ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

Αρ. Υπόθεσης: 1619/24

 

21 Οκτωβρίου, 2026

 

[Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ ΔΔΔΠ]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

 

Μεταξύ:

J.E.M.

Αιτητής

και

 

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ μέσω της Υπηρεσίας Ασύλου

Καθ' ων η Αίτηση

 

Αγγ. Πλιάκα (κα) για Γκλόρια Χρυσάφη (κα), Δικηγόρος για τον Αιτητή

Ν. Κουρσάρης (κ.) για Ει. Παραδεισιώτη (κα), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση

 

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Μ. Παπαντωνίου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π: Με την παρούσα προσφυγή ο Αιτητής, δια της συνηγόρου του, προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 29/03/2024, σύμφωνα με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία ως άκυρη και/ή παράνομη και/ή στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.

 

Έχει καταχωρηθεί ένσταση στην οποία παρατίθενται τα ουσιώδη γεγονότα ενώ κατά τις διευκρινήσεις κατατέθηκε και ο σχετικός διοικητικός φάκελος.

 

Οι κύριοι νομικοί ισχυρισμοί που προωθούνται με την γραπτή αγόρευση του Αιτητή αφορούν κυρίως στη μη διεξαγωγή δέουσας έρευνας ως προς τους ισχυρισμούς και τα γεγονότα που τον ώθησαν να εγκαταλείψει την χώρα καταγωγής του και στην εσφαλμένη αξιολόγηση των Καθ’ων η Αίτηση ότι  ο Αιτητής δεν διατρέχει κίνδυνο στην χώρα καταγωγής του.

 

Οι Καθ’ ων η Αίτηση μέσω της γραπτής τους αγόρευσης υπεραμύνονται της ορθότητας και νομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης, η οποία αποτελεί προϊόν δέουσας έρευνας, και ορθής ενάσκησης των εξουσιών που παρέχει ο νόμος σε αυτούς, είναι δε επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Αντικρούουν, περαιτέρω, τους λόγους ακύρωσης που εκτέθηκαν από την συνήγορο του Αιτητή, διατεινόμενοι ότι οι νομικοί ισχυρισμοί προβάλλονται με γενικότητα και αοριστία, χωρίς τη δέουσα εξειδίκευση σε συνάρτηση με τα περιστατικά της υπόθεσης. Προσθέτουν πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποσείσει το βάρος απόδειξης των προβαλλόμενων λόγων ακύρωσης, μήτε να στοιχειοθετήσει βάσιμο φόβο δίωξης συναρτώμενο με έναν από τους λόγους που παραθέτει το άρθρο 3 (1) του Περί Προσφύγων Νόμου, ενώ, επίσης, δεν κατόρθωσε να θεμελιώσει την εσωτερική αξιοπιστία των ισχυρισμών του. Καταληκτικά εισηγούνται την απόρριψη των νομικών ισχυρισμών του Αιτητή ως ανυπόστατων και όπως η υπό εξέταση προσφυγή απορριφθεί ως νόμω και ουσία αβάσιμη.

 

 

Έχω μελετήσει το περιεχόμενο των αγορεύσεων των δύο μερών καθώς και το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου από το οποίο προκύπτει ότι ο Αιτητής είναι ενήλικος πολίτης της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, γεννηθείς την 27/09/1997, ο οποίος στις 08/11/2021 υπέβαλε αίτημα διεθνούς προστασίας στην Κυπριακή Δημοκρατία.

 

Ο πυρήνας των ισχυρισμών του Αιτητή αφορά στην εκδικητική επίθεση που δέχθηκε από μέλη εγκληματικής οργάνωσης που δρούσαν στην περιοχή της Kinshasa. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, τον Αύγουστο του 2021 αντιλήφθηκε καταδίωξη με ανταλλαγή πυρών που έλαβε χώρα στην γειτονιά όπου διέμενε, κατά την οποία, άτομα επιβαίνοντα σε όχημα, άφησαν στην άκρη του δρόμου μια τσάντα, καθώς καταδιώκονταν από αστυνομικούς. Ο Αιτητής αργότερα περισυνέλεξε την τσάντα, η οποία περιείχε ένα σημαντικό χρηματικό ποσό και κοσμήματα, τα οποία παρέδωσε την επόμενη ημέρα στην αστυνομία. Ο ιδιοκτήτης των κλοπιμαίων τον αντάμειψε με 400 δολάρια, ωστόσο, μία εβδομάδα αργότερα, ο Αιτητής δέχθηκε επίθεση στο σπίτι του, κατά την οποία η μητέρα του κακοποιήθηκε σεξουαλικά και τραυματίστηκε σοβαρά, με αποτέλεσμα να καταλήξει στο νοσοκομείο. Ο ίδιος, έχοντας τραυματιστεί στην προσπάθειά του να διαφύγει, νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο και δέχθηκε βοήθεια από τον ιδιοκτήτη των κλοπιμαίων, προκειμένου να εγκαταλείψει την χώρα. Αναφορικά με τον μελλοντικό φόβο δίωξης, ο Αιτητής δήλωσε πως η ζωή του θα τεθεί σε κίνδυνο από την εγκληματική οργάνωση που επιτέθηκε και σκότωσε και την μητέρα του, λόγω εκδίκησης για τα κλοπιμαία που επέστρεψε στην αστυνομία. Ως προς την δυνατότητα κρατικής προστασίας, πρόσθεσε πως δεν θα μπορούσε να αποταθεί στην αστυνομία, καθώς συνεργάζονται με μέλη εγκληματικών οργανώσεων και πως εξαιτίας τους στοχοποιήθηκε από την συμμορία, αφότου παρέδωσε τα κλοπιμαία στο αστυνομικό τμήμα.

 

Ακολούθως, ο λειτουργός σχημάτισε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς κατά την εισηγητική του έκθεση που βρίσκεται κατατεθειμένη ως ερυθρά 74-83. Ο μεν πρώτος αφορούσε τα προσωπικά στοιχεία και το προφίλ του Αιτητή, ο οποίος έγινε αποδεκτός. Ο δεύτερος αφορούσε τον ισχυρισμό του Αιτητή ότι δέχθηκε επίθεση στην οικία του από μέλη εγκληματικής οργάνωσης εν είδει εκδίκησης, εξαιτίας των κλοπιμαίων που περισυνέλεξε και παρέδωσε στην αστυνομία. Ο εν λόγω ισχυρισμός κρίθηκε ως μη θεμελιωμένος ως προς την εσωτερική αξιοπιστία του, καθώς διαπιστώθηκε ανεπάρκεια λεπτομερειών και εξειδίκευσης αναφορικά με τα περιστατικά που αφηγήθηκε ο Αιτητής. Ο λειτουργός σημείωσε πως ο Αιτητής δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες σχετικά με το άτομο που τον βοήθησε να αναχωρήσει από την χώρα, ενώ οι περιγραφές του αναφορικά με την επίθεση στην μητέρα του, την διαφυγή του από το σπίτι κατά τη διάρκεια του περιστατικού και την νοσηλεία του ιδίου στο νοσοκομείο, δεν παρουσίασαν σαφήνεια μηδέ συνεκτικότητα.

 

Εξίσου αόριστες και μη εξειδικευμένες κρίθηκαν οι δηλώσεις του αναφορικά με το περιστατικό της επίθεσης που δέχθηκε στην οικία του, ενώ, τέλος, ο λειτουργός υποστήριξε πως ο Αιτητής δεν κατόρθωσε να συνδέσει αιτιωδώς και συνεκτικά την επικαλούμενη επίθεση με την εν λόγω εγκληματική ομάδα ούτε να θεμελιώσει την δήλωσή του ότι το γεγονός συνέβη εν είδει προσωπικής του στοχοποίησης και εκδίκησης από τα άτομα αυτά. Σημειώνεται, περαιτέρω, από τον λειτουργό, ότι ο Αιτητής απάντησε αρνητικά στην ερώτηση εάν αντιμετώπισε οποιαδήποτε προσωπική δίωξη ή απειλή ή εάν τον αναζήτησε κανείς μέχρι την αναχώρησή του από την χώρα. Εν συνεχεία, ο λειτουργός παρέθεσε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης που επιβεβαιώνουν την εμφάνιση υψηλών επιπέδων εγκληματικότητας και την δράση εγκληματικών ομάδων στην Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, ωστόσο, υπό το φως της έλλειψης στοιχειοθέτησης της εσωτερικής αξιοπιστίας των δηλώσεων που συγκροτούν τον εν λόγω ουσιώδη ισχυρισμό, ο λειτουργός δεν τον έκανε δεκτό.

 

Περαιτέρω, οι Καθ’  ων η Αίτηση προέβησαν σε αξιολόγηση κινδύνου και νομική ανάλυση της αίτησης του Αιτητή, απορρίπτοντας αυτή εν τέλει, καθότι κρίθηκε πως ο Αιτητής δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις υπαγωγής σε καθεστώς πρόσφυγα ούτε σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

 

Στο σημείο αυτό, κρίνω σκόπιμο όπως αναφερθώ στα κατωτέρω αναφορικά με το εφαρμοστέο επί της παρούσης νομικό πλαίσιο:

 

Η επίδικη αίτηση διεθνούς προστασίας κατατέθηκε πριν από τις 12 Ιουνίου 2026. Ως εκ τούτου, δυνάμει του άρθρου 79(3) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348, η διαδικασία εξέτασης της αίτησης και της παρούσας προσφυγής εξακολουθεί να διέπεται από την Οδηγία 2013/32/ΕΕ και συνεπώς, τις αντίστοιχες διατάξεις των περί Προσφύγων Νόμων 2000-2025, όπως ίσχυε μέχρι την έναρξη εφαρμογής του Ν. 115(Ι)/2026. Σχετική ερμηνεία δόθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην πρόσφατη απόφασή του C-198/25, ημερομηνίας 4 Ιουνίου 2026 επί προδικαστικής παραπομπής (ECLI:EU:C:2026:447, σκ. 21-22 της απόφασης).

 

Ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης του καθεστώτος πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας εφαρμόζεται, κατά τον χρόνο έκδοσης της παρούσας απόφασης, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347, σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου 2026 δυνάμει του άρθρου 42 αυτού. Δυνάμει του άρθρο 41 αυτού, η Οδηγία 2011/95/ΕΕ καταργείται από την ίδια ημερομηνία και οι παραπομπές σε αυτήν, νοούνται ως παραπομπές στον Κανονισμό. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο διενεργεί την απαιτούμενη από το άρθρο 46(3) της Οδηγίας 2013/32/ΕΕ πλήρη και ex nunc εξέταση των πραγματικών και νομικών ζητημάτων, εφαρμόζοντας τα ουσιαστικά κριτήρια του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.

 

Από τα πιο πάνω, συνάγεται ότι η έρευνα που είχε προηγηθεί της απόφασης για απόρριψη της αίτησης του Αιτητή ήταν επαρκής και είχαν συλλεγεί και διερευνηθεί όλα τα ουσιώδη στοιχεία σε συνάρτηση πάντα με τους ισχυρισμούς που είχε προβάλει ο Αιτητής κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του.  Είναι δε πάγια νομολογημένο ότι η έρευνα είναι επαρκής εφόσον εκτείνεται στη διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα που εξετάζεται (βλ. Motorways Ltd v. Δημοκρατίας Α.Ε. 2371/25.6.99).  Αναφορικά με τους ισχυρισμούς της συνηγόρου του Αιτητή για έλλειψη επαρκούς αιτιολογίας, από τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου, θεωρώ ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πλήρως αιτιολογημένη και επισημαίνω ότι συμπληρώνεται και από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου, όπως αυτά έχουν αναλυθεί ανωτέρω (βλ. άρθρο 29 του Ν. 158 (Ι)/1999, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου κ.α. ν Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 1171 και Διογένους ν. Δημοκρατίας (1999) 4 Α.Α.Δ., 371 Στέφανος Φράγκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, (1998) 3 ΑΑΔ 270).  Ως εκ τούτου, απορρίπτω τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από την συνήγορο του Αιτητή προς ακύρωση της επίδικης απόφασης.

 

Πέραν των ανωτέρω, κατά τη διάρκεια της εκδίκασης της παρούσας υπόθεσης, ο Αιτητής δεν προσκόμισε επιπρόσθετη μαρτυρία ώστε να ανατρέψει το εύρημα αναξιοπιστίας των Καθ’ ων η Αίτηση και ούτε ανέφερε ενώπιον μου οποιονδήποτε λόγο που να καταδεικνύει ότι έχει γνήσιο αίτημα διεθνούς προστασίας ή ότι η επίδικη απόφαση λήφθηκε παράνομα και/ή λανθασμένα. Τονίζω δε, ότι το βάρος απόδειξης του αιτήματός του βαραίνει αρχικά τον ίδιο τον Αιτητή (βλ. άρθρο 18(5) του περί Προσφύγων Νόμου ως ίσχυε κατά τον επίδικο χρόνο). 

 

 

 

Στη βάση της ανωτέρω ανάλυσης, καταλήγω στο ότι δεν πληρούνται στο πρόσωπο του Αιτητή οι προϋποθέσεις που θέτουν τα άρθρα 9 και 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και το αντίστοιχο Άρθρο 1(Α) της Σύμβασης της Γενεύης για το Καθεστώς των Προσφύγων, για την υπαγωγή του σε προσφυγικό καθεστώς.

 

Κατά τα παραπάνω, δεν μπορεί να παραχωρηθεί στον Αιτητή ούτε καθεστώς επικουρικής προστασίας επί τη βάσει των άρθρων 15(α) και (β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, καθώς δεν έχει στοιχειοθετηθεί πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης υπό τις εκεί προβλεπόμενες μορφές.

 

Προκειμένου δε να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής θα αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, ως οι διατάξεις του άρθρου 15(γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, το Δικαστήριο ανέτρεξε σε επικαιροποιημένες πηγές πληροφόρησης για τη χώρα του Αιτητή, προς εξέταση της κατάστασης που επικρατεί σε αυτήν και συγκεκριμένα στην πρωτεύουσα Kinshasa, η οποία, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, θεωρείται ο τόπος καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή.

 

Το War Watch [πρώην Rule of Law in Armed Conflicts project (RULAC)] της Ακαδημίας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Γενεύης, στην επισκόπησή του για την κατάσταση ασφαλείας στη ΛΔΚ ανέφερε ότι η χώρα εμπλέκεται σε αρκετές μη διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις στο έδαφός της εναντίον ορισμένων ένοπλων ομάδων καθώς και σε διεθνείς ένοπλες συγκρούσεις.^[1]

 

Στις 2 Φεβρουαρίου του 2026, η κυβέρνηση της ΛΔΚ και η οργάνωση M23 υπέγραψαν στη Ντόχα τους όρους αναφοράς για την εφαρμογή εκεχειρίας.^[2] Παρά την συμφωνία στη Ντόχα, η κυβέρνηση του Κονγκό και η M23 συνέχισαν να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις.^[3] Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου κατόπιν της σύμφωνης γνώμης και των δύο μερών.^[4] Παρά την συμφωνία, αμφότερα μέλη αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίαση της συμφωνίας∙ στην Ουβίρα, πολίτες αναζήτησαν καταφύγιο σε ένα πρόχειρο στρατόπεδο ώστε να αποφύγουν τις εχθροπραξίες.^[5] Σύμφωνα με ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, δυνάμεις Wazalendo που υποστηρίζουν το Κονγκό συγκρούστηκαν με μαχητές Twirwaneho που υποστηρίζονται από το M23 στο ανατολικό τμήμα της χώρας.^[6] Άρθρο τοπικού τύπου, δημοσιευθέν στις 26 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρει ότι οι μαχητές της M23 ανακατέλαβαν δύο χωριά στο North Kivu, μία ημέρα αφότου είχαν απωλέσει τον έλεγχό τους.^[7]

 

Άρθρο που δημοσιεύθηκε από το πρακτορείο Al Jazeera τον Απρίλιο 2026 αναφέρει ότι αμφότερα τα μέρη συμφώνησαν να διευκολύνουν την παράδοση της ανθρωπιστικής βοήθειας και να απελευθερώσουν κρατούμενους, δεσμεύτηκαν επίσης να μην στοχεύουν αμάχους και να διευκολύνουν την παροχή ιατρικής περίθαλψης στους τραυματίες και τους ασθενείς.^[8]

 

Ως αναφέρεται σε έκθεση του Centre for Documentation and Research (Cedoca) σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Κινσάσα, δημοσιευθείσα τον Οκτώβριο του 2025, που κάνει επίκληση σε έτερες πηγές, τον Ιανουάριο του 2025, μετά την κατάληψη της Goma από την M23, διαδηλωτές επιχείρησαν να επιτεθούν σε αρκετές πρεσβείες στην πρωτεύουσα, μεταξύ άλλων της Γαλλίας, του Βελγίου και των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και σε γραφεία του ΟΗΕ.^[9] Περαιτέρω, ως αναφέρεται στην ίδια έκθεση, το United Nations Joint Human Rights Office (UNJHRO) κατατάσσει την επαρχία της Κινσάσα μεταξύ αυτών που δεν επηρεάζονται από ένοπλες συγκρούσεις.^[10] Σύμφωνα με τα μηνιαία δελτία παρακολούθησης συγκρούσεων του International Crisis Group, δεν διαφαίνεται να έχουν σημειωθεί περιστατικά στην Κινσάσα από τον Ιανουάριο του 2025.^[11]

 

Η πλέον πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας που αφορά στα γεγονότα του 2024 αναφέρει ότι στην Κινσάσα, όπως και σε όλη την επικράτεια της χώρας, έλαβαν χώρα διαδηλώσεις σε σχέση με τις ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των Μ23 και των κυβερνητικών δυνάμεων.^[12]

 

Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 10/04/2026), στην επαρχία Κινσάσα, καταγράφηκαν 51 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 47 θάνατοι.^[13] Σημειώνεται πως ο πληθυσμός για την Κινσάσα σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ανέρχεται σε 18,552,800 κατοίκους.^[14]

 

Κατά συνέπεια, η Kinshasa που συνιστά τον τόπο καταγωγής και συνήθους διαμονής του Αιτητή, δεν φαίνεται να πλήττεται σε τέτοιο βαθμό από συγκρούσεις και περιστατικά βίας, τα οποία να ανάγονται σε τόσο υψηλό επίπεδο, ώστε να θεωρούνται ότι πληρούν το όριο του άρθρου 15(γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347. Σημειώνεται εν προκειμένω πως, η νομολογία του ΔΕΕ με την οποία έχει ερμηνευθεί η αντίστοιχη διάταξη 15(γ) της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, παραμένει συναφής και καθοδηγητική, δεδομένου ότι οι εν λόγω διατάξεις ταυτίζονται ως προς τη δομή και το ουσιαστικό τους περιεχόμενο και η διάταξη του Κανονισμού αποτελεί αναδιατύπωση της αντίστοιχης διάταξης της Οδηγίας.^[15] Συνεπώς, λαμβάνοντας υπόψιν και τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, ήτοι ότι πρόκειται για νεαρό, υγιή ενήλικα, ικανό προς εργασία και υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα του, θεωρώ ότι δεν εγείρονται ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι αυτός θα διατρέξει κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του.

 

Επομένως, στη βάση των όσων αναλύθηκαν ανωτέρω, κρίνω πως ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποδείξει ότι πάσχει η ορθότητα και νομιμότητα της επίδικης απόφασης και ότι στο πρόσωπό του πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο καθεστώς του πρόσφυγα ή της παραχώρησης συμπληρωματικής προστασίας, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 και της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

 

Ως εκ τούτου, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Επιδικάζονται €800 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ’ ων η Αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

 

 

 

                                                      Μ. ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.