ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ.:
4706/23 και 1749/25
27 Οκτωβρίου 2026
[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
M. P.
Αιτητού
και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η αίτηση
(Προσφυγή αρ. 4706/23)
Μεταξύ:
1. K. M. N.
2. J. B. P. (ανήλικο τέκνο)
Αιτητριών
και
Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η αίτηση
(Προσφυγή αρ. 1749/25)
.........
Μ. Μπαγιαζίδου (κα), Δικηγόρος για τον Αιτητή 1
Ε. Μυριάνθους (κα), Δικηγόρος για τις Αιτήτριες 2 και 3
Μιχαηλίδη & Χαραλάμπους Δ.Ε.Π.Ε., Δικηγόρος για τους Καθ' ων η αίτηση
Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.:
1. Ο Αιτητής 1 με την υπ’ αριθμόν 4706/23 προσφυγή του αιτείται την έκδοση απόφασης από το παρόν Δικαστήριο με την οποία να κηρύσσεται άκυρη, αντισυνταγματική, παράνομη και στερούμενη κάθε έννομου αποτελέσματος η απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 4.11.2023, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας και εκδόθηκε απόφαση επιστροφής. Καλεί επίσης το Δικαστήριο όπως εκδώσει νέα απόφαση επί της ουσίας του αιτήματός του για διεθνή προστασία.
2. Η Αιτήτρια 2 και η ανήλικη κόρη αμφότερων των Αιτητών, Αιτήτρια 3[1], αιτούνται με την υπ’ αριθμόν 1749/25 προσφυγή τους την έκδοση απόφασης από το παρόν Δικαστήριο με την οποία να κηρύσσεται άκυρη, αντισυνταγματική, παράνομη και στερούμενη κάθε έννομου αποτελέσματος η απόφαση των Καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 19.6.2025, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά τους για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Καλούν επίσης το Δικαστήριο όπως εκδώσει νέα απόφαση επί της ουσίας του αιτήματος για διεθνή προστασία.
Γεγονότα
3. Τα γεγονότα της προσφυγής του Αιτητή 1 έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής 1 κατάγεται από τη Δημοκρατία του Καμερούν (στο εξής: Καμερούν) και στις 8.7.2019 υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 3.10.2023 διεξήχθη συνέντευξή του Αιτητή 1 από λειτουργό, ο οποίος στις 26.10.2023 υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης ασύλου του Αιτητή 1 και για επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του. Στις 4.11.2023, η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο. Η εν λόγω απόφαση κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 30.11.2023 και αποτελεί αντικείμενο της προσφυγής του.
4. Τα γεγονότα των προσφυγών 2 και 3 έχουν ως ακολούθως: Η Αιτήτρια 2 κατάγεται επίσης από το Καμερούν και στις 6.10.2021, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 5.10.2021, διεξήχθη από λειτουργό αξιολόγηση ευαλωτότητας της Αιτήτριας 2. Στις 17.6.2024 και 19.5.2025 διεξήχθησαν συνεντεύξεις της Αιτήτριας 2 από λειτουργό, ο οποίος στις 10.6.2025 υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο για απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας της και για επιστροφή στη χώρα καταγωγής της. Στις 19.6.2025, η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο. Η απορριπτική απόφαση επί της αίτησης διεθνούς προστασίας των Αιτητριών κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια 2 στις 7.7.2025 και αποτελεί αντικείμενο της υπ’ αριθμόν 1749/25 προσφυγής τους.
5. Στις 6.7.2026, το παρόν Δικαστήριο, κατόπιν σχετικής αίτησης ημερομηνίας 30.6.2026, εξέδωσε διάταγμα συνεκδίκασης των ανωτέρω προσφυγών.
Νομικοί Ισχυρισμοί
6. Ο Αιτητής 1 υποστηρίζει αρχικά ότι η επίδικη πράξη λήφθηκε χωρίς τη διεξαγωγή δέουσας έρευνας και χωρίς να ληφθούν υπόψιν όλα τα στοιχεία της υπόθεσής του. Ειδικότερα, παραθέτει ότι οι Καθ’ ων η αίτηση πλημμελώς αξιολόγησαν τον κίνδυνο που θα διατρέξει στη χώρα του εξαιτίας των πρακτικών καταστολής αντικαθεστωτικών απόψεων καθώς και των παράνομων συλλήψεων και παραβιάσεων των δικαιωμάτων σε βάρος των αντιφρονούντων αμάχων. Στο ίδιο πνεύμα, ισχυρίζεται ότι οι Καθ’ ων η αίτηση παρέλειψαν να προβούν σε εξατομικευμένη έρευνα ως προς την επικρατούσα κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του. Περαιτέρω υποστηρίζει ότι η επίδικη πράξη ερείδεται σε εσφαλμένη αιτιολογία και καταλήγει ότι πληροί τις προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας, καλώντας το Δικαστήριο να ασκήσει τη δικαιοδοσία του για πλήρη και ex nunc εξέταση της ουσίας της υπόθεσής του.
7. Οι Καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνονται της νομιμότητας της επίδικης πράξης και υποστηρίζουν καταρχήν ότι οι προβαλλόμενοι από τον Αιτητή 1 νομικοί ισχυρισμοί δεν εγείρονται με τον ορθό δικονομικό τρόπο και ότι είναι γενικοί και αόριστοι και ως εκ τούτου δεν δύναται να επιτύχουν. Αντιτάσσουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε νόμιμα, κατόπιν δέουσας και πλήρους έρευνας και συνεκτίμησης όλων των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης του Αιτητή 1 και ότι είναι επαρκώς και δεόντως αιτιολογημένη και συνάδει με το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο. Αναφορικά με τον ισχυρισμό του Αιτητή 1 ότι η χώρα καταγωγής δεν εμπίπτει στον κατάλογο ασφαλών χωρών ιθαγένειας, υποβάλλουν ότι αυτό δεν συνεπάγεται αυτοδικαίως ότι αυτή πρέπει να θεωρείται μη ασφαλής για τον ίδιο και καταλήγουν ότι ορθώς έκρινε η Διοίκηση ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας στον Αιτητή.
8. Οι Αιτήτριες, προβάλλουν ότι η προσβαλλόμενη πράξη πάσχει ευθύς εξαρχής λόγω μη δέουσας έρευνας, στοιχείο το οποίο οδήγησε στην παρείσφρηση πλάνης στην κρίση των Καθ’ ων η αίτηση, υποστηρίζουν δε, όσον αφορά τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό της Αιτήτριας 2, ότι οι Καθ’ ων η αίτηση δεν προέβησαν σε αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας αυτού με αποτέλεσμα να παραβούν την υποχρέωση εξατομικευμένης έρευνας που υπέχουν. Υποβάλλουν ότι η χώρα καταγωγής τους δεν συγκαταλέγεται στον κατάλογο των ασφαλών χωρών ιθαγένειας και τέλος, ότι η επίδικη πράξη πάσχει εξαιτίας ελλιπούς αιτιολογίας.
9. Από την πλευρά τους οι Καθ’ ων η αίτηση υποστηρίζουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε νόμιμα, κατόπιν δέουσας έρευνας και συνεκτίμησης όλων των ουσιωδών στοιχείων, είναι επαρκώς αιτιολογημένη και συνάδει με το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο. Επικαλούνται το τεκμήριο νομιμότητας και κανονικότητας της διοικητικής πράξης, το οποίο, κατά τη θέση τους, οι Αιτήτριες δεν ανέτρεψαν και υποβάλλουν ότι τα όσα προβάλλονται μέσω της προσφυγής και γραπτής αγόρευσης των Αιτητριών δεν υπάγονται σε πραγματικά περιστατικά. Υποστηρίζουν περαιτέρω πως ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε στην κρίση τους και πως η προσβαλλόμενη απόφαση είναι δεόντως αιτιολογημένη. Καταλήγουν πως ορθώς η Διοίκηση συμπέρανε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας στις Αιτήτριες.
Το νομικό πλαίσιο
10. Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».
11. Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019, ως έχουν τροποποιηθεί μέχρι και τον περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας (Τροποποιητικό) (Αρ. 1) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2026, έχει ως ακολούθως:
«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ’ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».
12. Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2026 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.
13. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των ανιθαγενών ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου και για την κατάργηση της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: Κανονισμός αναγνώρισης/Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1347), δυνάμει του άρθρου 42 αυτού, εφαρμόζεται από την 12η Ιουνίου 2026.
14. Το άρθρο 3 στοιχείο 5) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσφυγας».
15. Ο όρος «πρόσφυγας» ορίζεται και στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του περί Προσφύγων Νόμου του 2026 (στο εξής: o περί Προσφύγων Νόμος).
16. Το καθεστώς του πρόσφυγα χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
17. Το άρθρο 3 στοιχείο 6) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 ορίζει τον όρο «πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία».
18. Το καθεστώς επικουρικής προστασίας χορηγείται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή σε ανιθαγενείς που πληρούν τις οικείες προϋποθέσεις σύμφωνα με τα κεφάλαια ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347.
19. Αντιστοίχως, οι εφαρμοστικές του ενωσιακού νομοθετικού πλαισίου διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου, ορίζουν τα εξής:
20. Το άρθρο 51 του περί Προσφύγων Νόμου προβλέπει ότι:
«51. Ο Προϊστάμενος με απόφασή του χορηγεί το καθεστώς πρόσφυγα σε αιτητή, εάν κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του έχει αποδειχθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις των Κεφαλαίων ΙΙ και ΙΙΙ του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».
21. Το άρθρο 53 του περί Προσφύγων Νόμου ορίζει ότι:
«53. Ο Προϊστάμενος, με απόφασή του, χορηγεί το καθεστώς επικουρικής προστασίας σε αιτητή εάν, κατά τη διοικητική διαδικασία εξέτασης της αίτησής του, έχει αποδείξει ότι πληροί τις προϋποθέσεις των Κεφαλαίων ΙΙ και V του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347».
22. Το άρθρο 4 παράγραφος 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, το οποίο τιτλοφορείται «Υποβολή πληροφοριών και αξιολόγηση γεγονότων και περιστάσεων» προβλέπει τα εξής:
«1. Οι αιτούντες υποβάλλουν όλα τα στοιχεία που διαθέτουν και τα οποία τεκμηριώνουν την αίτηση διεθνούς προστασίας. Για τον σκοπό αυτό, οι αιτούντες συνεργάζονται πλήρως με την αποφαινόμενη αρχή και με άλλες αρμόδιες αρχές και παραμένουν παρόντες και διαθέσιμοι στο έδαφος του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησής τους καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, μεταξύ άλλων κατά την αξιολόγηση των σχετικών στοιχείων της αίτησης.[…]».
23. Επισημαίνεται συναφώς ότι, ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις αναγνώρισης της ιδιότητας του πρόσφυγα και χορήγησης καθεστώτος επικουρικής προστασίας, το νέο ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο δεν επέφερε ουσιώδεις μεταβολές σε σχέση με το προϊσχύσαν καθεστώς της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ και των αντίστοιχων εθνικών εναρμονιστικών ρυθμίσεων, αλλά διατήρησε, κατ’ ουσίαν, τα ίδια κριτήρια υπαγωγής στα δύο καθεστώτα διεθνούς προστασίας.
Κατάληξη
24. Ως προς τους εγειρόμενους λόγους προσφυγής, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, δικάζει την ενώπιόν του προσφυγή αξιολογώντας εξ υπαρχής την αίτηση του εκάστοτε αιτητή για διεθνή προστασία, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ’ ουσίαν. Δεν περιορίζεται, συνεπώς, μόνο στην εξέταση της διαδικασίας και των στοιχείων κρίσης της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά εξετάζει την ουσιαστική ορθότητά της de novo και ex nunc. [Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024]. Ο εκάστοτε αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, οι Αιτητές εκπροσωπούμενοι και δια συνηγόρου, έχουν την ευκαιρία να εκθέσουν τους ισχυρισμούς του και να λάβουν όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].
25. Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 4 παράγραφος 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου [Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320] αποτελεί υποχρέωση του Αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρονται στην εν λόγω διάταξη. Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του Αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του [βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).
26. Η ανωτέρω προσέγγιση δεν μεταβάλλεται υπό το νέο κανονιστικό πλαίσιο. Ειδικότερα, το άρθρο 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 εξακολουθεί να κατοχυρώνει την αρχή της κοινής υποχρέωσης συνεργασίας κατά την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας, προβλέποντας αφενός την υποχρέωση του αιτητή να υποβάλει το συντομότερο δυνατό όλα τα στοιχεία και τις πληροφορίες που διαθέτει προς θεμελίωση της αίτησής του και, αφετέρου, την αντίστοιχη υποχρέωση των αρμόδιων αρχών να συνεργάζονται ενεργά με τον αιτητή για τη συλλογή και αξιολόγηση των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια του προϊσχύσαντος άρθρου 4 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, όπως αυτό είχε μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο μέσω του άρθρου 16 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (έως την αντικατάστασή του από τον περί Προσφύγων Νόμο του 2026), χωρίς να επιφέρει ουσιώδη διαφοροποίηση ως προς την κατανομή του βάρους συνεργασίας και απόδειξης κατά την εξέταση της αίτησης.
27. Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών των Αιτητών, επισημαίνονται τα εξής:
28. Ο Αιτητής 1, κατά την καταγραφή της αίτησής του, υποστήριξε ότι η χώρα του αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση η οποία έχει οδηγήσει στον θάνατο πολλών ατόμων και εξαιτίας αυτής έπρεπε να φύγει προκειμένου να σωθεί. Λόγω της κρίσης αντιμετώπισαν δυσκολίες στην εξασφάλιση τροφής, προβλήματα υγείας και οικονομικές δυσχέρειες. Καθόσον η πυρπόληση οικιών προξενούσε επίσης έντονο φόβο και δεν υφίστατο κάποιο μέρος όπου να ήταν δυνατό να διαμείνει, έπρεπε να αναζητήσει αλλού ασφαλή διαμονή (ερ. 1 του Δ.Φ.).
29. Κατά το κρίσιμο στάδιο της προσωπικής του συνέντευξης, ο Αιτητής 1 δήλωσε ότι είναι υπήκοος του Καμερούν, γεννηθείς στο χωριό Tole της Buea. Ακολούθως, εγκαταστάθηκε με τη μητέρα του στην Tiko, ενώ το 2011 μετέβη στην Bamenda, όπου παρέμεινε για ορισμένο χρονικό διάστημα, προτού επιστρέψει στην Buea, της νοτιοδυτικής περιφέρειας της χώρας. Ως τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του προσδιόρισε την Mutengene, η οποία βρίσκεται επίσης στη νοτιοδυτική περιφέρεια (ερ. 57, 56 του Δ.Φ.). Ως προς την εθνοτική και θρησκευτική του ταυτότητα, δήλωσε ότι ανήκει στην εθνοτική ομάδα Oroko και ασπάζεται τον Χριστιανισμό (ερ. 61, 59 του Δ.Φ.). Αναφορικά με το μορφωτικό του επίπεδο, ανέφερε ότι αποφοίτησε από το ίδρυμα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Bokova Royal Secondary School της Buea, ενώ, ως προς την επαγγελματική του δραστηριότητα, ότι εργάστηκε στον κτηνοτροφικό τομέα κατά τα έτη 2014 και 2015 και ασχολήθηκε με το ποδόσφαιρο ως ποδοσφαιριστής (ερ. 58, 57 του Δ.Φ.). Σε σχέση με την οικογενειακή του κατάσταση, δήλωσε ότι μεγάλωσε χωρίς πατέρα και ότι η μητέρα του, οι δύο αδελφές του και ο υιός του διαμένουν στην Mutengene, διατηρώντας ο ίδιος επικοινωνία με τη μητέρα του. Ανέφερε, επίσης, ότι αγνοεί τον τόπο διαμονής της μητέρας του υιού του, καθώς, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, εκείνη τους εγκατέλειψε. Περαιτέρω, δήλωσε ότι είναι μνηστευμένος στη Δημοκρατία με ομοεθνή του, επίσης Αιτήτρια διεθνούς προστασίας (Αιτήτρια 2), η οποία κυοφορεί το κοινό τους τέκνο (ερ. 58, 57 του Δ.Φ.). Τέλος, ανέφερε ότι ομιλεί την αγγλική γλώσσα, τη μητρική του διάλεκτο και σε περιορισμένο βαθμό τη γαλλική (ερ. 58 του Δ.Φ.).
30. Ως προς τη διαδρομή που ακολούθησε μέχρι την άφιξή του στη Δημοκρατία, ο Αιτητής 1 ανέφερε ότι αναχώρησε από τον αερολιμένα της Douala τον Ιούνιο του 2017, χρησιμοποιώντας το διαβατήριό του και άδεια εργασίας, με προορισμό το Dubai, προκειμένου να παρακολουθήσει επαγγελματική κατάρτιση σε θέματα ασφαλείας. Εκεί παρέμεινε για περίπου δύο έτη, κατά τη διάρκεια των οποίων εργαζόταν παράλληλα με την εκπαίδευσή του. Στη συνέχεια, ταξίδεψε στις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές, όπου εγγράφηκε στο Near East University και παρακολούθησε για σύντομο χρονικό διάστημα σπουδές στον τομέα της Διοίκησης, προτού εισέλθει παρατύπως στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές (ερ. 56-54 του Δ.Φ.).
31. Αναφορικά με τους κατ’ ιδίαν λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής, ο Αιτητής 1 υποστήριξε ότι έφυγε για σκοπούς φοίτησης και εργασιακούς λόγους διότι κατά τον χρόνο εκείνο υπήρχε αυξημένη ανάγκη για υπάλληλους ασφαλείας (ερ. 54 του Δ.Φ.).
32. Στη συνέχεια, τέθηκαν στον Αιτητή 1 διευκρινιστικά ερωτήματα αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους φοβάται να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του. Ερωτηθείς σχετικά, δήλωσε ότι σε περίπτωση επιστροφής του κινδυνεύει είτε να δολοφονηθεί είτε να φυλακιστεί. Προς αιτιολόγηση του φόβου του, ανέφερε ότι, όταν πληροφορήθηκε από τη μητέρα του τον θάνατο ενός παιδικού του φίλου, παρακινούμενος από την οργή και τη θλίψη του, ηχογράφησε ένα τραγούδι, το οποίο δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, γεγονός που, κατά τους ισχυρισμούς του, του δημιούργησε προβλήματα. Πρόσθεσε ότι η μητέρα του τον συμβουλεύει να μην επιστρέψει στη χώρα (ερ. 54, 53 του Δ.Φ.). Κληθείς να προσδιορίσει από ποιον θεωρεί ότι κινδυνεύει, απάντησε ότι ενδέχεται να φυλακιστεί από τις κυβερνητικές αρχές. Σε περαιτέρω ερώτηση ως προς τον λόγο για τον οποίο εκτιμά ότι το περιεχόμενο του τραγουδιού θα μπορούσε να προκαλέσει τη σύλληψή του, το χαρακτήρισε ως «κακοποιητικό», υποστηρίζοντας ότι στη χώρα του όποιος αποκαλύπτει την αλήθεια κινδυνεύει είτε με φυλάκιση είτε με θάνατο (ερ. 53 του Δ.Φ.).
33. Ακολούθως, κλήθηκε να παράσχει διευκρινίσεις σχετικά με το περιεχόμενο του τραγουδιού, την πλατφόρμα στην οποία το δημοσίευσε και τα κίνητρα που τον οδήγησαν στην ηχογράφησή του. Ο Αιτητής 1 επανέλαβε ότι αφορμή αποτέλεσε ο πόνος που αισθάνθηκε λόγω του θανάτου του παιδικού του φίλου, ενώ του ζητήθηκαν περαιτέρω πληροφορίες αναφορικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες επήλθε ο θάνατος και την πηγή από την οποία πληροφορήθηκε το περιστατικό (ερ. 53, 52 του Δ.Φ.). Ερωτηθείς εάν έχουν κινηθεί οποιεσδήποτε νομικές διαδικασίες εναντίον του στη χώρα καταγωγής του, απάντησε αρνητικά (ερ. 51 του Δ.Φ.).
34. Περαιτέρω, ερωτηθείς για ποιον λόγο θεωρεί ότι θα αναγνωριστεί και θα συλληφθεί σε περίπτωση επιστροφής του, υποστήριξε ότι είναι ιδιαίτερα γνωστός στην περιοχή καταγωγής του, διευκρινίζοντας ότι η αναγνωρισιμότητά του οφείλεται στην ενασχόλησή του με το ποδόσφαιρο σε τοπικό επίπεδο (ερ. 51 του Δ.Φ.). Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο αρμόδιος λειτουργός εντόπισε τον λογαριασμό του Αιτητή στην πλατφόρμα TikTok, όπου ο τελευταίος υπέδειξε το επίμαχο βίντεο. Κληθείς να εξηγήσει για ποιον λόγο εκτιμά ότι κινδυνεύει με σύλληψη, παρά το περιορισμένο ενδιαφέρον που φαινόταν να έχει προσελκύσει το βίντεο και το γεγονός ότι δεν εμφανίζεται ο ίδιος να ερμηνεύει το τραγούδι, ισχυρίστηκε ότι θα συλληφθεί από πρόσωπα που τον αντιπαθούν και τον θεωρούν απειλή (ερ. 50 του Δ.Φ.). Σε περαιτέρω ερωτήσεις σχετικά με την ταυτότητα των προσώπων αυτών και τους λόγους για τους οποίους τον εκλαμβάνουν ως απειλή, περιορίστηκε να αναφέρει ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι αποκαλύπτει την αλήθεια (ερ. 50 του Δ.Φ.).
35. Προς υποστήριξη των ισχυρισμών του, ο Αιτητής 1 προσκόμισε κατά τη διοικητική διαδικασία το πρωτότυπο διαβατήριό του, εκδοθέν από τις αρχές του Καμερούν, αντίγραφο του οποίου περιλαμβάνεται στο ερ. 9 του Δ.Φ., δελτίο ταυτότητας κατοίκου (Resident Identity Card), εκδοθέν από τις αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ερ. 47, 46 του Δ.Φ.), καθώς και πιστοποιητικό παρακολούθησης εκπαίδευσης σε θέματα ασφαλείας, εκδοθέν από το NBIZ Infosol Institute (ερ. 48 του Δ.Φ.).
36. Κατά την αξιολόγηση των ισχυρισμών του Αιτητή 1 και γενικότερα του αιτήματός του για διεθνή προστασία 1, οι Καθ’ ων η αίτηση διέκριναν τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς: ο πρώτος αφορούσε την ταυτότητα, το προσωπικό προφίλ και τη χώρα καταγωγής του, ο δεύτερος την αναχώρησή του από το Καμερούν το 2017 με σκοπό τη συνέχιση της εκπαίδευσής του και ο τρίτος τη σύνθεση και δημοσίευση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τραγουδιού με αφορμή τον θάνατο στενού του φίλου από πυρά του στρατού.
37. Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, καθότι οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι στοιχειοθετήθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του, κατόπιν συνεκτίμησης των δηλώσεων του Αιτητή και των διαθέσιμων πληροφοριών από εξωτερικές πηγές σχετικά με τη χώρα καταγωγής του.
38. Ομοίως, αποδεκτός έγινε και ο δεύτερος ισχυρισμός, καθώς οι σχετικές δηλώσεις του Αιτητή αξιολογήθηκαν ως σαφείς και συνεκτικές. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, οι Καθ’ ων η αίτηση επιβεβαίωσαν την ύπαρξη του Eastern Mediterranean University, στο οποίο, σύμφωνα με την αξιολόγησή τους, ο Αιτητής 1 είχε δηλώσει ότι εγγράφηκε, ενώ συνεκτίμησαν και το πρωτότυπο πιστοποιητικό παρακολούθησης εκπαίδευσης σε θέματα ασφαλείας, εκδοθέν από το NBIZ Infosol Institute.
39. Αναφορικά με τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό, οι Καθ’ ων η αίτηση διαπίστωσαν ότι ο Αιτητής 1 περιέγραψε με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο πληροφορήθηκε τον θάνατο του φίλου του, μολονότι παρουσίασε χρονικές αντιφάσεις ως προς το περιστατικό, τις οποίες δεν αποσαφήνισε επαρκώς. Παράλληλα, κρίθηκε ότι παρέθεσε επαρκείς λεπτομέρειες για τις συνθήκες θανάτου του φίλου του, ο οποίος, κατά τους ισχυρισμούς του, πυροβολήθηκε από στρατιωτικούς που τον εξέλαβαν εσφαλμένα ως μαχητή των Αμπαζονίων, καθώς και για την ταυτότητα του τελευταίου. Επιπλέον, εξήγησε με σαφήνεια τα κίνητρα που τον οδήγησαν στη σύνθεση του τραγουδιού, ήταν σε θέση να αναφέρει τους στίχους του και παρέδωσε στον αρμόδιο λειτουργό ηλεκτρονικό σύνδεσμο του λογαριασμού του στην πλατφόρμα TikTok.
40. Κατά την εξέταση της εξωτερικής αξιοπιστίας του τρίτου ισχυρισμού, οι Καθ’ ων η αίτηση εντόπισαν, μέσω του συνδέσμου που προσκόμισε ο Αιτητής 1, βίντεο στο οποίο εμφανιζόταν φωτογραφία του και ορισμένοι στίχοι του τραγουδιού, με το ίδιο το τραγούδι ως μουσική υπόκρουση. Επεσήμαναν, ωστόσο, ότι δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί ότι ο Αιτητής 1 ήταν ο δημιουργός ή δικαιούχος των πνευματικών δικαιωμάτων του. Παρά την εν λόγω επιφύλαξη, έκριναν ότι η εσωτερική αξιοπιστία του ισχυρισμού είχε στοιχειοθετηθεί και, ως εκ τούτου, τον αποδέχθηκαν.
41. Ακολούθως, κατά την αξιολόγηση κινδύνου, οι Καθ’ ων η αίτηση εξέτασαν τους τρεις αποδεκτούς ισχυρισμούς. Ως προς τον πρώτο, κατόπιν έρευνας για την κατάσταση ασφαλείας στη νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν και ειδικότερα στη Mutengene, τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του Αιτητή 1, διαπίστωσαν την ύπαρξη συνθηκών από τις οποίες θα μπορούσε ευλόγως να πιθανολογηθεί κίνδυνος δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής του. Αντιθέτως, σε σχέση με τον δεύτερο ισχυρισμό, έκριναν ότι η αναχώρησή του για εκπαιδευτικούς σκοπούς, σε συνδυασμό με την απουσία περιστατικών παρελθούσας δίωξης, δεν θεμελίωνε οποιονδήποτε εξατομικευμένο κίνδυνο.
42. Ως προς τον τρίτο ισχυρισμό, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι η δημοσίευση του τραγουδιού δεν αρκούσε για τη στοιχειοθέτηση πραγματικού κινδύνου δίωξης ή σοβαρής βλάβης. Ειδικότερα, συνεκτίμησαν ότι ο Αιτητής 1 δεν εμφανιζόταν αυτοπροσώπως να ερμηνεύει το τραγούδι στο επίμαχο βίντεο, δεν προέκυπτε ότι διέθετε ιδιαίτερη κοινωνική ή πολιτική επιρροή ή ότι ήταν αναγνωρισμένος καλλιτέχνης ή πρόσωπο γνωστό για τις πολιτικές του πεποιθήσεις, ενώ δεν είχε επιβεβαιωθεί η δημιουργική του ιδιότητα σε σχέση με το τραγούδι. Περαιτέρω, διαπίστωσαν ότι δεν είχε υποστεί απειλές ή περιορισμούς στην ελευθερία έκφρασής του εξαιτίας της δημοσίευσης, ούτε είχαν κινηθεί εναντίον του νομικές διαδικασίες. Λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι το περιεχόμενο του τραγουδιού δεν υποκινούσε σε βία ούτε συνιστούσε απειλή για τη δημόσια τάξη, κατέληξαν ότι δεν στοιχειοθετείτο επαρκής σύνδεση μεταξύ της δημοσίευσής του και του επικαλούμενου φόβου σύλληψης ή άλλης μορφής δίωξης.
43. Κατά τη νομική υπαγωγή, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αναγνώρισης του Αιτητή 1 ως πρόσφυγα, σύμφωνα με το άρθρο 3(1) των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως του 2023 και το άρθρο 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, ελλείψει βάσιμου και δικαιολογημένου φόβου δίωξης για κάποιον από τους προβλεπόμενους λόγους. Περαιτέρω, έκριναν ότι δεν πληρούνταν ούτε οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας. Ειδικότερα, ως προς το άρθρο 19(2)(γ) του ίδιου Νόμου, αφού εξέτασαν τις διαθέσιμες πληροφορίες για την κατάσταση ασφαλείας στις αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν, κατέληξαν ότι η ένταση της αδιάκριτης βίας δεν ανερχόταν σε επίπεδο τέτοιο ώστε ο Αιτητής 1 να αντιμετωπίζει, εκ μόνης της παρουσίας του στη Mutengene, πραγματικό κίνδυνο σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας. Στο πλαίσιο της εξατομικευμένης αξιολόγησης, συνεκτίμησαν ότι πρόκειται για ενήλικο, υγιή και ικανό προς εργασία άνδρα, χωρίς διαπιστωμένα στοιχεία ευαλωτότητας και με οικογενειακό υποστηρικτικό δίκτυο στη χώρα καταγωγής του. Υπό τα δεδομένα αυτά, έκριναν ότι δεν συνέτρεχαν ιδιαίτερες προσωπικές περιστάσεις ικανές να αυξήσουν τον κίνδυνο σε βαθμό που να δικαιολογεί την υπαγωγή του σε καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
44. Τέλος, οι Καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν ότι δεν στοιχειοθετείτο πραγματικός κίνδυνος υποβολής του Αιτητή 1 σε βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία σε περίπτωση επιστροφής του στο Καμερούν, κατά παράβαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ή της αρχής της μη επαναπροώθησης.
45. Κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία, ο Αιτητής 1 ανέφερε ότι κατάγεται από το Καμερούν και ότι πριν από την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής του διέμενε στην πόλη Buea. Ερωτηθείς για τους λόγους εγκατάλειψης της χώρας του, εξήγησε ότι αρχικώς αναχώρησε κατά τα έτη 2018–2019 προκειμένου να μεταβεί στο Dubai για σκοπούς σπουδών, όπου παρέμεινε για περίπου ένα έτος ή και περισσότερο. Ανέφερε ότι κατά το διάστημα αυτό η κρίση στις αγγλόφωνες περιοχές του Καμερούν συνεχιζόταν και επιδεινωνόταν, ενώ η μητέρα του τον συμβούλευσε να μην επιστρέψει, λόγω της ανασφάλειας που επικρατούσε. Περιέγραψε ότι η κρίση είχε αρχίσει με διαμαρτυρίες δικηγόρων και εκπαιδευτικών και στη συνέχεια εξελίχθηκε σε ευρύτερη σύγκρουση, με αιτήματα απόσχισης και παρουσία ενόπλων ομάδων. Υποστήριξε ότι, αναζητώντας ασφαλές περιβάλλον, αποφάσισε να μεταβεί στην Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς προηγουμένως να επιστρέψει στο Καμερούν.
46. Περαιτέρω, ο Αιτητής 1 αναφέρθηκε στη δημιουργία και δημοσιοποίηση τραγουδιού με επικριτικό περιεχόμενο για την κυβέρνηση και την κατάσταση ασφαλείας στη χώρα καταγωγής του. Εξήγησε ότι αφορμή αποτέλεσε, μεταξύ άλλων, ο θάνατος στενού φίλου του, ο οποίος, κατά τους ισχυρισμούς του, πυροβολήθηκε ενώ βρισκόταν στον δρόμο για να αγοράσει φάρμακα. Τοποθέτησε χρονικά τον θάνατο του φίλου του στο έτος 2023, όταν ο ίδιος βρισκόταν ήδη στην Κύπρο. Ανέφερε ότι, λόγω της οργής και της αγανάκτησής του, προχώρησε στην ηχογράφηση τραγουδιού και στη δημιουργία σχετικού βίντεο, το οποίο δημοσιοποίησε στην πλατφόρμα TikTok και διαδόθηκε στην κοινότητά του.
47. Ερωτηθείς για τη χρονική ακολουθία των δημοσιεύσεων, ο Αιτητής 1 ανέφερε ότι η πρώτη δημοσίευση πραγματοποιήθηκε το 2023 και συγκέντρωσε περίπου 3.900 προβολές, ενώ δεύτερη δημοσίευση, στην οποία εμφανιζόταν και η εικόνα του, πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026. Κληθείς να εξηγήσει γιατί προέβη σε νέα δημοσίευση έπειτα από περίπου τρία έτη, ανέφερε ότι εξακολουθούσε να επηρεάζεται από τη συνεχιζόμενη βία και την απώλεια φίλων του κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, γεγονότα που ενέτειναν την αγανάκτησή του και τον ώθησαν να εκφράσει εκ νέου τις απόψεις του.
48. Σε σχέση με τις συνέπειες της δημοσιοποίησης του τραγουδιού, ο Αιτητής 1 ισχυρίστηκε ότι τον Δεκέμβριο του 2024 μέλη της νεολαίας της κοινότητάς του αναπαρήγαν δημόσια το τραγούδι, χρησιμοποιώντας ηχεία, γεγονός που προκάλεσε την παρέμβαση προσώπων τα οποία ζήτησαν να πληροφορηθούν την ταυτότητα του δημιουργού του. Κατά τους ισχυρισμούς του, οι εν λόγω αναζητήσεις οδήγησαν στην οικογενειακή κατοικία, όπου αναζητήθηκε από τις αρχές. Ανέφερε ότι η μητέρα του ενημέρωσε τα πρόσωπα αυτά πως ο ίδιος είχε ήδη εγκαταλείψει τη χώρα, ενώ στη συνέχεια τον προειδοποίησε να είναι προσεκτικός. Πρόσθεσε ότι δέχθηκε αντίστοιχες προειδοποιήσεις από φίλους του μέσω σχολίων στη διαδικτυακή του σελίδα.
49. Ο Αιτητής 1 υποστήριξε, επίσης, ότι κατά την αναζήτησή του οι αρχές είχαν στην κατοχή τους ένταλμα, το οποίο, ωστόσο, δεν προσκόμισε ενώπιον του Δικαστηρίου. Ερωτηθείς σχετικά, εξήγησε ότι η μητέρα του είναι ηλικιωμένη και αντιμετωπίζει δυσκολίες στη χρήση τηλεφώνου, με αποτέλεσμα να μην έχει εξασφαλίσει την αποστολή του εγγράφου. Ανέφερε ότι, κατόπιν συμβουλής φιλικού της προσώπου και λόγω των συνεχιζόμενων αναζητήσεων, η μητέρα του μετεγκαταστάθηκε στην Douala, όπου διαμένει μαζί με τις δύο αδελφές του και τον γιο του. Πρόσθεσε ότι εξακολουθεί να διατηρεί επικοινωνία μαζί τους και να συνδράμει οικονομικά τη μητέρα του.
50. Αναφορικά με την κατάσταση της οικογένειάς του μετά τη μετεγκατάστασή της, ανέφερε ότι η μητέρα του πληροφορήθηκε από γνωστό της πρόσωπο πως η αναπαραγωγή του τραγουδιού από τη νεολαία θεωρούνταν παραβίαση των νόμων και ότι ακόμη και στρατιωτικοί είχαν εκφράσει δυσαρέσκεια για το περιεχόμενό του. Υποστήριξε ότι οι πληροφορίες αυτές ενισχύουν τον φόβο του ότι έχει περιέλθει στο ενδιαφέρον των αρχών εξαιτίας της δημόσιας έκφρασης των απόψεών του.
51. Ερωτηθείς κατά πόσον θα μπορούσε να εγκατασταθεί σε άλλη περιοχή του Καμερούν, περιλαμβανομένων των πόλεων Douala και Yaoundé, ο Αιτητής 1 υποστήριξε ότι δεν θα ήταν ασφαλής, καθώς θεωρεί ότι είναι αναγνωρίσιμος λόγω της προηγούμενης ενασχόλησής του με το ποδόσφαιρο. Ειδικότερα, ανέφερε ότι αγωνιζόταν σε ποδοσφαιρικές ομάδες στην περιοχή Buea, συμμετέχοντας σε αγώνες και μετακινήσεις σε διάφορες περιοχές της χώρας. Διευκρίνισε ότι δεν αγωνιζόταν στην εθνική ομάδα ούτε σε επαγγελματικό επίπεδο, αλλά σε ομάδες χαμηλότερων κατηγοριών, με τελευταία περίοδο αγωνιστικής δραστηριότητας κατά τα έτη 2015–2016.
52. Τέλος, ως προς την προσωπική του κατάσταση στην Κυπριακή Δημοκρατία, από τις δηλώσεις που καταγράφηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία προκύπτει ότι ο Αιτητής 1 συμβιώνει με την Αιτήτρια 2, με την οποία έχουν αποκτήσει ανήλικο τέκνο, και ότι εργάζεται σε επιχείρηση κατασκευής εξαρτημάτων θυρών. Ανέφερε ότι αμφότεροι οι γονείς εργάζονται και ότι έχουν εξασφαλίσει τη συνδρομή νταντάς για τη φροντίδα του τέκνου τους.
53. Κατά την ακροαματική διαδικασία της 18.6.2026, προσκομίσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ένορκη δήλωση του Αιτητή 1, ημερομηνίας 26.5.2026, στην οποία επισυνάπτονταν ως Τεκμήριο 1 αντίγραφο της υπ’ αριθμόν 1749/25 προσφυγής των Αιτητριών και της απορριπτικής επιστολής της Υπηρεσίας Ασύλου, ημερομηνίας 7.7.2025, και ως Τεκμήριο 2 δέσμη εγγράφων αφορώντων στην Αιτήτρια 3, ήτοι αντίγραφο του πιστοποιητικού γέννησης αυτής, του δελτίου εγγραφής αλλοδαπού και της βεβαίωσης υποβολής αιτήματος διεθνούς προστασίας. Επισυναπτόταν επίσης αντίγραφο συμφώνου ενοικίασης της κοινής οικογενειακής στέγης των Αιτητών.
54. Προχωρώντας στη de novo και ex nunc εξέταση του συνόλου των ενώπιόν μου δεδομένων, όπως επιτάσσουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, κρίνω, βάσει των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου, ότι το εύρημα των Καθ’ ων η αίτηση αναφορικά με τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμό είναι ορθό και γίνεται αποδεκτό. Ο Αιτητής 1 παρέθεσε με συνοχή και ικανοποιητική λεπτομέρεια τις επιμέρους παραμέτρους του προφίλ, της χώρας και του τόπου συνήθους διαμονής του, προσκομίζοντας ταυτόχρονα και το διαβατήριό του. Mε βάση δε τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία και ιδίως του πιστοποιητικού γέννησης της Αιτήτριας 2, του ενοικιαστηρίου συμβολαίου των Αιτητών και των κοινών δηλώσεών τους, αυτός είναι ο πατέρας της ανήλικης Αιτήτριας 3 και σύντροφος της Αιτήτριας 2. Το παρόν Δικαστήριο αξιολογεί τους προβληθέντες ισχυρισμούς στην βάση των κοινώς αποδεκτών δεικτών αξιοπιστίας.[2]
55. Ομοίως αποδεκτός γίνεται και ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός του ως προς τα αρχικά κίνητρα εγκατάλειψης της χώρας του για εκπαιδευτικούς λόγους και μετάβασής του στο Dubai. Οι συναφείς δηλώσεις του Αιτητή 1 υπήρξαν σαφείς και συνεκτικές.
56. Προχωρώντας στην αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας του τρίτου ουσιώδους ισχυρισμού του Αιτητή 1, ο οποίος αφορά τη σύνθεση και δημοσιοποίηση τραγουδιού επικριτικού προς την κυβέρνηση του Καμερούν, με αφορμή τον θάνατο στενού του φίλου από πυρά στρατιωτικών, καθώς και τον συνακόλουθο ισχυρισμό περί αναζήτησής του από τις αρχές της χώρας καταγωγής του, το Δικαστήριο παρατηρεί τα ακόλουθα.
57. Καταρχάς, ο Αιτητής 1 υπήρξε επαρκώς σαφής ως προς το γεγονός της σύνθεσης και δημοσιοποίησης του επίμαχου τραγουδιού και τα κίνητρα που, κατά τους ισχυρισμούς του, τον οδήγησαν στη συγκεκριμένη ενέργεια. Ειδικότερα, συνέδεσε τη δημιουργία του τραγουδιού με τη συναισθηματική φόρτιση που του προκάλεσε η πληροφορία περί θανάτου παιδικού του φίλου, ονόματι E. N., ο οποίος, σύμφωνα με όσα πληροφορήθηκε από τη μητέρα του μέσω WhatsApp, πυροβολήθηκε από στρατιωτικούς στην περιοχή Mutengene, ενώ κατευθυνόταν προς τη φάρμα του.
58. Ο Αιτητής 1 παρέθεσε πληροφορίες σχετικά με την προσωπική σχέση που διατηρούσε με τον αποβιώσαντα, αναφέροντας ότι είχαν μεγαλώσει στην ίδια γειτονιά, περιέγραψε τον χαρακτήρα του και αναφέρθηκε στην επαγγελματική του απασχόληση. Περαιτέρω, εξήγησε ότι ασχολείται με τη μουσική από νεαρή ηλικία και ότι είχε ηχογραφήσει το πρώτο του τραγούδι ήδη από το 2011. Οι δηλώσεις αυτές παρουσιάζουν επαρκή συνοχή ως προς την ενασχόλησή του με τη μουσική και το προσωπικό κίνητρο δημιουργίας του τραγουδιού.
59. Εντούτοις, διαπιστώνονται ορισμένες ασυνέπειες ως προς τις περιστάσεις θανάτου του φίλου του. Ειδικότερα, κατά τη διοικητική συνέντευξη, ο Αιτητής 1 αρχικώς συνέδεσε το περιστατικό με τη Δευτέρα, την οποία χαρακτήρισε ως ημέρα κατά την οποία επιβαλλόταν η αποχή από δραστηριότητες («ghost town»), ενώ στη συνέχεια ανέφερε ότι ο φίλος του πυροβολήθηκε την Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2022. Όταν του επισημάνθηκε ότι η συγκεκριμένη ημερομηνία αντιστοιχούσε σε ημέρα Παρασκευή, περιορίστηκε να δηλώσει ότι αυτή ήταν η πληροφορία που είχε λάβει. Επιπλέον, κατά την ακροαματική διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου, τοποθέτησε τον θάνατο του φίλου του εντός του έτους 2023.
60. Οι ανωτέρω χρονικές διαφοροποιήσεις μειώνουν την ακρίβεια και τη συνοχή της αφήγησής του ως προς το συγκεκριμένο περιστατικό. Ωστόσο, λαμβάνεται υπόψη ότι ο Αιτητής 1 δεν ισχυρίστηκε ότι υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας του θανάτου, αλλά ότι πληροφορήθηκε το γεγονός από τρίτο πρόσωπο. Συνεπώς, οι διαπιστωθείσες ασυνέπειες δεν αρκούν, αφ’ εαυτών, για να ανατρέψουν την αξιοπιστία του διακριτού ισχυρισμού περί σύνθεσης και δημοσιοποίησης του τραγουδιού.
61. Διαφορετική είναι, ωστόσο, η αξιολόγηση του ισχυρισμού περί αναζήτησης του Αιτητή από τις αρχές του Καμερούν εξαιτίας της δημοσίευσης.
62. Κατά τη διοικητική διαδικασία, ο Αιτητής 1, ερωτηθείς εάν εκκρεμούσε οποιαδήποτε νομική διαδικασία εναντίον του στη χώρα καταγωγής του, απάντησε ρητώς αρνητικά. Περαιτέρω, όταν κλήθηκε να εξηγήσει για ποιον λόγο θεωρούσε ότι θα συλλαμβανόταν σε περίπτωση επιστροφής, περιορίστηκε σε γενικές αναφορές περί προσώπων που δεν τον συμπαθούν, τα οποία χαρακτήρισε ως μέλη της κοινότητάς του και τα οποία, κατά την εκτίμησή του, τον θεωρούν απειλή επειδή «λέει την αλήθεια».
63. Οι σχετικές δηλώσεις στερούνταν συγκεκριμένων πληροφοριών αναφορικά με την ταυτότητα των φερόμενων διωκτών του, την ιδιότητά τους, τις ενέργειες στις οποίες είχαν προβεί εναντίον του ή οποιαδήποτε συγκεκριμένη εκδήλωση ενδιαφέροντος των κρατικών αρχών για το πρόσωπό του.
64. Αντιθέτως, κατά την ακροαματική διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Αιτητής 1 προέβαλε για πρώτη φορά συγκεκριμένο ισχυρισμό περί αναζήτησής του από τις αρχές στην οικογενειακή κατοικία τον Δεκέμβριο του 2024, κατόπιν δημόσιας αναπαραγωγής του τραγουδιού από μέλη της νεολαίας της κοινότητάς του. Επιπλέον, αναφέρθηκε στην ύπαρξη εντάλματος, το οποίο φέρονταν να είχαν στην κατοχή τους οι αρχές κατά την αναζήτησή του.
65. Η αναφορά αυτή συνιστά ουσιώδη διαφοροποίηση της αρχικής αφήγησης, καθότι κατά τη διοικητική συνέντευξη δεν είχε γίνει οποιαδήποτε αναφορά σε έκδοση εντάλματος ή σε συγκεκριμένη αναζήτησή του από τις κρατικές αρχές. Η διαφοροποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι τα περιστατικά αυτά συνδέονται άμεσα με τον πυρήνα του επικαλούμενου φόβου δίωξης και δεν αποτελούν απλές περιφερειακές λεπτομέρειες της αφήγησής του. Σε κανένα δε μεταγενέστερο στάδιο κατά τη δικαστική διαδικασία πλην της ακρόασης της παρούσας υπόθεσης δεν προέβαλε τους εν λόγω ισχυρισμούς περί ενεργούς αναζήτησής του από τις αρχές της χώρας του.
66. Περαιτέρω, ο Αιτητής 1 δεν προσκόμισε το επικαλούμενο ένταλμα ούτε οποιοδήποτε άλλο στοιχείο ικανό να επιβεβαιώσει την ύπαρξη συγκεκριμένης διαδικασίας αναζήτησής του. Η εξήγησή του ότι η μητέρα του είναι ηλικιωμένη και αντιμετωπίζει δυσκολίες στη χρήση τηλεφώνου λαμβάνεται υπόψη, χωρίς ωστόσο να αναιρεί τις διαπιστωθείσες ελλείψεις, ιδίως ενόψει του γεγονότος ότι ο ίδιος διατηρεί επικοινωνία με τη μητέρα και τα λοιπά μέλη της οικογένειάς του.
67. Επιπλέον, οι πληροφορίες που επικαλέστηκε σχετικά με τη δυσαρέσκεια στρατιωτικών για το τραγούδι προέρχονται, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, από διαδοχική μεταφορά πληροφοριών μέσω τρίτων προσώπων, χωρίς να προσδιορίζεται επαρκώς η αρχική πηγή ή οι συγκεκριμένες περιστάσεις υπό τις οποίες οι αρχές φέρονται να εξέφρασαν ενδιαφέρον για το πρόσωπό του.
68. Ως προς την επικαλούμενη αναγνωρισιμότητά του, ο Αιτητής 1 ανέφερε ότι ήταν ιδιαίτερα γνωστός στην περιοχή του λόγω της ενασχόλησής του με το ποδόσφαιρο. Εντούτοις, κατά την ακροαματική διαδικασία διευκρίνισε ότι δεν αγωνίστηκε σε επαγγελματικό επίπεδο ή στην εθνική ομάδα, αλλά σε ομάδες χαμηλότερων κατηγοριών, με τελευταία περίοδο αγωνιστικής δραστηριότητας τα έτη 2015–2016.
69. Επομένως, έχει παρέλθει χρονικό διάστημα περίπου δέκα ετών από την τελευταία ενεργό συμμετοχή του σε ποδοσφαιρικές δραστηριότητες. Υπό τα δεδομένα αυτά, η προηγούμενη ενασχόλησή του με το ποδόσφαιρο δεν αρκεί για να θεμελιώσει τον ισχυρισμό περί ιδιαίτερης και διαρκούς αναγνωρισιμότητάς του σε εθνικό επίπεδο.
70. Το Δικαστήριο διακρίνει, συνεπώς, μεταξύ της αξιοπιστίας του ισχυρισμού περί δημιουργίας και δημοσιοποίησης του τραγουδιού και της αξιοπιστίας των μεταγενέστερων ισχυρισμών περί αναζήτησης του Αιτητή από τις κρατικές αρχές.
71. Ενώ ο πρώτος παρουσιάζει επαρκή εσωτερική συνοχή, οι δεύτεροι χαρακτηρίζονται από ουσιώδεις ελλείψεις, γενικότητα και μεταγενέστερη προσθήκη σημαντικών πραγματικών περιστατικών, χωρίς ικανοποιητική επεξήγηση της προηγούμενης παράλειψής τους.
72. Προχωρώντας στην εξέταση της εξωτερικής αξιοπιστίας του τρίτου ουσιώδους ισχυρισμού, το Δικαστήριο εξετάζει καταρχάς τα διαθέσιμα στοιχεία αναφορικά με τη δημοσιοποίηση του επίμαχου τραγουδιού στην πλατφόρμα TikTok και ακολούθως τις πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με τη μεταχείριση προσώπων που εκφράζουν επικριτικές απόψεις για την κυβέρνηση του Καμερούν μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
73. Ειδικότερα, το Δικαστήριο προχώρησε σε αναζήτηση των δημοσιεύσεων του Αιτητή μέσω των ηλεκτρονικών συνδέσμων που απέστειλε η συνήγορός του κατόπιν της ακροαματικής διαδικασίας της 12.10.2026.
74. Από την εξέταση του πρώτου συνδέσμου προκύπτει ότι αυτός παραπέμπει σε δημοσίευση η οποία εμφανίζεται ως καρφιτσωμένη («Pinned») στον λογαριασμό του Αιτητή. Στο σχετικό βίντεο εμφανίζεται ομάδα προσώπων σε εξωτερικό χώρο, μεταξύ των οποίων πρόσωπο που φέρεται να είναι ο Αιτητής 1, το οποίο φαίνεται να ερμηνεύει τραγούδι με επικριτικό περιεχόμενο για την κυβέρνηση του Καμερούν.
75. Το τραγούδι περιλαμβάνει αναφορές στον Πρόεδρο Paul Biya, στην κυβερνητική εξουσία, στους θανάτους που αποδίδονται στις κρατικές αρχές και στην ανάγκη πολιτικής αλλαγής. Ειδικότερα, από τους διακριτούς στίχους προκύπτει ότι ο δημιουργός επικρίνει ευθέως τον Πρόεδρο Biya, τον οποίο χαρακτηρίζει αποτυχημένο, καταλογίζει στην κυβέρνηση ευθύνη για θανάτους πολιτών και εκφράζει την απογοήτευσή του για τις ανεκπλήρωτες κυβερνητικές υποσχέσεις, απευθύνοντας παράλληλα κάλεσμα προς τη νεολαία για αλλαγή.[3]
76. Κατά τον χρόνο της καταγεγραμμένης εξέτασης του συνδέσμου, η συγκεκριμένη δημοσίευση είχε συγκεντρώσει 724 προβολές, 136 θετικές αντιδράσεις και 30 σχόλια χρηστών. Ο δεύτερος σύνδεσμος παραπέμπει επίσης σε καρφιτσωμένη δημοσίευση, στην οποία εμφανίζεται, κατά τα φαινόμενα, η ίδια ομάδα προσώπων να απευθύνει προσευχή. Η δημοσίευση αυτή είχε συγκεντρώσει 3.985 προβολές, 154 θετικές αντιδράσεις και πέντε σχόλια. Περαιτέρω, από την εξέταση του λογαριασμού προκύπτει ότι το επίμαχο τραγούδι χρησιμοποιείται ως μουσική υπόκρουση και σε άλλες δημοσιεύσεις, μεταξύ άλλων στις 10.8.2023, 14.8.2023, 6.6.2026, 12.6.2026, 22.6.2026 και 25.6.2026. Στη δημοσίευση ημερομηνίας 6.6.2026 διακρίνεται αναφορά στον θάνατο φίλου του δημιουργού, ενώ εκείνος κατευθυνόταν προς τη φάρμα του. Τα ανωτέρω στοιχεία επιβεβαιώνουν την ύπαρξη και δημοσιοποίηση τραγουδιού με σαφώς επικριτικό προς την κυβέρνηση περιεχόμενο, καθώς και τη σύνδεσή του με τον λογαριασμό του Αιτητή 1. Συνεκτιμώμενα με τις δηλώσεις του σχετικά με τη δημιουργία του, παρέχουν επαρκές έρεισμα για την αποδοχή του ισχυρισμού ότι ο Αιτητής 1 προέβη στη δημιουργία ή τουλάχιστον στην ενεργό δημοσιοποίηση και προώθηση του επίμαχου μουσικού περιεχομένου. Ωστόσο, τα ίδια στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι η δημοσίευση απέκτησε ιδιαίτερα ευρεία απήχηση, ότι ο Αιτητής 1 κατέστη αναγνωρίσιμος ως πολιτικός ακτιβιστής σε εθνικό επίπεδο ή ότι το περιεχόμενο περιήλθε πράγματι σε γνώση συγκεκριμένων κρατικών αρχών. Ο αριθμός προβολών, αντιδράσεων και σχολίων καταδεικνύει μεν ότι το περιεχόμενο κατέστη προσβάσιμο σε τρίτους χρήστες, πλην όμως δεν επιτρέπει, χωρίς περαιτέρω στοιχεία, την εξαγωγή συμπεράσματος περί ουσιώδους διάδοσής του στο σύνολο της χώρας ή περί ιδιαίτερης επιρροής του Αιτητή 1 στον δημόσιο διάλογο. Επισημαίνεται συναφώς ότι ο αριθμός των προβολών δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκην με τον αριθμό χρηστών, ούτε παρέχει ασφαλείς πληροφορίες για τη γεωγραφική προέλευση των προσώπων που παρακολούθησαν το περιεχόμενο. Επομένως, δεν μπορεί να συναχθεί ότι οι σχετικές δημοσιεύσεις έτυχαν ιδιαίτερης προσοχής στο Καμερούν ή ότι περιήλθαν σε γνώση των κρατικών αρχών.
77. Περαιτέρω, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με την ελευθερία έκφρασης και τη μεταχείριση προσώπων που ασκούν δημόσια κριτική στην κυβέρνηση του Καμερούν. Σύμφωνα με την έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Καμερούν κατά το έτος 2023, καταγράφονται περιορισμοί στην ελευθερία έκφρασης και αναφορές σε αντίποινα εις βάρος προσώπων που ασκούσαν κριτική στην κυβέρνηση, είτε δημόσια είτε ιδιωτικά. Περαιτέρω, η νομοθεσία της χώρας προβλέπει τη δυνατότητα ποινικής δίωξης για συγκεκριμένα αδικήματα που σχετίζονται με την έκφραση, περιλαμβανομένων περιπτώσεων στις οποίες θιγόμενα πρόσωπα είναι ο Πρόεδρος ή άλλοι ανώτατοι κρατικοί αξιωματούχοι. [4] [5] [6]
78. Η 2024 έκθεση της Human Rights Watch που αφορά στα γεγονότα του 2023 αναφέρει ότι το 2023 στο Καμερούν αρκετοί δημοσιογράφοι έχασαν τη ζωή τους υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.[7]
79. Σύμφωνα με την 2026 έκθεση του ινστιτούτου Bertelsmann Stiftung που καλύπτει το διάστημα από 1 Φεβρουαρίου του 2023 έως 31 Ιανουαρίου του 2025, το Σύνταγμα εγγυάται την ελευθερία της έκφρασης, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας των μελών του Τύπου και των υπόλοιπων μέσων ενημέρωσης.[8] Παρότι το Καμερούν διαθέτει ένα «πλούσιο μιντιακό τοπίο» με περισσότερα από 500 μέσα ενημέρωσης, η ελευθερία της έκφρασης περιορίζεται σημαντικά.[9] Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης βρίσκονται υπό αυστηρό κυβερνητικό έλεγχο, ενώ τα ιδιωτικά μέσα συχνά υπόκεινται σε εκφοβισμό.[10] Το Εθνικό Συμβούλιο Επικοινωνίας του Καμερούν (CNC), το αρμόδιο ρυθμιστικό όργανο για τα μέσα ενημέρωσης, απαγορεύει συχνά την κυκλοφορία εφημερίδων και επιβάλλει κυρώσεις σε δημοσιογράφους που καλύπτουν θέματα τα οποία υπόκεινται σε λογοκρισία ή κατηγορούνται ότι διαδίδουν ψευδείς πληροφορίες.[11] Η νομοθεσία του Καμερούν σχετικά με τη δυσφήμιση είναι ιδιαίτερα επιεικής, γεγονός που επιτρέπει στην κυβέρνηση να ασκεί διώξεις κατά δημοσιογράφων και μέσων ενημέρωσης για δυσφήμιση και προσβολή του προέδρου.[12] Περαιτέρω, ο αντιτρομοκρατικός νόμος του 2014 διεύρυνε σημαντικά το φάσμα των αδικημάτων για τα οποία η κυβέρνηση μπορεί να επιβάλλει λογοκρισία στα μέσα ενημέρωσης, με την εξουσία αυτή να χρησιμοποιείται για τον περιορισμό της δημοσιογραφικής κάλυψης των κυβερνητικών δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων εναντίον της Boko Haram στο βόρειο Καμερούν, καθώς και κατά τη διάρκεια της αγγλόφωνης κρίσης.[13]
80. Σύμφωνα με το 2025 ενημερωτικό δελτίο για το Καμερούν του Παγκόσμιου Δείκτη Βασανιστηρίων του Παγκόσμιου Οργανισμού κατά των Βασανιστηρίων (OMCT), οι δημοσιογράφοι στο Καμερούν βρίσκονται αντιμέτωποι με συνεχείς επιθέσεις, μέσω αυθαίρετων συλλήψεων, εκφοβισμού και αυστηρών ποινών φυλάκισης, ιδιαίτερα ενόψει των εκλογών του 2025.[14] Τα τελευταία χρόνια, πολυάριθμοι δημοσιογράφοι, ιδίως εκείνοι που ασχολούνται με την καταγραφή παραβιάσεων στις αγγλόφωνες περιοχές ή ασκούν κριτική στις κυβερνητικές πολιτικές, έχουν συλληφθεί και υποστεί βασανιστήρια.[15]
81. Δημοσίευμα της Human Rights Watch του Ιουλίου 2024 αναφέρει ότι σε διάταγμα του Ιουλίου, ο επικεφαλής της διαίρεσης Mfoundi, όπου βρίσκεται η πρωτεύουσα Yaoundé, δήλωσε ότι «όποιος προσβάλλει με επικίνδυνο τρόπο τους [κρατικούς] θεσμούς ή το πρόσωπο που τους εκπροσωπεί» θα μπορούσε να απαγορευτεί να παραμείνει στην εν λόγω περιφέρεια.[16] Το εν λόγω διάταγμα εκδόθηκε με σκοπό τη «διατήρηση της δημόσιας τάξης».[17]
82. Η 2024 έκθεση του Freedom House που καλύπτει το έτος 2023 σημειώνει ότι η δημόσια κριτική προς την κυβέρνηση και η συμμετοχή σε κόμματα της αντιπολίτευσης μπορούν να έχουν αρνητικές συνέπειες στην επαγγελματική εξέλιξη και την ανέλιξη στην καριέρα.[18] Οι πολίτες του Καμερούν αποφεύγουν να συζητούν ευαίσθητα πολιτικά ζητήματα, καθώς φοβούνται πιθανά αντίποινα.[19]
83. Σύμφωνα με δεδομένα του Open Observatory of Network Interference (OONI), ένα μη κερδοσκοπικό έργο ελεύθερου λογισμικού, το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση αποκεντρωμένων πρωτοβουλιών για την καταγραφή και τεκμηρίωση της λογοκρισίας στο διαδίκτυο σε ολόκληρο τον κόσμο,[20] εν μέσω των μετεκλογικών διαδηλώσεων, το Καμερούν απέκλεισε την πρόσβαση στις πλατφόρμες TikTok, Facebook, Instagram και Telegram κατά το διάστημα από τις 31 Οκτωβρίου έως τις 5 Νοεμβρίου 2025.[21]
84. Το Καμερούν έχει βιώσει πολλαπλές διακοπές της πρόσβασης στο διαδίκτυο, με πιο χαρακτηριστική εκείνη του 2017 στις Βορειοδυτικές και Νοτιοδυτικές περιοχές της χώρας, η οποία διήρκεσε συνολικά 94 ημέρες.[22] Κατά τη διάρκεια αυτών των διακοπών, η πρόσβαση στο διαδίκτυο περιορίστηκε με σκοπό την καταστολή της διαφωνίας και τη φίμωση των διαδηλώσεων κατά της αντιλαμβανόμενης περιθωριοποίησης των αγγλόφωνων κοινοτήτων.[23]
85. Το Καμερούν δεν διαθέτει ειδική νομοθεσία για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά εφαρμόζει τον Νόμο αριθ. 2010/012 για την κυβερνοασφάλεια και το ηλεκτρονικό έγκλημα.[24] Σύμφωνα με το άρθρο 78 του Νόμου, «(1) Τιμωρείται με φυλάκιση από έξι (06) μήνες έως δύο (02) έτη και με πρόστιμο από 5.000.000 (πέντε εκατομμύρια) έως 10.000.000 (δέκα εκατομμύρια) F CFA ή μόνο μία από τις δύο αυτές ποινές, όποιος δημοσιεύει ή διαδίδει μέσω ηλεκτρονικών επικοινωνιών ή συστήματος πληροφοριών, μια είδηση χωρίς να μπορεί να αποδείξει την αλήθεια της ή να δικαιολογήσει ότι είχε βάσιμους λόγους να πιστεύει στην αλήθεια της εν λόγω είδησης. (2) Οι ποινές που προβλέπονται στην παράγραφο 1 ανωτέρω διπλασιάζονται όταν το αδίκημα διαπράττεται με σκοπό την υπονόμευση της δημόσιας ειρήνης.»[25]
86. Όπως καταγράφεται σε δημοσίευμα της Human Rights Watch του Ιουλίου του 2024, τρεις άνδρες με πολιτικά ρούχα, οι οποίοι ισχυρίστηκαν ότι εργάζονται για τις μυστικές υπηρεσίες, συνέλαβαν έναν άνδρα, 23 ετών, κομμωτή και ακτιβιστή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έξω από το κατάστημά του στη Douala με τις κατηγορίες της «υποκίνησης εξέγερσης» και «διάδοσης ψευδών πληροφοριών».[26] Οι δικηγόροι του πιστεύουν ότι η σύλληψή του συνδέεται με διάφορα βίντεο στο TikTok, στα οποία εκείνος ενθάρρυνε τον κόσμο να εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους για τις προεδρικές εκλογές του 2025, υποστήριξε τη δημοκρατική αλλαγή και αμφισβήτησε τη μη ανοχή των αρχών απέναντι στην κριτική.[27]
87. Το 2020, ο Aboubacar Siddiki, γνωστός ως Babadjo, συνελήφθη λόγω ενός τραγουδιού που κυκλοφόρησε στο οποίο επέκρινε τοπικούς αξιωματούχους.[28] Τον Μάρτιο του 2024, ο Aboubacar Siddiki συνελήφθη στην οικία του στην περιοχή Adamawa, αφού είχε επικρίνει τον κυβερνήτη της περιφέρειας σε μια ομάδα στο WhatsApp.[29] Τον Ιούνιο του 2024, λίγα λεπτά αφότου βγήκε από τη φυλακή, συνελήφθη εκ νέου με την κατηγορία της διατάραξης της δημόσιας τάξης, της συμμετοχής σε διαδήλωση και της ρητορικής μίσους.[30] Σύμφωνα με τον δικηγόρο του, οι κατηγορίες αυτές βασίζονται σε ισχυρισμούς της υπηρεσίας πληροφοριών του Καμερούν, σύμφωνα με τους οποίους οι υποστηρικτές του Babadjo σχεδίαζαν να πραγματοποιήσουν διαδήλωση για να γιορτάσουν την αποφυλάκισή του.[31]
88. Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, τον Ιούλιο του 2024, ένας ακτιβιστής που διέμενε στη Γκαμπόν συνελήφθη και μεταφέρθηκε στο Καμερούν χωρίς καμία γνωστή νομική ή διπλωματική διαδικασία σύμφωνα με τους δικηγόρους του με τις κατηγορίες της τρομοκρατίας, εξέγερσης, χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, διακίνησης όπλων και προσβολής του προέδρου και μελών της κυβέρνησης.[32] Τα βίντεο του Ramon Cotta που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εξετάστηκαν από τη Διεθνή Αμνηστία περιορίζονταν κυρίως σε επικρίσεις των αρχών του Καμερούν και στην κριτική της πρεσβείας του Καμερούν στη Γκαμπόν.[33]
89. Οι ανωτέρω πληροφορίες επιβεβαιώνουν ότι το κανονιστικό και πραγματικό περιβάλλον στο Καμερούν δεν διασφαλίζει πάντοτε την ανεμπόδιστη έκφραση αντικυβερνητικών απόψεων και ότι η δημοσιοποίηση επικριτικού περιεχομένου μπορεί, υπό συγκεκριμένες περιστάσεις, να προκαλέσει την αντίδραση των κρατικών αρχών. Η διαπίστωση αυτή ενισχύεται από συγκεκριμένα περιστατικά που καταγράφονται σε εκθέσεις διεθνών οργανισμών, οι οποίες επίσης καταγράφονται ανωτέρω. Οι περιπτώσεις αυτές καταδεικνύουν ότι η στοχοποίηση προσώπων λόγω διαδικτυακής πολιτικής έκφρασης δεν αποτελεί απλώς θεωρητικό ενδεχόμενο, αλλά έχει καταγραφεί στην πράξη. Επίσης, επιβεβαιώνουν ότι η κρατική αντίδραση δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε επαγγελματίες δημοσιογράφους ή πρόσωπα που κατέχουν επίσημη πολιτική ιδιότητα, αλλά δύναται να αφορά και καλλιτέχνες ή άλλους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Εντούτοις, οι πληροφορίες αυτές δεν επιτρέπουν την εξαγωγή γενικευμένου συμπεράσματος ότι κάθε πρόσωπο που δημοσιεύει περιεχόμενο επικριτικό προς την κυβέρνηση καθίσταται αυτομάτως αντικείμενο παρακολούθησης, αναζήτησης ή δίωξης από τις κρατικές αρχές. Η ύπαρξη τέτοιων περιστατικών επιβάλλει εξατομικευμένη αξιολόγηση του κινδύνου, λαμβανομένων υπόψη του περιεχομένου της δημοσίευσης, της δημοσιότητας που αυτή απέκτησε, του προφίλ του δημιουργού, της προηγούμενης πολιτικής ή ακτιβιστικής του δραστηριότητας και τυχόν συγκεκριμένων ενδείξεων ενδιαφέροντος των αρχών. Εν προκειμένω, μολονότι το τραγούδι του Αιτητή 1 περιλαμβάνει σαφώς αντικυβερνητικές αναφορές και επικρίσεις κατά του Προέδρου της χώρας, δεν προκύπτει ότι ο ίδιος είχε αναπτύξει προηγούμενη οργανωμένη πολιτική δραστηριότητα, ότι κατείχε θέση σε πολιτική ή ακτιβιστική οργάνωση ή ότι είχε καταστεί γνωστός ως πρόσωπο με ιδιαίτερη επιρροή στον δημόσιο διάλογο. Ούτε προκύπτει από τα στοιχεία του λογαριασμού του ότι η συγκεκριμένη δημοσίευση απέκτησε τέτοια εμβέλεια ώστε να δικαιολογείται, χωρίς πρόσθετες εξατομικευμένες ενδείξεις, η παραδοχή ότι προσέλκυσε πράγματι το ενδιαφέρον των κρατικών αρχών. Στο σημείο αυτό συνεκτιμάται και ο ισχυρισμός του Αιτητή 1 περί ιδιαίτερης αναγνωρισιμότητάς του λόγω της ενασχόλησής του με το ποδόσφαιρο. Από τις δηλώσεις του προκύπτει ότι η σχετική δραστηριότητα περιοριζόταν σε ομάδες χαμηλότερων κατηγοριών και ότι είχε ουσιαστικά τερματιστεί κατά τα έτη 2015–2016. Δεν προσκομίστηκαν στοιχεία που να καταδεικνύουν συμμετοχή του σε επαγγελματικές διοργανώσεις ιδιαίτερης εμβέλειας, προβολή του από μέσα ενημέρωσης ή συνεχιζόμενη δημόσια παρουσία στον αθλητικό χώρο. Συνεπώς, μολονότι δεν αποκλείεται ο Αιτητής 1 να ήταν γνωστός σε ορισμένα πρόσωπα της τοπικής του κοινότητας, δεν θεμελιώνεται ο ισχυρισμός ότι διαθέτει τέτοιο βαθμό αναγνωρισιμότητας ώστε να μπορεί ευλόγως να θεωρηθεί ευρέως αναγνωρίσιμος σε ολόκληρη τη χώρα. Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η δυνατότητα ταυτοποίησης ενός προσώπου από τις κρατικές αρχές δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη δημοτικότητά του ή τον αριθμό των προβολών μιας διαδικτυακής δημοσίευσης. Ωστόσο, στην παρούσα περίπτωση, η περιορισμένη τεκμηριωμένη εμβέλεια του περιεχομένου, σε συνδυασμό με την απουσία αποδεδειγμένης προηγούμενης πολιτικής δραστηριότητας ή ιδιαίτερης δημόσιας αναγνωρισιμότητας, δεν ενισχύει τον ισχυρισμό ότι ο Αιτητής 1 έχει ήδη περιέλθει στο ενδιαφέρον των αρχών. Περαιτέρω, οι πληροφορίες από εξωτερικές πηγές δεν επιβεβαιώνουν την ύπαρξη συγκεκριμένης διαδικασίας αναζήτησης του Αιτητή 1, την έκδοση εντάλματος σύλληψης εις βάρος του ή οποιαδήποτε άλλη εξατομικευμένη ενέργεια των κρατικών αρχών που να συνδέεται με το επίμαχο τραγούδι. Η απουσία τέτοιας εξωτερικής επιβεβαίωσης δεν θα ήταν, αφ’ εαυτής, καθοριστική, δεδομένων των δυσχερειών απόδειξης που αντιμετωπίζουν συχνά οι Αιτητές διεθνούς προστασίας. Εντούτοις, συνεκτιμάται με τις ουσιώδεις αδυναμίες της εσωτερικής αξιοπιστίας του συγκεκριμένου σκέλους του ισχυρισμού. Κατά συνέπεια, οι διαθέσιμες πληροφορίες από εξωτερικές πηγές επιβεβαιώνουν αφενός ότι ο Αιτητής 1 δημοσιοποίησε περιεχόμενο επικριτικό προς την κυβέρνηση και αφετέρου ότι στο Καμερούν έχουν καταγραφεί περιστατικά καταστολής της διαδικτυακής πολιτικής έκφρασης. Δεν επιβεβαιώνουν, ωστόσο, τον ειδικότερο ισχυρισμό ότι οι αρχές της χώρας καταγωγής έχουν πράγματι αναζητήσει τον Αιτητή 1 ή ότι έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εις βάρος του εξαιτίας της συγκεκριμένης δημοσίευσης.
90. Προχωρώντας στην αξιολόγηση των δηλώσεων της Αιτήτριας 2 αναφορικά με την ίδια και την ανήλικη Αιτήτρια 3, παρατηρείται ότι κατά την καταγραφή της αίτησής της, υποστήριξε ότι την αναζητούν ο αρχηγός του χωριού της και οι «notalele» (ορολογία που φαίνεται να αποδίδεται σε μέλη της εν λόγω κοινότητας) διότι αρνήθηκε να τον νυμφευθεί. Από τον Φεβρουάριο του 2019 η ζωή της κατέστη «μία κόλαση» και βίωνε ανασφάλεια και φόβο. Στις 17 Φεβρουαρίου του 2020 αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χώρα της με τη βοήθεια των γονέων της και να μεταβεί στις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές ως φοιτήτρια. Η ζωή της κυλούσε ομαλά ώσπου μία ημέρα συνάντησε ένα πρόσωπο ο οποίος ξεκίνησε να την απειλεί. Έκτοτε, ξεκίνησε να αισθάνεται ανασφάλεια και συνεπεία αυτού, αποφάσισε να έλθει στις ελεγχόμενες περιοχές ώστε να τύχει προστασίας (ερ. 1, 23 (σε μετάφραση) του Δ.Φ.).
91. Στις 5.10.2021, ενόσω η Αιτήτρια 2 βρισκόταν ακόμα στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής (ΚεΠΥ) «Πουρνάρα», διενεργήθηκε αξιολόγηση ευαλωτότητας από αρμόδια λειτουργό, μέσα από σχετική συνέντευξη. Η λειτουργός σημείωσε επί του σχετικού εντύπου ως «χαμηλό» το επίπεδο πιθανολόγησης σοβαρού κινδύνου για την προσωπική ασφάλεια της Αιτήτριας 2 με ενδεχόμενη απαιτούμενη παρέμβαση για ειδικές ανάγκες και δεν προχώρησε σε παραπομπή της Αιτήτριας 2 προς περαιτέρω διερεύνηση (ερ. 19 του Δ.Φ.).
92. Κατά την συνέντευξή της, η Αιτήτρια 2 υποστήριξε πως εγκατέλειψε τη χώρα διότι αναζητείτο από τον αρχηγό του χωριού διότι αρνήθηκε να τον νυμφευθεί, από τον Φεβρουάριο του 2019 δε, που παρέστη στην κηδεία του παππού της, έπαυσε να ζει με ηρεμία. Προέβαλε επίσης ότι ενόσω βρισκόταν στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές όπου σπούδαζε, συνάντησε ένα άτομο συναφές με τον αρχηγό του χωριού που την απείλησε, προτάσσοντας ότι ο τελευταίος θέλει να την νυμφευθεί. Εξαιτίας της επισφαλούς κατάστασης, εισήλθε στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές προς αναζήτηση προστασίας (για τα ανωτέρω βλ. ερ. 17 του Δ.Φ.).
93. Ερωτηθείσα εάν δέχθηκε ποτέ επίθεση, αποκρίθηκε αποφατικά και συμπλήρωσε ότι επισκέπτονταν την κατοικία της όταν εκείνη εργαζόταν και απειλούσαν τους γονείς της, η μητέρα και αδελφή της δε την ειδοποιούσαν τηλεφωνικώς να μην επιστρέψει διότι ο αρχηγός βρισκόταν εκεί. Ερωτηθείσα εάν αντιμετώπισε κάποιο επιβλαβές περιστατικό στο παρελθόν, αποκρίθηκε αποφατικά. Ομοίως, υποστήριξε ότι δεν αντιμετώπισε κάποια κακομεταχείριση ή κάποιο επιβλαβές περιστατικό όσο βρισκόταν στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές όπου σπούδαζε και απασχολούνταν σε περιστασιακές εργασίες (για τα ανωτέρω βλ. ερ. 16 του Δ.Φ.).
94. Κατά το κρίσιμο στάδιο της πρώτης προσωπικής της συνέντευξης και ως προς τα προσωπικά της στοιχεία, η Αιτήτρια 2 δήλωσε ότι είναι υπήκοος Καμερούν, γεννηθείσα στη Douala, που αποτελεί και τόπο τελευταίας διαμονής της (Bonaberi) (ερ. 66 του Δ.Φ.). Όσον αφορά την οικογενειακή της κατάσταση δήλωσε ότι έχει αποκτήσει ένα τέκνο με έναν ομοεθνή της, Αιτητή διεθνούς προστασίας, με τον οποίο διατηρεί σχέση (Αιτητή 1) (ερ. 66, 65 του Δ.Φ.). Οι γονείς της διαμένουν στο Bonaberi της Douala και έχει τρεις αδελφούς και δύο αδελφές που επίσης διαβιούν στο Bonaberi. Διατηρεί επικοινωνία με την οικογένειά της (ερ. 65 του Δ.Φ.). Αναφορικά με το μορφωτικό της επίπεδο ανέφερε ότι παρακολούθησε μαθήματα λογιστικής και διοίκησης επιχειρήσεων στο ιδιωτικό κολέγιο Nguesson από όπου αποφοίτησε το 2018, αποκτώντας δίπλωμα λυκείου (ερ. 64 του Δ.Φ.). Αναφορικά με το επαγγελματικό της προφίλ ανέφερε ότι μεταξύ 2012 και 2018 εργαζόταν επί τρεις μήνες, την περίοδο των διακοπών, είτε στον τομέα της καθαριότητας, είτε ως υπάλληλος βιβλιοθήκης ή υπεραγοράς (ερ. 64 του Δ.Φ.). Ομιλεί γαλλικά, λίγα αγγλικά και Bamileke και ανήκει στην εθνοτική ομάδα Bamileke (ερ. 66, 64 του Δ.Φ.). Είναι χριστιανή καθολική στο θρήσκευμα (ερ. 70 του Δ.Φ.).
95. Αναφορικά με το ταξίδι της προς τη Δημοκρατία ανέφερε ότι έφυγε από τον αερολιμένα της Douala και στις 18.2.2020 έφθασε στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές μέσω Κωνσταντινούπολης. Ακολούθως, εισήλθε παρατύπως στις ελεγχόμενες περιοχές (ερ. 63 του Δ.Φ.).
96. Αναφορικά με τους κατ’ ιδίαν λόγους που την ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής, η Αιτήτρια 2 υποστήριξε ότι την ημέρα της κηδείας του παππού της την 15.1.2019 στην οποία είχε παρευρεθεί και στην οποία επίσης παρευρισκόταν ο αρχηγός του χωριού, πληροφορήθηκε από τον αδελφό της, ο οποίος είχε ακούσει σχετική συνομιλία, ότι ο αρχηγός του χωριού ήθελε να την νυμφευθεί. Πανικοβλημένη, το μετέφερε στον πατέρα της, ο οποίος την συμβούλεψε να φύγει από το χωριό προτού ολοκληρωθεί η εξόδιος τελετή. Η Αιτήτρια 2 επιχείρησε να διαφύγει με τη βοήθεια του αδελφού της που της υπέδειξε την έξοδο, εντούτοις, δύο φρουροί του αρχηγού την παρεμπόδισαν και την απομάκρυναν δια της βίας. Την μετέφεραν στην οικία του όπου καθ’ όλο το διάστημα της παραμονής της, ο αρχηγός την βίαζε και κτυπούσε κατ’ επανάληψη. Λόγω της επανειλημμένης κακοποίησης, διαφορετική σύζυγος του αρχηγού την προέτρεψε να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του. Εξαιτίας της κατάστασης, η Αιτήτρια 2 άρχισε να αναλογίζεται το ενδεχόμενο της αυτοχειρίας. Στις 26.6.2019, ο αρχηγός την κλώτσησε στην κοιλιακή χώρα, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει να αιμορραγεί. Ο φρουρός του, κατόπιν οδηγιών του, την μετέφερε στο νοσοκομείο όπου η Αιτήτρια 2 πληροφορήθηκε από τον θεράπων ιατρό πως κυοφορούσε και εξαιτίας του κτυπήματος, είχε αποβάλλει. Υποβλήθηκε σε θεραπεία και το ίδιο βράδυ, η Αιτήτρια 2 βρήκε την κατάλληλη στιγμή και προσέγγισε μία νοσηλεύτρια, ζητώντας να χρησιμοποιήσει το τηλέφωνό της. Επικοινώνησε με τον μικρότερο αδελφό της, του εξήγησε την κατάστασή της και του ζήτησε να έλθει να την παραλάβει. Την επόμενη ημέρα, η Αιτήτρια 2 εκμεταλλεύθηκε την ευκαιρία να ξεφύγει από την επιτήρηση του φρουρού όταν αυτός αποχώρησε προσωρινά προκειμένου να της αγοράσει τροφή. Εκτός του νοσοκομείου την ανέμενε με όχημα ο αδελφός της και ένα τρίτο άτομο, οι οποίοι την μετέφεραν στο κεντρικό τμήμα της πόλης, στην Dschang, από όπου η Αιτήτρια 2, φέροντας 10,000 φράνκα που της είχε παραδώσει ο αδελφός της, επιβιβάσθηκε σε λεωφορείο για τη Douala. Αφιχθείσα εκεί, δεν επέστρεψε στην οικογενειακή εστία αλλά μετέβη στην οικία της κόρης φιλικού προσώπου της μητέρας της. Στις 28.6.2019, κατόπιν συμβουλής αυτής, η Αιτήτρια 2 κατήγγειλε το περιστατικό στις αστυνομικές αρχές, δίχως ωστόσο να επέλθει κάποιο αποτέλεσμα. Η οικοδεσπότριά της την παρότρυνε να εγκαταλείψει τη χώρα και την ενημέρωσε για ένα πρακτορείο που θα μπορούσε να την βοηθήσει στο ταξίδι της. Αφού έλαβε τη συγκατάθεση της οικογένειάς της, η Αιτήτρια 2 έφυγε στις 17.2.2020, καταφθάνοντας την επόμενη ημέρα στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση περιοχές. Μία ημέρα, ενόσω βρισκόταν καθοδόν προς την εργασία της, ένα όχημα ανέκοψε την πορεία της και της παρουσιάσθηκε ένας φρουρός ο οποίος την απείλησε ότι θα αποκάλυπτε στον αρχηγό την τοποθεσία της, προτού απομακρυνθεί. Η Αιτήτρια 2 εισήλθε την επόμενη ημέρα στις ελεγχόμενες περιοχές κατόπιν συμβουλής συναδέλφου της. Η Αιτήτρια 2 συμπλήρωσε ότι την ημέρα της διαφυγής της από το νοσοκομείο, δύο φρουροί του αρχηγού απεστάλησαν στην οικία της αναζητώντας την (ερ. 62 του Δ.Φ.).
97. Εν συνεχεία, τέθηκαν διευκρινιστικής φύσεως ερωτήματα στην Αιτήτρια 2 προς διασαφήνιση των κεντρικών σημείων του αφηγήματός της. Σε σχέση με τις συνέπειες σε περίπτωση επιστροφής, η Αιτήτρια 2 δήλωσε ότι την αναμένει θάνατος και πως ο αρχηγός έχει πολλές διασυνδέσεις και θα κάνει τα πάντα προκειμένου να την εντοπίσει, απομακρύνει την ίδια και την κόρη της δια της βίας και βλάψει την ίδια ενώπιον του παιδιού της. Φοβάται επιπλέον πως όταν η κόρης της φθάσει σε ορισμένη ηλικία, θα τύχει και εκείνη κακοποίησης από τον αρχηγό (ερ. 61 του Δ.Φ.).
98. Έπειτα, της ζητήθηκε να παραθέσει λεπτομέρειες σχετικά με τον αρχηγό και τις αρμοδιότητές του∙ ερωτηθείσα σχετικά, η Αιτήτρια 2 δήλωσε ότι είναι αρχηγός του χωριού Fotomena στη Δυτική περιοχή (ερ. 61, 60 του Δ.Φ.). Στη συνέχεια της ζητήθηκε να περιγράψει με μεγαλύτερη λεπτομέρεια την ημέρα της κηδείας και τις συνθήκες απομάκρυνσής της από αυτή, την οικία όπου μεταφέρθηκε και τις συνθήκες κράτησής της (ερ. 60, 59 του Δ.Φ.). Ερωτηθείσα εάν επιχείρησε να εγκαταλείψει την κατοικία, απάντησε ότι δεν ήταν εφικτό εξαιτίας της έντονης φρούρησης (ερ. 58 του Δ.Φ.). Ερωτηθείσα εάν η οικογένειά της προσπάθησε να την βοηθήσει ενόσω τελούσε υπό εγκλεισμό, απάντησε ότι η μητέρα της την επισκέφθηκε και σε περαιτέρω ερωτήσεις υποστήριξε ότι η ίδια προσπάθησε να της εξηγήσει την κατάσταση και, παρότι η μητέρα της επέδειξε συμπόνια, δήλωσε ότι δεν ήταν σε θέση να την βοηθήσει διότι εάν επιχειρούσε το οτιδήποτε, θα της απέκλειαν την πρόσβαση στο χωριό (ερ. 58 του Δ.Φ.). Ερωτηθείσα εάν αποπειράθηκε η οικογένειά της να προβεί σε περαιτέρω ενέργειες, απάντησε αποφατικά (ερ. 57 του Δ.Φ.). Η Αιτήτρια 2 ανέφερε πως δεν έλαβε χώρα τελετή γάμου μεταξύ της ιδίας και του αρχηγού (ερ. 57 του Δ.Φ.).
99. Κατονόμασε το ιατρικό κέντρο όπου διακομίστηκε ως «Health Center Integrity of Fotomena» και κλήθηκε να παράσχει πλείονες πληροφορίες για την απόδρασή της (ερ. 56, 55 του Δ.Φ.). Αφότου απέδρασε, φρουροί, πέραν της κατοικίας της, προσέγγισαν και γείτονες κατοικίες αναζητώντας την (ερ. 55, 54 του Δ.Φ.). Στο διάστημα παραμονής της στη Δημοκρατία δεν την έχει αναζητήσει κάποιος εκ νέου στη χώρα της (ερ. 54 του Δ.Φ.). Σε σχέση με την καταγγελία που υπέβαλε, ανέφερε πως δεν έλαβε κάποιο σχετικό έγγραφο, παρά μόνο ενημερώθηκε πως θα διαβιβαζόταν η καταγγελία στον υπεύθυνο (ερ. 53 του Δ.Φ.). Δεν επήλθε κάποιο αποτέλεσμα το οποίο εξέλαβε ως απόδειξη ότι ο αρχηγός διαθέτει ισχυρές διασυνδέσεις και χρηματίζει άτομα προκειμένου να διασφαλίσει τη συνεργασία τους (ερ. 53 του Δ.Φ.).
100. Ερωτηθείσα πώς ο αρχηγός θα εντοπίσει την ίδια και το τέκνο της σε περίπτωση επιστροφής απάντησε ότι, σε ενδεχόμενη επιστροφή, αφενός θα επιστρέψει στην οικογενειακή της κατοικία και αφετέρου ο αρχηγός διαθέτει πλείστες διασυνδέσεις τις οποίες μπορεί να αξιοποιήσει (ερ. 52 του Δ.Φ.). Ερωτηθείσα πως γνωρίζει για τις διασυνδέσεις του, απάντησε ότι αφενός, όταν κατήγγειλε το περιστατικό δεν επήλθε κάποιο αποτέλεσμα και αφετέρου οι γονείς της την είχαν ενημερώσει επί αυτού (ερ. 52 του Δ.Φ.).
101. Κατά τη δεύτερη συνέντευξη, η Αιτήτρια 2 ανέφερε, ως προς την οικογενειακή της κατάσταση, ότι είναι παραδοσιακά μνηστευμένη από τον Ιανουάριο του 2022 με έναν ομοεθνή της, ο οποίος κατάγεται από την αγγλόφωνη νοτιοδυτική περιοχή και τον οποίο γνώρισε στη Δημοκρατία. Συμβιώνουν και σκοπεύουν να νυμφευθούν, έχουν δε αποκτήσει ένα τέκνο ενώ εκείνος έχει επίσης έναν υιό στην χώρα καταγωγής (ερ. 95, 94 του Δ.Φ.).
102. Κλήθηκε να εξηγήσει τον λόγο που διακομίστηκε στο νοσοκομείο εφόσον ο αρχηγός είχε επιδείξει βίαιη συμπεριφορά απέναντί της στο οποίο απάντησε ότι την μετέφεραν οι φρουροί του, κατόπιν οδηγιών, διότι αιμορραγούσε ακατάσχετα (ερ. 92 του Δ.Φ.). Της ζητήθηκε να παραθέσει πώς κατόρθωσε να διαφύγει από την κατοικία και πώς επικοινώνησε με τον αδελφό της (ερ. 92 του Δ.Φ.). Έπειτα, κλήθηκε να εξηγήσει τον λόγο που ήταν σε θέση να ζητήσει από τους φρουρούς στο νοσοκομείο να της φέρουν τροφή εφόσον τελούσε υπό κράτηση και ερωτήθηκε σχετικά με τον αριθμό των φρουρών υπό των οποίων την επιτήρηση τελούσε (ερ. 91 του Δ.Φ.). Η Αιτήτρια 2 απευθύνθηκε στον λειτουργό ζητώντας διευκρινήσεις ως προς το εάν η ερώτηση αφορούσε στον αριθμό των φρουρών στο νοσοκομείο ή στην κατοικία και ανέφερε πως στην οικία υπήρχαν περί τους 10 φρουρούς (ερ. 91 του Δ.Φ.). Έπειτα, κλήθηκε να αποσαφηνίσει τις προγενέστερες, κατά την αρχική συνέντευξη, δηλώσεις της στις οποίες δεν είχε αναφερθεί σε συγκεκριμένο αριθμό φρουρών (ερ. 91 του Δ.Φ.). Όταν δραπέτευσε από το νοσοκομείο, υπήρχαν δύο φρουροί και κλήθηκε να εξηγήσει πώς κατόρθωσε να διαφύγει (ερ. 91, 90 του Δ.Φ.).
103. Η Αιτήτρια 2 δήλωσε ότι κατόπιν σχετικής καταγγελίας στην αστυνομία έλαβε αποδεικτικό έγγραφο το οποίο παρέμεινε με την κόρη φιλικού προσώπου της μητέρας της και κλήθηκε να αποσαφηνίσει τις αντιφατικές με την αρχική συνέντευξη δηλώσεις της∙ τότε υποστήριξε πως είχε σφάλει και δεν της είχε δοθεί κάποιο έγγραφο (ερ. 90 του Δ.Φ.). Της ζητήθηκε να επεξηγήσει τον λόγο που η οικογένειά της δεν αποπειράθηκε να την βοηθήσει να αποδράσει και να διασαφηνίσει τις δηλώσεις της σχετικά με το χρονικό διάστημα της παραμονής της με την κόρη φιλικού προσώπου της μητέρας της αφού αφενός αρχικά αναφέρθηκε σε διάστημα έξι μηνών και μετέπειτα σε διάστημα επτά μηνών (ερ. 90, 89 του Δ.Φ.). Κλήθηκε να επεξηγήσει πώς ο αρχηγός γνώριζε τη διεύθυνση οικογενειακής κατοικίας της στη Douala ώστε να την αναζητήσει και τον λόγο που θεωρεί ότι εκείνος θα είναι σε θέση να την εντοπίσει στην εν λόγω εφόσον δεν την εντόπισε τους έξι μήνες που βρίσκονταν εκεί παρά τις κατά δήλωσή της διασυνδέσεις του (ερ. 88 του Δ.Φ.).
104. Η Αιτήτρια 2 ανέφερε πως το προηγούμενο έτος, λίγες ημέρες πριν την αρχική της συνέντευξη, την αναζήτησαν στη γειτονιά της, ζητώντας πληροφορίες από τους γείτονες και υποστήριξε πως είχε αναφερθεί σε αυτό κατά την αρχική συνέντευξη. Της επισημάνθηκε ότι αναφερόταν στο έτος 2020 και όχι 2024 και -προσκλήθηκε να σχολιάσει επί αυτού (ερ. 87 του Δ.Φ.).
105. Εν συνεχεία, κλήθηκε να εξηγήσει τον λόγο που δεν θεωρεί εφικτό να διαμείνει στις γαλλόφωνες περιοχές όπου διαβιούσε εφόσον ο αρχηγός διαβιεί στην δυτική περιοχή (ερ. 86 του Δ.Φ.). Σε σχέση με το συμβάν στις μη ελεγχόμενες περιοχές, ερωτήθηκε πώς κατόρθωσε ένας φρουρός από το χωριό να την εντοπίσει εκεί και για τον λόγο που μονάχα την απείλησε και στη συνέχεια απομακρύνθηκε (ερ. 85 του Δ.Φ.). Της τέθηκαν επίσης ερωτήματα σχετικά με το τέκνο της και τις συνθήκες διαβίωσης αυτού σε ενδεχόμενο επιστροφής στη χώρα (ερ. 84, 83 του Δ.Φ.).
106. Κατά τη διοικητική διαδικασία, προς στοιχειοθέτηση των ισχυρισμών της, η Αιτήτρια 2 προσκόμισε το πρωτότυπο διαβατήριο αυτής, εκδοθέν στις 6.1.2020, από τις αρχές της χώρας καταγωγής (ερ. 10 του Δ.Φ.), πιστοποιητικό εγγραφής στις 25.2.2020 σε εκπαιδευτικό ίδρυμα στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές (ερ. 44 του Δ.Φ.), πιστοποιητικό γέννησης της Αιτήτριας 3, εκδοθέν στις 11.1.2024 από τις αρχές της Δημοκρατίας (ερ. 48 του Δ.Φ.), αντίγραφο του δελτίου εγγραφής αλλοδαπού για την Αιτήτρια 3 (ερ. 46 του Δ.Φ.) και βεβαίωση υποβολής αιτήματος διεθνούς προστασίας για την Αιτήτρια 3 (ερ. 47 του Δ.Φ.).
107. Αξιολογώντας το αίτημα διεθνούς προστασίας των Αιτητριών και τις δηλώσεις της Αιτήτριας 2, οι Καθ’ ων η αίτηση σχημάτισαν τρεις ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος ως προς την ταυτότητα, το προφίλ, τη χώρα καταγωγής και συνήθους διαμονής των Αιτητριών. Ο δεύτερος ότι η Αιτήτρια 2 είναι πιθανό θύμα σωματικής και σεξουαλικής βίας την οποία βίωσε αφού κρατήθηκε δια της βίας στην κατοικία του αρχηγού του χωριού το 2019. Ο τρίτος ότι η Αιτήτρια 2 εντοπίσθηκε από ένα φρουρό από το χωριό Fotomena στις μη ελεγχόμενες περιοχές της Δημοκρατίας στις 18.9.2021.
108. Ο πρώτος ουσιώδης ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, καθώς κρίθηκε ότι στοιχειοθετήθηκε τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του, βάσει των δηλώσεων της Αιτήτριας 2, των προσκομισθέντων εγγράφων και των πληροφοριών από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης για τη χώρα καταγωγής.
109. Ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός απορρίφθηκε λόγω ανεπαρκών, ασαφών και ασυνεπών δηλώσεων της Αιτήτριας 2 αναφορικά με τον αρχηγό του χωριού, τις αρμοδιότητες και τη θέση του στην τοπική κοινωνία, τις συνθήκες εξαναγκαστικού γάμου και κράτησής της, την κακοποίηση που φέρεται να υπέστη, τη νοσηλεία και την απόδρασή της. Ειδικότερα, κρίθηκαν μη ευλογοφανείς η απουσία ουσιαστικής παρέμβασης της οικογένειάς της παρά τη γνώση του τόπου κράτησής της, η μεταφορά της σε ιατρικό κέντρο κατόπιν οδηγιών του φερόμενου δράστη και οι συνθήκες απόδρασής της, ενώ τελούσε υπό φρούρηση. Περαιτέρω, διαπιστώθηκαν ελλείψεις και αντιφάσεις ως προς την καταγγελία της στην αστυνομία, την αναζήτησή της από τους φρουρούς, τις διασυνδέσεις του αρχηγού του χωριού και τη δυνατότητά του να την εντοπίσει. Συνεκτιμήθηκαν, επίσης, η εξάμηνη απρόσκοπτη παραμονή της στη Douala, η εκεί διαμονή των γονέων της, η νόμιμη αναχώρησή της από τη χώρα, η καθυστέρηση αναχώρησής της παρά την προηγούμενη έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων και οι χρονικές ασυνέπειες μεταξύ των συνεντεύξεών της ως προς τη φερόμενη αναζήτησή της.
110. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, οι Καθ’ ων η αίτηση επισήμαναν ότι τα επικαλούμενα περιστατικά δεν μπορούσαν να διασταυρωθούν άμεσα λόγω της προσωπικής τους φύσης. Παρέθεσαν, ωστόσο, πληροφορίες για την ύπαρξη παραδοσιακών αρχηγείων στη δυτική περιοχή του Καμερούν, τους εξαναγκαστικούς γάμους, την πολυγαμία και την ενδοοικογενειακή βία, καταλήγοντας στην απόρριψη του ισχυρισμού λόγω μη στοιχειοθέτησης της εσωτερικής του αξιοπιστίας.
111. Ο τρίτος ουσιώδης ισχυρισμός, αναφορικά με τη φερόμενη συνάντηση της Αιτήτριας 2 με φρουρό από το χωριό Fotomena στις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές, απορρίφθηκε λόγω ασάφειας και ανεπαρκών λεπτομερειών ως προς τον χρόνο, τον τόπο και τις περιστάσεις του συμβάντος. Ως μη ευλογοφανής αξιολογήθηκε ο εντοπισμός της από τον συγκεκριμένο φρουρό, χωρίς η ίδια να μπορεί να εξηγήσει πώς αυτός την αναγνώρισε ή γιατί περιορίστηκε σε απειλές. Συνεκτιμήθηκαν, επίσης, η αρχική παράλειψη αναφοράς του περιστατικού κατά την περιγραφή του ταξιδιού της, η μη καταγγελία του στις αρχές της Δημοκρατίας και η απουσία οποιουδήποτε μεταγενέστερου προβλήματος. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, κρίθηκε ότι ο ισχυρισμός δεν μπορούσε να διασταυρωθεί από ανεξάρτητες πηγές και συνδεόταν άμεσα με τον προηγουμένως απορριφθέντα ισχυρισμό.
112. Κατά την αξιολόγηση κινδύνου, οι Καθ’ ων η αίτηση, στηριζόμενοι στον μοναδικό αποδεκτό ισχυρισμό, συνεκτίμησαν το προσωπικό προφίλ της Αιτήτριας 2, την κατάσταση ασφαλείας στη Douala, περιοχή Littoral, τη δυνατότητα οικονομικής επιβίωσης, καθώς και το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης Αιτήτριας 3. Ειδικότερα, εξετάστηκαν η πρόσβαση του παιδιού σε υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης, η δυνατότητα απόκτησης της ιθαγένειας της χώρας καταγωγής και οι γενικότερες συνθήκες διαβίωσης. Κατέληξαν ότι δεν πιθανολογείται πραγματικός κίνδυνος για τις Αιτήτριες σε περίπτωση επιστροφής τους, ούτε παραβίαση του βέλτιστου συμφέροντος της ανήλικης.
113. Κατά τη νομική υπαγωγή, οι Καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι δεν στοιχειοθετείται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης για κάποιον από τους λόγους του άρθρου 3(1) των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως του 2023 και του άρθρου 1Α της Σύμβασης της Γενεύης του 1951. Περαιτέρω, έκριναν ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις συμπληρωματικής προστασίας, ιδίως εκείνες του άρθρου 19(2)(γ) του ίδιου Νόμου, καθότι στη Douala, περιοχή Littoral, δεν διαπιστώθηκαν συνθήκες ένοπλης σύρραξης που να συνεπάγονται πραγματικό κίνδυνο σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας των Αιτητριών.
114. Κατά την ακροαματική διαδικασία της 12.10.2026, σε σχετικές ερωτήσεις του Δικαστηρίου, η Αιτήτρια 2 ανέφερε ότι κατάγεται από το Καμερούν και ότι, πριν από την αναχώρησή της από τη χώρα καταγωγής της, διέμενε στην πόλη Douala μαζί με τους γονείς και τα αδέλφια της. Διευκρίνισε ότι διατηρεί επικοινωνία με τους γονείς της, οι οποίοι εξακολουθούν να διαμένουν στην εν λόγω πόλη, μαζί με τη μικρότερη αδελφή της, ενώ τα υπόλοιπα αδέλφια της έχουν δημιουργήσει τις δικές τους οικογενειακές ή επαγγελματικές συνθήκες διαβίωσης. Ανέφερε, επίσης, ότι οι γονείς της είναι καλά στην υγεία τους.
115. Ως προς τους λόγους εγκατάλειψης της χώρας καταγωγής της, η Αιτήτρια 2 επανέλαβε ότι υπήρξε θύμα εξαναγκαστικής απομάκρυνσης από την οικογένειά της, παράνομης κατακράτησης και σεξουαλικής κακοποίησης από τον αρχηγό του χωριού Fotomena, από το οποίο κατάγονται οι γονείς της και το οποίο βρίσκεται, κατά τους ισχυρισμούς της, σε απόσταση περίπου τεσσάρων έως πέντε ωρών από την Douala. Εξήγησε ότι επισκεπτόταν το εν λόγω χωριό περιστασιακά, κυρίως κατά τις διακοπές, και ότι μετέβη εκεί μαζί με την οικογένειά της τον Φεβρουάριο του 2019, προκειμένου να παραστούν στην κηδεία του παππού της.
116. Ειδικότερα, ανέφερε ότι στις 15.2.2019, κατά τη διάρκεια της κηδείας, ο αρχηγός του χωριού, ηλικίας τότε περίπου 67 ετών, την είδε και αποφάσισε ότι επιθυμούσε να την καταστήσει σύζυγό του. Σύμφωνα με τις δηλώσεις της, ο μικρότερος αδελφός της πληροφορήθηκε τις προθέσεις του αρχηγού, αφού άκουσε σχετική συνομιλία του με συνεργάτες του, και την προειδοποίησε. Η ίδια ενημέρωσε τον πατέρα της, ο οποίος τη συμβούλευσε να εγκαταλείψει το χωριό πριν από την ολοκλήρωση της κηδείας. Ωστόσο, όπως ισχυρίστηκε, δύο άνδρες την ανέμεναν στην πίσω έξοδο του χώρου όπου τελούνταν η κηδεία, την απομάκρυναν διά της βίας και την οδήγησαν στην οικία του αρχηγού. Ερωτηθείσα για την αντίδραση των παρευρισκομένων, ανέφερε ότι κανείς δεν μπορούσε να αμφισβητήσει τις αποφάσεις του αρχηγού, καθώς αυτές εντάσσονταν, κατά την ίδια, στις παραδοσιακές πρακτικές του χωριού.
117. Αναφορικά με την παραμονή της στην οικία του αρχηγού, δήλωσε ότι αυτός διέμενε με περίπου δέκα συζύγους και ότι η ίδια κρατήθηκε εκεί από τις 15.2.2019 μέχρι τις 26.6.2019. Κατά το διάστημα αυτό, όπως υποστήριξε, υπέστη επανειλημμένη σεξουαλική κακοποίηση και σωματική βία, ιδίως όταν αρνούνταν να συνευρεθεί σεξουαλικά μαζί του. Ανέφερε ότι οι υπόλοιπες σύζυγοι την προέτρεπαν να συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του, ενώ παράλληλα της παρείχαν τροφή και φαρμακευτική βοήθεια για τους τραυματισμούς που υφίστατο. Πρόσθεσε ότι η μητέρα της επιχείρησε μία φορά να την επισκεφθεί, χωρίς όμως να της επιτραπεί η είσοδος στην οικία.
118. Σε σχέση με τις συνθήκες διαφυγής της, η Αιτήτρια 2 ανέφερε ότι ένα πρωί, έπειτα από άρνησή της να συνευρεθεί σεξουαλικά με τον αρχηγό και την έντονη λογομαχία που ακολούθησε, εκείνος την κλώτσησε στην κοιλιακή χώρα, με αποτέλεσμα να πέσει στο έδαφος και να αρχίσει να αιμορραγεί. Ακολούθως, ο αρχηγός διέταξε τη μεταφορά της σε κέντρο υγείας, όπου πληροφορήθηκε ότι ήταν έγκυος και υποβλήθηκε σε ιατρική αντιμετώπιση λόγω της αποβολής της. Εξήγησε ότι, κατά τη νοσηλεία της, ζήτησε από νοσηλεύτρια να χρησιμοποιήσει το τηλέφωνό της και επικοινώνησε με τον μικρότερο αδελφό της, ζητώντας του να προσέλθει την επόμενη ημέρα με όχημα για να τη βοηθήσει να διαφύγει.
119. Περαιτέρω, ανέφερε ότι κατάφερε να απομακρυνθεί από το κέντρο υγείας όταν το πρόσωπο που είχε αναλάβει την επιτήρησή της αποχώρησε προσωρινά προκειμένου να της αγοράσει τροφή. Τότε εξήλθε από το κέντρο υγείας και συναντήθηκε με τον αδελφό της, ο οποίος είχε φθάσει με άλλο πρόσωπο και όχημα. Κατά τις δηλώσεις της, μεταφέρθηκε στο κέντρο της πόλης Dschang, όπου ο αδελφός της της έδωσε 10.000 φράγκα προκειμένου να πληρώσει για τη μετακίνησή της προς την Douala.
120. Αναφορικά με το διάστημα που ακολούθησε τη διαφυγή της, η Αιτήτρια 2 ανέφερε ότι, φοβούμενη για την ασφάλειά της, δεν επέστρεψε στην οικογενειακή κατοικία, αλλά φιλοξενήθηκε στην οικία της κόρης στενής φίλης της μητέρας της. Εκεί παρέμεινε μέχρι την αναχώρησή της από το Καμερούν, περιορίζοντας ουσιωδώς τις μετακινήσεις της. Όπως δήλωσε, η μητέρα της την επισκεπτόταν περιστασιακά, ενώ η μοναδική περίπτωση κατά την οποία εξήλθε από την κατοικία ήταν προκειμένου να υποβάλει καταγγελία σε αστυνομικό σταθμό, κατόπιν παρότρυνσης του προσώπου που τη φιλοξενούσε. Υποστήριξε ότι οι αρχές δεν προέβησαν σε οποιαδήποτε ουσιαστική ενέργεια κατόπιν της καταγγελίας της. Ως προς τη μη υποβολή καταγγελίας από τους γονείς της, εξήγησε ότι φοβούνταν ενδεχόμενα αντίποινα από τον αρχηγό, περιλαμβανομένης της εκδίωξής τους από το χωριό. Πρόσθεσε ότι το πρόσωπο που τη φιλοξενούσε ανέλαβε τις διαδικασίες για την έκδοση του διαβατηρίου της.
121. Ερωτηθείσα κατά πόσον αναζητήθηκε μετά τη διαφυγή της, η Αιτήτρια 2 ισχυρίστηκε ότι πρόσωπα συνδεόμενα με τον αρχηγό μετέβησαν στην οικογενειακή κατοικία και προκάλεσαν φθορές, ενώ αναφέρθηκε και σε μεταγενέστερες αναζητήσεις της. Ειδικότερα, δήλωσε ότι το 2024 η μητέρα της την ενημέρωσε πως άγνωστα πρόσωπα αναζητούσαν πληροφορίες για την ίδια από γείτονες στην Douala. Παραδέχθηκε ότι η μητέρα της δεν γνώριζε προσωπικά τα εν λόγω πρόσωπα, πλην όμως η ίδια θεωρούσε ότι συνδέονταν με τον αρχηγό, λόγω του τρόπου με τον οποίο αναζητούσαν πληροφορίες. Αναφορικά με το κατά πόσον ο τελευταίος εξακολουθεί να κατέχει τη θέση του, ανέφερε ότι δεν είχε αναζητήσει σχετικές πληροφορίες, καθώς η αναφορά στα γεγονότα αυτά της προκαλεί αρνητικά συναισθήματα, πλην όμως θεωρούσε ότι οι γονείς της θα την ενημέρωναν εάν είχε επέλθει κάποια αλλαγή.
122. Ως προς την προσωπική και οικογενειακή της κατάσταση στην Κυπριακή Δημοκρατία, η Αιτήτρια 2 δήλωσε ότι από τον Ιούνιο του 2022 συμβιώνει με τον Αιτητή 1, με τον οποίο έχουν αποκτήσει ανήλικο τέκνο. Ανέφερε ότι έχουν τελέσει παραδοσιακό γάμο κατά τα έθιμα του Καμερούν, μέσω συνάντησης των οικογενειών τους και ανταλλαγής συμβολικών δώρων, χωρίς να έχουν συνάψει πολιτικό γάμο. Πρόσθεσε ότι εργάζεται ως καθαρίστρια και ότι για τη φροντίδα του τέκνου τους έχουν εξασφαλίσει τη συνδρομή νταντάς.
123. Τέλος, ερωτηθείσα για τους φόβους της σε περίπτωση επιστροφής στο Καμερούν, επανέλαβε ότι φοβάται τον αρχηγό του χωριού, τον οποίο θεωρεί πρόσωπο με σημαντική επιρροή και διασυνδέσεις με πολιτικά πρόσωπα και κρατικούς αξιωματούχους. Υποστήριξε ότι η απουσία ανταπόκρισης των αρχών στην καταγγελία της ενισχύει την πεποίθησή της ότι δεν θα τύχει αποτελεσματικής προστασίας. Περαιτέρω, συνέδεσε τον φόβο επιστροφής της με τη δημοσιοποίηση από τον σύντροφό της τραγουδιού επικριτικού προς την κατάσταση στη χώρα καταγωγής τους. Ως προς το ανήλικο τέκνο τους, ανέφερε ότι η επιστροφή θα επηρέαζε αρνητικά την ψυχολογική κατάσταση της οικογένειας και θα δημιουργούσε δυσκολίες προσαρμογής για το παιδί, το οποίο έχει γεννηθεί στην Κύπρο και έχει ήδη αρχίσει να χρησιμοποιεί ελληνικές λέξεις.
124. Κατόπιν επισήμανσης από την πλευρά των Καθ’ ων η αίτηση περί διαφοροποίησης των δηλώσεών της αναφορικά με τον αριθμό των προσώπων που την επιτηρούσαν κατά τη νοσηλεία της, η Αιτήτρια 2 διευκρίνισε ότι, σύμφωνα με τη σημερινή της ανάμνηση, ένα πρόσωπο βρισκόταν στο δωμάτιό της, ενώ υπήρχε και δεύτερο πρόσωπο που εκτελούσε καθήκοντα οδηγού. Αναγνώρισε το ενδεχόμενο παράλειψης ή ανακριβούς προηγούμενης αναφοράς, επισημαίνοντας ότι έχει παρέλθει σημαντικό χρονικό διάστημα από τα γεγονότα.
125. Προχωρώντας στην de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιον μου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, αρχικά συντάσσομαι με τη διάκριση των ουσιωδών ισχυρισμών και τα επιμέρους ευρήματα των Καθ' ων η αίτηση περί αξιοπιστίας της Αιτήτριας 2 ως προς τον πρώτο ουσιώδη ισχυρισμού που αφορά τα προσωπικά στοιχεία της ίδιας, καθώς και του ανήλικου τέκνου της.
126. Σημειώνεται άλλωστε ότι η Αιτήτρια 2 προσκόμισε πιστοποιητικό γεννήσεως του ανήλικου τέκνου της, το οποίο εκδόθηκε από τη Δημοκρατία και βεβαιώνει, όσο και ότι πατέρας της ανήλικης είναι ο Αιτητής 1.
127. Προχωρώντας στην αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας της Αιτήτριας 2 ως προς το δεύτερο ουσιώδους ισχυρισμού της, ο οποίος αφορά την εξαναγκαστική απομάκρυνσή της από την κηδεία του παππού της, την κατακράτησή της στην κατοικία του αρχηγού του χωριού Fotomena, τη σωματική και σεξουαλική κακοποίηση που ισχυρίζεται ότι υπέστη, καθώς και τη μεταγενέστερη αναζήτησή της από πρόσωπα συνδεόμενα με τον τελευταίο, το Δικαστήριο παρατηρεί τα ακόλουθα.
128. Καταρχάς, ως προς το αρχικό σκέλος του ισχυρισμού, η Αιτήτρια 2 παρέθεσε μια κατά βάση συνεκτική και επαρκώς λεπτομερή αφήγηση των περιστατικών που, κατά τους ισχυρισμούς της, οδήγησαν στην εξαναγκαστική απομάκρυνση και κατακράτησή της. Υπήρξε δε σταθερή στο αφήγημά της καθόλα τα στάδια εξέτασης του αιτήματός της. Ειδικότερα, περιέγραψε τις περιστάσεις υπό τις οποίες ο αρχηγός του χωριού εξέφρασε την επιθυμία να την καταστήσει σύζυγό του, τον τρόπο με τον οποίο πληροφορήθηκε την πρόθεσή του, την προσπάθειά της να απομακρυνθεί από την κηδεία και την επέμβαση των φρουρών του, οι οποίοι, σύμφωνα με όσα ανέφερε, την οδήγησαν παρά τη θέλησή της στην κατοικία του.
129. Περαιτέρω, η Αιτήτρια 2 αναφέρθηκε στις συνθήκες παραμονής της στην εν λόγω κατοικία, στην παρουσία άλλων συζύγων του αρχηγού, στην επιτήρηση που ασκούνταν από τους φρουρούς του και στις επανειλημμένες πράξεις σωματικής και σεξουαλικής βίας που ισχυρίζεται ότι υπέστη. Οι δηλώσεις της ως προς τον βασικό πυρήνα των περιστατικών αυτών παρουσιάζουν επαρκή συνοχή μεταξύ των δύο διοικητικών συνεντεύξεων και της ενώπιον του Δικαστηρίου ακροαματικής διαδικασίας.
130. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην περιγραφή των περιστάσεων υπό τις οποίες η Αιτήτρια 2 μεταφέρθηκε σε νοσηλευτήριο, κατόπιν κτυπήματος στην κοιλιακή χώρα που, σύμφωνα με την αφήγησή της, προκάλεσε αιμορραγία και αποβολή. Η Αιτήτρια 2 περιέγραψε τη συνδρομή νοσηλεύτριας για την επικοινωνία με τον αδελφό της, την προσωρινή απομάκρυνση του προσώπου που την επιτηρούσε και τη διαφυγή της με τη βοήθεια του τελευταίου. Η σχετική αφήγηση περιλαμβάνει συγκεκριμένα περιστατικά, πρόσωπα και διαδοχικές ενέργειες, τα οποία προσδίδουν επαρκή συνοχή στον ουσιώδη πυρήνα του ισχυρισμού.
131. Δεν παραγνωρίζεται ότι κατά τη δεύτερη διοικητική συνέντευξη ανέκυψαν διαφοροποιήσεις ως προς τον αριθμό των φρουρών που βρίσκονταν στο νοσηλευτήριο και τις ακριβείς συνθήκες επιτήρησής της. Ωστόσο, οι διαφοροποιήσεις αυτές δεν κρίνονται, αφ' εαυτών, ικανές να ανατρέψουν την αξιοπιστία του βασικού περιστατικού, λαμβανομένου υπόψη ότι η Αιτήτρια 2 διαχώρισε τους φρουρούς που βρίσκονταν στην κατοικία από εκείνους που την επιτηρούσαν κατά τη νοσηλεία της, ενώ και κατά την ακροαματική διαδικασία επιχείρησε να διευκρινίσει τη σχετική διάκριση.
132. Ομοίως, η διαφοροποίηση των δηλώσεών της ως προς την παραλαβή ή μη αποδεικτικού εγγράφου από την αστυνομία, μολονότι αποτελεί στοιχείο που συνεκτιμάται, δεν αφορά άμεσα τις περιστάσεις της κατακράτησης και κακοποίησής της, αλλά μεταγενέστερη ενέργεια στην οποία ισχυρίζεται ότι προέβη μετά τη διαφυγή της.
133. Ως προς την ηλικία του αρχηγού, η Αιτήτρια 2 ανέφερε ενώπιον του Δικαστηρίου ότι αυτός ήταν περίπου 67 ετών κατά τον χρόνο των περιστατικών. Το στοιχείο αυτό, συνεκτιμώμενο με την περιγραφή του ως προσώπου που διατηρούσε περισσότερες συζύγους και ασκούσε παραδοσιακή εξουσία στην κοινότητα, δεν καθιστά την αφήγηση αφ' εαυτής μη ευλογοφανή. Ούτε η ηλικιακή διαφορά μεταξύ της Αιτήτριας 2 και του φερόμενου δράστη συνιστά, χωρίς περαιτέρω στοιχεία, επαρκή λόγο αμφισβήτησης του ισχυρισμού περί εξαναγκασμού.
134. Υπό τα δεδομένα αυτά, κρίνεται ότι η Αιτήτρια 2 στοιχειοθέτησε επαρκώς την εσωτερική αξιοπιστία του αρχικού σκέλους του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού της, αναφορικά με την εξαναγκαστική απομάκρυνσή της, την κατακράτηση στην κατοικία του αρχηγού, τη σωματική και σεξουαλική κακοποίηση, την αποβολή και την επακόλουθη διαφυγή της.
135. Διαφορετική είναι, ωστόσο, η αξιολόγηση του επιμέρους ισχυρισμού ότι, μετά τη διαφυγή της, ο αρχηγός του χωριού εξακολούθησε να την αναζητεί και ότι εξακολουθεί μέχρι σήμερα να διατηρεί ενεργό ενδιαφέρον για τον εντοπισμό της περί τα έξι έτη μετά την εγκατάλειψη της χώρας καταγωγής της.
136. Καταρχάς, η Αιτήτρια 2 δήλωσε ότι, μετά τη διαφυγή της, δεν επέστρεψε στην οικογενειακή κατοικία στη Douala, αλλά φιλοξενήθηκε στην κατοικία της κόρης φιλικού προσώπου της μητέρας της. Κατά τη δεύτερη διοικητική συνέντευξη αναφέρθηκε αρχικώς σε χρονικό διάστημα έξι μηνών και ακολούθως επτά μηνών. Η διαφοροποίηση αυτή δεν είναι ιδιαίτερα σημαντική ως προς την ακριβή διάρκεια της φιλοξενίας, πλην όμως καταδεικνύει ότι η Αιτήτρια 2 παρέμεινε στη Douala επί σημαντικό χρονικό διάστημα πριν από την αναχώρησή της από τη χώρα, στις 17.2.2020.
137. Το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη την εξήγηση της Αιτήτριας 2 ότι κατά το διάστημα αυτό παρέμενε κρυμμένη και ότι εξήλθε από την κατοικία μόνον δύο φορές, μία για την υποβολή καταγγελίας στην αστυνομία και μία για τη διευθέτηση της έκδοσης διαβατηρίου. Η παραμονή της στη Douala χωρίς να εντοπιστεί δεν αρκεί, επομένως, αυτοτελώς για να καταστήσει αναξιόπιστο τον ισχυρισμό της. Εντούτοις, αποτελεί στοιχείο που πρέπει να συνεκτιμηθεί με τις υπόλοιπες περιστάσεις της υπόθεσης, ιδίως με τον ισχυρισμό της περί εκτεταμένων διασυνδέσεων του αρχηγού και δυνατότητάς του να εντοπίζει πρόσωπα ακόμη και σε μεγάλες αστικές περιοχές.
138. Ειδικότερα, η Αιτήτρια 2 υποστήριξε ότι ο αρχηγός γνώριζε τη διεύθυνση της οικογενειακής κατοικίας στη Douala και μπορούσε να πληροφορείται τον τόπο διαμονής προσώπων που κατάγονταν από το χωριό του. Ερωτηθείσα επανειλημμένως πώς ήταν δυνατό να εντοπίσει την ίδια σε μια τόσο μεγάλη πόλη, επικαλέστηκε γενικώς τις διασυνδέσεις του, χωρίς να προσδιορίσει συγκεκριμένο μηχανισμό αναζήτησης ή πρόσωπα μέσω των οποίων αυτός θα μπορούσε να αποκτήσει σχετικές πληροφορίες.
139. Περαιτέρω, παρά την επικαλούμενη δυνατότητα εντοπισμού της, η Αιτήτρια 2 παρέμεινε στη Douala επί περίπου έξι έως επτά μήνες χωρίς να αναφέρει οποιαδήποτε άμεση προσέγγιση ή εντοπισμό της από τον αρχηγό ή τους φρουρούς του. Όταν κλήθηκε να εξηγήσει το γεγονός αυτό, επικαλέστηκε αρχικώς την αποφυγή επισκέψεων σε μέλη της οικογένειάς της και, ακολούθως, απέδωσε τη μη ανεύρεσή της στη θεία χάρη. Οι απαντήσεις αυτές, μολονότι αντανακλούν την προσωπική της αντίληψη για τα γεγονότα, δεν παρέχουν συγκεκριμένα πραγματικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν την επικαλούμενη συνεχιζόμενη και οργανωμένη αναζήτησή της.
140. Ιδιαίτερη σημασία έχει, επίσης, ότι η οικογένεια της Αιτήτριας 2 εξακολουθεί να διαμένει στη Douala. Κατά τη δεύτερη διοικητική συνέντευξη, η ίδια επιβεβαίωσε ότι τα μέλη της οικογένειάς της δεν αντιμετώπισαν περαιτέρω προβλήματα από τον αρχηγό, πέραν της απαγόρευσης επίσκεψής τους στο χωριό. Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι ο αρχηγός γνώριζε την ακριβή διεύθυνση της οικογενειακής κατοικίας.
141. Το γεγονός αυτό δεν αποκλείει, βεβαίως, το ενδεχόμενο ο αρχηγός να ενδιαφερόταν αποκλειστικά για την ίδια και όχι για τα μέλη της οικογένειάς της. Ωστόσο, η απουσία οποιασδήποτε μεταγενέστερης ενέργειας εναντίον των οικείων της, παρά την επικαλούμενη γνώση της διεύθυνσής τους, αποδυναμώνει τον ισχυρισμό περί διαρκούς και ενεργού αναζήτησής της, ιδίως εφόσον δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένα και επαληθεύσιμα στοιχεία.
142. Πρόσθετη επιφύλαξη δημιουργεί η χρονική διαφοροποίηση των δηλώσεών της σχετικά με φερόμενη αναζήτησή της κατά το έτος 2024. Κατά τη δεύτερη συνέντευξη, η Αιτήτρια 2 ανέφερε ότι πρόσωπα συνδεόμενα με τον αρχηγό είχαν αναζητήσει πληροφορίες για την ίδια στη γειτονιά της λίγες ημέρες πριν από την πρώτη συνέντευξή της, τον Ιούνιο του 2024. Όταν της επισημάνθηκε ότι κατά την πρώτη συνέντευξη είχε αναφερθεί σε περιστατικά του έτους 2020 και όχι σε νέα αναζήτηση το 2024, επέμεινε ότι είχε ήδη αναφέρει το συγκεκριμένο γεγονός, χωρίς ωστόσο να άρει τη διαπιστωθείσα χρονική ασυνέπεια.
143. Η διαφοροποίηση αυτή αφορά ουσιώδες στοιχείο του ισχυρισμού, καθότι μια αναζήτηση κατά το έτος 2024, αρκετά έτη μετά την αναχώρησή της από το Καμερούν, θα αποτελούσε σημαντική ένδειξη διατήρησης του ενδιαφέροντος του φερόμενου δράστη. Η αδυναμία σαφούς και συνεκτικής τοποθέτησης του περιστατικού στον χρόνο μειώνει, επομένως, την αποδεικτική βαρύτητα που μπορεί να του αποδοθεί.
144. Περαιτέρω, κατά την ακροαματική διαδικασία, η Αιτήτρια 2 αναφέρθηκε σε πρόσωπα που φέρονται να αναζήτησαν πληροφορίες από γείτονες της οικογένειάς της. Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι η μητέρα της δεν γνώριζε προσωπικά τα πρόσωπα αυτά και ότι η σύνδεσή τους με τον αρχηγό αποτελούσε συμπέρασμα που η ίδια συνήγαγε από τις περιστάσεις της αναζήτησης. Κατά συνέπεια, δεν προκύπτει επαρκώς ούτε η ταυτότητα των προσώπων αυτών ούτε η σύνδεσή τους με τον αρχηγό του χωριού.
145. Επιπλέον, η Αιτήτρια 2 δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει εάν ο αρχηγός εξακολουθούσε να κατέχει τη συγκεκριμένη θέση κατά τον χρόνο της ακροαματικής διαδικασίας. Μολονότι εξήγησε ότι αποφεύγει να αναζητεί πληροφορίες σχετικά με το πρόσωπό του, λόγω της συναισθηματικής επιβάρυνσης που της προκαλεί η ανάμνηση των περιστατικών, η έλλειψη σχετικής γνώσης περιορίζει τη δυνατότητα εξαγωγής ασφαλών συμπερασμάτων ως προς την παρούσα επιρροή και τις δυνατότητες του φερόμενου δράστη.
146. Συνεκτιμώντας τα ανωτέρω, κρίνεται ότι ο ισχυρισμός περί συνεχιζόμενης αναζήτησης της Αιτήτριας 2 από τον αρχηγό του χωριού δεν παρουσιάζει επαρκή εσωτερική συνοχή και συγκεκριμενοποίηση. Ειδικότερα, οι χρονικές ασυνέπειες, η έλλειψη άμεσης γνώσης για τις φερόμενες μεταγενέστερες αναζητήσεις, η αδυναμία τεκμηρίωσης των επικαλούμενων διασυνδέσεων του αρχηγού και η απουσία περαιτέρω προβλημάτων για την οικογένειά της στη Douala δεν επιτρέπουν την αποδοχή του συγκεκριμένου σκέλους ως αξιόπιστου.
147. Η ανωτέρω κρίση δεν αναιρεί την αξιοπιστία του αρχικού σκέλους του ισχυρισμού, το οποίο αφορά αυτοτελή πραγματικά περιστατικά που φέρονται να έλαβαν χώρα το 2019 και αξιολογήθηκαν διακριτά.
148. Προχωρώντας στην αξιολόγηση της εξωτερικής αξιοπιστίας του υπό εξέταση ισχυρισμού, επισημαίνεται καταρχάς ότι η Αιτήτρια 2 δεν προσκόμισε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο προς υποστήριξη των δηλώσεών της. Ο δε κατεξοχήν προσωπικός χαρακτήρας των επικαλούμενων περιστατικών, καθιστά ευλόγως δυσχερή την ανεύρεση ανεξάρτητων πηγών πληροφόρησης από το Δικαστήριο ικανών να επιβεβαιώσουν τα συγκεκριμένα γεγονότα. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο προχώρησε σε έρευνα πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής της Αιτήτριας 2, προκειμένου να εξετάσει κατά πόσον η αφήγησή της συνάδει με τις επικρατούσες κοινωνικές συνθήκες και πρακτικές. Ειδικότερα, ως προς το γενικότερο πλαίσιο εντός του οποίου εντάσσεται ο υπό εξέταση ισχυρισμός και, συγκεκριμένα, αναφορικά με το φαινόμενο των καταναγκαστικών γάμων στο Καμερούν, εντοπίστηκαν οι ακόλουθες πληροφορίες.
149. Σύμφωνα με την 2023 έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2024 οι πρόωροι και οι καταναγκαστικοί γάμοι, καθώς και οι «καταχρηστικοί ‘προσωρινοί γάμοι’», ήταν πιο διαδεδομένοι στο βόρειο τμήμα της χώρας και σε ορισμένες περιοχές της Δυτικής περιφέρειας, ιδιαίτερα στη διοικητική διαίρεση Noun.[34]
150. Έκθεση της International Rescue Committee (2023), η οποία εστιάζει σε έλεγχο ασφάλειας για την έμφυλη βία (GBV safety audit) σε κοινότητες των Βορειοδυτικών και Νοτιοδυτικών περιοχών του Καμερούν που πλήττονται από τη σύγκρουση, σημειώνει ότι ο καταναγκαστικός γάμος αναφέρεται ως ζήτημα ασφάλειας που επηρεάζει γυναίκες και κορίτσια.[35] Η έκθεση επισημαίνει ότι τα περιστατικά είναι συχνότερα στη Νοτιοδυτική περιοχή, ιδίως μεταξύ παιδιών και εφήβων, γεγονός που αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στη μείωση των διαθέσιμων πόρων και σε στρατηγικές επιβίωσης οικογενειών στο πλαίσιο της κρίσης.[36]
151. Έκθεση της Organisation suisse d’aide aux réfugiés (OSAR) (Απρίλιος 2023) παραθέτει συλλογή πληροφοριών από πηγές πληροφόρησης σχετικά με τους καταναγκαστικούς γάμους στο Καμερούν, αναφέροντας τα κάτωθι: «Οι πρόωροι και εξαναγκαστικοί γάμοι είναι ιδιαίτερα διαδεδομένοι στο Καμερούν. Σύμφωνα με τον καμερουνέζικο ενημερωτικό ιστότοπο Sinotables, ο οποίος επικαλείται στοιχεία του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό (UNFPA), κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες νεαρά κορίτσια πέφτουν θύματα εξαναγκαστικών γάμων στη χώρα.
152. Τα κορίτσια που παντρεύονται πρόωρα ή με τη βία προέρχονται στην πλειονότητά τους από φτωχά και χαμηλού μορφωτικού επιπέδου περιβάλλοντα. Μελέτη της οργάνωσης ALVF-EN έδειξε ότι, στις περισσότερες καταγεγραμμένες περιπτώσεις, τα κορίτσια που πλήττονται από πρόωρους ή αναγκαστικούς γάμους είναι ηλικίας μεταξύ 13 και 15 ετών […].
153. Σύμφωνα με το Bureau International Catholique de l’Enfance (BICE), στο Καμερούν ορισμένα κορίτσια υπόσχονται σε μελλοντικό σύζυγο ακόμη και πριν από τη γέννησή τους, συχνά για οικονομικούς και παραδοσιακούς λόγους. Αναφέρεται ότι οι γονείς ενδέχεται να αποφασίζουν να δώσουν την κόρη τους σε γάμο προκειμένου να περιορίσουν το οικονομικό βάρος ή να της εξασφαλίσουν, κατά την αντίληψή τους, καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Όταν το κορίτσι φθάσει περίπου στην ηλικία των επτά ετών, μπορεί να μεταβεί να ζήσει με την οικογένεια του μελλοντικού συζύγου. Σε περίπτωση άρνησης του γάμου, η οικογένεια ενδέχεται να υποχρεωθεί να επιστρέψει τη γαμήλια πληρωμή που έχει ήδη καταβληθεί, ενώ το κορίτσι μπορεί να αντιμετωπίσει απόρριψη από την οικογένεια ή την κοινότητα».[37]
154. Η 2024 έκθεση του οργανισμού UNFPA σε συνεργασία με το Υπουργείο Ενδυνάμωσης των Γυναικών και Οικογένειας και άλλους εταίρους, η οποία δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, σημειώνει ότι τα κορίτσια ενδέχεται να εξαναγκάζονται σε γάμο, συχνά ήδη από την ηλικία των 14 ετών, είτε για οικονομικούς λόγους είτε λόγω κοινωνικοπολιτισμικών πιέσεων, γεγονός που περιορίζει την εκπαίδευση και την αυτονομία τους.[38] Οικονομικοί παράγοντες, όπως η προίκα του γάμου (bride price) και οι οικονομικές δυσκολίες, αναφέρονται ως αιτίες εξαναγκαστικών γάμων ή γάμων για οικονομικό όφελος.[39] Ορισμένες οικογένειες δίνουν τις κόρες τους σε γάμο ως τρόπο αποπληρωμής χρεών ή διατήρησης της κοινωνικής τους θέσης.[40] Τα νεαρά κορίτσια συχνά πιέζονται να παντρευτούν πρόωρα λόγω κοινωνικών προσδοκιών και αντιλήψεων περί «προστασίας» της τιμής και της ασφάλειάς τους ενώ εξαναγκαστικοί γάμοι μπορεί επίσης να προκύψουν μετά από εγκυμοσύνη, ακόμη και έπειτα από σεξουαλική κακοποίηση και έχουν αναφερθεί και περιπτώσεις απαγωγής γυναικών πριν τον γάμο οι οποίες οδήγησαν συχνά σε αναγκαστικό γάμο.[41]
155. Σύμφωνα με τις αρχές του Καμερούν, όπως αναφέρει το Voice of America (VOA) σε παλαιότερο δημοσίευμα (2020), 6 στα 10 κορίτσια αναγκάζονται να παντρευτούν πριν φτάσουν τα 16 τους χρόνια στις μουσουλμανικές κοινότητες, και στη χώρα συνολικά σχεδόν το ένα τρίτο των κοριτσιών έχουν τελέσει γάμο πριν φτάσουν 18 ετών.[42] Τον Ιούλιο του 2020, 300 ανύπαντρες μητέρες στο δυτικό Καμερούν βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για την πρακτική του καταναγκαστικού γάμου.[43] Οι περισσότερες διαδηλώτριες είχαν παντρευτεί άγνωστους άνδρες σε ηλικία 14 ετών και μερικές αποφάσισαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους με τα μωρά τους αφού οι σύζυγοί τους έφεραν στο σπίτι άλλες συζύγους.[44]
156. Συναφώς, από τις πληροφορίες που παρατέθηκαν ανωτέρω προκύπτει ότι οι καταναγκαστικοί γάμοι εξακολουθούν να αποτελούν υπαρκτό κοινωνικό φαινόμενο στο Καμερούν, συμπεριλαμβανομένων περιοχών της δυτικής περιφέρειας, όπου εντοπίζεται το χωριό Fotomena. Οι σχετικές πηγές καταγράφουν περιπτώσεις εξαναγκασμού γυναικών σε γάμο, άσκησης οικογενειακής και κοινωνικής πίεσης, καθώς και περιστατικά απαγωγής γυναικών που συνδέονται με πρακτικές καταναγκαστικού γάμου (U.S. Department of State, 2023 Country Reports on Human Rights Practices: Cameroon, Απρίλιος 2024· Organisation suisse d’aide aux réfugiés – OSAR, έκθεση Απριλίου 2023· UNFPA και Υπουργείο Ενδυνάμωσης των Γυναικών και Οικογένειας του Καμερούν, έκθεση 2024, δημοσίευση Δεκεμβρίου 2025).
157. Περαιτέρω, οι διαθέσιμες πληροφορίες καταγράφουν την έκταση της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας στη χώρα, καθώς και τις δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν τα θύματα κατά την αναζήτηση αποτελεσματικής προστασίας από τις αρμόδιες αρχές (Freedom House, Freedom in the World 2024: Cameroon· Human Rights Watch, έκθεση Ιουνίου 2026).
158. Οι πληροφορίες αυτές ενισχύουν την αντικειμενική ευλογοφάνεια του αρχικού σκέλους του ισχυρισμού της Αιτήτριας 2, καθότι καταδεικνύουν ότι περιστατικά εξαναγκασμού σε γάμο, σωματικής και σεξουαλικής βίας, καθώς και περιορισμένης αποτελεσματικότητας των μηχανισμών προστασίας, δεν είναι ασύμβατα με τις επικρατούσες συνθήκες στη χώρα καταγωγής της.
159. Εντούτοις, οι γενικές πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής δεν επιβεβαιώνουν αυτοτελώς ότι τα συγκεκριμένα περιστατικά έλαβαν χώρα εις βάρος της Αιτήτριας 2. Η αποδεικτική τους σημασία έγκειται στη συμβατότητα της αφήγησής της με το ευρύτερο κοινωνικό και θεσμικό περιβάλλον, σε συνδυασμό με την αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας των δηλώσεών της.
160. Αντιθέτως, ως προς το σκέλος της μεταγενέστερης και συνεχιζόμενης αναζήτησής της, δεν προκύπτουν από τις διαθέσιμες εξωτερικές πηγές συγκεκριμένα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι ο φερόμενος δράστης διαθέτει προσωπικές διασυνδέσεις ή δυνατότητα εντοπισμού της σε οποιαδήποτε περιοχή του Καμερούν.
161. Το γεγονός ότι οι παραδοσιακοί αρχηγοί ενδέχεται να ασκούν επιρροή στις τοπικές κοινότητες δεν αρκεί, χωρίς ειδικότερα στοιχεία, για τη συναγωγή συμπεράσματος ότι ο συγκεκριμένος αρχηγός διαθέτει πανεθνικό δίκτυο αναζήτησης ή ότι εξακολουθεί να ενδιαφέρεται προσωπικά για την Αιτήτρια 2 αρκετά έτη μετά τη διαφυγή της.
162. Επιπλέον, η έρευνα που περιλαμβάνεται στο προσχέδιο της απόφασης σχετικά με το χωριό Fotomena και την ταυτότητα του ανώτατου παραδοσιακού αρχηγού του δεν επιβεβαιώνει αφ' εαυτής την ταυτότητα του προσώπου που περιγράφει η Αιτήτρια 2 ως δράστη των επικαλούμενων περιστατικών. Το ζήτημα αυτό χρήζει προσεκτικής διάκρισης, ιδίως ενόψει της αναφοράς της Αιτήτριας 2 στην ηλικία του συγκεκριμένου προσώπου.
163. Ως προς το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας, το Freedom House στην 2024 έκθεσή του που αφορά στα γεγονότα του 2023 σημειώνει ότι περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και βιασμού είναι ευρέως διαδεδομένα και οι δράστες σπάνια διώκονται.[45]
164. Σύμφωνα με έκθεση της Human Rights Watch που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026, το Καμερούν δε διαθέτει ειδική νομοθεσία για την ενδοοικογενειακή βία.[46] Δεν αναγνωρίζει την ενδοοικογενειακή βία ως αυτοτελή κατηγορία εγκλήματος.[47] Η κυβέρνηση δικαιολογεί αυτή την προσέγγιση υποστηρίζοντας ότι η ενδοοικογενειακή βία ποινικοποιείται ήδη βάσει των διατάξεων του ποινικού κώδικα που απαγορεύουν τη σωματική επίθεση.[48] Το Καμερούν δε διαθέτει ολοκληρωμένη πολιτική ή εθνικές κατευθυντήριες γραμμές για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας.[49] Η απουσία μιας συντονισμένης και επαρκώς χρηματοδοτούμενης αντίδρασης έχει ως αποτέλεσμα οι αστυνομικές αρχές, οι δικαστικοί λειτουργοί, οι πάροχοι υπηρεσιών υγείας και οι κοινωνικοί λειτουργοί να μην είναι κατάλληλα εξοπλισμένοι ώστε να προλαμβάνουν την κακοποίηση, να προστατεύουν τα άτομα που έχουν επιβιώσει από αυτήν ή να διασφαλίζουν ότι οι δράστες λογοδοτούν για τις πράξεις τους.[50] Οι γυναίκες που προσπαθούν να αναζητήσουν βοήθεια συχνά έρχονται αντιμέτωπες με απαξιωτικές συμπεριφορές, πιέσεις να συμφιλιωθούν με τους κακοποιητές τους ή ακόμη και με την απροκάλυπτη παρεμπόδιση των προσπαθειών τους.[51] Οι επιβλαβείς κοινωνικές αντιλήψεις, οι οποίες κανονικοποιούν την ανδρική εξουσία και δικαιολογούν τη βία, ενισχύουν περαιτέρω αυτές τις θεσμικές αδυναμίες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον στο οποίο οι δράστες ενεργούν σχεδόν χωρίς να υφίστανται συνέπειες.[52]
165. Το Δικαστήριο προχώρησε περαιτέρω σε έρευνα σχετικά με το χωριό Fotomena. Το χωριό Fotomena εντοπίζεται στην δυτική περιοχή του Καμερούν, πλησίον της πόλης Fokoué καθώς και της κοινότητας Bawouwoua.[53] Ανήκει στην υποδιαίρεση Fokoué, στο διαμέρισμα Menoua.[54] O ανώτατος αρχηγός του χωριού Fotomena είναι ο S.M Tajeute Carole (Sa Majesté Tajeute Carole).[55] Σημειώνεται ότι δεν κατέστη εφικτός ο εντοπισμός, μέσω διαδικτυακής έρευνας, πρόσφατων πληθυσμιακών στοιχείων για το χωριό Fotomena, ενώ κατά την ακροαματική διαδικασία ερωτηθείσα η Αιτήτρια για το μέγεθος του χωριού αναφέρθηκε σε πληθυσμό περί των 500 ατόμων.
166. Κατά συνέπεια, η εξωτερική αξιοπιστία του αρχικού σκέλους του δεύτερου ουσιώδους ισχυρισμού κρίνεται επαρκώς ενισχυμένη από τις διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής, ενώ δεν προκύπτει αντίστοιχη εξωτερική επιβεβαίωση του ισχυρισμού περί συνεχιζόμενης προσωπικής αναζήτησης της Αιτήτριας 2 από τον φερόμενο δράστη.
167. Υπό το σύνολο των ανωτέρω δεδομένων, γίνεται αποδεκτός ο δεύτερος ουσιώδης ισχυρισμός κατά το μέρος που αφορά την εξαναγκαστική απομάκρυνση της Αιτήτριας 2, την κατακράτησή της στην κατοικία του αρχηγού του χωριού, τη σωματική και σεξουαλική κακοποίησή της, την αποβολή και τη διαφυγή της.
168. Αντιθέτως, δεν γίνεται αποδεκτό το επιμέρους σκέλος του ισχυρισμού περί συνεχιζόμενης αναζήτησής της από τον αρχηγό και διατήρησης ενεργού ενδιαφέροντος για τον εντοπισμό της μέχρι σήμερα, ελλείψει επαρκούς εσωτερικής συνοχής και συγκεκριμένων στοιχείων που να στηρίζουν τη σχετική εκδοχή.
169. Προχωρώντας στην αξιολόγηση της εσωτερικής αξιοπιστίας της Αιτήτριας 2 ως προς τον τρίτο ουσιώδη ισχυρισμό, ο οποίος αφορά τη φερόμενη συνάντησή της με φρουρό του αρχηγού του χωριού Fotomena στις μη ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές, στις 18.9.2021, το Δικαστήριο παρατηρεί τα ακόλουθα.
170. Η Αιτήτρια 2 υποστήριξε ότι, ενώ κατευθυνόταν προς την εργασία της, κοντά σε τέμενος, ένα όχημα σταμάτησε δίπλα της και από αυτό εξήλθε πρόσωπο, το οποίο αναγνώρισε ως φρουρό του αρχηγού. Σύμφωνα με την αφήγησή της, το πρόσωπο αυτό την απείλησε, ρωτώντας την για πόσο ακόμη θα εξακολουθούσε να κρύβεται και αναφέροντας ότι θα ενημέρωνε τον αρχηγό για τον τόπο διαμονής της. Ακολούθως, επέστρεψε στο όχημά του και αποχώρησε.
171. Η Αιτήτρια 2 προσδιόρισε συγκεκριμένη ημερομηνία και περιέγραψε τη βασική ακολουθία του περιστατικού. Εντούτοις, όταν κλήθηκε να εξηγήσει πώς ένας φρουρός από το χωριό Fotomena του Καμερούν βρέθηκε στις μη ελεγχόμενες περιοχές της Δημοκρατίας και κατόρθωσε να την εντοπίσει, δήλωσε ότι δεν γνώριζε τον λόγο της παρουσίας του εκεί ούτε εάν βρισκόταν στην περιοχή για επίσκεψη ή για άλλον σκοπό.
172. Περαιτέρω, η Αιτήτρια 2 δεν ήταν σε θέση να αναφέρει το όνομα του συγκεκριμένου προσώπου. Μολονότι η άγνοια του ονόματός του δεν αποκλείει την προηγούμενη αναγνώρισή του ως φρουρού, δεν παρασχέθηκαν επαρκείς διευκρινίσεις ως προς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ή τις περιστάσεις της προηγούμενης γνωριμίας τους, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί με μεγαλύτερη ασφάλεια η βεβαιότητα με την οποία προέβη στην αναγνώρισή του.
173. Πρόσθετο προβληματισμό δημιουργεί η περιγραφή της συμπεριφοράς του φερόμενου φρουρού. Ειδικότερα, παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με την Αιτήτρια 2, το πρόσωπο αυτό ενεργούσε για λογαριασμό του αρχηγού και την απείλησε ότι θα γνωστοποιούσε τον τόπο διαμονής της, δεν προέβη σε οποιαδήποτε περαιτέρω ενέργεια εναντίον της, αλλά αποχώρησε αμέσως.
174. Ερωτηθείσα σχετικά, η Αιτήτρια 2 διατύπωσε αρχικώς την εκτίμηση ότι ο φρουρός ενδεχομένως αποχώρησε για να αναζητήσει ενισχύσεις, επειδή βρισκόταν μόνος του. Ακολούθως, υποστήριξε ότι ενδεχομένως δεν προέβη σε κάποια ενέργεια επειδή δεν γνώριζε το ισχύον νομικό καθεστώς στην περιοχή.
175. Οι εξηγήσεις αυτές συνιστούν υποθέσεις της ίδιας και δεν στηρίζονται σε συγκεκριμένα περιστατικά τα οποία να είχε αντιληφθεί προσωπικά. Δεν αποκλείεται, ασφαλώς, ένα πρόσωπο να απευθύνει απειλές χωρίς να προβεί σε περαιτέρω ενέργειες. Εντούτοις, οι συγκεκριμένες απαντήσεις δεν αίρουν επαρκώς τα ερωτήματα που ανακύπτουν από την περιγραφή του περιστατικού, ιδίως ως προς την παρουσία του φερόμενου φρουρού στην Κύπρο και τις περιστάσεις υπό τις οποίες αυτός φέρεται να την εντόπισε.
176. Περαιτέρω, η Αιτήτρια 2 επιβεβαίωσε ότι επρόκειτο για τη μοναδική συνάντησή της με το συγκεκριμένο πρόσωπο και ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε μεταγενέστερη προσέγγιση ή απειλή από αυτό.
177. Σημειώνεται, επίσης, ότι η Αιτήτρια 2, όταν ερωτήθηκε σχετικά με τα γεγονότα που σημειώθηκαν κατά τη διαδρομή της προς τη Δημοκρατία, δεν αναφέρθηκε αυθορμήτως στο συγκεκριμένο περιστατικό, παρότι το παρουσίασε στη συνέχεια ως γεγονός ιδιαίτερης σημασίας για τον φόβο της. Όταν της επισημάνθηκε η παράλειψη, ζήτησε συγγνώμη, αναγνωρίζοντας το σχετικό σφάλμα. Η παράλειψη αυτή δεν αξιολογείται απομονωμένα ούτε θεωρείται αποφασιστική, δεδομένου ότι η ανάκληση και παρουσίαση γεγονότων κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης ενδέχεται να επηρεάζεται από τη διατύπωση των ερωτήσεων και τη χρονική απόσταση από τα περιστατικά. Συνεκτιμάται, ωστόσο, με τις λοιπές ελλείψεις της αφήγησης. Εξάλλου, καίτοι η ακόλουθη παρατήρηση άπτεται και της αξιολόγησης του μελλοντοστραφούς κινδύνου, παρατηρείται ότι μετά την είσοδό της στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές στις 20.9.2021, η Αιτήτρια 2 δεν ανέφερε οποιαδήποτε νέα προσέγγιση από τον φερόμενο φρουρό. Κατά τη δεύτερη διοικητική συνέντευξη δήλωσε ότι δεν είχε υποβάλει σχετική καταγγελία στην Αστυνομία, εξηγώντας ότι είχε αναφέρει το πρόβλημά της κατά την υποβολή της αίτησης διεθνούς προστασίας και ότι δεν αντιμετώπισε οποιοδήποτε περαιτέρω περιστατικό από το συγκεκριμένο πρόσωπο. Η μη υποβολή αστυνομικής καταγγελίας δεν αρκεί αφ' εαυτής για την αμφισβήτηση της αξιοπιστίας της Αιτήτριας 2. Ωστόσο, η απουσία οποιασδήποτε μεταγενέστερης ενέργειας ή απειλής περιορίζει την αποδεικτική σημασία του επικαλούμενου περιστατικού ως ένδειξης συνεχιζόμενης αναζήτησής της από τον αρχηγό.
178. Συνεκτιμώντας τα ανωτέρω, διαπιστώνεται ότι, παρά την αναφορά ορισμένων συγκεκριμένων στοιχείων, η αφήγηση της Αιτήτριας 2 παρουσιάζει ουσιώδη κενά ως προς την ταυτότητα και τη δυνατότητα αναγνώρισης του φερόμενου φρουρού, τις περιστάσεις παρουσίας και εντοπισμού της στις μη ελεγχόμενες περιοχές, καθώς και την εξέλιξη του περιστατικού. Οι ελλείψεις αυτές, αξιολογούμενες σωρευτικά, μειώνουν ουσιωδώς την εσωτερική αξιοπιστία του τρίτου ουσιώδους ισχυρισμού, χωρίς η κρίση αυτή να στηρίζεται στην παραδοχή ότι ένα τέτοιο περιστατικό θα ήταν αντικειμενικώς αδύνατο. Ως προς την εξωτερική αξιοπιστία, επισημαίνεται ότι η φερόμενη συνάντηση αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό προσωπικής φύσεως, το οποίο δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί άμεσα μέσω γενικών πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής. Κατά συνέπεια, κρίνεται ότι ο τρίτος ουσιώδης ισχυρισμός της Αιτήτριας 2 δεν στοιχειοθετείται επαρκώς και δεν γίνεται αποδεκτός.
179. Προχωρώντας στην εξατομικευμένη, de novo και ex nunc αξιολόγηση κινδύνου, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των αποδεκτών πραγματικών περιστατικών, τα προσωπικά χαρακτηριστικά των τριών Αιτητών, την ύπαρξη ανήλικου τέκνου, τον πραγματικό τόπο ενδεχόμενης επιστροφής και τις επικαιροποιημένες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής. Η αξιολόγηση διακρίνει μεταξύ της αναγνώρισης παρελθούσας δίωξης και της διαπίστωσης μελλοντικού βάσιμου φόβου δίωξης ή πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης.
180. Καταρχάς, ως προς το θρησκευτικό και εθνοτικό προφίλ, ο Αιτητής 1 ανήκει στην εθνοτική ομάδα Oroko, ενώ η Αιτήτρια 2 ανήκει στην εθνοτική ομάδα Bamileke. Αμφότεροι είναι χριστιανοί. Δεν επικαλέστηκαν προσωπική δίωξη αποκλειστικώς εξαιτίας της χριστιανικής πίστης τους. Η εθνοτική καταγωγή τους αξιολογείται, ωστόσο, υπό το πρίσμα των πληροφοριών για το Καμερούν, χωρίς να θεωρείται εκ προοιμίου αδιάφορη η ύπαρξη εθνοτικά προσδιορισμένης ρητορικής μίσους.
181. Σύμφωνα με εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, η χρήση του όρου Oroko για τον προσδιορισμό μιας εθνοτικής ομάδας είναι σχετικά πρόσφατη.[56] Τη δεκαετία που ακολούθησε την ανεξαρτησία του Καμερούν, το όνομα Oroko υιοθετήθηκε για να περιγράψει τους πληθυσμούς που κατοικούν στο μεγαλύτερο μέρος των διοικητικών διαιρέσεων Ndian και Meme, οι οποίες γεωγραφικά υπάγονται στη νοτιοδυτική περιφέρεια όπου διαβιούσε ο Αιτητής 1.[57] Η Oroko είναι μια σταθερή αυτόχθονη γλώσσα του Καμερούν και ανήκει στην οικογένεια γλωσσών Νίγηρα-Κονγκό.[58] Σημειώνεται ότι δεν ανευρέθησαν σχετικές πληροφορίες στις πλατφόρμες αναζήτησης ecoi-net, Refworld καθώς και στο διαδίκτυο αναφορικά με ενδεχόμενες διακρίσεις σε βάρος προσώπων εθνοτικής καταγωγής Oroko. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η ύπαρξη ή μη αυτών επιβεβαιώνεται ή δεν επιβεβαιώνεται σύμφωνα με το COI Report Methodology της EUAA. Δεν εντοπίζονται πηγές οι οποίες να καταδεικνύουν οποιουδήποτε είδους διακρίσεις εις βάρος της εν λόφω φυλής.
182. Όσον αφορά το θρησκευτικό προφίλ του Αιτητή 1 αναφέρονται οι εξής πληροφορίες. Όπως αναφέρεται στην 2023 έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών για τη θρησκευτική ελευθερία στο Καμερούν, δημοσιευθείσα τον Ιούνιο του 2024, η οποία επικαλείται τρίτες πηγές, το 2018, το 38,3% του πληθυσμού ήταν ρωμαιοκαθολικοί, το 25,5% προτεστάντες, το 6,9% ανήκε σε άλλα χριστιανικά δόγματα, το 24,4% ήταν μουσουλμάνοι, το 2,2% ανιμιστές, το 0,5% ανήκε σε άλλες θρησκείες και το 2,2% δεν είχε ταυτιζόταν με κάποιο θρήσκευμα.[59] Το πρόγραμμα Pew-Templeton Global Religious Futures του 2020 διαπίστωσε ότι το 38,3% των χριστιανών είναι καθολικοί και το 31,4% προτεστάντες.[60] Οι χριστιανοί κατοικούν κυρίως στις νότιες και δυτικές περιοχές της χώρας.[61] Η βορειοδυτική και νοτιοδυτική περιοχή είναι σε μεγάλο βαθμό προτεσταντική, ενώ οι νότιες, κεντρικές, ανατολικές, δυτικές καθώς και η περιοχή Littoral είναι κατά κύριο λόγο καθολικές.[62] Στον Άπω Βορρά, η Boko Haram και η ISIS-Δυτικής Αφρικής διαπράττουν τρομοκρατικές ενέργειες σε μια προσπάθεια, σύμφωνα με παρατηρητές, να επιβάλουν τις θρησκευτικές και πολιτικές τους πεποιθήσεις.[63] Αυτό έχει προκαλέσει τον φόβο στους χριστιανούς που διαβιούν εκεί.[64] Ωστόσο, η πόλη Douala, στην οποία ευλόγως αναμένεται να επιστρέψουν οι Αιτητές, δεν συγκαταλέγεται στις περιοχές του Καμερούν όπου, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής, οι χριστιανοί ενδέχεται να αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων. Συνεπώς, λαμβανομένης υπόψη της απουσίας οποιουδήποτε εξατομικευμένου ισχυρισμού περί δίωξης ή δυσμενούς μεταχείρισης λόγω της εθνοτικής καταγωγής ή του θρησκεύματος των Αιτητών, καθώς και των συνθηκών που επικρατούν στον αναμενόμενο τόπο επιστροφής τους δεν απορρέει οποιοσδήποτε κίνδυνος ένεκα αυτών.
183. Τα αυτά ισχύουν αναφορικά με το θρησκευτικών προφίλ των δύο Αιτητριών ως χριστιανών. Ως προς την εθνοτική καταγωγή της Αιτήτριας 2, επισημαίνεται συναφώς ότι Bamileke είναι μία από τις περίπου 90 εθνοτικές ομάδες της Δυτικής Αφρικής, που κατοικούν στην περιοχή των Bamileke στο Καμερούν.[65] Μιλούν μια γλώσσα που ανήκει στον κλάδο Benue-Congo της γλωσσικής οικογένειας Νίγηρα-Κονγκό.[66] Οι Bamileke βρίσκονται στη δυτική περιοχή του Καμερούν και συνορεύουν με το αγγλόφωνο Καμερούν.[67] Οι Bamileke αποτελούν βασικό στόχο ρητορικής μίσους στο Καμερούν, λόγω της πολιτικής τους υποστήριξης προς την αντιπολίτευση.[68] Η καταγωγή του ηγέτη της αντιπολίτευσης, Maurice Kamto, από την κοινότητα των Bamileke προσδίδει στην πολιτική αντιπαράθεση έντονη εθνοτική διάσταση, με αρνητικές συνέπειες για ολόκληρη την κοινότητα.[69]
184. Οι ανωτέρω πληροφορίες αποτυπώνουν το γενικό κοινωνικό και θρησκευτικό πλαίσιο και καταγράφουν, ειδικώς ως προς τους Bamileke, πολιτικοποιημένη εθνοτική ρητορική. Δεν τεκμηριώνουν, όμως, αφ’ εαυτών, ότι κάθε μέλος των ομάδων Oroko ή Bamileke, ή κάθε χριστιανός στο Καμερούν, αντιμετωπίζει πραγματικό και εξατομικευμένο κίνδυνο δίωξης. Εν προκειμένω, δεν διαπιστώθηκε συγκεκριμένη πολιτική δράση της Αιτήτριας 2 ή απόδοση σε αυτήν πολιτικών πεποιθήσεων λόγω της εθνοτικής της καταγωγής. Η κρίση αυτή συνεκτιμάται με τους λοιπούς ισχυρισμούς.
185. Ως προς τον Αιτητή 1, λαμβάνεται υπόψη ότι η τελευταία συνήθης διαμονή του βρισκόταν στη Mutengene, στη νοτιοδυτική περιφέρεια, ότι η αρχική αναχώρησή του έγινε για εκπαιδευτικούς και εργασιακούς λόγους, καθώς και ότι δημοσίευσε τραγούδι επικριτικού περιεχομένου για την κατάσταση στη χώρα του. Η ύπαρξη και δημοσίευση του τραγουδιού διακρίνεται από τον μη αυτομάτως αποδεικνυόμενο ισχυρισμό ότι οι κρατικές αρχές τον αναζητούν ενεργά. Συνεκτιμώνται οι δηλώσεις του για την περιορισμένη τοπική ποδοσφαιρική αναγνωρισιμότητα και την απουσία τεκμηριωμένου εντάλματος ή άλλης συγκεκριμένης κρατικής ενέργειας.
186. Ως προς την Αιτήτρια 2, έχουν γίνει αποδεκτά τα γεγονότα εξαναγκαστικής απομάκρυνσης, κατακράτησης, σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης, αποβολής και διαφυγής. Πρόκειται για ιδιαιτέρως σοβαρά γεγονότα που δεν υποβαθμίζονται από την απουσία πρόσφατων απειλών. Αποτελούν σοβαρή ένδειξη μελλοντικού κινδύνου, η οποία απαιτεί ειδική και αιτιολογημένη αξιολόγηση ως προς το κατά πόσον συντρέχουν επαρκείς λόγοι να θεωρηθεί ότι η προηγούμενη δίωξη δεν θα επαναληφθεί. Το Δικαστήριο συνεκτιμά ότι δεν έγινε αποδεκτή η φερόμενη διαρκής αναζήτησή της από τον αρχηγό, ότι παρέμεινε στη Douala επί μήνες χωρίς καταγεγραμμένη επίθεση και ότι μέλη της οικογένειάς της εξακολουθούν να διαμένουν εκεί. Η μη αποδοχή της συνάντησης με φρουρό στην Κύπρο δεν αναιρεί την προηγούμενη κακοποίηση.
187. Στην αξιολόγηση της δυνατότητας προστασίας από μη κρατικό φορέα δίωξης, η έλλειψη αποτελεσματικής κρατικής προστασίας δεν τεκμαίρεται μόνο από την ιδιότητα του δράστη ως παραδοσιακού αρχηγού. Απαιτείται εξέταση της πρακτικής διαθεσιμότητας, προσβασιμότητας και αποτελεσματικότητας της προστασίας για την Αιτήτρια 2, λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών για την έμφυλη βία και την ατιμωρησία, αλλά και των συγκεκριμένων περιστάσεων της περίπτωσής της.
188. Σύμφωνα με την 2026 έκθεση του ινστιτούτου Bertelsmann Stiftung, η οποία καλύπτει το διάστημα από 1 Φεβρουαρίου του 2023 έως 31 Ιανουαρίου του 2025, στο Καμερούν, όλα τα επίπεδα της κρατικής διοίκησης υπονομεύονται από τη διαφθορά.[70] Περιστατικά μικροδιαφθοράς είναι συνηθισμένα μεταξύ αστυνομικών, δικαστικών λειτουργών και υπαλλήλων των φορολογικών και τελωνειακών αρχών.[71]
189. Η 2024 έκθεση του Freedom House που καλύπτει τα γεγονότα του 2023 σημειώνει πως στο Καμερούν η διαφθορά είναι συστημική και η δωροδοκία αποτελεί συνηθισμένο φαινόμενο σε όλους τους τομείς, παρά τις πρωτοβουλίες για την καταπολέμησή της και την ύπαρξη της Εθνικής Επιτροπής Καταπολέμησης της Διαφθοράς (CONAC).[72] Τα δικαιώματα που σχετίζονται με τη δίκαιη διαδικασία και την τήρηση των νόμιμων εγγυήσεων προστατεύονται ανεπαρκώς.[73] Τα δικαιώματα που σχετίζονται με τη δίκαιη διαδικασία και την τήρηση των νόμιμων εγγυήσεων προστατεύονται ανεπαρκώς.[74]
190. Σύμφωνα με έρευνα δημοσιευθείσα τον Νοέμβριο του 2023 από το Afrobarometer, ένα παναφρικανικό, μη κομματικά προσκείμενο ερευνητικό δίκτυο δημοσκοπήσεων το οποίο παρέχει δεδομένα όσον αφορά τη δημοκρατία, τη διακυβέρνηση και την ποιότητα ζωής των πολιτών στην Αφρική, λιγότερο από το ένα τρίτο των Καμερουνέζων θεωρεί ότι η αστυνομία λειτουργεί γενικά με επαγγελματισμό και σέβεται τα δικαιώματα όλων των πολιτών.[75] Η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών πιστεύει ότι «οι περισσότεροι» ή «όλοι» οι αστυνομικοί είναι διεφθαρμένοι.[76] Επιπλέον, μεταξύ όσων ήρθαν σε επαφή με την αστυνομία κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους, περισσότεροι από τους μισούς αναφέρουν ότι αναγκάστηκαν να καταβάλουν δωροδοκία, είτε για να λάβουν βοήθεια είτε για να αποφύγουν προβλήματα.[77] Τέλος, η πλειονότητα των Καμερουνέζων θεωρεί ότι η κυβέρνηση επιτελεί ανεπαρκές έργο όσον αφορά τη μείωση της εγκληματικότητας.[78]
191. Συγκεκριμένα σε σχέση με τη δυνατότητα πρόσβασης των γυναικών στην κρατική προστασία, έκθεση της Human Rights Watch, η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026 καταγράφει πως, ορισμένες γυναίκες, οι οποίες συνομίλησαν με ερευνητές, ανέφεραν ότι όταν επιχείρησαν να καταγγείλουν περιστατικά βίας στην αστυνομία ή να αναζητήσουν δικαίωση μέσω των δικαστηρίων, τους συνέστησαν να σταματήσουν να επιδιώκουν την εξέταση των καταγγελιών τους ή τις κατηγόρησαν ότι οι ίδιες έφεραν ευθύνη για την κακοποίηση που υπέστησαν.[79] Ορισμένες αντιμετώπισαν αντίποινα από τους συζύγους τους μετά την επικοινωνία τους με τις αρχές, ενώ άλλες φοβούνταν να καταγγείλουν τη βία, επειδή οι δράστες είχαν στενές σχέσεις με αστυνομικούς ή τοπικούς αξιωματούχους.[80]
192. Οι γυναίκες που επιδιώκουν να λάβουν τη νομική συνδρομή την οποία δικαιούνται για οποιαδήποτε διαφορά, συμπεριλαμβανομένων του διαζυγίου, της διανομής περιουσίας, των κληρονομικών ζητημάτων κ.λπ., αντιμετωπίζουν πολυάριθμα εμπόδια στην πρόσβασή τους σε αυτήν.[81] Τα εμπόδια αυτά περιλαμβάνουν την έλλειψη ενημέρωσης, καθώς και την ανεπαρκή γνώση των αρμόδιων υπαλλήλων σχετικά με τις ισχύουσες νομικές διατάξεις και τις διαθέσιμες υπηρεσίες για τα θύματα.[82] Επιπλέον, ορισμένοι υπάλληλοι προβάλλουν παράλογες απαιτήσεις από τις επιζώσες προκειμένου να αποδείξουν ότι πληρούν τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση νομικής συνδρομής.[83] Παράλληλα, η ανεπαρκής χρηματοδότηση της νομικής συνδρομής και οι ελλείψεις στους μηχανισμούς εποπτείας οδηγούν σε αναποτελεσματικότητα και δημιουργούν διαδικαστικά εμπόδια που δυσχεραίνουν περαιτέρω την πρόσβαση των γυναικών στη δικαιοσύνη.[84]
193. Από τις ανωτέρω πληροφορίες χώρας καταγωγής προκύπτει ότι, παρά την ύπαρξη θεσμικών μηχανισμών προστασίας και πρόσβασης στη δικαιοσύνη, οι γυναίκες στο Καμερούν αντιμετωπίζουν σημαντικά πρακτικά και θεσμικά εμπόδια κατά την αναζήτηση κρατικής προστασίας έναντι περιστατικών έμφυλης βίας, ιδίως λόγω της διαφθοράς, της ανεπαρκούς ανταπόκρισης των αρμόδιων αρχών, των κοινωνικών αντιλήψεων και των δυσχερειών πρόσβασης σε αποτελεσματική νομική συνδρομή. Οι διαπιστώσεις αυτές δεν μπορούν να παραγνωριστούν κατά την αξιολόγηση της περίπτωσης της Αιτήτριας 2, η οποία έχει επικαλεστεί προηγούμενη σοβαρή κακοποίηση από μη κρατικό φορέα δίωξης, ήτοι παραδοσιακό αρχηγό. Εντούτοις, η αξιολόγηση της δυνατότητας κρατικής προστασίας δεν μπορεί να περιοριστεί στη γενικότερη κατάσταση που επικρατεί στη χώρα, αλλά απαιτεί συνεκτίμηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του φερόμενου φορέα δίωξης, της πραγματικής έκτασης της επιρροής του και του τόπου στον οποίο η Αιτήτρια ευλόγως αναμένεται να εγκατασταθεί. Εν προκειμένω, λαμβάνεται υπόψη ότι, σύμφωνα με τις δηλώσεις της ίδιας της Αιτήτριας 2, ο προηγούμενος φορέας δίωξής της ήταν παραδοσιακός αρχηγός κοινότητας περίπου 500 κατοίκων, εγκατεστημένης σε περιοχή γεωγραφικά απομακρυσμένη από τη Douala, η οποία αποτελεί μεγάλο αστικό κέντρο και βρίσκεται εκτός της περιοχής της άμεσης τοπικής του επιρροής. Μολονότι η ιδιότητά του ως παραδοσιακού αρχηγού ενδέχεται να του προσδίδει κοινωνική ισχύ και επιρροή εντός της κοινότητάς του, δεν προκύπτουν από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία συγκεκριμένες ενδείξεις ότι η επιρροή αυτή εκτείνεται και στη Douala ή ότι ο ίδιος διαθέτει εκεί τέτοιες διασυνδέσεις με τις αστυνομικές, διοικητικές ή δικαστικές αρχές, ώστε να μπορεί να παρεμποδίσει την πρόσβαση της Αιτήτριας 2 σε κρατική προστασία. Ούτε η γενικότερη διαφθορά και οι διαπιστωμένες αδυναμίες των μηχανισμών προστασίας αρκούν, αφ' εαυτών, για να συναχθεί ότι κάθε ενδεχόμενη προσφυγή της Αιτήτριας στις αρμόδιες αρχές της Douala θα ήταν εκ προοιμίου αναποτελεσματική. Από την άλλη, η απουσία αποδεδειγμένων διασυνδέσεων του συγκεκριμένου προσώπου δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με διαπίστωση ότι οι αρχές θα παρείχαν αποτελεσματική προστασία, δεδομένων ιδίως των καταγεγραμμένων εμποδίων που αντιμετωπίζουν τα θύματα έμφυλης βίας. Συνεκτιμώντας, ωστόσο, τη γεωγραφικά περιορισμένη εμβέλεια της εξουσίας που προκύπτει από τις δηλώσεις της Αιτήτριας, την απουσία επαρκώς τεκμηριωμένης δυνατότητας άσκησης επιρροής του φερόμενου φορέα δίωξης στη Douala, καθώς και τη μη αποδοχή των ισχυρισμών περί μεταγενέστερης αναζήτησής της, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν τεκμηριώνεται, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, ότι η Αιτήτρια 2 θα στερούνταν εξαιτίας της ιδιότητας ή της επιρροής του εν λόγω προσώπου τη δυνατότητα να αποταθεί στις αρμόδιες κρατικές αρχές στον προτεινόμενο τόπο εγκατάστασής της. Η διαπίστωση αυτή συνεκτιμάται με τα λοιπά στοιχεία της υπόθεσης κατά την εξέταση τόσο του μελλοντικού κινδύνου δίωξης όσο και της διαθεσιμότητας αποτελεσματικής προστασίας, χωρίς να παραγνωρίζονται οι διαρθρωτικές αδυναμίες που αναδεικνύονται από τις ανωτέρω πληροφορίες χώρας καταγωγής.
194. Ως προς την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο όπου ευλόγως αναμένεται να επιστρέψουν οι Αιτητές, ήτοι στην πόλη Douala, επισημαίνονται τα ακόλουθα. Καταρχάς, διευκρινίζεται ότι η Douala εξετάζεται ως τόπος επιστροφής και για τον Αιτητή 1, μολονότι δεν αποτελεί τόπο προηγούμενης συνήθους διαμονής του. Τούτο διότι η σύντροφός του, Αιτήτρια 2, διέμενε προηγουμένως στην εν λόγω πόλη, όπου εξακολουθούν να διαμένουν μέλη της οικογένειάς της, ενώ, σύμφωνα με τις δηλώσεις του ίδιου του Αιτητή 1, στη Douala έχουν πλέον μετεγκατασταθεί και η μητέρα και άλλα μέλη της δικής του οικογένειας. Περαιτέρω, λαμβάνεται υπόψη ότι οι περιοχές προηγούμενης διαμονής του Αιτητή 1 βρίσκονται στη νοτιοδυτική περιφέρεια του Καμερούν, όπου εξακολουθεί να εκδηλώνεται η αγγλόφωνη κρίση,[85] σε αντίθεση με τη Douala, η οποία υπάγεται στην Παράκτια Περιφέρεια (Littoral Region) και χρήζει διακριτής αξιολόγησης ως προς τις επικρατούσες συνθήκες ασφαλείας. Συναφώς, συνεκτιμάται ότι ο Αιτητής 1, ερωτηθείς κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία αναφορικά με το ενδεχόμενο εγκατάστασής του στη Douala, δεν προέβαλε συγκεκριμένα περιστατικά ή εξατομικευμένα στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι θα αντιμετώπιζε κίνδυνο στην εν λόγω πόλη, πέραν των γενικότερων αναφορών του στην αναγνωρισιμότητά του λόγω της προηγούμενης ενασχόλησής του με το ποδόσφαιρο και της δημοσιοποίησης τραγουδιών με επικριτικό προς την κυβέρνηση περιεχόμενο, ισχυρισμοί οι οποίοι έχουν ήδη αξιολογηθεί ανωτέρω. Υπό τα δεδομένα αυτά, και λαμβανομένης υπόψη της προοπτικής κοινής εγκατάστασης των Αιτητών ως οικογενειακής μονάδας, το Δικαστήριο κρίνει σκόπιμο να εξετάσει ειδικότερα τις συνθήκες ασφαλείας στη Douala, σε αντιδιαστολή προς εκείνες της νοτιοδυτικής περιφέρειας, καθώς και κατά πόσον η εγκατάστασή τους στην εν λόγω πόλη είναι ασφαλής, προσβάσιμη και εύλογη υπό το πρίσμα των ιδιαίτερων προσωπικών και οικογενειακών τους περιστάσεων.
195. Ως προς την κατάσταση ασφαλείας γενικότερα στo Καμερούν, το War Watch [πρώην Rule of Law in Armed Conflicts project (RULAC)] της Ακαδημίας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Γενεύης, στην επισκόπησή του για το Καμερούν αναφέρει ότι η μη διεθνής ένοπλη σύρραξη μεταξύ του Καμερούν και των αυτονομιστών της Αμπαζονίας ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο 2017 στις βορειοδυτικές και νοτιοδυτικές περιοχές και περιλαμβάνει πολλαπλές ένοπλες ομάδες που επιδιώκουν μια ανεξάρτητη Αμπαζονία.[86] Το Καμερούν βρίσκεται επίσης σε μη διεθνή ένοπλη σύρραξη με την οργάνωση Boko Haram.[87]
196. Όπως αναφέρει έκθεση της CEDOCA, με τελευταία ενημέρωση τον Ιούνιο του 2025, η βία περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό στις αγγλόφωνες περιοχές της χώρας και είναι εντονότερη στα βορειοδυτικά απ’ ό,τι στα νοτιοδυτικά.[88] Οι αυτονομιστικές ομάδες είναι πιο δραστήριες σε αγροτικές, απομακρυσμένες και υπανάπτυκτες περιοχές.[89] Σποραδικά περιστατικά έχουν σημειωθεί και στις γαλλόφωνες περιοχές που συνορεύουν με τις αγγλόφωνες περιοχές, στην περιοχή Littoral και στην δυτική περιοχή.[90]
197. Καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν διαπράξει εξωδικαστικές εκτελέσεις και εκτεταμένη σεξουαλική και έμφυλη βία, ενώ έχουν πυρπολήσει χωριά των αγγλόφωνων περιοχών.[91] Οι ένοπλοι αυτονομιστές έχουν επίσης σκοτώσει, απαγάγει και τρομοκρατήσει πληθυσμούς, ενώ σταδιακά εδραιώνουν τον έλεγχό τους σε μεγάλα τμήματα των αγγλόφωνων περιοχών.[92]
198. Η προαναφερθείσα έκθεση της CEDOCA σημειώνει πως η έμφυλη βία διαπράττεται και από τις δύο πλευρές.[93] Σύμφωνα με παρατηρητές, οι δράστες των παραβιάσεων παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ατιμώρητοι.[94]
199. Σύμφωνα με την κατάσταση αναφοράς (situation report) του οργανισμού OCHA με περίοδο αναφοράς μεταξύ 1 Απριλίου και 30 Ιουνίου του 2026, η ανθρωπιστική κατάσταση στις βορειοδυτικές και νοτιοδυτικές περιοχές παρέμεινε ιδιαίτερα κρίσιμη, χαρακτηριζόμενη από επιθέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών στη σύγκρουση, απαγωγές με σκοπό την καταβολή λύτρων, αυθαίρετες συλλήψεις, την πληθώρα παράνομων σημείων ελέγχου και την απαίτηση παράνομων πληρωμών, οδοφράγματα, καθώς και επιδείνωση των ζητημάτων προστασίας.[95] Οι συγκρούσεις μεταξύ των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας (SSF) και των μη κρατικών ένοπλων ομάδων συνεχίστηκαν σε αρκετές διοικητικές διαιρέσεις.[96] Επισημαίνεται ότι η Douala, όπου εν προκειμένω, αναμένεται να επιστρέψουν οι Αιτητές δεν υπάγεται στις περιοχές όπου μαίνεται η αγγλόφωνη κρίση.
200. Ειδικώς ως προς την πόλη της Douala, επισημαίνεται ότι αυτή βρίσκεται στη νοτιοανατολική ακτή των εκβολών του ποταμού Wouri, στις ακτές του Ατλαντικού Ωκεανού, περίπου 130 μίλια (210 χλμ.) δυτικά της Yaoundé.[97] Η Douala συνιστά την οικονομική πρώτευσα της χώρας[98] και είναι γαλλόφωνη.[99] Συνιστά την πρωτεύουσα της περιοχής Littoral.[100] Λόγω της κατάστασης ασφαλείας, έχει παρατηρηθεί αύξηση μετακινήσεων πληθυσμιακών ομάδων προς την περιοχή Littoral και την πόλη Douala, καθώς η σύγκρουση έχει παγιωθεί και η μαζική εισροή πληθυσμών έχει συγκεντρωθεί εκεί.[101]
201. Σύμφωνα με πρόσφατα αριθμητικά δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 14.10.2026), στην περιοχή Littoral όπου εντοπίζεται η πόλη Douala, καταγράφηκαν 14 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 20 θάνατοι.[102] Σημειώνεται πως σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ο πληθυσμός της Douala ανέρχεται σε 3,747,138 κατοίκους.[103]
202. Η ποσοτική αντιπαραβολή των καταγεγραμμένων περιστατικών πολιτικής βίας στη νοτιοδυτική περιφέρεια και στην περιοχή Littoral αποτελεί ένδειξη σημαντικής γεωγραφικής διαφοροποίησης της έντασης της βίας. Η σύγκριση δεν είναι απολύτως ομοειδής, δεδομένου ότι τα στοιχεία αφορούν διαφορετικές διοικητικές ενότητες και ότι ο πληθυσμός που αναφέρεται για τη Douala δεν είναι ο πληθυσμός ολόκληρης της Littoral. Συνεπώς, οι αριθμοί δεν επιτρέπουν αυτοτελώς τον υπολογισμό ακριβούς συγκρίσιμου ατομικού κινδύνου, αλλά συνεκτιμώνται μαζί με τα ποιοτικά δεδομένα και τις συγκεκριμένες συνθήκες της Douala.
203. Ως προς τη δυνατότητα εγκατάστασης στη Douala, πρέπει να εξετασθεί διαδοχικά εάν οι Αιτητές μπορούν να μεταβούν εκεί με ασφάλεια και νομιμότητα, εάν δεν αντιμετωπίζουν βάσιμο φόβο δίωξης ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης στην πόλη αυτή, εάν υπάρχει πραγματική πρόσβαση σε προστασία όπου απαιτείται, και εάν είναι εύλογο να αναμένεται η εγκατάστασή τους εκεί υπό το φως της οικογενειακής σύνθεσης, της ηλικίας του τέκνου, της γλωσσικής επάρκειας, της επαγγελματικής εμπειρίας, της δυνατότητας βιοπορισμού και του συγγενικού δικτύου.
204. Εν προκειμένω, η Αιτήτρια 2 έχει ήδη διαμείνει στη Douala κατά το παρελθόν και διαθέτει εκεί συγγενικούς δεσμούς, με την ίδια να διατηρεί επικοινωνία με την οικογένειά της. Η παραμονή της χωρίς αναφερόμενη επίθεση συνιστά στοιχείο προς συνεκτίμηση, όχι όμως αμάχητο τεκμήριο μελλοντικής ασφάλειας. Για τον Αιτητή 1, η Douala συνδέεται με τη σημερινή εγκατάσταση της οικογένειάς του και με δυνατότητα υποστήριξης, παρά το ότι η προηγούμενη διαμονή του εντοπίζεται στην αγγλόφωνη νοτιοδυτική περιφέρεια. Η συγκεκριμένη μεταβολή του τόπου εγκατάστασης της μητέρας του είναι ουσιώδης για τη ρεαλιστικότητα της εσωτερικής μετεγκατάστασης.
205. Η πόλη Yaoundé εξετάζεται επικουρικώς ως εναλλακτικός τόπος εγκατάστασης των Αιτητών, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τις ανωτέρω πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής, παρουσιάζει ανάλογες συνθήκες ασφαλείας με εκείνες που επικρατούν στη Douala.
206. Η Yaoundé είναι η πρωτεύουσα του Καμερούν και βρίσκεται στο νότιο-κεντρικό τμήμα της χώρας.[104] Η Yaoundé είναι κυρίως γαλλόφωνη και έχει περισσότερο διοικητικό και πολιτικό χαρακτήρα, όπως αναφέρεται σε έκθεση της CEDOCA, με τελευταία ενημέρωση τον Ιούνιο του 2025.[105] Υπάγεται στην κεντρική περιοχή της χώρας.[106]
207. Σύμφωνα με την ως άνω έκθεση της CEDOCA, η οποία επικαλείται τρίτη πηγή, παρότι πολλοί εκτοπισμένοι αναζητούν καταφύγιο στην περιοχή καταγωγής τους, ένας σημαντικός αριθμός εξακολουθεί να μετακινείται προς την κεντρική περιοχή, την περιοχή Littoral και τη δυτική περιοχή του Καμερούν.[107]
208. Σύμφωνα με δημοσίευμα εθνικού ειδησεογραφικού πρακτορείου του Μαΐου 2026, στη Yaoundé πραγματοποιήθηκε επί δεκαπέντε ημέρες εκτεταμένη επιχείρηση ασφαλείας από την Εθνική Χωροφυλακή σε περιοχές με υψηλή εγκληματικότητα με στόχο την σύλληψη υπόπτων και την εξάρθρωση εγκληματικών δικτύων που δρούσαν στις συγκεκριμένες περιοχές.[108] Στη Yaoundé έχουν επίσης καταγραφεί περιστατικά καταστολής διαδηλώσεων[109] και περιστατικά σωματικών συγκρούσεων μεταξύ οδηγών μοτοσικλετών και δημοτικών αστυνομικών.[110]
209. Όσον αφορά τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες στη Yaoundé παρατίθενται οι κάτωθι πληροφορίες.
210. Σύμφωνα με την 2026 Global Monitor έκθεση για το Καμερούν που δημοσιεύθηκε από την MobiliseYourCity, μία παγκόσμια συνεργασία που υποστηρίζει πόλεις και χώρες αναπτυσσόμενων οικονομιών και χωρών με αναδυόμενες οικονομίες, με στόχο τη μετατροπή του σχεδιασμού για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα σε συγκεκριμένες επενδύσεις και δράσεις,[111] μετά τη στέγαση και τη διατροφή, οι μεταφορές αποτελούν την τρίτη μεγαλύτερη κατηγορία δαπανών για τους κατοίκους της Yaoundé, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το 11% των δαπανών των νοικοκυριών.[112] Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την πόλη, όπου οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες είναι εξαιρετικά έντονες: το μέσο εισόδημα του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού είναι περισσότερο από επτά φορές υψηλότερο από εκείνο του φτωχότερου 20%.[113]
211. Το Famine Early Warning Systems Network (FEWS NET) αναφέρει σε έκθεσή του που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2024 ότι η παρουσία των εσωτερικά εκτοπισμένων στη Yaoundé και Douala εντείνει τον ανταγωνισμό για τις περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης και την κοινωνική στήριξη που είναι διαθέσιμη στους φτωχούς αστικούς πληθυσμούς, περιορίζοντας περαιτέρω τις δυνατότητες απόκτησης εισοδήματος τόσο για τα φτωχά νοικοκυριά του πληθυσμού υποδοχής όσο και για τα νοικοκυριά των προσφύγων.[114] Περαιτέρω, στις αστικές περιοχές, και ιδιαίτερα στη Yaoundé και τη Douala, όπου τα νοικοκυριά βασίζονται όλο τον χρόνο στην αγορά τροφίμων από τις τοπικές αγορές για να καλύψουν τις διατροφικές τους ανάγκες, οι υψηλές τιμές των βασικών τροφίμων και των μη διατροφικών ειδών περιορίζουν την αγοραστική δύναμη των φτωχών αστικών νοικοκυριών.[115]
212. Παρατίθενται περαιτέρω για σκοπούς πληρότητας της έρευνας ποσοτικά δεδομένα για τη Yaoundé. Σύμφωνα με πρόσφατα αριθμητικά δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 14.10.2026), στην κεντρική περιοχή όπου εντοπίζεται η πόλη Yaoundé, καταγράφηκαν 5 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκε 1 θάνατος.[116] Σημειώνεται πως σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2026 ο πληθυσμός της Yaoundé ανέρχεται σε 3,674,849 κατοίκους.[117]
213. Συναφώς, επισημαίνεται ότι οι Αιτητές, ερωτηθέντες κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου ακροαματική διαδικασία αναφορικά με το ενδεχόμενο μετεγκατάστασής τους στη Yaoundé, δεν προέβαλαν οποιονδήποτε πρόσθετο ή αυτοτελή ισχυρισμό περί κινδύνου, πέραν όσων είχαν ήδη επικαλεστεί σε σχέση με τις προσωπικές τους περιστάσεις και οι οποίοι έχουν αξιολογηθεί ανωτέρω. Περαιτέρω, λαμβάνεται υπόψη ότι, σε αντίθεση με τη Douala, την οποία η Αιτήτρια 2 ισχυρίζεται ότι γνωρίζει ο προηγούμενος φορέας δίωξής της ως τόπο διαμονής της, δεν προκύπτει ότι ο τελευταίος γνωρίζει οποιαδήποτε συγκεκριμένη διεύθυνση ή τόπο ενδεχόμενης εγκατάστασής της στη Yaoundé. Από την άλλη, διαπιστώνεται ότι κανένας από τους Αιτητές δεν διαθέτει οικογενειακό ή άλλο υποστηρικτικό δίκτυο στην εν λόγω πόλη. Το στοιχείο αυτό συνεκτιμάται κατά την εξέταση του εύλογου χαρακτήρα της μετεγκατάστασής τους, χωρίς, ωστόσο, να παραγνωρίζεται ότι αμφότεροι διαθέτουν οικογενειακό δίκτυο εντός της χώρας καταγωγής τους, με τα μέλη του οποίου, σύμφωνα με τις δηλώσεις τους, διατηρούν επικοινωνία και καλές σχέσεις. Η ύπαρξη του εν λόγω δικτύου, μολονότι δεν συνεπάγεται αφ' εαυτής τη δυνατότητα παροχής ουσιαστικής υποστήριξης στη Yaoundé, αποτελεί στοιχείο που πρέπει να συνεκτιμηθεί, σε συνδυασμό με τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές περιστάσεις των Αιτητών, καθώς και τις ανάγκες της ανήλικης Αιτήτριας 3, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον η εγκατάστασή τους στην εν λόγω πόλη συνιστά ασφαλή και εύλογη εναλλακτική δυνατότητα.
214. Ως προς την ανήλικη Αιτήτρια 3, το βέλτιστο συμφέρον της αποτελεί πρωταρχικό στοιχείο της εξέτασης, με ιδιαίτερη συνεκτίμηση της ηλικίας της, της εξάρτησής της από τους γονείς, της ενότητας της οικογένειας, της ανάγκης σταθερού περιβάλλοντος, της πρόσβασης σε υγεία και εκπαίδευση και της δυνατότητας ασφαλούς στέγασης και διαβίωσης. Το γεγονός ότι θα επιστρέψει με αμφότερους τους γονείς της είναι ουσιώδες, αλλά δεν εξαντλεί την εξέταση του συμφέροντός της.
215. Ως προς το ανήλικό τέκνο του Αιτητή και της Αιτήτριας 2 και επίσης Αιτήτρια 3 στην, σύμφωνα με τον 1968 Κώδικα Ιθαγένειας του Καμερούν, η απόκτηση ιθαγένειας είναι δυνατή λόγω καταγωγής, εάν το τέκνο έχει γεννηθεί από Καμερουνέζους γονείς, λόγω γέννησης στο έδαφος του Καμερούν, μέσω γάμου, πολιτογράφησης και δήλωσης.[118]
216. Αναφορικά με τη δυνατότητα πρόσβασης σε εκπαίδευση παρατίθενται οι κάτωθι πληροφορίες που προέκυψαν μέσω έρευνας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.
217. Σύμφωνα με έκθεση της UNESCO, δημοσιευθείσα το 2026, στο Καμερούν, το 41% των παιδιών ηλικίας 5 ετών είναι εγγεγραμμένα στην εκπαίδευση, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον υπο-περιφερειακό μέσο όρο της Κεντρικής Αφρικής, αλλά χαμηλότερο από τους μέσους όρους των χωρών χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος και των χωρών της υποσαχάριας Αφρικής.[119] Κατά τα τελευταία 15 χρόνια διακρίνονται δύο διαφορετικές τάσεις: αρχικά, μια περίοδος επέκτασης, κατά την οποία το ποσοστό αυξήθηκε από 41% το 2008 σε 52% το 2015, και στη συνέχεια μια εξίσου απότομη πτώση, με το ποσοστό να επανέρχεται στο 41% έως το 2018 και να παραμένει έκτοτε στάσιμο.[120] Παρότι ο αριθμός των παιδιών ηλικίας 5 ετών που είναι εγγεγραμμένα στην εκπαίδευση παραμένει στάσιμος από το 2017, το ποσοστό των παιδιών ηλικίας 5 ετών που φοιτούν στην εκπαίδευση και είναι πράγματι εγγεγραμμένα στην προσχολική εκπαίδευση (αντί να ξεκινούν πρόωρα τη φοίτησή τους στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση) αυξήθηκε από 52% το 2017 σε 68% το 2024.[121] Ως εκ τούτου, ο αριθμός των παιδιών ηλικίας 5 ετών που είναι εγγεγραμμένα στην προσχολική εκπαίδευση αυξήθηκε κατά 39% κατά την εν λόγω περίοδο.[122] Ωστόσο, τα δεδομένα υποδηλώνουν επίσης ότι το ποσοστό του συνόλου των παιδιών ηλικίας 5 ετών που φοιτούν στην προσχολική εκπαίδευση είναι χαμηλότερο από 30%.[123]
218. Τα δημόσια σχολεία επιβάλλουν ετήσια δίδακτρα ύψους 7.500 φράγκων CFA (13,40 δολαρίων ΗΠΑ) ενώ τα δίδακτρα στα ιδιωτικά σχολεία μπορεί να είναι 15 έως 20 φορές υψηλότερα, σύμφωνα με την ίδια έκθεση, η οποία επικαλείται τρίτες πηγές.[124] Περαιτέρω, «συχνά προκύπτουν και πρόσθετες έκτακτες δαπάνες για τη χρηματοδότηση της απασχόλησης προσωρινών εκπαιδευτικών, την προμήθεια εκπαιδευτικού υλικού ή την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών».[125] Το 2021, το κόστος της προσχολικής εκπαίδευσης ανερχόταν κατά μέσο όρο σε 19.600 φράγκα CFA για τα δημόσια σχολεία, σε 47.000 φράγκα CFA για τα ιδιωτικά σχολεία θρησκευτικού χαρακτήρα και σε 74.500 φράγκα CFA για τα ιδιωτικά σχολεία μη θρησκευτικού χαρακτήρα, το οποίο καθιστά την πρόσβαση στην προσχολική εκπαίδευση ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς περίπου το 40% του πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας.[126] Σύμφωνα με έτερες πηγές στις οποίες γίνεται παραπομπή στην ως άνω έκθεση, οι ιδιωτικοί πάροχοι προσχολικής εκπαίδευσης συγκεντρώνονται κυρίως στις αστικές περιοχές, οι οποίες συγκεντρώνουν το 70% των μαθητών της προσχολικής εκπαίδευσης, ενώ αντιστοιχούν μόλις στο 58% του πληθυσμού.[127]
219. Οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση υπολείπονταν των διεθνών σημείων αναφοράς, κυμαινόμενες από το 2017 σε επίπεδα λίγο κάτω από το 3% του ΑΕΠ και περίπου στο 14% των συνολικών δημόσιων δαπανών.[128] Πρόσφατα, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να αυξήσει το μερίδιο της εκπαίδευσης στις τρέχουσες δημόσιες δαπάνες, εξαιρουμένων των δαπανών για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, κατά 2,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το επίπεδο του 2022.[129] Παράλληλα, δεσμεύτηκε να αυξήσει το μερίδιο των δαπανών για την προσχολική και την πρωτοβάθμια εκπαίδευση.[130]
220. Αναφορικά με την πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη στο Καμερούν με έμφαση στη Douala αναφέρονται τα κάτωθι. Σύμφωνα με την 2026 έκθεση του ινστιτούτου Bertelsmann Stiftung, η οποία καλύπτει το διάστημα από 1 Φεβρουαρίου του 2023 έως 31 Ιανουαρίου του 2025, το Καμερούν δαπανά λιγότερο από το 5% του ΑΕΠ για το σύστημα υγείας και απαιτεί την καταβολή τελών από τους χρήστες στο σημείο παροχής της υπηρεσίας.[131] Η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, ιδιαίτερα χωρίς ασφάλιση, είναι απαγορευτική για τους περισσότερους.[132] Οι περισσότεροι Καμερουνέζοι βασίζονται σε άτυπους μηχανισμούς κοινωνικής ασφάλειας, όπως οι οικογενειακές δομές, τα δίκτυα αλληλεγγύης και τα θρησκευτικά ιδρύματα.[133]
221. Σύμφωνα με μελέτη του Ιουνίου 2025 η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Plos One και είχε ως στόχο την αξιολόγηση της άμεσης διαχείρισης των παιδιατρικών επειγόντων περιστατικών μέσω της εκ των υστέρων ανάκτησης του κόστους περίθαλψης στο Douala Laquintinie Hospital, η μέση δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες υγείας κατά τη διάρκεια της νοσηλείας ανερχόταν σε 141 δολάρια ΗΠΑ (εύρος: 52,4–385,9 δολάρια ΗΠΑ), ενώ για το 65,5% των ασθενών η δαπάνη κυμαινόταν από 84,9 έως 166,5 δολάρια ΗΠΑ.[134]
222. Η ίδια μελέτη αναφέρει, επικαλούμενη τρίτες πηγές, πως το ποσοστό φτώχειας στο Καμερούν παραμένει υψηλό, έχοντας παραμείνει στάσιμο γύρω στο 40% από το 2001.[135] Το ποσοστό ανεργίας ανήλθε σε 15,5% το 2014 και στη συνέχεια μειώθηκε στο 6,1% το 2021, ενώ το ποσοστό υποαπασχόλησης εκτιμήθηκε σε 65,0% το 2021.[136] Παρά την αναπροσαρμογή του εγγυημένου κατώτατου διεπαγγελματικού μισθού το 2023, στα 41.875 φράγκα CFA (69,7 δολάρια ΗΠΑ), αυτός εξακολουθούσε να μην επαρκεί για την κάλυψη των δαπανών υγειονομικής περίθαλψης.[137] Το επίπεδο των ιδιωτικών δαπανών των νοικοκυριών για την υγεία (68%) παραμένει υψηλό και υπερβαίνει κατά πολύ το πρότυπο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (15–20%), τον μέσο όρο των χωρών της υποσαχάριας Αφρικής (33%), καθώς και τα αντίστοιχα ποσοστά χωρών με παρόμοιο εισόδημα.[138]
223. Έτερη μελέτη του Ιουλίου 2025 καταγράφει ότι η πόλη της Douala είναι οργανωμένη σε οκτώ υγειονομικές περιφέρειες.[139] Η Douala διαθέτει το 17% του συνόλου των υγειονομικών μονάδων της χώρας και συγκεντρώνει το 76% των υγειονομικών μονάδων της περιοχής Littoral.[140] Ωστόσο, η αφθονία αυτή των υπηρεσιών υγείας δεν εγγυάται ότι είναι εύκολα προσβάσιμες σε όλα τα νοικοκυριά, ανεξάρτητα από το βιοτικό τους επίπεδο και την περιοχή στην οποία κατοικούν και δεν διασφαλίζει ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες είναι καλής ποιότητας.[141] Η κατανομή των υγειονομικών μονάδων στη Douala κυριαρχείται σε μεγάλο βαθμό από τον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος αντιπροσωπεύει το 94% των υγειονομικών μονάδων, ενώ ο δημόσιος τομέας καλύπτει μόλις το 6%.[142] Αντιστοιχεί περίπου ένα δημόσιο κέντρο υγείας ανά 55.245 κατοίκους.[143] Η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη στη Douala περιορίζεται από το υψηλό κόστος των ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας και τον υπερβολικό συνωστισμό στα υποστελεχωμένα δημόσια κέντρα υγείας, γεγονός που αναδεικνύει τις ελλείψεις του δημόσιου συστήματος υγείας.[144] Επίσης, οι ανισότητες μεταξύ οργανωμένων και μη οργανωμένων περιοχών της Douala επηρεάζουν την πρόσβαση των κατοίκων σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.[145] Σε αντίθεση με τις οργανωμένες συνοικίες της Douala, οι άτυπες και υποβαθμισμένες περιοχές χαρακτηρίζονται από ανεπαρκές οδικό δίκτυο, γεγονός που δυσχεραίνει σημαντικά την πρόσβαση των κατοίκων στις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης.[146] Στη Douala, το 72,1% των αρχηγών νοικοκυριών δεν διαθέτει σταθερή και καλά αμειβόμενη εργασία, ενώ η πλειονότητα εξαρτάται από τον άτυπο τομέα.[147] Παράλληλα, μόνο ένα μικρό ποσοστό του εργατικού δυναμικού έχει υψηλότερα εισοδήματα, γεγονός που δυσχεραίνει την πρόσβαση των κατοίκων στις υπηρεσίες υγείας.[148]
224. Προχωρώντας στη συνολική και εξατομικευμένη αξιολόγηση των προσωπικών και οικογενειακών περιστάσεων των Αιτητών, με ιδιαίτερη έμφαση στο βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης Αιτήτριας 3, το Δικαστήριο λαμβάνει καταρχάς υπόψη ότι η τελευταία αναμένεται να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής της συνοδευόμενη από αμφότερους τους γονείς της, με τους οποίους διατηρεί στενούς οικογενειακούς δεσμούς και οι οποίοι θα εξακολουθήσουν να έχουν την ευθύνη της φροντίδας, της ανατροφής, της προστασίας και της κάλυψης των καθημερινών της αναγκών. Συνεπώς, η ενδεχόμενη επιστροφή δεν συνεπάγεται διάσπαση της οικογενειακής ενότητας ή αποχωρισμό της ανήλικης από οποιονδήποτε εκ των γονέων της. Περαιτέρω, λαμβάνεται υπόψη ότι αμφότεροι οι γονείς της βρίσκονται σε παραγωγική ηλικία, είναι ικανοί προς εργασία και διαθέτουν προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία, χωρίς να προκύπτει οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας ή άλλη προσωπική περίσταση που να περιορίζει ουσιωδώς την ικανότητά τους προς βιοπορισμό. Επιπροσθέτως, τόσο ο Αιτητής 1 όσο και η Αιτήτρια 2 διατηρούν οικογενειακό και υποστηρικτικό δίκτυο στη Douala, αποτελούμενο από συγγενικά τους πρόσωπα με τα οποία, σύμφωνα με τις δηλώσεις τους, εξακολουθούν να επικοινωνούν και να διατηρούν καλές σχέσεις. Μολονότι η ύπαρξη του εν λόγω δικτύου δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι θα τους παρασχεθεί οικονομική ή υλική συνδρομή, συνιστά εντούτοις ουσιώδες στοιχείο κατά την αξιολόγηση των πραγματικών δυνατοτήτων αρχικής εγκατάστασης και κοινωνικής επανένταξής τους. Υπό το φως των ανωτέρω, και παρά τις διαπιστωθείσες κοινωνικοοικονομικές δυσχέρειες στη χώρα καταγωγής, εκτιμάται ότι οι Αιτητές 1 και 2 διαθέτουν εύλογες δυνατότητες αναζήτησης και εξεύρεσης βιοποριστικής απασχόλησης, εξασφάλισης στέγασης και σταδιακής κάλυψης των βασικών αναγκών της οικογένειάς τους, περιλαμβανομένων εκείνων της ανήλικης θυγατέρας τους. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται, επίσης, στο γεγονός ότι η Αιτήτρια 3 δεν παρουσιάζει, σύμφωνα με τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, αναπηρία ή άλλη ειδική ανάγκη που να απαιτεί εξειδικευμένη ιατρική παρακολούθηση ή ιδιαίτερες συνθήκες φροντίδας. Ως προς την πρόσβασή της σε υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης, αναγνωρίζεται ότι οι διαθέσιμες υποδομές και το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών στο Καμερούν ενδέχεται να υπολείπονται εκείνων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εντούτοις, η εξέταση των προϋποθέσεων διεθνούς προστασίας δεν προϋποθέτει την εξασφάλιση ισοδύναμων κοινωνικοοικονομικών συνθηκών ή υπηρεσιών αντίστοιχης ποιότητας με εκείνες που παρέχονται στη χώρα υποδοχής, αλλά την εκτίμηση κατά πόσον οι πραγματικές συνθήκες στις οποίες αναμένεται να διαβιώσει η ανήλικη, υπό το πρίσμα των ιδιαίτερων περιστάσεών της, συνεπάγονται βάσιμο φόβο δίωξης ή πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Ειδικότερα, όπως έχει διευκρινίσει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κατά την εξέταση κινδύνου αντίθετου προς το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ λόγω ανεπαρκούς ιατρικής περίθαλψης, το κρίσιμο κριτήριο δεν συνίσταται στην ισοδυναμία του επιπέδου περίθαλψης μεταξύ του κράτους απομάκρυνσης και του κράτους επιστροφής, αλλά στην επάρκεια, καταλληλότητα και πραγματική προσβασιμότητα της διαθέσιμης περίθαλψης, υπό το πρίσμα των ιδιαίτερων περιστάσεων του ενδιαφερομένου (βλ. Α. Paposhvili κατά Βελγίου, Τμήμα Ευρείας Συνθέσεως, προσφυγή αρ. 41738/10, 13.12.2016, §§ 189–190). Συναφώς, η ύπαρξη γενικότερων ελλείψεων ή οικονομικών εμποδίων στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης δεν αρκεί, αφ' εαυτής, για τη θεμελίωση δικαιώματος επικουρικής προστασίας, ελλείψει των απαιτούμενων προϋποθέσεων υπαγωγής στις σχετικές διατάξεις, όπως προκύπτει και από τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση M’Bodj, C‑542/13. Η διαπίστωση αυτή δεν απαλλάσσει, ωστόσο, το Δικαστήριο από την υποχρέωση αυτοτελούς εξέτασης του βέλτιστου συμφέροντος της ανήλικης και των πραγματικών συνεπειών της επιστροφής της. Εν προκειμένω, συνεκτιμώντας σωρευτικά τη διατήρηση της οικογενειακής ενότητας, την παρουσία και των δύο γονέων της, την ικανότητά τους προς εργασία, την προηγούμενη επαγγελματική τους εμπειρία, την ύπαρξη οικογενειακού δικτύου στον προτεινόμενο τόπο εγκατάστασης, την απουσία ιδιαίτερων προβλημάτων υγείας της ανήλικης, καθώς και τις πληροφορίες για τις επικρατούσες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες στη Douala, το Δικαστήριο καταλήγει ότι, παρά τις αναμενόμενες δυσχέρειες προσαρμογής και πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες, δεν προκύπτουν επαρκείς εξατομικευμένες ενδείξεις ότι η Αιτήτρια 3 θα στερηθεί στην πράξη τη δυνατότητα κάλυψης των στοιχειωδών αναγκών διαβίωσης, υγειονομικής περίθαλψης και εκπαίδευσης ή ότι θα εκτεθεί σε συνθήκες ακραίας υλικής στέρησης ή μεταχείρισης που να υπερβαίνουν το απαιτούμενο όριο σοβαρότητας για την ενεργοποίηση της διεθνούς προστασίας. Ως εκ τούτου, υπό τα συγκεκριμένα πραγματικά δεδομένα, η επιστροφή της από κοινού με τους γονείς της στη Douala δεν προκύπτει ότι θα την εξέθετε σε πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης, ενώ το βέλτιστο συμφέρον της έχει ληφθεί υπόψη ως πρωταρχικό στοιχείο της παρούσας εξατομικευμένης αξιολόγησης.
225. Ειδικότερα, η απόφαση του ΔΕΕ της 18ης Δεκεμβρίου 2014, M’Bodj, C‑542/13, ECLI:EU:C:2014:2452, σκέψεις 35–41, διακρίνει τη σοβαρή βλάβη που συνδέεται με συμπεριφορά φορέα βλάβης από τη δυσμενή κατάσταση που απορρέει από γενικές ανεπάρκειες του συστήματος υγείας, ελλείψει σκόπιμης αποστέρησης θεραπείας.
226. Υπό το φως των ανωτέρω, και κατόπιν συνολικής και εξατομικευμένης αξιολόγησης των ισχυρισμών και των προσωπικών περιστάσεων των τριών Αιτητών, το Δικαστήριο καταλήγει ότι δεν στοιχειοθετείται βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης, κατά την έννοια των άρθρων 3, 9 και 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347. Ειδικότερα, ως προς τον Αιτητή 1, δεν προκύπτει ότι η εθνοτική του καταγωγή, το θρήσκευμά του, η προηγούμενη ενασχόλησή του με το ποδόσφαιρο ή η δημοσιοποίηση τραγουδιών με επικριτικό προς την κυβέρνηση περιεχόμενο τον εκθέτουν, κατά τον χρόνο εξέτασης της υπόθεσης, σε πραγματικό και εξατομικευμένο κίνδυνο δίωξης στον τόπο όπου ευλόγως αναμένεται να επιστρέψει. Η επικαλούμενη αναγνωρισιμότητά του και ο ισχυρισμός περί αναζήτησής του από τις αρχές έχουν ήδη αξιολογηθεί ανωτέρω, χωρίς να προκύπτουν επαρκή στοιχεία που να θεμελιώνουν ενεστώτα κίνδυνο στοχοποίησής του στη Douala. Ως προς την Αιτήτρια 2, το Δικαστήριο έχει συνεκτιμήσει ιδιαιτέρως τα αποδεκτά περιστατικά καταναγκαστικής ένωσης, περιορισμού της ελευθερίας και σεξουαλικής και σωματικής κακοποίησής της, τα οποία, λόγω της φύσης και της σοβαρότητάς τους, δύνανται να συνιστούν πράξεις δίωξης, ιδίως σε συνάρτηση με το φύλο και τη συμμετοχή σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα. Εντούτοις, η προηγούμενη δίωξη, μολονότι αποτελεί σοβαρή ένδειξη για την αξιολόγηση μελλοντικού κινδύνου (άρθρο 4 παράγραφος 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347), δεν οδηγεί αυτομάτως στην αναγνώριση της προσφυγικής ιδιότητας, εφόσον, βάσει των ιδιαίτερων περιστάσεων της υπόθεσης και της αξιολόγησης της δυνατότητας ασφαλούς εγκατάστασης στη Douala, προκύπτουν επαρκείς λόγοι για τους οποίους δεν αναμένεται επανάληψη της επικαλούμενης μεταχείρισης. Συναφώς, λαμβάνονται υπόψη η παρέλευση σημαντικού χρονικού διαστήματος από τα επίμαχα περιστατικά, η μη αποδοχή των ισχυρισμών περί μεταγενέστερης αναζήτησής της και η απουσία επαρκών ενδείξεων ότι ο προηγούμενος φορέας δίωξης διαθέτει την πρόθεση και την πραγματική δυνατότητα εντοπισμού και στοχοποίησής της στον προτεινόμενο τόπο εγκατάστασης. Ως προς την ανήλικη Αιτήτρια 3, δεν προκύπτει αυτοτελής ισχυρισμός δίωξης ή εξατομικευμένος κίνδυνος συνδεόμενος με οποιονδήποτε από τους προβλεπόμενους στο άρθρο 10 του Κανονισμού λόγους. Η περίπτωσή της έχει, εντούτοις, εξεταστεί αυτοτελώς, με πρωταρχική συνεκτίμηση του βέλτιστου συμφέροντός της. Κατά συνέπεια, δεν δικαιολογείται η αναγνώριση οποιουδήποτε εκ των τριών Αιτητών ως πρόσφυγα.
227. Ούτε προκύπτει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις υπαγωγής των Αιτητών στο καθεστώς επικουρικής προστασίας, σύμφωνα με το άρθρο 15 στοιχεία α) και β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347. Ειδικότερα, δεν υφίστανται στοιχεία από τα οποία να συνάγεται ότι οποιοσδήποτε εκ των Αιτητών αντιμετωπίζει πραγματικό κίνδυνο θανατικής ποινής ή εκτέλεσης σε περίπτωση επιστροφής του στο Καμερούν. Ομοίως, από τη συνολική αξιολόγηση των προσωπικών τους περιστάσεων δεν τεκμηριώνεται πραγματικός κίνδυνος υποβολής τους σε βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία στη Douala. Ως προς την Αιτήτρια 2, η σοβαρότητα της κακοποίησης που υπέστη στο παρελθόν δεν παραγνωρίζεται, πλην όμως, για τους λόγους που αναλύθηκαν ανωτέρω, δεν διαπιστώνεται επαρκώς τεκμηριωμένος μελλοντικός κίνδυνος επανάληψης ανάλογης μεταχείρισης στον συγκεκριμένο τόπο επιστροφής. Περαιτέρω, ως προς την ανήλικη Αιτήτρια 3, οι διαπιστωθείσες δυσχέρειες πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης, καθώς και οι γενικότερες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες στη χώρα καταγωγής, έχουν συνεκτιμηθεί υπό το πρίσμα της ιδιαίτερης ευαλωτότητάς της ως παιδιού. Εντούτοις, λαμβανομένων υπόψη της απουσίας ιδιαίτερων προβλημάτων υγείας, της αναμενόμενης επιστροφής της με αμφότερους τους γονείς της, της ικανότητάς τους προς εργασία και της ύπαρξης οικογενειακού δικτύου στη Douala, δεν προκύπτει ότι θα εκτεθεί σε συνθήκες διαβίωσης οι οποίες, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, πληρούν το απαιτούμενο όριο σοβαρότητας για την υπαγωγή στο άρθρο 15 στοιχείο β). Συναφώς, σύμφωνα με τη νομολογία του ΔΕΕ, και ειδικότερα την απόφαση της 18ης Δεκεμβρίου 2014, M’Bodj, C‑542/13, ECLI:EU:C:2014:2452, σκέψεις 35–40, οι γενικές ελλείψεις του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης δεν συνιστούν, αυτές καθαυτές, σοβαρή βλάβη ικανή να θεμελιώσει επικουρική προστασία, ελλείψει των απαιτούμενων στοιχείων καταλογισμού της βλάβης σε φορέα αυτής.
228. Περαιτέρω, ως προς το άρθρο 15 στοιχείο γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, η εξέταση του ενδεχόμενου πραγματικού κινδύνου σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης βίας σε κατάσταση διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης πραγματοποιείται με βάση τις αντικειμενικές συνθήκες που επικρατούν στον τόπο επιστροφής, σε συνάρτηση με τις ιδιαίτερες προσωπικές περιστάσεις των ενδιαφερομένων. Σύμφωνα με την απόφαση ΔΕΕ της 17ης Φεβρουαρίου 2009, Elgafaji, C‑465/07, ECLI:EU:C:2009:94, σκέψη 43, όσο μεγαλύτερος είναι ο βαθμός αδιάκριτης βίας τόσο λιγότερο απαιτείται ο αιτητής να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω στοιχείων που προσιδιάζουν στην προσωπική του κατάσταση. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ο βαθμός αδιάκριτης βίας ενδέχεται να είναι τόσο υψηλός ώστε κάθε άμαχος που επιστρέφει στην οικεία περιοχή να διατρέχει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης λόγω και μόνον της παρουσίας του εκεί. Η αξιολόγηση αυτή απαιτεί τη συνεκτίμηση όλων των κρίσιμων ποιοτικών και ποσοτικών παραγόντων, σύμφωνα και με την απόφαση της 10ης Ιουνίου 2021, CF και DN, C‑901/19, ECLI:EU:C:2021:472. Περαιτέρω, ως προς την έννοια της εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, το ΔΕΕ διευκρίνισε, με την απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C‑285/12, ECLI:EU:C:2014:39, σκέψεις 27–28, ότι αυτή αφορά κατάσταση κατά την οποία οι τακτικές δυνάμεις κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους.
229. Εφαρμόζοντας τις ανωτέρω αρχές στην υπό κρίση περίπτωση, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες χώρας καταγωγής που παρατέθηκαν ανωτέρω, περιλαμβανομένων των στοιχείων της ACLED, από τις οποίες προκύπτει ουσιώδης διαφοροποίηση της κατάστασης ασφαλείας μεταξύ της νοτιοδυτικής περιφέρειας του Καμερούν, όπου εξακολουθεί να εκδηλώνεται η αγγλόφωνη κρίση, και της πόλης Douala, η οποία υπάγεται στην Παράκτια Περιφέρεια (Littoral Region). Η ύπαρξη ένοπλης σύρραξης στη νοτιοδυτική περιφέρεια δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι αντίστοιχες συνθήκες επικρατούν και στη Douala. Από τις διαθέσιμες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής δεν προκύπτει ότι στην πόλη Douala, η οποία υπάγεται στην περιφέρεια Littoral του Καμερούν, υφίσταται κατάσταση διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, κατά την έννοια της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση Diakité, C‑285/12, σκέψεις 27–28. Μολονότι καταγράφονται περιστατικά βίας και ανασφάλειας, οι ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ κυβερνητικών δυνάμεων και αποσχιστικών ομάδων εντοπίζονται κυρίως στις νοτιοδυτικές και βορειοδυτικές περιφέρειες (Northwest και Southwest). Επικουρικώς, από την ειδικότερη αξιολόγηση των πληροφοριών για τον τελευταίο αυτό τόπο δεν διαπιστώνεται επίπεδο αδιάκριτης βίας τέτοιας έντασης ώστε να υφίστανται ουσιώδεις λόγοι να θεωρηθεί ότι κάθε άμαχος που επιστρέφει εκεί διατρέχει πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης λόγω και μόνον της παρουσίας του. Περαιτέρω, από την εξατομικευμένη εξέταση των Αιτητών δεν προκύπτουν πρόσθετοι παράγοντες που να τους εκθέτουν σε αυξημένο κίνδυνο λόγω των ιδιαίτερων προσωπικών τους χαρακτηριστικών. Ειδικότερα, έχουν συνεκτιμηθεί η προηγούμενη διαμονή του Αιτητή 1 στη νοτιοδυτική περιφέρεια, η εθνοτική του καταγωγή, οι επικαλούμενες πολιτικές του δραστηριότητες, η προηγούμενη κακοποίηση της Αιτήτριας 2, καθώς και η ανηλικότητα της Αιτήτριας 3, χωρίς να προκύπτει, από τα στοιχεία αυτά, πραγματικός κίνδυνος σοβαρής και προσωπικής απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής τους ακεραιότητας στη Douala. Συνεπώς, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις υπαγωγής τους στο άρθρο 15 στοιχείο γ) του Κανονισμού.
230. Επικουρικώς, ως προς τη δυνατότητα εγκατάστασης των Αιτητών στη Douala και, εναλλακτικά, στη Yaoundé, λαμβάνονται υπόψη τόσο οι συνθήκες ασφαλείας και η δυνατότητα ασφαλούς και νόμιμης πρόσβασης στις εν λόγω πόλεις όσο και ο εύλογος χαρακτήρας της εγκατάστασής τους, υπό το πρίσμα των προσωπικών και οικογενειακών τους περιστάσεων. Ειδικότερα, οι Αιτητές 1 και 2 είναι ενήλικοι, ικανοί προς εργασία, διαθέτουν προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία και διατηρούν οικογενειακούς δεσμούς στη χώρα καταγωγής τους. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο γεγονός ότι αμφότεροι διαθέτουν συγγενικά πρόσωπα στη Douala, με τα οποία εξακολουθούν να επικοινωνούν και να διατηρούν καλές σχέσεις, γεγονός που δύναται να διευκολύνει την αρχική εγκατάσταση και κοινωνική επανένταξή τους. Ως προς την ανήλικη Αιτήτρια 3, συνεκτιμάται πρωτίστως το βέλτιστο συμφέρον της, η ανάγκη διατήρησης της οικογενειακής ενότητας, η ηλικία και η ιδιαίτερη ευαλωτότητά της, καθώς και οι πραγματικές δυνατότητες πρόσβασης σε στέγαση, υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση. Η ανήλικη αναμένεται να επιστρέψει συνοδευόμενη από αμφότερους τους γονείς της, οι οποίοι θα εξακολουθήσουν να έχουν την ευθύνη της φροντίδας και της προστασίας της. Μολονότι αναγνωρίζονται οι κοινωνικοοικονομικές δυσχέρειες που ενδέχεται να αντιμετωπίσει η οικογένεια, δεν προκύπτουν επαρκείς εξατομικευμένες ενδείξεις ότι οι συνθήκες εγκατάστασής της στη Douala θα καθιστούσαν αδύνατη την κάλυψη των στοιχειωδών αναγκών της ή θα την εξέθεταν σε πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Ως εκ τούτου, υπό το φως των συγκεκριμένων περιστάσεων, η Douala κρίνεται ως ασφαλής και εύλογος τόπος εγκατάστασης των τριών Αιτητών, ενώ η Yaoundé εξετάζεται επικουρικώς ως εναλλακτική δυνατότητα, λαμβανομένης υπόψη και της απουσίας άμεσου οικογενειακού δικτύου στην τελευταία αυτή πόλη.
231. Τέλος, ως προς τις αποφάσεις επιστροφής των Αιτητών, το Δικαστήριο εξετάζει αυτοτελώς την τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των κρίσιμων περιστάσεων κατά τον χρόνο της παρούσας κρίσης και, ιδίως, την κατάσταση ασφαλείας στον τόπο επιστροφής, τους προσωπικούς ισχυρισμούς των Αιτητών, την προηγούμενη κακοποίηση της Αιτήτριας 2, την οικογενειακή τους κατάσταση και το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης Αιτήτριας 3. Συναφώς, λαμβάνεται υπόψη η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 17ης Οκτωβρίου 2024, Ararat, C‑156/23, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50–51, καθώς και η απόφαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2025, Adrar, C‑313/25 PPU, ECLI:EU:C:2025:647, ιδίως σκέψεις 60–66, αναφορικά με την υποχρέωση συνεκτίμησης της αρχής της μη επαναπροώθησης κατά την εξέταση της νομιμότητας αποφάσεων επιστροφής. Εν προκειμένω, από τη συνολική και εξατομικευμένη αξιολόγηση των ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχείων δεν προκύπτει οποιοσδήποτε πρόσθετος κίνδυνος αντίθετος προς την αρχή της μη επαναπροώθησης, πέραν όσων έχουν ήδη εξεταστεί και αναλυθεί ανωτέρω.
232. Κατά συνέπεια, κατόπιν συνολικής συνεκτίμησης των αποδεκτών πραγματικών περιστατικών, των διαθέσιμων πληροφοριών για τη χώρα καταγωγής, των προσωπικών περιστάσεων εκάστου των Αιτητών και του βέλτιστου συμφέροντος της ανήλικης Αιτήτριας 3, το Δικαστήριο καταλήγει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αναγνώρισής τους ως προσφύγων ή υπαγωγής τους στο καθεστώς επικουρικής προστασίας. Ούτε προκύπτει, υπό τα συγκεκριμένα δεδομένα, αυτοτελές κώλυμα επιστροφής τους, ιδίως απορρέον από την αρχή της μη επαναπροώθησης.
Ως εκ τούτου, οι παρούσες συνεκδικαζόμενες προσφυγές απορρίπτονται και οι προσβαλλόμενες αποφάσεις τροποποιούνται ως ανωτέρω, με έξοδα €1000 υπέρ των Καθ’ ων η αίτηση.
Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
[1] Σημειώνεται ότι κατά τη διοικητική εξέταση του αιτήματος διεθνούς προστασίας των Αιτητριών 2 και 3 εκείνες αναφέρονται ως Αιτήτρια 1 και 2 αντίστοιχα.
[2] Ως προς τους δείκτες αξιοπιστίας (λεπτομέρεια, συνοχή, ευλογοφάνεια) Evidence and credibility assessment in the context of the Common European Asylum System Judicial analysis Second edition,
EUAA https://euaa.europa.eu/publications/judicial-analysis-evidence-and-credibility-context-common-european-asylum-system [ημερομηνία πρόσβασης 18.11.2025], σ. 120-134.
UNHCR Handbook on Procedures and Criteria for Determining Refugee Status
[3] Ελεύθερη απόδοση στην ελληνική γλώσσα του περιεχομένου των στίχων που καταγράφονται στο βίντεο: «Γεννήθηκα εδώ, στον ίδιο τόπο, στο Καμερούν, που από το 1982 έχει το ίδιο πρόσωπο στην εξουσία. Ο Biya έχει σκοτώσει τόσους πολλούς ανθρώπους. Πολλοί άνθρωποι πέθαναν εξαιτίας αυτής της κυβέρνησης και των κυβερνητών της. […] Ό,τι σπέρνεις, θερίζεις. Λέω στη νεολαία ότι χρειαζόμαστε αλλαγή. […] Ο Biya είναι αποτυχημένος. Η κυβέρνηση αυτή προκαλεί αρνητικά συναισθήματα. […] Κενές υποσχέσεις και διαψευσμένα όνειρα· πρέπει να πούμε όχι σε αυτή την κατάσταση». Η απόδοση είναι ελεύθερη, καθώς ορισμένοι στίχοι δεν διακρίνονται πλήρως.
[4] USDOS, 2023 Country Reports on Human Rights Practices: Cameroon, 23 Απριλίου 2024, https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/02/528267-CAMEROON-2023-HUMAN-RIGHTS-REPORT.pdf, σελ. 19 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[5] USDOS, 2023 Country Reports on Human Rights Practices: Cameroon, 23 Απριλίου 2024, https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/02/528267-CAMEROON-2023-HUMAN-RIGHTS-REPORT.pdf, σελ. 22 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[6] USDOS, 2023 Country Reports on Human Rights Practices: Cameroon, 23 Απριλίου 2024, https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/02/528267-CAMEROON-2023-HUMAN-RIGHTS-REPORT.pdf, σελ. 22 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[7] Human Rights Watch, World Report 2024, Cameroon Events of 2023, https://www.hrw.org/world-report/2024/country-chapters/cameroon (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[8] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 10 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[9] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 10 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[10] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 10 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[11] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 10 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[12] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 10 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[13] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 10 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[14] OMCT, Global Torture Index 2025: Cameroon Factsheet, https://fln.dk/media/dq3fhusv/411-260323-cameroun-omct-world-organisation-against-torture-global-torture-index-2025-cameroon-udgivet-juni-2025-sitecore-10032026.pdf, σελ. 6 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[15] OMCT, Global Torture Index 2025: Cameroon Factsheet, https://fln.dk/media/dq3fhusv/411-260323-cameroun-omct-world-organisation-against-torture-global-torture-index-2025-cameroon-udgivet-juni-2025-sitecore-10032026.pdf, σελ. 6 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[16] Human Rights Watch, Decree in Cameroon Unjustifiably Censors Free Speech, 23 Ιουλίου 2024, https://www.hrw.org/news/2024/07/23/decree-cameroon-unjustifiably-censors-free-speech (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[17] Human Rights Watch, Decree in Cameroon Unjustifiably Censors Free Speech, 23 Ιουλίου 2024, https://www.hrw.org/news/2024/07/23/decree-cameroon-unjustifiably-censors-free-speech (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[18] Freedom House, Freedom in the World 2024 – Cameroon, https://freedomhouse.org/country/cameroon/freedom-world/2024 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[19] Freedom House, Freedom in the World 2024 – Cameroon, https://freedomhouse.org/country/cameroon/freedom-world/2024 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[20] Open Observatory of Network Interference (OONI), About, https://ooni.org/about/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[21] OONI, Cameroon blocked social media amid post-election protests, 7 Νοεμβρίου 2025, https://explorer.ooni.org/findings/2025-cameroon-blocked-social-media-amid-post-election-protests (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[22] Access Now, #KeepItOn: We urge authorities in Cameroon to safeguard open and secure internet access during elections, 8 Οκτωβρίου 2025, τελευταία ενημέρωση 4 Αυγούστου 2026, https://www.accessnow.org/press-release/keepiton-authorities-in-cameroon-safeguard-open-internet-during-elections-en/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[23] Access Now, #KeepItOn: We urge authorities in Cameroon to safeguard open and secure internet access during elections, 8 Οκτωβρίου 2025, τελευταία ενημέρωση 4 Αυγούστου 2026, https://www.accessnow.org/press-release/keepiton-authorities-in-cameroon-safeguard-open-internet-during-elections-en/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[24] CIPESA, State of Internet Freedom in Cameroon 2019, Ιανουάριος 2020, https://cipesa.org/wp-content/files/State-of-Internet-Freedom-in-Cameroon-2019.pdf, σελ. 12 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[25] REPUBLIQUE DU CAMEROUN, LOI N°2010/012 DU 21 DECEMBRE 2010 RELATIVE A LA CYBERSECURITE ET LA CYBERCRIMINALITE AU CAMEROUN, https://www.minpostel.gov.cm/images/Les_textes/Lois/Loi_2010-012_cybersecurite_cybercriminalite.pdf, άρθρο 78, σελ. 26 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[26] Human Rights Watch, Social Media Activist Arrested in Cameroon over Social Media Posts, 29 Ιουλίου 2024, https://www.hrw.org/news/2024/07/29/social-media-activist-arrested-cameroon-over-social-media-posts (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[27] Human Rights Watch, Social Media Activist Arrested in Cameroon over Social Media Posts, 29 Ιουλίου 2024, https://www.hrw.org/news/2024/07/29/social-media-activist-arrested-cameroon-over-social-media-posts (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[28] Human Rights Watch, Artist Rearrested in Cameroon, 3 Ιουλίου 2024, https://www.hrw.org/news/2024/07/03/artist-rearrested-cameroon (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[29] Human Rights Watch, Artist Rearrested in Cameroon, 3 Ιουλίου 2024, https://www.hrw.org/news/2024/07/03/artist-rearrested-cameroon (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[30] Human Rights Watch, Artist Rearrested in Cameroon, 3 Ιουλίου 2024, https://www.hrw.org/news/2024/07/03/artist-rearrested-cameroon (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[31] Human Rights Watch, Artist Rearrested in Cameroon, 3 Ιουλίου 2024, https://www.hrw.org/news/2024/07/03/artist-rearrested-cameroon (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[32] Amnesty International, Cameroon: Civil society members arbitrarily detained in Garoua must be immediately released, 26 Σεπτεμβρίου 2024, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/09/cameroon-civil-society-members-arbitrarily-detained-in-garoua-must-be-immediately-released/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[33] Amnesty International, Cameroon: Civil society members arbitrarily detained in Garoua must be immediately released, 26 Σεπτεμβρίου 2024, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/09/cameroon-civil-society-members-arbitrarily-detained-in-garoua-must-be-immediately-released/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[34] United States Department of State (USDOS), 2023 Country Reports on Human Rights Practices: Cameroon, 23 Απριλίου 2024, https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/02/528267-CAMEROON-2023-HUMAN-RIGHTS-REPORT.pdf, σελ. 41, 42 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[35] IRC - International Rescue Committee (author), ReliefWeb (ed. or publisher): Women’s Protection and Empowerment; Safety Audit Report; Location: Meme, Fako, Mezam and Momo (ES210); Date: March 2023, 31 Μάρτιος 2023, διαθέσιμο σε: https://reliefweb.int/attachments/bfef63aa-8149-421a-96c8-926d5f51173c/Safety%20Audit%20report%20for%20NWSW%20conducted%20in%20March%202023.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[36] IRC - International Rescue Committee (author), ReliefWeb (ed. or publisher): Women’s Protection and Empowerment; Safety Audit Report; Location: Meme, Fako, Mezam and Momo (ES210); Date: March 2023, 31 Μάρτιος 2023, διαθέσιμο σε: https://reliefweb.int/attachments/bfef63aa-8149-421a-96c8-926d5f51173c/Safety%20Audit%20report%20for%20NWSW%20conducted%20in%20March%202023.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[37]OSAR, Cameroun: mariages forcés et féminicides, 14 Απριλίου 2023
https://www.fluechtlingshilfe.ch/fileadmin/user_upload/Publikationen/Herkunftslaenderberichte/Afrika/Kamerun/230414_KAM_mariage_force_feminicide.pdf, σελ. 4, 5 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[38] UNFPA Cameroon and Ministry of Women Empowerment and the Family, Voices from Cameroon 2024, 29 Δεκεμβρίου 2025, https://cameroon.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/2025-12/Voices%202024%20ENGLow-compressed.pdf, σελ. 21 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[39] UNFPA Cameroon and Ministry of Women Empowerment and the Family, Voices from Cameroon 2024, 29 Δεκεμβρίου 2025, https://cameroon.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/2025-12/Voices%202024%20ENGLow-compressed.pdf, σελ. 21 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[40] UNFPA Cameroon and Ministry of Women Empowerment and the Family, Voices from Cameroon 2024, 29 Δεκεμβρίου 2025, https://cameroon.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/2025-12/Voices%202024%20ENGLow-compressed.pdf, σελ. 21 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[41] UNFPA Cameroon and Ministry of Women Empowerment and the Family, Voices from Cameroon 2024, 29 Δεκεμβρίου 2025, https://cameroon.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/2025-12/Voices%202024%20ENGLow-compressed.pdf, σελ. 21 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[42] The Voice of Africa, Cameroon Single Mothers Protest Forced, Early Marriages, 9 Ιουλίου 2020, www.voanews.com/a/africa_cameroon-single-mothers-protest-forced-early-marriages/6192513.html (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[43] The Voice of Africa, Cameroon Single Mothers Protest Forced, Early Marriages, 9 Ιουλίου 2020, www.voanews.com/a/africa_cameroon-single-mothers-protest-forced-early-marriages/6192513.html (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[44] The Voice of Africa, Cameroon Single Mothers Protest Forced, Early Marriages, 9 Ιουλίου 2020, www.voanews.com/a/africa_cameroon-single-mothers-protest-forced-early-marriages/6192513.html (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[45] Freedom House, Freedom in the World 2024 – Cameroon, https://freedomhouse.org/country/cameroon/freedom-world/2024 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[46] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[47] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[48] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[49] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[50] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[51] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[52] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[53] Mapcarta, Cameroon – Fotomena, https://mapcarta.com/N2270652297 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[54] Kingdoms in Africa, Cantons d(e) FOTOMENA, https://www.villages.cm/chefferie-details/fotomena (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[55] Commune de Fokoué, Loyaux services rendus à la Nation : les récipiendaires de Fokoué récompensés, 10 Αυγούστου 2021, https://commune-fokoue.com/model2/loyaux-services-rendus-a-la-nation-les-recipiendaires-de-fokoue-recompenses/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026); Komiaza, Cameroun : Le commandement traditionnel de la Menoua à l'épreuve de la territorialité et du droit., 19 Αυγούστου 2026, https://www.komiaza.com/single/930/cameroun-le-commandement-traditionnel-de-la-menoua-%C3%A0-l%C3%A9preuve-de-la-territorialit%C3%A9-et-du-droit (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[56] Oroko Cultural Association, Our Cultural Heritage, https://oroko-berlin.com/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[57] Oroko Cultural Association, Our Cultural Heritage, https://oroko-berlin.com/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[58] Ethnologue, Oroko, https://www.ethnologue.com/language/bdu/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[59] United States Department of State (USDOS), 2023 Report on International Religious Freedom: Cameroon, 26 Ιουνίου 2024, https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/04/547499-CAMEROON-2023-INTERNATIONAL-RELIGIOUS-FREEDOM-REPORT.pdf, σελ. 3 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[60] United States Department of State (USDOS), 2023 Report on International Religious Freedom: Cameroon, 26 Ιουνίου 2024, https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/04/547499-CAMEROON-2023-INTERNATIONAL-RELIGIOUS-FREEDOM-REPORT.pdf, σελ. 3 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[61] United States Department of State (USDOS), 2023 Report on International Religious Freedom: Cameroon, 26 Ιουνίου 2024, https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/04/547499-CAMEROON-2023-INTERNATIONAL-RELIGIOUS-FREEDOM-REPORT.pdf, σελ. 3 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[62] United States Department of State (USDOS), 2023 Report on International Religious Freedom: Cameroon, 26 Ιουνίου 2024, https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/04/547499-CAMEROON-2023-INTERNATIONAL-RELIGIOUS-FREEDOM-REPORT.pdf, σελ. 3 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[63] United States Department of State (USDOS), 2023 Report on International Religious Freedom: Cameroon, 26 Ιουνίου 2024, https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/04/547499-CAMEROON-2023-INTERNATIONAL-RELIGIOUS-FREEDOM-REPORT.pdf, σελ. 10 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[64] United States Department of State (USDOS), 2023 Report on International Religious Freedom: Cameroon, 26 Ιουνίου 2024, https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/04/547499-CAMEROON-2023-INTERNATIONAL-RELIGIOUS-FREEDOM-REPORT.pdf, σελ. 1 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[65] Britannica, Bamileke, https://www.britannica.com/topic/Bamileke (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[66] Britannica, Bamileke, https://www.britannica.com/topic/Bamileke (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[67]Encyclopedia of African Religion, Bamileke, https://sk.sagepub.com/ency/edvol/africanreligion/chpt/bamileke (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[68] Rights for Peace, Fanning the flames: Hate speech and elections in Cameroon, 17 Νοεμβρίου 2020, https://www.rightsforpeace.org/post/fanning-the-flames-hate-speech-and-elections-in-cameroon (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[69] Rights for Peace, Fanning the flames: Hate speech and elections in Cameroon, 17 Νοεμβρίου 2020, https://www.rightsforpeace.org/post/fanning-the-flames-hate-speech-and-elections-in-cameroon (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[70] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 8 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[71] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 8 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[72] Freedom House, Freedom in the World 2024, Cameroon, https://freedomhouse.org/country/cameroon/freedom-world/2024 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[73] Freedom House, Freedom in the World 2024, Cameroon, https://freedomhouse.org/country/cameroon/freedom-world/2024 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[74] Freedom House, Freedom in the World 2024, Cameroon, https://freedomhouse.org/country/cameroon/freedom-world/2024 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[75] Afrobarometer, AD733: Cameroonians see police falling short of professionalism and respect for rights, 14 Νοεμβρίου 2023, https://www.afrobarometer.org/wp-content/uploads/2023/11/AD733-Cameroonians-see-police-falling-short-of-professionalism-Afrobarometer-12nov23.pdf, σελ. 1 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[76] Afrobarometer, AD733: Cameroonians see police falling short of professionalism and respect for rights, 14 Νοεμβρίου 2023, https://www.afrobarometer.org/wp-content/uploads/2023/11/AD733-Cameroonians-see-police-falling-short-of-professionalism-Afrobarometer-12nov23.pdf, σελ. 1 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[77] Afrobarometer, AD733: Cameroonians see police falling short of professionalism and respect for rights, 14 Νοεμβρίου 2023, https://www.afrobarometer.org/wp-content/uploads/2023/11/AD733-Cameroonians-see-police-falling-short-of-professionalism-Afrobarometer-12nov23.pdf, σελ. 1 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[78] Afrobarometer, AD733: Cameroonians see police falling short of professionalism and respect for rights, 14 Νοεμβρίου 2023, https://www.afrobarometer.org/wp-content/uploads/2023/11/AD733-Cameroonians-see-police-falling-short-of-professionalism-Afrobarometer-12nov23.pdf, σελ. 1 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[79] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[80] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[81] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[82] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[83] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[84] Human Rights Watch, “I Live in Constant Peril” Discrimination, Lack of Economic Autonomy and Violence Against Women in Cameroon, 24 Ιουνίου 2026, https://www.hrw.org/report/2026/06/24/i-live-in-constant-peril/discrimination-lack-of-economic-autonomy-and-violence (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[85] Σύμφωνα με πρόσφατα αριθμητικά δεδομένα της βάσης δεδομένων ACLED (The Armed Conflict Location & Event Data Project), κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 14.10.2026), στη Νοτιοδυτική περιοχή, καταγράφηκαν 1,298 περιστατικά πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), από τα οποία προκλήθηκαν 816 θάνατοι.[85] Σημειώνεται πως σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις για το 2025 ο πληθυσμός της Νοτιοδυτικής περιοχής ανέρχεται σε 2,098,500 κατοίκους. Οι ανωτέρω πληροφορίες αποδεικνύουν ότι η ένοπλη σύρραξη και η βία στις αγγλόφωνες περιφέρειες παραμένουν σοβαρές.
[86] War Watch, Cameroon, Non-international armed conflicts in Cameroon, https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-cameroon/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[87] War Watch, Cameroon, Non-international armed conflicts in Cameroon, https://warwatch.ch/situations/non-international-armed-conflicts-in-cameroon/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[88] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire [Cameroon: Anglophone Regions-Security Situation], τελευταία ενημέρωση 11 Ιουνίου 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[89] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire [Cameroon: Anglophone Regions-Security Situation], τελευταία ενημέρωση 11 Ιουνίου 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[90] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire [Cameroon: Anglophone Regions-Security Situation], τελευταία ενημέρωση 11 Ιουνίου 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 4 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[91] Global Centre for the Responsibility to Protect, Cameroon, 16 Μαρτίου 2026, https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[92] Global Centre for the Responsibility to Protect, Cameroon, 16 Μαρτίου 2026, https://www.globalr2p.org/countries/cameroon/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[93] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire [Cameroon: Anglophone Regions-Security Situation], τελευταία ενημέρωση 11 Ιουνίου 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 3 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[94] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire [Cameroon: Anglophone Regions-Security Situation], τελευταία ενημέρωση 11 Ιουνίου 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 3 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[95] Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (UNOCHA), Cameroon: North-West and South-West Situation Report No.86, 1 April to 30 June 2026, 31 Ιουλίου 2026, https://www.unocha.org/publications/report/cameroon/cameroon-north-west-and-south-west-situation-report-no86-1-april-30-june-2026, σελ. 2 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[96] Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (UNOCHA), Cameroon: North-West and South-West Situation Report No.86, 1 April to 30 June 2026, 31 Ιουλίου 2026, https://www.unocha.org/publications/report/cameroon/cameroon-north-west-and-south-west-situation-report-no86-1-april-30-june-2026, σελ. 2 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[97] Britannica, Cameroon – Douala, https://www.britannica.com/place/Douala (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[98] World Health Organization, WHO Initiative on Urban Governance for Health and Well-being, City Spotlight: Douala, Cameroon, 27 Νοεμβρίου 2025, https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/f172e00f-48f7-4798-82d4-75293376ad9b/content, σελ. 1 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[99] Secrétariat d'Etat aux migrations SEM, Focus Cameroun – Crise anglophone et personnes déplacées, 7 Φεβρουαρίου 2024, σελ. 5, https://www.sem.admin.ch/dam/sem/de/data/internationales/herkunftslaender/afrika/cmr/cmr-crise-anglophone-2024-f.pdf.download.pdf/cmr-crise-anglophone-2024-f.pdf (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[100]UN Habitat, Urban Planning & Infrastructure in Migration Contexts – Cameroon – Volume 1 – Spatial Profile, 2024, https://unhabitat.org/sites/default/files/2022/10/221006_douala_spatial_profile_vf_compressed_0.pdf, σελ. 40 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[101] UN Habitat, Urban Planning & Infrastructure in Migration Contexts – Cameroon – Volume 1 – Spatial Profile, 2024, https://unhabitat.org/sites/default/files/2022/10/221006_douala_spatial_profile_vf_compressed_0.pdf, σελ. 38 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[102] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Cameroon, Events/ Fatalities, Political Violence, Past Year, https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 21/10/2026)
[103] World Population Review, Cameroon – Douala, https://worldpopulationreview.com/cities/cameroon/douala (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 21/10/2026)
[104] Britannica, Yaoundé, https://www.britannica.com/place/Yaounde (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[105] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire [Cameroon: Anglophone Regions-Security Situation], τελευταία ενημέρωση 11 Ιουνίου 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 37 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[106] INS Cameroun, 2024 Statistical Yearbook of the Central Region, 1 Απριλίου 2025, https://ins-cameroun.cm/en/statistique/2024-statistical-yearbook-of-the-central-region/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[107] CGRS-CEDOCA (Office of the Commissioner General for Refugees and Stateless Persons (Belgium), COI unit), Cameroun; Régions anglophones : situation sécuritaire [Cameroon: Anglophone Regions-Security Situation], τελευταία ενημέρωση 11 Ιουνίου 2025, https://www.cgra.be/sites/default/files/rapporten/coi_focus_cameroun._regions_anglophones._situation_securitaire_20250611.pdf, σελ. 36 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[108] La Voix du Centre, Cameroun : Opération « Coup de poing » à Yaoundé – La gendarmerie nettoie les zones d’ombre de la capitale, 22 Μαΐου 2026, https://lavoixducentre.info/2026/05/22/cameroun-operation-coup-de-poing-a-yaounde-la-gendarmerie-nettoie-les-zones-dombre-de-la-capitale/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[109] Reuters, Cameroon security forces disperse election protests as Biya poised for eighth term, 21 Οκτωβρίου 2025, https://www.reuters.com/world/africa/cameroon-security-forces-disperse-election-protests-biya-poised-eighth-term-2025-10-21/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[110] Le Jour, Security: Sécurité: Un rapport accable les agents de la police municipale, 5 Μαΐου 2025, https://lejour.cm/un-rapport-accable-les-agents-de-la-police-municipale/ (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[111] MobiliseYourCity Partnership, About us, https://www.mobiliseyourcity.net/about (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[112]MobiliseYourCity, Factsheet Yaoundé, 4 Σεπτεμβρίου 2026, https://www.mobiliseyourcity.net/sites/default/files/2026-09/MobiliseYourCity_Factsheet%202026_YAOUND%C3%89%20%28CAMEROON%29.pdf, σελ. 5 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[113]MobiliseYourCity, Factsheet Yaoundé, 4 Σεπτεμβρίου 2026, https://www.mobiliseyourcity.net/sites/default/files/2026-09/MobiliseYourCity_Factsheet%202026_YAOUND%C3%89%20%28CAMEROON%29.pdf, σελ. 5 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[114] Famine Early Warning Systems Network (FEWS NET), Despite harvests, Crisis outcomes expected in some conflict-affected divisions, Ιούνιος 2024, https://fews.net/west-africa/cameroon/food-security-outlook/june-2024/print, σελ. 3 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[115] Famine Early Warning Systems Network (FEWS NET), Despite harvests, Crisis outcomes expected in some conflict-affected divisions, Ιούνιος 2024, https://fews.net/west-africa/cameroon/food-security-outlook/june-2024/print, σελ. 4 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[116] Πλατφόρμα ACLED Explorer, η οποία από 30/07/2025 είναι προσβάσιμη κατόπιν εγγραφής, με χρήση των εξής φίλτρων αναζήτησης: Country: Cameroon, Events/ Fatalities, Political Violence, Past Year, https://acleddata.com/platform/explorer (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[117] World Population Review, Cameroon – Yaoundé, https://worldpopulationreview.com/cities/cameroon/yaounde (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 26/10/2026)
[118] Federal Republic of Cameroon, Law No. 1968-LF-3 of the 11th June 1968 to set up the Cameroon Nationality Code, 15 Ιουλίου 1968, διαθέσιμο σε: https://www.refworld.org/legal/legislation/natlegbod/1968/13868 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[119] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 43 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[120] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 43 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[121] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 43 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[122] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 43 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[123] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 43 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[124] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 44 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[125] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 44 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[126] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 44 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[127] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 45 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[128] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 45 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[129] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 45 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[130] UNESCO, Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, 2026, https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000397618&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_0802d71c-7a81-4741-8146-617f2a98c95f%3F_%3D397618eng.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000397618/PDF/397618eng.pdf#p66, σελ. 45 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[131] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 22 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[132] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 22 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[133] Bertelsmann Stiftung, BTI 2026 Country Report — Cameroon. Gütersloh: Bertelsmann Stiftung, 2026, https://bti-project.org/fileadmin/api/content/en/downloads/reports/country_report_2026_CMR.pdf, σελ. 22 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[134] Plos One, Penda et al., Deferred recovery of health expenditures for pediatric life-threatening emergencies in a resource-limited setting: Alternative before achieving universal health coverage in Cameroon in Central Africa, 5 Ιουνίου 2025, https://journals.plos.org/plosone/article/file?id=10.1371/journal.pone.0322615&type=printable, σελ. 9 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[135] Plos One, Penda et al., Deferred recovery of health expenditures for pediatric life-threatening emergencies in a resource-limited setting: Alternative before achieving universal health coverage in Cameroon in Central Africa, 5 Ιουνίου 2025, https://journals.plos.org/plosone/article/file?id=10.1371/journal.pone.0322615&type=printable, σελ. 8 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[136] Plos One, Penda et al., Deferred recovery of health expenditures for pediatric life-threatening emergencies in a resource-limited setting: Alternative before achieving universal health coverage in Cameroon in Central Africa, 5 Ιουνίου 2025, https://journals.plos.org/plosone/article/file?id=10.1371/journal.pone.0322615&type=printable, σελ. 8 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[137] Plos One, Penda et al., Deferred recovery of health expenditures for pediatric life-threatening emergencies in a resource-limited setting: Alternative before achieving universal health coverage in Cameroon in Central Africa, 5 Ιουνίου 2025, https://journals.plos.org/plosone/article/file?id=10.1371/journal.pone.0322615&type=printable, σελ. 8, 9 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[138] Plos One, Penda et al., Deferred recovery of health expenditures for pediatric life-threatening emergencies in a resource-limited setting: Alternative before achieving universal health coverage in Cameroon in Central Africa, 5 Ιουνίου 2025, https://journals.plos.org/plosone/article/file?id=10.1371/journal.pone.0322615&type=printable, σελ. 10 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[139] International Journal of Environmental Research and Public Health, Djomekui et al., Urbanization and Health Inequity in Sub-Saharan Africa: Examining Public Health and Environmental Crises in Douala, Cameroon, 24 Ιουλίου 2025, διαθέσιμο σε: https://www.mdpi.com/1660-4601/22/8/1172 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[140] International Journal of Environmental Research and Public Health, Djomekui et al., Urbanization and Health Inequity in Sub-Saharan Africa: Examining Public Health and Environmental Crises in Douala, Cameroon, 24 Ιουλίου 2025, διαθέσιμο σε: https://www.mdpi.com/1660-4601/22/8/1172 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[141] International Journal of Environmental Research and Public Health, Djomekui et al., Urbanization and Health Inequity in Sub-Saharan Africa: Examining Public Health and Environmental Crises in Douala, Cameroon, 24 Ιουλίου 2025, διαθέσιμο σε: https://www.mdpi.com/1660-4601/22/8/1172 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[142] International Journal of Environmental Research and Public Health, Djomekui et al., Urbanization and Health Inequity in Sub-Saharan Africa: Examining Public Health and Environmental Crises in Douala, Cameroon, 24 Ιουλίου 2025, διαθέσιμο σε: https://www.mdpi.com/1660-4601/22/8/1172 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[143] International Journal of Environmental Research and Public Health, Djomekui et al., Urbanization and Health Inequity in Sub-Saharan Africa: Examining Public Health and Environmental Crises in Douala, Cameroon, 24 Ιουλίου 2025, διαθέσιμο σε: https://www.mdpi.com/1660-4601/22/8/1172 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[144] International Journal of Environmental Research and Public Health, Djomekui et al., Urbanization and Health Inequity in Sub-Saharan Africa: Examining Public Health and Environmental Crises in Douala, Cameroon, 24 Ιουλίου 2025, διαθέσιμο σε: https://www.mdpi.com/1660-4601/22/8/1172 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[145] International Journal of Environmental Research and Public Health, Djomekui et al., Urbanization and Health Inequity in Sub-Saharan Africa: Examining Public Health and Environmental Crises in Douala, Cameroon, 24 Ιουλίου 2025, διαθέσιμο σε: https://www.mdpi.com/1660-4601/22/8/1172 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[146] International Journal of Environmental Research and Public Health, Djomekui et al., Urbanization and Health Inequity in Sub-Saharan Africa: Examining Public Health and Environmental Crises in Douala, Cameroon, 24 Ιουλίου 2025, διαθέσιμο σε: https://www.mdpi.com/1660-4601/22/8/1172 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[147] International Journal of Environmental Research and Public Health, Djomekui et al., Urbanization and Health Inequity in Sub-Saharan Africa: Examining Public Health and Environmental Crises in Douala, Cameroon, 24 Ιουλίου 2025, διαθέσιμο σε: https://www.mdpi.com/1660-4601/22/8/1172 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
[148] International Journal of Environmental Research and Public Health, Djomekui et al., Urbanization and Health Inequity in Sub-Saharan Africa: Examining Public Health and Environmental Crises in Douala, Cameroon, 24 Ιουλίου 2025, διαθέσιμο σε: https://www.mdpi.com/1660-4601/22/8/1172 (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 19/10/2026)
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο