K.T.O. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθ. Αρ.: 3119/24, 30/9/2026
print
Τίτλος:
K.T.O. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου, Υπόθ. Αρ.: 3119/24, 30/9/2026

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 3119/24

30 Σεπτεμβρίου, 2026

[Μ. ΠAΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

K.T.O. εκ Νιγηρίας

Αιτητής

-και-

Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω της

Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

 

Ανδρέας Δ. Δημητρίου (κος), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Α. Αναστασιάδη (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση

 

ΑΠΟΦΑΣΗ 

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π:  Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση των Καθ’ ων η Αίτηση, ημερομηνίας 23/05/2024, η οποία του κοινοποιήθηκε στις 05/08/2024 και με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία.

 

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, ως έχουν τεθεί στην Ένσταση των Καθ’ ων η Αίτηση και υποστηρίζονται από τον διοικητικό φάκελο (στο εξής αναφερόμενος ως «δ.φ.») ο οποίος κατατέθηκε ως Τεκμήριο Α κατά τις διευκρινίσεις, έχουν ως ακολούθως:

 

Ο Αιτητής είναι υπήκοος της Νιγηρίας και εισήλθε παρατύπως στην Κυπριακή Δημοκρατία όπου στις 27/03/2023 συμπλήρωσε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 07/05/2024 και 15/05/2024 πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις του Αιτητή από αρμόδια λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου προς εξέταση του αιτήματός του για διεθνή προστασία. Κατόπιν των συνεντεύξεων, η λειτουργός ετοίμασε Έκθεση – Εισήγηση ημερομηνίας 23/05/2024 προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου. Αυθημερόν, ο εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου,  ενέκρινε την ανωτέρω εισήγηση και απέρριψε την αίτηση του Αιτητή για διεθνή προστασία. Στις 05/07/2024 ετοιμάστηκε από την Υπηρεσία Ασύλου απορριπτική επιστολή συνοδευόμενη με την αιτιολόγηση αυτής, η οποία επιδόθηκε στον Αιτητή δια χειρός στις 05/08/2024.

 

Στις 12/08/2024 καταχωρήθηκε η υπό κρίση προσφυγή στο Δικαστήριο.

 

Νομικοί ισχυρισμοί 

Δια της αίτησης ακυρώσεώς του, ο Αιτητής, δια μέσου του συνηγόρου του, προβάλλει πλείονες λόγους ακυρώσεως της προσβαλλόμενης απόφασης. Στα πλαίσια της γραπτής του αγόρευσης, ο Αιτητής προβάλλει λόγους ακύρωσης που αφορούν στην έλλειψη δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολογίας, την εμφιλοχώρηση πραγματικής πλάνης και παραβίαση της διαδικασίας και του Νόμου, στην κατάχρηση εξουσίας και καταληκτικά, στην αναρμοδιότητα οργάνου που εξέδωσε την απόφαση.

 

Οι Καθ’ ων η Αίτηση μέσω της γραπτής τους αγόρευσης αντιτάσσουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι καθόλα νόμιμη και ορθή, σύμφωνη με τις νομοθετημένες διατάξεις και προϊόν δέουσας και επαρκούς έρευνας και αιτιολογίας και ότι ουδεμία πλάνη παρείσφρησε στην κρίση τους ως ισχυρίσθηκε ο Αιτητής, ισχυρισμό τον οποίο εξάλλου διόλου δεν τεκμηρίωσε. Υποστηρίζουν περαιτέρω ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που έφερε στους ώμους του και να αποδείξει ότι συντρέχουν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις χορήγησης σε αυτόν καθεστώτος πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας. Υποβάλλουν ότι δεν συντελέστηκε οποιαδήποτε κατάχρηση εξουσίας και ότι οι Καθ’ ων η Αίτηση ενέργησαν στα πλαίσια της διακριτικής τους ευχέρειας και τέλος, ότι η επίδικη απόφαση λήφθηκε από αρμόδιο όργανο, νομίμως εξουσιοδοτημένο.

 

Κατά την ακρόαση της υπόθεσης, ο συνήγορος του Αιτητή δήλωσε ότι θα προωθήσει την προσφυγή σε σχέση με την ουσία της και συγκεκριμένα αφού ληφθεί υπόψιν επικαιορποιημένη κατάσταση ασφαλείας σε συνάρτηση με το προφίλ του Αιτητή ως Χριστιανός.

 

Κρίνω σκόπιμο όπως εξεταστούν οι λόγοι ακύρωσης σε συνάρτηση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, όπως προκύπτουν από τη διαδικασία ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου αλλά και από το διοικητικό φάκελο της υπόθεσης, ενόψει και της πλήρους δικαιοδοσίας που έχει το παρόν Δικαστήριο.

 

 

Κατά το στάδιο υποβολής της αίτησης διεθνούς προστασίας ο Αιτητής κλήθηκε να καταγράψει τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του και τους λόγους για τους οποίους δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν. Ο Αιτητής κατέγραψε ότι εγκατέλειψε τη χώρα του εξαιτίας κοινοτικών προβλημάτων στα οποία είχε εμπλακεί ο πατέρας του. Ο πατέρας του σκοτώθηκε και η κοινότητά του ήθελε να σκοτώσει και τον ίδιο διότι η οικογένειά του ασπάζεται τον Χριστιανισμό ενώ η κοινότητα ασπάζεται το Ισλάμ (ερ. 1 του δ.φ.).

 

Ο Αιτητής προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου το αυθεντικό διαβατήριό του, εκδοθέν από τις αρχές της χώρας καταγωγής (ερ. 12, 9 του δ.φ.).

 

Κατά τη διάρκεια της πρώτης συνέντευξής του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής δήλωσε ότι ολοκλήρωσε την δευτεροβάθμια εκπαίδευση το 2018 στην πολιτεία Anambra, ομιλεί αγγλικά και Igbo που είναι η μητρική του γλώσσα και ενόσω στην χώρα καταγωγής, εργαζόταν ως μηχανολόγος μηχανικός έως τον Δεκέμβριο 2022 σε κατάστημα με ανταλλακτικά αυτοκινήτων στην κοινότητά του (Νο. 15 Works Road) (ερ. 24/2Χ, 3Χ, 23/5Χ, 22 του δ.φ.). Ο Αιτητής είναι ο πρωτότοκος υιός, έχει έναν νεότερο αδελφό που διαμένει στην κοινότητα Oriuzor με έναν πάστορα που βοήθησε τον Αιτητή να έλθει στην Δημοκρατία, η μητέρα του διαμένει επίσης στην οικία του πάστορα στην ίδια κοινότητα (μετοίκησαν εκεί με τον θάνατο του πατέρα του) και ο πατέρας του σκοτώθηκε τον Ιανουάριο 2023 λόγω κοινοτικής διαμάχης μεταξύ των χριστιανών και των μουσουλμάνων (ερ. 24/4Χ, 5Χ, 7Χ – 9Χ, 23/1Χ, 2Χ του δ.φ.). Ο Αιτητής διατηρεί επικοινωνία με την οικογένειά του (ερ. 23/4Χ του δ.φ.). Ανήκει στην εθνοτική ομάδα Igbo (ερ. 22 του δ.φ.).

 

Σε σχέση με τον τόπο καταγωγής, ο Αιτητής αρχικά δήλωσε ότι γεννήθηκε και διέμενε στην κοινότητα Oriuzor, τοπική αρχή Ezza North, πολιτεία Anambra και ότι αυτή αποτελεί και τόπο προηγούμενης συνήθους διαμονής του. Όταν αντιμετώπισαν ορισμένα προβλήματα, μετοίκησαν στην οικία του πάστορα, τον Ιανουάριο 2023 (ερ. 22/2Χ του δ.φ.). Σε μεταγενέστερη επισήμανση της λειτουργού ότι η κοινότητα Oriuzor δεν διαφαίνεται να ανήκει στην πολιτεία Anambra αλλά στην πολιτεία Ebonyi και ότι η τοπική αρχή Ezza North δεν ανήκει στην εν λόγω πολιτεία, απάντησε ότι βρίσκεται σε σύγχυση (ερ. 18/7Χ, 17/3Χ). Ο Αιτητής κατόπιν παρότρυνσης από την λειτουργό σημείωσε γραπτώς ότι διέμενε στο No. 6 Works Road, Awka, πολιτεία Anambra μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου 2023 (ερ. 17/5Χ του δ.φ.).

 

Αναφορικά με τους κατ’ ιδίαν λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής υποστήριξε ότι εκεί δεν επικρατούν ευνοϊκές συνθήκες για εξεύρεση εργασίας, ακόμη και για απόφοιτους ανώτερων σπουδών, οπότε ήταν προτιμότερο για εκείνον να φύγει προς αναζήτηση εργασίας και ώστε να συνεχίσει τις σπουδές του (ερ. 21/1Χ του δ.φ.).

 

Ερωτηθείς δις εάν υφίσταται κάποιος άλλος λόγος που εγκατέλειψε τη χώρα του, απάντησε αποφατικά (ερ. 21/3Χ, 4Χ του δ.φ.).

 

Σε επισήμανση της αρμόδιας λειτουργού σε σχέση με το περιεχόμενο της αίτησής του για διεθνή προστασία, απάντησε ότι αυτό είναι αληθές και κληθείς να εξηγήσει για τον λόγο που δεν ανέφερε εκ νέου ότι η κοινότητά του επιθυμεί να τον σκοτώσει, απάντησε ότι σε περίπτωση επιστροφής θα σκοτώσουν και τον ίδιο διότι είναι ο πρωτότοκος υιός και ίσως η λειτουργός δεν έδωσε προσοχή στα λεγόμενά του, σε περαιτέρω ερώτηση δε για τον λόγο, απάντησε ότι είχε ήδη αναφερθεί σε αυτό (ερ. 20/2Χ – 4Χ του δ.φ.).

Ερωτηθείς εάν αντιμετώπισε κάτι κατόπιν του θανάτου του πατέρα του, απάντησε αποφατικά (ερ. 20/5Χ του δ.φ.).   Δήλωσε δε ότι τέλη του 2022 έλαβε την απόφαση να φύγει από την χώρα και αποτάθηκε στον πάστορα για βοήθεια αφού ο πατέρας του είχε αποβιώσει∙ σε επισήμανση της λειτουργού ότι το διαβατήριό του εκδόθηκε τον Ιούλιο 2021 και ο πατέρας του απεβίωσε τον Ιανουάριο 2023 απάντησε ότι το είχε ήδη εκδώσει ώστε να φύγει για σκοπούς εργασίας το οποίο δεν μπορούσε να πράξει λόγω έλλειψης πόρων, και κατόπιν του θανάτου του πατέρα του, ο πάστορας τον βοήθησε να διαφύγει (ερ. 19/3Χ, 5Χ του δ.φ.). Σε περαιτέρω επισήμανση ότι προηγουμένως είχε ορίσει τον Ιανουάριο 2023 ως χρόνο θανάτου, απάντησε ότι ίσως να είχε μπερδευτεί και πως πέθανε τον Ιανουάριο 2023 (ερ. 19/6Χ του δ.φ.).

 

Σε σχέση με τον τόπο διαμονής της οικογένειάς του, δήλωσε ότι μετοίκησαν σε έτερο χωριό στην ίδια τοπική αρχή και σε επισήμανση της λειτουργού ότι είχε αναφέρει πως μένουν στην κοινότητα Oriuzor με τον πάστορα, απάντησε πως πλέον κατοικούν στο χωριό Omike – δεν γνωρίζει την τοπική αρχή – και σε επόμενη επισήμανση της λειτουργού για την αντίφαση, απάντησε πως κατοικούν στην ίδια τοπική αρχή αλλά σε άλλο χωριό και συμπλήρωσε ότι διαμένουν με τον πάστορα (ερ. 19/7Χ, 10Χ, 18/1Χ – 3Χ του δ.φ.). Ο ίδιος δεν διέμεινε ποτέ στο εν λόγω χωριό και κληθείς να εξηγήσει πως τότε διέμενε με τον πάστορα, απάντησε ότι δεν διέμενε με αυτόν αλλά με τον εργοδότη του – μετά τον θάνατο του πατέρα του – και πως συνήθιζε να επισκέπτεται την οικία του πάστορα (ερ. 18/3Χ, 5Χ, 7Χ του δ.φ.). Κληθείς να εξηγήσει τον λόγο που δεν το ανέφερε νωρίτερα, απάντησε ότι είχε κατακλυστεί από τις τεθείσες ερωτήσεις (ερ. 18/6Χ του δ.φ.).

 

Στα πλαίσια της δεύτερης συνέντευξής του, ο Αιτητής ανέφερε ότι είχε σφάλει και ότι ενώ γεννήθηκε στην κοινότητα Oriuzor, σε ηλικία 15 ετών μετοίκησε στο No. 15 Works Road, Awka, πολιτεία Anambra με τον εργοδότη του (ερ. 34/2Χ – 5Χ του δ.φ.). Δεν διέμενε στο No. 6 Works Road όπως είχε δηλώσει στην πρώτη συνέντευξη (ερ. 34/6Χ του δ.φ.). Ερωτηθείς για τον χρόνο που η οικογένειά του ξεκίνησε να κατοικεί με τον πάστορα απάντησε τον Νοέμβριο 2023 και σε επισήμανση της λειτουργού για την διαφορετική ημερομηνία που είχε παράσχει στην πρώτη συνέντευξη, απάντησε ότι ο πατέρας του σκοτώθηκε τον Ιανουάριο 2022 και η μητέρα του μετακόμισε με τον πάστορα τον Νοέμβριο 2023, σε επόμενη ερώτηση δε δήλωσε ότι ο θάνατος συνέβη το 2023 (ερ. 34/8Χ, 33/2Χ, 3Χ του δ.φ.).

 

Κληθείς να εξηγήσει πως επηρεάζεται από τις διαμάχες γης εφόσον δεν έχει ζήσει στην κοινότητα από την ηλικία των 15 ετών, απάντησε ότι τον γνωρίζουν στην κοινότητα διότι συνήθιζε να πηγαίνει εκεί με τον πατέρα του (ερ. 33/4Χ του δ.φ.).

 

Οι ισχυρισμοί του Αιτητή αξιολογήθηκαν από την αρμόδια λειτουργό η οποία εντόπισε στην Έκθεση – Εισήγησή της τρεις (3) ουσιώδεις ισχυρισμούς, οι οποίοι προέκυψαν από τις δηλώσεις του Αιτητή:

1.   Ταυτότητα, χώρα καταγωγής και προσωπικά στοιχεία/προφίλ του Αιτητή.

2.   Για σπουδές και εργασία.

3.   Ισχυριζόμενος φόβος του Αιτητή από τους Μουσουλμάνους κατοίκους της κοινότητας για θέματα που αφορούν την γη.

 

Ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό του Αιτητή, η λειτουργός τον έκανε δεκτό, αποδεχόμενη τα στοιχεία του προφίλ του Αιτητή, αφού στοιχειοθετήθηκε η εσωτερική και εξωτερική αξιοπιστία του σε συνάρτηση με πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης και με το πρωτότυπο διαβατήριο του Αιτητή, το οποίο προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου.

 

Ομοίως, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός του Αιτητή έγινε αποδεκτός από την λειτουργό, η οποία σημείωσε επί της εξωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού, ότι τα όσα ανέφερε ο Αιτητής στη συνέντευξη του αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός του και δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι που να δικαιολογούν την οποιαδήποτε ανάλυση των εν λόγω μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης, καταλήγοντας ότι ο Αιτητής, όσον αφορά αυτό το μέρος του αιτήματός του, πρόκειται για οικονομικό μετανάστη.

 

Αντιθέτως, ο τρίτος ουσιώδης ισχυρισμός δεν έγινε αποδεκτός από την λειτουργό καθότι οι δηλώσεις του Αιτητή αξιολογήθηκαν ως ανεπαρκείς και αντιφατικές. Ειδικότερα, ως η λειτουργός κατέγραψε, ο Αιτητής δεν επεξήγησε επαρκώς τον λόγο που στην ελεύθερη αφήγησή του δεν αναφέρθηκε στο ότι θέλουν να τον σκοτώσουν, παρότι του δόθηκε πολλάκις η ευκαιρία επί τούτου. Περαιτέρω, σημειώθηκαν πλείστες αντιφάσεις στις δηλώσεις του όσον αφορά τον τόπο διαμονής της οικογένειάς του και του ιδίου ενόσω στην χώρα καταγωγής (χωριό Omike ή κοινότητα Oriuzor) καθώς και σε σχέση με το άτομο με το οποίο διέμενε, ήτοι τον πάστορα ή τον εργοδότη του και τον χρόνο θανάτου του πατέρα του (2023 ή 2022). Τέλος, ενώ ανέφερε ότι εγκατέλειψε τη χώρα λόγω προβλημάτων με άτομα μουσουλμανικής πίστης που αφορούσαν ιδιοκτησίες γης, δήλωσε ότι δεν αντιμετώπισε κάτι προσωπικά και ότι σε περίπτωση επιστροφής θα τον αναγνωρίσουν, ωστόσο, ως δήλωσε, δεν υφίσταται κάποιο άλλο πρόβλημα με την κοινότητα αυτή.

 

Επί της εξωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός κατέγραψε ότι τα όσα ανέφερε ο Αιτητής στη συνέντευξή του αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός του και δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι που να δικαιολογούν την οποιαδήποτε ανάλυση των εν λόγω μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης, και ελλείψει εσωτερικής αξιοπιστίας, η λειτουργός απέρριψε τον ισχυρισμό στο σύνολό του.

 

Προχωρώντας σε αξιολόγηση κινδύνου, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε, επί τη βάσει των αποδεδειγμένων ουσιωδών πραγματικών περιστατικών που προέκυψαν από τις δηλώσεις του Αιτητή και των διαθέσιμων πληροφοριών από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης για την κατάσταση ασφαλείας στην χώρα καταγωγής και στον τόπο τελευταίας διαμονής του, ήτοι την πόλη Awka της πολιτείας Anambra, και συνεκτιμώντας τις προσωπικές καταστάσεις του, ότι δεν υφίσταται εύλογη πιθανότητα ο Αιτητής να υποβληθεί σε μεταχείριση η οποία θα μπορούσε να ανέλθει σε επίπεδο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής στην χώρα καταγωγής και ειδικότερα στην πολιτεία Anambra.

 

Ακολούθως, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως αναφέρεται στην Έκθεση – Εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών του Αιτητή και συνυπολογίζοντας ότι αυτός πρόκειται για οικονομικό μετανάστη, δεν τεκμηριώνεται φόβος δίωξης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, ήτοι τη Νιγηρία, για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου, και ως εκ τούτου ο Αιτητής δεν δικαιούται το καθεστώς του πρόσφυγα.

 

Επιπλέον, κρίθηκε ότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ευλόγως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στη Νιγηρία δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας και 19(2)(α) του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας, αντίστοιχο άρθρο 19(2)(β) του περί Προσφύγων Νόμου. Αναφορικά με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο λειτουργός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Αιτητής σε περίπτωση επιστροφής του στην χώρα καταγωγής και στην πόλη Awka της πολιτείας Anambra, δεν θα αντιμετωπίσει κίνδυνο ή σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως άμαχος λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας αφού δεν παρατηρούνται συνθήκες διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. Ως εκ τούτου, ο λειτουργός κατέληξε ότι ο Αιτητής δεν δικαιούται ούτε το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

 

Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση του παρόντος Δικαστηρίου, κρίνω σκόπιμο όπως αναφερθώ στα κατωτέρω αναφορικά με το εφαρμοστέο επί της παρούσης νομικό πλαίσιο:

Η επίδικη αίτηση διεθνούς προστασίας κατατέθηκε πριν από τις 12 Ιουνίου 2026. Ως εκ τούτου, δυνάμει του άρθρου 79(3) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348, η διαδικασία εξέτασης της αίτησης και της παρούσας προσφυγής εξακολουθεί να διέπεται από την Οδηγία 2013/32/ΕΕ και συνεπώς, τις αντίστοιχες διατάξεις των περί Προσφύγων Νόμων 2000-2025, όπως ίσχυε μέχρι την έναρξη εφαρμογής του Ν. 115(Ι)/2026. Σχετική ερμηνεία δόθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην πρόσφατη απόφασή του C-198/25, ημερομηνίας 4 Ιουνίου 2026 επί προδικαστικής παραπομπής (ECLI:EU:C:2026:447, σκ. 21-22 της απόφασης).

 

Ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας εφαρμόζεται, κατά τον χρόνο έκδοσης της παρούσας απόφασης, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347, σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου 2026 δυνάμει του άρθρου 42 αυτού. Δυνάμει του άρθρο 41 αυτού, η Οδηγία 2011/95/ΕΕ καταργείται από την ίδια ημερομηνία και οι παραπομπές σε αυτήν, νοούνται ως παραπομπές στον Κανονισμό. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο διενεργεί την απαιτούμενη από το άρθρο 46(3) της Οδηγίας 2013/32/ΕΕ πλήρη και ex nunc εξέταση των πραγματικών και νομικών ζητημάτων, εφαρμόζοντας τα ουσιαστικά κριτήρια του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

Από τα στοιχεία που ανέλυσα ανωτέρω, συνάγεται ότι η έρευνα που είχε προηγηθεί της απόφασης για απόρριψη της αίτησης του Αιτητή ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του.  Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99).  Αναφορικά με τους ισχυρισμούς του συνηγόρου του Αιτητή για έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας, από τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου, θεωρώ ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλήρως αιτιολογημένη, ενώ σύντομη αιτιολόγηση της απόφασης είχε επισυναφθεί και στην απορριπτική επιστολή η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή. Επισημαίνω δε ότι συμπληρώνεται και από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, όπως αυτά έχουν αναλυθεί ανωτέρω (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158 (Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ., 371 Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, (1998) 3 ΑΑΔ 270).  Ως εκ τούτου, απορρίπτω τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από τον συνήγορο του Αιτητή περί έλλειψης δέουσας έρευνας και επαρκούς αιτιολογίας.

 

Από τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου διαπιστώνω ότι κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, τέθηκε στον Αιτητή επαρκής αριθμός ερωτήσεων για να του δοθεί η ευκαιρία να προβάλει τους ισχυρισμούς του και να τεκμηριώσει το αίτημά του, σε περίπτωση που πράγματι υφίστατο φόβος δίωξης στη χώρα καταγωγής του ή πληρούνταν οι προϋποθέσεις για να του παραχωρηθεί καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.  Οι απαντήσεις που έδωσε, αξιολογήθηκαν ορθά και ολοκληρωμένα από τον αρμόδιο λειτουργό, τα ευρήματα του οποίου ήταν τεκμηριωμένα, με παραπομπές στους ισχυρισμούς που πρόβαλε ο Αιτητής κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του και σε πηγές πληροφοριών από τη χώρα καταγωγής του, προς υποστήριξη της ανάλυσης αξιοπιστίας αλλά και του εκτίμησης τυχόν μελλοντικού κινδύνου.

 

Σε σχέση με τα όσα ανέφερε ο συνήγορος του Αιτητή κατά τις διευκρινήσεις, και συγκεκριμένα ότι στην πολιτεία που αναμένεται να επιστρέψει ο Αιτητής, ήτοι την Anabra, υπάρχουν συγκρούσεις μεταξύ Χριστιανών και μουσουλμάνων οι οποίες σήμερα έχουν ενταθεί, προσκομίζοντας μαρτυρία περί τούτου που αφορούν και την κατάσταση ασφαλείας στη Νιγηρία, αυτά έχουν εξεταστεί από το Δικαστήριο, το οποίο προέβη και σε αυτεπάγγελτη έρευνα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης και από την οποία προκύπτουν τα ακόλουθα:

Το 43,4% του πληθυσμού της Νιγηρίας δηλώνουν χριστιανοί και το 56,1% μουσουλμάνοι. Σε γενικές γραμμές, οι χριστιανοί συγκεντρώνονται κυρίως στις νότιες περιοχές της χώρας, ενώ οι μουσουλμάνοι κατοικούν κατά κύριο λόγο στις βόρειες περιοχές[1]. Η έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία (IRF), η οποία καλύπτει το 2023, κατέδειξε ότι ο Χριστιανισμός κυριαρχεί στις περιφέρειες Νότου-Νότου, Νοτιοδυτικών (συμπεριλαμβανομένου του Λάγος) και Νοτιοανατολικών περιοχών, με τους Καθολικούς, τους Αγγλικανούς και τους Μεθοδιστές να αποτελούν την πλειονότητα[2]. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι ο αριθμός των Ευαγγελικών Χριστιανών αυξάνεται ραγδαία στις περιοχές Βορρά-Κέντρου, Νοτιοανατολικής, Νότιας-Νότιας και Νοτιοδυτικής[3].

 

Οι Χριστιανοί αποτελούν μειοψηφία στη βόρεια Νιγηρία, όπου κυριαρχεί το Ισλάμ και εφαρμόζεται ο νόμος της Σαρία[4]. Οι πολιτείες όπου ο νόμος της Σαρία έχει υιοθετηθεί τόσο ως αστικό όσο και ως ποινικό δίκαιο[5] είναι οι πολιτείες Bauchi, Borno, Gombe, Jigawa, Kaduna, Kano, Katsina, Kebbi, Niger, Sokoto, Yobe και Zamfara[6]. Η έκθεση του USDOS για τη διεθνή θρησκευτική ελευθερία (IRF) ανέφερε ότι, παρόλο που το Ισλάμ είναι η κυρίαρχη θρησκεία στις βορειοδυτικές και βορειοανατολικές περιοχές, «εκεί διαβιούν σημαντικοί χριστιανικοί πληθυσμοί», και ότι οι χριστιανοί και οι μουσουλμάνοι «διαβιούν σε περίπου ίσους αριθμούς στη βόρεια κεντρική περιοχή»[7].

 

Χωρίς να δώσουν περαιτέρω λεπτομέρειες, ορισμένες πηγές ανέφεραν ότι στις βόρειες πολιτείες όπου εφαρμόζεται ο νόμος της Σαρία, οι Χριστιανοί υφίστανται διακρίσεις[8] και και, σύμφωνα με πληροφορίες, αντιμετωπίζονταν ως «πολίτες δεύτερης κατηγορίας»[9], ενώ η έκθεση ΠΧΚ, Country Focus,  της EUAA για τη Νιγηρία του 2025, αναφέρει ότι στα βορειοανατολικά της χώρας, όπου δραστηριοποιείται κυρίως η Μπόκο Χαράμ, οι μη μουσουλμάνοι —συμπεριλαμβανομένων των χριστιανών— έχουν υποστεί ακραία βία από την οργάνωση[10]. Οι κύριοι δράστες βίας κατά των Χριστιανών είναι οι ένοπλες τζιχαντιστικές ομάδες[11], την οποία ορισμένες πηγές υπέδειξαν ως την κύρια απειλή για τους Χριστιανούς στη Νιγηρία[12]. Αντίστοιχα, η ORFA επεσήμανε ότι οι κύριοι δράστες που ευθύνονται για τη θανάτωση Χριστιανών είναι οι ένοπλοι κτηνοτρόφοι Φουλάνι —οι οποίοι αποτελούν μέρος της εθνοτικής πολιτοφυλακής των Φουλάνι (FEM)—, «άλλες τρομοκρατικές ομάδες» (κατηγορία στην οποία η πηγή περιλαμβάνει επίσης τους «ληστές Φουλάνι», οι οποίοι φέρονται να συνδέονται με τη FEM), καθώς και η Μπόκο Χαράμ[13].

 

Παρόλα αυτά, ως προς τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, πόλη Awka, επί της οποίας διέμεινε από 15 ετών μέχρι να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του, εξωτερικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι αποτελεί την πρωτεύουσα της πολιτείας Anambra, στη νότια Νιγηρία[14] και ότι αποτελεί  αναμφισβήτητα μια χριστιανική πολιτεία[15].

 

Η εν λόγω πληροφορία ενδυναμώνεται και από το ότι, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της κυβέρνησης της πολιτείας Anambra,  το Σεπτέμβριο του 2026 ανακοινώθηκε η έναρξη των εγγραφών για το χριστιανικό προσκύνημα του 2026 στους Αγίους Τόπους του Ισραήλ και της Ιορδανίας, με την ανακοίνωση να περιλαμβάνεται σε δημόσια γνωστοποίηση που εκδόθηκε από το Συμβούλιο Ευημερίας Χριστιανών Προσκυνητών της Πολιτείας (υπαγόμενο στο Γραφείο του Αντικυβερνήτη) με ημερομηνία 22 Σεπτεμβρίου 2026[16].

 

Σχετικά με τη στοχοποίηση των Χριστιανών, την οποία επικαλείται ο συνήγορος του Αιτητή, η έκθεση του οργανισμού Persecution.org το Δεκέμβριο του 2025 αναφέρει ότι οι συνεχιζόμενες επιθέσεις κατά χριστιανών στη Νιγηρία είχαν λάβει μεγαλύτερη αναγνώριση καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ χαρακτήρισε τη Νιγηρία «χώρα ιδιαίτερης ανησυχίας» λόγω των παραβιάσεων της θρησκευτικής ελευθερίας, και η κυβέρνησή του κατάρτισε  σχέδιο επιβολής κυρώσεων. Αν και πολλοί Νιγηριανοί χριστιανοί εκτίμησαν  μια τέτοια αναγνώριση, η κατάσταση σε μεγάλο μέρος της χώρας παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη. Παράλληλα, η εορταστική περίοδος των Χριστουγέννων προκαλεί πάντα πρόσθετη ανησυχία, αφού οι τζιχαντιστές τείνουν να εξαπολύουν επιθέσεις κατά τη διάρκεια χριστιανικών εορτών, όπως καταδεικνύουν οι σφαγές που διέπραξαν τα δύο προηγούμενα Χριστούγεννα. Ειδικότερα, την ημέρα των Χριστουγέννων του 2024, σημειώθηκαν επιθέσεις σε πέντε χωριά της πολιτείας Μπενουέ, στην περιοχή «Middle Belt» της Νιγηρίας, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους δεκάδες άνθρωποι. Τα δε Χριστούγεννα του 2023 σημαδεύτηκαν από συγκλονιστική βία στην πολιτεία Πλατό (Plateau), στην περιοχή «Middle Belt», όπου δολοφονήθηκαν εκατοντάδες Χριστιανοί. Αυτή η αλυσίδα επιθέσεων, που εξαπολύθηκαν από Ισλαμιστές τζιχαντιστές της φυλής Φουλάνι (Fulani) εναντίον αρκετών απομακρυσμένων χριστιανικών χωριών, ξεκίνησε τη νύχτα της 23ης Δεκεμβρίου και ολοκληρώθηκε ανήμερα τα Χριστούγεννα. Κατά τις επιθέσεις της παραμονής των Χριστουγέννων του 2020 στις πολιτείες Ανταμάουα (Adamawa) και Μπόρνο (Borno) της βορειοανατολικής Νιγηρίας, σκοτώθηκαν συνολικά είκοσι τέσσερις Χριστιανοί, ενώ σχεδόν άλλοι τόσοι απήχθησαν. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δράστες δημοσιοποίησαν αργότερα βίντεο που κατέγραφε τις δολοφονίες, περιγράφοντάς τις ως «χριστουγεννιάτικο δώρο». Επιπλέον, στην πολιτεία Μπόρνο, επτά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε επίθεση την παραμονή των Χριστουγέννων του 2019, ενώ άλλοι 14 σκοτώθηκαν ανήμερα τα Χριστούγεννα του 2015[17].

 

Στις ανωτέρω ωστόσο πηγές δεν ανακύπτει κάποια αναφορά για στοχοποίηση των Χριστιανών στην πολιτεία Anambra, στην οποία, σύμφωνα με τις αντληθείσες πληροφορίες, επικρατεί ο Χριστιανισμός.

 

Στη βάση της ανωτέρω ανάλυσης, καταλήγω στο ότι δεν πληρούνται στο πρόσωπο του Αιτητή οι προϋποθέσεις που θέτουν τα άρθρα 9 και 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και το αντίστοιχο Άρθρο 1(Α) της Σύμβασης της Γενεύης για το Καθεστώς των Προσφύγων, για την υπαγωγή του σε προσφυγικό καθεστώς.

 

Κατά τα παραπάνω, δεν μπορεί να παραχωρηθεί στον Αιτητή ούτε καθεστώς επικουρικής προστασίας επί τη βάσει των άρθρων 15(α) και (β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, καθώς δεν έχει στοιχειοθετηθεί πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης υπό τις εκεί προβλεπόμενες μορφές.

 

Αναφορικά με την υπαγωγή του Αιτητή σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο προϋποθέτει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι ο Αιτητής θα υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας, λόγω αδιακρίτως ασκούμενης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, υπάρχει ευρεία νομολογία τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619, ECLI:CY:AD:2015:D619) όσο και του ΔΕΕ (βλ. C-285/12, A. Diakité v. Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides, 30/01/2014, C-465/07, Meki Elgafaji and Noor Elgafaji v. Staatssecretaris van Justitie, 17/02/2009), καθώς επίσης και του ΕΔΔΑ (βλ. K.A.B. v. Sweden, 886/11, 05/09/2013 (final 17/02/2014), Sufi and Elmi v. the United Kingdom, 8319/07 and 11449/07, 28/11/2011) στις οποίες ερμηνεύεται η έννοια της αδιακρίτως ασκούμενης βίας και της ένοπλης σύρραξης και τίθενται κριτήρια ως προς τη σοβαρότητα του κινδύνου που προϋποτίθεται για την αξιολόγηση των περιπτώσεων στις οποίες εξετάζεται η πιθανότητα παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας δυνάμει του άρθρου 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, το οποίο αντιστοιχούσε στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου (και πλέον του άρθρου 15(γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 10/04/2026), στην πολιτεία Anambra, καταγράφηκαν 60 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 82 θάνατοι.[18] Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την πολιτεία Anambra σύμφωνα με προβλέψεις του 2022 ανήλθε σε 5,953,500 κατοίκους και για την πόλη Awka σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ανέρχεται σε 167,738 κατοίκους.[19]

 

Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν στο σύνολό τους, ότι στον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, δεν επικρατούν συνθήκες ένοπλης εσωτερικής σύγκρουσης και κατ΄ επέκταση συνθήκες βίας ασκούμενης αδιακρίτως κατά αμάχων όπως το άρθρο 19 (2) (γ) του περί Προσφύγων Νόμου προνοεί.  Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο κρίνει ότι παρέλκει περαιτέρω διερεύνηση των προσωπικών περιστάσεων του Αιτητή για λόγους εφαρμογής της «αναπροσαρμοσμένης κλίμακας» όπως αυτή απορρέει από τη Νομολογία του ΔΕΕ.

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €600 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.



[1] Pew Research Center, How the Global Religious Landscape Changed from 2010 to 2020, 9 June 2025, https://www.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/20/2025/06/PR_2025.06.09_global-religious-change_report.pdf, σελ. 49,56,113,193 (29/09/2026)

[2] USDOS, 2023 Report on International Religious Freedom: Nigeria, 26 June 2024, https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/nigeria/, (29/09/2026)

[3] USDOS, 2023 Report on International Religious Freedom: Nigeria, 26 June 2024, https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/nigeria/, (29/09/2026)

[4] ICC, Christians in Northern Nigeria Prepare for Christmas Violence, 11 December 2024, https://www.persecution.org/2024/12/11/christians-in-northern-nigeria-prepare-for-christmas-violence/, Daily Trust, Muslim North, Christian North, 14 April 2025, https://dailytrust.com/muslim-north-christian-north/, (29/09/2026)

[5] West Africa Weekly, Explainer: Sharia Expansion in South-West Nigeria – Should Citizens be Concerned?, 27 January 2025, https://westafricaweekly.com/explainer-sharia-expansion-in-south-west-nigeria-should-citizens-be-concerned/, (29/09/2026)

[6] HRW, World Report 2025 (Events of 2024), Nigeria, 16 January 2025, https://www.hrw.org/world-report/2025/country-chapters/nigeria, West Africa Weekly, Explainer: Sharia Expansion in South-West Nigeria – Should Citizens be Concerned?, 27 January 2025, https://westafricaweekly.com/explainer-sharia-expansion-in-south-west-nigeria-should-citizens-be-concerned/, (29/09/2026)

[7] USDOS, 2023 Report on International Religious Freedom: Nigeria, 26 June 2024, https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/nigeria/, (29/09/2026)

[8] Open Doors, World Watch List 2025: Nigeria, 2025, https://www.opendoors.org/en-US/persecution/countries/nigeria/, DF International, Challenging Nigeria university bans

against Christian fellowship on campus, 18 March 2024, https://adfinternational.org/news/katsina-universities, Daily Post, Religious persecution threatens national

stability – Northern CAN, 25 September 2025, https://dailypost.ng/2025/09/25/religious-persecution-threatens-national-stability-northern-can/, (29/09/2026)

 

 

[9] Open Doors, World Watch List 2025: Nigeria, 2025, https://www.opendoors.org/en-US/persecution/countries/nigeria/, (29/09/2026)

[10] EUAA, COI Report, Nigeria, November 2025, https://www.euaa.europa.eu/publications/coi-report-nigeria-country-focus-1, σελ. 83 (29/09/2026)

[11] Genocide Watch, Fulani Jihadists massacre over 200 Christians in Nigeria, 14 June 2025, https://www.genocidewatch.com/single-post/fulani-jihadists-massacre-over-200-christians-in-nigeria, ORFA, ORFA data reveals the scale of abductions and the targeting of Christian communities, 28 August 2024, https://orfa.africa/orfa-data-reveals-the-scale-of-abductions-and-the-targeting-of-christian-communities/, (29/09/2026)

[12] ORFA, How Fulani Militias Became Nigeria’s Deadliest GroupWhile Escaping Global Notice, 14 July 2025, https://orfa.africa/how-fulani-militias-became-nigerias-deadliest-groupwhile-escaping-global-notice/, Hudson Institute, Conflict and Persecution in Nigeria: The Case for a CPC Designation, 12 March 2025, https://www.hudson.org/human-rights/conflict-persecution-nigeria-case-cpc-designation-nina-shea, Catholic Register (The), Nigeria's government complicit in Christian slaughter, priest says, 27 June 2025, https://www.catholicregister.org/item/2396-nigerias-government-complicit-in-christian-slaughter-priest-says, (29/09/2026)

 

 

 

[13] On 11 December 2020, the International Criminal Court had indicated that ‘Boko Haram and its splinter groups have committed the following acts constituting crimes against humanity and war crimes: murder; rape, sexual slavery, including forced pregnancy and forced marriage; enslavement; torture; cruel treatment; outrages upon personal dignity; taking of hostages; intentionally directing attacks against the civilian population or against individual civilians not taking direct part in hostilities; intentionally directing attacks against personnel, installations, material, units or vehicles involved in a humanitarian assistance; intentionally directing attacks against buildings dedicated to education and to places of worship and similar institutions; conscripting and enlisting children under the age of fifteen years into armed groups and using them to participate actively in hostilities; persecution on gender and religious grounds; and other inhumane acts’. ICC, Statement of the Prosecutor, Fatou Bensouda, on the conclusion of the preliminary examination of the situation in Nigeria, 11 December 2020, https://www.icc-cpi.int/news/statement-prosecutor-fatou-bensouda-conclusion-preliminary-examination-situation-nigeria, (29/09/2026)

[14] Britannica, Awka, n.d., https://www.britannica.com/place/Awka, (29/09/2026)

[15] The Guardian, Healing the religious divide in Anambra: Valentine Ozigbo, the lasting solution, March 2021, https://guardian.ng/opinion/healing-the-religious-divide-in-anambra-valentine-ozigbo-the-lasting-solution/, (29/09/2026)

 

 

 

[16] Government of Anambra State, Nigeria, ANAMBRA OPENS REGISTRATION FOR 2026 CHRISTIAN PILGRIMAGE TO HOLY LAND, https://anambrastate.gov.ng/anambra-opens-registration-for-2026-christian-pilgrimage-to-holy-land/, (29/09/2026)

 

 

 

[17] Persecution.org, A Tense Christmas for Christians Hunted in Nigeria, 16 December 2025, https://persecution.org/2025/12/16/a-tense-christmas-for-christians-hunted-in-nigeria/, (29/09/2026).

 

 

 

[18] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Nigeria, Events/ Fatalities, Political Violence, Past Year, https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 21/04/2026)

[19] City Population, Nigeria, Administrative Division – Anambra, https://www.citypopulation.de/en/nigeria/admin/nga004__anambra/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 21/04/2026); World Population Review, Nigeria –  Awka [Table],  https://worldpopulationreview.com/cities/nigeria (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 21/04/2026)


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο