ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση Αρ. 1878/2024
26 Οκτωβρίου, 2026
[X. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
S.J.K.
Αιτήτρια
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω της
Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ’ ων η αίτηση
……………………...................................
Η αιτήτρια παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου
Ελένη Χρίστου για Μαρία Μπαγιαζίδου, Δικηγόρος για την αιτήτρια
Ιωάννα Χαραλάμπους, Δικηγόρος για τους Καθ’ ων η αίτηση
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Η αιτήτρια με την παρούσα αίτηση ακυρώσεως προσφεύγει εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 30/04/2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά της για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Όπως προκύπτει από την Ένσταση που καταχωρήθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο που εκπροσωπεί το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας τα γεγονότα της υπό εξέταση περίπτωσης έχουν ως κατωτέρω: Η αιτήτρια είναι υπήκοος της Λιβερίας και υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας στις 11/04/2023, αφού αφίχθη στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές στις 31/03/2023. Στις 11/04/2023, διενεργήθηκε αξιολόγηση ειδικών αναγκών και ευαλωτότητας της αιτήτριας από αρμόδιο λειτουργό, ενώ την επόμενη ημέρα, στις 12/04/2023, παρέλαβε Βεβαίωση Υποβολής Αιτήματος Διεθνούς Προστασίας («Confirmation of Submission of an Application for International Protection»).
Στις 15/04/2024, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη της αιτήτριας από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου, ο οποίος, στις 19/04/2024 ετοίμασε Έκθεση - Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου εισηγούμενος την απόρριψη του αιτήματος της αιτήτριας. Την 30/04/2024, ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ασύλου υιοθέτησε την εισήγηση για απόρριψη της αίτησης της αιτήτριας και αποφάσισε την επιστροφή της στη χώρα καταγωγής της. Ακολούθως, στις 17/05/2024, η Υπηρεσία Ασύλου εξέδωσε επιστολή, στην οποία συμπεριέλαβε την απορριπτική της απόφαση σχετικά με το αίτημα της αιτήτριας, η οποία παραλήφθηκε ιδιοχείρως από την αιτήτρια αυθημερόν. Στη συνέχεια, η αιτήτρια καταχώρησε την υπό εξέταση προσφυγή κατά της απορριπτικής απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, μέσω της συνηγόρου της, ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας.
Η Αιτήτρια, μέσω της συνηγόρου της, προβάλλει αρκετούς λόγους ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης, οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν προωθούνται κατά το στάδιο της γραπτής αγόρευσης. Ειδικότερα, μέσω της γραπτής αγόρευσης, προωθούνται και προβάλλονται νομικοί λόγοι ακύρωσης που αφορούν: (α) στην μη διεξαγωγή δέουσας έρευνας αναφορικά με την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των ισχυρισμών της Αιτήτριας, την αξιολόγηση κινδύνου και την κατάσταση ασφαλείας στην χώρα καταγωγής της, όπως και αναφορικά με την διερεύνησης της δυνατότητας εσωτερικής μετεγκατάστασης, (β) στην παραβίαση της υποχρέωσης για παραπομπή της Αιτήτριας σε ιατρική εξέταση και (γ) στην ελλιπή και/ή μη δέουσα αιτιολογία της προσβαλλόμενης πράξης.
Συγκεκριμένα, η ευπαίδευτη συνήγορος της Αιτήτριας στα πλαίσια του πρώτου λόγου ακυρώσεως, προωθεί πως δεν ακολουθήθηκαν οι κατευθυντήριες αρχές που υπαγορεύουν μια ανεξάρτητη διερεύνηση των ισχυρισμών της Αιτήτριας, με θέση επαρκών και κατάλληλων ερωτήσεων, κατόπιν συνεκτίμησης του προφίλ και των ειδικών περιστάσεων που συντρέχουν στο πρόσωπό της, με αποτέλεσμα να μην εξασφαλιστούν οι προβλεπόμενες ειδικές διαδικαστικές εγγυήσεις κατά την εξέταση του αιτήματός της και να οδηγηθεί η κρίση του λειτουργού σε λανθασμένη κατάληξη περί της αναξιοπιστίας του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού της. Περαιτέρω, αποτελεί θέση της συνηγόρου πως η έρευνα των Καθ’ ων η αίτηση σχετικά με την αξιολόγηση του μελλοντικού κινδύνου στερείται εξατομικευμένης και επικαιροποιημένης διερεύνησης αναφορικά με τις επικρατούσες συνθήκες ασφάλειας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κρατικής προστασίας και απονομής δικαιοσύνης και καθίσταται ελλιπής ως προς την διερεύνηση των προϋποθέσεων που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την παραχώρηση καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.
Περαιτέρω, η συνήγορος υποστηρίζει πως, η παράλειψη συνεκτίμησης του ιδιαίτερου προφίλ της Αιτήτριας ως επιζώσας σωματικής και ψυχολογικής βίας και ως γυναίκας χωρίς οικογενειακό/ υποστηρικτικό δίκτυο στην χώρα καταγωγής της, οδήγησε τον λειτουργό σε εσφαλμένη κρίση περί της δυνατότητας επιστροφής και μετεγκατάστασης της Αιτήτριας στην Λιβερία. Στα πλαίσια του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, η συνήγορος της αιτήτριας ισχυρίζεται πως η παράλειψη της δέουσας αξιολόγησης των προσωπικών περιστάσεων της Αιτήτριας είχε ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με την συνήγορο, την μη παραπομπή της στην κατά Νόμον προβλεπόμενη ιατρική και ψυχολογική εξέταση και την πλημμελή αξιολόγηση του ισχυρισμού περί της ευαλωτότητάς της. Υπό το φως των ανωτέρω, η συνήγορος εισηγείται την ακύρωση της προσβαλλομένης ως παράνομης, αντισυνταγματικής, αδικαιολόγητης, στερούμενης οιουδήποτε έννομου αποτελέσματος και ως ούσας προϊόν μη χρηστής διοίκησης και μη ορθής εφαρμογής του Νόμου.
Οι Καθ' ων η Αίτηση, μέσω της ευπαίδευτης συνηγόρου τους, υπεραμύνονται της ορθότητας και της νομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης και προβάλλουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, κατόπιν δέουσας έρευνας και ορθής ενάσκησης των εξουσιών που παρέχει ο Νόμος στο αρμόδιο όργανο, αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και περιστατικά της υπόθεσης, είναι δε επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Στη συνέχεια, αντικρούουν τους προβαλλόμενους λόγους ακύρωσης, υποστηρίζοντας πως η Αιτήτρια δεν κατόρθωσε να αποσείσει το βάρος απόδειξης των νομικών της ισχυρισμών και κατά συνέπεια, δεν ανέτρεψε το τεκμήριο της νομιμότητας και κανονικότητας της προσβαλλόμενης πράξης. Εισηγούνται περαιτέρω, ότι η Αιτήτρια δεν κατόρθωσε να τεκμηριώσει τους ουσιώδεις ισχυρισμούς της και ως εκ τούτου, δεν θεμελίωσε ότι συντρέχουν στο πρόσωπό της οι προϋποθέσεις χορήγησης του καθεστώτος του πρόσφυγα ή της συμπληρωματικής προστασίας. Καταληκτικά, εισηγούνται την απόρριψη της υπό εξέταση προσφυγής ως νόμω και ουσία αβάσιμης και την επικύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με τον περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμο του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας έχει την εξουσία να εξετάσει την παρούσα υπόθεση και επί της ουσίας. Το γεγονός αυτό, οφείλεται στο ότι η υπό εξέταση υπόθεση αφορά αίτηση που χρονικά εμπίπτει στις προϋποθέσεις του άρθρου 11 του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), οι οποίες δίδουν στο Δικαστήριο την υποχρέωση ελέγχου νομιμότητας και ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.
Προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο το αρμόδιο όργανο ορθά απέρριψε το αίτημά του για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν όλοι οι ισχυρισμοί που πρόβαλε η αιτήτρια σε όλα τα στάδια της εξέτασης του αιτήματός της, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν το αρμόδιο όργανο αποφάσισε μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της σχετικής νομοθεσίας και αν εξέδωσε δεόντως αιτιολογημένη απόφαση. Στα πλαίσια λοιπόν της ανάλυσης αυτής θα εξεταστεί και η βασιμότητα του πρώτου και του τρίτου λόγου ακυρώσεως.
Κατά το στάδιο υποβολής της αίτησης διεθνούς προστασίας, η Αιτήτρια κατέγραψε ότι εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής της διότι, αφού απεβίωσε ο σύντροφός της και πατέρας των παιδιών της, η οικογένειά του αποπειράθηκε να την εξαναγκάσει σε γάμο με τον μεγαλύτερο και ήδη παντρεμένο αδερφό του, παίρνοντας τα δίδυμα παιδιά της μαζί τους, προκειμένου να την εξαναγκάσουν στον γάμο. Κατόπιν άρνησής της, η Αιτήτρια δέχθηκε σωματική επίθεση και εκδιώχθηκε από το σπίτι τους (ερυθρό 1 του διοικητικού φακέλου). Η αιτήτρια προσκόμισε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου το πρωτότυπο διαβατήριό της, εκδοθέν από τις αρχές της χώρας καταγωγής της (ερυθρό 8 του διοικητικού φακέλου).
Στις 11/04/2023, ενόσω η αιτήτρια βρισκόταν στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής (ΚεΠΥ) «Πουρνάρα», διενεργήθηκε αξιολόγηση ειδικών αναγκών και ευαλωτότητας από αρμόδιο λειτουργό της UNHCR, μέσα από σχετική συνέντευξη. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης αυτής, η Αιτήτρια δήλωσε πως εγκατέλειψε την χώρα της επειδή οι γονείς του συντρόφου της δεν ενέκριναν την σχέση τους, ωστόσο αναγκάστηκαν να την αποδεχτούν μόνο αφότου η Αιτήτρια κατέστη έγκυος. Όταν, στην συνέχεια, ο σύντροφός της ασθένησε και απεβίωσε, οι γονείς του διαμήνυσαν στην Αιτήτρια ότι όφειλε να νυμφευθεί τον μεγαλύτερο αδερφό του και προς τον σκοπό αυτόν, επιχείρησαν να την εξαναγκάσουν να δεχθεί, στερώντας της την τροφή, ασκώντας της σωματική βία, τραυματίζοντάς την με καυτό σίδερο και αφαιρώντας της τα παιδιά της δια της βίας. Στη συνέχεια, με την βοήθεια της μητέρας της, κατόρθωσε να διαφύγει από την Λιβερία και δήλωσε πως πλέον αισθανόταν ότι τελεί σε σταθερή συναισθηματική κατάσταση (ερυθρά 26, 27 του διοικητικού φακέλου).
Στο σχετικό πεδίο του εντύπου αξιολόγησης ευαλωτότητας και ειδικών συνθηκών υποδοχής, ο αρμόδιος λειτουργός επεσήμανε ότι η περίπτωση της ευαλωτότητας της Αιτήτριας άπτεται των κατηγοριών των προσώπων που έχουν υποστεί ψυχολογική/συναισθηματική, ενδοοικογενειακή και σωματική βία, σημείωσε δε επί του σχετικού εντύπου ως «Μέτριο» το επίπεδο πιθανολόγησης σοβαρού κινδύνου για την προσωπική ασφάλεια της αιτήτριας (ερυθρά 29, 17 και 25 του διοικητικού φακέλου). Επιπρόσθετα, ο αρμόδιος λειτουργός δεν φέρεται να σημείωσε ότι χρήζει περαιτέρω παραπομπής σε κάποια υπηρεσία (ερυθρό 20 του διοικητικού φακέλου), σημειώνει δε, ότι η Αιτήτρια, κατά δήλωσή της, βρίσκεται σε καλή φυσική και σταθερή ψυχολογική κατάσταση (ερυθρά 21 και 16 του διοικητικού φακέλου).
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής της για διεθνή προστασία και ως προς τα προσωπικά της στοιχεία, η αιτήτρια επιβεβαίωσε ότι γεννήθηκε στην Lofa County και μεγάλωσε στην Monrovia της Λιβερίας, που αποτελεί και τον τόπο της τελευταίας συνήθους διαμονής της πριν αναχωρήσει από την χώρα (ερυθρό 40/2x του διοικητικού φακέλου). Ως προς το οικογενειακό της περιβάλλον, οι γονείς και οι 6 αδερφές της ζουν στην Λιβερία, ο πατέρας και οι αδελφές της στην Monrovia και η μητέρα της στην Lufa county (ερυθρό 40/3x του διοικητικού φακέλου). Η αιτήτρια έχει δύο τέκνα δίδυμα στη χώρα καταγωγής της (ερυθρό 39/1x του διοικητικού φακέλου). Σε σχέση με το εκπαιδευτικό της υπόβαθρο, δήλωσε ότι ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη χώρα της και στη συνέχεια εργάστηκε ως πωλήτρια αναψυκτικών, ψαριών, ενώ ασχολήθηκε επίσης και με τον καθαρισμό σπιτιών (ερυθρό 39/2x του διοικητικού φακέλου). Ως προς το ταξίδι της στη Δημοκρατία, δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής της από το διεθνή αερολιμένα της Λιβερίας τον Μάρτιο του 2023 (ερυθρό 40/2χ και 39/3χ του διοικητικού φακέλου) και δια μέσου των μη ελεγχόμενων από τη Δημοκρατία περιοχών, όπου διέμεινε για μία εβδομάδα, αφίχθη στην Δημοκρατία, προκειμένου να αιτηθεί διεθνή προστασία (ερυθρό 39/3χ του διοικητικού φακέλου). Συμπλήρωσε πως για το ταξίδι την συνέδραμε οικονομικά η γιαγιά της. Κατά την συνέντευξη αξιολόγησης της ευαλωτότητας, η Αιτήτρια φέρεται να είχε δηλώσει πως την βοήθησε η μητέρα της οικονομικά για το ταξίδι.
Ο πυρήνας των ισχυρισμών της αιτήτριας άπτεται της απόπειρας εξαναγκαστικού γάμου στον οποίο σκόπευε να την υποβάλει η οικογένεια του αποθανόντος συντρόφου της. Ειδικότερα, όπως αφηγήθηκε η Αιτήτρια, μετά την γνωριμία της με τον σύντροφό της τον Απρίλιο του 2021 και την συνάντησή της με τους γονείς του τον Μάιο του ίδιου έτους, η σχέση τους δεν έτυχε αποδοχής από εκείνους, λόγω του ότι ο σύντροφός της προερχόταν από μουσουλμανική οικογένεια, ενώ εκείνη ήταν χριστιανή. Όταν τον Αύγουστο του 2021 κατέστη έγκυος, οι γονείς του συντρόφου της δέχθηκαν να μείνει μαζί τους, κατόπιν συμφωνίας της γιαγιάς της αιτήτριας και του θείου της. Τον Αύγουστο του 2022 ο σύντροφός της απεβίωσε εξαιτίας επιδείνωσης της υγείας του λόγω ηπατίτιδας και ακολούθως, τον Νοέμβριο του 2022, η οικογένειά του πρότεινε στην αιτήτρια να νυμφευθεί τον μεγαλύτερο αδερφό του αποθανόντος, ο οποίος ήταν ήδη παντρεμένος. Κατόπιν άρνησης της αιτήτριας, επιχείρησαν να την εξαναγκάσουν στον γάμο με τον έτερο γιο τους, ασκώντας της κακομεταχείριση, εκδιώκοντάς την από το σπίτι και κρατώντας τα μωρά της μαζί τους. Στη συνέχεια, κατέφυγε σε μια φίλη της και με την βοήθεια της γιαγιάς της, οργάνωσε την αναχώρησή της από την χώρα (ερυθρό 38/1χ και 37/1χ του διοικητικού φακέλου). Σχετικά με τον σύντροφό της, η αιτήτρια ανέφερε πως η σχέση της μαζί του ήταν καλή, μέχρι που ασθένησε από Ηπατίτιδα τύπου Β και απεβίωσε στις 17 Νοεμβρίου 2022 (ερυθρό 37 1χ και 2χ του διοικητικού φακέλου).
Αναφορικά με την αντίδραση των γονέων της σχετικά με την πίεση που δεχόταν να νυμφευθεί τον αδερφό του αποθανόντος συντρόφου της, η αιτήτρια δήλωσε πως την παρότρυναν να παραμείνει στην οικογένεια του συντρόφου της. Όταν δε επιχείρησε να αναχωρήσει από το σπίτι τους, τον Φεβρουάριο του 2023, δήλωσε πως την ακολούθησαν και την χτύπησαν (ερυθρό 37/2χ και 36/1χ του διοικητικού φακέλου). Έκτοτε, όπως ανέφερε, δεν είδε ούτε επικοινώνησε ξανά με τα παιδιά της, τα οποία παρέμειναν με τους γονείς του τέως συντρόφου της (ερυθρό 36/1χ του διοικητικού φακέλου).
Ως προς την δυνατότητα κρατικής προστασίας, ερωτηθείσα η αιτήτρια, απάντησε πως αποτάθηκε στην αστυνομία αλλά δεν την βοήθησαν (ερυθρό 36/1χ του διοικητικού φακέλου), ενώ ως προς τον μελλοντικό φόβο δίωξης δήλωσε πως η ζωή της θα τεθεί σε κίνδυνο από τον αδερφό του θανόντος συντρόφου της, ο οποίος την προειδοποίησε με μήνυμα τον Νοέμβριο του 2023 να «παραμείνει στην Κύπρο» (ερυθρό 36/1χ του διοικητικού φακέλου). Επιπρόσθετα, δήλωσε πως δεν θα έχει την δυνατότητα να μετεγκατασταθεί εντός της Λιβερίας, καθώς όπου και να μεταβεί, θα την εντοπίσει (ερυθρό 36 του διοικητικού φακέλου).
Ο αρμόδιος λειτορυγός στην Έκθεση – Εισήγησή του σχημάτισε δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς σύμφωνα με τις δηλώσεις της Αιτήτριας. Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός περί της ταυτότητας, της χώρας καταγωγής και των προσωπικών της στοιχείων έγινε αποδεκτός από τον λειτουργό, καθώς στοιχειοθετήθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του, σε συνάρτηση με το προσκομισθέν ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου από την αιτήτρια πρωτότυπο διαβατήριο αυτής, εκδοθέν από τις αρχές της χώρας καταγωγής της. Αναφορικά με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό περί του επικαλούμενου οικογενειακού προβλήματος και προσπάθειας εξαναγκαστικού γάμου της αιτήτριας με τον αδελφό του εκλιπόντος συντρόφου της, ο αρμόδιος λειτουργός κατέγραψε πως οι δηλώσεις της χαρακτηρίστηκαν από έλλειψη επαρκών πληροφοριών, ειδικότερα αναφορικά με την συμπεριφορά που της επεφύλαξε η οικογένεια του συντρόφου της μετά την άρνησή της να εξαναγκαστεί σε γάμο με τον αδελφό του, όπως και αναφορικά με την αντίδραση των γονέων της στο άκουσμα της απόπειρας εξαναγκασμού της να νυμφευθεί. Κατά τον λειτουργό, οι απαντήσεις της δεν παρέπεμπαν σε βιωματική εμπειρία και συνέχισε καταγράφοντας πως η αιτήτρια δεν κατόρθωσε να στοιχειοθετήσει ότι απειλείται από τον αδερφό του συντρόφου της. Κατά συνέπεια, αξιολογώντας πως δεν συντρέχουν εύλογοι λόγοι να αναλυθούν περαιτέρω τα στοιχεία που παρέθεσε η αιτήτρια μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης, ο λειτουργός δεν προέβη σε περαιτέρω εκτίμηση εξωτερικής αξιοπιστίας και απέρριψε τον υπό κρίση ισχυρισμό ως χαρακτηριζόμενο από έλλειψη και ανεπάρκεια πληροφοριών.
Ακολούθως, κατά την αξιολόγηση κινδύνου, ο λειτουργός παρέθεσε τα επιμέρους στοιχεία που συνθέτουν τον ουσιώδη ισχυρισμό που έγινε αποδεκτός και κατέληξε στο ότι δεν διαπιστώνεται η συνδρομή εύλογης πιθανότητας να υποστεί η αιτήτρια δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής της στην χώρα καταγωγής της. Προχωρώντας στη νομική ανάλυση των ισχυρισμών της αιτήτριας, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπό της εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που θα μπορούσαν να τεκμηριώσουν βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, για έναν από τους λόγους του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου Ν.6(Ι)/2000 και του άρθρου 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951. Επιπλέον, κρίθηκε ότι σε περίπτωση επιστροφής της στη Λιβερία, η αιτήτρια δεν θα κινδυνεύσει με θανατική ποινή ή εκτέλεση σύμφωνα με το άρθρο 19(2)(α) του περί Προσφύγων Νόμου, ούτε ενδέχεται να υποστεί βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία δυνάμει του άρθρου 19 (2)(β). Αναφορικά δε με το άρθρο 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε ότι η αιτήτρια δεν θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας υπό την έννοια του συγκεκριμένου άρθρου σε περίπτωση επιστροφής της, αφού στη χώρα καταγωγής της και στην πόλη Monrovia, όπου αναμένεται να επιστρέψει, δεν παρατηρούνται συνθήκες ενόπλων συγκρούσεων και ως εκ τούτου, το ενδεχόμενο υπαγωγής της σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας απορρίφθηκε.
Στα πλαίσια εξέτασης της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, προχωρώ να εξετάσω κατ' ουσίαν το αίτημα της αιτήτριας λαμβάνοντας υπόψη βεβαίως όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τη συνήγορο της αιτήτριας, αλλά και από το συνήγορο που εκπροσωπεί τους καθ' ων η αίτηση. Με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος ορθά έγινε αποδεκτός, δεν θεωρώ αναγκαίο να ασχοληθώ, εφόσον μάλιστα δεν αμφισβητείται.
Αναφορικά με το δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, συμφωνώ με το εύρημα των καθ' ων η αίτηση ότι η αιτήτρια δεν τεκμηρίωσε τον ισχυρισμό της. Η αιτήτρια παρέλειψε να παραθέσει ουσιώδεις πληροφορίες σε σχέση με τον εν λόγω ισχυρισμό και στο αφήγημά της παρατηρείται έλλειψη ευλογοφάνειας. Θα πρέπει να αναφέρω πως διαφαίνεται από το αφήγημά της ότι η αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να προβάλει τον ισχυρισμό της με συνέπεια και λεπτομέρεια, αφού δεν παρουσίασε με τρόπο συνεκτικό και λεπτομερή τα όσα αφορούν τον πυρήνα του αιτήματός της.
Αναφορικά με τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος αφορά το επικαλούμενο οικογενειακό πρόβλημα και την απόπειρα εξαναγκασμού της αιτήτριας σε γάμο με τον αδελφό του αποβιώσαντος συντρόφου της, διαπιστώνω ότι οι δηλώσεις της παρουσιάζουν σημαντικές ελλείψεις ως προς ουσιώδεις πτυχές των ισχυρισμών της. Ειδικότερα, η αιτήτρια δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τη συμπεριφορά της οικογένειας του συντρόφου της μετά την άρνησή της να παντρευτεί τον αδελφό του, ούτε περιέγραψε με σαφήνεια την αντίδραση των γονέων της όταν πληροφορήθηκαν την απόπειρα εξαναγκασμού της σε γάμο. Οι απαντήσεις της δεν ήταν επαρκώς συγκεκριμένες και αναλυτικές, ώστε να αποτυπώνουν με σαφήνεια τις περιστάσεις που, κατά τους ισχυρισμούς της, βίωσε. Ως εκ τούτου, δεν προκύπτουν επαρκή στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι η αιτήτρια διέτρεχε ή εξακολουθεί να διατρέχει κίνδυνο από τον αδελφό του αποβιώσαντος συντρόφου της. Κατά συνέπεια, η εσωτερική αξιοπιστία του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού δεν τεκμηριώθηκε.
Ανέτρεξα σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης προκειμένου να επιβεβαιώσω τους ισχυρισμούς της αιτήτριας σε σχέση με τα όσα δήλωσε. Ως προς την κρατική προστασία από την έμφυλη βία, η ίδια έκθεση αναφέρει πως σε επίπεδο κρατικής πολιτικής, η κυβέρνηση της Λιβερίας υιοθέτησε το 2009 Εθνικό Σχέδιο Δράσης, το οποίο αντικαταστάθηκε από νέο Σχέδιο Δράσης το 2019, το οποίο αποσκοπούσε στην κατασκευή νέων μονάδων υγειονομικής περίθαλψης και στέγασης, καθώς και γραφείων παροχής νομικών υπηρεσιών για τα θύματα της έμφυλης βίας. Προέβλεπε επίσης την αύξηση της εκπαίδευσης των αξιωματούχων επιβολής του νόμου και την επέκταση της τοπικής αρμοδιότητας του Criminal Court E που διατηρεί την αρμοδιότητα εκδίκασης τέτοιων υποθέσεων και βρίσκεται εγκατεστημένο στην περιοχή της Μονρόβια.[1]
Όπως περαιτέρω αναφέρεται στην έκθεση της Spotlight Initiative, πρωτοβουλίας των Ηνωμένων Εθνών για τον τερματισμό της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών, η οποία κάλυπτε το έτος 2022, διαπιστώθηκε ότι ορισμένοι παραδοσιακοί κοινοτικοί ηγέτες άρχισαν να επιβάλλουν κυρώσεις σε δράστες ενδοοικογενειακής βίας, λειτουργώντας αποτρεπτικά για τους δράστες.[2]
Ως προς τους εξαναγκαστικούς γάμους στην Λιβερία, η περιοδική έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ έτους 2025, σχετικά με την εμπορία ανθρώπων, αναφέρει πως, σύμφωνα με μη κυβερνητικές οργανώσεις, περίπου το 25 τοις εκατό των κοριτσιών στη Λιβερία έχουν υποστεί πρόωρους ή εξαναγκαστικούς γάμους, εύρημα το οποίο η έκθεση συνδέει με το γενικότερο πεδίο της εμπορίας και εκμετάλλευσης προσώπων και συγκεκριμένα γυναικών από την Λιβερία, η οποία χαρακτηρίζεται ως χώρα προέλευσης, προορισμού και διέλευσης για μετανάστες και πρόσφυγες που τυγχάνουν εκμετάλλευσης.[3] Στην ετήσια επισκόπηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα έτους 2024 που καλύπτει το έτος 2023, το USDOS αναφέρει πως η νομοθεσία δεν ήταν σαφής σχετικά με το κατώτατο επιτρεπτό ηλικιακό όριο για γάμο, ορίζοντας την κατώτερη ηλικία γάμου για όλα τα πρόσωπα είτε στα 18 είτε στα 21 έτη, ενώ παράλληλα επέτρεπε στα κορίτσια να παντρεύονται από την ηλικία των 16 ετών.[4] Το δε Borgen Project αναφέρει πως οι γάμοι ανηλίκων στη Λιβερία δεν αποτελούν ασυνήθιστο φαινόμενο, επικαλούμενο και την οργάνωση Girls Not Brides η οποία κατέγραψε πως το 36% των κοριτσιών στη Λιβερία παντρεύονται πριν συμπληρώσουν το 18ο έτος της ηλικίας τους, ενώ η χώρα κατατάσσεται 20ή παγκοσμίως ως προς τα υψηλότερα ποσοστά παιδικών γάμων.[5] Σημειώνεται ότι δεν βρέθηκαν πιο εξειδικευμένες πληροφορίες σχετικά με τον εξαναγκαστικό γάμο ενηλίκων γυναικών.
Λαμβάνοντας υπόψη τις πιο πάνω διαθέσιμες πληροφορίες για τη Λιβερία προκύπτει ότι η έμφυλη βία και οι εξαναγκαστικοί γάμοι, ιδίως μεταξύ ανηλίκων, αποτελούν υπαρκτά κοινωνικά φαινόμενα στη χώρα. Παράλληλα, καταγράφονται προσπάθειες ενίσχυσης της κρατικής προστασίας, μέσω της υιοθέτησης εθνικών σχεδίων δράσης, της παροχής υπηρεσιών υποστήριξης στα θύματα και της εκπαίδευσης των αρμόδιων αρχών. Ωστόσο, οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν παρέχουν επαρκή εξειδικευμένα στοιχεία αναφορικά με την έκταση του εξαναγκαστικού γάμου ενηλίκων ή την αποτελεσματικότητα της κρατικής προστασίας σε περιπτώσεις όπως αυτή που επικαλείται η αιτήτρια. Συνεπώς, οι πληροφορίες από τις εξωτερικές πηγές παρέχουν γενικότερο πλαίσιο ως προς την ύπαρξη συναφών κοινωνικών προβλημάτων στη χώρα καταγωγής της, χωρίς να επιβεβαιώνουν ειδικότερα τις προσωπικές περιστάσεις της αιτήτριας ή να τεκμηριώνουν αυτοτελώς τον συγκεκριμένο ισχυρισμό της.
Περαιτέρω, επισημαίνω ότι οι πληροφορίες που προκύπτουν από τις εξωτερικές πηγές πληροφόιρησης, μολονότι καταδεικνύουν την ύπαρξη συναφών κοινωνικών φαινομένων στη χώρα καταγωγής, δεν επαρκούν αφ’ εαυτών για να αντισταθμίσουν τις ουσιώδεις ελλείψεις που εντοπίζονται στην προσωπική αφήγηση της αιτήτριας ούτε για να θεμελιώσουν την αξιοπιστία του συγκεκριμένου ισχυρισμού. Ως εκ τούτου, η εξωτερική πληροφόρηση δεν δύναται να οδηγήσει, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, σε διαφορετική αξιολόγηση του ισχυρισμού, ελλείψει επαρκούς εσωτερικής αξιοπιστίας. Υπό το φως των ανωτέρω, κρίνω ότι ο ισχυρισμός δεν τεκμηριώνεται επαρκώς από τις δηλώσεις της αιτήτριας, λόγω της έλλειψης συγκεκριμένων και ικανοποιητικών πληροφοριών επί ουσιωδών πτυχών της επικαλούμενης εμπειρίας της. Κατά συνέπεια, ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός στο σύνολό του.
Όλο το πιο πάνω ιστορικό στο οποίο στηρίζεται το αίτημα διεθνούς προστασίας που υπέβαλε η αιτήτρια δεν παρουσιάζει βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης στη χώρα καταγωγής της. Η αιτήτρια είχε την ευκαιρία στην ενώπιον μου δικαστική διαδικασία να προσκομίσει με το ορθό δικονομικό διάβημα οτιδήποτε θεωρούσε ότι έπρεπε να γνωρίζει το Δικαστήριο πράγμα που δεν έπραξε. Επιπρόσθετα, η αιτήτρια θα μπορούσε να αντικρούσει τις αντιφάσεις και ασάφειες που προέβαλε ο αρμόδιος λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου προς απόρριψη του αιτήματός της, πράγμα που επίσης δεν έπραξε. Όπως προκύπτει από το πιο πάνω ιστορικό, η αιτήτρια δεν προώθησε κανένα απολύτως ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.
Για την αναγνώριση προσώπου ως πρόσφυγα, απαιτείται να τεκμηριώνεται η ύπαρξη βάσιμου και δικαιολογημένου φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, ιθαγένειας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, καθώς και η αδυναμία ή η απροθυμία της αιτήτριας, εξαιτίας του εν λόγω φόβου, να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της χώρας καταγωγής της. Οι προϋποθέσεις αυτές απορρέουν από τον ορισμό του πρόσφυγα, όπως αυτός προβλέπεται στο άρθρο 3(5) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, σε συνδυασμό με το άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και τις σχετικές διατάξεις του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000, όπως ίσχυε, καθώς και του άρθρου 51 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 115(Ι)/2026. Για τη διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων αυτών, το αρμόδιο όργανο οφείλει να αξιολογήσει τόσο το υποκειμενικό στοιχείο του φόβου της αιτήτριας, όσο και την αντικειμενική βασιμότητά του, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των προσωπικών περιστάσεων και των σχετικών πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής της (βλ. §§ 37-38 του Εγχειριδίου της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες σχετικά με τις διαδικασίες και τα κριτήρια καθορισμού του καθεστώτος των προσφύγων).
Περαιτέρω, σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν την αξιολόγηση των αιτημάτων διεθνούς προστασίας, γενικοί και αόριστοι ισχυρισμοί, καθώς και αναφορές σε κίνδυνο για τη ζωή ή την ασφάλεια της αιτήτριας, χωρίς επαρκή εξειδίκευση και τεκμηρίωση, δεν αρκούν, αφ’ εαυτών, για να θεμελιώσουν βάσιμο φόβο δίωξης ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Απαιτείται η ύπαρξη συγκεκριμένων περιστάσεων, οι οποίες, συνεκτιμώμενες υπό το πρίσμα της εξατομικευμένης κατάστασης της αιτήτριας, να καταδεικνύουν ότι σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της θα αντιμετωπίσει κίνδυνο που πληροί τις προβλεπόμενες από τη νομοθεσία προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας (βλ. την απόφαση στην υπόθεση υπ’ αριθ. 121/20, A.S.R. v. Κυπριακή Δημοκρατία, ημερομηνίας 31/7/2020).
Υπό το φως των ανωτέρω, και κατόπιν συνολικής αξιολόγησης των ισχυρισμών της αιτήτριας και των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου, κρίνω ότι δεν τεκμηριώνεται η ύπαρξη βάσιμου και δικαιολογημένου φόβου δίωξης σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της. Ως εκ τούτου, κρίνεται ορθή η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο της αιτήτριας τα απαιτούμενα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία για την αναγνώρισή της ως πρόσφυγα, σύμφωνα με το εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο.
Ειδικότερα, από το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου, δεν προκύπτει ότι ο αιτητής πληροί τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος πρόσφυγα. Συναφώς, σύμφωνα με τον Πρακτικό Οδηγό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO), Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων (Μάρτιος 2015), η αξιολόγηση των αιτημάτων διεθνούς προστασίας προϋποθέτει τον προσδιορισμό των ουσιωδών πραγματικών περιστατικών βάσει των πληροφοριών που έχουν συλλεχθεί και τη σύνδεσή τους με τις προϋποθέσεις του ορισμού του πρόσφυγα. Σε περίπτωση που, κατόπιν της αξιολόγησης αυτής, δεν διαπιστώνεται ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις αναγνώρισης προσφυγικού καθεστώτος, επιβάλλεται να εξεταστεί περαιτέρω κατά πόσον τα διαπιστωθέντα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά θεμελιώνουν δικαίωμα υπαγωγής σε καθεστώς επικουρικής προστασίας.
Για τη χορήγηση καθεστώτος επικουρικής προστασίας, απαιτείται να διαπιστώνεται ότι ο αιτητής, μολονότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις αναγνώρισής του ως πρόσφυγα, αντιμετωπίζει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του ή στην περίπτωση ανιθαγενούς, στη χώρα της προηγούμενης συνήθους διαμονής του, ότι θα εκτεθεί σε πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη. Η σοβαρή βλάβη περιλαμβάνει την επιβολή ή εκτέλεση θανατικής ποινής, τα βασανιστήρια ή την απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, καθώς και τη σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. Οι προϋποθέσεις αυτές απορρέουν από τα άρθρα 3(6) και 15 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, σε συνδυασμό με το άρθρο 53 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 115(Ι)/2026, καθώς και με τις αντίστοιχες διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο και συγκεκριμένα το άρθρο 19 αυτού. Η χορήγηση του εν λόγω καθεστώτος προϋποθέτει, συνεπώς, την εξατομικευμένη αξιολόγηση των περιστάσεων της υπόθεσης και την τεκμηρίωση πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής της αιτήτριας στη χώρα καταγωγής της.
Εν προκειμένω, από τη μελέτη του διοικητικού φακέλου και τη συνολική αξιολόγηση των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου, δεν προκύπτει ότι στοιχειοθετούνται οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση καθεστώτος επικουρικής προστασίας στην αιτήτρια, καθότι δεν τεκμηριώθηκε η ύπαρξη ουσιωδών λόγων που να δικαιολογούν την πεποίθηση ότι, σε περίπτωση επιστροφής της στη χώρα καταγωγής της, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη κατά την έννοια της εφαρμοστέας νομοθεσίας. Ειδικότερα, δεν προκύπτουν από τα ενώπιόν μου στοιχεία περιστάσεις που να καταδεικνύουν ότι η αιτήτρια διατρέχει κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, ούτε ότι υφίσταται σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής της ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας στο πλαίσιο ένοπλης σύρραξης. Ως εκ τούτου, κρίνεται ότι δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για την υπαγωγή της αιτήτριας σε καθεστώς επικουρικής προστασίας, σύμφωνα με το εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619).
Ο αρμόδιος λειτουργός, έχοντας αποδεχθεί τον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής της αιτήτριας στη χώρα καταγωγής της, διεξήγαγε έρευνα για τη γενική κατάσταση ασφαλείας στην εν λόγω περιοχή, από την οποία προέκυψε ότι δεν υφίστατο εύλογη πιθανότητα η αιτήτρια να αντιμετώπιζε δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Ως εκ τούτου, κρίθηκε πως δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για παραχώρηση καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας. Σε κάθε περίπτωση, στα πλαίσια της ex nunc δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου και προς εκπλήρωση της υποχρέωσης του Δικαστηρίου για έλεγχο της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, διεξήγαγα περαιτέρω έρευνα σε πρόσφατες πηγές πληροφόρησης σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής της αιτήτριας.
Ειδικότερα, όπως καταγράφει η έκθεση του έτους 2026 του Ινστιτούτου Bertelsmann Stiftung που καλύπτει τα γεγονότα από 1 Φεβρουαρίου 2023 έως 31 Ιανουαρίου 2025, οι προσπάθειες του κράτους για τη διατήρηση της τάξης και της ασφάλειας αντιμετωπίζουν σημαντικούς περιορισμούς, ενώ οι τοπικοί μηχανισμοί διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαφύλαξη της ασφάλειας.[6] Επίσης, υφίστανται πολλές ανταγωνιστικές εθνοτικές ταυτότητες οι οποίες αποδυναμώνουν την εθνική ταυτότητα της χώρας.[7] Παρότι οι νομικές υπηρεσίες είναι θεωρητικά διαθέσιμες τόσο στις αστικές, όσο και στις αγροτικές περιοχές, είναι δαπανηρές και παρεμποδίζονται από τη διαφθορά.[8] Σε σχέση με τις διαθέσιμες υπηρεσίες, η ως άνω έκθεση αναφέρει ότι εκτός της πρωτεύουσας, οι αποστάσεις ακόμη και προς τα πιο βασικά ιδρύματα υγειονομικής περίθαλψης είναι συχνά μεγάλες, ενώ το φάσμα των διαθέσιμων υπηρεσιών και φαρμάκων περιορίζεται στις βασικές ανάγκες.[9] Το επίσημο ποσοστό ανεργίας μειώθηκε ελαφρώς στο 2,9% κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, ωστόσο τα χαμηλά εισοδήματα και η γενική υποαπασχόληση αποτελούν μεγαλύτερες προκλήσεις για την κοινωνική πρόνοια.[10]
Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (Τhe Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 15/10/2026), στην κομητεία Montserrado, όπου ανήκει διοικητικά η πρωτεύουσα Monrovia, η οποία αποτέλεσε τον τόπο της προηγούμενης συνήθους διαμονής της αιτήτριας, καταγράφηκαν 45 περιστατικά ασφαλείας, εκ των οποίων τα 12 (ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης 10/05/2026) αφορούσαν περιστατικά πολιτικής βίας ("Political violence", που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες).[11] Εκ των συνολικών περιστατικών ασφαλείας σημειώθηκαν 5 ανθρώπινες απώλειες στην εν λόγω κομητεία, ενώ οι 5 εξ αυτών προκλήθηκαν από περιστατικά πολιτικής βίας.[12] Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της κομητείας Montserrado, σύμφωνα με επίσημα δημογραφικά στοιχεία του 2022, ανήλθε στους 1,920,965 κάτοικους[13] και της πόλης Monrovia σε 2,396,360 κατοίκους σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026.[14]
Αποτιμώντας τα προαναφερόμενα δεδομένα, δεν καταδεικνύεται εύλογη πιθανότητα η αιτήτρια να αντιμετωπίσει κατά την επιστροφή της κίνδυνο σοβαρής βλάβης, καθότι η συχνότητα περιστατικών ασφαλείας στον τόπο όπου διέμενε και στον οποίο αναμένεται να επιστρέψει, δεν είναι τέτοιας έντασης ώστε να διατρέχει κίνδυνο εξαιτίας και μόνο της παρουσίας της στην περιοχή να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή της. Εξετάζοντας περαιτέρω τις προσωπικές περιστάσεις της αιτήτριας, παρατηρώ ότι αυτή είναι γυναίκα, νεαρής ηλικίας, υγιής, με ικανοποιητική μόρφωση, πλήρως ικανή προς εργασία, με προηγούμενη εργασιακή εμπειρία, χωρίς στοιχεία ευαλωτότητας και με οικογενειακό υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής της. Η αιτήτρια δεν έχει θέσει οποιαδήποτε ατομικά χαρακτηριστικά στην ενώπιον μου δικαστική διαδικασία, που να υποδηλώνουν ότι μπορεί να έχει τεθεί με οποιονδήποτε τρόπο σε δυσμενή θέση ή σε κίνδυνο δίωξης ή βλάβης.
Κατά πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (Βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447). Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (Βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Τουσούνα ν. Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2 Α.Α.Δ. 120). Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (Βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για επαρκή έρευνα.
Οι καθ' ων η αίτηση συνεκτίμησαν και αξιολόγησαν όλα τα στοιχεία που είχαν ενώπιόν τους προτού καταλήξουν στην προσβαλλόμενη απόφαση και ενόψει των ισχυρισμών που πρόβαλε η αιτήτρια, προέβησαν στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα. Από τα στοιχεία του φακέλου που έχω ενώπιον μου, μπορεί να λεχθεί ότι αυτά βρίσκονται αναπόφευκτα πίσω από την προσβαλλόμενη απόφαση και ούτως ή άλλως διαφαίνεται η αιτιολογία της απόφασης και από το κείμενό της (Ηλιόπουλος ν. Α.Η.Κ., Α.Ε. 2452, ημερομηνίας 21.7.2000, Χρυστάλλα Συμεωνίδου κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Προσφυγή αρ. 911/93 κ.α., ημερ. 18.4.97). Από όσα έχω επεξηγήσει ανωτέρω προκύπτει ότι, το αρμόδιο όργανο έλαβε δεόντως και επαρκώς αιτιολογημένη απόφαση. Συνεπώς, οι ισχυρισμοί της ευπαίδευτης συνηγόρου της αιτήτριας περί έλλειψης δέουσας έρευνας της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου απορρίπτονται στο σύνολό τους.
Η συνήγορος της Αιτήτριας, με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως, ισχυρίζεται ότι ο αρμόδιος λειτουργός παρέλειψε να διερευνήσει κατά πόσον η Αιτήτρια παρακολουθείτο από ειδικό ψυχικής υγείας και να την παραπέμψει σε ιατρική ή ψυχολογική εξέταση, σύμφωνα με το άρθρο 15 του περί Προσφύγων Νόμου, παρά τους ισχυρισμούς της περί σωματικής κακοποίησης από την οικογένεια του εκλιπόντος συντρόφου της και τις αναφορές της στην ψυχική της κατάσταση. Υποστηρίζει ότι τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν τους δικαιολογούσαν την παραπομπή της για αξιολόγηση και ότι η εσφαλμένη εκτίμηση της αξιοπιστίας του σχετικού ισχυρισμού, ο οποίος συνδέεται με την ευαλωτότητά της, επηρέασε την εξέταση του προσωπικού της προφίλ, καθιστώντας ελλιπή την έρευνα ως προς τη δυνατότητα μετεγκατάστασής της στη Λιβερία.
Αναφορικά με το ανωτέρω ζήτημα, κρίνω σκόπιμο να εξετάσω τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου που αφορούν την αξιολόγηση της ευαλωτότητάς της. Ειδικότερα, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι, στις 11/04/2023, κατά την παραμονή της στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής «Πουρνάρα», η Αιτήτρια υποβλήθηκε σε αξιολόγηση ειδικών αναγκών και ευαλωτότητας από αρμόδιο λειτουργό της UNHCR. Στο πλαίσιο της σχετικής συνέντευξης, η Αιτήτρια αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην επικαλούμενη άσκηση σωματικής βίας από την οικογένεια του αποβιώσαντος συντρόφου της, στην απόπειρα εξαναγκασμού της σε γάμο με τον αδελφό του, καθώς και στην αφαίρεση των παιδιών της με τη βία. Τα σχετικά περιστατικά καταγράφηκαν στα ερυθρά 26 και 27 του διοικητικού φακέλου.
Περαιτέρω, στο έντυπο αξιολόγησης ευαλωτότητας και ειδικών συνθηκών υποδοχής, η περίπτωσή της καταγράφηκε ως εμπίπτουσα στις κατηγορίες προσώπων που πιθανόν έχουν υποστεί ψυχολογική ή συναισθηματική, ενδοοικογενειακή και σωματική βία, ενώ το επίπεδο πιθανολόγησης σοβαρού κινδύνου για την προσωπική της ασφάλεια αξιολογήθηκε ως «μέτριο» (ερυθρά 17, 25 και 29 του διοικητικού φακέλου). Συνεπώς, διαπιστώνω ότι η ευαλωτότητα της Αιτήτριας δεν παρέμεινε ανεξερεύνητη, αλλά αποτέλεσε αντικείμενο ειδικής αξιολόγησης ήδη κατά το αρχικό στάδιο της διαδικασίας.
Εντούτοις, από τα ίδια στοιχεία προκύπτει ότι η Αιτήτρια δήλωσε πως βρισκόταν σε καλή φυσική και σταθερή ψυχολογική κατάσταση (ερυθρά 16 και 21 του διοικητικού φακέλου), ενώ στο σχετικό έντυπο δεν καταγράφηκε ανάγκη περαιτέρω παραπομπής της σε εξειδικευμένη υπηρεσία (ερυθρό 20 του διοικητικού φακέλου). Τα δεδομένα αυτά συνεκτιμώνται κατά την εξέταση του κατά πόσον, κατά τον κρίσιμο χρόνο, υπήρχαν συγκεκριμένες ενδείξεις που να καθιστούσαν αναγκαία την περαιτέρω ιατρική ή ψυχολογική αξιολόγησή της. Η δήλωση περί σταθερής ψυχολογικής κατάστασης, βεβαίως, δεν αποκλείει αφ’ εαυτής την ύπαρξη ψυχολογικής επιβάρυνσης, ούτε αναιρεί τη σημασία των περιστατικών βίας που η Αιτήτρια επικαλέστηκε.
Υπό τα δεδομένα αυτά, η κρίση επί του προβαλλόμενου λόγου ακυρώσεως δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στην απουσία σχετικής εισήγησης για παραπομπή στο έντυπο αξιολόγησης ευαλωτότητας. Απαιτείται να εξεταστεί κατά πόσον, πέραν της αρχικής αυτής αξιολόγησης, κατά τη μεταγενέστερη προσωπική συνέντευξη και την εξέταση των ισχυρισμών της Αιτήτριας προέκυψαν ενδείξεις ψυχολογικής δυσχέρειας, τραυματικής εμπειρίας ή άλλων παραγόντων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ικανότητά της να παρουσιάσει με σαφήνεια και πληρότητα τα βιώματά της ή να δικαιολογούν οποιαδήποτε περαιτέρω παραπομπή της αιτήτριας.
Εφόσον από το σύνολο του διοικητικού φακέλου δεν προκύπτουν τέτοιες πρόσθετες ενδείξεις, ούτε διαπιστώνεται ότι η Αιτήτρια παρουσίασε κατά τη διαδικασία δυσχέρειες που να συνδέονται με την ψυχική της κατάσταση και να επηρέασαν ουσιωδώς την αξιολόγηση των ισχυρισμών της, κρίνω ότι δεν τεκμηριώνεται πως η μη διενέργεια περαιτέρω ιατρικής ή ψυχολογικής εξέτασης συνιστά, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, πλημμέλεια της διοικητικής διαδικασίας. Η δε αξιολόγηση ευαλωτότητας που είχε ήδη διενεργηθεί συνεκτιμάται ως στοιχείο που καταδεικνύει ότι οι σχετικές περιστάσεις της Αιτήτριας είχαν καταγραφεί και αξιολογηθεί, χωρίς, ωστόσο, να υποκαθιστά την υποχρέωση εξέτασης τυχόν μεταγενέστερων ενδείξεων που θα καθιστούσαν αναγκαία την παραπομπή της. Περαιτέρω, ως προς τον ισχυρισμό ότι η εκτίμηση της αξιοπιστίας επηρεάστηκε από την ψυχική κατάσταση της Αιτήτριας, επισημαίνω ότι η αξιολόγηση της αξιοπιστίας δεν μπορεί να αποσυνδέεται από τυχόν τεκμηριωμένες ενδείξεις ψυχολογικής επιβάρυνσης. Εντούτοις, ελλείψει συγκεκριμένων στοιχείων που να καταδεικνύουν ότι η Αιτήτρια αντιμετώπιζε τέτοια δυσχέρεια ή ότι η κατάστασή της επηρέασε ουσιωδώς την αφήγησή της, δεν προκύπτει επαρκές έρεισμα για τη διαπίστωση ότι η σχετική αξιολόγηση διενεργήθηκε υπό εσφαλμένες προϋποθέσεις.
Εν προκειμένω, εφόσον από τον διοικητικό φάκελο δεν προκύπτει ότι η Αιτήτρια προσκόμισε ιατρικά ή ψυχολογικά πιστοποιητικά, ούτε προσκόμισε οτιδήποτε ενώπιον μο, ούτε ανέφερε ότι παρακολουθείται από ειδικό ψυχικής υγείας ή περιέγραψε συγκεκριμένα συμπτώματα που να καταδεικνύουν την ύπαρξη προβλήματος ικανού να επηρεάσει τη δυνατότητά της να παρουσιάσει με σαφήνεια και πληρότητα τους ισχυρισμούς της, δεν διαπιστώνω, υπό τα δεδομένα αυτά, ότι η παράλειψη παραπομπής της συνιστά πλημμέλεια της διοικητικής έρευνας. Κατά συνέπεια, ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως απορρίπτεται εφόσον δεν έχει παρουσιαστεί οποιοδήποτε σφάλμα στη διαδικασία που ακολουθήθηκε. Σημειώνω μάλιστα, όπως έχω αναφέρει και προηγουμένως, πως η αιτήτρια είχε τη δυνατότητα να παρουσιάσει οτιδήποτε επιθυμούσε στην ενώπιον μου διαδικασία τόσο σε σχέση με τα πραγματικά γεγονότα, όσο και σε σχέση με τη συνθήκη της ψυχολογικής της κατάστασης.
Με βάση λοιπόν το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου, καταλήγω ότι το αίτημα της αιτήτριας εξετάστηκε με επάρκεια και επιμέλεια σε όλα τα στάδια και υπήρξε επαρκής αιτιολόγηση της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου. Το περιεχόμενο της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία συμπληρώνεται από την αιτιολογημένη Έκθεση-Εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού της Υπηρεσίας Ασύλου, στην οποία εκτίθενται λεπτομερώς οι λόγοι της απόρριψης του αιτήματος, αποκαλύπτει ότι η απόφασή του είναι απόλυτα ορθή και στα πλαίσια της σχετικής νομοθεσίας και των εξουσιών του αρμόδιου οργάνου.
Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με έξοδα €1000 υπέρ των καθ' ων η αίτηση, και εναντίον της αιτήτριας.
Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] EUAA (European Union Agency for Asylum), Liberia; Gender-based violence, including domestic violence and rape; information on prevalence, legislation, societal attitudes, access to state protection, and availability of support services; information on access to employment, housing and public services for victims who are single women without support network [Q44-2024], 17 July 2024, https://coi.euaa.europa.eu/administration/easo/PLib/2024_07_EUAA_COI_Query_Response_Q44_Liberia_GBV_including_domestic_violence_and_rape.pdf, σελ. 8
[2] Spotlight Initiative, Annual Narrative Programme Report [Liberia/Africa], 1 January 2022 – 31 December 2022, https://mptf.undp.org/sites/default/files/documents/2023-09/spotlight_initiative_liberia_annual_report_2022.pdf σελ. 35
[3] USDOS (US Department of State), 2025 Trafficking in Persons Report: Liberia, 29 September 2025, https://www.state.gov/reports/2025-trafficking-in-persons-report/liberia/
[4] USDOS (US Department of State), 2023 Country Report on Human Rights Practices: Liberia, 23 April 2024, https://www.state.gov/reports/2023-country-reports-on-human-rights-practices/liberia/
[5] The Borgen Project, Child marriage in Liberia, 30 December 2022, https://borgenproject.org/child-marriage-in-liberia/
[6] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Liberia. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_LBR.pdf, σελ. 7
[7] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Liberia. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_LBR.pdf, σελ. 7
[8] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Liberia. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_LBR.pdf, σελ. 7
[9] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Liberia. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_LBR.pdf, σελ. 21
[10] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Liberia. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_LBR.pdf, σελ. 21
[11] Πλατφόρμα ACLED Explorer, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Liberia, Events /All Events/ Political Violence, Past Year, Montserrado, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer
[12] Πλατφόρμα ACLED Explorer, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Liberia, Events / Fatalities, Political Violence,, Past Year, Montserrado, διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer
[13] City Population, Africa - Liberia - Counties - Montserrado https://www.citypopulation.de/en/liberia/
[14] World Population Review, Liberia – Monrovia [Table], https://worldpopulationreview.com/cities/liberia
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο