ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθ. Αρ.: 1219/25
20 Οκτωβρίου, 2026
[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΔΔΔΔΠ.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
P.N.E.
Αιτήτρια
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Τζ. Μπετίτο (κος), Δικηγόρος για την Αιτήτρια
Π. Βρυωνίδου (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση
ΑΠΟΦΑΣΗ
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή η Αιτήτρια, δια του συνηγόρου της, προσβάλλει την απόφαση ημερομηνίας 17/03/2023, σύμφωνα με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά της για χορήγηση διεθνούς προστασίας ως άκυρη, έκδηλα παράνομη και αντίθετη προς το Σύνταγμα, το Νόμο και παραβιάζουσα τα δικαιώματα της Αιτήτριας.
Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, όπως εκτίθενται στην Ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση και υποστηρίζονται από τα στοιχεία του σχετικού διοικητικού φακέλου που έχει κατατεθεί από τους Καθ' ων η Αίτηση, έχουν ως ακολούθως:
Η Αιτήτρια είναι ενήλικη, πολίτης Νιγηρίας και στις 13/02/2023 υπέβαλε αίτημα διεθνούς προστασίας στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Κατόπιν τηλεφωνικών κλήσεων και ταχυδρομικών επιστολών προκειμένου να παρευρεθεί στην προγραμματισμένη συνέντευξη της 06/10/2023, δεν κατέστη δυνατή η επικοινωνία με την Αιτήτρια με αποτέλεσμα αρμόδιος λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου να συντάξει την 06/10/2023 εισηγητική έκθεση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας εισηγούμενος το κλείσιμο του φακέλου και την διακοπή της διαδικασίας εξέτασης της αίτησής της στην βάση της τεκμαιρόμενης σιωπηρής απόσυρσης του αιτήματός της. Ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ασύλου ενέκρινε την εισήγηση για κλείσιμο φακέλου αυθημερόν και στις 06/10/2023 εξεδόθη η σχετική απορριπτική επιστολή συνοδευόμενη από αιτιολόγηση της απόφασης, η οποία απεστάλη ταχυδρομικώς στην δηλωθείσα διεύθυνση της Αιτήτριας την 16/10/2023.
Κατόπιν του αιτήματος της Αιτήτριας για επανάνοιγμα του φακέλου της την 19/01/2024, ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε εισηγητική έκθεση την 25/01/2024 αναφορικά με τη συνέχιση της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματος, η οποία εφαρμόστηκε αυτοδικαίως.
Στις 27/02/2024 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη της Αιτήτριας από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου προς εξέταση του αιτήματός της για διεθνή προστασία. Στις 05/03/2024 ο εν λόγω λειτουργός ετοίμασε Έκθεση – Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, εισηγούμενος την απόρριψη της αίτησης ασύλου της, την οποία ο Προϊστάμενος, δια του εξουσιοδοτημένου από τον Υπουργό Εσωτερικών λειτουργού, υιοθέτησε με απόφασή του στις 17/03/2024, αποφασίζοντας την απόρριψη της αίτησης και την επιστροφή της Αιτήτριας στην Νιγηρία.
Στις 17/04/2025, η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε απορριπτική επιστολή μαζί με την αιτιολόγηση της απόφασης της σχετικά με το αίτημα της Αιτήτριας, η οποία παρελήφθη και υπεγράφη ιδιοχείρως από την ίδια αυθημερόν, κατόπιν επεξήγησης του περιεχομένου της από διερμηνέα.
Κατά της ως άνω απόφασης, η Αιτήτρια άσκησε την υπό κρίση προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας.
Ο συνήγορος της Αιτήτριας στις διευκρινήσεις ανέφερε ότι θα προωθήσει μόνο το λόγο ακυρώσεως που άπτεται της έλλειψης δέουσας έρευνας των Καθ’ων η Αίτηση ως προς τα στοιχεία και τις περιστάσεις της υπόθεσης και ως προς τον προβαλλόμενο φόβο δίωξης, ως αναπτύσσεται και στην γραπτή του αγόρευση.
Η συνήγορος των Καθ’ ων η αίτηση υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής της αγόρευσης και υποστήριξε ότι η Αιτήτρια δεν κατόρθωσε να στοιχειοθετήσει ότι συντρέχουν στο πρόσωπό της οι προϋποθέσεις χορήγησης του καθεστώτος του πρόσφυγα ή της συμπληρωματικής προστασίας και δεν απέσεισε το βάρος απόδειξης που της αναλογεί. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τη συνήγορο, η Αιτήτρια δεν ανέτρεψε το τεκμήριο της νομιμότητας και κανονικότητας της προσβαλλόμενης πράξης. Οι Καθ’ ων η αίτηση σημείωσαν, περαιτέρω, ότι η χώρα καταγωγής της, ήτοι η Νιγηρία, συγκαταλέγεται στις ασφαλείς χώρες ιθαγένειας δυνάμει του άρθρου 12 Βτρις Κ.Δ.Π.191/2024 και εισηγούνται την απόρριψη του νομικού ισχυρισμού της Αιτήτριας ως νόμω και ουσία αβάσιμου.
Έχω μελετήσει το περιεχόμενο των αγορεύσεων των δύο μερών καθώς και το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου από το οποίο προκύπτει ότι διεξήχθη συνέντευξη της Αιτήτριας, τα πρακτικά της οποίας είναι κατατεθειμένα ως ερυθρά 58-64, κατά τη διάρκεια της οποίας δόθηκε η ευκαιρία στην Αιτήτρια, να αναπτύξει ελεύθερα τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της, ενώ περαιτέρω τέθηκαν και διευκρινιστικές ερωτήσεις από τον αρμόδιο λειτουργό. Όπως καταγράφηκε, ο πυρήνας του αιτήματος της Αιτήτριας έγκειται στο ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής της προς αναζήτηση εργασίας και καλύτερου μέλλοντος, προκειμένου να υποστηρίξει την οικογένειά της. Υπό το πρίσμα τυχόν μελλοντικού φόβου δίωξης, η Αιτήτρια δήλωσε πως σε περίπτωση επιστροφής της στην Νιγηρία θα αντιμετώπιζε οικονομικές δυσκολίες. Ακολούθως, ο λειτουργός σχημάτισε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς κατά την εισηγητική του έκθεση. Ο μεν πρώτος αφορούσε το προφίλ και τα προσωπικά στοιχεία της Αιτήτριας, ο δε δεύτερος το ότι εγκατέλειψε την χώρα της για λόγους οικονομικού περιεχομένου. Οι ισχυρισμοί έγιναν δεκτοί, ως πληρούντες τα κριτήρια της εσωτερικής και εξωτερικής αξιοπιστίας.
Μετά από αξιολόγηση των δύο αποδεκτών ισχυρισμών της Αιτήτριας στο πλαίσιο εκτίμησης του μελλοντοστραφούς κινδύνου καθώς και την νομική ανάλυση στη βάση του περί Προσφύγων Νόμου αλλά και της Σύμβασης της Γενεύης, ο αρμόδιος λειτουργός συνεκτίμησε τις προσωπικές περιστάσεις της, την δυνατότητα οικονομικής της επιβίωσης σε περίπτωση επιστροφής της και την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στην πολιτεία Edo, και εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησής της, καθώς έκρινε ότι η Αιτήτρια δεν πληροί τις προϋποθέσεις για υπαγωγή στο καθεστώς πρόσφυγα ή στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
Στο σημείο αυτό, κρίνω σκόπιμο όπως αναφερθώ στα κατωτέρω αναφορικά με το εφαρμοστέο επί της παρούσης νομικό πλαίσιο:
Η επίδικη αίτηση διεθνούς προστασίας κατατέθηκε πριν από τις 12 Ιουνίου 2026. Ως εκ τούτου, δυνάμει του άρθρου 79(3) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348, η διαδικασία εξέτασης της αίτησης και της παρούσας προσφυγής εξακολουθεί να διέπεται από την Οδηγία 2013/32/ΕΕ και συνεπώς, τις αντίστοιχες διατάξεις των περί Προσφύγων Νόμων 2000-2025, όπως ίσχυε μέχρι την έναρξη εφαρμογής του Ν. 115(Ι)/2026. Σχετική ερμηνεία δόθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην πρόσφατη απόφασή του C-198/25, ημερομηνίας 4 Ιουνίου 2026 επί προδικαστικής παραπομπής (ECLI:EU:C:2026:447, σκ. 21-22 της απόφασης).
Ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας εφαρμόζεται, κατά τον χρόνο έκδοσης της παρούσας απόφασης, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347, σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου 2026 δυνάμει του άρθρου 42 αυτού. Δυνάμει του άρθρο 41 αυτού, η Οδηγία 2011/95/ΕΕ καταργείται από την ίδια ημερομηνία και οι παραπομπές σε αυτήν, νοούνται ως παραπομπές στον Κανονισμό. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο διενεργεί την απαιτούμενη από το άρθρο 46(3) της Οδηγίας 2013/32/ΕΕ πλήρη και ex nunc εξέταση των πραγματικών και νομικών ζητημάτων, εφαρμόζοντας τα ουσιαστικά κριτήρια του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
Από τα πιο πάνω, συνάγεται ότι η έρευνα που είχε προηγηθεί της απόφασης για απόρριψη της αίτησης της Αιτήτριας ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει η Αιτήτρια κατά τη διάρκεια της συνέντευξής της. Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99). Αναφορικά με τους ισχυρισμούς του συνηγόρου της Αιτήτριας για έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας, από τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου, θεωρώ ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλήρως αιτιολογημένη και επισημαίνω ότι συμπληρώνεται και από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, όπως αυτά έχουν αναλυθεί ανωτέρω (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158 (Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ., 371 Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, (1998) 3 ΑΑΔ 270). Ως εκ τούτου, απορρίπτω τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από τον συνήγορο της Αιτήτριας προς ακύρωση της επίδικης απόφασης.
Σημειώνω στο σημείο αυτό ότι η Νιγηρία, χώρα καταγωγής της Αιτήτριας, περιλαμβάνεται στις ασφαλείς χώρες ιθαγένειας σύμφωνα με το εν ισχύ διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών (Κ.Δ.Π. 242/26).
Στη βάση της ανωτέρω ανάλυσης, καταλήγω στο ότι δεν πληρούνται στο πρόσωπο της Αιτήτριας οι προϋποθέσεις που θέτουν τα άρθρα 9 και 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και το αντίστοιχο Άρθρο 1(Α) της Σύμβασης της Γενεύης για το Καθεστώς των Προσφύγων, για την υπαγωγή της σε προσφυγικό καθεστώς.
Κατά τα παραπάνω, δεν μπορεί να παραχωρηθεί στην Αιτήτρια ούτε καθεστώς επικουρικής προστασίας επί τη βάσει των άρθρων 15(α) (β) και (γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, καθώς δεν έχει στοιχειοθετηθεί πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης υπό τις εκεί προβλεπόμενες μορφές.
Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον της Αιτήτριας και υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.
Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο