ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ
Ενώπιον: Λ. Χαβιαρά Ε.Δ.
Αρ. Αγ. 1187/2017
Μεταξύ:
ΚΟΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΛΤΔ
Ενάγουσας
-και-
1.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
2.ΕΛΕΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Εναγόμενων
Ημερομηνία: 20.3.2026
Εμφανίσεις:
Για την Ενάγουσα: κ. Μένταλης για Ανδρέας Π. Ερωτοκρίτου & Σια Δ.Ε.Π.Ε.
Για τους Εναγόμενους: κ. Μαυρομάτης για Μαυρομάτης & Χριστοδουλίδου Δ.Ε.Π.Ε.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Εισαγωγικά
Με την παρούσα αγωγή της, η Ενάγουσα αξιώνει απόφαση ως ακολούθως:
«(Α) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι το υπ’ αρ. 1186424 καλυπτικό σημείωμα ή/και ασφαλιστήριο συμβόλαιο ή/και πιστοποιητικό ασφάλισης που εξεδόθησαν και παρεδόθησαν στον Εναγόμενο 1 για το υπ’ αρ. Εγγραφής [ ] αυτοκίνητο με φερόμενο ασφαλισμένο τον Εναγόμενο 1 ή/και την Εναγόμενη 2 ως εξουσιοδοτημένο οδηγό ή/και ασφαλισμένη για την περίοδο από 15/11/16 μέχρι 14/3/2017 κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ήτο ανύπαρκτον ή/και ουδέν αποτέλεσμα παρήγε ή/και ήτο εξ υπαρχής άκυρον ως εξασφαλισθέν από την Ενάγουσα δια δόλου ή/και απάτης ή/και ψευδών παραστάσεων ή/και απόκρυψης ουσιωδών γεγονότων από τους Εναγόμενους 1 ή/και 2 ή/και
(Β) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η Ενάγουσα ουδεμίαν υποχρέωση έχει όπως αποζημιώσει τον Εναγόμενον 1 ή/και την Εναγόμενη 2 ή/και
(Γ) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η Ενάγουσα ουδεμίαν υποχρέωση έχει να αποζημιώσει τον Εναγόμενο 1 ή/και την Εναγόμενη 2 ή/και τους τρίτους Ελένη Αντωνίου, Ελένη Ανθέμη, Λουκία Ανθέμη οι οποίες έχουν εγείρει απαιτήσεις για αποζημιώσεις ή/και τις υπ’ αρ. 1128/17, 1126/17, 1127/17 αγωγές Ε.Δ. Λάρνακας αντίστοιχα, για σωματικές βλάβες και άλλες ζημίες που ισχυρίζονται ότι υπέστησαν σε τροχαίο ατύχημα που επεσυνέβη κατά ή περί την 11/12/16 στη συμβολή των οδών Λεωφ. Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής με Πώλ Δάρας στη Λάρνακα ενόσω η Εναγόμενη 2 οδηγούσε το υπ’ αρ. εγγραφής [ ] όχημα το οποίο συγκρούσθηκε με το υπ’ αριθμό εγγραφής [ ] όχημα που οδηγούσε η Ελένη Αντωνίου με επιβάτες την Ελένη Ανθέμη και Λουκία Ανθέμη ή/και
(Δ) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι σε περίπτωση που η Ενάγουσα υποχρεωθεί να αποζημιώσει τους πιο πάνω αναφερόμενους τρίτους, οι Εναγόμενοι 1 ή/και 2 υποχρεούνται να πληρώσουν στην Ενάγουσα οποιοδήποτε ποσό τυχόν ήθελε υποχρεωθεί η Ενάγουσα να καταβάλει στους πιο πάνω αναφερόμενους τρίτους ή/και
(Ε) Οιανδήποτε θεραπείαν ήθελε το Δικαστήριο κρίνει πρέπουσαν.
(Στ) Νόμιμον τόκον, έξοδα και φόρους»
Δικογραφημένοι Ισχυρισμοί
Σύμφωνα με την απαίτηση της Ενάγουσας, ως τροποποιήθηκε, κατά ή περί την 5.12.2016 ο Εναγόμενος 1 υπέβαλε στην Ενάγουσα γραπτή πρόταση για ασφάλιση του οχήματος [ ] ιδιοκτησίας του ιδίου, με ασφαλισμένο τον ίδιο για να το οδηγεί οποιοσδήποτε οδηγός ηλικίας άνω των 23 ετών και όχι πέραν των 70 ετών με κανονική άδεια οδηγού για περίοδο μεγαλύτερη των 2 ετών. Η Ενάγουσα βασιζόμενη στην πρόταση του Εναγόμενου 1 εξέδωσε και παρέδωσε στον Εναγόμενο 1 καλυπτικό σημείωμα, το οποίο θα αποτελούσε τη βάση για ασφαλιστήριο συμβόλαιο, για την περίοδο από 10:38 π.μ. της 15.11.2016 μέχρι τα μεσάνυκτα της 14.3.2017 με το οποίο παρείχετο περιεκτική ασφαλιστική κάλυψη σύμφωνα με τους όρους που περιλαμβάνει το συνηθισμένο ασφαλιστήριο της Ενάγουσας.
Ο Εναγόμενος 1 δήλωσε υπεύθυνα ότι, μεταξύ άλλων, διάβασε με προσοχή τις ερωτήσεις που περιείχε η πρόταση ασφάλισης, ότι τις κατανόησε πλήρως και ότι όλες οι απαντήσεις του ήταν αληθινές χωρίς να αποκρύψει κάτι ή να παραποιήσει κάτι ή να παραστήσει οτιδήποτε με ανακρίβεια. Στην ερώτηση 6.5 της πρότασης ασφάλισης κατά πόσο ο ίδιος ή άλλο πρόσωπο που θα οδηγούσε το KST 223 υπέβαλε απαίτηση σε σχέση με μηχανοκίνητο όχημα ή ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα τα τελευταία 3 χρόνια, ο Εναγόμενος 1 απάντησε αρνητικά ενώ γνώριζε ή και όφειλε να γνωρίζει ότι η Εναγόμενη 2 ενεπλάκη σε δυστύχημα τα τελευταία 3 χρόνια και ότι υποβλήθηκαν απαιτήσεις σε σχέση με το όχημα KSN 621 και το απέκρυψε ή και το αποσιώπησε με αποτέλεσμα να εξασφαλίσει ασφαλιστική κάλυψη με δόλιο τρόπο και/ή απάτη.
Κατά ή περί την 11.12.2016 ενώ η Εναγόμενη 2 οδηγούσε το KST 223 ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα με το ΚΝΤ 682 στο οποίο επέβαιναν άλλα πρόσωπα. Συνεπεία του εν λόγω ατυχήματος καταχωρήθηκαν εναντίον της Εναγόμενης 2 αγωγές για αποζημιώσεις. Αναφορικά με τις πιο πάνω αγωγές η Ενάγουσα ανάφερε στους δικηγόρους των εκεί εναγόντων ότι δεν υποχρεούται να αποζημιώσει λόγω των πιο πάνω αναφερόμενων γεγονότων.
Από πλευράς υπεράσπισης, με την τροποποιημένη υπεράσπιση τους οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται μεταξύ άλλων, ότι το καλυπτικό σημείωμα που υπογράφηκε και τέθηκε σε ισχύ δεν αποτελούσε τη βασική συμφωνία ασφαλίσεως η οποία θα ακολουθούσε αφού προηγουμένως οι διάδικοι κατέληγαν στους βασικούς όρους της συμφωνίας και το σύντομο χρονικό διάστημα ισχύς του καλυπτικού σημειώματος έγινε στη βάση συνεννόησης ότι θα επακολουθούσε η κατάρτιση και υπογραφή της συμφωνίας.
Προβάλλουν περαιτέρω τον ισχυρισμό ότι ο ασφαλιστικός αντιπρόσωπος της Ενάγουσας ο οποίος παράδωσε τα σχετικά έγγραφα στον Εναγόμενο 1 ουδέποτε επεξήγησε τους όρους τους στον Εναγόμενο 1 αλλά ανάφερε ότι πρόκειται για εντελώς τυπικά έγγραφα τα οποία πρέπει να υπογραφούν απλά για να προχωρήσει η διαδικασία έγκρισης της ασφαλιστικής κάλυψης παντός οδηγού. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι δεν γνώριζαν και/ή δεν αντιλήφθηκαν και/ή δεν τους επεξηγήθηκε η σημασία του εν λόγω εγγράφου και του περιεχομένου του και ότι καμία πληροφορία απέκρυψαν και/ή παρέλειψαν να αναφέρουν που να επηρέαζε την έκδοση της ασφαλιστικής κάλυψης και αυτό ενόψει του ότι σε σχέση με το KST 223 δεν υπήρχε ζήτημα εμπλοκής σε ατύχημα κατά την συγκεκριμένη χρονική περίοδο και δεν αναμενόταν από το είδος της ασφάλισης διαφορετική αντιμετώπισης σε σχέση με τις ερωτήσεις.
Οι Εναγόμενοι προβάλλουν επίσης τη θέση ότι, η Ενάγουσα υπό τις περιστάσεις είχε το δικαίωμα να προβεί σε δικές της έρευνες και/ή επεξεργασία των δεδομένων ώστε να θέσει υπόψιν των Εναγόμενων οποιαδήποτε ζητήματα και/ή να μην τους ασφαλίσει. Την επίδικη περίοδο, οι Εναγόμενοι είχαν εξουσιοδοτήσει εγγράφως την προηγούμενη ασφαλιστική τους εταιρεία όπως παραδώσει οποιοδήποτε στοιχείο συμπεριλαμβανομένων προηγούμενων απαιτήσεων για σκοπούς αξιολόγησης της πρότασης τους προς την Ενάγουσα.
Σε κάθε περίπτωση όσα επικαλείται η Ενάγουσα δεν μπορούσαν να αποτελέσουν λόγο για να μην καταρτιστεί τελική σύμβαση ασφάλισης γιατί για το όχημα για το οποίο ζητήθηκε η ασφάλιση δεν υπήρξε εμπλοκή σε ατύχημα κατά τον αναφερόμενο χρόνο και το αίτημα για κάλυψη αφορούσε σε κάθε οδηγό και όχι ονομαστικά επομένως ήταν με αυτά τα δεδομένα που θα ασφάλιζε η Ενάγουσα αναλαμβάνοντας κάθε σχετικό κίνδυνο με αποτέλεσμα να κωλύεται να εγείρει την παρούσα αγωγή.
Ο Εναγόμενος 1 δεν απέκρυψε οτιδήποτε, αντιθέτως η πρόταση ασφάλισης ήταν τέτοιας φύσης που αφορούσε ένα εξαιρετικά ευρύ φάσμα από πρόσωπα που θα καλύπτονταν και δεν αφορούσε το KSN 621. Η Ενάγουσα πληρώθηκε το συμφωνηθέν ασφάλιστρο για το καλυπτικό σημείωμα το οποίο αφορούσε την περίοδο εντός της οποίας έλαβε χώρα το ατύχημα και ουδέποτε έθεσε οποιοδήποτε ζήτημα και η αγωγή της εγείρεται κακόπιστα για να αποφύγει τις οποιεσδήποτε συμβατικές της υποχρεώσεις.
Ακροαματική Διαδικασία
Στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας για την Ενάγουσα έδωσε μαρτυρία ο Μιχάλης Πέτρου (ΜΕ1) ο οποίος είναι υπεύθυνος στον κλάδο απαιτήσεων της Ενάγουσας και για τους Εναγόμενους έδωσε μαρτυρία ο Εναγόμενος 1.
Η ακροαματική διαδικασία ολοκληρώθηκε με τις αγορεύσεις των μερών. Και οι δυο πλευρές αγόρευσαν υποστηρίζοντας τις θέσεις τους. Το περιεχόμενο και οι εισηγήσεις των διαδίκων έχουν μελετηθεί προσεκτικά από το Δικαστήριο στα πλαίσια μελέτης της υπόθεσης για σκοπούς έκδοσης της παρούσας απόφασης έστω και αν δεν γίνεται αναλυτική αναφορά και επανάληψη στο περιεχόμενο των αγορεύσεων τους.
Αξιολόγηση - Ευρήματα
Έχω εξετάσει όλα όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου. Αξιολόγησα τη μαρτυρία σύμφωνα με τις αρχές της νομολογίας, έχοντας εξετάσει επίσης το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια και έλαβα επίσης υπόψη την εικόνα των μαρτύρων στο Δικαστήριο ενώ καταθέταν, έχοντας κατά νου και την δυνατότητα αποδοχής ή απόρριψης είτε όλης είτε μέρους της μαρτυρίας το (βλ. Kades v. Nicolaou & Another (1986) 1 CLR 212, Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α. (2005) 1 A.A.Δ. 256, Κωνσταντινίδη ν Κωμοδρόμου Πολ. Εφ. 283/15 ημερ. 17.11.2025, Κοκκίνου κ.α. v. Themis Portfolio Management Holdings Ltd, Πολιτική Έφεση Αρ. 336/2018, ημερομηνίας 31.03.2025).
Όπως θα διαφανεί από τα πιο κάτω παραδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα καθίσταται, κατά την κρίση μου, αχρείαστη η παράθεση και αξιολόγηση ολόκληρης της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου (βλ. Ιωάννου ν. Αληφαντή κ.α., Ποινική Έφεση 163/17 κ.α., ημερομηνίας 7.10.2019, Οδυσσέα ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 490, SAT VISION v Interamerican Property and Casualty Ins. Co (1999) 1 A.A.Δ. 1811, Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ν. Βοηθού Γενικού Εισαγγελέως της Δημοκρατίας (2015) 3 ΑΑΔ 484).
Με την κατάθεση των Εγγράφων 1, 2 και 3 δηλώθηκαν και εγκρίθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα τα εξής:
Συνεπεία του δυστυχήματος στο οποίο η Εναγόμενη 2 ενεπλάκη στις 11.12.2016 ενόσω οδηγούσε το όχημα KST 223 καταχωρήθηκαν εναντίον της στις 23.8.2017 οι αγωγές 1126/17, 1127/17 και 1128/17 αγωγές του Ε.Δ. Λάρνακας (επισυνάπτονται στο Έγγραφο 1)
Στις 2.11.2023 εκδόθηκαν εκ συμφώνου αποφάσεις για κάθε μια από τις πιο πάνω αγωγές οι οποίες τελούν υπό αναστολή μέχρι την έκδοση της τελικής απόφασης στα πλαίσια της παρούσας αγωγής (επισυνάπτονται στο Έγγραφο 1)
Κατά τις 2.1.2015 και 12.2.2016 η Εναγόμενη 2 ενεπλάκη σε τροχαία δυστυχήματα οδηγώντας το όχημα KSN 621 ενόσω αυτό ήταν ασφαλισμένο στην ασφαλιστική εταιρεία ATLANTIC INSURANCE CO PUBLIC LTD
Συνεπεία των πιο πάνω ατυχημάτων η ATLANTIC INSURANCE CO PUBLIC LTD κατέβαλε αποζημιώσεις σε τρίτους. Συγκεκριμένα για το ατύχημα 2.1.2015 κατέβαλε το ποσό των €798 ενώ για το ατύχημα 12.2.2016 κατέβαλε το ποσό των €2.225
Οι δικηγόροι των εναγόντων στις αγωγές 1126/17, 1127/17 και 1128/17 απέστειλαν στην Ενάγουσα επιστολές οι οποίες απαντήθηκαν από την εδώ Ενάγουσα (όλες οι επιστολές επισυνάπτονται στο Έγγραφο 3)
Πέραν και επιπρόσθετα των πιο πάνω ουδέποτε αποτέλεσαν αμφισβητούμενα τα πιο κάτω:
Ο Εναγόμενος 1 στις 5.12.2016, ECLI:CY:AD:2016:D147 υπόβαλε στην Ενάγουσα γραπτή πρόταση για ασφάλιση (Τεκμήριο 1) του [ ] μάρκας Mercedes για την περίοδο από 15.11.2016 μέχρι τα μεσάνυκτα της 14.11.2017.
Η πρόταση ασφάλισης (Τεκμήριο 1) ήταν για περιεκτική κάλυψη.
Ο Εναγόμενος 1 είναι ο ιδιοκτήτης του KST 223 (Τεκμήριο 2).
Ο Εναγόμενος δεν συμπλήρωσε ο ίδιος το Τεκμήριο 1 αλλά του υποβάλλονταν οι ερωτήσεις και εκείνος απαντούσε και το άτομο που υπόβαλλε τις ερωτήσεις στον Εναγόμενο 1 συμπλήρωνε εκείνο την αίτηση Τεκμήριο 1.
Ο Εναγόμενος έθεσε την υπογραφή του στο Τεκμήριο 1 κάτω από το μέρος που καταγράφεται ως υπεύθυνη δήλωση ότι, μεταξύ άλλων, έχει διαβάσει με προσοχή όλες τις ερωτήσεις που περιλάμβανε το Τεκμήριο 1, τις έχει κατανοήσει πλήρως και ότι όλες οι απαντήσεις του είναι πλήρεις και αληθινές και δεν έχει αποκρύψει, παραποιήσει ή παραστήσει με ανακρίβεια οποιοδήποτε ουσιώδες γεγονός και ότι το Τεκμήριο 1 αποτελεί την βάση του ασφαλιστήριο μεταξύ εκείνου και της Ενάγουσας και θα αποτελεί μέρος εκείνου που θα εκδοθεί.
Η Ενάγουσα εξέδωσε και παράδωσε στον Εναγόμενο 1 το καλυπτικό σημείωμα με αριθμό 1186424 για την περίοδο από 10:38 π.μ. της 15.11.2016 μέχρι τα μεσάνυχτα της 14.3.2017 (Τεκμήριο 3) το οποίο εκδόθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Μηχανοκίνητων (Ασφάλιση Ευθύνης Έναντι Τρίτου) Νόμου 96(Ι)/2000.
Ο Εναγόμενος 1 δεν ανάφερε κατά την υποβολή του Τεκμηρίου 1 ότι η Εναγόμενη 2 ενεπλάκη σε τροχαία ατυχήματα στις 2.1.2015 και 12.2.2016.
Στην ερώτηση αρ. 6.5 στο Τεκμήριο 1 «Έχετε εσείς ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο που θα οδηγά το όχημα, υποβάλει απαίτηση σε σχέση με μηχανοκίνητο όχημα ή εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα τα τελευταία τρία (3) χρόνια;» είναι συμπληρωμένη η απάντηση «ΟΧΙ».
Στην ερώτηση 5.1 στο Τεκμήριο 1 «Το όχημα θα οδηγείται από οποιοδήποτε οδηγό ηλικίας άνω των είκοσι τριών (23) ετών αλλά όχι πέραν των εβδομήντα (70) ετών και με κανονική άδεια οδηγού για περίοδο μεγαλύτερη των δύο (2) ετών;» είναι συμπληρωμένη η απάντηση «ΝΑΙ». Επί τούτου δεν αμφισβητείται ότι αυτή ήταν η πρόθεση και των δυο πλευρών ως προς την προτεινόμενη κάλυψη.
Στις 11.12.2016 ενώ βρισκόταν σε ισχύ το Τεκμήριο 3, η Εναγόμενη 2 οδηγώντας το όχημα KST 223 ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα με το ΚΝΤ 682 στο οποίο επέβαιναν οι ενάγοντες στις πιο πάνω αναφερόμενες αγωγές στη συμβολή των Λεωφόρος Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής με την οδό Πώλ Δάρα.
Ο Εναγόμενος 1 δεν υπόβαλε οποιαδήποτε απαίτηση και δεν ήγειρε οποιαδήποτε αγωγή εναντίον της Ενάγουσας για τις ζημιές που υπέστη το [ ] κατά το πιο πάνω ατύχημα.
Για όλα τα πιο πάνω προβαίνω σε ευρήματα
Ερχόμενος στην μαρτυρία των διαδίκων, ο ΜΕ1 στην ουσία επανέλαβε την δικογραφημένη εκδοχή της Ενάγουσας. Εξήγησε επιπρόσθετα τι περιλαμβάνει μια περιεκτική κάλυψη διευκρινίζοντας παράλληλα ότι είτε η ασφάλιση αφορούσε κάλυψη συγκεκριμένων ατόμων που θα οδηγούσαν το όχημα είτε οποιοδήποτε άτομο άνω των 23 και όχι πέραν των 70 ετών που κατέχει κανονική άδεια οδήγησης, πρέπει ο αιτητής να κατονομάσει τους οδηγούς.
Δέχθηκε ότι η ασφάλεια θα ήταν για οποιονδήποτε οδηγό. Το καλυπτικό σημείωμα ανάφερε, διέπεται από τους όρους του συνηθισμένου συμβολαίου ασφάλισης της Ενάγουσας (Τεκμήριο 4). Στο κατά πόσο αντιλήφθηκε ο Εναγόμενος 1 ότι είναι για τον ίδιο που απαντά στις ερωτήσεις απάντησε ότι η ερώτηση 6.5 είναι συγκεκριμένη. Με βάση την απάντηση του (Εναγόμενου 1) πρόσθεσε, η αξιολόγηση είναι ότι εκείνοι που θα οδηγούν έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Του υποβλήθηκε ότι δεν ήταν όρος του καλυπτικού σημειώματος και το γνώριζε η Ενάγουσα για να απαντήσει ότι ήταν ένα ρίσκο μέχρι να πάρει η Ενάγουσα απαντήσεις.
Υποστήριξε επίσης ότι εάν ο Εναγόμενος 1 αποκάλυπτε το γεγονός ότι η σύζυγος του είχε εμπλακεί προηγουμένως σε ατυχήματα τότε με βάση την θέση του, την εμπειρία του και την πρακτική της Ενάγουσας, η τελευταία δεν θα προχωρούσε να ασφαλίσει τον Εναγόμενο 1 αλλά ούτε και να εκδώσει το καλυπτικό σημείωμα.
Ο Εναγόμενος 1 για την επίμαχη ερώτηση επέμεινε ότι δεν του υποβλήθηκε. Πρόβαλε τη θέση ότι δεν του επεξηγήθηκαν οι ερωτήσεις. Η υπάλληλος του είπε πως είναι τυπικής φύσης οι ερωτήσεις και στο τέλος του ζήτησε να υπογράψει ότι είπε την αλήθεια.
Μετά το ατύχημα της Εναγόμενης 2 πήγε να παραλάβει το [ ] από το γκαράζ και δεν του το έδιναν γιατί η Ενάγουσα δεν τον κάλυπτε. Πήγε και βρήκε την υπάλληλο που του είχε συμπληρώσει το Τεκμήριο 1 και την ρώτησε γιατί δεν του υπόβαλε την ερώτηση «αν κάποιος που τζείνους που θα οδηγήσει, έχει κάνει ατύχημα» και τον ρώτησε πίσω γιατί να ρωτήσει. Πήγε να την βρει ξανά για να δώσει μαρτυρία αλλά είναι στην Αγγλία. Αν του έκανε την ερώτηση θα απαντούσε ότι η Εναγόμενη 2 είχε ατύχημα, δεν είχε λόγο να κρυφτεί. Αν του έλεγε η ασφάλεια ότι η Εναγόμενη 2 δεν μπορεί να ασφαλιστεί θα την έβγαζε έξω από την ασφάλεια να μην οδηγεί το όχημα. Δεν διάβασε την δήλωση αλήθειας, η υπάλληλος του την διάβασε και εκείνος έδειξε εμπιστοσύνη.
Αναφορικά με τον ΜΕ1 δεν έχω εντοπίσει οποιοδήποτε λόγο γιατί να μην γίνει αποδεκτή η μαρτυρία του. Ο εν λόγω μάρτυρας κατάθεσε με βάση τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της Ενάγουσας, ήταν πειστικός, δεν κλονίστηκε στην αντεξέταση, ούτε επιχείρησε να τοποθετηθεί επί ζητημάτων που δεν ενέπιπταν στην σφαίρα των γνώσεων του.
Αντίθετα, οι πιο πάνω θέσεις του Εναγόμενου 1 δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Κατά την κρίση μου δεν είναι λογικό να του υποβλήθηκε αριθμός ερωτήσεων, να παραλείφθηκε μια και ακολούθως να του υποβλήθηκαν άλλες, πόσο μάλλον η υπάλληλος να είχε συμπληρώσει από μόνη της την απάντηση στην ερώτηση 6.5 χωρίς να τον ενημερώσει. Ούτε μπορεί να γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός του ότι δεν του επεξηγήθηκαν οι ερωτήσεις. Γνώριζε πολύ καλά ότι το Τεκμήριο 1 αποτελούσε αίτηση προς την Ενάγουσα για να εκδοθεί συμβόλαιο ασφάλισης. Γνώριζε επίσης ότι η σύζυγος του είχε εμπλοκή σε δυο προηγούμενα τροχαία δυστυχήματα. Ούτε μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση της υπεράσπισης ότι ο Εναγόμενος 1 αντιλήφθηκε ότι οι ερωτήσεις αφορούσαν στον ίδιο προσωπικά καθότι το περιεχόμενο της επίδικης ερώτησης ξεκάθαρα παραπέμπει σε άλλα πρόσωπα. Άλλωστε δεν είναι μόνο τον εαυτό του που ήθελε να ασφαλίσει ο Εναγόμενος 1.
Επιπρόσθετα, ο Εναγόμενος 1 έχει θέσει την υπογραφή του στο σημείο υπεύθυνης δήλωσης ότι έχει διαβάσει και κατανοήσει τις ερωτήσεις και ότι οι απαντήσεις του είναι πλήρεις και δεν νομιμοποιείται τώρα να ισχυρίζεται ότι δεν είναι ορθό εκείνο που υπόγραψε και με το οποίο δεσμεύθηκε. Ως λέχθηκε στην απόφαση Χατζηστυλλή ν Κυπριακές Αερογραμμές Λτδ (2012) 1 Α.Α.Δ. 989 «το πρόσωπο που υπογράφει έγγραφο έχει την ευθύνη να προσέχει τι υπογράφει και εμποδίζεται από του να αρνηθεί την ευθύνη του με βάση το έγγραφο και σύμφωνα με το περιεχόμενό του» (βλ. επίσης Ι.Π. Ηχοκίνηση ν. Cyprus Radiolectrix Ltd Ποιν. Εφ. 186/20 ημερομηνίας 20.7.2021, ECLI:CY:AD:2021:B325, Διονά ν Κυπριακές Αερογραμμές Λτδ Πολ. Εφ. 182/11, ημερομηνίας 24.5.20216).
Επισημαίνω συναφώς, ότι η ερμηνεία των όρων ενός εγγράφου επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, ευχέρεια η οποία πρέπει να αποσκοπεί στην εξεύρεση των πραγματικών προθέσεων των συμβαλλομένων. Όταν μια συμφωνία διατυπώνεται εγγράφως, η εξωγενής μαρτυρία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για να αντικρούσει, τροποποιήσει, αφαιρέσει ή προσθέσει στους όρους που έχουν διατυπωθεί στο έγγραφο. Η ερμηνεία του εγγράφου, πρέπει να είναι όσο το δυνατό πλησιέστερη στην εμφανή πρόθεση των μερών και για αυτό το λόγο η πρόθεση τους πρέπει να απορρέει από το έγγραφο και όπως εκφράστηκε με τις λέξεις που το έγγραφο αυτό περιλαμβάνει ούτως ώστε το Δικαστήριο να βεβαιώσει τι εννοούσαν τα μέρη με τη διατύπωση που χρησιμοποίησαν και όχι με το τι είχαν πρόθεση να χρησιμοποιήσουν (βλ. Γεωργική Εταιρεία Δ.Γ. Φούτας ν. Εταιρεία Βάσος Έμπορει Γεωργικών Προιόντων Λτδ (1993) 1 Α.Α.Δ. 168, Λευκαρίτη κ.α. ν. Long Beach κ.α. (2000) 1(Α) Α.Α.Δ. 194, Λίλλης ν Ξενή (2009) 1 Α.Α.Δ. 217, Hakam Qasem Hussein Badar v Ηλία Πολ. Εφ. 17/14 ημερ. 25.10.2022, ECLI:CY:AD:2022:A400, Avlida Hotels Ltd v. Annik Ltd Πολ. Εφ. 260/14 ημερ. 16.5.2022, ECLI:CY:AD:2022:A213).
Αποτελούν συνεπώς περαιτέρω ευρήματα του Δικαστηρίου στην βάση της πιο πάνω αξιολόγησης ότι, ο Εναγόμενος 1 απάντησε αρνητικά στην ερώτηση 6.5. επί του Τεκμηρίου 1, ενώ η αλήθεια ήταν ότι γνώριζε άτομο το οποίο είχε εμπλοκή σε τροχαία δυστυχήματα κατά τα τελευταία τρία έτη, ήτοι την σύζυγο του Εναγόμενη 2 καθώς και ότι ο Εναγόμενος 1 διάβασε και κατανόησε όλες τις ερωτήσεις που περιείχε το Τεκμήριο 1.
Νομική Πτυχή - Εφαρμογή
Η Ενάγουσα βασίζει την απαίτηση της στην σε δόλο και απάτη.
Ο δόλος στην ουσία αποτελείται από παράσταση αναληθούς γεγονότος ως αληθούς, με γνώση περί της αναλήθειας του και περιλαμβάνει οποιαδήποτε άλλη πράξη επιτήδεια προς την εξαπάτηση άλλου προσώπου. Ως υποδεικνύεται στην υπόθεση Μαρία Ιακώβου ν. Λαικής Τράπεζας (2004) 1 Α.Α.Δ. 992, ο όρος «δόλος» συνήθως αναφέρεται σε κάτι ανέντιμο και ηθικά ανάρμοστο, ειδικότερα όταν αποκτούνται χρηματικά ή υλικά οφέλη με άδικο μέσο.
Ο ορισμός της απάτης περιέχεται στο άρθρο 36 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.148 και συνίσταται σε ψευδή παράσταση γεγονότος, η οποία γίνεται εν γνώσει του ψεύδους αυτής, ή χωρίς πίστη ως προς το αληθές της ή απερίσκεπτα και είναι αδιάφορο το κατά πόσο είναι αληθής ή ψευδής, με σκοπό όπως το πρόσωπο που εξαπατήθηκε να ενεργήσει στη βάση αυτής. Δεν μπορεί όμως να υπάρξει οποιοδήποτε παράπονο από ενάγοντα όταν η παράσταση δεν τον έχει παρακινήσει με οποιοδήποτε τρόπο να ενεργήσει στη βάση της παράστασης αυτής, όπως για παράδειγμα να συνάψει σύμβαση (βλ. Μούρτζινος Μιχαήλ ν. Του Πλοίου GALAXIAS (1997) 1 Α.Α.Δ. 80 και την εκεί αναφορά στο Σύγγραμμα Pollock & Mulla "Indian Contract and Specific Relief Acts", 9η έκδοση, στη σελ. 156)
Συνεπώς, σε περιπτώσεις όπως στην παρούσα η ασφάλιση, ή η κάλυψη θα εξαρτηθεί από τι πληροφορίες (παράσταση) δίδονται στην ασφαλιστική εταιρεία από το πρόσωπο που αιτείται να ασφαλιστεί. Στην υπόθεση American Life Insurance Ltd v. Μιχαήλ (2007) 1(A) Α.Α.Δ. 593 λέχθηκαν τα πιο κάτω:
«Πράγματι, όπως και το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρει, στην περίπτωση που η ακρίβεια των δηλώσεων καθίσταται η βάση της σύμβασης, δεν χρειάζεται να εξετασθεί κατά πόσο το ανακριβές γεγονός είναι ουσιώδες ή όχι ή κατά πόσο ο ασφαλισμένος (εδώ ο αποβιώσας) γνώριζε ή όχι την αλήθεια. Παρέχεται στον ασφαλιστή η επιλογή να θεωρήσει τη σύμβαση άκυρη εξ υπαρχής (void ab initio).
Στην υπόθεση Πανευρωπαϊκή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ. ν. Eretria Leisure Cruises Ltd. (1998) 1(B) A.Α.Δ. 1072, στην οποία αναφέρθηκε και το πρωτόδικο Δικαστήριο, στη σελ. 1080 αναφέρονται τα εξής που συνάδουν με την πιο πάνω θέση:-
«Το ασφαλιστήριο δυνατό να περιέχει ρητή συμφωνία που να καθορίζει την υποχρέωση αποκάλυψης και να περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο αυτή θα πραγματοποιείται. Η τήρηση της υποχρέωσης αυτής καθίσταται έτσι συμβατική (Anderson v. Fitzgerald [1853] 4 H.L. Cas. 484). Αν δεν τηρηθεί έχουμε αθέτηση της σύμβασης ασφάλισης και όχι αθέτηση της υποχρέωσης επίδειξης καλής πίστης.
Η διατύπωση και ευρύτητα των διάφορων σχετικών συμβατικών όρων ποικίλει. Έτσι όρος μπορεί να καθιστά την ακρίβεια όλων των δηλώσεων που γίνονται κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ουσιώδη όρο της σύμβασης. Σ' αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ ουσιωδών και επουσιωδών δηλώσεων, εκτός αν ο όρος ρητά αναφέρεται σε ουσιώδεις μόνο δηλώσεις (Dawsons Ltd. v. Bonnin [1922] 2 A.C. 413 και Re Universal Non-Tariff InsuranceFire Co., Forbes & Co's Claim [1875] L.R. 19 Eq. 485).
Όπου η ακρίβεια των δηλώσεων καθίσταται η βάση της σύμβασης δεν χρειάζεται να εξεταστεί κατά πόσο το ανακριβές γεγονός είναι ουσιώδες ή όχι, ή κατά πόσο ο ασφαλισμένος εγνώριζε ή όχι, την αλήθεια (Condogiannis v. Guardian Assurance Co., 90 L.J.P.C. 168).»»
Στην υπό εξέταση περίσταση ως προκύπτει από όλα τα πιο πάνω αποτέλεσε κοινή θέση των μερών ότι το Τεκμήριο 1 δεν είναι σύμβαση ασφάλισης αλλά αίτηση κατά την εξέταση της οποίας η Ενάγουσα θα αποφάσιζε αν θα ασφάλιζε ή όχι τον Εναγόμενο 1. Εξ ου και μέχρι να εξεταστεί η αίτηση για ασφάλιση, η Ενάγουσα προχώρησε να εκδώσει καλυπτικό σημείωμα (Τεκμήριο 3) το οποίο φέρει συγκεκριμένη διάρκεια.
Ο ΜΕ 1 ανάφερε στην κυρίως εξέταση του, ως καταγράφω ανωτέρω, ότι από την πείρα του και από την τακτική που ακολουθεί η Ενάγουσα, εάν αποκάλυπτε ο Εναγόμενος 1 ότι η Εναγόμενη 2 είχε εμπλοκή σε δυο ατυχήματα δεν θα προχωρούσε όχι μόνο στην ασφάλιση αλλά ούτε και στην έκδοση καλυπτικού σημειώματος. Και τούτο ήταν το κρίσιμο σημείο της μαρτυρίας του, εφόσον το Τεκμήριο 2 διέπεται από τους δικούς του όρους και στο οποίο καταγράφεται ότι εξουσιοδοτημένοι οδηγοί είναι ο Εναγόμενος 1 και οποιοσδήποτε οδηγός 23-70 ετών με άδεια οδήγησης. Για σκοπούς κάλυψης όμως, το Τεκμήριο 3 παραπέμπει στο συνηθισμένο ασφαλιστήριο έγγραφο της Ενάγουσας (Τεκμήριο 4) και όχι στην αίτηση (Τεκμήριο 1).
Στο Τεκμήριο 4 παρατηρείται στο Μέρος 15 στην σελ. 13 ο κάτωθι όρος:
«(1)Συμμόρφωση
Η πιστή τήρηση και συμμόρφωση με τις πρόνοιες των όρων του Ασφαλιστηρίου αυτού στο μέτρο που αυτοί αναφέρονται σε οτιδήποτε εσείς ή οποιοδήποτε πρόσωπο που απαιτεί να καλυφθεί, οφείλετε να πράξετε ή να μην πράξετε και η αλήθεια των απαντήσεων και δηλώσεων σας στην Πρόταση Ασφάλισης συνιστούν προϋποθέσεις για τυχόν ευθύνη μας για την πληρωμή οποιουδήποτε ποσού δυνάμει του Ασφαλιστηρίου αυτού.»
Στην βάση των πιο πάνω, ήταν και για σκοπούς έκδοσης καλυπτικού σημειώματος καταλυτικής σημασίας η ορθότητα και η αλήθεια του περιεχομένου των απαντήσεων που έδιδε ο Εναγόμενος 1 και στην περίσταση αυτή η αρνητική απάντηση στην ερώτηση 6.5 δεν ήταν η αλήθεια, και ο Εναγόμενος 1 γνώριζε ότι δεν ήταν η αλήθεια. Εξ ου και η αναφορά του ΜΕ1 ότι δεν θα εξέδιδε καλυπτικό σημείωμα η Ενάγουσα υπό τις περιστάσεις. Το κατά πόσο θα ήταν ουσιαστικό δεδομένο ή όχι για σκοπούς ασφάλισης η σχετική πληροφορία θα έπρεπε να αφεθεί στην Ενάγουσα να το αποφασίσει και δεν της δόθηκε η ευκαιρία αυτή. Εξηγώ.
Με βάση τον ισχυρισμό της υπεράσπισης ότι ο Εναγόμενος 1 είχε εξουσιοδοτήσει την προηγούμενη ασφαλιστική του να παραχωρήσει οποιαδήποτε πληροφορία, επομένως η Ενάγουσα είχε τον τρόπο να αντλήσει οποιαδήποτε πληροφορία ήθελε, εάν η Ενάγουσα λάμβανε την ορθή πληροφόρηση από τον Εναγόμενο 1, ότι δηλαδή η σύζυγος του (Εναγόμενη 2) είχε προηγουμένως εμπλακεί σε τροχαία ατυχήματα, ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής που προώθησε την αίτηση (Τεκμήριο 1) στην Ενάγουσα θα την προωθούσε με διαφορετικά δεδομένα. Εκεί θα ενεργοποιείτο η ανάγκη περαιτέρω εξέτασης με ενδεχόμενο να μην εκδιδόταν καλυπτικό σημείωμα (βλ. American Insurance ανωτέρω, Γεωργίου ν. ALPHA ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΛΤΔ (2016) 1 Α.Α.Δ. 1827).
Σε ό,τι αφορά την θέση της υπεράσπισης ότι δεν υπάρχει αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της, σημειώνω ότι με βάση τα όσα έθεσαν τα μέρη ενώπιον του Δικαστηρίου η πρόθεση του Εναγόμενου 1 ήταν να συμπεριλάβει στην ασφάλεια οποιονδήποτε οδηγό μεταξύ 23 και 70 ετών, περιλαμβανομένης της Εναγόμενης 2 και η Ενάγουσα θα ασφάλιζε τον Εναγόμενο 1 και οποιονδήποτε οδηγό μεταξύ 23 και 70 ετών. Τούτο θα καθιστούσε την Εναγόμενη 2 συμβαλλόμενο μέρος δεσμευόμενο με τους ίδιους όρους που θα κάλυπταν και τον Εναγόμενο 1 (βλ. αναλογικά Κωνσταντίνου ν. Compass Insurance Co Ltd (2000) 1 Α.Α.Δ. 1265). Εν όψει της έγερσης αγωγών εναντίον της Εναγόμενης 2 και του αιτήματος των εκεί εναγόντων όπως η εδώ Ενάγουσα πληρώσει αποζημιώσεις για το σχετικό ατύχημα, φυσιολογικά σε μια αγωγή όπου στην ουσία επιζητεί απαλλαγή η Ενάγουσα, συμπεριέλαβε και την Εναγόμενη 2.
Κατάληξη
Εν όψει όλων των πιο πάνω η Ενάγουσα κρίνεται ότι απέδειξε την υπόθεση της στον απαιτούμενο βαθμό. Εκδίδεται απόφαση ως το Α της απαίτησης.
Με την έκδοση του Α πιο πάνω κρίνω ότι συμπαρασύρονται τα παρακλητικά Β, Γ και Δ και καθίσταται αχρείαστη η έκδοση τους.
Τα έξοδα της διαδικασίας επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγόμενων 1 και 2 αλληλέγγυα και κεχωρισμένα, ως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(Υπ.) .....................................
Λ. Χαβιαράς,Ε.Δ.
Πιστόν Αντίγραφον
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο