Ν. Α. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπουργείου Εσωτερικών κ.α., Υπoθ. Αρ.: 4485/2022, 14/10/2026
print
Τίτλος:
Ν. Α. ν. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπουργείου Εσωτερικών κ.α., Υπoθ. Αρ.: 4485/2022, 14/10/2026

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Υπoθ. Αρ.: 4485/2022

 

14 Οκτωβρίου 2026

[Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος

Μεταξύ:

Ν. Α.  

Αιτητής

-και-

 

1.    Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπουργείου Εσωτερικών

2.    Προϊστάμενος Υπηρεσίας Ασύλου 

Καθ' ων η Αίτηση 

 

 

Τζ. Μπετίτο (κος) για Δώρα Πιττάλη, Δικηγόρος για τον Αιτητή

Ν. Κουρσάρης (κος), Δικηγόρος για τους Καθ' ων η Αίτηση.  

Ο Αιτητής παρών

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Α.Α.ΑΓΡΟΤΗ Δ ΔΔΔΠ:  Με την παρούσα προσφυγή, ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία περιέχεται σε επιστολή ημερομηνίας 29/06/2022, σύμφωνα με την οποία η μεταγενέστερη αίτησή του για παραχώρηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, απορρίφθηκε ως απαράδεκτη και καλεί το Δικαστήριο όπως κηρύξει αυτήν άκυρη και στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος.

 

Όπως προκύπτει τόσο από την Ένσταση των Καθ’ ων η αίτηση αλλά και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, που αποτελεί τεκμήριο Α στην παρούσα διαδικασία, τα ουσιώδη γεγονότα που αφορούν την υπό εξέταση υπόθεση είναι τα ακόλουθα:

 

Ο Αιτητής είναι ενήλικας, Παλαιστινιακής καταγωγής, υπήκοος Λιβάνου, ο οποίος, αφού εισήλθε νόμιμα στην Κυπριακή Δημοκρατία το Φεβρουάριο 2002 για εκπαιδευτικούς λόγους, υπέβαλε εν τέλει αίτηση διεθνούς προστασίας στις 07/09/2002.

 

Στις 26/05/2004 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου και στις 07/06/2004, αρμόδιος λειτουργός συνέταξε σχετική Έκθεση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή. Ακολούθως στις 27/06/2004, οι Καθ’ ων η αίτηση απέρριψαν το αίτημά του εφόσον κρίθηκε ότι ο Αιτητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις για υπαγωγή του στο καθεστώς πρόσφυγα ή συμπληρωματικής προστασίας καθότι δεν διακρίθηκε φόβος δίωξης ή σοβαρής βλάβης.

 

Η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία περιέχεται σε επιστολή ημερομηνίας 30/06/2004, μαζί με την αιτιολογία της κοινοποιήθηκε δεόντως στον Αιτητή, ο οποίος προχώρησε σε υποβολή ιεραρχικής προσφυγής ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων.

 

Κατά τον αναθεωρητικό έλεγχο της απορριπτικής απόφασης, η Αναθεωρητική Αρχή Προσφύγων επικύρωσε την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου με απόφασή της ημερομηνίας 31/03/2006.

 

Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα στις 17/09/2020, ο Αιτητής υπέβαλε αίτημα επανανοίγματος του φακέλου του/μεταγενέστερο αίτημα χορήγησης διεθνούς προστασίας, προβάλλοντας ότι λόγω του πολέμου κινδυνεύει η ζωή του καθώς επίσης ότι στην Κύπρο βρίσκεται η γυναίκα του και το παιδί του. Σημειώνω ότι εντός του διοικητικού φακέλου βρίσκονται κατατεθειμένα το πιστοποιητικό γάμου του Αιτητή με αναγνωρισμένη πρόσφυγα [τα στοιχεία της οποίας διαφαίνονται από το διοικητικό φάκελο] εκδοθέν από το Δήμο Λευκωσίας ημερομηνίας 16/01/2017 (ερυθρό 99) καθώς και πιστοποιητικό γέννησης της θυγατέρας του Αιτητή ημερομηνίας έκδοσης 24/07/2019 (ερυθρό 98).

 

Κατά την εξέτασή της μεταγενέστερης αίτησης του Αιτητή, σε προκαταρκτικό στάδιο, ο αρμόδιος λειτουργός της Υπηρεσίας Ασύλου στις 04/04/2022 συνέταξε σημείωμα προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου με το οποίο εισηγήθηκε όπως η μεταγενέστερη αίτηση του Αιτητή κριθεί απαράδεκτη, στη βάση του ότι ο Αιτητής δεν αναφέρθηκε «σε προσωποποιημένα και συγκεκριμένα περιστατικά που τον επηρεάζουν από τον πόλεμο σε επίπεδο δίωξης ή σοβαρής βλάβης» και ότι λόγω δικής του υπαιτιότητας δεν αναφέρθηκε σε προηγούμενα στάδια ενώ είχε την ευκαιρία να το πράξει. Επιπλέον δε, κρίθηκε ότι οι ισχυρισμοί του περί γάμου με αναγνωρισμένη πρόσφυγα δεν αυξάνουν τις πιθανότητες χορήγησης διεθνούς προστασίας.

 

Με επιστολή της Υπηρεσίας Ασύλου ημερομηνίας 29/06/2022, γνωστοποιήθηκε στον Αιτητή η απόφαση απόρριψης της μεταγενέστερης αίτησης του την οποία ο Αιτητής παρέλαβε στις 08/07/2022, δια χειρός θέτοντας την υπογραφή του.

 

Εμπρόθεσμα, ο Αιτητής μέσω της συνηγόρου του καταχώρησε την με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο προσφυγή εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου.

 

Με την γραπτή της αγόρευση η κ. Πιττάλη ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε χωρίς να προηγηθεί δέουσα έρευνα και κατά συνέπεια πάσχει και η δοθείσα από τους Καθ’ ων η αίτηση αιτιολογία.

 

Από την μεριά τους οι Καθ’ ων υποβάλλουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι νόμιμη και ορθή και αποτελεί προϊόν δέουσας έρευνας. Εισηγούνται ότι ο Αιτητής δεν κατάφερε να αποσείσει το βάρος των λόγω ακύρωσης, ούτε να αποδείξει βάσιμο φόβο δίωξης για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 3(1) του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Περαιτέρω, με την από 09/01/2025 συμπληρωματική γραπτή της αγόρευση η συνήγορος του Αιτητή, παραθέτοντας εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας που επικρατεί στον Λίβανο, ζητά το επανάνοιγμα του φακέλου λόγω των νέων στοιχείων που αυξάνουν τις πιθανότητες να χορηγηθεί στον Αιτητή καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.

 

Από την μεριά τους οι Καθ’ ων η αίτηση αντικρούουν τον ισχυρισμό περί αδιάκριτης βίας στον Λίβανο, επικουρικά δε επιχειρηματολογούν υπέρ της δυνατότητας μετεγκατάστασης του Αιτητή σε περιοχή που δεν πλήττεται από τις συγκρούσεις που συντελούνται.

 

Ενώπιον του Δικαστηρίου στο στάδιο των διευκρινήσεων τέθηκαν στον Αιτητή διευκρινιστικά ερωτήματα με τον ίδιο να δηλώνει ότι τελευταίος τόπος διαμονής του ήταν η Βηρυτός, όπου βρίσκεται και η οικογένειά του. Ως προς τη σύζυγό του δήλωσε ότι βρίσκεται στη Κυπριακή Δημοκρατία και είναι αναγνωρισμένη πρόσφυγας. Ο συνήγορος του Αιτητή επικαλέστηκε την παύση της προστασίας UNRWA για τον Αιτητή, λόγω έκδοσης διαβατηρίου από την Παλαιστινιακή Αρχή το 2018, αντίγραφο του οποίου βρίσκεται εντός του διοικητικού φακέλου.

 

Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω, θα πρέπει κατ’ αρχάς να αναφερθώ στο νομικό πλαίσιο εντός του οποίου το αρμόδιο όργανο οφείλει να εξετάσει υποβληθείσες μεταγενέστερες αιτήσεις.

 

Το νομικό πλαίσιο αποτελούν τα άρθρα 12Βτετρακις και 16Δ του περί Προσφύγων Νόμου και προνοούν τα ακόλουθα (ο τονισμός και οι υπογραμμίσεις του παρόντος Δικαστηρίου):

 

«16Δ.-(1)(α) Σε περίπτωση που αιτητής υποβάλει στον Προϊστάμενο

(i)           Μεταγενέστερη αίτηση, ή

(ii)          νέα στοιχεία ή πορίσματα κατά ή μετά την ημερομηνία στην οποία καθίσταται εκτελεστή απόφαση του Προϊσταμένου επί πρότερης αίτησης του αιτητή,

 

ο Προϊστάμενος εξετάζει το συντομότερο δυνατό οτιδήποτε ούτως υποβληθέν σύμφωνα με το παρόν άρθρο.

 

(β)     Στην παράγραφο (α), ο όρος «απόφαση» περιλαμβάνει απόφαση που λαμβάνεται από τον Προϊστάμενο δυνάμει του άρθρου 16Β ή 16Γ.

 

(2)     Σε περίπτωση που αιτητής υποβάλει στον Προϊστάμενο είτε μεταγενέστερη αίτηση είτε νέα στοιχεία ή πορίσματα, σύμφωνα με το εδάφιο (1), ο Προϊστάμενος δεν μεταχειρίζεται οτιδήποτε υποβληθέν ως νέα αίτηση αλλά ως περαιτέρω διαβήματα στα πλαίσια της αποφασισθείσας αίτησης.  Ο Προϊστάμενος, λαμβάνει υπόψη όλα τα στοιχεία των προαναφερόμενων περαιτέρω διαβημάτων, χωρίς να πραγματοποιηθεί συνέντευξη.

 

(3)(α)  Κατά τη λήψη απόφασης σχετικά με το παραδεκτό της αίτησης σύμφωνα με την παράγραφο (δ) του εδαφίου (2) του άρθρου 12Βτετράκις, ο Προϊστάμενος προβαίνει σε προκαταρκτική εξέταση προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσο προέκυψαν ή υποβλήθηκαν από τον αιτητή νέα στοιχεία ή πορίσματα τα οποία ο Προϊστάμενος δεν έλαβε υπόψη κατά την έκδοση της εκδοθείσας απόφασής του, σχετικά με την εξέταση του κατά πόσο ο αιτητής πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για τον χαρακτηρισμό του ως δικαιούχου διεθνούς προστασίας:

 

Νοείται ότι σε περίπτωση που ο Προϊστάμενος διαπιστώσει ότι ο αιτητής δεν έχει προσκομίσει νέα στοιχεία ή πορίσματα, η μεταγενέστερη αίτησή απορρίπτεται ως απαράδεκτη με βάση την αρχή του δεδικασμένου, χωρίς να πραγματοποιηθεί συνέντευξη.

         

(β) Σε περίπτωση που ο Προϊστάμενος διαπιστώνει ότι προέκυψαν ή υποβλήθηκαν τα προαναφερόμενα στην παράγραφο (α) νέα στοιχεία ή πορίσματα, προβαίνει σε ουσιαστική εξέτασή τους, αφού προηγουμένως ενημερώσει σχετικά τον αιτητή, και εκδίδει νέα εκτελεστή απόφαση, μόνο εφόσον –

 

(i) Τα εν λόγω στοιχεία ή πορίσματα αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες χορήγησης στον αιτητή διεθνούς προστασίας∙ και

(ii) ικανοποιείται πως ο αιτητής, άνευ δικής του υπαιτιότητας, αδυνατούσε να υποβάλει τα εν λόγω στοιχεία ή πορίσματα κατά την προηγούμενη διαδικασία και ιδίως μέσω της προσφυγής στο Διοικητικό Δικαστήριο δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος.»

 

Το δε άρθρο 12Βτετράκις(2) προνοεί ότι: (οι υπογραμμίσεις του παρόντος Δικαστηρίου)

         

«Με την επιφύλαξη της Σύμβασης, η Υπηρεσία Ασύλου δύναται να θεωρήσει αίτηση ως απαράδεκτη μόνο εάν-

[……]

 

(δ) η αίτηση είναι μεταγενέστερη αίτηση στο πλαίσιο της οποίας δεν υποβλήθηκαν από τον αιτητή ή δεν προέκυψαν νέα στοιχεία ή πορίσματα σχετικά με την εξέταση του κατά πόσο ο αιτητής πληροί τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστεί ως δικαιούχος διεθνούς προστασίας ή […]».

 

Με βάση τα πιο πάνω, είναι σαφές ότι με την υποβολή μεταγενέστερου αιτήματος από αιτητή/τρια ασύλου, ο Προϊστάμενος προβαίνει σε προκαταρκτική εξέταση επί του παραδεκτού της μεταγενέστερης αίτησης, με σκοπό να διαπιστώσει κατά πόσο προέκυψαν ή υποβλήθηκαν από τον/την αιτητή/τρια νέα στοιχεία ή πορίσματα, τα οποία δεν λήφθηκαν υπόψη στα πλαίσια εξέτασης της αρχικής του/της αίτησης. Στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δεν προέκυψαν ή υποβλήθηκαν νέα στοιχεία ή πορίσματα, τότε η αίτηση κρίνεται απαράδεκτη χωρίς επί της ουσίας εξέταση, σε αντίθετη περίπτωση ο Προϊστάμενος προβαίνει σε ουσιαστική εξέταση της μεταγενέστερης αίτησης και εκδίδει νέα εκτελεστή απόφαση μόνο εφόσον τα υποβληθέντα από τον/την αιτητή/τρια νέα στοιχεία αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας και εφόσον ο Προϊστάμενος ικανοποιείται ότι ο/η Αιτητής/τρια αδυνατούσε να υποβάλει τα συγκεκριμένα στοιχεία κατά τη προηγούμενη διαδικασία και ιδίως μέσω της προσφυγής στο Δικαστήριο.

 

Είναι απολύτως αντιληπτό ότι η μεταγενέστερη αίτηση εξετάζεται ως ένα μεταγενέστερο διάβημα, στα πλαίσια της αρχικής αίτησης που αποφασίστηκε ήδη από το αρμόδιο όργανο. Ο Προϊστάμενος, εν πρώτοις, έχει υποχρέωση να λάβει υπόψη του όλα τα γεγονότα που προηγήθηκαν και να προβεί σε μια συγκριτική εξέταση της αρχικής αίτησης του/της αιτητή/τριας με την μεταγενέστερή του/της αίτηση ώστε να διαφανεί εάν με την υποβολή της μεταγενέστερης αίτησης ο/η αιτητής/τρια για πρώτη φορά προβάλλει τέτοια στοιχεία ή ισχυρισμούς τα οποία χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.

 

Σχετικά με τον προβαλλόμενο λόγο ακυρώσεως του Αιτητή περί έλλειψης δέουσας έρευνας, θεωρώ χρήσιμο όπως καταγραφούν όλοι οι ισχυρισμοί που ο Αιτητής προέβαλε σε όλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός του, προκειμένου να εξετάσω την ορθότητα της προσβαλλόμενης απόφασης[1] αλλά και για να διαφανεί εάν οι Καθ’ ων η αίτηση αποφάσισαν μετά από δέουσα έρευνα, ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της διακριτικής τους ευχέρειας, εξετάζοντας παράλληλα τους λοιπούς νομικούς ισχυρισμούς του Αιτητή.

 

Με την πρώτη του αίτηση για χορήγηση διεθνούς προστασίας, ο Αιτητής δήλωσε ότι κινδυνεύει από τη Hamas λόγω της ιδιότητας του ως μέλος της Fatah, αλλά και της ιδιότητας του πατέρα του ως υψηλόβαθμο στέλεχος της τελευταίας. Επιπλέον, ανέφερε ότι το 1998 δέχτηκε επίθεση από μέλη των οργανισμών Kataib και Jamaa El Islemia λόγω της καταγωγής του. Τέλος, εξήγησε ότι η κατάσταση στη χώρα του έγινε επικίνδυνη έξι μήνες μετά την άφιξή του στη Δημοκρατία και αυτό υπέβαλε καθυστερημένα αίτημα.

 

Στη βάση των πιο πάνω και μετά από την εισηγητική έκθεση του αρμόδιου λειτουργού της Υπηρεσίας Ασύλου, οι Καθ' ων η αίτηση απέρριψαν το αίτημα του Αιτητή εφόσον κρίθηκε αναξιόπιστος τόσο σχετικά με τον φόβο δίωξής του από τη Hamas, όσο και σχετικά με την ιδιότητά του ως μέλους της Fatah.

 

Εναντίον της πιο πάνω απόφασης ο Αιτητής υπέβαλε διοικητική προσφυγή ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφυγών, η οποία απορρίφθηκε στην ουσία της.

 

Με την από 17/09/2020 μεταγενέστερη αίτησή του, δήλωσε ότι  επιθυμεί την επανεξέταση του αιτήματός του για χορήγηση διεθνούς προστασίας, λόγω του πολέμου που επικρατεί στη χώρα του και του κινδύνου από αντιμετωπίζει η ζωή του, καθώς και λόγω της συζύγου του και του τέκνου του που βρίσκονται στη Κύπρο.

 

Στην βάση των δηλώσεων του Αιτητή, οι Καθ' ων η αίτηση απέρριψαν ως απαράδεκτη, δυνάμει του άρθρου 16Δ του περί Προσφύγων Νόμου, την αίτησή του καθώς έκριναν ότι αφενός δεν αναφέρθηκε σε προσωποποιημένα και συγκεκριμένα περιστατικά που τον επηρεάζουν λόγω του πολέμου και αφετέρου ότι λόγω δικής του υπαιτιότητας δεν ανέφερε ούτε τεκμηρίωσε τους ισχυρισμούς του κατά την προηγούμενη αίτησή του. Επιπλέον, σημείωσαν ότι  ισχυρισμός για το γάμο του με αναγνωρισμένη πρόσφυγα δεν αυξάνει τις πιθανότητές του για χορήγηση διεθνούς προστασίας.

 

Επαναλαμβάνεται ότι με την υποβολή μεταγενέστερου αιτήματος από Αιτητή/τρια ασύλου, ο Προϊστάμενος προβαίνει σε προκαταρκτική εξέταση αυτού και εκδίδει νέα εκτελεστή απόφαση μόνο εφόσον διαπιστώνει ότι προέκυψαν ή υποβλήθηκαν από τον Αιτητή νέα στοιχεία τα οποία αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας και εφόσον ο Προϊστάμενος ικανοποιείται ότι ο Αιτητής/τρια αδυνατούσε να υποβάλει τα συγκεκριμένα στοιχεία κατά την προηγούμενη διαδικασία και ιδίως μέσω της προσφυγής στο Δικαστήριο.

 

Περαιτέρω το ΔΕΕ στην απόφαση C-18/20, XY κατά Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl, ημερομηνίας 09/09/2021, προβαίνοντας σε ερμηνεία των άρθρων 40(2) και (3) της Οδηγίας 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας, διευκρίνισε ότι «η έννοια «νέα στοιχεία ή πορίσματα» τα οποία «έχουν προκύψει ή υποβληθεί από τον αιτούντα», κατά τη διάταξη αυτή, περιλαμβάνει τα στοιχεία ή τα πορίσματα που προέκυψαν μετά την οριστική περάτωση της διαδικασίας που είχε ως αντικείμενο προγενέστερη αίτηση διεθνούς προστασίας, καθώς και τα στοιχεία ή τα πορίσματα τα οποία υφίσταντο μεν ήδη πριν από την περάτωση της διαδικασίας, αλλά δεν προβλήθηκαν από τον αιτούντα».

 

Μελετώντας όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από τους ευπαίδευτους συνήγορους των μερών σε συνάρτηση με τα περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου και δη το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, το Δικαστήριο κρίνει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει λόγω ελλιπούς έρευνας και ανεπαρκούς αιτιολογίας.

 

Ειδικότερα, παρά του ότι οι Καθ’ ων η αίτηση έλαβαν υπόψη ότι ο αιτητής είναι Παλαιστίνιος από τον Λίβανο και ότι διέμενε στον παλαιστινιακό προσφυγικό καταυλισμό Burj Barajneh, ο οποίος απολαμβάνει υπηρεσίες από την UNRWA, περιορίστηκαν στην παράθεση γενικών πληροφοριών σχετικά με τις υπηρεσίες που παρέχει ο εν λόγω οργανισμός καταλήγοντας ότι η προστασία ή συνδρομή της UNRWA δεν είχε παύσει για λόγους ανεξάρτητους από τη βούληση του Αιτητή.

 

Εντούτοις, από την αιτιολογία της απόφασης δεν προκύπτει ότι οι Καθ’ ων η αίτηση διερεύνησαν επαρκώς τις πραγματικές συνθήκες υπό τις οποίες ο Αιτητής διέμενε στον εν λόγω καταυλισμό, ούτε κατά πόσον η προστασία ή συνδρομή της UNRWA ήταν πράγματι διαθέσιμη και αποτελεσματική ως προς τον ίδιο, υπό το πρίσμα των περιστάσεων που επικαλέστηκε και της κατάστασης που επικρατούσε στον τόπο προηγούμενης διαμονής του. Η διαπίστωση ότι η UNRWA εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στον Λίβανο ή να παρέχει υπηρεσίες σε Παλαιστινίους πρόσφυγες δεν αρκεί, από μόνη της, για να τεκμηριώσει ότι η συνδρομή της εξακολουθούσε να είναι ουσιαστικά διαθέσιμη στον συγκεκριμένο Αιτητή και ότι δεν συνέτρεχαν περιστάσεις που να δικαιολογούν διαφορετική αξιολόγηση.

 

Η παράλειψη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή, κατά τα στοιχεία του φακέλου, η αρχική αίτηση διεθνούς προστασίας του Αιτητή απορρίφθηκε χωρίς να εξεταστεί η ενδεχόμενη εφαρμογή του άρθρου 1Δ της Σύμβασης της Γενεύης για το Καθεστώς των Προσφύγων, το οποίο αποτελεί μια ειδική διάταξη που ρυθμίζει το καθεστώς προσώπων που λαμβάνουν προστασία ή συνδρομή από άλλα όργανα ή υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών, εκτός από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Για σκοπούς της παρούσας, αναφέρω ότι στην πράξη, η συγκεκριμένη διάταξη αφορά αποκλειστικά τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες, οι οποίοι υπάγονται στην Υπηρεσία Αρωγής και Έργων του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγυής Ανατολή, την UNRWA.

 

Όπως προκύπτει από την νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, C-364/2011, Mostafa Abed El Karem El Kott κ.α κατά Bevandorlasi es Allampolgarsagi Hivatal, ημερομηνίας 194/12/2012, η εφαρμογή της εν λόγω διάταξης προϋποθέτει εξέταση του κατά  πόσον η προστασία ή συνδρομή της UNRWA έχει παύσει για τον ενδιαφερόμενο, περιλαμβανομένης της περίπτωσης κατά την οποία αυτός αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την περιοχή επιχειρήσεων του οργανισμού για λόγους ανεξάρτητους από τη βούλησή του, επειδή η προσωπική του ασφάλεια διέτρεχε σοβαρό κίνδυνο και η UNRWA αδυνατούσε να εξασφαλίσει συνθήκες διαβίωσης συμβατές με την αποστολή της

 

Ως εκ τούτου, οι Καθ’ ων η αίτηση όφειλαν να εξετάσουν κατά πόσον τα στοιχεία της υπόθεσης, περιλαμβανομένης της προηγούμενης διαμονής του αιτητή σε καταυλισμό που εξυπηρετείται από την UNRWA και των περιστάσεων που επικαλέστηκε σχετικά με την κατάσταση στον Λίβανο, εγείρουν ζήτημα εφαρμογής της συγκεκριμένης διάταξης. Η μη εξέταση του άρθρου 1Δ κατά την αρχική διαδικασία δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι η μεταγενέστερη αίτηση είναι παραδεκτή ή ότι ο αιτητής δικαιούται διεθνή προστασία. Συνιστά, ωστόσο, ουσιώδες στοιχείο που έπρεπε να συνεκτιμηθεί κατά την αξιολόγηση του κατά πόσον η μεταγενέστερη αίτηση εισάγει στοιχεία ή ευρήματα ικανά να αυξήσουν σημαντικά τις πιθανότητες αναγνώρισής του ως δικαιούχου διεθνούς προστασίας.

 

Περαιτέρω, ο Αιτητής επικαλέστηκε με τη μεταγενέστερη αίτησή του ότι στον Λίβανο επικρατεί πόλεμος και ότι κινδυνεύει η ζωή του, ενώ η Υπηρεσία Ασύλου αναφέρθηκε στους αρχικούς ισχυρισμούς του περί κινδύνου λόγω της φερόμενης σύνδεσης της οικογένειάς του με τη Fatah και της αντιπαράθεσης με τη Hamas.

 

Παρότι οι Καθ’ ων η αίτηση αμφισβήτησαν την αξιοπιστία των αρχικών ισχυρισμών και επισήμαναν ότι δεν είχαν προβληθεί συγκεκριμένα και εξατομικευμένα περιστατικά δίωξης, η αιτιολογία της δεν καταδεικνύεται ότι διερευνήθηκε επαρκώς η επικαλούμενη κατάσταση ασφαλείας στον Λίβανο και η ενδεχόμενη σημασία της για τον Αιτητή, λαμβανομένων υπόψη της παλαιστινιακής καταγωγής του, της προηγούμενης διαμονής του στον καταυλισμό Burj Barajneh και του ζητήματος που εγείρεται από την πιθανή εφαρμογή του άρθρου 1Δ της Σύμβασης της Γενεύης.

 

Η αξιολόγηση των αρχικών ισχυρισμών περί προσωπικής δίωξης δεν υποκαθιστά την υποχρέωση εξέτασης των λοιπών ουσιωδών περιστάσεων που ενδέχεται να επηρεάζουν την υπαγωγή του Αιτητή στο εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο.

 

Ομοίως, η επισήμανση ότι ο Αιτητής θα μπορούσε να είχε προβάλει ορισμένα στοιχεία σε προηγούμενο στάδιο δεν απαλλάσσει τους Καθ’ ων η αίτηση από την υποχρέωση να αξιολογήσουν με βάση το σύνολο των δεδομένων, κατά πόσον τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν της με τη μεταγενέστερη αίτηση πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 16Δ του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Η κρίση περί απαράδεκτου απαιτεί ειδική και επαρκώς αιτιολογημένη αξιολόγηση της σημασίας των στοιχείων αυτών, περιλαμβανομένης της ενδεχόμενης εφαρμογής του άρθρου 1Δ της Συμβασης της Γενεύης, και δεν μπορούσε να στηριχθεί μόνο στην προηγούμενη απόρριψη των ισχυρισμών περί δίωξης ή στη διαπίστωση ότι αυτοί θα μπορούσαν να είχαν προβληθεί σε προηγούμενο στάδιο.

 

Ως προς τον γάμο του αιτητή με γυναίκα που έχει αναγνωριστεί ως πρόσφυγας στην Κυπριακή Δημοκρατία και την ύπαρξη τέκνου, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι τα περιστατικά αυτά δεν θεμελιώνουν αυτομάτως δικαίωμα αναγνώρισης του Αιτητή ως πρόσφυγα ούτε υποκαθιστούν τις νόμιμες προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας. Εντούτοις, οι Καθ’ ων η αίτηση περιορίστηκαν στη γενική διαπίστωση ότι η οικογενειακή του κατάσταση δεν αυξάνει τις πιθανότητες αναγνώρισης του ως δικαιούχου διεθνούς προστασίας, χωρίς να προκύπτει ότι εξέτασαν επαρκώς τη σημασία των περιστάσεων αυτών στο πλαίσιο της συνολικής αξιολόγησης της μεταγενέστερης αίτησης. Η υποχρέωση αυτή δεν σημαίνει ότι τα ζητήματα οικογενειακής ενότητας ή ενδεχόμενου δικαιώματος διαμονής πρέπει να συγχέονται με τις προϋποθέσεις χορήγησης διεθνούς προστασίας, αλλά ότι η Διοίκηση οφείλει να αιτιολογεί επαρκώς την κρίση της επί των στοιχείων που ο Αιτητής επικαλείται, στον βαθμό που αυτά είναι συναφή με το εξεταζόμενο αίτημα.

 

Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο κρίνει ότι η Υπηρεσία Ασύλου δεν προέβη στην απαιτούμενη συνολική και εξατομικευμένη αξιολόγηση των ουσιωδών περιστάσεων της υπόθεσης ούτε αιτιολόγησε επαρκώς γιατί τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν της δεν ήταν ικανά να επηρεάσουν την κρίση περί παραδεκτού της μεταγενέστερης αίτησης. Ειδικότερα, δεν τεκμηρίωσε επαρκώς το συμπέρασμά της ως προς τη διαθεσιμότητα της προστασίας ή συνδρομής της UNRWA για τον Αιτητή, δεν εξέτασε την ενδεχόμενη εφαρμογή του άρθρου 1Δ της Σύμβαση της Γενεύης, δεν αξιολόγησε επαρκώς τη σημασία της επικαλούμενης κατάστασης ασφαλείας στον Λίβανο σε συνάρτηση με τις προσωπικές περιστάσεις του και δεν αιτιολόγησε με την απαιτούμενη πληρότητα τη συνολική αξιολόγηση των στοιχείων της μεταγενέστερης αίτησης υπό το άρθρο 16Δ του περί Προσφύγων Νόμου.

 

Οι παραλείψεις αυτές αφορούν ουσιώδη ζητήματα για τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης και δεν μπορούν να θεραπευθούν με εκ των υστέρων αιτιολογία.

 

Η πλημμέλεια αυτή καθιστά αναγκαία την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης και την αναπομπή της υπόθεσης στην Υπηρεσία Ασύλου, προκειμένου να εξετάσει εκ νέου τη μεταγενέστερη αίτηση, να διερευνήσει τα ανωτέρω ζητήματα υπό το φως των σχετικών πραγματικών δεδομένων και του εφαρμοστέου νομικού πλαισίου και να εκδώσει νέα, δεόντως αιτιολογημένη απόφαση, χωρίς η παρούσα κρίση να προδικάζει την ουσιαστική έκβαση της αίτησης διεθνούς προστασίας.

 

Τέλος οφείλω να αναφερθώ στην έκταση ελέγχου του Δικαστηρίου επί προσφυγών οι οποίες βάλλουν κατά αποφάσεων με τις οποίες απορρίπτεται ως απαράδεκτη μεταγενέστερη αίτηση διεθνούς προστασίας. Προς τούτο παραπέμπω στην απόφαση του Διοικητικού Εφετείου DEEPAK KUMAR ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Υπηρεσίας Ασύλου, Έφεση κατά απόφασης του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας, αρ. υπόθεσης 66/22 ημερομηνίας 30/10/024, όπου αναφέρεται ότι σε περιπτώσεις μεταγενέστερων αιτήσεων το πρωτόδικο Δικαστήριο όφειλε να εξετάσει τη νομιμότητα και την ορθότητα των προϋποθέσεων παραδεκτού (και μόνο) της εν λόγω μεταγενέστερης αίτησης, σε συνάρτηση με τους σχετικούς ισχυρισμούς του Αιτητή. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν είχε οποιαδήποτε δικαιοδοσία να ασχοληθεί με το ζήτημα του κατά πόσο ο Εφεσείων πληροί τις προϋποθέσεις για απόκτηση καθεστώτος πρόσφυγα ή υπάγεται η περίπτωση του σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, πόσο μάλλον να το κρίνει, καθώς κάτι τέτοιο συνιστά, κατά τη νομολογία και τους δικονομικούς κανόνες της κυπριακής έννομης τάξης, ανεπίτρεπτο παρεμπίπτοντα έλεγχο άλλης πράξης από την επίδικη.

 

Είναι πάγια νομολογημένο ότι δέουσα έρευνα κρίνεται από το Δικαστήριο ότι έγινε, όταν το αρμόδιο όργανο εξετάζει κάθε σχετικό με την υπόθεση γεγονός (βλ. Motorways Ltd v. Υπουργού Οικονομικών (1999) 3ΑΑΔ 447).  Ορθή και πλήρης έρευνα θεωρείται αυτή που εκτείνεται στη διερεύνηση των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης (βλ. Νικολαΐδη v. Μηνά (1994) 3ΑΑΔ 321, Ττουσούνα ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2013) 3 Α.Α.Δ. 151, Χωματένος ν. Δημοκρατίας κ.α. (2013) 3 Α.Α.Δ. 120, Α. Παπουτέ ν. Χρ. Κασάπη και Κυπριακής Δημοκρατίας, Συν. Αναθ. Έφεση 112/15 και 131/15 ημερομηνίας 13/07/2022).  Η έκταση της έρευνας εξαρτάται πάντοτε από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης (βλ. Δημοκρατία v. Ευαγγέλου κ.α. (2013) 3ΑΑΔ 414) και το αρμόδιο όργανο οφείλει να βρει τον κατάλληλο τρόπο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του για επαρκή έρευνα

 

Ενόψει των ανωτέρω, κρίνω πως δεν ακολουθήθηκε η ορθή διαδικασία εξέτασης της μεταγενέστερης αίτησης ασύλου, ελλείψει δέουσας έρευνας, και ως εκ τούτου ο προβαλλόμενος νομικός ισχυρισμός περί έλλειψης δέουσας έρευνας επιτυγχάνει.

 

Ως εκ τούτου η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται δυνάμει του άρθρου 146(4)(β) του Συντάγματος και του άρθρου 11(3)(β) του περί Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου (Ν. 73(Ι)/18), λόγω έλλειψης δέουσας έρευνας. Επιδικάζονται €1000 έξοδα πλέον Φ.Π.Α., αν υπάρχει, υπέρ του Αιτητή και εναντίον των Καθ' ων η αίτηση

 

Α.Α. ΑΓΡΟΤΗ  Δ ΔΔΔΠ.