυμαίνονται από 7.000 έως 20 000 άτομα.^[13]

 

Ως προς τις περιοχές που στρατολογεί, η ανωτέρω έκθεση σημειώνει πως «αν και η Al-Shabaab στρατολογεί κατά κύριο λόγο από εδάφη υπό τον έλεγχό της, υπήρξαν επίσης αναφορές για στρατολόγηση από περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση, ειδικά την Μογκαντίσου. Η στρατολόγηση εκτός της επικράτειας της Al-Shabaab συχνά περιλαμβάνει πτυχές εξαναγκασμού. Αναγκαστική στρατολόγηση έχει επίσης αναφερθεί σε περιοχές που ελέγχονται από την οργάνωση. Η Al-Shabaab τείνει να στρατολογεί σε τοποθεσίες που συνυπάρχουν πολλές φυλές, χτίζοντας τη στρατηγική στρατολόγησης τους στις συγκρούσεις μεταξύ των φυλών».^[14]

 

Έτερες πηγές που συνέλεξε και επικαλείται έκθεση της EUAA αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα, του Μαΐου 2025, καταγράφει πως:

«Η Al-Shabaab συνεχίζει να αναπληρώνει τις απώλειές της μέσω της εξαναγκαστικής στρατολόγησης και συμφωνιών με τοπικές φυλές. […]Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024, η οργάνωση φέρεται να ενίσχυσε τις προσπάθειες στρατολόγησης μαχητών, σε απάντηση των επιθέσεων από την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Σομαλίας (FGS), ενώ αναζητούσε και άτομα με τεχνικές γνώσεις στον τομέα της μηχανικής για να υποστηρίξουν τις επιχειρησιακές της δυνατότητες με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) καθώς και κληρικούς για την διασπορά προπαγάνδας.[…] Επίσης, συνέχισε την στρατολόγηση και απαγωγές παιδιών, ειδικότερα στις περιοχές  Bay, Bakool, Hiraan, Middle Juba, και Lower Shabelle».^[15]

Σύμφωνα με διάφορες πηγές, τις οποίες έχει συλλέξει και επικαλείται το Υπουργείο Εξωτερικών της Ολλανδίας, σε έκθεση του για τη χώρα (2025), η στρατολόγηση δεν ήταν δύσκολη για την Al-Shabaab. Πρώτον, η οργάνωση έλεγχε την πρόσβαση στην πληροφορία στις περιοχές υπό τον έλεγχό της. Πολλοί από τους στρατoλογηθέντες προέρχονταν από την Jubbaland και τις περιοχές South-West, όπου η Al-Shabaab διατηρούσε ισχυρή παρουσία. Σε πολλές περιπτώσεις, εντάχθηκαν λόγω δυσαρέσκειας απέναντι στην ξένη παρουσία στη Σομαλία, και ιδιαίτερα απέναντι στην παρουσία της Αιθιοπίας.^[16]

 

Περαιτέρω, παλαιότερη έκθεση του 2018 από το Ινστιτούτο Hiraal, ένα think tank που εδρεύει στο Mogadishu, σημειώνει ότι στα πρώτα χρόνια της, η Al Shabaab - που ήταν εκείνη την εποχή ένα αστικό φαινόμενο - συνήθιζε να στρατολογεί μεταξύ του πληθυσμού της Mogadishu και άλλων αστικών κέντρων. Ωστόσο, δεδομένου ότι η ομάδα έχασε εδάφη στα αστικά κέντρα μεταξύ 2012 και 2015, έχει στρατολογήσει τα περισσότερα από τα νέα μέλη της σε αγροτικές περιοχές υπό τον έλεγχό της, συμπεριλαμβανομένων των πυκνοκατοικημένων περιοχών του Bay και του Bakool, με παιδιά να αποτελούν την πλειοψηφία των νεοσύλλεκτων.^[17]

 

Σύμφωνα με το US Department of Labor αναφέρεται πως τα παιδιά από μειονοτικές φυλές είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην αναγκαστική στρατολόγηση από στρατιωτικές ομάδες^[18]. Μια έκθεση του Ιουλίου του 2024 από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA) αναφέρει πως η έλλειψη εκπαιδευτικών  και εργασιακών ευκαιριών αποτελεί σημαντική πηγή εντάσεων για τη μεγάλη ομάδα των νέων στη Σομαλία, γεγονός που τους καθιστά ευάλωτους σε στρατολόγηση από εξτρεμιστικές ομάδες».^[19]

 

Έκθεση του Bertelsmann Stiftung του Μαρτίου 2024 αναφέρει πως «έχει καταγραφεί ότι η Al-Shabaab απήγαγε συστηματικά παιδιά από μειονοτικές ομάδες, ενσωματώνοντάς τα στο στρατό της. Επιπλέον, η ομάδα έχει καταφύγει στη βία για να εξαναγκάσει τις κοινότητες και τους πρεσβυτέρους να τους παραδώσουν νέους από τα χωριά και τις φυλές τους».^[20] Έκθεση της ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Σομαλία, ανέφερε πως κατά την περίοδο μεταξύ Σεπτεμβρίου 2023 έως 30 Αυγούστου 2024, η Al-Shabaab παρέμεινε ο κύριος δράστης των περιστατικών στρατολόγησης και χρήσης παιδιών (902 από τα 1,094 παιδιά στρατολογήθηκαν από την ανωτέρω ομάδα και τα υπόλοιπα από δυνάμεις ασφαλείας και φυλετικές πολιτοφυλακές), β.) των περιστατικών επίθεσης σε σχολεία και νοσοκομεία (40 από τις 44 επιθέσεις αποδόθηκαν στην Al-Shabaab) και γ.) περιστατικών απαγωγών παιδιών.^[21] Όπως σημειώνεται από το Landinfo, οι πιο σημαντικές ομάδες-στόχοι για στρατολόγηση ήταν τα αγόρια και οι νέοι άνδρες ηλικίας μεταξύ 12 και 24 ετών.^[22] Σύμφωνα με την Ομάδα Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Σομαλία, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι πρακτικές στρατολόγησης και απαγωγής παιδιών από την Al Shabaab έχουν αλλάξει κατά την περίοδο Σεπτέμβριος 2023 – Αύγουστος 2024.^[23]

Έκθεση του Φεβρουαρίου 2023 από το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του Οργανισμού  των Ηνωμένων Εθνών αναφέρει ότι: «αγόρια και νεαροί άνδρες από μειονοτικές ομάδες έχουν επίσης αναφερθεί ότι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εξαναγκαστικής στρατολόγησης από ένοπλες δυνάμεις, καθώς διαθέτουν χαμηλό επίπεδο προστασίας και υποστήριξης από τις φατρίες τους»^[24].

 

Αναφορικά με τις τακτικές στρατολόγησης που εφαρμόζει η Al Shabab, έκθεση της EUAA του 2021, η οποία επικαλείται ένα σύνολο πηγών, καταγράφει πως αυτές περιλαμβάνουν τον εκφοβισμό-στράτευση διά της βίας, την παροχή οικονομικών κινήτρων, τις απειλές, την κατήχηση και τα δίκτυα/σχέσεις με τις φυλές. Η διαδικασία στρατολόγησης είναι μια περίπλοκη διεργασία η οποία συχνά περιλαμβάνει είτε την εθελοντική στρατολόγηση, είτε την προκαλούμενη μέσω κριτηρίων και ωφελειών είτε τον εξαναγκασμό με χρήση βίας/απειλών. Η μέθοδος δε, του εξαναγκασμού εξαρτάται από την τοποθεσία και την κατάσταση. Η ομάδα στοχεύει όσους είναι δυσαρεστημένοι με την κυβέρνηση ή όσοι έχουν στοχοποιηθεί και έχουν περιθωριοποιηθεί λόγω φυλετικών διακρίσεων.^[25]

 

Αντίστοιχα, σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών της Ολλανδίας (Ιούνιος 2023), η διάκριση μεταξύ "εθελοντικής" και "εξαναγκαστικής" ένταξης στην Al-Shabaab δεν είναι πάντοτε σαφής. Η στρατολόγηση συχνά αποτελεί προϊόν ενός συνδυασμού παραγόντων, όπως η κοινωνική και οικονομική δυσαρέσκεια, η θρησκευτική κατήχηση ή ζήλος, η απογοήτευση απέναντι στην κυβέρνηση ή άλλες φυλές, και ο φόβος αντιποίνων από την ίδια την οργάνωση.^[26]

 

Περαιτέρω, σύμφωνα με την Zakia Hussen, πρώην Αναπληρώτρια Αρχηγό της Αστυνομίας, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο πλαίσιο έκθεση της EUAA, εστιασμένης στη χώρα (Μαΐου 2025), η στρατολόγηση από την Al- Shabaab λειτουργεί διαφορετικά σε κάθε περιοχή, ανάλογα με το επίπεδο ελέγχου που ασκεί η οργάνωση σε κάθε τόπο και τις ανάγκες που έχει σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές.^[27]  Η ανωτέρω έκθεση (EUAA Μαΐου 2025) συνεχίζει πως «υπάρχουν επίσης πηγές που τονίζουν ότι τα τελευταία χρόνια η εθελοντική στρατολόγηση είναι πιο σημαντική από την εξαναγκαστική, ιδίως σε περιοχές που βρίσκονται υπό το μακροχρόνιο έλεγχο της Al-Shabaab. Στις αγροτικές περιοχές της νότιας Σομαλίας, ιδίως στις περιοχές Middle and Lower Shabelle, Middle and Lower Jubba, Bay και Bakool, όπου η Al-Shabaab ασκεί έλεγχο από το 2007, οι κάτοικοι έχουν συνηθίσει στην ιδεολογία της Al-Shabaab και οι νέοι έχουν κοινωνικοποιηθεί μέσα σε αυτήν».^[28] Η Zakia Hussen, την οποία επικαλείται η ανωτέρω έκθεση, δήλωσε ότι «η στρατολόγηση σε αυτές τις περιοχές είναι εύκολη για την οργάνωση». Νέοι από περίπου 12 ετών εντάσσονται στην ομάδα, λαμβάνουν εκπαίδευση και χρησιμοποιούνται ως μαχητές ή βομβιστές αυτοκτονίας από την ηλικία των 15 ή 16 ετών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, άτομα που προέρχονται από άλλες περιοχές αλλά μοιράζονται την ιδεολογική κατεύθυνση της οργάνωσης, εντάσσονται εθελοντικά».^[29] Έκθεση του German Bundesamt f?r Migration und Fl?chtlinge (BAMF, 2024) τόνισε ότι «η εθελοντική και η εξαναγκαστική στρατολόγηση συχνά πηγαίνουν χέρι-χέρι».^[30]

 

Περαιτέρω, πηγές που έχει συλλέξει και επικαλείται η ανωτέρω πηγή στην ως άνω έκθεση της (EUAA Μαΐου 2025) καταγράφεται ότι η στρατολόγηση στην Al-Shabaab οφείλεται σε πολλαπλούς παράγοντες: κοινωνικές διακρίσεις  και φυλετική περιθωριοποίηση(ιδίως σε βάρος Rahanweyn, Jareer και άλλων μειονοτήτων από τις επικρατούσες φυλές), τη μακροχρόνια παρουσία της ομάδας σε συγκεκριμένες περιοχές όπου λειτουργεί ως κυρίαρχη αρχή και πηγή "νομιμότητας" και στις στρατηγικές επίλυσης τοπικών συγκρούσεων(λειτουργεί η AL Shabaab ως διαμεσολαβητής) με αντάλλαγμα την ένταξη νέων, καθώς και απευθείας στρατιωτική πίεση και απειλές.^[31]

 

Επίσης, έκθεση της EUAA του 2021 η οποία εστιάζει στο προφίλ των ατόμων-στόχων στην Σομαλία και επικαλείται πλήθος πηγών, αναφέρει ότι η Al Shabab χρησιμοποιεί συχνά οικονομικές ανταμοιβές ως κίνητρο για να προσελκύσει μαχητές ή να κάνει τους ανθρώπους να τους βοηθήσουν είτε με την παροχή πληροφοριών είτε με άλλους τρόπους. Υπάρχουν επίσης καταγραφές πως τα μέλη της Al Shabaab  μπορεί να εντοπίσουν πιθανούς νεοσύλλεκτους μέσω της χρήσης υπαρχόντων δεσμών με αρχηγούς φυλών, καθώς και σε εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις, φυλακές, τζαμιά, κύκλους προσευχής, γήπεδα ποδοσφαίρου, αθλητικούς συλλόγους, παιδικές χαρές, κοιτώνες, διαδικτυακές αίθουσες και μεταξύ παιδιών και ανέργων σε καταυλισμούς εκτοπισμένων. Σε περιοχές υπό τον έλεγχό της, η Al Shabaab  έχει δημιουργήσει σχολεία όπου τα παιδιά  πέραν από την βασική εκπαίδευση λαμβάνουν κατήχηση ώστε να συμμετάσχουν σε ένοπλους αγώνες.^[32]

 

Σε σχέση με την Mogadighu, ανωτέρω επικαλούμενη έκθεση(EUAA Μαΐου 2025), αναφέρει πως σύμφωνα με την Zakia Hussen η στρατολόγηση έγινε πιο περίπλοκη για την Al-Shabaab. Στο παρελθόν, η ομάδα στρατολογούσε σε κορανικά σχολεία στην πρωτεύουσα της Σομαλίας. Ωστόσο, σύμφωνα με την Zakia Hussen, τα τελευταία χρόνια πολλοί νέοι στην Μογκαντίσου δείχνουν περισσότερο ενδιαφέρον για τα χρήματα και την κοσμική επιτυχία, παρά για τη δυνητικά θανατηφόρα ιδεολογική πάλη της Al-Shabaab. Στην πρωτεύουσα, η Al-Shabaab επικεντρώνεται στη στρατολόγηση ατόμων με κοινωνική επιρροή, όπως πανεπιστημιακοί καθηγητές, δάσκαλοι, πρεσβύτεροι και επαγγελματίες του ιατρικού τομέα. Επίσης, οι εσωτερικά εκτοπισμένοι (IDPs) που διαμένουν στις εξωτερικές συνοικίες της Μογκαντίσου, όπου η Al-Shabaab έχει σημαντική επιρροή, στρατολογούνται συχνά από την ομάδα. Οι IDPs δεν χρησιμοποιούνται τόσο ως μαχητές ή βομβιστές αυτοκτονίας, αλλά ως πληροφοριοδότες, κατάσκοποι ή άτομα που μπορούν να προσφέρουν κρυψώνες για όπλα, πυρομαχικά ή εκρηκτικά. Ενδέχεται να λαμβάνουν μια μέτρια αμοιβή, αλλά πολλοί συνεργάζονται επειδή φοβούνται.^[33] Επίσης, σύμφωνα με την ανωτέρω πηγή (Zakia Hussen), σε ολόκληρη τη νότια και κεντρική Σομαλία, οι πρεσβύτεροι και οι επαγγελματίες αποτελούν επίσης στόχους στρατολόγησης της Al-Shabaab. Τα άτομα αυτά προσφέρουν πρόσβαση στην κοινωνία και διαθέτουν δεξιότητες που είναι ιδιαίτερα περιζήτητες, ιδίως οι επαγγελματίες στον ιατρικό τομέα. Η Al-Shabaab τους προσφέρει σημαντικά κίνητρα προκειμένου να ενταχθούν στην οργάνωση με μυστικό τρόπο.^[34]

 

Σύμφωνα με τις ανωτέρω πληροφορίες η Al-Shabaab αποτελεί τον κύριο δράστη στρατολόγησης και χρήσης νεαρών ανδρών στη Σομαλία. Στρατολογεί κυρίως σε περιοχές υπό τον έλεγχό της(αγροτικές), αλλά και σε περιοχές υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης.  Η Al-Shabaab στρατολογεί άτομα βάσει ενός συνδυασμού ηλικιακών, κοινωνικών, φυλετικών και πολιτικών κριτηρίων. Ιδιαίτερα ευάλωτοι θεωρούνται οι νέοι από μειονοτικές και περιθωριοποιημένες φυλές (όπως Rahanweyn, Jareer και άλλες), οι οποίοι διαθέτουν χαμηλότερα επίπεδα προστασίας από τις φυλετικές τους δομές. Παράγοντες όπως η φτώχεια, η ανεργία, η έλλειψη εκπαίδευσης, η κοινωνική περιθωριοποίηση, η δυσαρέσκεια προς την κυβέρνηση και η αντίθεση στην ξένη στρατιωτική παρουσία αυξάνουν τον κίνδυνο στρατολόγησης. Η στρατολόγηση πραγματοποιείται τόσο μέσω οικονομικών κινήτρων και ιδεολογικής κατήχησης όσο και μέσω απειλών, εκφοβισμού και άμεσου ή έμμεσου εξαναγκασμού. Η Al-Shabaab ασκεί πίεση σε οικογένειες και τοπικές κοινότητες, ιδίως μέσω φυλετικών αρχηγών, για την παράδοση νεαρών ανδρών και αγοριών. Η άρνηση στρατολόγησης ή συνεργασίας μπορεί να οδηγήσει σε απειλές, χαρακτηρισμό ως «άπιστου», εκδίωξη ή ακόμη και θανάτωση.

 

Συνεπώς, μολονότι η Al-Shabaab αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου στη Σομαλία και η καταγωγή του αιτητή από τη Jowhar, της επαρχίας Middle Shabelle, καθώς και η ιδιότητά του ως μέλους της μειονοτικής φυλής Sheikhal αποτελούν στοιχεία που πρέπει να συνεκτιμηθούν, δεν προκύπτει ότι ο ίδιος έχει αποτελέσει προσωπικά αντικείμενο προσπάθειας στρατολόγησης ή ότι η Al-Shabaab έχει επιδείξει ειδικό ενδιαφέρον για το πρόσωπό του. Επιπλέον, σε ηλικία 26 ετών δεν εμπίπτει στην ηλικιακή ομάδα των 11–25 ετών που, σύμφωνα με τις ανωτέρω πηγές, αποτελεί σημαντική ομάδα-στόχο της οργάνωσης. Εξάλλου σε ερώτηση του Δικαστηρίου κατά την επανεξέταση ποιοι είναι οι λόγοι  για  τους οποίους δεν επιθυμεί να επιστρέψει  απάντησε πως στην χώρα καταγωγής του δεν έχει  δικούς του ανθρώπους και ουδέποτε προέβαλε φόβο για πιθανή στρατολόγηση του . Ωστόσο το στοιχείο αυτό από μόνο του και λαμβανομένου υπόψη την ηλικία του Αιτητή την υγεία του, την μόρφωση χωρίς οποιοδήποτε στοιχείο ευαλωτότητας και εν γένει τα διαθέσιμα στοιχεία ενώπιον μου  δεν καταδεικνύουν εξατομικευμένο και συγκεκριμένο κίνδυνο στρατολόγησης σε περίπτωση επιστροφής του. Υπό τα δεδομένα αυτά, και εφόσον δεν συντρέχουν άλλοι εξατομικευμένοι επιβαρυντικοί παράγοντες, δεν προκύπτει ότι η επιστροφή του στη Σομαλία θα τον εξέθετε, λόγω και μόνο της ηλικίας ή της φυλετικής του καταγωγής σε πραγματικό και προσωπικό κίνδυνο αναγκαστικής στρατολόγησης από την Al-Shabaab.

 

Ως προς το ζήτημα που κρίθηκε επί της έφεσης, ήτοι τον κίνδυνο τον οποίο θα αντιμετώπιζε ο Αιτητή σε περίπτωση μετεγκατάστασης του στη Mogadishu, προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο αυτός πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 19(2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου 2000-2025.

 

Αναφορικά με το κατά πόσο ο Αιτητής δικαιούται επικουρικής προστασίας το Άρθρο 15(γ) της Οδηγίας για αναγνώριση προσώπων ως δικαιούχων επικουρικής προστασίας που αντιστοιχεί στο Άρθρο 19 (2) (γ) του Περί Προσφύγων Νόμου διαλαμβάνει πως «σοβαρή απειλή» σημαίνει η «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.»

 

Σε αυτό το πλαίσιο υπάρχουν τα στοιχεία που συνιστούν τη διάταξη και οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται σωρευτικά για να τύχει εφαρμογής η εν λόγω πρόνοια. Η ευρωπαϊκή οδηγία δεν παρέχει ορισμό του στοιχείου της «διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης», εντούτοις στην υπόθεση Aboubacar Diakite ν. Commissaire general aux refugies et aux apatrides, C-285/12 το ΔΕΕ ερμηνεύοντας την έννοια «ένοπλη σύρραξη» κατέληξε πως πρέπει να δοθεί μια ερμηνεία, αυτόνομη από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, καθώς επίσης έθεσε ένα κατώτατο επίπεδο/όριο (low  hreshold) ως προς το κατά πόσο μια «ένοπλη σύρραξη» λαμβάνει χώρα, αναφέροντας στη σκέψη 35:

 

«[.] το άρθρο 15 στοιχείο γ) της οδηγίας 2004/83 έχει την έννοια ότι η ύπαρξη εσωτερικής ένοπλης συρράξεως πρέπει να γίνεται δεκτή, όσον αφορά την εφαρμογή της διατάξεως αυτής, όταν οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή όταν δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους, χωρίς να είναι αναγκαίο να είναι δυνατός ο χαρακτηρισμός της συρράξεως αυτής ως ένοπλης συρράξεως που δεν έχει διεθνή χαρακτήρα, υπό την έννοια του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, και χωρίς η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργανώσεως των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων ή η διάρκεια της συρράξεως να αποτελεί αντικείμενο αυτοτελούς εκτιμήσεως σε σχέση με την εκτίμηση του βαθμού βίας που δεσπόζει στην οικεία επικράτεια.»

 

Περαιτέρω όμως, μια επιπλέον και καθοριστική προϋπόθεση για τη εφαρμογή του άρθρου 15 (γ) είναι η ύπαρξη «αδιάκριτης άσκησης βίας» αφού όπως αναφέρθηκε η ύπαρξη «ένοπλης σύρραξης» αποτελεί μεν αναγκαία, αλλά όχι επαρκή προϋπόθεση όπως τονίζεται και στη δικαστική ανάλυση του EASO. Θα πρέπει συνεπώς να εκτιμάται τόσο η ύπαρξη ένοπλης σύρραξης (διεθνούς ή εσωτερικής) όσο και ο βαθμός της βίας, αφού όπως επισημάνθηκε από το ΔΕΕ, στην απόφαση του στην Diakit? (σκέψη 30):

 

«Επιπλέον, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι η ύπαρξη εσωτερικής ένοπλης συρράξεως μπορεί να συνεπάγεται την παροχή της επικουρικής προστασίας μόνο στο μέτρο που οι συγκρούσεις μεταξύ των τακτικών δυνάμεων ενός κράτους και ενός ή περισσοτέρων ενόπλων ομάδων ή μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ενόπλων ομάδων θεωρούνται κατ' εξαίρεση ότι συνεπάγονται σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας του αιτούντος την επικουρική προστασία, υπό την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γ), της οδηγίας 2004/83, διότι ο βαθμός της αδιάκριτης ασκήσεως βίας που τις χαρακτηρίζει είναι τόσο μεγάλος ώστε υπάρχουν σοβαροί και βάσιμοι λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να υποστεί την εν λόγω απειλή (βλέπε, υπό την έννοια αυτή, Elgafaji, σκέψη 43).»

 

Σε σχέση με τον ορισμό της «αδιάκριτης άσκησης βίας» στην απόφαση του ΔΕΕ που εκδόθηκε στην υπόθεση Elgafaji αποφάνθηκε ότι ο όρος «αδιάκριτη» σημαίνει ότι η βία «μπορεί να επεκταθεί σε άτομα ανεξαρτήτως των προσωπικών περιστάσεών τους». Το ΔΕΕ έχει επισημάνει ότι απαιτείται η ύπαρξη «εξαιρετικής κατάστασης» για την εφαρμογή του άρθρου 15 στοιχείο γ) στους αμάχους εν γένει.

Στη σκέψη 35 της απόφασης Elgafaji, το Δικαστήριο κατέστησε σαφές ότι για να ισχύει κάτι τέτοιο:

 

«[.] ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη . [πρέπει να] είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15 στοιχείο γ) της οδηγίας.»

Στη σκέψη 39 το ΔΕΕ τόνισε την ίδια στιγμή πως θα:

"[.] πρέπει να διευκρινισθεί ότι όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας.»

 

Παραδείγματα πράξεων αδιακρίτως ασκούμενης βίας μπορεί να είναι τα εξής: μαζικές στοχευμένες βομβιστικές επιθέσεις, αεροπορικοί βομβαρδισμοί, επιθέσεις ανταρτών, παράπλευρες απώλειες σε άμεσες ή τυχαίες επιθέσεις σε περιοχές πόλεων, πολιορκία, καμένη γη, ελεύθεροι σκοπευτές, τάγματα θανάτου, επιθέσεις σε δημόσιους χώρους, λεηλασίες, χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών κ.λπ.

 

Με βάση και τις σκέψεις 35, 39 και 43 του ΔΕΕ, στην υπόθεση Elgafaji, η EASO αναφέρει πως εκεί όπου υφίσταται «αδιάκριτη άσκηση βίας» μπορεί να γίνει η ακόλουθη διαφοροποίηση σε δύο κατηγορίες ως προς το βαθμό της:

 

1. Εδάφη όπου ο βαθμός βίας φθάνει σε τέτοιο υψηλό επίπεδο ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15 στοιχείο γ) της οδηγίας

 

2. Εδάφη όπου λαμβάνει χώρα αδιάκριτη άσκηση βίας, εντούτοις δεν φθάνει σε τέτοιο υψηλό επίπεδο, και σε σχέση με την οποία περαιτέρω ατομικά χαρακτηριστικά θα πρέπει να αποδειχθούν

 

Σε σχέση με τη δεύτερη κατηγορία θα πρέπει να αναφερθεί ότι βάσει του άρθρου 15 στοιχείο γ), ένα πρόσωπο που διατρέχει γενικό κίνδυνο δεν αποκλείεται να διατρέχει και ειδικό κίνδυνο, και το αντίστροφο. Πράγματι, το ΔΕΕ διατύπωσε την έννοια της «αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας» ('sliding scale'), σύμφωνα με την οποία:

«όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας (Elgafaji, σκέψη 39· Diakit?, σκέψη 31).»

 

Όπως αναφέρεται και στη σχετική δικαστική ανάλυση του EASO για το Άρθρο 15 στοιχείο γ) εν σχέση με τις ενδείξεις αδιάκριτης άσκησης βίας θα πρέπει να εξετάζεται από τα δικαστήρια τι προκύπτει από τα αποδεικτικά στοιχεία. Τα «κριτήρια Sufi και Elmi» βάσει της απόφασης του ΕΔΔΑ είναι (χωρίς να αποτελούν εξαντλητικό κατάλογο):

 οι αντιμαχόμενες πλευρές και η αντίστοιχη στρατιωτική τους ισχύς·

·οι εφαρμοζόμενες μέθοδοι και τακτικές πολέμου (κίνδυνος θυμάτων μεταξύ του άμαχου πληθυσμού)·

.το είδος των χρησιμοποιούμενων όπλων·

·η γεωγραφική έκταση των μαχών (τοπικές ή εκτεταμένες)·

·ο αριθμός νεκρών, τραυματιών και εκτοπισμένων αμάχων ως αποτέλεσμα των μαχών.

 

Γενικά ως προς τη γενικότερη κατάσταση ασφαλείας στη Σομαλία, σύμφωνα με το Portal War Watch της Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights που παρακολουθεί τις ένοπλες συγκρούσεις παγκοσμίως και αναλύει τη συμμόρφωση με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο^[35] στη Σομαλία διεξάγονται δύο μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις: αφενός μεταξύ της Σομαλίας (των Ενόπλων Δυνάμεων και των υποστηρικτικών σε αυτές δυνάμεων) και της Al-Shabaab και, αφετέρου, μεταξύ της Σομαλίας (των Ενόπλων Δυνάμεων και των υποστηρικτικών σε αυτές δυνάμεων) και του Islamic State Somalia (ISS).[36]

 

Η Al-Shabaab, ένοπλη ισλαμιστική εξτρεμιστική οργάνωση  παραμένει η σημαντικότερη απειλή για την ειρήνη και την ασφάλεια στη Σομαλία σύμφωνα με έκθεση του Οκτωβρίου 2024 της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Σομαλία.^[37]

Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα του Center for Preventing Action, ο απώτερος στόχος της οργάνωσης παραμένει «η καταστροφή της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Σομαλίας (FGS), η εκδίωξη των ξένων δυνάμεων από τη χώρα και η ίδρυση μιας “Μεγαλύτερης Σομαλίας”, που θα ενώσει όλους τους εθνοτικά Σομαλούς της Ανατολικής Αφρικής υπό αυστηρή ισλαμική διακυβέρνηση».^[38]

 

Βάσει των δεδομένων του ACLED, κατά την περίοδο Απρίλιος 2023 – Μάρτιος 2025, στη Σομαλία συντελέστηκαν 6.000 περιστατικά ασφαλείας, τα οποία οδήγησαν σε περίπου 15.000 θανάτους^[39],  με μεγάλο ποσοστό αυτών, να προέρχεται από δύο στρατιωτικές επιχειρήσεις, την  επιχείρηση Black Lion, μια κοινή επίθεση κατά της Al-Shabaab, κατά την περίοδο Αυγούστου–Σεπτεμβρίου 2023, κυρίως στις περιοχές Galgaduud, Middle Shabelle, Hiraan και Mudug^[40], και την επίθεση της Al-Shabaab κατά των κυβερνητικών και συμμαχικών δυνάμεων, που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2025 κυρίως στις περιοχές Hiraan, Middle Shabelle και Lower Shabelle.^[41]

 

Πέρα από τον έλεγχο των περιοχών της Νότιας-Κεντρικής Σομαλίας, τις οποίες ελέγχει σταθερά η Al-Shabaab αμφισβητεί και ασκεί επιρροή σε ακόμα μεγαλύτερα τμήματα της χώρας,^[42] και ελέγχει βασικές οδικές αρτηρίες σε όλη τη Νότια-Κεντρική Σομαλία.^[43] Επιπλέον, η οργάνωση διατηρεί τα προπύργιά της και στον βορρά της χώρας, στα δυτικά όρη Al-Madow, μεταξύ των περιοχών Bari και Sanaag.^[44]

 

Σύμφωνα με έκθεση της EUAA (Μάιος 2025) σχετικά με τη κατάσταση ασφαλείας στη Σομαλία, μεταξύ 1/4/2023 και 30/3/2025, η Al-Shabaab διατήρησε, κατέκτησε ή ανέκτησε – πλήρως ή μερικώς, ενίοτε προσωρινά – τον έλεγχο των εξής περιοχών στη Νότια-Κεντρική Σομαλία:

• Στην περιοχή Mudug: Bacaadweyne, Caad, Camaara, Xiinlabi·
• Στην Galgaduud: Budbud, Galcad, Cowsweyne, Ceel Buur·
• Στην Hiraan: Booco, Nuur Fanax, Beero Yabal, Cell Qooxle, Garasyaani, Aborey·
• Στη Middle Shabelle: Ciidciidka, Cali Fooldheere, Ceel Baraf, Ruun Nirgood, Ceel Cali Axmed, Caadley, Miir Tuugo, Al-Kowthar, Daaru Nicma, Xalfooley, Nuur Dugle, Shabeellow, Mansuur, Caadleey, Huriwaa, Oobaale, Qurac Madoobe, Miirtaqwo, Biya Cadde, Bursha Sheekh, Ceel Xarar, Xaruur, Laba Garas, Guulane, Xagarey, Masjid Cali Gaduud·
• Στην Lower Shabelle: Οδικός άξονας Afgooye-Mogadishu, η πόλη Awdheegle, στρατηγικά γεφύρια της περιοχής – Awdheegle, Bariire, Sabiib και Caanole – και η πόλη Bariire.

 

Σε αντίθεση με προηγούμενες επιθέσεις, όπου η Al-Shabaab συνήθως καταλάμβανε εδάφη προσωρινά και αποσυρόταν, πλέον φαίνεται να εδραιώνει τις θέσεις και τις κατακτήσεις της.

 

Η κατάσταση στις περιοχές Hiraan και Middle Shabelle χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα αβέβαιη στο τέλος της περιόδου αναφοράς, εξαιτίας της ικανότητας της Al-Shabaab να συγκροτεί μεγάλη μαχητική δύναμη σε ευρύ γεωγραφικό πεδίο, η οποία «ενδεχομένως αριθμεί εκατοντάδες μαχητές».^[45]

 

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και συγκρούσεις κατά της Al-Shabaab, που φέρουν εκτεταμένο χαρακτήρα σε όλη τη χώρα^[46], η αυξανόμενη ένταση των συγκρούσεων μεταξύ φυλών^[47], καθώς και άλλες διαστάσεις της σύρραξης  έχουν συμβάλει στη διατήρηση της ανασφάλειας στη χώρα.

 

Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, δημοσιευθείσα τον Απρίλιο του 2026, αναφέρει ότι οι πολίτες συνέχισαν να υφίστανται τις συνέπειες της συνεχιζόμενης ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ της σομαλικής κυβέρνησης, που υποστηρίζεται από τους διεθνείς συμμάχους της, και της ένοπλης ομάδας Al-Shabaab.^[48]

 

Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση της EUAA αναφορικά με τη κατάσταση ασφαλείας στη Σομαλία, για τη περιοχή Middle Shabelle, και συγκεκριμένα τη πόλη Jowhar (τόπος καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή), από τις 31 Μαρτίου 2026, αναφέρεται πως αποτελεί μια εκ των πόλεων που παρέμεινα υπό τον έλεγχο του «συνασπισμού που συμμαχεί με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση». Τον Φεβρουάριο του 2025 η Al-Shabaab ξεκίνησε επίθεση και μέχρι τα μέσα του Μαΐου 2025, κατάφερε να ανακτήσει τον έλεγχο του μεγαλύτερου μέρους της περιοχής που είχε χάσει στη περιοχή Middle Shabelle από το 2022.^[49]

 

Σύμφωνα με το Critical Threats Project (CTP), η επίθεση της Al-Shabaab επικεντρώθηκε σε βασικές περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση στην κοιλάδα του Shabelle River όπως η Balcad και Jowhar, για να απομονώσει αυτές τις πόλεις και να αποκαταστήσει ζώνες υποστήριξης και εφοδιασμού.^[50]

 

Η έκθεση της ΕUAA που εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2025, αναφορικά με τη περιοχή Middle Shabelle καταγράφει πως ο έλεγχος της «παρέμεινε κατακερματισμένος, με το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής να βρίσκεται υπό μικτό, ασαφή ή τοπικό έλεγχο που μοιράζεται η Al-Shabaab και οι δυνάμεις του συνασπισμού που είναι σύμμαχοι με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Μέχρι τα μέσα Μαΐου 2025, η Al-Shabaab είχε καταφέρει να ανακτήσει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής που είχε χάσει στη Middle Shabelle από το 2022 και μέχρι τα τέλη Ιουλίου 2025 η ομάδα είχε αναπτύξει σημαντικό αριθμό στρατευμάτων και τεθωρακισμένων οχημάτων κατά μήκος ενός στρατηγικού δρόμου. Ωστόσο, στα τέλη Ιουνίου 2025, ο SNA και οι συμμαχικές δυνάμεις κατάφεραν να ανακτήσουν τον έλεγχο μιας ζώνης που εκμεταλλευόταν εδώ και καιρό η Al-Shabaab για στρατολόγηση και επιθέσεις, και η οποία εξακολουθούσε να είναι εξαιρετικά αμφισβητούμενη. Επιπλέον, έχουν αναφερθεί βίαιες συγκρούσεις μεταξύ των φυλών Abgaal και Hawadle. Η συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ των δυνάμεων που είναι σύμμαχοι με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και της Al-Shabaab έχει οδηγήσει σε μια σειρά από βίαια περιστατικά, συμπεριλαμβανομένων στοχευμένων αεροπορικών επιθέσεων σε οχυρά της Al-Shabaab, μάχες για τον έλεγχο στρατιωτικών βάσεων και σημείων ελέγχου, καθώς και χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών, βομβιστικών επιθέσεων αυτοκτονίας με αυτοκίνητα, εξ αποστάσεως βία και επιθέσεις εναντίον αμάχων. Από την 1η Απριλίου 2023 έως τις 31 Ιουλίου 2025, η ACLED κατέγραψε 600 περιστατικά ασφαλείας (κατά μέσο όρο 5 περιστατικά την εβδομάδα), προκαλώντας 2.480 θανάτους (που αντιπροσωπεύουν περίπου 245 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους). Κατά την περίοδο από την 1η Απριλίου 2023 έως τις 16 Μαρτίου 2025, 66.238 άτομα εκτοπίστηκαν πρόσφατα στη Middle Shabelle. Η Al Shabaab έλεγχε έναν βασικό δρόμο, διακόπτοντας την παροχή βοήθειας και καθημερινών προμηθειών. Το 2024, καταγράφηκαν 14 ανθρωπιστικά περιστατικά.».^[51]

 

Προκειμένου να ολοκληρωθεί η εικόνα αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην περιφερειακή ενότητα Middle Shablelle, κρίνεται σκόπιμο να παρατεθούν και ορισμένα αριθμητικά δεδομένα. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED), στην περιφέρεια Middle Shablelle κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 21/08/2026) σημειώθηκαν 437 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, η οποία περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες ) τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 805 απώλειες.^[52] 

 

Τα εν λόγω αριθμητικά στοιχεία, εξεταζόμενα συνδυαστικά με τον εκτιμώμενο πληθυσμό της εν λόγω διοικητικής περιφέρειας για το 2026 (1 053 608 κατοίκους)^[53] και τα ποιοτικά δεδομένα που παρατέθηκαν ανωτέρω αναφορικά με τους ένοπλους φορείς, το είδος των επιχειρήσεών τους και τις δυναμικές της σύγκρουσης, εν δεικνύουν ότι πράγματι στη διοικητική περιφέρεια Middle Shablelle εκτυλίσσεται ένοπλη σύρραξη στα πλαίσια της οποίας παρατηρούνται συνθήκες αδιάκριτης βίας. Παρόλα αυτά, η ένταση της βίας δεν φαίνεται να είναι τόσο υψηλή, ώστε να θεωρείται ότι κάποιος/α κινδυνεύει να υποστεί σοβαρή βλάβη εξαιτίας της παρουσίας του/της και μόνον στην εν λόγω διοικητική περιφέρεια, αλλά απαιτείται η συνδρομή σημαντικών πρόσθετων στοιχείων, που να αφορούν τα ατομικά χαρακτηριστικά του εκάστοτε Αιτητή/Αιτήτριας

 

Εν προκειμένω, πρόκειται για έναν Αιτητή νέο σε ηλικία, υγιή, ο οποίος μολονότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του σε ηλικία 16 ετών, είχε  ζήσει στην εν λόγω περιοχή. Ωστόσο, δεν παραγνωρίζεται το γεγονός πως ο Αιτητής εγκατέλειψε την συγκεκριμένη περιοχή εξαιτίας της κακομεταχείρισης από την οικογένεια της μητριάς του, και ως εκ τούτου δεν υπάρχει πλέον οποιαδήποτε σύνδεση του Αιτητή με τη περιοχή.

 

Σε σχέση με τη δυνατότητα μετεγκατάστασης στη Mogadishu, και κατά πόσο ο Αιτητής μπορεί εύλογα να αναμένεται να εγκατασταθεί εκεί, θα εξεταστεί η σημερινή κατάσταση που επικρατεί στη περιοχή.

 

Το τοπίο ασφάλειας του Μογκαντίσου έχει χαρακτηριστεί ως «πορώδες».^[54] Παρότι η Al-Shabaab δεν διαθέτει μόνιμες βάσεις στο Μογκαντίσου, συνεχίζει να δραστηριοποιείται στην πόλη, βασιζόμενη στην παρουσία πρακτόρων της υπηρεσίας πληροφοριών της, της Αμνίγιατ, σε περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση, των οποίων τις επιχειρήσεις δυσκολεύονται να αποτρέψουν οι κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας.^[55]

 

Τον Μάρτιο του 2025, αρκετά προάστια σημείωσαν αισθητή αύξηση στις επιχειρήσεις της Al-Shabaab, συμπεριλαμβανομένης της συνοικίας Dayniile στα βορειοδυτικά προάστια, η οποία επί μακρόν θεωρούνταν σχετικά σταθερή περιοχή με ισχυρή παρουσία δυνάμεων ασφαλείας.^[56] Κάτοικοι των περιοχών αυτών δήλωσαν ότι οι μαχητές κινούνταν χωρίς εμπόδια και έστηναν σημεία ελέγχου, πραγματοποιούσαν περιπολίες και εξαπέλυαν επιθέσεις.^[57] Παρά τα χρόνια αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων και τις προσπάθειες της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Σομαλίας (FGS) και των διεθνών της εταίρων να μειώσουν τις δυνατότητες της ομάδας, η Al-Shabaab έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα, βρίσκοντας συνεχώς νέους τρόπους να διεισδύει στην πόλη και να σπέρνει τον φόβο και το χάος μεταξύ των κατοίκων της.^[58] Περαιτέρω απειλές για την ασφάλεια προέρχονταν από ένοπλες φυλετικές ομάδες που αντιτίθενται στην Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Σομαλίας (FGS).^[59]

 

Σύμφωνα με άρθρο του War on the Rocks, μίας ψηφιακής πλατφόρμας ανάλυσης και συζήτησης για στρατηγική, άμυνα και διεθνείς υποθέσεις, παρόλο που τα αεροπορικά πλήγματα από την κυβέρνηση και τους διεθνείς εταίρους, καθώς και οι σποραδικές τοπικές αντεπιθέσεις, έχουν επιβραδύνει την προέλαση, η Al-Shabaab ανακατέλαβε εδάφη που δεν είχε υπό τον έλεγχό της από το 2019 και πλησιάζει σταδιακά στην πρωτεύουσα, το Μογκαντίσου.^[60] Οι επιθέσεις της Al-Shabaab μέσα στο Μογκαντίσου είχαν μειωθεί απότομα από τις αρχές του 2023 το οποίο πολλοί ξένοι παρατηρητές το θεωρούσαν ένδειξη επιτυχίας της κυβέρνησης.^[61] Αντί για τις συνηθισμένες βομβιστικές επιθέσεις, η Al-Shabaab άρχισε να πραγματοποιεί λιγότερο συχνές αλλά πιο συμβολικές, υψηλού προφίλ επιθέσεις με στόχο να υπονομεύσει την εξουσία της κυβέρνησης.^[62] Η επίθεση με αυτοσχέδιο εκρηκτικό μηχανισμό τον Μάρτιο του 2025 κατά της αυτοκινητοπομπής του προέδρου και η επίθεση τον Μάιο του 2025 σε κέντρο στρατολόγησης του στρατού στο Μογκαντίσου αποδυνάμωσαν περαιτέρω την εμπιστοσύνη του κοινού στην κυβέρνηση και όξυναν τον φόβο απέναντι στην Al-Shabaab.^[63]

 

Το 2023, η Σομαλική υπηρεσία ασφαλείας (NISA) ζήτησε από τους ιδιοκτήτες επιχειρήσεων στη Μογκαντίσου να εγκαταστήσουν κάμερες το οποίο έχει ως αποτέλεσμα την εξαπόλυση από την Al-Shabaab επιθέσεων κατά καταστημάτων που φέρουν κάμερες.^[64] Η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, με ημερομηνία έκδοσης τον Απρίλιο του 2025, αναφέρει ότι τον Μάρτιο και τον Αύγουστο του 2024, η Al-Shabaab εξαπέλυσε βομβιστικές επιθέσεις σε ένα ξενοδοχείο και στην παραλία Lido του Μογκαντίσου οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο και τραυματισμό πλείστων ανθρώπων.^[65] Τον Μάρτιο του 2026, ο δημοσιογράφος Mohamed Abukar Mohamed σκοτώθηκε όταν ένας αυτοσχέδιος εκρηκτικός μηχανισμός, ο οποίος είχε ως στόχο την αυτοκινητοπομπή του Προέδρου Hassan Sheikh Mohamud, χτύπησε την κατοικία του στην περιοχή Eel Gaabta στη Μογκαντίσου, με την Al-Shabaab να αναλαμβάνει την ευθύνη για την επίθεση, στην οποία σκοτώθηκαν και άλλοι πολίτες.[66]

 

Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για τη Σομαλία, χρονολογηθείσα τον Σεπτέμβριο του 2025, η Al-Shabaab συνέχισε να στοχεύει κυβερνητικές εγκαταστάσεις και δυνάμεις ασφαλείας, αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί που μεταφέρονταν από άτομα ανατινάχθηκαν σε στρατιωτικές και κυβερνητικές εγκαταστάσεις στη συνοικία Hodan του Μογκαντίσου, οδηγώντας σε θανάτους και τραυματισμούς, ενώ άλλα περιστατικά περιλάμβαναν έμμεσα πυρά, συμπεριλαμβανομένων επτά επιθέσεων με ρουκέτες 107 χιλιοστών στο Μογκαντίσου, με τρεις εξ αυτών των πυραύλων να πλήττουν το διεθνές αερολιμένα· αυτές οι επιθέσεις προκάλεσαν θύματα μεταξύ αμάχων, ζημιές σε υποδομές και τον τραυματισμό ενός μέλους της Μονάδας Φρουράς των Ηνωμένων Εθνών που εδρεύει στο Μογκαντίσου.^[67] Στις 25 Ιουλίου [2025], οι σομαλικές δυνάμεις ασφαλείας ξεκίνησαν ένα αναθεωρημένο σχέδιο ασφάλειας για το Μογκαντίσου, αναπτύσσοντας μεγάλο αριθμό προσωπικού από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών και Ασφαλείας και την αστυνομία της Σομαλίας σε όλη την πόλη, με στόχο την αποτροπή επιθέσεων έμμεσης πυράς και την αποτροπή διείσδυσης αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών το οποίο συνέβαλε στη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.^[68]

 

Τον Οκτώβριο του 2025, η Al-Shabaab επιτέθηκε στο Godka Jilow, ένα υπόγειο συγκρότημα φυλακών που είναι γνωστό ότι κρατά μαχητές της οργάνωσης με αποτέλεσμα τον θάνατο μελών των δυνάμεων ασφαλείας καθώς και μαχητών.^[69] Τους τελευταίους μήνες, η Al-Shabaab κατάφερε να ανατρέψει τα επιτεύγματα της κυβέρνησης, πραγματοποιώντας μεγάλες επιθέσεις στις περιοχές γύρω από το Μογκαντίσου και καταλαμβάνοντας αρκετές στρατηγικής σημασίας πόλεις, μεταξύ των οποίων και το Adan Yabaal, έναν σημαντικό κόμβο τροφοδοσίας για τον σομαλικό στρατό, περίπου 200 χιλιόμετρα βόρεια της πρωτεύουσας.^[70]

 

Σύμφωνα με έναν βετεράνο του σομαλικού στρατού στον οποίο γίνεται επίκληση σε άρθρο της Guardian, χρονολογηθέν τον Οκτώβριο του 2025, «υπάρχουν πολύ μεγάλες διαιρέσεις στη χώρα, οι οποίες καθιστούν πολύ δύσκολη τη συντονισμένη δράση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, των δυνάμεών της και των διεθνών δυνάμεων κατά της τρομοκρατίας. Η Al-Shabaab εκμεταλλεύεται αυτήν την περίοδο το κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο.»^[71]

 

Μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου 2025, η Al-Shabaab κέρδισε έδαφος στη Middle και Lower Shabelle, προχωρώντας σε απόσταση 50 χιλιομέτρων από το Μογκαντίσου και μέχρι τον Ιούλιο του 2025, οι μαχητές φέρεται να είχαν περικυκλώσει το μεγαλύτερο μέρος της πόλης, οδηγώντας τους αναλυτές ασφαλείας να μιλούν για σοβαρή απειλή από την Al-Shabaab να αναλάβει τον έλεγχο της πρωτεύουσας. Η εν λόγω εκτίμηση διαψεύσθηκε από αρκετούς ειδικούς σε χώρας, τον Οκτώβριο του 2025, δηλώνοντας ότι η ομάδα δεν διέθετε τους στρατιωτικούς και ανθρώπινους πόρους για να επιτεθεί στο Μογκαντίσου, ενώ η πρωτεύουσα φιλοξενούσε χιλιάδες κυβερνητικά στρατεύματα και είχε διεθνή στρατιωτική υποστήριξη. Οι επιθέσεις της Al-Shabaab εντός της περιοχής φέρεται να έχουν μειωθεί από το 2023 και επικεντρώνονται σε στρατιωτικούς στόχους και στράφηκαν σε μεγάλο βαθμό σε εγκαταστάσεις ασφαλείας και κυβερνητικούς αξιωματούχους. Τέτοιες υψηλού προφίλ επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν από την Al-Shabaab τον Μάιο του 2025,τον Ιούλιο του 2025 και τον Οκτώβριο του 2025. Κατά την περίοδο αναφοράς της Έκθεσης 1Απριλίου 2025 έως 31 Μαρτίου 26, άλλα περιστατικά ασφαλείας περιλάμβαναν αρκετές επιθέσεις με ρουκέτες και όλους. Στα τέλη Ιουλίου 2025, ένας μεγάλος αριθμός προσωπικού της NISA καθώς και της Σομαλικής Αστυνομίας αναπτύχθηκε στο Μογκαντίσου ως μέρος ενός αναθεωρημένου σχεδίου ασφαλείας για την πρωτεύουσα, η οποία είχε ως στόχο την αποτροπή επιθέσεων με όλμους και η πρόληψη της διείσδυσης αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών, γεγονός που φέρεται να συμβάλλει στη μείωση των επιθέσεων.[72]

 

Σύμφωνα με Country policy and information note: humanitarian situation in Mogadishu, Somalia, Ιουλίου 2025 του UK Home Office το Mogadishu έχει πληθυσμό που εκτιμάται ότι ανέρχεται περίπου σε 3 εκατομμύρια, περισσότερο από το ένα τρίτο του οποίου αποτελείται από εσωτερικά εκτοπισμένα πρόσωπα (IDPs). Η φτώχεια είναι διαδεδομένη, με τα εσωτερικά εκτοπισμένα πρόσωπα να συγκαταλέγονται μεταξύ των φτωχότερων πληθυσμών. Ενώ υπάρχει ποικιλία εργασιών, η ανεργία παραμένει υψηλή. Η τροφή είναι διαθέσιμη· η πρόσβαση σε αυτήν είναι δυσχερής στους καταυλισμούς. Η στέγαση είναι διαθέσιμη, αλλά η ασφάλεια κατοχής μπορεί να είναι επισφαλής και η αγορά ιδιοκτησίας δαπανηρή. Η φθηνότερη διαμονή βρίσκεται σε λιγότερο ασφαλείς περιοχές. Η ύδρευση και η αποχέτευση παρέχονται κυρίως από ιδιωτικές εταιρείες· τα οικονομικά ευπορότερα νοικοκυριά έχουν τρεχούμενο νερό, ενώ άλλα βασίζονται σε κιόσκια και υδροφόρα οχήματα. Υπάρχει ένα εύρος υγειονομικών εγκαταστάσεων, οι οποίες είναι καλύτερες στις ιδιωτικές δομές, αλλά το κόστος είναι υψηλό. Υπάρχει περιορισμένη διαθεσιμότητα φαρμάκων και ορισμένων υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Η στήριξη από φυλές και οικογένεια είναι σημαντική για τους επιστρέφοντες και τα εκτοπισμένα άτομα, προκειμένου να εγκατασταθούν στο Mogadishu. Η φυλετική ταυτότητα είναι βαθιά ριζωμένη στη σομαλική κοινωνία, διαμορφώνοντας τις αλληλεπιδράσεις με διάφορους παράγοντες και προσφέροντας πλεονεκτήματα σε τομείς όπως η δικαιοσύνη, η πολιτική και η ασφάλεια. Αν και το Mogadishu συνδέεται κατά κύριο λόγο με τη φυλή των Hawiye, παραμένει μια πολυποίκιλη πόλη όπου άνθρωποι από όλες τις φυλές μπορούν γενικά να κυκλοφορούν ελεύθερα, να βρίσκουν εργασία και να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες, παρότι κυρίαρχα clans μπορεί να ελέγχουν συγκεκριμένους τομείς. Το Upper Tribunal, στην υπόθεση Country Guidance OA (Somalia) (CG) [2022] UKUT 33 (IAC), έκρινε ότι, η γενική ανθρωπιστική κατάσταση στη Mogadishu δεν είναι τόσο σοβαρή ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να θεωρείται ότι υπάρχει πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης επειδή οι συνθήκες ισοδυναμούν με βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση. Η εσωτερική μετεγκατάσταση στο Mogadishu για πρόσωπα που δεν έχουν ζήσει προηγουμένως εκεί είναι πιθανόν βιώσιμη, αναλόγως των περιστάσεων του προσώπου. ^[73]

 

Σύμφωνα δε με τον Οδηγό της EUAA για τη Σομαλία (Οκτώβριος 2025) Το Mogadishu μπορεί να είναι ιδιαιτέρως πρόσφορο για αιτούντες που ανήκουν στην οικογένεια φυλών Hawiye· ωστόσο, δεδομένου ότι δεν παρουσιάζει τον ίδιο βαθμό φυλετικού διαχωρισμού με άλλες περιοχές της Somalia, μπορεί επίσης να εξεταστεί ως τόπος εσωτερικής μετεγκατάστασης και για αιτούντες που ανήκουν σε άλλες φυλές. Στο Mogadishu (περιφέρεια Benadir/Mogadishu), η αδιάκριτη βία ανέρχεται σε υψηλό επίπεδο και, κατά συνέπεια, απαιτείται χαμηλότερος βαθμός εξατομικευμένων στοιχείων προκειμένου να θεμελιωθούν ουσιώδεις λόγοι ότι άμαχος, σε περίπτωση επιστροφής στο εν λόγω έδαφος, θα αντιμετώπιζε πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης κατά την έννοια του Άρθρου 15(γ) Οδηγίας. Σε σχέση με το Mogadishu, η προϋπόθεση της ασφάλειας εξετάζεται σε συνάρτηση με τις  ατομικές περιστάσεις κάθε υπόθεσης.^[74]

 

H Μογκαντίσου κατοικείται σε μεγάλο βαθμό από Hawiye από τις φυλές Abgaal, Habar Gedir και Murasade.Επιπλέον, μέλη από πολλές άλλες σομαλικές φυλές διαμένουν στο Μογκαντίσου ως φοιτητές, «επαγγελματίες, επιχειρηματίες ή κυβερνητικοί υπάλληλοι», ωστόσο η περιοχή «δεν είναι τόσο διαχωρισμένο από τη φυλή όσο άλλες περιοχές της Σομαλίας».  Εντούτοις, η συμμετοχή στη φυλή είναι σημαντική και η φυλή Hawiye κατέχει «τις πιο ισχυρές θέσεις» ενώ τα μέλη μειονοτικών ομάδων και τα μέλη άλλων φυλών αντιμετωπίζουν διακρίσεις. Οι επιστρέφοντες από το εξωτερικό, οι οποίοι επιστρέφουν σε μια τοποθεσία όπου έχουν ισχυρές κοινωνικές διασυνδέσεις, διαπραγματεύονται την επανένταξή τους μέσω της δομής της φυλής, ενώ όσοι επιστρέφουν σε μια τοποθεσία όπου αποτελούν μειονότητα ή δεν έχουν προστασία από τη φυλή είναι πιο πιθανό να καταλήξουν σε έναν καταυλισμό. Ένα διδακτορικό ερευνητικό άρθρο που δημοσιεύθηκε το 2022 και αφορούσε στους επαναπατριζόμενους από την Κένυα στο Μογκαντίσου - μέσω του προγράμματος εθελοντικού επαναπατρισμού της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες - διαπίστωσε ότι λίγοι επαναπατριζόμενοι μπόρεσαν να επιστρέψουν στον τόπο καταγωγής τους, με τη πλειοψηφία να καταλήγει σε καταυλισμούς εσωτερικά εκτοπισμένων, μόνοι και ελλείψει υποστηρικτικού κοινωνικού δικτύου.  Όσοι επιστρέφουν από δυτικές χώρες, η πρόσβαση σε καταυλισμούς και οικισμούς εκτοπισμένων στο Μογκαντίσου συχνά λαμβάνει χώρα μέσω άτυπων φρουρών, δεσμών με φυλές, κοινοτικών διασυνδέσεων ή τοπικών αρχών. Προκειμένου να εξασφαλίσουν στέγη και βασική υποστήριξη εντός των καταυλισμών, οι επαναπατριζόμενοι γενικά χρειάζονται κοινωνικές διασυνδέσεις, κάποια μορφή οικονομικών μέσων ή παραπομπές από συγγενείς και μέλη της κοινότητας. Στην πράξη, η σύνδεση μέσω οικογένειας, φυλής ή έμπιστων μεσαζόντων μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση σε στέγαση, προστασία και βασικές ευκαιρίες διαβίωσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τη γνώμη ενός ειδικού, οι επαναπατριζόμενοι από αυτές τις «δυτικές χώρες»,  μπορεί να δυσκολευτούν να ενταχθούν σε έναν καταυλισμό εκτοπισμένων και εκτός από τη φυλή και τη πτυχή του κοινωνικού δικτύου, θα χρειαστούν νομικά έγγραφα για ταυτοποίηση και θα χρειάζονται άδεια ασφαλείας. Θα αντιμετώπιζαν περαιτέρω προκλήσεις με τον τοπικό πληθυσμό, περιλαμβάνοντας περιορισμένη κοινωνική υποστήριξη και βοήθεια.^[75]

 

Η Σομαλία και ιδίως το Μογκαντίσου εξαρτώνται από την ξένη ανθρωπιστική βοήθεια για τη στήριξη των εσωτερικά εκτοπισμένων προσώπων, οι οποίοι αποτελούν την πλέον ευάλωτη ομάδα στην πρωτεύουσα και αντιμετωπίζουν δυσκολίες προκειμένου να βρουν υποστήριξη, εργασία, στέγη ή πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.  Πολλοί συντηρούνται με την καθημερινή εργασία ή εξαρτώνται από την υποστήριξη συγγενών (π.χ., από το εξωτερικό) ή ανθρωπιστικής βοήθειας. Οι εκτοπισμένοι βρίσκονται σε υποδεέστερη και σε ολόκληρο το Μογκαντίσου. Πολλοί επιλέγουν να παραμένουν κοντά στους άτυπους καταυλισμούς τους, καθώς συνήθως δεν μπορούν να διεκδικήσουν αστικά δικαιώματα γης ούτε να προστατευθούν από καταπατήσεις ή αναγκαστικές εξώσεις. Στο Μογκαντίσου οι εσωτερικά εκτοπισμένοι βρίσκονται σε πολλούς καταυλισμούς και εξαρτώνται από άτυπους διαχειριστές καταυλισμών ή οικισμών, οι οποίοι λειτουργούν ως «φύλακες», παρέχοντας γη, βασικές υπηρεσίες (όπως νερό και αποχέτευση) και κάποια μορφή προστασίας, σε αντάλλαγμα είτε χρηματικής πληρωμής - συνήθως μεταξύ 15 και 20 δολαρίων μηνιαίως - είτε ποσοστού της ανθρωπιστικής βοήθειας, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει έως και το 60%.^[76]

 

Ως προς την πρόσβαση σε στέγαση, σύμφωνα με την ίδια πηγή, το Μογκαντίσου χαρακτηρίζεται από έντονη κοινωνικοχωρική και οικονομική διαφοροποίηση..^[77]

 

Ως προς την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, σύμφωνα με την έκθεση της EUAA  και τα στοιχεία που επικαλείται από τη Δανική Υπηρεσία Μετανάστευσης, η πλειονότητα των νοσοκομείων και κλινικών της χώρας βρίσκεται στην περιφέρεια Banadir, γεγονός που καθιστά το Μογκαντίσου την περιοχή με τις περισσότερες υγειονομικές δομές στη Σομαλία. Στις αρχές του 2025 λειτουργούσαν περίπου 18 μεγάλα νοσοκομεία στην πόλη, δημόσια και ιδιωτικά, μεταξύ των οποίων και τουρκικής διαχείρισης νοσοκομεία που παρέχουν υπηρεσίες σε ελαφρώς χαμηλότερο κόστος σε σχέση με τα πλήρως ιδιωτικά. Τα δημόσια νοσοκομεία είναι επισήμως δωρεάν για τους ασθενείς, συμπεριλαμβανομένων των φτωχών και των εκτοπισμένων. Ωστόσο, υπάρχουν αναφορές για άτυπες χρεώσεις και πρόσθετα κόστη. Παρότι δεν υπάρχουν επίσημα τέλη εισαγωγής σε ορισμένα δημόσια νοσοκομεία, η περιορισμένη διαθεσιμότητα φαρμάκων και υλικών αναγκάζει τους ασθενείς να τα προμηθεύονται ιδιωτικά. Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες της ίδιας πηγής, σε ορισμένα δημόσια νοσοκομεία έχει αρχίσει να ζητείται μικρό τέλος εισαγωγής. Τα ιδιωτικά νοσοκομεία προσφέρουν γενικά καλύτερες υπηρεσίες, αλλά με σημαντικό κόστος. Οι τιμές για θεραπείες ποικίλου ανάλογα με τη πολυπλοκότητα και το χρόνο της θεραπείας.^[78]

 

Ως προς την πρόσβαση στην απασχόληση, η εύρεση εργασίας στο Μογκαντίσου παρουσιάζονται  δυσκολίες στην εξεύρεση μεσαίων ή καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας, ανεξαρτήτως προσόντων. Μόνο οι διεθνείς οργανισμοί που διοικούνται από αλλοδαπούς εφαρμόζουν ουδέτερες διαδικασίες πρόσληψης. Οι μισθοί ποικίλλουν σημαντικά, αλλά η πλειονότητα των κατοίκων του Μογκαντίσου αμείβεται με χαμηλά εισοδήματα σε επαγγέλματα χαμηλής ειδίκευσης. Παρότι υπάρχει οικοδομική άνθηση, η ανεργία παραμένει υψηλή, με τους εκτοπισμένους και τους φτωχούς των πόλεων να αποκλείονται σε μεγάλο βαθμό από την οικονομική ζωή. Όπως καταλήγει η πηγή, δεν υπάρχουν δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες στήριξης των πόρων, με αποτέλεσμα πολλοί να εξαρτώνται από οικονομική βοήθεια συγγενών της διασποράς.^[79]

 

Προκειμένου να ολοκληρωθεί η εικόνα αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην περιφερειακή ενότητα Banaadir/Mogadishu, κρίνεται σκόπιμο να παρατεθούν και ορισμένα αριθμητικά δεδομένα. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED), στην περιφέρεια Banaadir (όπου υπάγεται η Mogadishu) κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 21/08/2026) σημειώθηκαν 348 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, η οποία περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες ) τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα 179 απώλειες.[80]  O συνολικός πληθυσμός της περιφέρειας Banaadir κατά τον Ιανουάριο του 2026 ανερχόταν σε 3.289.438 κατοίκους.[81]

 

Εξετάζοντας συνδυαστικά τα αριθμητικά δεδομένα με τον εκτιμώμενο πληθυσμό της εν λόγω περιφέρειας καταλήγω  ότι η ένταση της βίας δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αρκετά υψηλή. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, κρίνω ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του μπορεί να εγκατασταθεί στη πόλη Μογκαντίσου, καθότι είναι περιοχή ελέγχεται από τη νόμιμη κυβέρνηση της χώρας,  παρά το γεγονός ότι υφίσταται παρουσία της Al-Shabaab στη περιοχή, η οποία, εντούτοις, στοχοποιεί κυρίως κρατικούς αξιωματούχους, πρόσωπα με δημόσιο ρόλο ή άτομα που συνδέονται ενεργά με τον κρατικό μηχανισμό ή διεθνείς φορείς. Παρά την ύπαρξη δυσχερειών που ενδέχεται να συνεπάγεται η μετεγκατάσταση, δεν προκύπτουν, βάσει των ανωτέρω, επαρκή στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι, σε περίπτωση επιστροφής του Αιτητή, και ειδικότερα στο Μογκαντίσου, αυτός θα έχει βάσιμο φόβο δίωξης ή θα διατρέξει πραγματικό κίνδυνο να υποβληθεί σε βασανιστήρια ή σε απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία, κατά παράβαση του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ και της αρχής της μη επαναπροώθησης. Εν προκειμένω, πρόκειται για νεαρό ενήλικα άνδρα, υγιή, χωρίς αναφερόμενη αναπηρία ή άλλη ευαλωτότητα, φυλετικής καταγωγής Sheikhal, φυλή που έχει συνδεθεί με τη πλειοψηφική φυλή Hayiwe, που επωφελούνται από την προστασία αυτής, ικανός για εργασία και με εργασιακή εμπειρία αρκετών χρονών  και δεξιότητες οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν σε μια μεγάλη αστική αγορά όπως η Μογκαντίσου. Σύμφωνα με επίσημες πήγες (ΕUAA) H Μογκαντίσου. έχει τις μεγαλύτερες ευκαιρίες ανάπτυξης στη Σομαλία και υψηλά επίπεδα παραγωγικότητας πάρα τα οικονομικά προβλήματα. Συνεπώς μπορεί να υποστηριχθεί ότι ένας εργασιακά ενεργός .άντρας με τα χαρακτηριστικά του Αιτητή έχει περισσότερε αντικειμενικές πιθανότητες οικονομικής αυτονομίας στη Mogadishu ως μεγάλο αστικό κέντρο και ως οικονομικά δραστήρια περιοχή. Ως προς το υποστηρικτικό του δίκτυο, ο Αιτητής κατά την ενώπιον μου διαδικασία, ανέφερε πως δεν επιθυμεί να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του καθότι δεν έχει οικογένεια.  Ωστόσο, από προγενέστερες αναφορές του προκύπτει ότι στην Mogadishu διέμεναν η γιαγιά και ο θείος του. Επιπλέον, διατηρούσε επικοινωνία με θεία του που διαμένει στο εξωτερικό, η οποία τον ενημέρωνε για την κατάσταση της οικογένειας. Συνεπώς, αν και το υφιστάμενο δίκτυο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως εκτεταμένο, δεν προκύπτει πλήρης απουσία οικογενειακών δεσμών γεγονός που συνεκτιμάται κατά την αξιολόγηση  υπέρ της δυνατότητας επιστροφής στη χώρα καταγωγής του. Ωστόσο η απουσία στενών συγγενικών δεσμών δε σημαίνει κατ΄ ανάγκη πλήρη απουσία κοινωνικών δυνατοτήτων. Η παράμετρος αυτή ήτοι το υποστηρικτικό συγγενικό δίκτυο δεν ισοδυναμεί  αυτομάτως με αδυναμία επιβίωσης και δεν μπορεί να απομονωθεί ούτε να αποτελέσει αυτοτελές κριτήριο που από μόνο του καθορίζει τη κρίση επί του ζητήματος, ήτοι της μετεγκατάστασης του Αιτητή.

 

Ο Αιτητής λόγω ηλικίας, υγείας και εργασιακής ικανότητας, δεν ανήκει στη κατηγορία προσώπων που λόγω ευαλωτότητας θα ήταν εξαρτημένα από οικογενειακή υποστήριξη. Περαιτέρω τα όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνω για τη φυλή του, το γεγονός ότι στη Μογκαντίσου συνυπάρχουν πολλές φυλές και ότι ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε εξατομικευμένο, προσωπικό  εμπόδιο σχετικά με τη φυλή του που να καθιστά αδύνατη τη πρόσβαση του στη εργασία ή στις βασικές υπηρεσίες στη εν λόγω περιοχή  και παρά το ότι η απουσία υποστηρικτικού δικτύου αποτελεί ένα δυσμενή παράγοντα, ο οποίος πρέπει να σταθμιστεί έναντι του προσωπικού του προφίλ, λαμβάνοντας  υπόψη τις γενικές συνθήκες της εν λόγω περιοχής όσο και τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, ως έχουν πιο πάνω αξιολογηθεί, κρίνω ως εύλογη τη μετεγκατάσταση του  στη Μογκαντίσου.

 

Με βάση το σύνολο των στοιχείων ενώπιον μου, όπως έχω αναλύσει ανωτέρω, η παρούσα προσφυγή αποτυγχάνει με € 1500 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ΄ ων η Αίτηση.   

 

 

                                

 

                                         Βούλα Κουρουζίδου - Καρλεττίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.