ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθεση Αρ.: 1216/25

 

14 Σεπτεμβρίου, 2026

 

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ:

 

                                                  M. M. D.

                                                                                                                         Αιτητού

           

  και

 

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου

 

Καθ' ων η αίτηση

 .........

 

 

Δ. Κακουλλής (κος), Δικηγόρος για τον Αιτητή

 

Ιμανίμη (κος), για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή στρέφεται κατά της  απόφασης των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 31.3.2025, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά τoυ για διεθνή προστασία, καθότι κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2023 και αποφασίστηκε η επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του. Αιτείται επιπλέον την χορήγηση σε αυτόν καθεστώτος διεθνούς προστασίας.

 Γεγονότα

1.           Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό (στο εξής: ΛΔΚ) και στις 17.6.2022 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 7.3.2025, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό), ο οποίος στις 10.3.2025 υπέβαλε Έκθεση-Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης ασύλου του Αιτητή. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 31.3.2025, ο οποίος εξέδωσε παράλληλα και απόφαση επιστροφής του Αιτητή στη χώρα καταγωγής του. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση, η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 17.4.2025, αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.

 

Νομικοί Ισχυρισμοί

2.           Ο Αιτητής προωθεί προβάλλει, διά των συνηγόρων του, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε χωρίς τη διενέργεια δέουσας έρευνας, υπό πλάνη περί τα πράγματα και χωρίς επαρκή αιτιολογία, καθώς και κατά παράβαση ουσιώδους διάταξης νόμου, αναφορικά με την υπερβολική καθυστέρηση στη διενέργεια της συνέντευξης και στην έκδοση της απόφασης.

 

3.           Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι όλες ανεξαιρέτως οι αναφορές του συνάδουν απόλυτα με την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα του και ότι οι περί αντιθέτου ισχυρισμοί των Καθ’ ων η Αίτηση είναι αυθαίρετοι και αβάσιμοι, καθότι οι εξωτερικές πηγές στις οποίες παραπέμπουν είναι λανθασμένες και/ή δεν συνάδουν με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Αιτητής.  Υποστηρίζει, επίσης, ότι οι Καθ’ ων η Αίτηση δεν αιτιολόγησαν δεόντως και/ή καθόλου την απόφαση τους σύμφωνα με τα γεγονότα της υπόθεσης και περαιτέρω η αιτιολογία για τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης είναι ελλιπής και καταδεικνύει ότι η διεξαχθείσα έρευνα δεν ήταν επαρκής και/ή πλημμελής.

 

4.           Από την πλευρά τους, οι Καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας και της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, υποστηρίζοντας ότι αυτή εκδόθηκε νομίμως και κατόπιν διενέργειας δέουσας έρευνας. Περαιτέρω υποστηρίζουν πως όλες οι ενέργειες των Καθ’ ων είναι πλήρως και επαρκώς αιτιολογημένες κατά τρόπο που καθίσταται εφικτός και ευχερής ο δικαστικός έλεγχος. Είναι επίσης θέση τους, ότι όλα τα σχετικά με την υπόθεση γεγονότα και στοιχεία εξετάστηκαν και σταθμίστηκαν από τους Καθ’ ων χωρίς να εμφιλοχωρήσει καμία πλάνη στο συλλογισμό τους και κατόπιν διεξαγωγής δέουσας έρευνας.

 

5.           Αναφορικά με τον ισχυρισμό, περί υπερβολικής καθυστέρησης στη διενέργεια της συνέντευξης και στην έκδοση της απόφασης, οι Καθ’ ων υποστηρίζουν πως ο Αιτητής δεν απέδειξε πως η ισχυριζόμενη καθυστέρηση τον επηρέασε δυσμενώς, αντίθετα ενόσω η αίτηση για διεθνή προστασία εκκρεμούσε ο Αιτητής απολάμβανε τα δικαιώματα ενός αιτούντος διεθνούς προστασίας.

 

Το νομικό πλαίσιο

6.             Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».

 

7.             Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019, ως έχουν τροποποιηθεί μέχρι και τον περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας (Τροποποιητικό) (Αρ. 1) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2026, έχει ως ακολούθως:

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

8.             Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

 

9.             Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: Κανονισμός αναγνώρισης/Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347), δυνάμει του άρθρου 42 αυτού, εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026.

 

10.          Το άρθρο 3 στοιχείο (5) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσφυγας».

 

11.          Ο όρος «πρόσφυγας» ορίζεται και στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του περί Προσφύγων Νόμου του 2026 (στο εξής: o περί Προσφύγων Νόμος).

 

12.          Το καθεστώς του πρόσφυγα χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

13.          Το άρθρο 3 στοιχείο (6) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία».

 

14.          Το καθεστώς επικουρικής προστασίας χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

15.          Αντιστοίχως, οι εφαρμοστικές του ενωτικού νομοθετικού πλαισίου διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου, ορίζουν τα εξής:

 

16.          Το άρθρο 51 του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπει ότι:

«51. Ο Προϊστάμενος με απόφασή του χορηγεί το καθεστώς πρόσφυγα σε αιτητή, εάν κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του έχει αποδειχθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις των Κεφαλαίων ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».

17.          Το άρθρο 53 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει ότι:

 «53. Ο Προϊστάμενος, με απόφασή του, χορηγεί το καθεστώς επικουρικής προστασίας σε αιτητή εάν, κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του, έχει αποδείξει ότι πληροί τις προϋποθέσεις των Κεφαλαίων ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».

18.       Το άρθρο 4 παράγραφος 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, το οποίο τιτλοφορείται «Υποβολή πληροφοριών και αξιολόγηση γεγονότων και περιστάσεων» προβλέπει τα εξής:

«1.   Οι αιτούντες υποβάλλουν όλα τα στοιχεία που διαθέτουν και τα οποία τεκμηριώνουν την αίτηση διεθνούς προστασίας. Για τον σκοπό αυτό, οι αιτούντες συνεργάζονται πλήρως με την αποφαινόμενη αρχή και με άλλες αρμόδιες αρχές και παραμένουν παρόντες και διαθέσιμοι στο έδαφος του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησής τους καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, μεταξύ άλλων κατά την αξιολόγηση των σχετικών στοιχείων της αίτησης.[…]».

19.          Επισημαίνεται συναφώς ότι, ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης της ιδιότητας του πρόσφυγα και χορήγησης καθεστώτος επικουρικής προστασίας, το νέο ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο δεν επέφερε ουσιώδεις μεταβολές σε σχέση με το προϊσχύσαν καθεστώς της Οδηγίας 011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας και των αντίστοιχων εθνικών εναρμονιστικών ρυθμίσεων, αλλά διατήρησε, κατ’ ουσίαν, τα ίδια κριτήρια υπαγωγής στα δύο καθεστώτα διεθνούς προστασίας.

Κατάληξη

20.          Ως προς τους εγειρόμενους λόγους προσφυγής, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, δικάζει την ενώπιόν του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ’ ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc. [Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024]. Ο Αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, ο Αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14^ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2^η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].

 

21.          Σε κάθε περίπτωση, ως προς τις προβαλλόμενες διαδικαστικές πλημμέλειες, επισημαίνονται τα ακόλουθα. Ο ισχυρισμός που αφορά τον χρόνο ο οποίος παρήλθε από την υποβολή της αίτησης διεθνούς προστασίας μέχρι την εξέτασή της από τη Διοίκηση, καθώς και τη μη ενημέρωση του Αιτητή για την παράταση του χρόνου εξέτασης, προβάλλεται αλυσιτελώς. Τούτο διότι, μετά την έκδοση της επίδικης απόφασης, η ακύρωσή της λόγω της προηγηθείσας καθυστέρησης δεν θα μπορούσε να επιφέρει οποιοδήποτε ουσιώδες πρακτικό αποτέλεσμα ως προς το συγκεκριμένο παράπονο του Αιτητή. Το αίτημά του για εξέταση της αίτησής του έχει ήδη ικανοποιηθεί, έστω και καθυστερημένα, ενώ η ακύρωση της εκδοθείσας απόφασης θα επανέφερε, κατ’ ουσίαν, την υπόθεση ενώπιον της Διοίκησης για νέα εξέταση, χωρίς να θεραπεύει αναδρομικά την καθυστέρηση που είχε μεσολαβήσει. Δεν καθίσταται, συνεπώς, σαφές, ιδίως ενόψει και της κατάληξης περί μη υπαγωγής του Αιτητή σε καθεστώς διεθνούς προστασίας, σε τι συνίσταται η ζημία την οποία εξακολουθεί να υφίσταται από την εν λόγω καθυστέρηση (βλ. Προσφυγή αρ. 1458/2009, Postolachi Konstantin ν. Δημοκρατίας διά Α.Α.Π., ημερ. 25.2.2021).

22.          Ως αλυσιτελείς χαρακτηρίζονται οι λόγοι προσφυγής οι οποίοι, ακόμη και εάν γίνουν δεκτοί, δεν δύνανται να οδηγήσουν σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης (βλ. Α. Αθ. Αρχοντάκη, Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100). Εν προκειμένω, το παράπονο περί καθυστέρησης θα είχε, καταρχήν, αυτοτελή πρακτική σημασία όσο η αίτηση παρέμενε ανεξέταστη, στο πλαίσιο διαδικασίας με αντικείμενο την παράλειψη της Διοίκησης να προβεί στην εξέτασή της. Από τη στιγμή, όμως, που η Διοίκηση εξέτασε την αίτηση και εξέδωσε απόφαση επ’ αυτής, η μεταγενέστερη επίκληση της καθυστέρησης δεν μπορεί, αφ’ εαυτής, να δικαιολογήσει την ακύρωση της απόφασης που εκδόθηκε επί της ουσίας. Περαιτέρω, δεν προκύπτει οποιαδήποτε συγκεκριμένη σύνδεση μεταξύ της επικαλούμενης καθυστέρησης και του περιεχομένου ή της νομιμότητας της επίδικης απόφασης, ούτε ο Αιτητής απέδειξε ότι αυτή επηρέασε ουσιωδώς τη δυνατότητά του να αναπτύξει και να τεκμηριώσει την αίτησή του. Σε κάθε περίπτωση, τυχόν επίδραση της παρόδου του χρόνου στη μνήμη του ή, συνακόλουθα, στην αξιολόγηση της αξιοπιστίας των δηλώσεών του κατά τη συνέντευξη δύναται να συνεκτιμηθεί στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, λαμβανομένης υπόψη της έκτασης του ελέγχου που ασκεί το Δικαστήριο.

 

23.          Προχωρώντας στην κατ’ ουσίαν εξέταση των ισχυρισμών του Αιτητή, παρατηρείται ότι, κατά την καταγραφή της αίτησής του, ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του μετά τη συμμετοχή του σε διαδήλωση κατά του φόρου RAM, ο οποίος, κατά τα λεγόμενά του, είχε επιβληθεί παράνομα από τον Υπουργό Augustin Kibassa Malim. Ισχυρίστηκε ότι, εξαιτίας της συμμετοχής του στη διαδήλωση, συνελήφθη, υποβλήθηκε σε βασανιστήρια και απειλήθηκε κατά της ζωής του από στενούς συνεργάτες του εν λόγω Υπουργού (βλ. ερυθρό 1 και μετάφραση αυτού στο ερυθρό 5 του φακέλου).

 

24.          Κατά το στάδιο της συνέντευξης, ο Αιτητής ανέφερε ότι γεννήθηκε το 1996 στην κοινότητα Kasa-Vubu της Kinshasa, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ), όπου διέμενε συνήθως. Είναι άγαμος, χριστιανός ορθόδοξος και ανήκει στην εθνοτική ομάδα Mukongo. Δήλωσε ότι γνωρίζει γραφή και ανάγνωση στη Lingala και τη γαλλική γλώσσα, ενώ ομιλεί λίγα αγγλικά και ελληνικά.

 

25.          Ως προς την οικογενειακή του κατάσταση, ανέφερε ότι ο πατέρας του απεβίωσε το 2021, ενώ η μητέρα του και τα αδέλφια του μετέβησαν στη Γαλλία το 2011. Ένας αδελφός του βρίσκεται στην Κύπρο ως αιτών διεθνούς προστασίας, η αίτηση του οποίου απορρίφθηκε τον Φεβρουάριο του 2025. Στην Kinshasa διαμένουν άλλα συγγενικά του πρόσωπα και ένας φίλος του, ενώ μία θεία του βρίσκεται στη Γερμανία και ένας θείος του στο Βέλγιο. Ο ίδιος διατηρεί επικοινωνία με τη μητέρα και τα αδέλφια του.

 

26.          Ο Αιτητής είναι απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κάτοχος διπλώματος επαγγελματικής κατάρτισης στη μηχανική. Στη χώρα καταγωγής του εργάστηκε σε κουζίνα ξενοδοχείου και ως προσωπικός οδηγός, ενώ από τον Ιανουάριο του 2020 συντηρούνταν οικονομικά από τον θείο του. Στην Κύπρο εργάζεται από το 2023 σε πρατήριο καυσίμων.

 

27.          Δήλωσε ότι είναι υγιής και δεν ανέφερε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας ή άλλη μορφή ευαλωτότητας. Ως προς το ταξίδι του, ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη ΛΔΚ στις 11.3.2022, αναχωρώντας από το αεροδρόμιο Ndjili με προορισμό την Κωνσταντινούπολη. Στις 12.3.2022 αφίχθηκε στις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές, όπου παρέμεινε για περίπου δύο μήνες, και στις 24.5.2022 εισήλθε στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές. Ταξίδεψε μαζί με τον αδελφό του, με το διαβατήριο και τη φοιτητική θεώρηση εισόδου του, χωρίς να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα κατά την έξοδό του από τη χώρα.

 

28.          Κατά την ελεύθερη αφήγησή του, ο Αιτητής ανέφερε ότι αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του λόγω της ανασφάλειας, της εκτεταμένης εγκληματικότητας και της δράσης των «Kulunas» στην Kinshasa. Περιέγραψε την πόλη ως «ένα χάος» και αναφέρθηκε, επίσης, στη ρύπανση και στα πολλαπλά προβλήματα της περιοχής όπου διέμενε. Για τους λόγους αυτούς, ενημέρωσε τη μητέρα του ότι επιθυμούσε να ταξιδέψει και να εγκαταλείψει τη χώρα. Ερωτηθείς εάν είχε υποστεί προσωπικά οποιοδήποτε περιστατικό, ανέφερε ότι είχε συλληφθεί μία φορά, το 2016. Εξήγησε ότι, μολονότι παρέμεινε στη χώρα μέχρι το 2022, εργαζόταν ως οδηγός από το πρωί μέχρι το βράδυ και, μετά την εργασία του, επέστρεφε απευθείας στην οικία του.

 

29.          Ως προς το περιστατικό της σύλληψης, ανέφερε ότι, κατά την επιστροφή του από νυχτερινό κέντρο, αστυνομικό όχημα σταμάτησε τον ίδιο και τα πρόσωπα που τον συνόδευαν και τους ζήτησε να επιδείξουν τις ταυτότητές τους. Επειδή ορισμένοι δεν είχαν μαζί τους ταυτότητα, συνελήφθησαν τρία άτομα, μεταξύ των οποίων και ο ίδιος. Κρατήθηκαν σε κελί και τους αφαιρέθηκαν τα κινητά τους τηλέφωνα, ενώ αφέθηκαν ελεύθεροι τρεις ημέρες αργότερα, μετά την παρέμβαση των οικογενειών τους. Διευκρίνισε ότι κατά την κράτησή του δεν υπέστη βλάβη ή κακομεταχείριση.

 

30.          Ο Αιτητής αναφέρθηκε, επίσης, στην απαγωγή συγγενικού του προσώπου από εγκληματίες περί το 2020, λόγω των ακριβών κοσμημάτων που φορούσε ενώ ανέμενε ταξί. Παρότι αρχικά αναφέρθηκε στο πρόσωπο αυτό ως αδελφή του, διευκρίνισε ότι επρόκειτο για την εξαδέλφη του, την οποία θεωρεί ως αδελφή του.

 

31.          Όταν του υποδείχθηκε ότι, σύμφωνα με εξωτερικές πηγές, στην Kinshasa υπάρχουν σχολεία, νοσοκομεία και δυνατότητες απασχόλησης, ο Αιτητής επανέλαβε ότι η κατάσταση στην πόλη αποτελεί «ένα χάος» και ότι, κατά την άποψή του, είναι προτιμότερο να ζει κάποιος στην Ευρώπη.

 

32.          Ερωτηθείς για την ουσιώδη απόκλιση μεταξύ των όσων είχε καταγράψει στην αρχική αίτησή του και των δηλώσεών του κατά τη συνέντευξη, ο Αιτητής ανέφερε ότι η αρχική αναφορά αφορούσε πρόβλημα του αδελφού του και όχι τον πραγματικό λόγο της δικής του αναχώρησης. Εξήγησε ότι, κατά την άφιξή τους στον χώρο υποδοχής, τους ζητήθηκε να καταγράψουν συνοπτικά τους λόγους για τους οποίους βρίσκονταν εκεί και ότι ο ίδιος κατέγραψε παρόμοια στοιχεία με τον αδελφό του, αναμένοντας την κύρια συνέντευξη για να εκθέσει τους πραγματικούς λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη ΛΔΚ.

 

33.          Κληθείς να επιβεβαιώσει κατά πόσον οι αναφορές της αρχικής αίτησης περί συμμετοχής σε διαδήλωση, σύλληψης, βασανιστηρίων και απειλών δεν ανταποκρίνονταν στους πραγματικούς λόγους της αναχώρησής του, απάντησε καταφατικά και δήλωσε ότι ο πραγματικός λόγος ήταν η γενική κατάσταση ανασφάλειας και εγκληματικότητας που περιέγραψε κατά τη συνέντευξη.

 

34.          Τέλος, ερωτηθείς εάν η μετεγκατάστασή του σε άλλο μέρος της ΛΔΚ θα αποτελούσε λύση, απάντησε αρνητικά, αναφέροντας ότι είχε ασκήσει μεγάλη πίεση στη μητέρα του για να μπορέσει να εγκαταλείψει τη χώρα. Ως προς το ενδεχόμενο επιστροφής του, παραδέχθηκε ότι κανείς δεν του είχε ζητήσει να φύγει και ότι δεν υπήρχε οποιοδήποτε πρόσωπο που τον καταδίωκε, πλην όμως δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να επιστρέψει.

 

35.          Αξιολογώντας τις δηλώσεις του Αιτητή, οι Καθ’ ων η αίτηση διέκριναν δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς: πρώτον, την ταυτότητα, τη χώρα καταγωγής και το προσωπικό του προφίλ και, δεύτερον, τη γενική κατάσταση που επικρατεί στην Kinshasa.

 

36.          Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε πλήρως αποδεκτός, καθώς κρίθηκε ότι ο Αιτητής απάντησε με ακρίβεια στα σχετικά ερωτήματα.

 

37.          Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε επίσης αποδεκτός, καθότι οι δηλώσεις του Αιτητή κρίθηκαν συνεκτικές και επαρκώς λεπτομερείς ως προς την κατάσταση που βίωσε στην Kinshasa. Ειδικότερα, παρέθεσε πληροφορίες για το περιστατικό της τριήμερης κράτησής του και την απαγωγή της εξαδέλφης του από εγκληματίες. Κρίθηκε, ωστόσο, ότι επρόκειτο για μεμονωμένα περιστατικά, απότοκα της γενικότερης κατάστασης στη ΛΔΚ, και όχι για στοχευμένες πράξεις δίωξης εναντίον του ίδιου ή της οικογένειάς του.

 

38.          Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, οι Καθ’ ων η αίτηση ανέτρεξαν σε εξωτερικές πηγές, από τις οποίες προκύπτει ότι στην Kinshasa παρατηρείται αυξημένη ανασφάλεια και σοβαρή εγκληματικότητα, περιλαμβανομένων ένοπλων ληστειών, βίαιων επιθέσεων και απαγωγών, καθώς και δράση συμμοριών νεολαίας, γνωστών ως «Kulunas». Καταγράφονται, επίσης, διαδηλώσεις οι οποίες ενίοτε αντιμετωπίζονται με βία από τις αρχές, καθώς και σημαντικές αδυναμίες της αστυνομίας ως προς την αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων της. Οι εν λόγω πληροφορίες επιβεβαιώνουν, σε γενικό επίπεδο, την ύπαρξη προβλημάτων ασφάλειας και εγκληματικότητας στην Kinshasa και συνάδουν με το γενικό πραγματικό υπόβαθρο των δηλώσεων του Αιτητή. Ως εκ τούτου, δεδομένης και της αποδοχής της εσωτερικής αξιοπιστίας των σχετικών δηλώσεών του, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός. Στη βάση των δύο αποδεκτών ουσιωδών ισχυρισμών, του προσωπικού προφίλ του Αιτητή και των πληροφοριών για την κατάσταση ασφαλείας στην Kinshasa, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι δεν συντρέχουν εύλογοι λόγοι να θεωρηθεί ότι, σε περίπτωση επιστροφής του, ο Αιτητής θα υποστεί δίωξη ή θα διατρέξει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

 

39.          Ως προς την οικονομική του επιβίωση, κρίθηκε ότι ο Αιτητής δύναται να εξασφαλίσει επαρκές επίπεδο διαβίωσης σε περίπτωση επιστροφής. Πρόκειται για υγιή άνδρα σε παραγωγική ηλικία, χωρίς ιδιαίτερη ευαλωτότητα, με ικανοποιητικό μορφωτικό επίπεδο, επαγγελματική κατάρτιση και εργασιακή πείρα τόσο στη χώρα καταγωγής του όσο και στην Κύπρο. Διαθέτει, επίσης, υποστηρικτικό δίκτυο συγγενικών και φιλικών προσώπων στην Kinshasa.

 

40.          Προχωρώντας στη νομική ανάλυση, κρίθηκε ότι δεν προέκυπτε βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης κατά την έννοια του άρθρου 3 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2023, ούτε πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης δυνάμει του άρθρου 19(2)(α) και (β) των ίδιων Νόμων. Ως προς το άρθρο 19(2)(γ), λαμβανομένου υπόψη του ατομικού προφίλ του Αιτητή σε συνάρτηση με επικαιροποιημένες πληροφορίες για την κατάσταση ασφαλείας στην Kinshasa, κρίθηκε ότι δεν διατρέχει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως άμαχος λόγω αδιάκριτης βίας, δεδομένου ότι στην Kinshasa δεν λαμβάνει χώρα διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη.

 

41.          Προχωρώντας το Δικαστήριο σε de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιόν του δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, το Δικαστήριο συντάσσεται με τη διάκριση των επιμέρους ουσιωδών ισχυρισμών του Αιτητή. Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.^[1]

 

42.          Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, το Δικαστήριο εξέτασε κατά πόσον όσα ο Αιτητής είχε αναφέρει κατά την αρχική υποβολή της αίτησής του και ειδικότερα η σύλληψη, τα βασανιστήρια και οι απειλές κατά της ζωής του από στενούς συνεργάτες του Υπουργού Augustin Kibassa Malima— μπορούσαν να αξιολογηθούν ως αυτοτελής ουσιώδης ισχυρισμός. Μολονότι τα εν λόγω περιστατικά, εφόσον γίνονταν αποδεκτά, θα μπορούσαν να επηρεάσουν ουσιωδώς την αξιολόγηση της αίτησής του, ο Αιτητής, κληθείς κατά τη συνέντευξη να εξηγήσει τη διαφοροποίηση της αφήγησής του, δήλωσε ρητώς ότι τα στοιχεία αυτά δεν ανταποκρίνονταν στους πραγματικούς λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του. Αντιθέτως, επιβεβαίωσε ότι ο πραγματικός λόγος της αναχώρησής του ήταν η γενικότερη κατάσταση ανασφάλειας και εγκληματικότητας στην Kinshasa.

 

43.          Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο δεν κρίνει ότι τα περιστατικά που καταγράφηκαν στην αρχική αίτηση μπορούν να αξιολογηθούν ως αυτοτελής ουσιώδης ισχυρισμός, διαφορετικός από εκείνον που ο ίδιος ο Αιτητής υιοθέτησε και επιβεβαίωσε κατά τη συνέντευξή του. Η ρητή αποστασιοποίησή του από την αρχική εκδοχή δεν επιτρέπει τη μεταγενέστερη αξιοποίησή της προς θεμελίωση αυτοτελούς περιστατικού προσωπικής δίωξης. Συνεπώς, η ex nunc αξιολόγηση επικεντρώνεται στα πραγματικά περιστατικά και στον ουσιώδη ισχυρισμό που ο Αιτητής προέβαλε ως πραγματικούς κατά τη συνέντευξή του.

 

44.          Ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό, το Δικαστήριο συντάσσεται με τα ευρήματα των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με την ταυτότητα, τη χώρα καταγωγής και το προσωπικό προφίλ του Αιτητή. Οι σχετικές δηλώσεις του υπήρξαν σαφείς και συνεκτικές και επιβεβαιώνονται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου και, ιδίως, από το διαβατήριό του. Ως εκ τούτου, ο εν λόγω ισχυρισμός γίνεται αποδεκτός.

 

45.          Ως προς τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, το Δικαστήριο αποδέχεται την ύπαρξη γενικότερης κατάστασης ανασφάλειας και εγκληματικότητας στην Kinshasa. Ο Αιτητής αναφέρθηκε ειδικότερα στην παρουσία και τη δράση των «Kulunas», καθώς και στα ευρύτερα προβλήματα που, κατά τα λεγόμενά του, επικρατούν στην πόλη. Αναφέρθηκε, επίσης, στη σύλληψη και τριήμερη κράτησή του από τις αστυνομικές αρχές, χωρίς να υποστεί οποιαδήποτε κακομεταχείριση, καθώς και στην απαγωγή της εξαδέλφης του από ληστές.

 

46.          Οι δηλώσεις του ως προς τα περιστατικά αυτά περιείχαν επαρκείς πληροφορίες και παρουσίαζαν συνέπεια ως προς τον γενικό πυρήνα τους. Εντούτοις, από την ίδια την αφήγηση του Αιτητή δεν προκύπτει ότι η σύλληψή του ή η απαγωγή της εξαδέλφης του συνδέονταν με οποιοδήποτε ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, ιδιότητα ή δραστηριότητα του ιδίου ή της οικογένειάς του. Αντιθέτως, πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά εντασσόμενα στο γενικότερο περιβάλλον εγκληματικότητας και ανασφάλειας της Kinshasa και όχι για εκδηλώσεις προσωπικής ή στοχευμένης δράσης εναντίον του Αιτητή.

 

47.          Ως προς ειδικότερα την αναφορά του στους «Kulunas», οι διαθέσιμες εξωτερικές πηγές επιβεβαιώνουν την ύπαρξη και τη βίαιη δράση τέτοιων εγκληματικών ομάδων στην Kinshasa. Σύμφωνα με δημοσίευμα της οργάνωσης Friends of the Congo (FOTC), η εγκληματικότητα στους δρόμους της Kinshasa συνδέεται συχνά με συμμορίες γνωστές ως «Kulunas», οι οποίες εμπλέκονται, μεταξύ άλλων, σε βίαιες ληστείες, εκβιασμούς και επιθέσεις και δραστηριοποιούνται σε διάφορες συνοικίες της πρωτεύουσας.[2]  Η ίδια πηγή αναφέρεται στην εντατικοποίηση των επιχειρήσεων των κρατικών αρχών εναντίον των ομάδων αυτών, περιλαμβανομένης της επιχείρησης «Ndobo» και μαζικών συλλήψεων υπόπτων. Αντίστοιχα, το Associated Press μετέδωσε τον Ιανουάριο του 2025 τη μεταφορά περισσότερων από 170 προσώπων, τα οποία είχαν καταδικαστεί για ένοπλες ληστείες και χαρακτηρίζονταν ως μέλη των «Kulunas», σε φυλακή υψίστης ασφαλείας. [3]

 

48.          Περαιτέρω πληροφορίες καταδεικνύουν ότι ο όρος «Kuluna» χρησιμοποιείται για ομάδες κυρίως νεαρών παραβατών και συμμορίες δρόμου, συχνά οπλισμένες με ματσέτες, οι οποίες ασκούν βία και εκφοβισμό.[4] Έκθεση της Global Initiative against Transnational Organized Crime αναφέρει ότι οι ομάδες αυτές επεκτάθηκαν σταδιακά από περιφερειακές προς κεντρικότερες περιοχές της Kinshasa, συνδέονται με συγκεκριμένες γειτονιές και εμπλέκονται σε βίαιες επιθέσεις, ενώ καταγράφεται και η περιστασιακή αξιοποίησή τους από πολιτικά πρόσωπα ως «μισθώσιμου» ανθρώπινου δυναμικού. [5]

 

49.          Οι ανωτέρω πληροφορίες επιβεβαιώνουν το γενικό και αντικειμενικό σκέλος του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού, ήτοι την ύπαρξη εγκληματικότητας, ανασφάλειας και βίαιης δράσης των «Kulunas» στην Kinshasa. Δεν επιβεβαιώνουν, όμως, οποιαδήποτε προσωπική σύνδεση του Αιτητή ή της οικογένειάς του με τις εν λόγω ομάδες, ούτε καταδεικνύουν ότι αποτέλεσαν ή ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο εξατομικευμένης στοχοποίησης. Άλλωστε, ο ίδιος ο Αιτητής δήλωσε ότι κανείς δεν τον καταδίωκε ούτε του είχε ζητήσει να εγκαταλείψει τη χώρα του.

 

50.          Κατά συνέπεια, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός γίνεται αποδεκτός μόνο ως προς τη γενικότερη κατάσταση ανασφάλειας και εγκληματικότητας που επικρατεί στην Kinshasa. Δεν γίνεται, αντιθέτως, αποδεκτό ότι ο Αιτητής υπήρξε αντικείμενο προσωπικής στοχοποίησης ή ότι τα περιστατικά που περιέγραψε αποκαλύπτουν οποιοδήποτε ιδιαίτερο και εξατομικευμένο ενδιαφέρον σε βάρος του. Η αξιολόγηση της σημασίας της αποδεκτής γενικής κατάστασης, υπό το φως του προσωπικού προφίλ του Αιτητή και των συνθηκών που επικρατούν κατά τον χρόνο εξέτασης της υπόθεσης, αποτελεί αντικείμενο της νομικής υπαγωγής που ακολουθεί.

 

51.          Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου που διατρέχει ο Αιτητής, στη βάση των δύο αποδεκτών ουσιωδών ισχυρισμών του, επιπρόσθετα προς όσα καταγράφονται στην Εισηγητική-Έκθεση, ιδίως όσον αφορά στην επικαιροποιημένη εικόνα της κατάστασης ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του, παρατηρούνται τα εξής:

 

52.          Όσον αφορά στη γενική κατάσταση ασφαλείας στη ΛΔΚ, σύμφωνα με το portal “War Watch” της Ακαδημίας της Γενεύης, η ΛΔΚ εμπλέκεται σε αρκετές μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις εντός των εδαφών της εναντίον ορισμένων μη κρατικών ένοπλων ομάδων, μεταξύ των οποίων οι ADF (Allied Democratic Forces), FDLR (Forces démocratiques de libération du Rwanda), CODECO (Coopérative pour le développement du Congo) και M23.^[6] Ειρηνευτική αποστολή των Ηνωμένων Εθνών (UN Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo- MONUSCO) υποστηρίζει τις ένοπλες δυνάμεις της ΛΔΚ^[7], και το Συμβούλιο Ασφαλείας,  με το ψήφισμά του υπ' αρ. 2765 (2024), αποφάσισε την επέκταση της εντολής της MONUSCO μέχρι τις 20.12.2025^[8]. Οι περιοχές Kivu, Kasai και Ituri είναι αυτές οι οποίες πλήττονται σε μεγαλύτερο βαθμό από τις ένοπλες συγκρούσεις, αν και η βία είναι εκτεταμένη και επηρεάζει ολόκληρη τη χώρα.^[9] Ειδικά στην Kinshasa, οι προαναφερόμενες οργανώσεις, δεν παρουσιάζονται ως δρώσες.^[10]

 

53.          Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας που καλύπτει το 2024, αναφέρει ότι οι επιθέσεις κατά αμάχων συνεχίστηκαν καθώς κλιμακώθηκε η σύγκρουση μεταξύ ένοπλων ομάδων και κυβερνητικών δυνάμεων. Τουλάχιστον 100 άμαχοι σκοτώθηκαν ως αποτέλεσμα αδιάκριτων βομβαρδισμών από τις κυβερνητικές δυνάμεις και τις ένοπλες ομάδες. Οι κυβερνητικές δυνάμεις εκτέλεσαν εξωδικαστικά 250 άτομα. Υπήρξε ανησυχητική αύξηση των αναφερόμενων περιπτώσεων σεξουαλικής και έμφυλης βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας που σχετίζεται με τη σύγκρουση. Περισσότεροι από 7 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν εκτοπιστεί στο εσωτερικό της χώρας - το 80% των οποίων είχε διαφύγει από τις ένοπλες συγκρούσεις - και ζούσαν σε άθλιες συνθήκες. Η επέκταση των έργων εξόρυξης οδήγησε σε μαζικές αναγκαστικές εξώσεις και στην άρνηση δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων για στέγαση, υγεία, νερό και άλλες βασικές υπηρεσίες. Τα δικαιώματα της ελευθερίας της έκφρασης, της ειρηνικής συνάθροισης και του συνεταιρίζεσθαι περιορίστηκαν, ιδίως στις επαρχίες Ituri και Nord-Kivu, όπου επιβλήθηκε μια μορφή στρατιωτικού νόμου. Ακτιβιστές, μέλη της αντιπολίτευσης, δημοσιογράφοι και άλλοι υποβλήθηκαν σε αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις και στερήθηκαν το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη. Ένα μέλος του κόμματος της αντιπολίτευσης καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης αφού δήλωσε ότι είχε βιαστεί κατά τη διάρκεια της αυθαίρετης κράτησής του. Περισσότεροι από 120 κρατούμενοι πέθαναν και εκατοντάδες γυναίκες κρατούμενες βιάστηκαν στις φυλακές Μακάλα όταν, σύμφωνα με τις αρχές, ορισμένοι κρατούμενοι έκαναν απόπειρα απόδρασης. Υπήρξε έξαρση των θανατικών καταδικών μετά την ανακοίνωση της κυβέρνησης ότι θα επαναλάβει τις εκτελέσεις^[11].

 

54.          Η ίδια πηγή αναφέρει ότι, τον Ιανουάριο του 2024, ο πρόεδρος Tshisekedi ορκίστηκε για δεύτερη θητεία μετά τις προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές του Δεκεμβρίου 2023. Η νέα κυβέρνηση ορκίστηκε έξι μήνες μετά τις εκλογές, με πρωθυπουργό για πρώτη φορά μια γυναίκα.

 

55.          Οι ένοπλες συγκρούσεις στα ανατολικά συνεχίστηκαν, καθώς οι πολιτικές διαδικασίες παρέμεναν στάσιμες. Τον Σεπτέμβριο, οι κυβερνητικές δυνάμεις πολέμησαν εναντίον των Δημοκρατικών Δυνάμεων για την Απελευθέρωση της Ρουάντα (FDLR), μιας ένοπλης ομάδας, στην επαρχία Nord-Kivu. Εν τω μεταξύ, οι δυνάμεις της Ουγκάντα και της κυβέρνησης συνέχισαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους στις επαρχίες Nord-Kivu και Ituri κατά των Συμμαχικών Δημοκρατικών Δυνάμεων (ADF), μιας ένοπλης ομάδας της Ουγκάντα, και απελευθέρωσαν τουλάχιστον 500 άτομα που είχαν απαχθεί από τις ADF. Οι στρατιωτικές αυτές επιχειρήσεις είχαν ως αποτέλεσμα τον περαιτέρω εκτοπισμό του πληθυσμού και την επιδείνωση της ανθρωπιστικής κρίσης.

 

56.          Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ άλλων στην πρωτεύουσα Κινσάσα, σε σχέση με την ένοπλη σύγκρουση μεταξύ του Κινήματος της 23ης Μαρτίου (M23), μιας ένοπλης ομάδας που φέρεται να υποστηρίζεται από τη Ρουάντα, και των κυβερνητικών δυνάμεων της ΛΔΚ και των συμμάχων τους. Οι διαμαρτυρίες αφορούσαν επίσης τη φερόμενη υποστήριξη των δυτικών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, προς τη Ρουάντα. Η διακοινοτική βία επεκτάθηκε στις επαρχίες Kasai, Kwango, Kwilu, Mai-Ndombe και Tshopo και οδήγησε σε περαιτέρω σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τον Οκτώβριο (2024), ο πρόεδρος Tshisekedi ανακοίνωσε την πρόθεσή του να αναθεωρήσει το σύνταγμα του 2006. Η Καθολική Εκκλησία και άλλοι φορείς της κοινωνίας των πολιτών προειδοποίησαν ότι η κίνηση αυτή θα αποσταθεροποιούσε περαιτέρω τη χώρα. Τον Αύγουστο (2024), ο ΠΟΥ κήρυξε την έξαρση των κρουσμάτων ευλογιάς ως «έκτακτη ανάγκη δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος». Οι δάσκαλοι σε αρκετές επαρχίες οργάνωσαν απεργίες με αίτημα αυξήσεις μισθών^[12].

 

57.          Πρόσφατη έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες ημερομηνίας 27.2.2026 αναφέρει ότι «Η βία κλιμακώθηκε στα ανατολικά της χώρας παρά την κατάπαυση του πυρός που διαπραγματεύτηκε η Αγκόλα και επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου. Αναφορές έκαναν λόγο για επιθέσεις με drones, δολοφονίες, απαγωγές και άλλες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε πληγείσες περιοχές. Επίσης, καταγράφηκε μαζικός εσωτερικός εκτοπισμός στους νομούς Βόρειο Κίβου, Νότιο Κίβου και Ιτούρι ως αποτέλεσμα αυτών των συγκρούσεων».^[13]

 

58.          Ως προς τον αριθμό των περιστατικών ασφαλείας στην Kinshasa, ευρύτερη περιοχή στην οποία βρίσκεται ο τόπος καταγωγής και τόπος τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή (κοινότητα Kasa-Vubu), βάσει στοιχείων από το ACLED, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 21.8.2026), καταγράφηκαν 61 περιστατικά πολιτικής βίας^[14], από τα οποία προκλήθηκαν 40 θάνατοι.^[15] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της Kinshasa εκτιμάται ότι ανέρχεται στα 21,9 εκατομμύρια (εκτίμηση του 2026) κατοίκους.^[16]

 

59.          Από τα ανωτέρω στοιχεία προκύπτει ότι, παρά τις κατά καιρούς πολιτικές αναταραχές και τα μεμονωμένα περιστατικά βίας που καταγράφονται στην Kinshasa, δεν αποτελεί περιοχή στην οποία λαμβάνει χώρα ένοπλη σύρραξη, καθώς οι ένοπλες συγκρούσεις που πλήττουν τη ΛΔΚ εντοπίζονται κυρίως στις ανατολικές περιοχές της χώρας. Ειδικότερα, οι κύριες ένοπλες ομάδες που εμπλέκονται στις συγκρούσεις δεν παρουσιάζονται ως δρώσες στην Kinshasa. Περαιτέρω, λαμβανομένων υπόψη του αριθμού και της φύσης των καταγεγραμμένων περιστατικών ασφαλείας σε συνάρτηση με τον ιδιαίτερα μεγάλο πληθυσμό της πρωτεύουσας, δεν προκύπτει κατάσταση γενικευμένης και αδιάκριτης βίας τέτοιας έντασης ώστε η παρουσία και μόνον ενός αμάχου στην Kinshasa να τον εκθέτει σε πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

 

60.          Ως προς τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, ειδικώς ως προς το θρησκευτικό του προφίλ ως χριστιανός (ορθόδοξος), πέραν της απουσίας εκπεφρασμένου φόβου ένεκα αυτής της παραμέτρου ή άλλων συναφών προσωπικών περιστάσεων, σύμφωνα με εξωτερικές πηγές, το σύνταγμα της ΛΔΚ απαγορεύει τις θρησκευτικές διακρίσεις και προβλέπει την ελευθερία της θρησκείας και το δικαίωμα λατρείας, με την επιφύλαξη της «συμμόρφωσης με τον νόμο, τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ηθική και τα δικαιώματα των άλλων». Ορίζει δε ότι το δικαίωμα στη θρησκευτική ελευθερία δεν μπορεί να καταργηθεί ακόμη και όταν η κυβέρνηση κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή πολιορκία.  Σύμφωνα με έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Η.Π.Α του 2023, σχετικά με τη θρησκευτική ελευθερία στη ΛΔΚ, οι χριστιανοί αποτελούν το 95,1% του πληθυσμού και 48,1% των χριστιανών είναι προτεστάντες. Αν και καταγράφηκαν κάποιες επιθέσεις από το ISIS-DRC/ADF, αυτές αφορούσαν αδιακρίτως βία κατά πολιτών^[17]. Ως εκ τούτου, ούτε ένεκα του θρησκευτικού του προφίλ ευλόγως αναμένεται ο Αιτητής να αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα.

 

61.          Ούτε, επίσης, προκύπτει τέτοιος βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος λόγω της εθνοτικής καταγωγής του Αιτητή, καθώς δεν εντοπίστηκαν οποιεσδήποτε πληροφορίες που να παραπέμπουν σε εμπλοκή της εθνοτικής φυλής του Αιτητή, ήτοι Mukongo, σε εσωτερικές διενέξεις, ή διακρίσεις εναντίον ατόμων που ανήκουν στην εν λόγω φυλή. Σημειώνεται, ότι ούτε ο Αιτητής πρόβαλε οποιοδήποτε υποκειμενικό φόβο προς αυτή την κατεύθυνση.

 

62.          Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση λαμβάνοντας υπόψη και το προσωπικό προφίλ του Αιτητή, ως αυτό έγινε αποδεκτό και ειδικότερα ότι ο Αιτητής είναι νεαρός, υγιής, ικανοποιητικού μορφωτικού επιπέδου, με πρότερη εργασιακή εμπειρία στη χώρα του αλλά και κατά τη παραμονή του στη Κυπριακή Δημοκρατία, απέκτησε επαγγελματικές δεξιότητες και εμπειρία και με υποστηρικτικό/οικογενειακό δίκτυο, και χωρίς οποιοδήποτε σημείο ευαλωτότητας, κρίνεται πως σε συνάρτηση με τις παρατεθείσες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του, δεν πιθανολογείται ότι σε περίπτωση επιστροφής του εκεί, θα εκτεθεί ευλόγως σε κίνδυνο.

 

63.          Υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης κινδύνου, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο καθεστώς του πρόσφυγα, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 για τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 10 αυτού.

 

64.          Ούτε επίσης τεκμηριώνεται, η υπαγωγή του στο καθεστώς επικουρικής προστασίας (άρθρο 15 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347), καθώς ο Αιτητής δεν τεκμηριώνει, αλλά και από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

 

65.          Ειδικότερα, στην προκειμένη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό και δεδομένου ότι ο Αιτητής δεν τεκμηρίωσε, ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32] ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του [βλ άρθρο 15 (α) και (β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347].

 

66.          Ούτε εξάλλου, προκύπτει ότι συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τόπο συνήθους διαμονής του, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο προσφεύγων, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή [βλ. άρθρο 15 (γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94  Elgafaji, σκέψη 43].

 

67.          Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς επικουρικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε Αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε Αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους υπαγωγής του στο καθεστώς του πρόσφυγα, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 15 (γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».

 

68.          Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C‑549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I‑11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C‑119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. [Βλ. απόφαση της 30ης Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28].

 

69.          Ενόψει των ανωτέρω ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών, δεν υφίσταται ένοπλη σύρραξη στον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή  συνεπώς παρέλκει η περαιτέρω εξέταση των υπόλοιπων συστατικών στοιχείων της εν λόγω διάταξης. Επικουρικώς, ο Αιτητής δεν παρουσιάζει οποιοδήποτε στοιχείο του προφίλ το οποίο θα επέτεινε τυχόν κίνδυνο. Υπό το φως των ανωτέρω, δεν δικαιολογείται η υπαγωγή του Αιτητή στο αντίστοιχο καθεστώς.

 

70.          Ως προς την απόφαση επιστροφής του, από τα ενώπιόν μου στοιχεία, δεν προκύπτει καταρχήν οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω (βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C- 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51, υπόθεση C-313/25 PPU, GB κατά Minister van Asiel en Migratie [Adrar], ECLI:EU:C:2025:647, ιδίως σκέψεις 60 έως 66).

 

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, με €1000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση.

                                                                       

                                                                                   

                                                                                                Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.