ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Ι. Α. Χατζητζιοβάννη, Προέδρου
Ν. Παρισινού και Μ Ρώσση, Μελών
Αρ. Υπόθεσης: 19/2021
Μεταξύ:
ΣΑΒΒΑΚΗ ΣΑΒΒΑ
Αιτητής
-και-
1. ΣΙΦΟΥΝΑΣ & ΜΕΣΑΡΙΤΗΣ ΑΡΤΟΠΟΕΙΑ ΛΤΔ
2. ΤΑΜΕΙΟ ΠΛΕΟΝΑΖΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ
Καθ’ ων η αίτηση
Ημερομηνία: 30η Ιουνίου, 2026
Εμφανίσεις:
Για Αιτητή: κα. Χρ. Ηλιοφώτου για Χριστάκη Ν. Ματθαίου
Για Καθ’ ης η αίτηση 1: κ. Στ. Κυβιδιώτης για Κ. Μαυροκώστα & Σια ΔΕΠΕ
Για Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού: κ. Χριστόδουλος Λεωνίδου
ΑΠΟΦΑΣΗ
Με την παρούσα Αίτηση ο Αιτητής αξιώνει: (Α) από την Καθ’ ης η αίτηση 1 («η Εργοδότρια Εταιρεία») αποζημιώσεις για παράνομο και/ή αυθαίρετο και/ή αδικαιολόγητο τερματισμό της απασχόλησης του, οποιαδήποτε άλλη θεραπεία την οποία το Δικαστήριο ήθελε θεωρήσει δίκαιη και/ή εύλογη υπό τις περιστάσεις και διαζευκτικά από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού («το Ταμείο») πληρωμή λόγω πλεονασμού, (Β) νόμιμο τόκο, (Γ) έξοδα και ΦΠΑ.
Η Εργοδότρια Εταιρεία, με τους γενικούς λόγους εμφάνισης, απορρίπτει τις εναντίον της αξιώσεις ισχυριζόμενη ότι ο τερματισμός της απασχόλησης του Αιτητή ήταν καθόλα νόμιμος και δικαιολογημένος για λόγους πλεονασμού και ειδικότερα, λόγω ελλείψεως εργασίας και/ή λόγω κλεισίματος του Τμήματος στο οποίο απασχολείτο ο Αιτητής.
Είναι η θέση του Ταμείου, ότι το αίτημα του Αιτητή για πληρωμή λόγω πλεονασμού απορρίφθηκε καθώς τα τιθέμενα ενώπιον του στοιχεία δεν δικαιολογούν συνθήκες πλεονασμού. Σύμφωνα με τα εν λόγω στοιχεία, η Εργοδότρια Εταιρεία δεν παρουσίαζε μείωση κύκλου και/ή όγκου εργασιών κατά τον ουσιώδη χρόνο. Αντιθέτως προέβη σε νέες προσλήψεις εργοδοτουμένων που ασκούν τα ίδια και/ή συναφή καθήκοντα με τον Αιτητή.
Το άρθρο 6(1) του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου (Ν.24/67), όπως διαμορφώθηκε από τον Τροποποιητικό Νόμο 6/73 (ο «Νόμος»), καθιερώνει νόμιμο μαχητό τεκμήριο υπέρ του εργοδοτούμενου σύμφωνα με το οποίο: «...ο υπό εργοδότου τερματισμός απασχολήσεως τεκμαίρεται, μέχρις αποδείξεως του εναντίου, ως μη γενόμενος δια τινά των εν τω άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων», δηλαδή των λόγων που καθιστούν νόμιμη και δικαιολογημένη την απόλυση και δεν παρέχουν στον εργοδοτούμενο δικαίωμα αποζημίωσης.
Συνεπώς, στην Εργοδότρια Εταιρεία απόκειται να ανατρέψει το καθιερωμένο από το Νόμο μαχητό τεκμήριο και να αποδείξει ότι δικαιολογημένα τερμάτισε την απασχόληση του Αιτητή για τους λόγους που επικαλείται και δη ότι ο Αιτητής κατέστη πλεονάζον προσωπικό υπό την έννοια του μέρους IV του Νόμου. Προς ανατροπή του νόμιμου αυτού τεκμηρίου κατέθεσε ο κ. Κώστας Μεσαρίτης, ένας εκ των διευθυντών της Εργοδότριας Εταιρείας. Παράλληλα κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 7 συνολικά έγγραφα, στα οποία θα αναφερθούμε όπου κρίνεται σκόπιμο κατά την παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας.
Από τις έγγραφες προτάσεις, τις δηλώσεις των μερών και το ενώπιον μας μαρτυρικό υλικό προκύπτουν τα πιο κάτω παραδεκτά γεγονότα:
Η Εργοδότρια Εταιρεία είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης η οποία ασχολείται με την παραγωγή αρτοποιημάτων, εδεσμάτων και γλυκών.
Ο Αιτητής προσλήφθηκε στην υπηρεσία της Εργοδότριας Εταιρείας την 01.06.2006. Η απασχόληση του τερματίστηκε στις 25.09.2019 με επιστολή ημερ. 31.07.2019 (Τεκ.3) το περιεχόμενο της οποίας παραθέτουμε:
«Αγαπητέ κύριε,
Με την παρούσα επιστολή επιθυμούμε να σας γνωστοποιήσουμε την απόφαση της εταιρείας για τερματισμό των υπηρεσιών σας λόγω πλεονασμού.
Η εταιρεία μας είναι στη δυσάρεστη θέση να σας ανακοινώσει ότι εξαιτίας της μείωσης των πωλήσεων και των δυσμενών συνθηκών, αναγκαστήκαμε να καταργηθεί το Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού και ως εκ τούτου σας ενημερώνουμε ότι η εργασιακή μας σύμβαση λύεται και θα εργάζεστε στην εταιρεία μας μέχρι και τις 25.09.2019.
Ταυτόχρονα με τον τερματισμό των υπηρεσιών σας θα υποβληθούν αιτήσεις στο Ταμείο Πλεονασμού για πληρωμή της τυχόν σχετικής αποζημίωσης.
Σας ευχαριστούμε για τη συνεργασία.
Με εκτίμηση
ΣΙΦΟΥΝΑΣ & ΜΕΣΑΡΙΤΗΣ ΑΡΤΟΠΟΙΕΙΑ ΛΤΔ».
Στις 26.09.2019 ο Αιτητής υπέβαλε αίτηση για πληρωμή λόγω πλεονασμού από το ομώνυμο Ταμείο, η οποία απορρίφθηκε στις 03.11.2020.
Οι τελευταίες ακαθάριστες απολαβές του Αιτητή ανέρχονταν εβδομαδιαίως στα €435,46. Ο Αιτητής δεν λάμβανε 13ο μισθό.
Σύμφωνα με τη γραπτή δήλωση του κ. Κ. Μεσαρίτη, ο Αιτητής εργάστηκε στην υπηρεσία της Εργοδότριας Εταιρείας ως Υπεύθυνος Προσωπικού και ακολούθως ως Υπεύθυνος Προσωπικού των καταστημάτων που θα λειτουργούσαν εντός των υπεραγορών GREEN TREE, με μέρος των προηγούμενων καθηκόντων του να αναλαμβάνονται προσωπικά από τον ίδιο τον μάρτυρα. Αναφερόμενος σε συμφωνία με την εταιρεία GREEN TREE, βάσει της οποίας η Εργοδότρια Εταιρεία λειτουργού-σε κατάστημα εντός της υπεραγοράς GREEN TREE στην περιοχή Καλλιθέας, και ότι ενόψει τούτου συμφωνήθηκε προφορικά η εγκατάσταση καταστημάτων και σε άλλες τρεις υπεραγορές της GREEN TREE. Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω προφορικής συμφωνίας, προτάθηκε στον Αιτητή όπως αναλάβει την υπευθυνότητα των νέων καταστημάτων που θα λειτουργούσαν, πρόταση την οποία αποδέχθηκε. Με βάση τη συμφωνία το δεύτερο κατάστημα θα λειτουργούσε στην περιοχή Λήδρας και τα άλλα δύο μελλοντικά. Η GREEN TREE τους ενημέρωσε ότι το κατάστημα στην περιοχή Λήδρας θα ήταν έτοιμο να λειτουργήσει περί τα μέσα Οκτωβρίου 2018. Ως εκ τούτου, περί τον Σεπτέμβριο 2018, η Εργοδότρια Εταιρεία προχώρησε στην πρόσληψη πωλητών και ταμιών για τη λειτουργία του νέου καταστήματος. Ακολούθως, για άγνωστους λόγους, ενημερώθηκαν από την GREEN TREE ότι θα υπήρχε καθυστέρηση στην ετοιμασία της υπεραγοράς, με αποτέλεσμα το νέο κατάστημα να λειτουργήσει από τα μέσα Μαρτίου 2019 μέχρι τα μέσα Ιουλίου 2019, που αποφασίστηκε από την Εργοδότρια Εταιρεία το κλείσιμο του. Παράλληλα αποφάσισαν όπως μη προχωρήσουν στην εγκατάσταση καταστημάτων στις δύο άλλες υπεραγορές της GREEN TREE, αποδεχόμενοι αίτημα της εν λόγω εταιρείας να παραμείνει ανοικτό το κατάστημα στην περιοχή Καλλιθέας, με μειωμένο προσωπικό, μέχρι την εύρεση συνεργασίας και στέγαση άλλης εταιρείας. Παρουσιάζοντας αναλυτική κατάσταση πωλήσεων του καταστήματος της οδού Λήδρας (Τεκ.2), ισχυρίστηκε ότι η καθυστέρηση λειτουργίας του καταστήματος επέφερε δυσανάλογα προβλήματα και οδήγησε την Εργοδότρια Εταιρεία σε οικονομική αδιέξοδο καθώς με την πρόσληψη νέου προσωπικού και τη μη λειτουργία του καταστήματος υπήρξε πλεονασμός προσωπικού και αύξηση των εξόδων. Ότι η απόφαση τερματισμού της λειτουργίας του καταστήματος στην περιοχή Λήδρας πάρθηκε με σκοπό την αποφυγή κινδύνου βιωσιμότητας της Εργοδότριας Εταιρείας και του ορατού κινδύνου να απωλέσει τη δυνατότητα πληρωμής του προσωπικού, των προμηθευτών και πιστωτών της. Συνεπεία τούτου η παραγωγή εδεσμάτων μειώθηκε δραστικά, ενώ περαιτέρω προχώρησαν στο κλείσιμο πέραν του καταστήματος και κάποιων εκ των τμημάτων της. Είναι η θέση του, ότι η απόλυση του Αιτητή για λόγους πλεονασμού δικαιολογείται επειδή υπήρξε κατάργηση της συμφωνίας για λειτουργία των καταστημάτων, όπου ο Αιτητής αποδέχθηκε να αναλάβει καθήκοντα Υπεύθυνου του Προσωπικού που θα στελέχωνε τα συγκεκριμένα καταστήματα. Προς υποστήριξη των θέσεων του παρουσίασε εκτός από την αναλυτική κατάσταση των πωλήσεων του καταστήματος της οδού Λήδρας και το οργανόγραμμα της Εταιρείας (Τεκ.1). Πέραν της γραπτής δήλωσης, ανέφερε ότι όλα τα άτομα που προσλήφθηκαν για τη λειτουργία των νέων καταστημάτων, με τον τερματισμό της συνεργασίας είχαν απολυθεί. Στον Αιτητή δεν έγινε οποιαδήποτε πρόταση να επιστρέψει στα καθήκοντα που εκτελούσε πριν τη συμφωνία, επειδή τα είχε αναλάβει ο ίδιος με τη σύμφωνη γνώμη του Αιτητή και ότι μέχρι σήμερα δεν υπήρξε νέα πρόσληψη για τη συγκεκριμένη θέση.
Αντεξεταζόμενος ισχυρίστηκε ότι όλα τα άτομα που προσλήφθηκαν συνεπεία της συμφωνίας με την GREEN TREE, με τον τερματισμό της συνεργασίας απολύθηκαν. Στον Αιτητή δεν έγινε οποιαδήποτε πρόταση να επιστρέψει στα καθήκοντα του, καθώς τα καθήκοντα αυτά τα ανάλαβε ο ίδιος με τη σύμφωνο γνώμη του Αιτητή. Αφού του υποδείχθηκε η επιστολή απόλυσης (Τεκ.3) και οι λόγοι που προέβαλε η Εργοδότρια Εταιρεία για την απόλυση του Αιτητή ισχυρίστηκε ότι προέβαλε την κατάργηση του Τμήματος Ανθρωπίνου Δυναμικού, επειδή στο Υπουργείο ο Αιτητής ήταν δηλωμένος ως υπεύθυνος του εν λόγω Τμήματος. Αφού του υποδείχθηκε ότι ο Αιτητής με την αίτηση του στο Ταμείο δήλωσε ότι στην Εταιρεία εργαζόταν ως Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού (Τεκ. 4) και ότι η Εταιρεία στο Ερωτηματολόγιο (Τεκ.5) αναφέρει ως λόγο απόλυσης τον «Τερματισμό Τμήματος», ισχυρίστηκε ότι εννοούσε το τμήμα που εργαζόταν στις υπεραγορές GREEN TREE και ότι δεν μπορεί να καταργηθεί το τμήμα προσωπικού σε μια Εταιρεία που συνεχίζει τις εργασίες του. Ενώ στο Τεκ.5 αναφέρεται ότι εκτός από τον Αιτητή η Εταιρεία απόλυσε δύο ακόμη εργοδοτούμενους εν τέλει παραδέχθηκε ότι με βάση το οργανόγραμμα (Τεκ.1), από το Οκτώβριο μέχρι Δεκέμβριο 2018 η Εταιρεία προσέλαβε 28 άτομα και τον Ιούλιο 2019 που τερματίστηκε η συμφωνία, απόλυσε 32 άτομα. Ισχυρίστηκε ότι στο οργανόγραμμα δε γίνεται αναφορά σε Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού, επειδή εκείνη την περίοδο ο Αιτητής είχε μεταφερθεί στις υπεραγορές.
Ανάλυση - Συμπεράσματα
Όπως έχει επισημανθεί η απόφαση για απόλυση του Αιτητή έχει στο επίκεντρο της τις κατ’ ισχυρισμό προσβληθείσες θέσεις της Εργοδότριας Εταιρείας όπως αυτές προκύπτουν από το περιεχόμενο της επιστολής απόλυσης και την υπόλοιπη πραγματική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και αφορά την κατ’ ισχυρισμό (α) μείωση των πωλήσεων και (β) κατάργηση του Τμήματος Ανθρώπινου Δυναμικού της Εταιρείας, που οδήγησαν στην ύπαρξη συνθηκών πλεονασμού.
Προτού εξεταστούν τα πιο πάνω σημεία, θα πρέπει να γίνει σχετική αξιολόγηση της μαρτυρίας ώστε να τεθεί η νομική ανάλυση σε συγκεκριμένο και στέρεο υπόβαθρο γεγονότων.
Έχουμε παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τον μάρτυρα της Εργοδότριας Εταιρείας να καταθέτει ενώπιον του Δικαστηρίου και με την ίδια προσοχή εξετάσαμε και τη μαρτυρία του, έχοντας συνεχώς κατά νου τις έγγραφες προτάσεις, το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας, τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα που αφορούν την υπόθεση, όπως επίσης και τα επιχειρήματα των ευπαίδευτων συνηγόρων.
Τόσο η εικόνα που αποκομίσαμε, όσο και η σύγκριση της προφορικής μαρτυρίας με το περιεχόμενο των Τεκμηρίων, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι τα όσα ο μάρτυρας προέβαλε στη μαρτυρία του δεν μπορούν να αποτελέσουν βάση για εξαγωγή οποιουδήποτε ασφαλούς ευρήματος που σχετίζεται με τις προαναφερθείσες θέσεις πλεονασμού που επικαλείται η Εργοδότρια Εταιρεία για την απόλυση του Αιτητή.
Όπως πολύ σωστά επισήμανε ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ταμείου στην τελική αγόρευση του, οι ισχυρισμοί περί μείωσης των πωλήσεων της Εργοδότριας Εταιρείας δεν υποστηρίζονται από οποιαδήποτε στοιχεία. Τα όσα ο μάρτυρας ανέφερε διά ζώσης ελλείψει οποιασδήποτε υποστηρικτικής μαρτυρίας, παρέμειναν μετέωρα.
Αναφορικά με τον δεύτερο λόγο απόλυσης, που τίθεται ως επακόλουθο της κατ’ ισχυρισμό μείωσης των πωλήσεων και που αφορά την κατάργηση του Τμήματος Ανθρώπινου Δυναμικού της Εταιρείας, είναι φανερό ότι από το οργανόγραμμα (Τεκ.1) που ο μάρτυρας επικαλέστηκε κατά την κυρίως εξέταση του, δεν υποστηρίζεται τέτοιος ισχυρισμός. Στο εν λόγω οργανόγραμμα δεν γίνεται αναφορά σε Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού, για να μπορεί η Εταιρεία να επικαλεστεί την κατάργηση του. Αντίθετα με βάση το εν λόγω έγγραφο, ο Αιτητής από τον Ιανουάριο 2018 φαίνεται να κατείχε τη θέση Υπεύθυνου Υπεραγορών. Ωστόσο, κανένα στοιχείο δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου που να καταδεικνύει ή να υποστηρίζει ότι ο Αιτητής πριν την απόλυση του εργαζόταν στην υπεραγορά επί της οδού Λήδρας, στην οποία η Εταιρεία έπαυσε τις δραστηριότητες της.
Τα όσα ο μάρτυρας ανέφερε υπό το βάρος της αντεξέτασης ότι με την επιστολή απόλυσης (Τεκ.3) αναφέρθηκε σε κατάργηση του Τμήματος Ανθρώπινου Δυναμικού, επειδή στο Υπουργείο ο Αιτητής ήταν δηλωμένος ως Διευθυντής του εν λόγω Τμήματος και ότι η Εταιρεία αναφερόμενη σε «Τερματισμό Τμήματος» εννοούσε το Τμήμα που ο Αιτητής εργαζόταν στις υπεραγορές GREEN TREE, αποτελούν γενικούς και αόριστους ισχυρισμούς οι οποίοι δεν συνάδουν με το περιεχόμενο των διαφόρων εγγράφων που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια και έτι περισσότερο του οργανογράμματος στο οποίο ρητά αναφέρεται ότι από τον Ιανουάριο 2018 ο Αιτητής ήταν Υπεύθυνος των Υπεραγορών. Πέραν τούτου ενώπιον του Δικαστηρίου δεν τέθηκαν οποιαδήποτε στοιχεία που να υποστηρίζουν την κατάργηση οποιουδήποτε Τμήματος της Εταιρείας. Κατάργηση του Τμήματος Ανθρώπινου Δυναμικού δεν υπήρξε και ούτε μπορούσε να υπάρξει καθώς καθομολογία του μάρτυρα, το Τμήμα συνέχισε τη λειτουργία του και τα καθήκοντα που ασκούσε ο Αιτητής από τη θέση αυτή αναλήφθηκαν από τον ίδιο.
Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας και των ευρημάτων στα οποία έχουν καταλήξει, θα εξετάσουμε τα δύο σημεία που αναγράφονται στην επιστολή απόλυσης (Τεκ.3), η οποία αποτελεί τον καθρέφτη των λόγων απόλυσης που επικαλείται η Εταιρεία και οι οποίοι επαναλαμβάνονται στην αίτηση πλεονασμού και στο ερωτηματολόγιο (Τεκ.4 και 5), βάσει των οποίων το Ταμείο κατέληξε στην τελική του απορριπτική απόφαση.
Σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 18 του Νόμου, εργοδοτούμενος είναι πλεονάζων, και κατά συνέπεια δικαιούται πληρωμή από το ομώνυμο Ταμείο όταν η απασχόληση του ετερματίσθη:
(α)........................................................................................................................
(β)........................................................................................................................
(γ) Ένεκα οιουδήποτε των ακολούθων άλλων λόγων σχετιζομένων προς την λειτουργίαν της επιχειρήσεως:
(i) εκσυγχρονισμού, μηχανοποιήσεως ή οιασδήποτε άλλης αλλαγής εις τας μεθόδους παραγωγής ή οργανώσεως η οποία ελαττώνει τον αριθμόν των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων.
(ii) αλλαγών εις τα προϊόντα ή εις τα μεθόδους παραγωγής ή εις τας αναγκαιούσας ειδικότητας των εργοδοτουμένων
(iii) καταργήσεις τμημάτων
(iv) δυσκολιών εις την τοποθέτησιν προϊόντων εις την αγοράν ή πιστωτικών δυσκολιών
(v) ελλείψεων παραγγελιών ή πρώτων υλών
(vi) σπάνεως μέσων παραγωγής, και
(vii) περιορισμού του όγκου της εργασίας ή της επιχειρήσεως
Από το περιεχόμενο της επιστολής απόλυσης (Τεκ.3) και των γενικών λόγων εμφάνισης της Εργοδότριας Εταιρείας, προφανώς το ζητούμενο στην προκείμενη περίπτωση είναι η τεκμηρίωση συνθηκών πλεονασμού δυνάμει των προνοιών του άρθρου 18 (γ) (iii)(vii) του Νόμου.
Επισημαίνουμε ότι ο κάθε εργοδότης έχει δικαίωμα, μέσα στα πλαίσια της επιχειρηματικής του δράσης, να διενεργεί οποιαδήποτε αλλαγή ή αναδιοργάνωση σχετιζόμενη με τη λειτουργία της επιχείρησης του. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε αλλαγή η μορφή αναδιοργάνωσης που γίνεται από τον εργοδότη συνιστά ταυτόχρονα και λόγο πλεονασμού σύμφωνα με τις προλεγόμενες πρόνοιες του Νόμου.
Όπως εντοπίζεται στην απόφαση Α/φοι Γαλαταριώτη Λτδ ν. Παρασκευής Γρηγορά κ.α. (2001) 1 Α.Α.Δ. 1985, 1990:
«Σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, ο εκσυγχρονισμός ή αναδιοργάνωση ή οποιαδήποτε αλλαγή της επιχείρησης για να συνιστά βάσιμο λόγο πλεονασμού πρέπει να είναι τέτοιου βαθμού, σε έκταση και σοβαρότητα, ώστε να επιφέρει μεταβολή στη φύση των καθηκόντων του εργοδοτουμένου ή την κατάργησή τους ώστε το αποτέλεσμα να συνεπάγεται "ελάττωση του αριθμού των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων" κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 18(γ)(i) του Νόμου.
Μια μέθοδος εξακρίβωσης του αν υπάρχει ή όχι πλεονασμός καθορίστηκε στην υπόθεση Hindle -v- Percival Boats Ltd (1969) 1All ER 836. Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης αυτής, σε κάθε περίπτωση για να δικαιολογηθεί πλεονασμός πρέπει να διακριβωθούν οι πραγματικές απαιτήσεις της επιχείρησης και κατά πόσο αυτές μειώθηκαν κατά τον ουσιώδη χρόνο. Στη συνέχεια πρέπει να διακριβωθεί κατά πόσο οι συγκεκριμένες μειωμένες απαιτήσεις συνδέονται με τα καθήκοντα του εργοδοτούμενου που θα απολυθεί ως πλεονάζον. Αν στη διαδικασία αυτή, με αντικειμενικά κριτήρια επιβεβαιωθεί ο επηρεασμός της εργασίας του εργοδοτούμενου, αυτός θεωρείται πλεονάζον προσωπικό. Στην ίδια απόφαση κρίθηκε επίσης ότι η στοιχειοθέτηση πλεονασμού δεν εξαρτάται από το πώς ο ίδιος ο εργοδότης χαρακτηρίζει την πράξη του. Το Δικαστήριο παρατήρησε ότι το θέμα ήταν: «εντελώς αντικειμενικό υπό την έννοια ότι το εφαρμοζόμενο κριτήριο αναφέρεται στις πραγματικές ανάγκες της επιχείρησης και όχι τη γνώμη των εργοδοτών ή οποιουδήποτε άλλου επί του σημείου εκείνου.» (Βλ. και United Hotels (Lordos) Ltd v. Ανδρούλας Σταύρου κ.α. (2003) 1 Α.Α.Δ. 515).
Στην S & G Colocassides Ltd v. Π. Λαζαρίδης κ.α. (1999) 1 ΑΑΔ 2181 το Δικαστήριο επισήμανε ότι από τη στιγμή που τα καθήκοντα της θέσης που καταργήθηκε ή του εργοδοτούμενου που απολύθηκε λόγω αναδιοργάνωσης παραμένουν και εκτελούνται από άλλον εργοδοτούμενο, τότε η απομάκρυνση του απολυόμενου δεν μπορεί να υποστηριχθεί από τις προστατευτικές διατάξεις του Νόμου, καθότι υπό διαφορετικές συνθήκες η οποιαδήποτε απόφαση του εργοδότη για μείωση του εργατικού δυναμικού της επιχείρησης του, θα μπορούσε να συνιστά πλεονασμό λόγω αναδιοργάνωσης χωρίς την εισδοχή του αντικειμενικού παράγοντα που σχετίζεται με την κατάργηση ή μεταβολή των καθηκόντων που κατείχε ο απολυθείς εργοδοτούμενος.
Στην υπόθεση Χρίστου Κυριακίδη ν. Ταμείου για Πλεονάζον Προσωπικό, Πολιτική Έφεση αρ. 215/2011, ημερομηνίας 21.12.2017, ECLI:CY:AD:2017:A478, αναφερόμενο το Ανώτατο Δικαστήριο σε προγενέστερες αποφάσεις του επισήμανε τα ακόλουθα:
«Η κάθε υπόθεση εξαρτάται, ασφαλώς, από τα δικά της δεδομένα. Η αναδιοργάνωση μιας επιχείρησης μπορεί να οδηγήσει ή να μην οδηγήσει σε πλεονασμό, ανάλογα με τη φύση και το αποτέλεσμα της αναδιοργάνωσης. Βέβαια, τόσο στην Α/φοί Γαλαταριώτη Λτδ ν. Γρηγόρα κ.ά (ανωτέρω) όσο και στην S & G Colocassides Ltd ν. Λαζαρίδη κ.ά (ανωτέρω) η συγκεκριμένη εργασία εκτελείτο μόνο από τον απολυθέντα υπάλληλο, με αποτέλεσμα η ανάθεση των καθηκόντων της θέσης του σε άλλο πρόσωπο ή πρόσωπα, τα οποία δεν ήταν προηγουμένως επιφορτισμένα με τα καθήκοντα αυτά, να μη συνεπαγόταν «ελάττωση του αριθμού των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων» για την εκτέλεση τους.
Υπό το φως της πιο πάνω νομολογίας και έχοντας υπόψη το εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι πλείστα των καθηκόντων του εφεσείοντα ανατέθηκαν στον προ δύο μηνών διορισθέντα Εκτελεστικό Πρόεδρο και τα υπόλοιπα σε άλλους υφιστάμενους διευθυντές, δεν βρίσκουμε λόγο να παρέμβουμε στην πρωτόδικη ετυμηγορία. Ο εφεσείων, ουσιαστικά αντικαταστάθηκε, με αποτέλεσμα να μην επέλθει ως αποτέλεσμα της αναδιοργάνωσης, ελάττωση στον αριθμό των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων για την εκτέλεση της εργασίας που μόνο αυτός εκτελούσε πριν από την απόλυση του. Ουσιαστικά δεν επήλθε κατάργηση της θέσης του [βλ. Α/φοί Γαλαταριώτη Λτδ ν Γρηγόρα κ.ά (ανωτέρω)]. Ακριβώς αντίθετη ήταν η περίπτωση στην υπόθεση Φιλελεύθερος Δημόσια Εταιρεία Λίμιτεδ ν. Γιαννούλας Χρίστου, Π.Ε. 148/12, ημερ. 7.7.2017, όπου λόγω της κατάργησης της θέσης της εφεσείουσας κρίθηκε ότι θα έπρεπε να αποζημιωθεί από το Ταμείο Πλεονάζοντος προσωπικού.»
Θέτοντας τα γεγονότα της υπόθεσης υπό το πρίσμα των πιο πάνω αρχών κρίνουμε ότι τα στοιχεία που έθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου o μάρτυρας της Εργοδότριας Εταιρείας σε συνάρτηση με την πραγματική μαρτυρία δεν επιβεβαιώνουν την ύπαρξη Τμήματος Ανθρώπινου Δυναμικού και δη την αυτοτελή οντότητα ενός τμήματος του οποίου η κατάργηση δεν θα επηρέαζε τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της Εταιρείας ή του οποίου η λειτουργία θα μπορούσε να ανατεθεί σε τρίτους εξωτερικούς συνεργάτες. Η κατάργηση ενός τμήματος υποδουλώνει την ταυτόχρονη παύση κάθε δραστηριότητας που επιτελείται στα πλαίσια της λειτουργίας του. Συνεπώς και στην περίπτωση που αποδεικνυόταν η αυτοτέλεια του Τμήματος Ανθρώπινου Δυναμικού, οι δραστηριότητες που επιτελούνται στα πλαίσια λειτουργίας του, καθομολογία του μάρτυρα παρέμειναν και εκτελούνται από τον ίδιο.
Ως επακόλουθο ο πρώτος λόγος που επικαλέστηκε η Εργοδότρια Εταιρεία για την απόλυση του Αιτητή και αφορά την κατάργηση του Τμήματος Ανθρώπινου Δυναμικού δεν έχει αποδειχθεί και απορρίπτεται.
Σύμφωνα με την κρατούσα νομολογία, για να διαπιστωθεί η πραγματική μείωση του όγκου εργασίας μιας επιχείρησης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ο συνήθης κύκλος των εργασιών της στη διάρκεια των τελευταίων ετών πριν από την απόλυση. Το Δικαστήριο στηριζόμενο πάντοτε επί αντικειμενικών κριτηρίων, θα πρέπει να διαπιστώσει μέσα από τα γεγονότα της υπόθεσης κατά πόσο υπήρξε ουσιαστική μείωση του συνήθους κύκλου εργασιών της επιχείρησης του Εργοδότη κατά τον ουσιώδη χρόνο, σε βαθμό που λογικά να κρίνεται δικαιολογημένη η απόλυση λόγω πλεονασμού. Όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Α. Ιάσωνος Λτδ ν. Χρίστου κ.α. (1994) 1Α.Α.Δ. 703, 706:
«Εποχιακή ή περιοδική μείωση του όγκου εργασίας η οποία αφήνει ανεπηρέαστο τον όγκο της εργασίας, επιμετρούμενο μέσα στο συνήθη κύκλο της εμπορικής δραστηριότητας του εργοδότη, δε συνιστά λόγο για τον τερματισμό της απασχόλησης λόγω πλεονασμού. Ο όγκος των εργασιών επιχείρησης έχει όχι μόνο εποχιακές αλλά και καθημερινές αυξομειώσεις και διακυμάνσεις. Αν γινόταν δεχτή η θέση των εφεσειόντων, θα διανοιγόταν η οδός για την καταστρατήγηση του οικοδομήματος του νόμου που συναρτά τον πλεονασμό με τα αντικειμενικά δεδομένα της επιχείρησης. Ο όγκος εργασίας προσδιορίζεται με βάση σταθερό παρονομαστή που αντανακλά τον όγκο της εργασίας του εργοδότη στο πλαίσιο του συνήθους κύκλου της επιχειρηματικής του δραστηριότητας και αυτή η σημασία που ενέχει ο όρος “όγκος εργασίας” στο πλαίσιο του Άρθρου 18(γ)(vii) του Ν. 24/67 (όπως έχει τροποποιηθεί).»
Στην υπόθεση Κώστα Χατζηχριστοφή ν. Πιερή Γεωργίου κ.α (2002) 1Β Α.Α.Δ. 873, διευκρινίζεται πως όταν ο Νόμος αναφέρεται σε «περιορισμό του όγκου εργασίας» σαφώς εννοεί περιορισμό ή μείωση του όγκου εργασίας του συγκεκριμένου εργοδότη, δηλαδή της επιχείρησης και όχι μείωση του όγκου εργασίας του εργοδοτούμενου.
Με ποια μέσα ή αξιόπιστα στοιχεία ο Εργοδότης δύναται να αποδείξει τον περιορισμό του όγκου εργασιών της επιχείρησης του, στην Σωτήρης Χρυσά-νθου κ.α. ν. Petros Pitsillis (Glass Market) Ltd κ.α. (2001) 1 Α.Α.Δ. 383, επισημαίνεται ότι οι ισολογισμοί και άλλα λογιστικά στοιχεία που αφορούν τον κύκλο εργασιών του εργοδότη μπορεί να είναι σημαντικά στοιχεία προς απόδειξη τέτοιας μείωσης του κύκλου εργασιών του ώστε να δικαιολογούν συμπέρασμα πλεονασμού, δεν είναι όμως τα μόνα και αποκλειστικά στοιχεία που μπορούν να συνιστούν τέτοια μαρτυρία, ώστε να περιορίζεται νομολογιακά το είδος της μαρτυρίας που ενδεχόμενα να τεκμηρίωνε πλεονασμό. Επίσης στην Κώστας Τρύφωνος ν. Takis Vashiotis Ltd (1999) 1 Α.Α.Δ. 1953, υιοθετείται η άποψη του Πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η ζημιά μιας επιχείρησης, και μάλιστα η λογιστική, μπορεί να οφείλεται σε πληθώρα λόγων άσχετων με τον όγκο εργασίας της, ενώ αν και ο όγκος εργασίας (που δεν ορίζεται στον Νόμο) επίσης είναι συνάρτηση πολλών παραμέτρων, η αξία των εργασιών που έχουν διεξαχθεί ασφαλώς συνιστά ορθή, αν όχι την ορθότερη, ένδειξη τούτου. Σύμφωνα με την Αγγλική απόφαση Murray v. Fayle Ltd [1999] 3 All E.R. 769, αν δεν υπήρξε μαρτυρία που βάσιμα θα μπορούσε να τεκμηριώσει την ύπαρξη συγκεκριμένων οικονομικών περιστάσεων, δεν παρίσταται ανάγκη εξέτασης του κατά πόσον η απόλυση της εργοδοτούμενης οφειλόταν αποκλειστικά ή κυρίως στις οικονομικές περιστάσεις του εργοδότη.
Στην προκειμένη περίπτωση τα μοναδικά στοιχεία που επικαλέστηκε η Εργοδότρια Εταιρεία για υποστήριξη των θέσεων της είναι η κατάσταση των πωλήσεων του καταστήματος της Εργοδότριας Εταιρείας επί της οδού Λήδρας για την περίοδο από 1.1.2019 μέχρι 31.12.2019. Αντίθετα με όσα προτάσσει η νομολογία, ενώπιον του Δικαστηρίου δεν τέθηκαν οποιαδήποτε συγκριτικά στοιχεία που να υποστηρίζουν με βεβαιότητα την αξία των εργασιών της Εργοδότριας Εταιρείας και τη μείωση τους. Ταυτόχρονα δεν δικαιολογήθηκε με οποιοδήποτε τρόπο ο συσχετισμός της ισχυριζόμενης μείωσης των πωλήσεων της Εταιρείας με την απόλυση του Αιτητή, ως Υπεύθυνου Ανθρώπινου Δυναμικού ολόκληρης της Εταιρείας. Επίσης με βάση το οργανόγραμμα (Τεκ.2), από τον Ιανουάριο 2018 και δη πριν τη συμφωνία με την GREEN TREE ήταν Υπεύθυνος Υπεραγορών.
Ως επακόλουθο ούτε και ο λόγος περί μείωσης του όγκου εργασίας της Εταιρείας έχει αποδειχθεί.
Για όλα τα πιο πάνω ομόφωνα καταλήγουμε ότι η Εργοδότρια Εταιρεία απέτυχε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που τη βαρύνει και κατ’ επέκταση δεν κατάφερε να αποδείξει στη βάση του άρθρου 18(γ)(iii) (vii) του Νόμου ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο απόλυσης του Αιτητή καταργήθηκε το Τμήμα στο οποίο απασχολείτο και/ή ότι παρουσίαζε περιορισμό του όγκου εργασιών της επιχείρηση της.
Υπολογισμός Αποζημιώσεων
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου, όπως τροποποιήθηκε από το Ν.92/79, όταν εργοδότης τερματίσει παράνομα την απασχόληση εργοδοτούμενου που έχει απασχοληθεί συνεχώς από αυτόν επί 26 τουλάχιστον εβδομάδες, ο εργοδοτούμενος έχει δικαίωμα σε αποζημίωση που υπολογίζεται σύμφωνα με τον Πρώτο Πίνακα του Νόμου.
Η αποζημίωση εργοδοτούμενου επαφίεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου, στην απόλυτο διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Στην άσκηση της εξουσίας αυτής ορίζεται από το ίδιο άρθρο του Νόμου, ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, ορισμένοι παράγοντες που είναι οι ακόλουθοι:
(α) τα ημερομίσθια και πάσας τας άλλας απολαβάς του εργοδοτούμενου
(β) την διάρκεια της υπηρεσίας του εργοδοτουμένου
(γ) την απώλειαν προοπτικής σταδιοδρομίας του εργοδοτουμένου
(δ) τας πραγματικάς συνθήκας του τερματισμού των υπηρεσιών του εργοδοτουμένου
(ε) την ηλικίαν του εργοδοτουμένου
Σημειώνουμε ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, ως προς το ποσό που θα επιδικάσει υπό μορφή αποζημίωσης, κρίνεται με βάση τα ενώπιον του τιθέμενα πραγματικά γεγονότα. Σε καμία περίπτωση το Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχθεί σε υποθέσεις για να καταλήξει σε εύλογο αποτέλεσμα. Όπως αναφέρθηκε στην Θ. Θεμιστοκλέους ν. Elysee Irrigation Ltd, Πολ. Έφεση 131/2012, ημερ. 22.09.2017, ECLI:CY:AD:2017:A312:
«Η αποζημίωση του εργοδοτουμένου επαφίεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου, στην απόλυτο διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών, το οποίο πρέπει κατά την άσκηση της διακριτικής του εξουσίας να λάβει υπόψη τους παράγοντες που απαριθμούνται στο εν λόγω άρθρο, μεταξύ των οποίων και η απώλεια προοπτικής σταδιοδρομίας, στην τερματισθείσα εργασία.
Επίσης στην υπόθεση Louis Tourist Agency Λτδ v. Αντιγόνης Ηλία (1992) 1(Β) Α.Α.Δ. 98 σελ.104-105 σημειώθηκαν τα ακόλουθα:
«Το κριτήριο της αποζημίωσης βάσει του άρθρου 4 του Ν.24/67 δεν συναρτάται με το συμβατικό που καθορίζεται από το ΚΕΦ.149, και γενικά τις αρχές του δικαίου των συμβάσεων, δηλαδή ζημιά η οποία έπεται κατά λογική πρόβλεψη της διάρρηξης της συμφωνίας. Το θέμα των αποζημιώσεων επαφίεται στην απόλυτη κρίση του Διαιτητικού Δικαστηρίου, με μόνο περιορισμό εκείνο που τίθεται από το άρθρο 3 του Πίνακα, η αποζημίωση να μην υπερβαίνει τα ημερομίσθια των δύο ετών (Ν.92/79). Η υλική ζημιά την οποία υφίσταται από τον τερματισμό ο εργοδοτούμενος είναι αναμφίβολα παράγοντας σχετικός, αλλά όχι ο μόνος ο οποίος λαμβάνεται υπόψη.
Η διαγωγή των μερών είναι άλλος σχετικός παράγοντας, όπως συνάγεται από την παράγραφο 4(δ) του Πίνακα. Η απαρίθμηση των παραγόντων, που είναι σχετικοί με την αποζημίωση, θα ήταν αντινομική προς τον απόλυτο χαρακτήρα της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου.»
Από τα γεγονότα της υπόθεσης προκύπτει ότι ο Αιτητής εργάστηκε στην υπηρεσία της Εργοδότρια Εταιρείας για 13 συναπτά έτη και ότι οι εβδομαδιαίες απολαβές του, για σκοπούς αποζημίωσης, ανέρχονταν στα €435,46.
Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τερματίστηκε η απασχόληση του Αιτητή, τις απολαβές του, τη διάρκεια της απασχόλησης του καθώς και τους άλλους παράγοντες που απαριθμούνται στην Παράγραφο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου και για τους οποίους δεν δόθηκαν οποιαδήποτε στοιχεία, κρίνουμε υπό τις περιστάσεις εύλογο να επιδικάσουμε στον Αιτητή υπό μορφή αποζημιώσεων το ποσό των €13.934,72 που αντιστοιχεί με απολαβές 32 εβδομάδων.
Εκδίδεται επομένως απόφαση υπέρ του Αιτητή και εναντίον της Εργοδότριας Εταιρείας για το ποσό των €13.934 με νόμιμο τόκο από 11.2.2021 μέχρι τελικής εξόφλησης. Περαιτέρω επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή και εναντίον της Εργοδότριας Εταιρείας δικηγορικά έξοδα €2.000 με νόμιμο τόκο από 11.2.2021 μέχρι τελικής εξόφλησης πλέον ΦΠΑ επί των εξόδων.
Η Αίτηση εναντίον του Ταμείου απορρίπτεται χωρίς καμία διαταγή για έξοδα.
(υπ)………….………………………….……………
Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος
Ν. Παρισινού, Μέλος
Μ. Ρώσσης, Μέλος
ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο