ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπόθ. Αρ.: 4849/24

24 Σεπτεμβρίου, 2026

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ

 J. O. N.    

Αιτητής

-και-

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ’ ων η Αίτηση

 

Ο Αιτητής εμφανίζεται αυτοπροσώπως.

Ι. Χαραλάμπους (κα), Δικηγόρος για τους Καθ’ ων η Αίτηση

[Ο Αιτητής είναι παρών]

[Παρούσα η κα Ζ. Αγαπίου, για πιστή μετάφραση από Ελληνικά σε Γαλλικά και αντίστροφα]

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π:  Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 18/06/2024, η οποία του απεστάλη ταχυδρομικώς στις 03/09/2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.

 

Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, ως έχουν τεθεί στην Ένσταση των Καθ’ ων η Αίτηση και υποστηρίζονται από τον διοικητικό φάκελο (στο εξής αναφερόμενος ως «δ.φ.»), ο οποίος κατατέθηκε ως Τεκμήριο Α κατά τις διευκρινίσεις, έχουν ως ακολούθως:

 

Ο Αιτητής είναι υπήκοος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (εφεξής «ΛΔΚ») και εισήλθε παρατύπως στην Κυπριακή Δημοκρατία όπου υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας στις 13/05/2024. Στις 14/05/2024, διενεργήθηκε συνέντευξη ειδικών αναγκών και ευαλωτότητας του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό. Στις 31/05/2024 και 06/06/2024 πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου προς εξέταση του αιτήματός του για διεθνή προστασία.

 

Στις 18/06/2024, ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε Έκθεση – Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου και αυθημερόν, ο εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργός να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, ενέκρινε την ανωτέρω εισήγηση για απόρριψη του αιτήματος διεθνούς προστασίας και αποφάσισε την επιστροφή του Αιτητή στη χώρα καταγωγής. Στις 13/08/2024 ετοιμάστηκε από την Υπηρεσία Ασύλου απορριπτική επιστολή, η οποία απεστάλη στον Αιτητή ταχυδρομικώς στις 03/09/2024.

 

Στις 06/12/2024 καταχωρήθηκε από τον Αιτητή η υπό κρίση προσφυγή στο Δικαστήριο.

 

Ο Αιτητής εμφανίζεται αυτοπροσώπως στο Δικαστήριο και προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία προβάλλοντας πραγματικούς ισχυρισμούς. Ειδικότερα, στο εισαγωγικό δικόγραφο, ο Αιτητής καταγράφει ότι δεν δύναται να επιστρέψει στην χώρα καταγωγής λόγω του σεξουαλικού του προσανατολισμού. Ο γενικός εισαγγελέας και οι αρχές της χώρας του επιθυμούν να ποινικοποιήσουν την ομοφυλοφιλία ώστε να επιφέρει ποινή φυλάκισης και μία εγκληματική οργάνωση τον αναζητά εξαιτίας του σεξουαλικού προσανατολισμού του και σε περίπτωση επιστροφής, θα κινδυνεύσει η ζωή του.

 

Δια της γραπτής του αγόρευσης, ο Αιτητής υποστηρίζει ότι εξαιτίας του νεαρού της ηλικίας του φοβόταν την απόρριψη και εγκατάλειψη από την οικογένειά του καθώς και ενδεχόμενη επίθεση από τα μέλη της κοινότητας ή τους «Kuluna», ένα κίνημα παραβατικότητας και εγκληματικότητας το οποίο είναι παρόν σε διάφορες πόλεις, πέραν της Κινσάσα. Πέραν αυτού, οι «Kulunas» έχουν παρουσία σε πλείστες κοινότητες της πόλης Κινσάσα, πέραν της κοινότητας Gombe όπου είναι συγκεντρωμένες πολλές κρατικές υπηρεσίες και πρεσβείες. Αφότου διέφυγε από τη χώρα γνώρισε άτομα που τον ενθάρρυναν να αποδεχθεί τον εαυτό του και έτσι συνειδητοποίησε ότι η ομοφυλοφιλία δεν θεωρείται ως παρά φύσιν πράξη. Σε περίπτωση επιστροφής θα αναβιώσει τραυματικές εμπειρίες και θα βρεθεί εκ νέου σε μία επισφαλή κατάσταση, δεν διαθέτει δε υποστηρικτικό δίκτυο και φοβάται ότι θα υποστεί σωματικές επιθέσεις αφού οι οικείοι του γνωρίζουν πλέον τον σεξουαλικό προσανατολισμό του.

 

Οι Καθ’ ων η Αίτηση μέσω της γραπτής τους αγόρευσης υποστηρίζουν αφενός ότι οι ισχυρισμοί του Αιτητή είναι γενικοί και αόριστοι και ότι δεν συνοδεύονται από σαφή αιτιολογία ή παραπομπή σε συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά ή στοιχεία του διοικητικού φακέλου και αφετέρου ότι εκείνος δεν απέδειξε ότι οι συντρέχουν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας. Υποβάλλουν περαιτέρω ότι προέβησαν σε δέουσα έρευνα και αξιολόγησαν όλα τα στοιχεία της υπόθεσης του Αιτητή.

 

Στις 27/02/2025, οι Καθ’ ων η Αίτηση έγειραν προδικαστική ένσταση για εκπρόθεσμη καταχώριση της προσφυγής του Αιτητή, η οποία αποσύρθηκε κατά την ακρόασή στις 27/06/2025.

 

Λαμβάνοντας υπόψιν ότι σύμφωνα με τον περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμο του 2018 (Ν. 73(Ι)/2018), το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας έχει την εξουσία να εξετάσει την παρούσα υπόθεση και επί της ουσίας και όχι μόνο ως ακυρωτικό Δικαστήριο, προχωρώ στην εξέταση της επίδικης απόφασης σε συνάρτηση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, όπως προκύπτουν από τον διοικητικό φάκελο της υπόθεσης. Περί τούτου, κρίνω σκόπιμη την παράθεση αρχικά των ισχυρισμών του Αιτητή, ως αυτοί προβλήθηκαν καθ’ όλη τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός του και των πραγματικών γεγονότων ως αυτά προκύπτουν από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου.

 

Κατά το στάδιο υποβολής της αίτησης διεθνούς προστασίας ο Αιτητής κλήθηκε να καταγράψει τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του και τους λόγους για τους οποίους δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν. Ο Αιτητής κατέγραψε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής εξαιτίας του σεξουαλικού προσανατολισμού του. Έγινε αποδέκτης διακρίσεων και βίας από την κοινότητα και την οικογένειά του λόγω αυτού και εγκατέλειψε τη χώρα ώστε να προστατευθεί (ερ. 1 του δ.φ.).

 

Ο Αιτητής προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου το αυθεντικό διαβατήριό του, εκδοθέν από τις αρχές της χώρας καταγωγής (ερ. 11, 8 του δ.φ.).

 

Ενόσω ο Αιτητής βρισκόταν ακόμα στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής (ΚεΠΥ) «Πουρνάρα» διενεργήθηκε αξιολόγηση ειδικών αναγκών και ευαλωτότητας από αρμόδιο λειτουργό μέσα από συνέντευξη.

 

Στα πλαίσια της συνέντευξης, ο Αιτητής δήλωσε ότι διατηρούσε κρυφή σχέση με έναν άντρα. Η οικογένειά του είναι αρκετά θρησκευόμενη και η μητέρα του εξέφρασε αποδοκιμασία όταν της αποκάλυψε ότι διατηρούσε σχέση. Στις αρχές 2021, ξεκίνησε να λαμβάνει απειλές κατά της σωματικής του ακεραιότητας από τους γείτονές του, ωστόσο, δεν αντιμετώπισε κάτι προσωπικά, διέφυγε δε ώστε να αποφύγει ενδεχόμενα προβλήματα (ερ. 23 του δ.φ.).

 

Ο αρμόδιος λειτουργός σημείωσε αναφορικά με τις κατηγορίες ειδικών αναγκών, «Άτομα με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό και ταυτότητα φύλου» (ερ. 19 του δ.φ.). Ο αρμόδιος λειτουργός σημείωσε «Ναι» στο τμήμα «Παραπομπή/προτεινόμενες ενέργειες» και παρέπεμψε τον Αιτητή στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας για ψυχολογική υποστήριξη (ερ. 19 του δ.φ.). Επί του εντύπου «Παραπομπή αιτούντων – αιτουσών με ειδικές ανάγκες», ο λειτουργός σημείωσε ως κατηγορία ευαλωτότητας «Άτομα με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό και ταυτότητα φύλου» (ερ. 16 του δ.φ.).

 

Στο τμήμα του εντύπου αναφορικά με την αντιμετώπιση ειδικών αναγκών, ο λειτουργός κατέγραψε πως δεν χρήζουν εφαρμογής διαδικαστικές εγγυήσεις. Σε σχέση με τις ανάγκες υποδοχής, σημείωσε «Κατάλληλη στέγαση» (μεσαία προτεραιότητα) και σε σχέση με άλλες ειδικές ανάγκες σημείωσε «Ψυχολογική υποστήριξη» (μεσαία προτεραιότητα) (ερ. 15 του δ.φ.).

 

Κατά τη διάρκεια της πρώτης συνέντευξής του για διεθνή προστασία, ο Αιτητής δήλωσε ότι γεννήθηκε στην κοινότητα Limete της Κινσάσα, ακολούθως μετοίκησε το 2019 στην κοινότητα Kitambo με την μητέρα του έως τον Απρίλιο 2021 και στη συνέχεια εγκατέλειψε την οικία του εξαιτίας ενός προβλήματος που αντιμετώπισε με την μητέρα του και μετοίκησε στην κοινότητα Nsele έως ότου εγκατέλειψε τη χώρα στις 10/02/2022 (ερ. 34/1Χ του δ.φ.). Ολοκλήρωσε την δευτεροβάθμια εκπαίδευση το 2020, ομιλεί Lingala και ολίγα αγγλικά και ενόσω στη χώρα καταγωγής δεν εργαζόταν διότι σπούδαζε· στην κοινότητα Nsele απασχολούνταν αφιλοκερδώς σε κατάστημα πώλησης αλκοόλ όπου και διέμενε (ερ. 33/1Χ – 2Χ, 32 του δ.φ.). Ο πατέρας του απεβίωσε όταν ο ίδιος ήταν σε ηλικία 7 ετών, δεν έχει αδέλφια και διατηρεί περιστασιακή επικοινωνία με την μητέρα του που βρίσκεται στη χώρα καταγωγής (ερ. 33/3Χ, 5Χ του δ.φ.).

 

Αναφορικά με τους κατ’ ιδίαν λόγους που εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής υποστήριξε ότι αντιμετώπισε διακρίσεις εξαιτίας του σεξουαλικού προσανατολισμού του. Το 2019, όταν μετοίκησαν στην κοινότητα Kitambo, κατόπιν παρότρυνσης από την μητέρα του, ξεκίνησε να απασχολείται στις δραστηριότητες της εκκλησίας στο τμήμα νεολαίας. Ο πρόεδρος και αντιπρόεδρος του τμήματος, ονόματι Manase, διέμεναν στην ίδια περιοχή και συνευρίσκονταν ώστε να διοργανώσουν δραστηριότητες για τη νεολαία στο πλησιέστερο σχολείο αφού η εκκλησία δεν ήταν σε λειτουργία λόγω της πανδημίας Covid.

 

Ο Αιτητής κατά τον χρόνο εκείνο διατηρούσε σχέση με μία κοπέλα, ονόματι Diane. Ο Manase, με τον οποίο είχε συνάψει στενή σχέση, του εκμυστηρεύθηκε ότι ελκυόταν από το ίδιο φύλο, κάτι το οποίο συμμεριζόταν και ο Αιτητής∙ σύναψαν ερωτική σχέση την οποία διατήρησαν κρυφή, δημοσίως δε φέρονταν ως φίλοι. Η σχέση τους διήρκησε έως τον Μάρτιο 2021. Μία μέρα που ο Αιτητής βρισκόταν με τον Manase και την Diane για να γιορτάσουν τα γενέθλιά του, η Diane ανακάλυψε στην κινητή του συσκευή μία συνομιλία μεταξύ του ιδίου και του Manase, την οποία ο Αιτητής δεν είχε διαγράψει ως συνήθιζε, και την οποία φωτογράφισε και ακολούθως επέδειξε στον πάστορα. Εκείνος το αποκάλυψε στην μητέρα του Αιτητή και απέβαλε τον ίδιο και τον Manase από την εκκλησία. Ο Αιτητής έγινε αποδέκτης προσβολών από την κοινότητα του και μία εγκληματική ομάδα απείλησε ότι θα τον κτυπήσει ώστε να αποβάλει από μέσα του την ομοφυλοφιλία. Η μητέρα του, ομοίως, έλαβε απειλές. Μία μέρα, 3 νεαροί τον ακολούθησαν στον δρόμο και απείλησαν να τον κτυπήσουν με μία ράβδο. Καθώς η κατάσταση γινόταν χειρότερη για τον ίδιο, αποφάσισε να στραφεί στη μητέρα του, η οποία ωστόσο δεν ήταν θετική στα όσα της ανέφερε. Εγκατάλειψε την οικία του, έμεινε μία εβδομάδα άστεγος και κατόπιν έλαβε τηλεφώνημα από τον Manase, που επίσης λάμβανε απειλές από τον πατέρα του, ο οποίος τον ενημέρωσε πως είχε ανακαλύψει ένα κατάστημα στην κοινότητα Nsele όπου θα τον συναντούσε, κάτι το οποίο εν τέλει δεν συνέβη. Ο Αιτητής διέμεινε στο εν λόγω κατάστημα και μετά από ένα διάστημα, διέφυγε για την Δημοκρατία με την συνδρομή έτερου πάστορα που γνώρισε μέσω του ιδιοκτήτη του καταστήματος (για τα ανωτέρω βλ. 31, 30 του δ.φ.).

 

Στο πλαίσιο διευκρινιστικών ερωτήσεων, ο Αιτητής δήλωσε ότι είχε ερωτευθεί την Diane ώστε να παύσει να έλκεται από το ίδιο φύλο και αισθανόταν ερωτική έλξη προς εκείνη, σε επισήμανση του λειτουργού δε ότι αυτό αντίκεται στον σεξουαλικό του προσανατολισμό ως άτομο ομοφυλόφιλο, απάντησε ότι την ερωτεύθηκε ώστε να παύσουν τα συναισθήματά του προς άτομα του ιδίου φύλου, η έλξη ωστόσο που αισθανόταν για τον Manase ήταν μεγαλύτερη (ερ. 29/3Χ – 6Χ του δ.φ.). Κληθείς να εξηγήσει τον λόγο που η κοπέλα του δεν αντέδρασε ευθύς αμέσως όταν είδε τα μηνύματα μεταξύ του ιδίου και του Manase, απάντησε πως δεν γνωρίζει (ερ. 28/1Χ του δ.φ.). Ο Αιτητής δήλωσε ότι απειλήθηκε από την συμμορία των «Kulunas» όταν αποκαλύφθηκε η ταυτότητά του, δεν βίωσε σωματική κακοποίηση ωστόσο σε κανένα από τα δύο περιστατικά που συνάντησε μέλη αυτής της συμμορίας (ερ. 28/2Χ, 3X, 5Χ του δ.φ.). Ο Αιτητής δήλωσε ότι η κοινότητα αντέδρασε προσβλητικά και έλαβε απειλές από μέλη της συμμορίας και εάν δεν διέφευγε, θα τον ξυλοκοπούσαν (ερ. 28/6Χ, 27/2Χ  του δ.φ.).

 

Κατά την δεύτερη συνέντευξή του, ο Αιτητής δήλωσε πως συνειδητοποίησε τον σεξουαλικό του προσανατολισμό σε ηλικία περί των 14 ετών μέσω ερωτικών περιπτύξεων με φιλικό του πρόσωπο (ερ. 46/1Χ – 4Χ του δ.φ.). Ερωτηθείς εάν έχει αποδεχθεί την ταυτότητά του, απάντησε καταφατικά και συμπλήρωσε ότι ήταν πολύ δύσκολο να αποκρύπτει την ταυτότητά του (ερ. 46/7Χ του δ.φ.). Σε σχέση με τα συναισθήματά του πριν την αποδοχή, απάντησε ότι αισθανόταν φόβο και σύγχυση (ερ. 45/3Χ του δ.φ.). Αναφορικά με την σχέση του με την Diane, ο Αιτητής ανέφερε ότι δεν είχε αισθήματα για εκείνη και πως είχε συνάψει σχέση με εκείνη ώστε να παύσει να νιώθει έλξη προς άτομα του ιδίου φύλου και σε επισήμανση του λειτουργού για τις αντιφατικές δηλώσεις του με την αρχική του συνέντευξη, απάντησε ότι εννοούσε πως την εκτιμούσε, όχι αγαπούσε, και πως όταν σύναψε σχέση με τον Manase, ανέπτυξε συναισθήματα για εκείνον (ερ. 44/2Χ – 3Χ του δ.φ.).

 

Σε σχέση με τα συναισθήματά του ως άτομο ομοφυλόφιλο στη χώρα καταγωγής, δήλωσε ότι υπάρχει κοινωνική πίεση και απομόνωση λόγω έλλειψης ανοχής και ο ίδιος δε αισθάνεται ελεύθερος ως άτομο ομοφυλόφιλο να εκφραστεί (ερ. 42/3Χ – 4Χ του δ.φ.). Ερωτηθείς σχετικά με την αντιμετώπιση της ομοφυλοφιλίας στα πλαίσια της χριστιανικής θρησκείας, απάντησε ότι δεν είναι αποδεκτή, θεωρείται ως αμαρτία και αποτέλεσμα δαιμονισμού (ερ. 41/2Χ του δ.φ.). Ερωτηθείς για την αντιμετώπιση αυτής από τις κρατικές αρχές, απάντησε ότι οι υπάρχουν νομικές απαγορεύσεις (ερ. 41/2Χ του δ.φ.).

 

Σε σχέση με τα μέτρα αυτοπροστασίας από τους «Kulunas», δήλωσε ότι απέφευγε να τους συναντά στον δρόμο και σε περαιτέρω ερώτηση δήλωσε ότι αυτοί σύχναζαν στην περιοχή του, δεν πλησίαζαν ωστόσο την οικία του (ερ. 40/3Χ – 4Χ του δ.φ.).

 

Σε σχέση με τις συνέπειες σε περίπτωση επιστροφής δήλωσε ότι η ζωή για εκείνον θα είναι δύσκολη και ότι πρόσφατα προτάθηκε η ποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας και ως εκ τούτου, εάν επιστρέψει, ενδέχεται να φυλακισθεί (ερ. 39 του δ.φ.). Κληθείς να εξηγήσει τον λόγο που θα υποστεί βλάβη παρά το ότι δεν αντιμετώπισε οποιονδήποτε κίνδυνο ενόσω βρισκόταν στη χώρα του, απάντησε ότι δεν γνωρίζει, ωστόσο, δεν θα είναι σε θέση να διάγει έναν φυσιολογικό βίο και να γίνει αποδεκτός καθότι η οικογένεια, φίλοι και κοινότητά του γνωρίζουν για τον προσανατολισμό του (ερ. 39 του δ.φ.).

 

Οι ισχυρισμοί του Αιτητή αξιολογήθηκαν από τον λειτουργό ο οποίος εντόπισε στην Έκθεση – Εισήγησή του τρεις (3) ουσιώδεις ισχυρισμούς, οι οποίοι προέκυψαν από τις δηλώσεις του:

1.   Ταυτότητα, χώρα καταγωγής και προσωπικά στοιχεία/προφίλ του Αιτητή.

2.   Ο Αιτητής ισχυρίσθηκε ότι είναι ομοφυλόφιλος.

3.   Ισχυριζόμενος φόβος του Αιτητή για μία ομάδα εγκληματιών, που απειλούσε τον Αιτητή ότι θα τον δείρει λόγω του ότι είναι ομοφυλόφιλος, καθώς και φόβος του Αιτητή από τον κοινωνικό του περίγυρο και την μητέρα του, οι οποίοι δεν τον αποδέχονται και τον έχουν περιθωριοποιήσει.

 

Ως προς τον πρώτο ισχυρισμό του Αιτητή, ο λειτουργός αξιολόγησε αυτόν ως εσωτερικά και εξωτερικά αξιόπιστο και τον έκανε δεκτό, αποδεχόμενος τα στοιχεία του προφίλ του Αιτητή, καθώς απάντησε επαρκώς και με ακρίβεια σε όλα τα ερωτήματα που του τέθηκαν σε ό,τι αφορά αυτό το ουσιώδες θέμα και οι δηλώσεις του επιβεβαιώθηκαν από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σε συνάρτηση με το προσκομισθέν διαβατήριο αυτού ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου.

 

Ο δεύτερος ισχυρισμός του Αιτητή, ο οποίος εξετάστηκε υπό το πρίσμα του μοντέλου «DSSH» (Difference, Stigma, Shame, Harm), δεν έγινε αποδεκτός από το λειτουργό, ο οποίος κατέγραψε ότι τα όσα ανέφερε ο Αιτητής χαρακτηρίζονταν από έλλειψη επαρκών πληροφοριών και σαφήνειας ενώ παράλληλα απουσίαζε από αυτές το βιωματικό στοιχείο.

 

Ειδικότερα, ως προς το πρώτο στοιχείο του μοντέλου, ήτοι τη διαφορετικότητα (difference), ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να περιγράψει και να εδραιώσει την ταυτότητά του ως άτομο ομοφυλόφιλο. Έτσι, δεν αποσαφήνισε τον όρο «ομοφυλόφιλος», αναφέροντας μονάχα πως πρόκειται για κάτι το φυσιολογικό. Ως μη ευλογοφανής αξιολογήθηκε η δήλωσή του ότι έως την ηλικία των 14 δεν είχε επίγνωση της σεξουαλικότητάς του και το γεγονός πως η επαφή με τους φίλους του ήταν αυτή που τον βοήθησε να συνειδητοποιήσει την σεξουαλικότητά του, δίχως να υπάρχουν πρότερες ενδείξεις, πλήττει την αξιοπιστία των δηλώσεών του.

 

Όσον αφορά τα συναισθήματά του για άτομα του ιδίου φύλου, δεν ήταν σε θέση να τα περιγράψει αλλά αρκέστηκε σε δηλώσεις περί σεξουαλικής έλξης και σε περαιτέρω ερωτήσεις που του τέθηκαν ανέφερε μονάχα πως ελκυόταν από το ίδιο φύλο δίχως να επεξηγεί. Όσον αφορά την αποδοχή του προσανατολισμού του, ο Αιτητής, καίτοι υποστήριξε ότι την αποδέχθηκε όταν σύναψε σχέση με τον Masane, δεν αναφέρθηκε ρητώς στα συναισθήματα του κατά τη διαδικασία συνειδητοποίησης και αποδοχής. Ως ασυνεπές κρίθηκε το γεγονός πως ενώ αισθανόταν με τον Masane ελεύθερος να εκφραστεί, η σχέση τους ήταν μυστική ενώ ο λειτουργός σημείωσε ότι το γεγονός ότι η αποδοχή του προσανατολισμού του, ως φαίνεται, ήταν μία εύκολη για εκείνον διαδικασία, έρχεται σε ρήξη με το γεγονός ότι υφίστανται κοινωνικές πιέσεις στην χώρα καταγωγής, το οποίο θέτει σε περαιτέρω αμφισβήτηση την αξιοπιστία των ισχυρισμών του.

 

Ο λειτουργός επεσήμανε περαιτέρω, κάνοντας μνεία στο μοντέλο της Vivienne Cass για τα στάδια τα οποία περιγράφουν τη διαδικασία μέσα από την οποία ένα άτομο αποδέχεται μια ομοφυλοφιλική ταυτότητα, ότι ο Αιτητής δεν διαφαίνεται να βίωσε συναισθήματα εσωτερικευμένου θυμού, περιθωριοποίησης και στίγματος που συνεπάγεται η ταυτότητά του ή κάποιο άλλο συναίσθημα που θα του είχε προκληθεί λόγω της δυσκολίας να ζήσει ακριβώς όπως τα ετερόφυλα άτομα. Ως μη ευλογοφανές αξιολογήθηκε το γεγονός ότι διατηρούσε σχέση με κοπέλα (παράλληλα με την σχέση με τον Manase) εφόσον κατά δήλωσή του είχε ήδη αποδεχθεί την σεξουαλικότητά του ως ομοφυλόφιλο άτομο και το γεγονός πως σύναψε σχέση με αυτή την κοπέλα ώστε να μεταβάλει την ταυτότητά του, στοιχείο αμετάβλητο, το γεγονός δε πως κατά δήλωσή του ελκυόταν σεξουαλικά από την Diane έρχεται σε αντιδιαστολή με τον ισχυρισμό ότι είναι ομοφυλόφιλος. Χρονική ασυνέπεια σημειώθηκε επίσης σε σχέση με τον χρόνο που σύναψε σχέση με την εν λόγω, ήτοι τον Νοέμβριο 2019 ή το 2020. Έλλειψη συνοχής μεταξύ των δύο συνεντεύξεών του παρατηρήθηκε σε ό,τι αφορά τους ισχυρισμούς του για τα συναισθήματα που έτρεφε προς την εν λόγω κοπέλα και έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τα στοιχεία της προσωπικότητας του Masane που τον προσέλκυσαν.

 

 

Ως προς το στοιχείο του στίγματος και της ντροπής (stigma and shame), ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να παραθέσει πληροφορίες σχετικά με την επικρατούσα κατάσταση στη χώρα του και τις κοινωνικές αντιλήψεις περί ομοφυλοφιλίας ενώ ως αντιφατικό κρίθηκε το γεγονός πως ο ίδιος αισθανόταν καλά παρόλο που κατά δήλωσή του υφίσταται κοινωνική πίεση και έλλειψη ανεκτικότητας στη χώρα του, δεδομένου ότι υπό τέτοιες περιπτώσεις το κάθε άτομο θα αισθανόταν φόβο και άγχος. Έλλειψη πληροφοριών σημειώθηκε στα όσα ανέφερε ως προς την αντιμετώπιση των ομοφυλόφιλων ατόμων από τη κοινωνία ενώ τα συναισθήματα που βίωσε λόγω της μη αποδοχής από τη μητέρα του δεν ανταποκρίνονται σε συναισθήματα που θα ήταν αναμενόμενο να βιώσει ένα άτομο σε παρόμοια θέση. Τέλος, ο Αιτητής δεν είχε επίγνωση των ενδεχόμενων μηχανισμών υποστήριξης ατόμων ΛΟΑΤΚΙ στη χώρα του, ως ευλόγως αναμενόμενο.

 

Ως προς το στοιχείο της βλάβης (harm), ο Αιτητής δεν μπόρεσε να στοιχειοθετήσει βάσιμο φόβο δίωξης στη χώρα του ενώ δεν ήταν σε θέση να παράσχει πληροφορίες σχετικά με οργανισμούς που υποστηρίζουν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, όπως θα αναμενόταν από εκείνον.

 

Επί της εξωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού, ο αρμόδιος λειτουργός επιβεβαίωσε, παραπέμποντας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, την περιθωριοποίηση και τις κοινωνικές διακρίσεις που υφίστανται τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ στη ΛΔΚ. Καίτοι η ομοφυλοφιλία δεν είναι ρητώς ποινικοποιημένη, οι νόμοι περί δημόσιας αιδούς εφαρμόζονται συχνά για την ποινικοποίηση των ομόφυλων σχέσεων. Τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ υφίστανται παρενοχλήσεις, εκφοβισμό και σωματική κακοποίηση καθώς και διακρίσεις όσον αφορά την πρόσβαση σε διάφορες υπηρεσίες. Ο λειτουργός παρέπεμψε στη συνέχεια στο έντυπο ευαλωτότητας όπου είχε επισημανθεί ότι ο Αιτητής χρήζει ειδικών αναγκών υποδοχής (ψυχολογική υποστήριξη, μεσαία προτεραιότητα) και σημείωσε ότι ο Αιτητής δεν διαφάνηκε – κατά την συνέντευξη – να αντιμετωπίζει κάποιο ψυχολογικής φύσεως πρόβλημα ενώ, ως ο ίδιος δήλωσε, δεν επιθυμεί την παραπομπή του σε κάποιον επαγγελματία ψυχικής υγείας.

 

Καταληκτικά, ο λειτουργός κατέγραψε ότι ο φόβος που εξέφρασε δεν θεωρείται βάσιμος και δικαιολογημένος αφού δεν κατόρθωσε να στοιχειοθετήσει τον ισχυρισμό του περί ομοφυλοφιλίας και ως εκ τούτου, δεν δύναται να συναχθεί ότι θα αντιμετωπίσει δίωξη ή κίνδυνο σοβαρής βλάβης λόγω αυτού. Συνεπεία των ανωτέρω, ο ισχυρισμός απορρίφθηκε στο σύνολό του.

 

Ομοίως, ο τρίτος ισχυρισμός του Αιτητή απορρίφθηκε από τον λειτουργό εξαιτίας της έλλειψης επαρκών πληροφοριών και ευλογοφάνειας και της παρουσίας αντιφάσεων στις δηλώσεις του. Συγκεκριμένα, ο Αιτητής δεν ήταν σε θέση να παράσχει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες η Diane ανακάλυψε τα μηνύματα μεταξύ του ιδίου και του Masane και κατ’ επέκταση την σχέση τους και να επεξηγήσει τον λόγο που εκείνη αντέδρασε ως αντέδρασε, τις απειλές που κατά δήλωσή του δέχθηκε από τους «Kulunas», ήτοι την συχνότητα, φύση και τοποθεσία αυτών, και τις συνθήκες υπό τις οποίες το περιστατικό με τους τρεις νεαρούς έλαβε χώρα. Περαιτέρω, ο ίδιος ισχυρίσθηκε πως δεν βίωσε κάποιου είδους σωματική βλάβη, μη θεμελιώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο βάσιμο φόβο δίωξης που να καθιστά την παραμονή και διαβίωση στη χώρα του δυσβάσταχτη, αναφέροντας μονάχα πως σε περίπτωση που τον εντόπιζαν θα του επιτίθονταν, σε μία προσπάθεια να δικαιολογήσει τον φόβο του. Εν κατακλείδι, ο λειτουργός σημείωσε ότι ο Αιτητής δεν προέβαλε αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τις ισχυριζόμενες απειλές που να τεκμηριώνουν τον φόβο δίωξής του.

 

Επί της εξωτερικής αξιοπιστίας του ισχυρισμού, ο λειτουργός επεσήμανε ότι τα όσα ανέφερε ο Αιτητής στη συνέντευξή του αποτελούν το μοναδικό τεκμήριο προς υποστήριξη του αιτήματός του και δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι που να δικαιολογούν την οποιαδήποτε ανάλυση των εν λόγω μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης. Εν συνεχεία, παραπέμποντας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, εντόπισε στοιχεία αναφορικά με την ύπαρξη του φαινομένου των «Kulunas», την επικράτηση των συμμοριών αυτών σε διαφορετικές κοινότητες της Κινσάσα, την διαδικασία στρατολόγησης στις εν λόγω συμμορίες και τα κίνητρα για την ένταξη σε αυτές. Ο λειτουργός σημείωσε περαιτέρω ότι οι συμμορίες συνιστούν ένα δίκτυο προστασίας για τους κατοίκους της κοινότητάς τους αφού ασκούν βία εκτός της γειτονιάς τους και ότι δεν είναι παραγκωνισμένοι κοινωνικά∙ τουναντίον, είναι ενσωματωμένοι στον κοινωνικό ιστό. Ωστόσο, δεδομένου ότι ο φόβος δίωξης του Αιτητή από τους «Kulunas» δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς, ο λειτουργός απέρριψε τον ισχυρισμό.

 

Προχωρώντας σε αξιολόγηση κινδύνου, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε, επί τη βάσει του αποδεδειγμένου ουσιώδους πραγματικού περιστατικού που προέκυψε από τις δηλώσεις του Αιτητή και των διαθέσιμων πληροφοριών από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης για την κατάσταση ασφαλείας στην χώρα καταγωγής και την Κινσάσα και την απουσία ενδείξεων για κακομεταχείριση των επιστραφέντων, καθώς και επί τη βάσει του προσωπικού προφίλ του Αιτητή, ότι δεν υφίσταται εύλογη πιθανότητα ο Αιτητής να αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής και ειδικότερα στην κοινότητα Nsele της Κινσάσα.

 

Ακολούθως, ο αρμόδιος λειτουργός προέβη σε αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου για το προσφυγικό καθεστώς, καθώς επίσης και αυτό της συμπληρωματικής προστασίας, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του σε οιοδήποτε καθεστώς διεθνούς προστασίας. Ως αναφέρεται στην Έκθεση – Εισήγηση, βάσει των ισχυρισμών του Αιτητή, δεν τεκμηριώνεται φόβος δίωξης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής, ήτοι τη ΛΔΚ, για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 1Α(2) της Σύμβασης της Γενεύης, και του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου, και ως εκ τούτου ο Αιτητής δεν δικαιούται το καθεστώς του πρόσφυγα.

 

 

Επιπλέον, κρίθηκε ότι ο κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ευλόγως ο Αιτητής κατά την επιστροφή του στη ΛΔΚ δεν συνιστά πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σύμφωνα με το άρθρο 15(α) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ (εν ισχύ κατά τον εκεί κρίσιμο χρόνο) και 19(2)(α) του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματικός κίνδυνος βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας δυνάμει του άρθρου 15(β) της Οδηγίας, αντίστοιχο άρθρο 19(2)(β) του περί Προσφύγων Νόμου. Αναφορικά με το άρθρο 15(γ) της Οδηγίας, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο λειτουργός, συνυπολογίζοντας τις προσωπικές καταστάσεις του Αιτητή, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη ΛΔΚ, δεν θα αντιμετωπίσει κίνδυνο ή σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως άμαχος λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας αφού στην Κινσάσα όπου αναμένεται να επιστρέψει ο Αιτητής δεν παρατηρούνται συνθήκες ένοπλων συγκρούσεων. Όσον αφορά την οικονομική επιβίωση του Αιτητή, με βάση το προφίλ του, αναμένεται ότι οι συνθήκες διαβίωσης σε περίπτωση επιστροφής θα είναι ικανές να του εγγυηθούν ένα επαρκές επίπεδο διαβίωσης. Ως εκ τούτου, ο λειτουργός κατέληξε ότι ο Αιτητής δεν δικαιούται ούτε το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

 

Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση του παρόντος Δικαστηρίου, κρίνω σκόπιμο όπως αναφερθώ στα κατωτέρω αναφορικά με το εφαρμοστέο επί της παρούσης νομικό πλαίσιο:

Η επίδικη αίτηση διεθνούς προστασίας κατατέθηκε πριν από τις 12 Ιουνίου 2026. Ως εκ τούτου, δυνάμει του άρθρου 79(3) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348, η διαδικασία εξέτασης της αίτησης και της παρούσας προσφυγής εξακολουθεί να διέπεται από την Οδηγία 2013/32/ΕΕ και συνεπώς, τις αντίστοιχες διατάξεις των περί Προσφύγων Νόμων 2000-2025, όπως ίσχυε μέχρι την έναρξη εφαρμογής του Ν. 115(Ι)/2026. Σχετική ερμηνεία δόθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην πρόσφατη απόφασή του C-198/25, ημερομηνίας 4 Ιουνίου 2026 επί προδικαστικής παραπομπής (ECLI:EU:C:2026:447, σκ. 21-22 της απόφασης).

 

Ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας εφαρμόζεται, κατά τον χρόνο έκδοσης της παρούσας απόφασης, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347, σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου 2026 δυνάμει του άρθρου 42 αυτού. Δυνάμει του άρθρο 41 αυτού, η Οδηγία 2011/95/ΕΕ καταργείται από την ίδια ημερομηνία και οι παραπομπές σε αυτήν, νοούνται ως παραπομπές στον Κανονισμό. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο διενεργεί την απαιτούμενη από το άρθρο 46(3) της Οδηγίας 2013/32/ΕΕ πλήρη και ex nunc εξέταση των πραγματικών και νομικών ζητημάτων, εφαρμόζοντας τα ουσιαστικά κριτήρια του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

Υπό το φως της ανωτέρω ανάλυσης, κρίνω ότι ορθά και εμπεριστατωμένα οι Καθ’ ων η Αίτηση αξιολόγησαν το αίτημα του Αιτητή και κατέληξαν τόσο στα ευρήματα περί αναξιοπιστίας του όσο και στη μη υπαγωγή του σε προσφυγικό καθεστώς. Συμφωνώ με την αιτιολόγηση της Διοίκησης ότι οι δηλώσεις του Αιτητή στερούνταν επαρκών πληροφοριών, λεπτομερειών και συνοχής.  Όσον δε αφορά το DSSH model που χρησιμοποιήθηκε, αναφέρω ότι αυτό συνιστά ερμηνευτικό πλαίσιο που χρησιμοποιείται κυρίως σε διαδικασίες ασύλου για την αξιολόγηση αξιοπιστίας ισχυρισμών σεξουαλικού προσανατολισμού και στόχος του είναι η διερεύνηση βιωματικών και ψυχοκοινωνικών διαστάσεων σύμφωνα με τα 4 βασικά του στοιχεία (Difference, Stigma, Shame, Harm).  Από την ανάλυση του λειτουργού περί αξιοπιστίας του Αιτητή, διαφαίνεται ότι αυτά αξιολογήθηκαν και σε σχέση με άλλα στοιχεία και πληροφορίες όπως η χρονική ασυνέπεια που επέδειξε ο Αιτητής σχετικά με τα περιστατικά  που περιέγραψε αλλά και τις αντιφάσεις στις οποίες υπέπεσε.

 

Σε σχέση με τους ισχυρισμούς που παρουσίασε ο Αιτητής δια της γραπτής του αγόρευσης, σημειώνεται ότι αυτοί δεν τεκμηριώθηκαν και σε πολλά σημεία ήταν παντελώς αόριστοι και ασαφείς.  Ο αιτητής κατέγραψε γενικότερα δηλώσεις του προέδρου της Ουγκάντας χωρίς να συγκεκριμενοποιεί με ποιο τρόπο συνδέονται με την υπόθεσή του, ενώ αναφέρθηκε στον σεξουαλικό προσανατολισμό του με πολύ επιφανειακό τρόπο χωρίς να υποδεικνύει με ποιο τρόπο αξιολογήθηκε πλημμελώς η αξιοπιστία του από τη διοίκηση.  Ο Αιτητής δεν έδωσε ούτε ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που διατρέχει ο ίδιος από την ομάδα Kuluna, παρά μόνο αρκέστηκε να αναφερθεί ότι είναι ένα κίνημα παραβατικότητας που  δρα στην Κινσάσα αλλά και σε άλλες πόλεις της ΛΔΚ.   Εντούτοις, δεν αναφέρθηκε σε περιστατικά που επισυνέβησαν στον ίδιο με τρόπο που να θεωρούνται αξιόπιστες οι δηλώσεις του ότι κινδυνεύει από αυτούς,

 

Τονίζω ότι το βάρος απόδειξης του αιτήματος του βαραίνει αρχικά τον ίδιο τον Αιτητή (άρθρο 4(4) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347). Σύμφωνα δε με την παράγραφο 205 του Εγχειριδίου για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια του Καθεστώτος των Προσφύγων (υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου):

«(α) Ο αιτών πρέπει:

(Ι) Να λέει την αλήθεια και να παρέχει κάθε βοήθεια στον εξεταστή για τη διαπίστωση των στοιχείων της υπόθεσής του.

(ΙΙ) Να προσπαθεί να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του με κάθε διαθέσιμο αποδεικτικό μέσο και να δώσει ικανοποιητική εξήγηση για τυχόν ελλείψεις τους. Εάν παρουσιασθεί ανάγκη, πρέπει να προσπαθήσει να προσκομίσει πρόσθετα αποδεικτικά μέσα.

(ΙΙΙ) Να δώσει όλες τις σχετικές πληροφορίες που αφορούν τον ίδιο και τις προηγούμενες εμπειρίες του, τόσο λεπτομερειακά όσο είναι αναγκαίο, ώστε να δοθεί στον εξεταστή η δυνατότητα να διαπιστώσει τη συνδρομή των σχετικών γεγονότων. Πρέπει ακόμη να κληθεί να δώσει μια συναφή εξήγηση ως προς όλους τους λόγους που επικαλείται για να υποστηρίξει την αίτηση για το καθεστώς του πρόσφυγα και να απαντήσει σε όσες ερωτήσεις του τεθούν.»

 

 Συνεπώς τα όσα αναφέρονται στην αγόρευση του Αιτητή δεν έχουν την αποδεικτική ισχύ και αξιοπιστία που απαιτείται ώστε να ανατραπεί το εύρημα αναξιοπιστίας των Καθ’ων η Αίτηση σε σχέση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή.

 

Επιπρόσθετα, αναφορικά με την εξωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού του Αιτητή περί ομοφυλοφιλίας, κατόπιν έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, ανευρέθησαν οι κάτωθι πληροφορίες:

 

Ως αναφέρει το Freedom House, στη ΛΔΚ, παρόλο που η ομοφυλοφιλία δεν ποινικοποιείται ρητά, τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα περιθωριοποιούνται.^[1] Πέραν τούτου, τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα συχνά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν νομικές διακρίσεις βάσει νόμων περί δημοσίας αιδούς και άλλων ευρύτερων νομοθετικών διατάξεων ενώ ορισμένες από τις διατάξεις παραμένουν ανοιχτές σε ερμηνείες οδηγώντας σε διώξεις και ποικίλες παραβιάσεις των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων.^[2] Ως έχει παρατηρηθεί από την τοπική οργάνωση Rainbow Sunrise Mapambazuko (RSM), η οποία έχει ως στόχο την προώθηση των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας στη ΛΔΚ και την Αφρική, καθώς και από το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο των Ηνωμένων Εθνών (Committee on Economic, Social and Cultural Rights), το άρθρο 176 του Ποινικού Κώδικα χρησιμοποιείται συχνά προς τον σκοπό της ποινικοποίησης των ομόφυλων σχέσεων.^[3]

 

Η περιοδική έκθεση που κατέθεσε η ΛΔΚ στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών τον Νοέμβριο 2024 αναφέρει ότι παρότι κατά την εξέταση της προηγούμενης περιοδικής της έκθεσης, η ΛΔΚ έλαβε υπόψη της συστάσεις που αφορούσαν και την προστασία των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, η θέση της ΛΔΚ σε αυτά τα ζητήματα παρέμεινε ως είχε.^[4]

 

Ως αναφέρει η Επιτροπή Οικονομικών, Κοινωνικών και Πολιτιστικών Δικαιωμάτων (CESCR) των Ηνωμένων Εθνών, η ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα αντιμετωπίζει στιγματισμό και διακρίσεις κατά την απόλαυση των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών τους δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στην εργασία, τη στέγαση, την υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευση.^[5] Σε πληροφορίες που παρουσιάστηκαν ενώπιον του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών τον Αύγουστο 2024 από τοπικούς, μη κυβερνητικούς οργανισμούς της ΛΔΚ, αναφέρεται ότι, αν και δεν υπήρχε ρητή ποινικοποίηση των σχέσεων του ίδιου φύλου, το 75% των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων στη ΛΔΚ δεν είχαν πρόσβαση σε υπηρεσίες όπως η εκπαίδευση, η εργασία, η στέγαση, η υγειονομική περίθαλψη και η κοινωνική ασφάλιση, λόγω συστηματικού στιγματισμού και διακρίσεων ενώ οι θρησκευτικοί ηγέτες και οι κυρίαρχες πολιτισμικές πεποιθήσεις για την μαγεία συνέβαλαν στον στιγματισμό και την περιθωριοποίηση αυτών των ατόμων.^[6] Επιπλέον, τόσο τα μέσα ενημέρωσης όσο και οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, χρησιμοποιούνται για να προωθήσουν βία και διακρίσεις εναντίον των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων.^[7]

 

Ο αυτοπροσδιορισμός ως ΛΟΑΤΚΙ θεωρείται «πολιτισμικό ταμπού», σύμφωνα με την 2022 έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών.^[8] Σύμφωνα με την αντίστοιχη έκθεση που αφορά στα γεγονότα του 2023 και δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο 2024, άτομα της εν λόγω κοινότητας υπόκεινται σε παρενόχληση, στιγματισμό και βία, συμπεριλαμβανομένου του «διορθωτικού βιασμού» («corrective rape») από κρατικούς και μη κρατικούς φορείς.^[9]  Η ως άνω έκθεση συμπληρώνει ότι τοπικοί οργανισμοί ανέφεραν αρκετές περιπτώσεις όπου ΛΟΑΤΚΙ άτομα υποβλήθηκαν σε ψυχιατρική θεραπεία ή θρησκευτικά τελετουργικά για να «αλλάξουν» τον σεξουαλικό προσανατολισμό του ατόμου.^[10] Σε κάποιες περιπτώσεις, υπέστησαν και σωματική βία.^[11]

 

Σύμφωνα με την έκθεση του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP), οι περισσότεροι ηγέτες της ΛΔΚ «αναγνωρίζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των Κονγκολέζων γενικά, κάτι που περιλαμβάνει και τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα», ωστόσο δεν αναγνωρίζουν ρητά τα δικαιώματα που σχετίζονται με την ταυτότητα φύλου και τον σεξουαλικό προσανατολισμό.^[12] Πηγές παραπέμπουν σε τοπικές οργανώσεις οι οποίες αναφέρουν ότι οι αρχές σπανίως προέβαιναν στην διερεύνηση, δίωξη ή τιμωρία οργάνων του κράτους που πραγματοποιούσαν παραβιάσεις δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων.^[13] Περαιτέρω, πηγές αναφέρουν πως τα περισσότερα ΛΟΑΤΚΙ άτομα δεν υποβάλλουν καταγγελίες στις αρχές λόγω φόβου αντιποίνων και περαιτέρω στοχοποίησης.^[14] Όπως αναφέρεται σε έκθεση του Καναδικού Συμβουλίου για τη Μετανάστευση και τους Πρόσφυγες, σύμφωνα εκπρόσωπο της τοπικής οργάνωσης Rainbow Sunrise (RSM), δεν υπάρχουν υπηρεσίες υποστήριξης για μέλη σεξουαλικών μειονοτήτων και μειονοτήτων λόγω φύλου στη ΛΔΚ.^[15]

 

Αναφορικά με τον ισχυρισμό του Αιτητή ότι απειλήθηκε από μέλη των «Kulunas», κατόπιν έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, ανευρέθησαν οι κάτωθι πληροφορίες:

 

Σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο 2025 από την οργάνωση Friends of the Congo (FOTC), ενός οργανισμού υπεράσπισης (advocacy organization) που ιδρύθηκε για να συνεργαστεί με Κονγκολέζους με σκοπό την προώθηση ειρηνικής και διαρκούς αλλαγής στη ΛΔΚ, η εγκληματικότητα στον δρόμο στην Κινσάσα αποδίδεται συχνά σε συμμορίες γνωστές ως «Kulunas» ή αστικοί ληστές.^[16] Οι ομάδες αυτές εμπλέκονται σε βίαιες ληστείες, εκβιασμούς και επιθέσεις, στοχοποιώντας συχνά κατοικίες, καταστήματα και δημόσιους χώρους.^[17] Είναι ιδιαίτερα δραστήριες σε γειτονιές όπως Ngiri-Ngiri, Ngaba, Kalamu, Matete και Kisenso, όπου δρουν με ματσέτες και άλλα όπλα.^[18] Σε απάντηση της αυξανόμενης εγκληματικότητας, η κυβέρνηση της ΛΔΚ έχει εντείνει την καταστολή των αστικών συμμοριών.^[19] Τον Δεκέμβριο του 2024, η επιχείρηση «Ndobo» οδήγησε στη σύλληψη 450 ατόμων σε όλη την Κινσάσα, με πολλούς να αντιμετωπίζουν ταχείες δίκες και αυστηρές ποινές, συμπεριλαμβανομένης της θανατικής ποινής.^[20]

Το Associated Press (AP), σε άρθρο που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο 2025, μετέδωσε πως περισσότεροι από 170 κρατούμενοι που είχαν καταδικαστεί για ένοπλες ληστείες, μέλη των «Kulunas», που ανέμεναν την επιβολή της θανατικής ποινής μεταφέρθηκαν αεροπορικώς από την πρωτεύουσα της Κινσάσα σε μια υψίστης ασφάλειας φυλακή στο βόρειο τμήμα της χώρας, όπου θα εκτελούνταν.^[21]

 

Άρθρο δημοσιευμένο τον Ιούνιο 2025 αναφέρει ότι στα Lingala, η λέξη «kuluna» προέρχεται από το ρήμα «kolona», που σημαίνει «φυτεύω», «εγκαθίσταμαι» ή «εδραιώνομαι».^[22] Ο όρος «kuluna» εξελίχθηκε ώστε να αναφέρεται σε αυτές τις ομάδες νεαρών παραβατών που «καταλαμβάνουν την περιοχή τους» ή «επιβάλλουν τον νόμο τους» στις γειτονιές.^[23] Οι συμμορίες αυτές καταλαμβάνουν δημόσιους χώρους μέσω βίας, επιθέσεων ή εκφοβισμού, σαν να «φυτεύουν μια σημαία» σε κατεκτημένη περιοχή.^[24] Ο όρος έγινε ευρύτερα γνωστός τη δεκαετία του 2000, καθώς το φαινόμενο αυτών των συμμοριών δρόμου, συχνά οπλισμένων με ματσέτες, εξαπλώθηκε σε εργατικές γειτονιές της Κινσάσα.^[25]

 

Παλαιότερη έκθεση της Global Initiative against Transnational Organized Crime, μίας ανεξάρτητης οργάνωσης της κοινωνίας των πολιτών που έχει στόχο την αναζήτηση νέων και καινοτόμων στρατηγικών και λύσεων για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, αναφέρει ότι οι συμμορίες σταδιακά μετακινήθηκαν από τα προάστια της Κινσάσα, όπου η αστυνομία δεν τολμούσε να επεμβαίνει, προς κεντρικές περιοχές και ακόμη και προς στρατιωτικούς και αστυνομικούς καταυλισμούς.^[26] Πλέον, στρατολογούν ως μέλη ακόμη και παιδιά αστυνομικών και αξιωματικών του στρατού.^[27] Οι συμμορίες έχουν έντονο εδαφικό χαρακτήρα στη δράση τους· «ελέγχουν» μια γειτονιά, επιτιθέμενες σε αγνώστους που περνούν από την περιοχή τους, αλλά συνήθως δεν στοχοποιούν τους κατοίκους που ζουν εκεί.^[28] Ο σεβασμός και μια θέση στο περιβάλλον ενός αρχηγού συμμορίας κατακτούνται μέσω επιθέσεων και τραυματισμών μελών αντίπαλων συμμοριών.^[29] Οι νέοι εντάσσονται στις συμμορίες υποκινούμενοι από αίσθημα αδικίας και έλλειψης εμπιστοσύνης στη δικαιοσύνη, θεωρώντας ότι έτσι προστατεύουν τον εαυτό τους και εκδικούνται τους δράστες.^[30] Παρά τη ανέχεια, βασικά κίνητρα είναι η οργή, η ανασφάλεια και το κοινωνικό κύρος που προσφέρει η συμμετοχή σε μια συμμορία.^[31] Μέλη της πολιτικής σκηνής αξιοποιούν επίσης τους «Kuluna» ως «μισθώσιμο» εργατικό δυναμικό».^[32]

 

Σημειώνεται ότι δεν ανευρέθησαν σχετικές πληροφορίες στις πλατφόρμες αναζήτησης ecoi-net, Refworld, EUAA COI Portal, καθώς και στο Διαδίκτυο αναφορικά με ενδεχόμενη στοχοποίηση ΛΟΑΤΚΙ ατόμων από τους «Kulunas». Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτό επιβεβαιώνεται ή δεν επιβεβαιώνεται σύμφωνα με το COI Report Methodology της EUAA.

 

Οι ως άνω πηγές πληροφόρησης, εξεταζόμενες τόσο αυτοτελώς όσο και σε συνδυασμό με το σύνολο των ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχείων, δεν καταδεικνύουν ότι περιστατικά της φύσεως και υπό τις περιστάσεις που επικαλείται ο Αιτητής ενέχουν τέτοιο βαθμό σοβαρότητας, έντασης ή επαναληπτικότητας, ώστε να δύνανται να θεμελιώσουν, αντικειμενικώς, βάσιμο φόβο δίωξης. Ειδικότερα, από το περιεχόμενο των εν λόγω πηγών δεν προκύπτουν επαρκή και συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία να συνηγορούν υπέρ του ότι τα επικαλούμενα από τον Αιτητή περιστατικά, ακόμη και εάν εξετάζονταν υπό το πρίσμα των διαθέσιμων πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής, προσλαμβάνουν τέτοια σοβαρότητα ώστε να εμπίπτουν στην έννοια της δίωξης για σκοπούς διεθνούς προστασίας.

 

Εν πάση περιπτώσει, η ανωτέρω διαπίστωση δεν δύναται να ανατρέψει τα συμπεράσματα του Δικαστηρίου ως προς την εσωτερική αξιοπιστία των ισχυρισμών του Αιτητή. Όπως έχει ήδη αναλυθεί, οι σχετικοί ισχυρισμοί του κρίθηκαν στερούμενοι εσωτερικής συνοχής και επαρκούς αξιοπιστίας και, ως εκ τούτου, δεν έγιναν αποδεκτοί. Οι πληροφορίες από εξωτερικές πηγές δύνανται μεν να συνεκτιμηθούν προς αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας ενός ισχυρισμού, δεν αρκούν όμως, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, για να θεραπεύσουν τις ουσιώδεις πλημμέλειες που διαπιστώθηκαν στην προσωπική αφήγηση του Αιτητή ούτε για να προσδώσουν αξιοπιστία σε ισχυρισμούς οι οποίοι δεν κρίθηκαν πειστικοί.

 

 

Κατά συνέπεια, ελλείψει επαρκούς εσωτερικής αξιοπιστίας των επίμαχων ισχυρισμών και δεδομένου ότι οι διαθέσιμες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές δεν παρέχουν επαρκές έρεισμα για διαφορετική κατάληξη, οι εν λόγω ισχυρισμοί απορρίπτονται και δεν δύνανται να αποτελέσουν τη βάση για τη στοιχειοθέτηση βάσιμου φόβου δίωξης στο πρόσωπο του Αιτητή.

 

Κατά συνέπεια, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι έγινε δέουσα έρευνα πριν τη λήψη της επίδικης απόφασης, η αιτιολόγηση της οποίας συμπληρώνεται από τα στοιχεία του Διοικητικού Φακέλου ως ανωτέρω αναλύεται (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158(Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ. 371 και Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 270).  Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99).  Η έρευνα που είχε προηγηθεί ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής, όπως αναλύεται ανωτέρω. 

 

Στη βάση της ανωτέρω ανάλυσης, καταλήγω στο ότι δεν πληρούνται στο πρόσωπο του Αιτητή οι προϋποθέσεις που θέτουν τα άρθρα 9 και 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και το αντίστοιχο Άρθρο 1(Α) της Σύμβασης της Γενεύης για το Καθεστώς των Προσφύγων, για την υπαγωγή του σε προσφυγικό καθεστώς.

 

Κατά τα παραπάνω, δεν μπορεί να παραχωρηθεί στον Αιτητή ούτε καθεστώς επικουρικής προστασίας επί τη βάσει των άρθρων 15(α) και (β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, καθώς δεν έχει στοιχειοθετηθεί πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης υπό τις εκεί προβλεπόμενες μορφές.

 

Προκειμένου δε να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 15(γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε επικαιροποιημένες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί σε αυτήν και συγκεκριμένα στην πρωτεύουσα Kinshasa, η οποία, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, θεωρείται ο τόπος καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή.

 

Το War Watch [πρώην Rule of Law in Armed Conflicts project (RULAC)] της Ακαδημίας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Γενεύης, στην επισκόπησή του για την κατάσταση ασφαλείας στη ΛΔΚ ανέφερε ότι η χώρα εμπλέκεται σε αρκετές μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις στο έδαφός της εναντίον ορισμένων ένοπλων ομάδων καθώς και σε διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις.^[33]

 

Στις 2 Φεβρουαρίου του 2026, η κυβέρνηση της ΛΔΚ και η οργάνωση M23 υπέγραψαν στη Ντόχα τους όρους αναφοράς για την εφαρμογή εκεχειρίας.^[34] Παρά την συμφωνία στη Ντόχα, η κυβέρνηση του Κονγκό και η M23 συνέχισαν να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις.^[35] Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου κατόπιν της σύμφωνης γνώμης και των δύο μερών.^[36] Παρά την συμφωνία, αμφότερα μέλη αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίαση της συμφωνίας∙ στην Ουβίρα, πολίτες αναζήτησαν καταφύγιο σε ένα πρόχειρο στρατόπεδο ώστε να αποφύγουν τις εχθροπραξίες.^[37] Σύμφωνα με ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, δυνάμεις Wazalendo που υποστηρίζουν το Κονγκό συγκρούστηκαν με μαχητές Twirwaneho που υποστηρίζονται από το M23 στο ανατολικό τμήμα της χώρας.^[38] Άρθρο τοπικού τύπου, δημοσιευθέν στις 26 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρει ότι οι μαχητές της M23 ανακατέλαβαν δύο χωριά στο North Kivu, μία ημέρα αφότου είχαν απωλέσει τον έλεγχό τους.^[39]

 

Άρθρο που δημοσιεύθηκε από το πρακτορείο Al Jazeera τον Απρίλιο 2026 αναφέρει ότι αμφότερα τα μέρη συμφώνησαν να διευκολύνουν την παράδοση της ανθρωπιστικής βοήθειας και να απελευθερώσουν κρατούμενους, δεσμεύτηκαν επίσης να μην στοχεύουν αμάχους και να διευκολύνουν την παροχή ιατρικής περίθαλψης στους τραυματίες και τους ασθενείς.^[40]

 

Ως αναφέρεται σε έκθεση του Centre for Documentation and Research (Cedoca) σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα, δημοσιευθείσα τον Οκτώβριο του 2025, που κάνει επίκληση σε έτερες πηγές, τον Ιανουάριο του 2025, μετά την κατάληψη της Goma από την M23, διαδηλωτές επιχείρησαν να επιτεθούν σε αρκετές πρεσβείες στην πρωτεύουσα, μεταξύ άλλων της Γαλλίας, του Βελγίου και των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και σε γραφεία του ΟΗΕ.^[41] Περαιτέρω, ως αναφέρεται στην ίδια έκθεση, το United Nations Joint Human Rights Office (UNJHRO) κατατάσσει την επαρχία της Κινσάσα μεταξύ αυτών που δεν επηρεάζονται από ένοπλες συγκρούσεις.^[42] Σύμφωνα με τα μηνιαία δελτία παρακολούθησης συγκρούσεων του International Crisis Group, δεν διαφαίνεται να έχουν σημειωθεί περιστατικά στην Κινσάσα από τον Ιανουάριο του 2025.^[43]

Η πλέον πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας που αφορά στα γεγονότα του 2024 αναφέρει ότι στην Κινσάσα, όπως και σε όλη την επικράτεια της χώρας, έλαβαν χώρα διαδηλώσεις σε σχέση με τις ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των Μ23 και των κυβερνητικών δυνάμεων.^[44]

 

Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 10/04/2026), στην επαρχία Κινσάσα, καταγράφηκαν 51 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 47 θάνατοι.^[45] Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την Κινσάσα σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ανέρχεται σε 18,552,800 κατοίκους.^[46]

 

Κατά συνέπεια, η Kinshasa που συνιστά τον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή, δεν φαίνεται να πλήττεται σε τέτοιο βαθμό από συγκρούσεις και περιστατικά βίας, τα οποία να ανάγονται σε τόσο υψηλό επίπεδο, ώστε να θεωρούνται ότι πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347. Σημειώνεται εν προκειμένω πως, η νομολογία του ΔΕΕ με την οποία έχει ερμηνευθεί η αντίστοιχη διάταξη 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, παραμένει συναφής και καθοδηγητική, δεδομένου ότι οι εν λόγω διατάξεις ταυτίζονται ως προς τη δομή και το ουσιαστικό τους περιεχόμενο και η διάταξη του Κανονισμού αποτελεί αναδιατύπωση της αντίστοιχης διάταξης της Οδηγίας.^[47] Συνεπώς, λαμβάνοντας υπόψιν και τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, ήτοι ότι πρόκειται για νεαρό, υγιή ενήλικα, ικανό προς εργασία και υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα του, θεωρώ ότι δεν εγείρονται ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι αυτός θα διατρέξει κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του.

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €300 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ’ ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

 

                                                      Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.