ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υπόθεση Αρ. 2728/2024
30 Οκτωβρίου, 2026
[X. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
A.K.
Αιτητή
-και-
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω της
Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ’ ων η αίτηση
……………………...................................
Ο αιτητής παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου
Ορέστης Ηλιάδης για Έλενα Μυριάνθους, Δικηγόρος για τον αιτητή
Χριστίνα Δημητρίου, Δικηγόρος για τους Καθ’ ων η αίτηση
[Παρούσα η κυρία Marina Katchatrian για πιστή μετάφραση από Αγγλικά σε Ελληνικά και αντίστροφα.]
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο αιτητής προσφεύγει με την παρούσα αίτηση ακυρώσεως εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 21/06/2024, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Όπως προκύπτει από την Ένσταση που καταχωρήθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο που εκπροσωπεί το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας τα γεγονότα της υπό εξέταση περίπτωσης έχουν ως κατωτέρω: Ο Αιτητής είναι υπήκοος της Σιέρα Λεόνε. Στις 25/10/2021 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας, αφού εισήλθε παράνομα στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές. Στις 27/10/2021 παρέλαβε τη σχετική βεβαίωση υποβολής αιτήματος διεθνούς προστασίας. Διενεργήθηκε αξιολόγηση ειδικών αναγκών και ευαλωτότητας από αρμόδιο λειτουργό μετά από σχετική συνέντευξη από την οποία προέκυψε πως είναι «χαμηλό» το επίπεδο πιθανολόγησης κινδύνου για την προσωπική ασφάλεια του αιτητή. Στις 08/05/2024 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από αρμόδιο λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου. Ακολούθως, στις 21/06/2024, ο αρμόδιος λειτουργός ετοίμασε έκθεση–εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας. Η εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο αυθημερόν και αποφάσισε την απόρριψη του αιτήματος του αιτητή στο σύνολό του. Με επιστολή της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 09/07/2024, ο Αιτητής ενημερώθηκε για την απόρριψη της αίτησής του και τους λόγους της απόφασης. Στη συνέχεια, ο αιτητής καταχώρισε την υπό εξέταση προσφυγή στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας αμφισβητώντας την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου.
Η ευπαίδευτη συνήγορος του αιτητή κατά το στάδιο των διευκρινίσεων ενώπιον του Δικαστηρίου, απέσυρε όλους τους νομικούς ισχυρισμούς που προωθούσε μέσω της Γραπτής της Αγόρευσης και δήλωσε πως προωθεί το νομικό ισχυρισμό περί έλλειψης διεξαγωγής δέουσας έρευνας κατά την λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου. Κατά συνέπεια, οι νομικοί ισχυρισμοί που αποσύρθηκαν, απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο κατά την ίδια δικάσιμο.
Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ' ων η αίτηση, υποστηρίζει τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης και αναφέρει ότι λήφθηκε ορθά και νόμιμα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Συντάγματος και των Νόμων, κατόπιν δέουσας έρευνας και σωστής ενάσκησης των εξουσιών που δίνει ο Νόμος στο αρμόδιο όργανο και ότι είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη. Κατά συνέπεια, εισηγείται πως η υπό εξέταση προσφυγή θα πρέπει να απορριφθεί από το Δικαστήριο και να επικυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με τον περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμο του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας έχει την εξουσία να εξετάσει την παρούσα υπόθεση και επί της ουσίας. Το γεγονός αυτό, οφείλεται στο ότι η υπό εξέταση υπόθεση αφορά αίτηση που χρονικά εμπίπτει στις προϋποθέσεις του άρθρου 11 του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου του 2018 (Ν.73(Ι)/2018), οι οποίες δίδουν στο Δικαστήριο την υποχρέωση ελέγχου νομιμότητας και ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης.
Προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο το αρμόδιο όργανο ορθά απέρριψε το αίτημά του για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Θεωρώ χρήσιμο να καταγραφούν όλοι οι ισχυρισμοί που πρόβαλε ο αιτητής σε όλα τα στάδια της εξέτασης του αιτήματός του, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης αλλά και για να διαφανεί εάν το αρμόδιο όργανο αποφάσισε μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της σχετικής νομοθεσίας και αν εξέδωσε δεόντως αιτιολογημένη απόφαση.
Ο αιτητής στην αίτηση που υπέβαλε στην Υπηρεσία Ασύλου δήλωσε πως εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω των οικογενειακών προβλημάτων που αντιμετώπιζε σχετικά με τη φυτεία της μητέρας και του πατέρα του, οι οποίοι είχαν αποβιώσει. Ισχυρίστηκε πως ο θείος του και άλλα μέλη της οικογένειάς του επιθυμούν να τον σκοτώσουν για τη φυτεία που του άφησαν η μητέρα και ο πατέρας του, ως κληρονομιά.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του, ο αιτητής δήλωσε πως είναι υπήκοος Σιέρα Λεόνε και γεννήθηκε στην Kenema και διέμενε εκεί από το 2000 μέχρι την αναχώρησή του από τη χώρα. Ομιλεί Mendi, αγγλικά και λίγα ελληνικά, είναι μουσουλμάνος και απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Δήλωσε άγαμος και ανέφερε ότι οι γονείς του απεβίωσαν το 2000, επειδή αντιμετώπιζαν προβλήματα υγείας. Όπως δήλωσε, διατηρεί επικοινωνία με την ενήλικη αδελφή του, η οποία διαμένει στη Freetown, καθώς και με φιλικά πρόσωπα που ζουν και εργάζονται στην ίδια πόλη. Από το 2000 μέχρι το 2019 ασχολείτο με την πώληση νερού στον δρόμο και από το 2019 μέχρι την αναχώρησή του, εργαζόταν μερικώς ως δάσκαλος στην Kenema.
Αναχώρησε αεροπορικώς από τη Freetown στις 21/09/2021, χωρίς να αντιμετωπίσει πρόβλημα κατά την έξοδό του από τη χώρα. Μετέβη στις μη ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές με φοιτητική άδεια και ανέφερε ότι εισήλθε στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές στις 09/10/2021. Ο αιτητής ισχυρίστηκε πως ουδέποτε συνελήφθη στη χώρα καταγωγής του και ότι οι αρχές της χώρας του θα του επέτρεπαν να επιστρέψει. Όπως ανέφερε, εγκατέλειψε τη χώρα κλαταγωγής του γιατί επιθυμεί να σπουδάσει και να εργαστεί, καθώς και γιατί φοβάται ότι ο θείος του επιθυμούσε να σκοτώσει τον ίδιο και την αδελφή του για περιουσιακούς λόγους. Ειδικότερα, υποστήριξε ότι ο θείος του απαιτούσε με λεκτικές απειλές να εγκαταλείψουν τη φυτεία των γονέων τους στο χωριό Potoue, στην περιφέρεια Kailahun της Eastern Province. Ανέφερε ότι το 2000 μετακινήθηκε με την αδελφή του από το χωριό στην Kenema και ότι ο θείος του και η σύζυγός του κατέλαβαν την περιουσία το 2002. Τοποθέτησε τις μεταγενέστερες λεκτικές απειλές κατά την περίοδο 2008 μέχρι το έτος 2018 και δήλωσε ότι από το 2018 μέχρι την αναχώρησή του δεν είχε οποιαδήποτε επικοινωνία με τον θείο του.
Ο αρμόδιος λειτουργός αξιολογώντας τους ισχυρισμούς που παρέθεσε στην αφήγησή του ο αιτητής, διέκρινε στην Έκθεση - Εισήγησή του τρείς ουσιώδεις ισχυρισμούς, οι οποίοι προκύπτουν από τις δηλώσεις του αιτητή ως κατωτέρω: (1) Η ταυτότητα, η χώρα καταγωγής και τα προσωπικά στοιχεία/προφίλ του αιτητή, (2) για λόγους εκπαιδευτικού και οικονομικού περιεχομένου και (3) λόγω του ότι ο θείος του επιθυμούσε να τον σκοτώσει για περιουσιακούς λόγους.
Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε δεκτός από τον λειτουργό στο σύνολό του, καθώς κρίθηκε ότι οι ισχυρισμοί του αιτητή αναφορικά με την καταγωγή, τα προσωπικά του στοιχεία και το προφίλ του διακρίνονται από αξιοπιστία και επαληθεύονται από το πρωτότυπο διαβατήριό του, όπως και από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικές με τον τόπο καταγωγής του. Αποδεκτός έγινε και ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός περί του ότι εγκατέλειψε τη χώρα του για λόγους εκπαιδευτικούς και οικονομικού περιεχομένου.
Αναφορικά με τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό, περί του ότι ο θείος του επιθυμούσε να τον σκοτώσει για περιουσιακούς λόγους. κρίθηκε από τον λειτουργό πως ο αιτητής δεν ήταν σε θέση να παρέχει ικανοποιητικές και επαρκείς πληροφορίες. Ο αρμόδιος λειτουργός στήριξε την κρίση του στην ανεπάρκεια των πληροφοριών, στις αντιφάσεις και στην έλλειψη ευλογοφάνειας που εντόπισε στην αφήγησή του. Επισήμανε ιδίως ότι, ενώ η περιουσία είχε περιέλθει στον θείο το 2002, ο αιτητής τοποθετούσε τις απειλές από το 2008 μέχρι το 2018, χωρίς να εξηγεί επαρκώς γιατί αυτές συνεχίζονταν. Κατέγραψε επίσης την αντίφαση μεταξύ της αρχικής δήλωσης ότι δεν είχε θείους ή θείες στη Σιέρα Λεόνε και της μεταγενέστερης αναφοράς στον συγκεκριμένο θείο, ο οποίος διέμενε εκεί με την οικογένειά του.
Περαιτέρω, η Υπηρεσία έλαβε υπόψη ότι, πέραν των λεκτικών απειλών, δεν είχε συμβεί άλλο περιστατικό εις βάρος του αιτητή ή της αδελφής του, ότι η τελευταία επικοινωνία με τον θείο του τοποθετήθηκε από τον αιτητή στο έτος 2018 και ότι ο αιτητής συνέχισε να διαμένει και να εργάζεται στην Kenema μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2021. Όταν του επισημάνθηκε ότι τα δεδομένα αυτά δεν κατεδείκνυαν κίνδυνο στην περιοχή συνήθους διαμονής του ή αλλού στη χώρα, απάντησε ότι θα κινδυνεύσει σε περίπτωση επιστροφής του από το θείο του και ότι ο θείος του είναι πολύ κακός άνθρωπος.
Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, ο λειτουργός κατέγραψε ότι οι δηλώσεις του αιτητή αποτελούσαν το μοναδικό υποστηρικτικό στοιχείο και ότι δεν συνέτρεχαν εύλογοι λόγοι περαιτέρω διερεύνησής τους μέσω άλλων πηγών πληροφόρησης. Καταληκτικά, ο ισχυρισμός δεν έγινε αποδεκτός λόγω της αδυναμίας του αιτητή να παρέχει επαρκείς και ικανοποιητικές πληροφορίες σχετικά με τις επικαλούμενες απειλές.
Κατά την αξιολόγηση κινδύνου, ο αρμόδιος λειτουργός, λαμβάνοντας υπόψη τον αποδεκτό ισχυρισμό και συνεκτιμώντας τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, την περιοχή καταγωγής του και την περιοχή της τελευταίας συνήθους διαμονής του, παραθέτει εξωτερικές πηγές πληροφόρησης για την γενική κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή στην οποία αναμένεται να επιστρέψει. Καταλήγοντας, εισηγήθηκε ότι δεν υπάρχουν εύλογοι λόγοι να πιστεύεται ότι σε περίπτωση επιστροφής του αιτητή στην χώρα καταγωγής του, θα αντιμετωπίσει δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης.
Προχωρώντας στη νομική ανάλυση των ισχυρισμών του Αιτητή, ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπό του εκείνα τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία που θα μπορούσαν να τεκμηριώσουν βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του για έναν από τους λόγους του άρθρου 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου Ν.6(Ι)/2000 και του άρθρου 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951. Ο αρμόδιος λειτουργός λαμβάνοντας υπόψη τα ευρήματα έρευνας για την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του Αιτητή, κατά την οποία διαπιστώθηκε ότι δεν υφίστανται συνθήκες αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, όπως και τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, κατέληξε πως δεν συντρέχει λόγος παραχώρησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας, δυνάμει του άρθρου 19 του Ν. 6 (Ι)/2000.
Στα πλαίσια εξέτασης της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, προχωρώ να εξετάσω κατ' ουσίαν το αίτημα του αιτητή λαμβάνοντας υπόψη βεβαίως όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τη συνήγορο του αιτητή, αλλά και από το συνήγορο που εκπροσωπεί τους καθ' ων η αίτηση. Με τον πρώτο και τον δεύτερο ουσιώδη ισχυρισμό, οι οποίοι ορθά έγιναν αποδεκτοί, δεν θεωρώ αναγκαίο να ασχοληθώ, εφόσον μάλιστα δεν αμφισβητούνται.
Ως προς τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό του αιτητή ότι ο θείος του επιδίωκε να τον θανατώσει για λόγους που σχετίζονταν με περιουσιακές διαφορές, διακρίνω ότι ορθώς ο αρμόδιος λειτουργός έκρινε ότι αυτός δεν τεκμηριώνεται επαρκώς. Ειδικότερα, η αφήγηση του αιτητή παρουσιάζει ουσιώδεις ασάφειες και αντιφάσεις, ιδίως ως προς τον χρόνο έναρξης των απειλών, παρά το γεγονός ότι η περιουσία είχε περιέλθει στον θείο του ήδη από το 2002, καθώς και ως προς την αρχική άρνησή του ότι είχε συγγενείς στη Σιέρα Λεόνε. Περαιτέρω, συνεκτιμώ ότι οι αναφερόμενες απειλές ήταν αποκλειστικά λεκτικές, ότι δεν καταγράφηκε οποιοδήποτε άλλο περιστατικό εις βάρος του ιδίου ή της αδελφής του και ότι ο αιτητής εξακολούθησε να διαμένει και να εργάζεται στην Kenema έως τον Σεπτέμβριο του 2021, χωρίς να προκύπτουν συγκεκριμένα στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι διέτρεχε κίνδυνο. Οι δε απαντήσεις του ως προς τον φόβο επιστροφής του παρέμειναν γενικές και δεν ανέτρεψαν τις διαπιστωθείσες αδυναμίες. Ελλείψει πρόσθετων στοιχείων που να ενισχύουν την αξιοπιστία του ισχυρισμού, διακρίνω ότι δεν τεκμηριώνεται πραγματικός και εξατομικευμένος κίνδυνος από τον θείο του και ως εκ τούτου, ο εν λόγω ισχυρισμός δεν γίνεται αποδεκτός.
Αναφορικά με την εξωτερική αξιοπιστία, διαπιστώνω ότι δεν υπήρχαν πρόσθετα αποδεικτικά στοιχεία που να ενισχύουν τις δηλώσεις του αιτητή, οι οποίες αποτελούσαν τη μοναδική βάση τεκμηρίωσης του ισχυρισμού του. Παράλληλα, διαφαίνεται ότι δεν συνέτρεχαν λόγοι που να δικαιολογούν την αναζήτηση συμπληρωματικών πληροφοριών από άλλες πηγές πληροφόρησης. Λαμβάνοντας υπόψη τις επιμέρους ελλείψεις στην αφήγηση του αιτητή, καταλήγω ότι δεν στοιχειοθετείται επαρκώς ο επικαλούμενος κίνδυνος και ως εκ τούτου, ο τρίτος ουσιώδης ισχυρισμός δεν γίνεται αποδεκτός.
Όλο το πιο πάνω ιστορικό στο οποίο στηρίζεται το αίτημα διεθνούς προστασίας που υπέβαλε ο αιτητής δεν παρουσιάζει βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο δίωξης στη χώρα καταγωγής του. Ο αιτητής είχε την ευκαιρία στην ενώπιον μου δικαστική διαδικασία να προσκομίσει με το ορθό δικονομικό διάβημα οτιδήποτε θεωρούσε ότι έπρεπε να γνωρίζει το Δικαστήριο πράγμα που δεν έπραξε. Επιπρόσθετα, ο αιτητής θα μπορούσε να αντικρούσει τις αντιφάσεις και ασάφειες που προέβαλε ο αρμόδιος λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου προς απόρριψη του αιτήματός του, πράγμα που επίσης δεν έπραξε. Όπως προκύπτει από το πιο πάνω ιστορικό, ο αιτητής δεν προώθησε κανένα απολύτως ισχυρισμό που να εμπίπτει στις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.
Για την αναγνώριση προσώπου ως πρόσφυγα, απαιτείται να τεκμηριώνεται η ύπαρξη βάσιμου και δικαιολογημένου φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, ιθαγένειας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, καθώς και η αδυναμία ή η απροθυμία του αιτητή, εξαιτίας του εν λόγω φόβου, να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της χώρας καταγωγής του. Οι προϋποθέσεις αυτές απορρέουν από τον ορισμό του πρόσφυγα, όπως αυτός προβλέπεται στο άρθρο 3(5) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, σε συνδυασμό με το άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και τις σχετικές διατάξεις του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000, όπως ίσχυε, καθώς και του άρθρου 51 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 115(Ι)/2026. Για τη διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων αυτών, το αρμόδιο όργανο οφείλει να αξιολογήσει τόσο το υποκειμενικό στοιχείο του φόβου του αιτητή, όσο και την αντικειμενική βασιμότητά του, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των προσωπικών περιστάσεων και των σχετικών πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής του (βλ. §§ 37-38 του Εγχειριδίου της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες σχετικά με τις διαδικασίες και τα κριτήρια καθορισμού του καθεστώτος των προσφύγων).
Περαιτέρω, σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν την αξιολόγηση των αιτημάτων διεθνούς προστασίας, γενικοί και αόριστοι ισχυρισμοί, καθώς και αναφορές σε κίνδυνο για τη ζωή ή την ασφάλεια του αιτητή, χωρίς επαρκή εξειδίκευση και τεκμηρίωση, δεν αρκούν, αφ’ εαυτών, για να θεμελιώσουν βάσιμο φόβο δίωξης ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Απαιτείται η ύπαρξη συγκεκριμένων περιστάσεων, οι οποίες, συνεκτιμώμενες υπό το πρίσμα της εξατομικευμένης κατάστασης του αιτητή, να καταδεικνύουν ότι σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του θα αντιμετωπίσει κίνδυνο που πληροί τις προβλεπόμενες από τη νομοθεσία προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας (βλ. την απόφαση στην υπόθεση υπ’ αριθ. 121/20, A.S.R. v. Κυπριακή Δημοκρατία, ημερομηνίας 31/7/2020).
Υπό το φως των ανωτέρω και κατόπιν συνολικής αξιολόγησης των ισχυρισμών του αιτητή και των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, κρίνω ότι δεν τεκμηριώνεται η ύπαρξη βάσιμου και δικαιολογημένου φόβου δίωξης σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του. Ως εκ τούτου, κρίνεται ορθή η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του αιτητή τα απαιτούμενα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία για την αναγνώρισή του ως πρόσφυγα, σύμφωνα με το εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο.
Ειδικότερα, από το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου, δεν προκύπτει ότι ο αιτητής πληροί τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος πρόσφυγα. Συνεπώς, σύμφωνα με τον Πρακτικό Οδηγό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO), Αξιολόγηση των Αποδεικτικών Στοιχείων (Μάρτιος 2015), η αξιολόγηση των αιτημάτων διεθνούς προστασίας προϋποθέτει τον προσδιορισμό των ουσιωδών πραγματικών περιστατικών βάσει των πληροφοριών που έχουν συλλεχθεί και τη σύνδεσή τους με τις προϋποθέσεις του ορισμού του πρόσφυγα. Σε περίπτωση που, κατόπιν της αξιολόγησης αυτής, δεν διαπιστώνεται ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις αναγνώρισης προσφυγικού καθεστώτος, επιβάλλεται να εξεταστεί περαιτέρω κατά πόσον τα διαπιστωθέντα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά θεμελιώνουν δικαίωμα υπαγωγής σε καθεστώς επικουρικής προστασίας.
Για τη χορήγηση καθεστώτος επικουρικής προστασίας, απαιτείται να διαπιστώνεται ότι ο αιτητής, μολονότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις αναγνώρισής του ως πρόσφυγα, αντιμετωπίζει ουσιώδεις λόγους να πιστεύεται ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του ή στην περίπτωση ανιθαγενούς, στη χώρα της προηγούμενης συνήθους διαμονής του, ότι θα εκτεθεί σε πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη. Η σοβαρή βλάβη περιλαμβάνει την επιβολή ή εκτέλεση θανατικής ποινής, τα βασανιστήρια ή την απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, καθώς και τη σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης. Οι προϋποθέσεις αυτές απορρέουν από τα άρθρα 3(6) και 15 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, σε συνδυασμό με το άρθρο 53 του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 115(Ι)/2026, καθώς και με τις αντίστοιχες διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου, Ν. 6(Ι)/2000, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο και συγκεκριμένα το άρθρο 19 αυτού. Η χορήγηση του εν λόγω καθεστώτος προϋποθέτει, συνεπώς, την εξατομικευμένη αξιολόγηση των περιστάσεων της υπόθεσης και την τεκμηρίωση πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του αιτητή στη χώρα καταγωγής του.
Εν προκειμένω, από τη μελέτη του διοικητικού φακέλου και τη συνολική αξιολόγηση των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου, δεν προκύπτει ότι στοιχειοθετούνται οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση καθεστώτος επικουρικής προστασίας στον αιτητή, καθότι δεν τεκμηριώθηκε η ύπαρξη ουσιωδών λόγων που να δικαιολογούν την πεποίθηση ότι, σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη κατά την έννοια της εφαρμοστέας νομοθεσίας. Ειδικότερα, δεν προκύπτουν από τα ενώπιόν μου στοιχεία περιστάσεις που να καταδεικνύουν ότι ο αιτητής διατρέχει κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, ούτε ότι υφίσταται σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας στο πλαίσιο ένοπλης σύρραξης. Ως εκ τούτου, κρίνεται ότι δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για την υπαγωγή του αιτητή σε καθεστώς επικουρικής προστασίας, σύμφωνα με το εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο (βλ. Galina Bindioul v. Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων, Υποθ. Αρ. 685/2012, ημερομηνίας 23/04/13 και Mushegh Grigoryan κ.α. v. Κυπριακή Δημοκρατία, Υποθ. Αρ. 851/2012, ημερομηνίας 22/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D619).
Ο αρμόδιος λειτουργός, έχοντας αποδεχθεί τον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του αιτητή στη χώρα καταγωγής του, διεξήγαγε έρευνα για τη γενική κατάσταση ασφαλείας στην εν λόγω περιοχή, από την οποία προέκυψε ότι δεν υφίστατο εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετώπιζε δίωξη ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Ως εκ τούτου, κρίθηκε πως δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για παραχώρηση καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας. Σε κάθε περίπτωση, στα πλαίσια της ex nunc δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου και προς εκπλήρωση της υποχρέωσης του Δικαστηρίου για έλεγχο της ορθότητας της προσβαλλόμενης απόφασης, διεξήγαγα περαιτέρω έρευνα σε πρόσφατες πηγές πληροφόρησης σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας στον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του αιτητή.
Αναφορικά με την επικρατούσα κατάσταση στη χώρα καταγωγής της αιτήτριας, επικαιροποιημένες πηγές πληροφόρησης αναφέρουν ότι από την σχετική πλατφόρμα «War Watch»- World Assessment and Tracking of Civilian Harm (πρώην «RULAC»- Rule of Law in Armed Conflict) της Ακαδημίας της Γενεύης που καταγράφει τις απώλειες αμάχων εν μέσω ενόπλων συγκρούσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, η Σιέρα Λεόνε δεν συγκαταλέγεται επί του παρόντος μεταξύ των χωρών που βρίσκονται σε ενεργό διεθνή ή μη-διεθνή ένοπλη σύρραξη.[1]
Παρομοίως, η πλατφόρμα «International Crisis Group» καταγράφει δύο εξελίξεις εν μέσω 2026, οι οποίες αφορούν το συνοριακό επεισόδιο μεταξύ της Σιέρα Λεόνε και της Γουινέας που σημειώθηκε τον Φεβρουάριο του 2026, όταν δυνάμεις της τελευταίας συνέλαβαν στελέχη του στρατού και της αστυνομίας της Σιέρα Λεόνε σε αμφισβητούμενη συνοριακή περιοχή. Η κυβέρνηση της Σιέρα Λεόνε υποστήριξε ότι οι δυνάμεις της δραστηριοποιούνταν εντός της εθνικής της επικράτειας και δήλωσε ότι επιδιώκει την επίλυση της διαφοράς μέσω διπλωματικών διαύλων. Σε συνέχεια του περιστατικού, στις 16 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε έκτακτη σύνοδος κορυφής μεταξύ των ηγετών της Σιέρα Λεόνε, της Γουινέας και της Λιβερίας, κατά την οποία συμφωνήθηκε η επίλυση των συνοριακών διαφορών μέσω διαλόγου και η σύσταση κοινής επιτροπής για την οριοθέτηση και τη διαχείριση των συνόρων.[2]
Αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην Ανατολική Επαρχία, όπου ανήκει η πόλη Kenema στη Σιέρα Λεόνε, η πύλη ACLED (Τhe Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 16/10/2026), κατέγραψε συνολικά 3 περιστατικά ασφαλείας, εκ των οποίων τα 2 αφορούσαν περιστατικά πολιτικής βίας ("Political violence", που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες).[3] Δεν σημειώθηκε καμία ανθρώπινη απώλεια.[4] Ειδικότερα, αναφορικά με τον τόπο της τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή, την πόλη Kenema, η οποία ανήκει στην Ανατολική Επαρχία της Σιέρα Λεόνε, δεν εντοπίστηκε κανένα καταγεγραμμένο περιστατικό ασφαλείας πολιτικής βίας και ως εκ τούτου καμία ανθρώπινη απώλεια.[5] Σημειώνεται δε πως ο πληθυσμός της Ανατολικής Επαρχίας της Σιέρα Λεόνε σύμφωνα με επίσημη καταμέτρηση του 2021 ανέρχεται σε 1,943,610 κατοίκους[6], ενώ στην πόλη Kenema ο πληθυσμός ανέρχεται σύμφωνα με την ίδια καταμέτρηση σε 772,472 κατοίκους[7].
Αποτιμώντας τα προαναφερόμενα δεδομένα, δεν καταδεικνύεται εύλογη πιθανότητα ο αιτητής να αντιμετωπίσει κατά την επιστροφή του κίνδυνο σοβαρής βλάβης, καθότι η συχνότητα περιστατικών ασφαλείας στον τόπο όπου διέμενε και στον οποίο αναμένεται να επιστρέψει, δεν είναι τέτοιας έντασης ώστε να διατρέχει κίνδυνο εξαιτίας και μόνο της παρουσίας του στην περιοχή να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή του. Εξετάζοντας περαιτέρω τις προσωπικές περιστάσεις του αιτητή, παρατηρώ ότι αυτός είναι άνδρας, νεαρής ηλικίας, υγιής, με επαρκή μόρφωση, πλήρως ικανός προς εργασία, με προηγούμενη εργασιακή εμπειρία, χωρίς στοιχεία ευαλωτότητας και με υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του. Ο αιτητής δεν έχει θέσει οποιαδήποτε ατομικά χαρακτηριστικά στην ενώπιον μου δικαστική διαδικασία, που να υποδηλώνουν ότι μπορεί να έχει τεθεί με οποιονδήποτε τρόπο σε δυσμενή θέση ή σε κίνδυνο δίωξης ή βλάβης.
Κατά πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (Βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447). Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (Βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Τουσούνα ν. Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2 Α.Α.Δ. 120). Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (Βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για επαρκή έρευνα.
Οι καθ' ων η αίτηση συνεκτίμησαν και αξιολόγησαν όλα τα στοιχεία που είχαν ενώπιόν τους προτού καταλήξουν στην προσβαλλόμενη απόφαση και ενόψει των ισχυρισμών που πρόβαλε ο αιτητής, προέβησαν στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα. Από τα στοιχεία του φακέλου που έχω ενώπιον μου, μπορεί να λεχθεί ότι αυτά βρίσκονται αναπόφευκτα πίσω από την προσβαλλόμενη απόφαση και ούτως ή άλλως διαφαίνεται η αιτιολογία της απόφασης και από το κείμενό της (Ηλιόπουλος ν. Α.Η.Κ., Α.Ε. 2452, ημερομηνίας 21.7.2000, Χρυστάλλα Συμεωνίδου κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Προσφυγή αρ. 911/93 κ.α., ημερ. 18.4.97). Από όσα έχω επεξηγήσει ανωτέρω προκύπτει ότι, το αρμόδιο όργανο έλαβε δεόντως και επαρκώς αιτιολογημένη απόφαση. Συνεπώς, ο ισχυρισμός της ευπαίδευτης συνηγόρου του αιτητή περί έλλειψης δέουσας έρευνας της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου απορρίπτεται στο σύνολό του.
Με βάση λοιπόν το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου, καταλήγω ότι το αίτημα του αιτητή εξετάστηκε με επάρκεια και επιμέλεια σε όλα τα στάδια και υπήρξε επαρκής αιτιολόγηση της προσβαλλόμενης απόφασης εκ μέρους του αρμόδιου οργάνου. Το περιεχόμενο της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία συμπληρώνεται από την αιτιολογημένη Έκθεση-Εισήγηση του αρμόδιου λειτουργού της Υπηρεσίας Ασύλου, στην οποία εκτίθενται λεπτομερώς οι λόγοι της απόρριψης του αιτήματος, αποκαλύπτει ότι η απόφασή του είναι απόλυτα ορθή και στα πλαίσια της σχετικής νομοθεσίας και των εξουσιών του αρμόδιου οργάνου.
Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, με έξοδα €1000 υπέρ των καθ' ων η αίτηση, και εναντίον του αιτητή.
Χ. Μιχαηλίδου, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Ιστότοπος War Watch (World Assessment and Tracking of Civilian Harm -πρώην «RULAC»- Rule of Law in Armed Conflict), Αναζήτηση για Σιέρα Λεόνε, Reporting Period July 2024- June 2025 διαθέσιμο σε: https://warwatch.ch/search/?_text=sierra%20Leone
[2] Crisis Watch Database, International Crisis Group, CrisisWatch Database | International Crisis Group
[3] Πλατφόρμα ACLED Explorer, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Sierra Leone; Southwest Region, Events / Fatalities, All Events/ Political Violence, Past Year/ Eastern διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία πρόσβασης 29/10/2026)
[4] Πλατφόρμα ACLED Explorer, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Sierra Leone; Southwest Region, Events / Fatalities, All Events/ Political Violence, Past Year/ Eastern διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία πρόσβασης 29/10/2026)
[5] Πλατφόρμα ACLED Explorer, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Sierra Leone; Southwest Region, Events / Fatalities, All Events/ Political Violence, Past Year/ Eastern διαθέσιμη σε https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία πρόσβασης 29/10/2026)
[6] City Population, Cameroon, διαθέσιμος σε: https://www.citypopulation.de/en/sierraleone/cities/ (ημερομηνία πρόσβασης 29/10/2026)
[7] City Population, Cameroon, διαθέσιμος σε: https://www.citypopulation.de/en/sierraleone/cities/ (ημερομηνία πρόσβασης 29/10/2026)
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο