ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Αρ. Υπόθεσης: 1140/2022
25 Σεπτεμβρίου, 2026
[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ,Δ ΔΔΔΠ]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
R.B.
Αιτητής
και
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΣΥΛΟΥ
Καθ' ων η Αίτηση
Ν. Χαραλαμπίδου (κα), Δικηγόρος για την Αιτήτρια
Ν. Κουρσάρης (κος), Δικηγόρος για τους Καθ’ ων η Αίτηση
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Μ. Παπαντωνίου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή, ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ’ ων ημερομηνίας 27/1/2022, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για χορήγηση διεθνούς προστασίας και ζητά όπως αναγνωριστεί ως πρόσφυγας, άλλως ως δικαιούχος επικουρικής προστασίας, άλλως όπως ακυρωθεί η απόφαση επιστροφής και αναγνωριστεί ότι τυχόν επιστροφή του παραβιάζει τα αρ. 2 και 3 ΕΣΔΑ.
Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης έχουν ως ακολούθως:
Ο Αιτητής, υπήκοος Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, εισήλθε παράτυπα στην Δημοκρατία και υπέβαλε πρώτη αίτηση διεθνούς προστασίας στις 15.6.2004.
Στις 29.9.2004 πραγματοποιήθηκε η προσωπική του συνέντευξη επί της ουσίας της αίτησης και στις 7.12.2004 ο αρμόδιος λειτουργός εισηγήθηκε προς τον Προϊστάμενο της Υ.Α. την απόρριψή της. Ο Προϊστάμενος με απόφαση του ημερομηνίας 22.12.2004 ενέκρινε την εισήγηση και αποφάσισε την απόρριψη του αίτησης.
Ακολούθως, ο Αιτητής στις 31.1.2005, άσκησε προσφυγή κατά της ανωτέρω απόφασης ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, η οποία με την από 9.3.2006 απόφασή της απέρριψε επί της ουσίας την προσφυγή. Κατά τις απορριπτικής απόφασης της Α.Α.Π. ο Αιτητής άσκησε την από 31.5.2006 προσφυγή ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, το οποίο με την από 6.2.2007 απόφασή του απέρριψε την προσφυγή και επικύρωσε την απόφαση της Α.Α.Π.
Εν συνεχεία, στις 31.7.2014 και 11.7.2017 ο Αιτητής υπέβαλε ενώπιον της ΑΑΠ μεταγενέστερα αιτήματα διεθνούς προστασίας, τα οποία απορρίφθηκαν ως απαράδεκτα με αποφάσεις ημερομηνίας 1η.9.2014 και 10.10.2017 αντιστοίχως.
Στις 9.12.2020, ο Αιτητής υπέβαλε νέα μεταγενέστερη αίτηση για παραχώρηση διεθνούς προστασίας, η οποία κρίθηκε παραδεκτή με την από 20.9.2021 απόφαση του Προϊσταμένου, κατόπιν της από 23.6.2021 εισήγησης του αρμοδίου λειτουργού.
Στις 13.12.2021 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη επί της ουσίας του αιτήματος του Αιτητή και στις 17.1.2022 ο αρμόδιος λειτουργός εισηγήθηκε προς τον Προϊστάμενο όπως η αίτηση απορριφθεί. Ο Προϊστάμενος, με την από 17.1.2022 απόφαση του ενέκρινε την εισήγηση και αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης και την επιστροφή του Αιτητή στη χώρα καταγωγής του. Η απόφαση κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 27.1.2022.
Κατά της τελευταίας απόφασης, ο Αιτητής άσκησε στις 25.2.2022 την υπό εξέταση προσφυγή.
Ο Αιτητής, δια της γραπτής αγόρευσης της ευπαίδευτης συνηγόρου του παραπονείται για εσφαλμένη αξιολόγηση των ισχυρισμών και του κινδύνου που θα αντιμετωπίσει αν επιστρέψει στην χώρα του λόγω της μεταστροφή του στον χριστιανισμό.
Από τη μεριά του, ο ευπαίδευτος συνήγορος των Καθ’ων ζητά την απόρριψη της προσφυγής λόγω αοριστίας και αντιτείνει ότι η προσβαλλόμενη λήφθηκε ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στους Καθ' ων η Αίτηση, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, είναι δε επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη, ενώ ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποσείσει το βάρος της απόδειξης που του αναλογεί.
Με την απαντητική αγόρευση της συνηγόρου του, ο Αιτητής υιοθέτησε και προώθησε τους ισχυρισμούς που ήδη είχε προβάλει, απορρίπτοντας τις θέσεις των Καθ’ ων. Επιπλέον, επικαλέστηκε πρόβλημα υγείας σχετικά με την όρασή του, επιφυλασσόμενος να προσκομίσει σχετικά τεκμήρια.
Κατά την ακροαματική διαδικασία στις 28.4.2025 η συνήγορος του Αιτητή ανέφερε ότι ο Αιτητής πάσχει από διαβήτη που είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια της όρασής του. Επιπλέον, προέβαλε την απουσία διαδικαστικών εγγυήσεων κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ενόψει της κατάστασης της υγείας του Αιτητή, που είχε ως αποτέλεσμα την πλημμελή ακρόαση του Αιτητή και κατά συνέπεια την εσφαλμένη αξιολόγηση των ισχυρισμών του. Ειδικότερα, ως προς τη μεταστροφή του στον χριστιανισμό, προέβαλε ότι σχετικές αναφορές είχαν γίνει και στα προγενέστερα αιτήματα διεθνούς προστασίας που είχε υποβάλλει ο Αιτητής, χωρίς ωστόσο, να ληφθούν δεόντως υπόψη, ενώ ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη πάσχει αιτιολογίας στο σκέλος που αποδέχεται την βάπτισή του, απορρίπτοντας παράλληλα την μεταστροφή ως μη γνήσια.
Η συνήγορος κατέθεσε ενώπιον του Δικαστήριού 1) Ιατρική Έκθεση της χειρουργού οφθαλμίατρου Κ.Π., ημερομηνίας 28.3.2024 2) Ενημερωτικό Σημείωμα/Εξιτήριο Ασθενή του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, ημερομηνίας 15.11.2021 και 3) Βεβαίωση Παρακολούθησης της Παθολογικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, ημερομηνίας 9.3.2022.
Οι Καθ’ ων με το σημείωμα που κατέθεσαν κατά την ακροαματική διαδικασία στις 19.12.2025 ισχυρίζονται ότι τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο Αιτητής δεν εμπίπτουν στους λόγους αναγνώρισης προσφυγικού καθεστώτος, ούτε πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης επικουρικής προστασίας καθώς δεν προκύπτει εκ προθέσεως άρνησης παροχής ιατρικής προστασίας στην χώρα του, άλλα ούτε συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του 19 (2) γ. Ως προς την απόφαση επιστροφής, παραθέτοντας σχετικές πληροφορίες από τη χώρα καταγωγής, καταλήγουν ότι σε περίπτωση επιστροφής του δεν θα αντιμετωπίσει μεταχείριση που να συνιστά βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία λόγω της κατάστασης της υγείας του, καθώς θα έχει πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Κατά την ακροαματική διαδικασία στις 20.3.2026 η συνήγορος του Αιτητή υιοθέτησε τους ισχυρισμούς της σχετικά με την αναγνώρισή του ως πρόσφυγα, ενώ επικουρικώς επικαλέστηκε την κατάσταση της υγείας του σε συνδυασμό με την μεταβολή των συνθηκών ασφαλείας στο Ιράν για την αναγνώριση στο πρόσωπο του Αιτητή καθεστώτος επικουρικής προστασίας. Από τη μεριά του, ο συνήγορος των Καθ’ων υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής του αγόρευσης και του σημειώματος που κατέθεσε.
Ισχυρισμοί Αιτητή στην Υπηρεσία Ασύλου
Θα προχωρήσω εξετάζοντας τους ισχυρισμούς του Αιτητή ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου οι οποίοι συμπεριλαμβάνονται στο περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, ενόψει και της υποχρέωσης που έχει το παρόν Δικαστήριο να προβαίνει σε έλεγχο, εκτός της νομιμότητας, και της ορθότητας κάθε προσβαλλόμενης απόφασης, εξετάζοντας πλήρως τα γεγονότα και τα νομικά ζητήματα που τη διέπουν, και την ανάγκη χορήγησης διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου (βλ. άρθρο 11(3) του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν. 73(I)/2018).
Κατά την καταγραφή της αίτησης του για χορήγηση διεθνούς προστασίας, ο Αιτητής δήλωσε ότι από τον Μάιο του 2005 έχει μεταστραφεί από το ισλάμ στον χριστιανισμό, και λόγω αυτού σε περίπτωση επιστροφής του στο Ιράν η ζωή του θα βρίσκεται σε κίνδυνο.
Κατά την προσωπική του συνέντευξη, δήλωσε ότι κατάγεται από την Τεχεράνη, που αποτελεί και το συνήθη τόπο διαμονής του στη χώρα καταγωγής του (ερ. 117 1χ Δ.Φ.). Απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, εργαζόταν ως μηχανικός και διατηρούσε δικό του συνεργείο (ερ. 119 1χ και 117 4χ Δ.Φ.). Πατέρας δύο ενήλικων τέκνων που βρίσκονται η μεν κόρη του στο Ιράν, ο δε υιός του στην Δανία, ο οποίος κατά το 2008 με 2013 ήταν επίσης Αιτητής ασύλου στην Κύπρο (ερ. 118 1χ,3χ και 5χ Δ.Φ.). Με τη σύζυγό του χώρισαν το 2009 (ερ. 118 1χ Δ.Φ.). Οι γονείς του έχουν αποβιώσει, ενώ τέσσερα αδέρφια του διαβιούν στην Τεχεράνη και ένας στην Tabriz. (ερ. 119 2χ και 118 2x Δ.Φ.). Σε σχέση με την κατάσταση της υγείας του επιβεβαίωσε ότι δεν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα (ερ. 119 3χ Δ.Φ.).
Εγκατέλειψε αεροπορικώς τη χώρα καταγωγής του στις 6.5.2004 (ερ. 116 1χ Δ.Φ.).
Σε σχέση με τους λόγους που δεν επιθυμεί να επιστρέψει στο Ιράν δήλωσε ότι μεταστράφηκε το 2005 από το ισλάμ στον χριστιανισμό και συγκεκριμένα στο δόγμα του προτεσταντισμού, κάτι το οποίο δεν επιτρέπεται στο Ιράν (ερ. 116 3χ, 4χ, 5χ και 6χ Δ.Φ.).
Όσον αφορά τον μελλοντικό φόβο, δήλωσε ότι θα συλληφθεί από τις αρχές και θα τον σκοτώσουν λόγω της θρησκείας του (ερ. 113 11χ Δ.Φ.).
Σε ερώτηση σχετικά με τη θρησκεία του, δήλωσε ότι ως μουσουλμάνος το ψέμα δεν έχει κάποια συνέπεια, ότι διαβάζει πολύ σχετικά με τον χριστιανισμό και ότι σε αντίθεση με άλλες θρησκείες ο Ιησούς δεν έβλαψε κάποιον για να αποδείξει τα πιστεύω Του. Περαιτέρω, σχετικά με την Παλαιά Διαθήκη εξήγησε ότι αφορά την δημιουργία του κόσμου και τα σχέδια του Θεού, το προπατορικό αμάρτημα και την ζωή του προφήτη Ιμπραήμ, πατέρα των Ιουδαίων, απ’ όπου κατάγεται ο Ιησούς και η Μαρία, ενώ για τη Καινή Διαθήκη ανέφερε ότι αφορά το βίο του Ιησού, εξηγώντας ότι υπάρχουν τέσσερις Βίβλοι, του Ιωάννη, του Μάρκου, Ματθαίου και του Λουκά εκ των οποίων μόνο του Μάρκου περισώζεται (ερ. 115 Δ.Φ.).
Σχετικά με την μεταστροφή του και την επιλογή του συγκεκριμένου δόγματος, εξήγησε σε αντίθεση με το ισλάμ, στον χριστιανισμό υπάρχει η συγχώρεση, ενώ απέδωσε την επιλογή του συγκεκριμένου δόγματος αφενός στα θρησκευτικά μαθήματα που παρακολουθούσε, αφετέρου σε ομοεθνείς του που τον προσέγγισαν και τον εισήγαγαν σε αυτό το δόγμα. Όταν ρωτήθηκε για το περιεχόμενο των μαθημάτων που ανέφερε, δήλωσε ότι εκεί έμαθε ότι με το Θεό πρέπει να είναι κάποιος ειλικρινής, καθώς είναι ο μόνος που μπορεί να σε βοηθήσει (ερ. 115 – 114 Δ.Φ.).
Σχετικά με θρησκευτικές εορτές, ανέφερε τα Χριστούγεννα και την Ανάσταση. Ερωτηθείς περαιτέρω για τη γέννηση του Ιησού ανέφερε ότι η Παρθένος Μαρία ήταν έγκυος, αλλά επειδή δεν ήταν παντρεμένη, δεν ήταν αποδεκτή από τους Εβραίους και πως κάποιοι μάγοι γνώριζαν για την επικείμενη γέννηση και ακολούθησαν τα αστέρια για φτάσουν εκεί. Σχετικά με το τόπο που έζησε η Μαρία, δήλωσε ότι δε γνωρίζει. Περαιτέρω, δήλωσε ότι δε γνωρίζει πότε βαπτίστηκε ο Ιησούς, παρά μόνο ότι βαπτίστηκε από τον Ιωάννη και κάθισαν πάνω του περιστέρια. Ως προς τον Ιωάννη τον Βαπτιστή ότι ζούσε στην έρημο και ήταν προφήτης, ενώ ως προς τη σημασία της βαπτίσεως ότι αποτελεί υπόσχεση προς τον Θεό. Περαιτέρω, για τον Ιησού δήλωσε ότι είναι ο Θεός, ότι δεν γνωρίζει για τα παιδικά του χρόνια, και ότι δίδαξε τον χριστιανισμό και έκανε θαύματα μεταφέροντας με αυτόν τον τρόπο τον λόγο του Θεού και αναφέροντας ως παραδείγματα τη ίαση ενός λεπρού και το περιστατικό όπου μια γυναίκα άγγιξε τα πόδια Του με μύρο και θεράπευσε το πνεύμα της, αναφέροντας ότι ο Ιησούς είπε στους παρευρισκόμενους να μην την επικρίνουν. Όσον αφορά τη ζωή της Παρθένου Μαρίας, δήλωσε ότι είχε μια απλή ζωή, επρόκειτο να παντρευτεί τον Δαυίδ, χωρίς εν τέλει να το πράξει (ερ. 114 8χ, 7χ, 9χ, 10χ, 11χ, 13χ 4χ, 5χ, 6χ , 12χ Δ.Φ.).
Σχετικά με τη βάπτισή του, δήλωσε ότι δεν άλλαξε όνομα, ότι έχει τρεις νονούς, εκ των οποίων ο ένας είναι ο ιερέας και δύο ακόμα γηραιά πρόσωπα που γνώρισε στην εκκλησία. Ως προς τη διαδικασία που ακολουθήθηκε ανέφερε ότι ο ιερέας ακούμπησε τα χέρια του στο κεφάλι του και τον ρώτησε αν πιστεύει στον Ιησού, έπειτα προσευχήθηκε και ο Αιτητής εισήλθε στο νερό κάτι που σηματοδοτεί τον θάνατο και την αναγέννηση, όπως συνέβη και με τον Ιησού (ερ. 114 Δ.Φ.). Ερωτηθείς σχετικώς με την αδυναμία του να προσκομίσει πιστοποιητικό βάπτισης, εξήγησε ότι το κράτησαν οι αρχές κατά τη σύλληψη του τον Μάιο του 2022 και πως αντ’ αυτού διαθέτει σχετική επιστολή που την επιβεβαιώνει (ερ. 115 Δ.Φ.). Όταν του αντιπαραβλήθηκε ότι κατά την υποβολή της μεταγενέστερης αίτησης δήλωσε ότι βαπτίστηκε τον Μάιο του 2005, ενώ από την επιστολή προκύπτει ότι βαπτίστηκε τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους, δήλωσε ότι δε θυμάται την ακριβή ημερομηνία (ερ. 113 4χ Δ.Φ.).
Όσον αφορά την άσκηση των θρησκευτικών του καθηκόντων, δήλωσε ότι σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και τα πιστεύω, ότι προσεύχεται πριν το φαγητό και ευχαριστεί τον Θεό και ότι πηγαίνει στην εκκλησία κάθε Τετάρτη για κατήχηση και τις Κυριακές στη Θεία Λειτουργία. Όταν του ζητήθηκε να αναφέρει μια προσευχή, απάντησε ότι δε γνωρίζει και ότι ευχαριστεί το Θεό, ενώ σχετικά με τη σημασία της παρουσίας του στην εκκλησία, δήλωσε ότι συνευρίσκεται με ανθρώπους και ενισχύουν την πίστη τους, ανέφερε δεν ότι η προσευχή αποτελεί τον τρόπο επικοινωνίας με το Θεό (ερ. 114 2χ - 113 5χ, 6χ - 113 7χ Δ.Φ.).
Σχετικά με τους μαθητές του Ιησού, δήλωσε ότι θυμάται μόνο τον Πέτρο και τον Ιούδα που τον πρόδωσε, χωρίς να γνωρίζει κάτι περαιτέρω για τη ζωή τους. Όταν του ζητήθηκαν περαιτέρω πληροφορίες για την προδοσία του Ιούδα, δήλωσε ότι ο Ιησούς το γνώριζε και είχε ενημερώσει τους μαθητές Του (ερ. 113 8χ, 9χ, 10χ Δ.Φ.).
Όσον αφορά τη σημασία του προτεσταντισμού στη ζωή του και τις αλλαγές που επέφερε σε αυτή, δήλωσε ότι αποτελεί μια καλή αλλαγή και πως μέσω αυτής βρήκε το μονοπάτι προς το Θεό και ότι πλέον συγχωρεί τους ανθρώπους (ερ. 113 2χ, 3χ Δ.Φ.).
Σε σχέση με την αντίδραση των οικείων του, δήλωσε ότι η πρώην σύζυγός του, ούσα μουσουλμάνα, διαφώνησε με αυτή την επιλογή, τα αδέρφια του το έχουν αποδεχτεί και ο γιός του ασπάζεται την ίδια θρησκεία, διευκρινίζοντας ότι ουδέποτε αντιμετώπισε πρόβλημα από κάποιο μέλος της οικογένειάς του (ερ. 113 1χ Δ.Φ.).
Ερωτηθείς για τους λόγους που υπέβαλε το μεταγενέστερο αίτημά του, δήλωσε ότι μεταστράφηκε στον προτεσταντισμό και δεν μπορεί να επιστρέψει στην χώρα του, ενώ όταν ρωτήθηκε για το διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ της πρώτης απόρριψης της αίτησής του μέχρι και την υποβολή της παρούσας αίτησης, δήλωσε ότι εργαζόταν και ότι προσέφυγε κατά της απορριπτικής απόφασης ώστε να μην θεωρηθεί παράνομος, ενώ όταν κρατήθηκε στην Μενόγεια υπέβαλε αίτηση για τον ίδιο λόγο (ερ. 112 2χ, 3χ Δ.Φ.).
Σε ερώτηση σχετικά με το εάν οι αρχές της χώρας του θα του επιτρέψουν να επιστρέψει, απάντησε ότι ουδέποτε αντιμετώπισε κάποιο πρόβλημα από τις αρχές, ενώ όταν του αντιπαραβλήθηκε ότι στην πρώτη αίτηση διεθνούς προστασίας που είχε υποβάλλει είχε δηλώσει το αντίθετο, απάντησε ότι δεν γνωρίζει κάτι περαιτέρω (ερ. 113 χ11 – 112 1χ Δ.Φ.).
Ο Αιτητής κατέθεσε την από 2.5.2014 επιστολή της Προτεσταντικής εκκλησίας «The Living Word Church”.
Κατά την αξιολόγηση της αίτησης, οι Καθ’ ων διαχώρισαν και εξέτασαν τους παρακάτω ισχυρισμούς: 1) Η ταυτότητα και η χώρα καταγωγής του Αιτητή, 2) η ιδιότητά του ως προσηλυτισμένος προτεστάντης χριστιανός και 3) ο φόβος δίωξής λόγω της ιδιότητάς του αυτής.
Ο πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, καθώς οι δηλώσεις του κρίθηκαν συνεπείς με τα προσκομισθέντα ταυτοποιητικά έγγραφα, καθώς και λοιπές πληροφορίες από τη χώρα καταγωγής.
Ο δεύτερος ισχυρισμός σε σχέση με την ιδιότητά του ως προσηλυτισμένος προτεστάντης χριστιανός, έγινε εν μέρει αποδεκτός ως προς τη βάπτισή του, ενώ απορρίφθηκε ως προς το υπόλοιπο σκέλος. Ειδικότερα, οι Καθ’ ων έκριναν ότι οι δηλώσεις του Αιτητή χαρακτηρίζονται από αντιφάσεις, έλλειψη ευλογοφάνειας και άγνοια σε βασικά ζητήματα της θρησκείας. Πιο συγκεκριμένα, έκριναν ότι ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει επαρκώς τους λόγους που τον ώθησαν να προσηλυτιστεί στον προτεσταντισμό, επισημαίνοντας την αδυναμία του να αναφερθεί στα θρησκευτικά μαθήματα που είχε παρακολουθήσει, αλλά και στην επιλογή του συγκεκριμένου δόγματος. Παρομοίως, και σε σχέση με την επιρροή που είχε στη ζωή του η μεταστροφή στον χριστιανισμό, κρίθηκε ότι απαντήσεις του ήταν γενικές, χωρίς να συνδέονται με τη θρησκεία, αλλά περισσότερο με την προσωπικότητα ενός ανθρώπου που αποσκοπεί να γίνει καλύτερος.
Επιπλέον, επισημάνθηκε η αδυναμία του Αιτητή να αναφερθεί συγκεκριμένα στην ημερομηνία βαπτίσεώς του, ως εύλογα θα αναμενόταν δεδομένης της σημασίας της. Εξίσου και σε σχέση με την άσκηση των θρησκευτικών του καθηκόντων κρίθηκε ότι δεν ήταν σε θέση να υποδείξει τον τρόπο που προσεύχεται και να αναφερθεί σε συγκεκριμένη προσευχή και στην εν γένει σημασία της. Περαιτέρω, σχετικά με τις απαντήσεις που έδωσε ο Αιτητής σε θρησκευτικής φύσεως ζητήματα, οι Καθ’ ων τόνισαν ότι οι γνώσεις του Αιτητή επί των συγκεκριμένων θεμάτων ήταν περιορισμένες και ότι εύλογα αναμενόταν, λαμβάνοντας υπόψη το χρονικό διάστημα που είναι χριστιανός και το γεγονός ότι συμμετείχε σε κατήχηση, να είναι σε θέση να δώσει επαρκείς πληροφορίες γύρω από αυτά. Τέλος, οι Καθ’ ων επισήμαναν τις δηλώσεις του σχετικά με την υποβολή αιτήματος διεθνούς προστασίας για λόγους νόμιμης παραμονής.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού, οι Καθ’ ων έλαβαν υπόψη την από 2.5.2014 επιστολή της Προτεσταντικής εκκλησίας «The Living Word Church” σχετικά με τη βάπτισή του Αιτητή τον Φεβρουάριο του 2005. Περαιτέρω, εξετάζοντας πληροφορίες θρησκευτικού περιεχομένου, κατέληξαν ότι οι σχετικές δηλώσεις του Αιτητή ήταν ανεπαρκείς, ελλιπείς και χωρίς συνοχή.
Καταληκτικά, οι Καθ’ ων έκριναν ότι δεν δύναται να στοιχειοθετηθεί η γνησιότητα και η ειλικρίνεια στην μεταβολή της θρησκείας του, ούτε να τεκμηριωθεί ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα του θα συνεχίσει να εξασκεί τα θρησκευτικά του καθήκοντα, επεσήμαναν δε ότι τα κίνητρα της μεταστροφής και της βαπτίσεως του, αφορούσαν αποκλειστικώς τη δημιουργία των απαραίτητων συνθηκών για την υποβολή αίτησης διεθνούς προστασίας.
Όσον αφορά τον τρίτο ισχυρισμό, περί του φόβου δίωξης του Αιτητή εξαιτίας της ιδιότητάς του ως προσηλυτισμένος προτεστάντης χριστιανός, οι Καθ’ ων λαμβάνοντας υπόψη την απόρριψη του δεύτερου ισχυρισμού και εξετάζοντας πληροφορίες σχετικά με την μεταχείριση των μεταστραφέντων και εν γένει χριστιανών στο Ιράν, κατέληξαν στην απόρριψη του.
Κατά την αξιολόγηση του κινδύνου που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο Αιτητής αν επιστρέψει στη χώρα του, λαμβάνοντας υπόψη τον μοναδικό ισχυρισμό που έγινε αποδεκτός, καθώς και το προφίλ του Αιτητή ως ενήλικο, υγιή, χωρίς ευαλωτότητα και με επαρκές υποστηρικτικό δίκτυο, έκριναν ότι δε συντρέχουν εύλογοι λόγοι να γίνει αποδεκτό ότι σε περίπτωση επιστροφής του θα αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.
Συνεπώς, κατέληξαν ότι δε συντρέχουν οι προϋποθέσεις των αρ. 3 (1) και 19 (2), (α), (β), (γ) των Περί Προσφύγων Νόμων 2000 – 2020 για την παραχώρηση στον Αιτητή διεθνούς προστασίας.
Προχωρώντας, στα πλαίσια του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής ενώπιον του δικαστηρίου, ως προβλέπεται και από το άρθρο 46(3) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2013/32/ΕΕ, το Δικαστήριο ενώπιον του οποίου προσβάλλεται η απόφαση επί της αίτησης διεθνούς προστασίας, έχει υποχρέωση να πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας σύμφωνα με την οδηγία 2011/95/ΕΕ».
Έχοντας μελετήσει όλα τα στοιχεία της υπόθεσης και λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις αμφότερων των μερών προχωρώ στην εκ νέου εξέταση του 2ου ισχυρισμού του Αιτητή σχετικά με την μεταστροφή του στον χριστιανισμό. Υπενθυμίζω, ότι η βάπτιση του Αιτητή το 2005, έγινε αποδεκτή από την Υ.Α. και δεν αμφισβητήθηκε σε κανένα στάδιο της διαδικασίας.
Όσον αφορά την εσωτερική αξιοπιστία του Αιτητή παρατηρώ πράγματι ότι οι δηλώσεις του σχετικά με τη γενεσιουργό αιτία και την εσωτερική διαδικασία μεταστροφής του στο χριστιανισμό, χαρακτηρίζονται σε μεγάλο μέρος τους από γενικότητα και αοριστία. Πιο συγκεκριμένα, ο Αιτητής, παρά τις ερωτήσεις που του τέθηκαν, δεν ήταν σε θέση να αποδώσει με επάρκεια πληροφοριών και συνοχή την εσωτερική διεργασία που ακολούθησε για να προβεί σε αυτή τη θεμελιώδη αλλαγή των θρησκευτικών του πιστεύω. Αντιθέτως, η γενικότητα των απαντήσεων του, αρκούμενος σε αόριστες έννοιες περί συγχώρεσης και ψέματος και η απουσία βιωματικών στοιχείων στις αφηγήσεις του, καταδεικνύουν την ελαφρότητα που αποδίδει ο Αιτητής σε μια πράξη μεταστροφής θρησκείας και στην θρησκεία εν γένει, που ουδόλως εμπεριέχει την εσωτερική μετάβαση και συνειδητοποίηση εκ μέρους του Αιτητή, που ευλόγως αναμένεται σε ισχυρισμούς τέτοιας φύσεως.
Παρομοίως, και σε σχέση με την επιλογή του συγκεκριμένου δόγματος του προτεσταντισμού, οι δηλώσεις του Αιτητή παραπέμπουν σε μια ευκαιριακή/τυχαία και όχι συνειδητή επιλογή, με κίνητρο την τυχαία συναναστροφή του με τρίτα πρόσωπα και την κοινωνικότητά του, χωρίς πάλι να είναι σε θέση να εισφέρει κάποιο στοιχείο που να αφορά κάποια εσωτερική διεργασία. Τέλος, οι απαντήσεις του επί θρησκευτικών θεμάτων, άγγιζαν μεν τον πυρήνα των θεμάτων αυτών, χωρίς εντούτοις να μαρτυρούν έναν άνθρωπο που έχει ολιστική γνώση της θρησκείας.
Η διαπίστωση αυτή, ωστόσο, δεν εξαντλεί την εξέταση του επίδικου ισχυρισμού ούτε δύναται, αφ’ εαυτής, να οδηγήσει σε απόρριψη του επικαλούμενου φόβου δίωξης. Κατά την αξιολόγηση αιτημάτων διεθνούς προστασίας που ερείδονται στη θρησκεία, η έννοια της θρησκευτικής ταυτότητας δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην εσωτερική πεποίθηση ή στη θεολογική γνώση του προσώπου, αλλά περιλαμβάνει επίσης την ταύτισή του με συγκεκριμένη θρησκευτική κοινότητα, τη συμμετοχή του στις δραστηριότητές της και, ευρύτερα, τον τρόπο με τον οποίο η θρησκεία έχει ενταχθεί στην κοινωνική και προσωπική του ζωή. Περαιτέρω, κρίσιμο παραμένει το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο το συγκεκριμένο πρόσωπο θα εκληφθεί από τους δυνητικούς φορείς δίωξης κατά την επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του.
Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο δεν μπορεί να παραβλέψει τη χρονική συνέπεια και ακολουθία του εν λόγω ισχυρισμού, την υιοθέτηση ενός συγκεκριμένου τρόπου ζωής εκ μέρους του Αιτητή που σχετίζεται με τη θρησκεία και την εξωτερίκευση των πιστεύω του στο περιβάλλον του τόσο στη Δημοκρατία, όσο και στο Ιράν.
Ειδικότερα, σχετικές δηλώσεις του εντοπίζονται ήδη από την καταγραφή του πρώτου του αιτήματος για διεθνή προστασία, όπου είχε δηλώσει ότι μελετά τον χριστιανισμό (ερ. 8 Δ.Φ.). Στην πρώτη συνέντευξη του ενώπιον της Υ.Α. μάλιστα αναφέρθηκε στα πρόσωπα που τον περιβάλλουν, τα οποία έχουν μεταστραφεί στον χριστιανισμό, καθώς και στην δική του παρουσία στην εκκλησία δύο φορές την εβδομάδα (ερ. 19 Δ.Φ.). Παρομοίως και στα μεταγενέστερα αιτήματα που υπέβαλε, η μεταστροφή του αποτελούσε τον πυρήνα του Αιτήματός του (ερ. 59 – 57 Δ.Φ.). Τα ανωτέρω, καταδεικνύουν μια αυθόρμητη και συνειδητή μελέτη/προσέγγιση της χριστιανικής θρησκείας, που ουδόλως προσιδιάζει σε πρόσωπο που προσπαθεί να δημιουργήσει τις συνθήκες για να υποβάλει αίτημα διεθνούς προστασίας. Αντιθέτως, η απουσία επίκλησης σχετικού λόγου στο πρώτο του αίτημα και έπειτα ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, δεικνύει ακριβώς το αντίθετο.
Περαιτέρω, οι δηλώσεις του σχετικά με την παρουσία του στην εκκλησία εβδομαδιαίως και τις συναναστροφές του στη Δημοκρατία με πρόσωπα που επίσης έχουν μεταστραφεί από το ισλάμ στον χριστιανισμό, χαρακτηρίζονται από χρονική και λογική συνέπεια και ευλογοφάνεια. Εξίσου, και οι δηλώσεις του σχετικά με την εξωτερίκευση των θρησκευτικών του πεποιθήσεων στους οικείους του στο Ιράν, ήταν επαρκώς λεπτομερείς, και προσιδίαζαν σε πρόσωπο που εξιστορείτο ιδία βιώματα.
Στην προκειμένη περίπτωση, ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στο γεγονός ότι ο Αιτητής διαμένει επί χρονικό διάστημα πέραν των είκοσι ετών στη Δημοκρατία, κατά το οποίο έχει αναπτύξει σταθερή και μακροχρόνια συναναστροφή με πρόσωπα συνδεόμενα με τη χριστιανική Εκκλησία, έχει εκτεθεί συστηματικά στη χριστιανική πίστη και στις πρακτικές της και έχει διαμορφώσει, ανεξαρτήτως του βαθμού εσωτερικής εμβάθυνσης, μία κοινωνικά αναγνωρίσιμη σχέση με τον Χριστιανισμό. Η διάρκεια και η ένταση της ως άνω έκθεσης δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν ως ένα στιγμιαίο ή αμιγώς προσχηματικό γεγονός, αλλά αποτελούν μέρος της διαμορφωθείσας ταυτότητας και του τρόπου ζωής του Αιτητή. Υπό τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο κρίνει ότι η έλλειψη επαρκών στοιχείων προς θεμελίωση μιας βαθιάς και συνεκτικής εσωτερικής θρησκευτικής μεταστροφής δεν αναιρεί το γεγονός ότι ο Αιτητής έχει αναπτύξει ουσιαστικό και μακροχρόνιο δεσμό με τη χριστιανική θρησκευτική κοινότητα ούτε, κυρίως, αποκλείει το ενδεχόμενο να εκληφθεί, κατά την επιστροφή του, ως Χριστιανός ή ως πρόσωπο που έχει εγκαταλείψει την προηγούμενη θρησκευτική του ταυτότητα.
Συνεπώς, από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο Αιτητής, ακόμη και αν ήθελε υποτεθεί ότι διαθέτει μια περιορισμένη αντίληψη της έννοιας της θρησκείας και δεν προέβη σε μια εσωτερική διεργασία μεταστροφής, εντούτοις ο τρόπος ζωής που ακολούθησε και ακολουθεί για μακρόν διάστημα, πλέον της εικοσαετίας, η συνεχής και αδιάκοπη τριβή του με την εκκλησία, το κοινωνικό πλαίσιο που δημιούργησε και η εξωτερίκευση των επιλογών του, έστω χωρίς βαθιά επίγνωση και αντίληψη, καταδεικνύουν ένα πρόσωπο που συνειδητά ακολούθησε τον δρόμο του χριστιανισμού και μπορει να εκληφθεί από τις αρχές της χωρας του ως τέτοιο.
Συνεπώς, ο ισχυρισμός του Αιτητή περί μεταστροφής του στον προτεσταντισμό/χριστιανισμό γίνεται αποδεκτός ως αξιόπιστος.
Όσον αφορά τον τρίτο ισχυρισμό περί τον φόβο δίωξης που διατρέχει ο Αιτητής εξαιτίας της μεταστροφής του από το ισλάμ στον χριστιανισμό, εσφαλμένα απομονώθηκε και αξιολογήθηκε από τους Καθ’ ων, καθώς αποτελεί στοιχείο του μελλοντικού του φόβου, όπου και θα εξεταστεί στη συνέχεια.
Αξιολόγηση κινδύνου
Επί τη βάσει των ισχυρισμών που έγιναν αποδεκτοί, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με τη μεταχείριση που τυγχάνουν οι μεταστραφέντες από το ισλάμ χριστιανοί στο Ιράν.
Θεσμικό πλαίσιο:
Το άρθρο 12 του Συντάγματος του Ιράν ορίζει το Ισλάμ ως την επίσημη θρησκεία του κράτους.[1] Οι Χριστιανοί είναι μία από τις τρείς αναγνωρισμένες θρησκευτικές μειονότητες μαζί με τους Ζωροαστριστές και τους Εβραίους, στους οποίους σύμφωνα με Άρθρο 13 του Συντάγματος αναγνωρίζεται το δικαίωμα στην θρησκευτική λατρεία.[2] Ο Ποινικός Κώδικας του Ιράν περιλαμβάνει από τους αυστηρότερους νόμους περί βλασφημίας και αποστασίας στον κόσμο.[3] Η αποστασία επιφέρει την θανατική ποινή βάσει των άρθρων 513 – 514 του Ποινικού Κώδικα.[4]
Αντιμετώπιση των θρησκευτικών μειονοτήτων από κράτος και κοινωνία:
Σύμφωνα με την έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2026 με περίοδο αναφοράς το έτος 2025, καταγράφηκε πως θρησκευτικές μειονοτικές ομάδες συμπεριλαμβανομένων των Μπαχάι, των Χριστιανών, των Γοναμπάντι Δερβίσηδων, των Εβραίων, των Σουνιτών Μουσουλμάνων και των Γιαρεσάν, συνέχισαν να υφίστανται, κατά την περίοδο αναφοράς, εκτεταμένες και συστηματικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων διακρίσεων ως προς την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την εργασία, την υιοθεσία, τα πολιτικά αξιώματα και τους χώρους λατρείας.[5]
Το Article18, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα το Λονδίνο, ο οποίος αφιερώνεται στην προστασία και προώθηση της θρησκευτικής ελευθερίας στο Ιράν και υποστηρίζει τους διωκόμενους Χριστιανούς, αναφέρει ότι τον Μάιο του 2023, μόνο 16 προτεσταντικές εκκλησίες παρέμεναν στο Ιράν και μόνο 4 εξ αυτών ήταν δυνατόν να κηρύσσουν στα Περσικά.[6]
Σύμφωνα με την από το 2025 έκθεση του Open Doors που κάλυπτε την περίοδο από 1 Οκτωβρίου 2023 έως 30 Σεπτεμβρίου 2024, είναι επικίνδυνο για τους Χριστιανούς να αποκαλύπτουν την πίστη τους σε γραπτή μορφή προσωπικής έκφρασης, συμπεριλαμβανομένου στο διαδίκτυο, να έχουν στην κατοχή τους ή να κρατούν χριστιανικά αντικείμενα, να έχουν πρόσβαση σε χριστιανικό ραδιόφωνο, τηλεόραση ή σε χριστιανικό υλικό στο διαδίκτυο και να συναντούν άλλους Χριστιανούς, ιδιαίτερα μεταστραφέντες.[7]
Περαιτέρω, οι Χριστιανοί έχουν τελέσει υπό παρακολούθηση από τις τοπικές τους κοινότητες ή από ιδιωτικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων αναφορών στην αστυνομία, παρακολούθησης των κινήσεών τους, υποκλοπής τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, καθώς και ανάγνωσης ή λογοκρισίας ηλεκτρονικών μηνυμάτων, έχουν ανακριθεί ή εξαναγκαστεί να παρουσιαστούν στις τοπικές ομάδες «αυτοδικίας» ή στην αστυνομία για λόγους που σχετίζονται με την πίστη τους και έχουν αντιμετωπίσει εμπόδια στην λειτουργία των επιχειρήσεών τους λόγω της πίστης τους.[8] Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι προκατειλημμένα προς τους Χριστιανούς ενώ αυτοί που προκαλούν βλάβη σε Χριστιανούς – κρατικοί αξιωματούχοι και οικογένειες – χαίρουν ατιμωρησίας.[9] Πολλοί κρατούμενοι Χριστιανοί υπόκεινται σε σκληρές ανακρίσεις, ενώ οι μεταστραφέντες, ειδικά από μειονότητες, συχνά κακοποιούνται από την οικογένεια χωρίς συνέπειες.[10] Στο Ιράν, μέρος αυτής της ατιμωρησίας είναι θεσμοθετημένο καθώς το άρθρο 310 του Ποινικού Κώδικα δεν προβλέπει ποινή αν Μουσουλμάνος σκοτώσει μη Μουσουλμάνο, ενώ οι δολοφονίες από μη Μουσουλμάνους τιμωρούνται.[11]
Ως αναφέρει η από το 2024 κοινή έκθεση των «Article18», «OpenDoors», «Middle East Concern (MEC)» και «CSW Everyone Free to Believe», πολλοί Χριστιανοί έχουν αναφέρει ότι απολύθηκαν από τις δουλειές τους μετά τη σύλληψή τους, συνήθως αφού οι εργοδότες τους δέχθηκαν πίεση από πράκτορες του Υπουργείου Πληροφοριών ενώ άλλοι Χριστιανοί στερούνται εργασίας λόγω του ότι ο εξοπλισμός εργασίας τους, που έχει κατασχεθεί, δεν τους επιστρέφεται ποτέ, ενώ σε άλλους ανακαλούνται οι επαγγελματικές άδειες ή τους αρνούνται την έκδοση νέων.[12]
Κατάσταση μεταστραφέντων στο Ιράν:
Σύμφωνα με την προαναφερθείσα κοινή έκθεση των Article18, OpenDoors, Middle East Concern (MEC) και CSW Everyone Free to Believe, «οι Χριστιανοί που εκφράζουν ενεργά την πίστη τους – και ιδίως οι προσηλυτισμένοι από το Ισλάμ – υπόκεινται σε σύλληψη και δίωξη από το κράτος».[13] Οι περισσότεροι από τους συλληφθέντες Χριστιανούς (συμπεριλαμβανομένων των μεταστραφέντων) φέρεται πως «δεν ενημερώθηκαν για τον λόγο της σύλληψής τους, ούτε τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες».[14]
Η Διεθνής Αμνηστία στην από τον Απρίλιο του 2026 έκθεσή της που καλύπτει το έτος 2025, καταγράφει πως άτομα με ανιόντες μουσουλμάνους διέτρεχαν κίνδυνο αυθαίρετης κράτησης, βασανιστηρίων και άλλων μορφών κακομεταχείρισης, ακόμα και θανατικής ποινής για «αποστασία», εάν ασπάζονταν άλλες θρησκείες ή τον αθεϊσμό.[15] Στην δε έκθεσή της από τον Απρίλιο του 2025 που κάλυπτε το έτος 2024, η Διεθνής Αμνηστία, καταγράφει περαιτέρω πως οι ιρανικές αρχές εισέβαλαν σε κατ' οίκον εκκλησίες και προχώρησαν σε αυθαίρετες κρατήσεις μεταστραφέντων που είχαν ασπαστεί τον Χριστιανισμό.[16]
Περαιτέρω, όπως αναφέρεται στην απαντητική έκθεση που συνέταξε ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (EUAA) σχετικά με την ελευθερία κίνησης των μεταστραφέντων προσώπων από το Ισλάμ στον Χριστιανισμό, έχουν σημειωθεί περιστατικά κατά τα οποία Χριστιανοί που ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό και παραπέμφθηκαν για θρησκευτικά αδικήματα, καταδικάστηκαν σε φυλάκιση και αντιμετώπισαν περιορισμούς στην κινητικότητα και απαγορεύσεις εξόδου από τη χώρα.[17] Επιπλέον, πηγές που παρατίθενται στην ίδια έκθεση, έχουν καταγράψει πως Χριστιανοί που ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό δέχθηκαν πίεση από τις αρχές να εγκαταλείψουν το Ιράν μετά τη σύλληψη ή την αποφυλάκισή τους.[18]
Άρθρο του Radio Free Europe/Radio Liberty από 1 Νοεμβρίου 2025[19] αναφέρει ότι, σύμφωνα με έρευνες και μαρτυρίες που επικαλέστηκε, οι περισσότεροι μεταστραφέντες χριστιανοί ασκούν την πίστη τους κρυφά, σε μικρές ομάδες φίλων ή σε «κατ’ οίκον εκκλησίες», οι οποίες συχνά γίνονται στόχος εφόδων από τις αρχές, ενώ σημειώνεται μια τάση όλο και περισσότερων νέων Ιρανών να απομακρύνονται από το Ισλάμ, ιδίως μετά τα πρόσφατα κύματα αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.[20] Όπως παρατίθεται στο άρθρο, «ορισμένοι δεν επιλέγουν απλώς την αθεΐα ή τον αγνωστικισμό, αλλά στρέφονται σε άλλη θρησκεία, όπως ο Χριστιανισμός», στο πλαίσιο «αμφισβήτησης της κυρίαρχης θρησκείας».[21] Παράλληλα, όπως προκύπτει και από στοιχεία που παρατίθενται, το άρθρο σημειώνει πως διαφαίνεται ότι το Ιράν «έχει εντείνει σημαντικά τη δίωξη των χριστιανών, ιδίως των μεταστραφέντων», συμπληρώνοντας πως «κατά το προηγούμενο έτος 96 μεταστραφέντες καταδικάστηκαν συνολικά σε 263 έτη φυλάκισης, σε σύγκριση με 22 χριστιανούς που είχαν καταδικαστεί το 2023».[22]
Μεταχείριση που επιφυλάσσεται σε επιστραφέντες Χριστιανούς:
Στην σχετική απαντητική έκθεση που συνέταξε ο EUAA, αναφέρεται πως η επιστροφή στο Ιράν μπορεί να συνεπάγεται κίνδυνο δίωξης, κράτησης ή και θανατηφόρας μεταχείρισης για Χριστιανούς που εξακολουθούν να ασκούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα, ενώ σημειώνεται ότι οι αρχές ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να διερευνούν αν ο επιστρέφων έχει μεταστραφεί ή έχει επικαλεστεί μεταστροφή στον Χριστιανισμό σε διαδικασία ασύλου στο εξωτερικό.[23] Σύμφωνα, επίσης, με την έκθεση της Danish Immigration Service του Δεκεμβρίου 2025, εάν οι αρχές γνωρίζουν ότι ένα επιστραφέν στο Ιράν πρόσωπο έχει μεταστραφεί στον Χριστιανισμό, ιδίως όταν η θρησκευτική μεταστροφή είχε προβληθεί ως λόγος ασύλου, ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις το πρόσωπο να υποστεί ανάκριση.[24]
Ειδικότερα, η σχετική έκθεση του Danish Immigration Service του Δεκεμβρίου 2025, αναφέρει πως, πρόσωπα που έχουν μεταστραφεί στον Χριστιανισμό, ανεξάρτητα από το αν είναι αιτούντες άσυλο, «μπορεί να κινδυνεύσουν με τιμωρία εάν η μεταστροφή τους γίνει γνωστή στις ιρανικές αρχές».[25] Ωστόσο, οι πηγές επισημαίνουν ότι η λήψη νομικών μέτρων από τις ιρανικές αρχές κατά απορριφθέντων αιτούντων άσυλο είναι σπάνια και δεν αποτελεί συνήθη πρακτική η δίωξη ή ανάκριση επιστραφέντων στη βάση της μεταστροφής τους στον Χριστιανισμό, εκτός κι εάν υπάρχουν συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία για τη μεταστροφή. Για παράδειγμα, αναφέρεται περίπτωση ατόμου που δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφία του μπροστά από εκκλησία ενώ βρισκόταν στο εξωτερικό· οι ιρανικές αρχές το εξέλαβαν ως απόδειξη προσηλυτισμού, με αποτέλεσμα το άτομο να συλληφθεί κατά την επιστροφή του, να ανακριθεί και να κρατηθεί για μερικές εβδομάδες πριν αφεθεί ελεύθερο.[26]
Διεύρυνση ελέγχων και καταστολής ενόψει των συνθήκων
Από τις διαθέσιμες πληροφορίες προκύπτει ότι, κατά το τελευταίο διάστημα και ιδίως μετά τις πανεθνικές κινητοποιήσεις που άρχισαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025, οι ιρανικές αρχές διεύρυναν την έκταση και την ένταση των μέτρων επιτήρησης και καταστολής.[27] Στις αρχές του 2026 καταγράφηκαν μαζικές και συχνά προληπτικές συλλήψεις, νυχτερινές έφοδοι σε κατοικίες, κρατήσεις προσώπων από νοσοκομεία, εξαναγκαστικές εξαφανίσεις και περιορισμοί στην πρόσβαση κρατουμένων σε δικηγόρο ή στις οικογένειές τους.[28] Παράλληλα, οι αρχές επέβαλαν εκτεταμένους περιορισμούς στην πρόσβαση στο διαδίκτυο και χρησιμοποίησαν διαδικτυακή δραστηριότητα, βιντεοληπτικό υλικό, πληροφορίες από κινητά τηλέφωνα και λοιπά ψηφιακά δεδομένα για τον εντοπισμό προσώπων που φέρονταν να συμμετείχαν σε διαδηλώσεις ή να δημοσίευσαν περιεχόμενο το οποίο χαρακτηρίστηκε ως απειλή για την εθνική ασφάλεια.[29] Η τάση αυτή συνεχίστηκε και εντάθηκε υπό τις μεταγενέστερες συνθήκες ένοπλης σύγκρουσης και αυξημένης επίκλησης της εθνικής ασφάλειας: τον Μάρτιο του 2026 οι ιρανικές αρχές ανακοίνωσαν εκατοντάδες συλλήψεις για φερόμενη παροχή πληροφοριών σε «εχθρούς», κινηματογράφηση ευαίσθητων εγκαταστάσεων, ανάρτηση αντικυβερνητικού υλικού και συνεργασία με εχθρικά δίκτυα, ενώ διεθνείς οργανισμοί κατέγραψαν συνέχιση των συλλήψεων πραγματικών ή θεωρούμενων αντιφρονούντων, επιτάχυνση δικαστικών διαδικασιών και άλλες παρεμβάσεις σε βάρος της κοινωνίας των πολιτών.[30]
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω και την μεταχείριση που τυγχάνουν οι μεταστραφέντες χριστιανοί στο Ιράν, εύλογα αναμένεται ότι ο Αιτητής θα στοχοποιηθεί από τις αρχές της χώρας του, ως μεταστραφέντας, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως ότι επί μακρό χρονικό διάστημα, πλέον της εικοσαετίας, έχει υιοθετήσει έναν χριστιανικό τρόπο ζωής, τον οποίο δεν αναμένεται εύλογα να αποχωριστεί με την επιστροφή του, την γνωστοποίηση των πεποιθήσεων του σε τρίτα πρόσωπα, αλλά και την αυξημένη ορατότητα του στις αρχές λόγω τις απουσίας του από την χώρα για διάστημα μεγαλύτερο της εικοσαετίας.
Πράξεις δίωξης
Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κανονισμού 1347/2024 ΕΕ (από τούδε και στο εξής αναφερόμενος ως “ο Κανονισμός”):
“1. Μια πράξη θεωρείται πράξη δίωξης κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο A της σύμβασης της Γενεύης, όταν:
α) είναι αρκούντως σοβαρή λόγω της φύσης ή της επανάληψής της ώστε να συνιστά σοβαρή παραβίαση βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων, ειδικά των δικαιωμάτων από τα οποία δεν χωρεί παρέκκλιση βάσει του άρθρου 15 παράγραφος 2 της ΕΣΔΑ· ή
β) αποτελεί σώρευση διάφορων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των παραβιάσεων ανθρώπινων δικαιωμάτων, η οποία να είναι αρκούντως σοβαρή ούτως ώστε να θίγεται ένα άτομο κατά τρόπο αντίστοιχο της πράξης που αναφέρεται στο στοιχείο α).
2. Οι πράξεις που μπορούν να χαρακτηρισθούν ως πράξεις δίωξης σύμφωνα με την παράγραφο 1 μπορούν μεταξύ άλλων να έχουν τη μορφή:
α) πράξεων σωματικής ή ψυχικής βίας, συμπεριλαμβανομένων των πράξεων σεξουαλικής βίας·
β) νομικών, διοικητικών, αστυνομικών ή δικαστικών μέτρων τα οποία εισάγουν διακρίσεις αφ’ εαυτά ή εφαρμόζονται κατά τρόπο μεροληπτικό·
γ) ποινικής δίωξης ή επιβολής ποινής η οποία είναι δυσανάλογη ή μεροληπτική·
δ) άρνησης ένδικων μέσων με αποτέλεσμα την επιβολή δυσανάλογης ή μεροληπτικής ποινής·
ε) ποινικής δίωξης ή επιβολής ποινής για την άρνηση εκπλήρωσης στρατιωτικής θητείας σε σύρραξη, εάν η εκπλήρωση της στρατιωτικής θητείας θα συμπεριλάμβανε εγκλήματα ή πράξεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των λόγων εξαίρεσης που ορίζονται στο άρθρο 12 παράγραφος 2·
στ) πράξεων που στοχεύουν το φύλο ή τα παιδιά.
3. Για να πληροί ο αιτών τον ορισμό του «πρόσφυγα» όπως ορίζεται στο άρθρο 3 σημείο 5), πρέπει να υπάρχει σύνδεση μεταξύ των λόγων δίωξης που αναφέρονται στο άρθρο 10 και των πράξεων δίωξης όπως εξειδικεύονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου ή της έλλειψης προστασίας από τέτοιες πράξεις.”
Περαιτέρω, το Άρθρο 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών [ΕΣΔΑ] ορίζει πως:
«1. Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας˙ το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία αλλαγής θρησκείας ή πεποιθήσεων, καθώς και την ελευθερία εκδήλωσης της θρησκείας ή των πεποιθήσεων, μεμονωμένα ή συλλογικά, δημόσια ή κατ' ιδίαν, μέσω της λατρείας, της διδασκαλίας και της άσκησης των θρησκευτικών καθηκόντων και τελετουργιών.
2. Η ελευθερία εκδήλωσης της θρησκείας ή των πεποιθήσεων δεν επιτρέπεται να αποτελέσει αντικείμενο άλλων περιορισμών πέρα από εκείνους που προβλέπονται από τον νόμο και αποτελούν αναγκαία μέτρα σε δημοκρατική κοινωνία για τη δημόσια ασφάλεια, την προάσπιση της δημόσιας τάξης, της υγείας ή της ηθικής, ή την προάσπιση των δικαιωμάτων και ελευθεριών τρίτων.»
Όπως προέκυψε ανωτέρω, ο Αιτητής, άμα επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του θα βρεθεί αντιμέτωπος με σωρεία παραβίασης βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων μεταξύ των οποίων παραβίαση του δικαιώματος άσκησης της θρησκευτικής ελευθερίας ή των πεποιθήσεων, καθώς επίσης κίνδυνο για σύλληψη και φυλάκιση αλλά ακόμη και θανατική ποινή, τα οποία αναμφιβόλως αποτελούν δίωξη.
Λόγος δίωξης
Σύμφωνα με το στοιχείο 5 του άρθρου 3 του Κανονισμού 1347/2024 ΕΕ, ως πρόσφυγας, νοείται ο υπήκοος τρίτης χώρας ο οποίος, συνεπεία βάσιμου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, ιθαγένειας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, ευρίσκεται εκτός της χώρας της ιθαγένειάς του και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν επιθυμεί να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της εν λόγω χώρας ή ο ανιθαγενής ο οποίος, ευρισκόμενος εκτός της χώρας της προηγούμενης συνήθους διαμονής του για τους ίδιους αναφερθέντες λόγους, δεν είναι σε θέση ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν και στον οποίο δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 12·
Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 1(β):
“β) η έννοια της θρησκείας περιλαμβάνει ιδίως την υιοθέτηση θεϊστικών, αγνωστικιστικών ή αθεϊστικών απόψεων, τη συμμετοχή σε επίσημη λατρεία, ιδιωτική ή δημόσια, είτε κατά μόνας είτε σε κοινωνία με άλλους ανθρώπους, ή την αποχή από τέτοια λατρεία, άλλες θρησκευτικές πράξεις ή εκδηλώσεις απόψεων ή μορφές ατομικής ή συλλογικής συμπεριφοράς που στηρίζονται σε οποιεσδήποτε θρησκευτικές πεποιθήσεις ή υπαγορεύονται από αυτές·”.
Εν προκειμένω, όπως αναλύθηκε ανωτέρω, ο κίνδυνος που διατρέχει ο Αιτητής με την επιστροφή του είναι συνυφασμένος με τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις.
Φορέας δίωξης
Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Κανονισμού, φορείς δίωξης ή σοβαρής βλάβης μπορούν να είναι οι ακόλουθοι:
“α) το κράτος·
β) ομάδες ή οργανώσεις που ελέγχουν το κράτος ή σημαντικό μέρος του εδάφους του κράτους·
γ) μη κρατικοί φορείς, εάν μπορεί να καταδειχθεί ότι οι φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 δεν είναι σε θέση ή δεν επιθυμούν να παράσχουν προστασία κατά της δίωξης ή της σοβαρής βλάβης.”,
ενώ σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 7:
“1. Μόνο οι ακόλουθοι φορείς μπορούν να παρέχουν προστασία κατά της δίωξης ή της σοβαρής βλάβης, υπό την προϋπόθεση ότι είναι σε θέση και επιθυμούν να παράσχουν αποτελεσματική και μη προσωρινή προστασία σύμφωνα με την παράγραφο 2:
α) το κράτος·
β) σταθερές, εδραιωμένες μη κρατικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων διεθνών οργανισμών, που ελέγχουν το κράτος ή σημαντικό μέρος του εδάφους του κράτους.
2. Η προστασία κατά της δίωξης ή της σοβαρής βλάβης είναι αποτελεσματική και μη προσωρινή. Η εν λόγω προστασία θεωρείται ότι παρέχεται κατά κανόνα όταν οι φορείς που αναφέρονται στην παράγραφο 1 λαμβάνουν εύλογα μέτρα για να αποτρέψουν τη δίωξη ή την πρόκληση σοβαρής βλάβης, μεταξύ άλλων με τη λειτουργία αποτελεσματικού νομικού συστήματος για τον εντοπισμό, την ποινική δίωξη και τον κολασμό πράξεων που συνιστούν δίωξη ή σοβαρή βλάβη, και όταν ο αιτών έχει πρόσβαση στην προστασία αυτή.”
Εν προκειμένω, φορέας δίωξης είναι το κράτος, το οποίο στοχοποιεί και επιβάλλει ποινές που φτάνουν την θανατική ποινή σε πρόσωπα που έχουν μεταστραφεί από το ισλάμ στον χριστιανισμό. Συναφώς, ο Αιτητής δε δύναται να τύχει αποτελεσματικής και μη προσωρινής προστασίας από τις αρχές της χώρας καταγωγής του.
Δυνατότητα Εσωτερικής μετεγκατάστασης
Δεδομένου ότι φορέας δίωξης είναι το κράτος, αποκλείεται η δυνατότητα του Αιτητή να εγκατασταθεί σε οποιοδήποτε άλλη περιοχή της χώρα καταγωγής του.
Ως εκ των ανωτέρω, η παρούσα προσφυγή επιτυγχάνει ως προς την αιτούμενη υπό το στοιχείο ΙΙ του αιτητικού της θεραπεία, και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται δυνάμει του άρθρου 146.4(δ) του Συντάγματος και του άρθρου 11(3)(β) του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου (Ν. 73(Ι)/2018) και αναγνωρίζεται ο Αιτητής ως πρόσφυγας, με €1.500 έξοδα, πλέον Φ.Π.Α. αν υπάρχει, υπέρ του Αιτητή και εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση.
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Constitution of the Islamic Republic of Iran, διαθέσιμο σε: https://www.legal-tools.org/doc/4205c7/pdf (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[2] Constitution of the Islamic Republic of Iran, διαθέσιμο σε: https://www.legal-tools.org/doc/4205c7/pdf (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[3] Human Rights Council, Written statement* submitted by Center for Inquiry, a nongovernmental organization in special consultative status, A/HRC/59/NGO/302, 26 Ιουνίου 2025, https://docs.un.org/en/A/HRC/59/NGO/302 σελ. 3, (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[4] Human Rights Council, Written statement* submitted by Center for Inquiry, a nongovernmental organization in special consultative status, A/HRC/59/NGO/302, 26 Ιουνίου 2025, https://docs.un.org/en/A/HRC/59/NGO/302 σελ. 3, (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[5] Amnesty International, The State of the World's Human Rights; Iran 2025, 21 April 2026, https://www.amnesty.org/en/location/middle-east-and-north-africa/middle-east/iran/report-iran/, (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[6] Article18, 10 years since forced closure of Iran’s largest Persian-speaking church, 19 Μαΐου 2023, https://articleeighteen.com/news/13225/ (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[7] Open Doors, Iran – Persecution Dynamics, Ιανουάριος 2025, https://www.opendoors.org/persecution/reports/Iran-Full_Country_Dossier-ODI-2025.pdf σελ. 17, (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[8] Open Doors, Iran – Persecution Dynamics, Ιανουάριος 2025, https://www.opendoors.org/persecution/reports/Iran-Full_Country_Dossier-ODI-2025.pdf σελ. 19, (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[9] Open Doors, Iran – Persecution Dynamics, Ιανουάριος 2025, https://www.opendoors.org/persecution/reports/Iran-Full_Country_Dossier-ODI-2025.pdf σελ. 20, (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[10] Open Doors, Iran – Persecution Dynamics, Ιανουάριος 2025, https://www.opendoors.org/persecution/reports/Iran-Full_Country_Dossier-ODI-2025.pdf σελ. 20, (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[11] Open Doors, Iran – Persecution Dynamics, Ιανουάριος 2025, https://www.opendoors.org/persecution/reports/Iran-Full_Country_Dossier-ODI-2025.pdf σελ. 20, (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[12] Article18, Faceless Victims, Rights violations against Christians in Iran, 2024 Annual Report, 19 Φεβρουαρίου 2024, https://articleeighteen.com/download/?wpdmdl=14430 σελ. 31 (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[13] Article18, Faceless Victims, Rights violations against Christians in Iran, 2024 Annual Report, 19 Φεβρουαρίου 2024, https://articleeighteen.com/download/?wpdmdl=14430 σελ. 3 (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[14] Article18, Faceless Victims, Rights violations against Christians in Iran, 2024 Annual Report, 19 Φεβρουαρίου 2024, https://articleeighteen.com/download/?wpdmdl=14430 σελ. 8 (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[15] Amnesty International, The State of the World's Human Rights; Iran 2025, 21 April 2026, https://www.amnesty.org/en/location/middle-east-and-north-africa/middle-east/iran/report-iran/, (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[16] Anesty International, The State of the World's Human Rights; Iran 2024, 29 Απριλίου 2025, Human rights in Iran Amnesty International (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[17] EUAA COI Query, Freedom of movement and right of employment for converts from Islam to Christianity, including for returnees, 9 Αυγούστου 2024, διαθέσιμο σε: https://www.ecoi.net/en/file/local/2113438/2024_08_EUAA_COI_Query_Response_Q53_Iran_Freedom_of_movement_and_right_of_employment_for_Christian_converts.pdf σελ. 4 (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[18] EUAA COI Query, Freedom of movement and right of employment for converts from Islam to Christianity, including for returnees, 9 Αυγούστου 2024, διαθέσιμο σε: https://www.ecoi.net/en/file/local/2113438/2024_08_EUAA_COI_Query_Response_Q53_Iran_Freedom_of_movement_and_right_of_employment_for_Christian_converts.pdf σελ. 4 (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[19] RFE/RL (Radio Free Europe/Radio Liberty), As Persecution Of Iran's Christians Intensifies, Tehran Opens 'Holy Mary' Metro Station, 1 November 2025, διαθέσιμο στο https://www.rferl.org/a/persecution-iran-christians-tehran-mary-metro-station/33577005.html, και στο https://www.ecoi.net/en/document/2132262.html (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[20] RFE/RL (Radio Free Europe/Radio Liberty), As Persecution Of Iran's Christians Intensifies, Tehran Opens 'Holy Mary' Metro Station, 1 November 2025, https://www.rferl.org/a/persecution-iran-christians-tehran-mary-metro-station/33577005.html, (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[21] RFE/RL (Radio Free Europe/Radio Liberty), As Persecution Of Iran's Christians Intensifies, Tehran Opens 'Holy Mary' Metro Station, 1 November 2025, διαθέσιμο στο https://www.rferl.org/a/persecution-iran-christians-tehran-mary-metro-station/33577005.html, και στο https://www.ecoi.net/en/document/2132262.html (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[22] RFE/RL (Radio Free Europe/Radio Liberty), As Persecution Of Iran's Christians Intensifies, Tehran Opens 'Holy Mary' Metro Station, 1 November 2025, διαθέσιμο στο https://www.rferl.org/a/persecution-iran-christians-tehran-mary-metro-station/33577005.html, και στο https://www.ecoi.net/en/document/2132262.html (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[23] EUAA COI Query Response, Iran: Situation of Christian returnees, August 2024, διαθέσιμοσε: https://coi.euaa.europa.eu/administration/easo/PLib/2024_08_EUAA_COI_Query_Response_Q54_Iran_Situation_of_Christian_Returnees.pdf σελ. 5 (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[24] DIS - Danish Immigration Service: Iran: Return following Sur Place Activities 2025, December 2025
https://www.ecoi.net/en/file/local/2134410/coi-report_iran_return-following-sur-place-activities-2025.pdf σελ. 12 (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[25] DIS - Danish Immigration Service: Iran: Return following Sur Place Activities 2025, December 2025
https://www.ecoi.net/en/file/local/2134410/coi-report_iran_return-following-sur-place-activities-2025.pdf σελ. 12 (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[26] DIS - Danish Immigration Service: Iran: Return following Sur Place Activities 2025, December 2025
https://www.ecoi.net/en/file/local/2134410/coi-report_iran_return-following-sur-place-activities-2025.pdf σελ. 12 (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[27] Human Rights Watch, Iran: Authorities’ Renewed Cycle of Protest Bloodshed, 8 January 2026, διαθέσιμο σε: https://www.hrw.org/news/2026/01/08/iran-authorities-renewed-cycle-of-protest-bloodshed· OHCHR, Experts urge Iran to break cycle of violence, create space for dialogue, 13 January 2026, διαθέσιμο σε: https://www.ohchr.org/en/press-releases/2026/01/experts-urge-iran-break-cycle-violence-create-space-dialogue (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[28] Human Rights Watch, Iran: Tsunami of Arbitrary Arrests, Enforced Disappearances. 24 February 2026, διαθέσιμο σε: https://www.hrw.org/news/2026/02/24/iran-tsunami-of-arbitrary-arrests-enforced-disappearances · Reuters, Iran detaining protesters being treated in hospitals as part of crackdown, says UN expert, 26 January 2026, διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-detaining-protesters-being-treated-hospitals-part-crackdown-says-un-expert-2026-01-26/ · Amnesty International, Iran: Authorities unleash heavily militarized clampdown to hide protest massacres, 23 January 2026, διαθέσιμο σε: https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/01/iran-authorities-unleash-heavily-militarized-clampdown-to-hide-protest-massacres/,. (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[29] Amnesty International, Iran: Internet shutdown hides violations in escalating deadly crackdown on protesters, 9 January 2026, διαθέσιμο σε: https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/01/internet-shutdown-in-iran-hides-violations-in-escalating-protests/ · Reuters, Iran arrests 466 people accused of online activity undermining national security, IRNA says, 24 March 2026, διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-arrests-466-people-accused-online-activity-undermining-national-security-2026-03-24/ · OHCHR, Iran: Government continues systematic repression and escalates surveillance to crush dissent in the aftermath of protests, UN Fact-Finding Mission says, , 14 March 2025 διαθέσιμο σε: https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/03/iran-government-continues-systematic-repression-and-escalates-surveillance (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
[30] Reuters, Iran arrests 500 accused of giving information to enemies, police chief says, 15 March 2026, διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-arrests-dozens-people-accused-being-informants-israel-2026-03-15/ · Reuters, Iran arrests dozens, including foreign national tied to US and Israel, state media reports, 10 March 2026, διαθέσιμο σε: https://www.reuters.com/world/middle-east/irans-intelligence-ministry-arrests-foreign-agents-state-media-reports-2026-03-10/ · OHCHR, Iran: Türk deplores crackdown on dissent, says rights of all Iranians must be respected, 29 April 2026, διαθέσιμο σε: https://www.ohchr.org/en/press-releases/2026/04/iran-turk-deplores-crackdown-dissent-says-rights-all-iranians-must-be · Amnesty International, Iran: Mass arbitrary arrests and political executions mark intensifying repression, 28 May 2026, διαθέσιμο σε: https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/05/iran-mass-arbitrary-arrests-and-political-executions-mark-intensifying-repression/ (ημερομηνία πρόσβασης 22/9/2026)
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο