ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Σατσιά, Ε.Δ.
Αίτηση αρ. 6 / 2023
Επί τοις αφορώσι τον Περί Δήμων Νόμο 111/85 ως έχει τροποποιηθεί, άρθρα 91, 92, 92Α, 93, 94 και 96 («Νόμος»)
και
Επί τοις αφορώσι τους Μunicipal Corporations (Nuisances) Rules, Cap. 252
Μεταξύ:
ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Αιτητή
και
ΑΝΔΡΕΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ (ΧΑΜΠΑΣ) ΛΤΔ, ΗΕ116081
Καθ’ ου η Αίτηση
Ημερομηνία: 08 Αυγούστου, 2025
Εμφανίσεις:
Για τον Αιτητη: Ε. Κουλλαπή για Σάββας Μαμαντόπουλος & Συνεταίροι Δ.Ε.Π.Ε.
Για την Καθ’ ης η Αίτηση: Α. Ε. Ανδρέου
Καθ’ ου η Αίτηση παρών
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Δια της παρούσης Αίτησης, η οποία καταχωρίστηκε στις 22.03.2023, ο Αιτητής, Δήμος Λευκωσίας (εφεξής «Αιτητής» ή «Δήμος») αξιώνει την έκδοση διατάγματος άρσης οχληρίας εναντίον της Καθ’ ης η Αίτηση, η οποία «επικρατεί επί του δημοσίου δρόμου/πεζοδρομίου επί των οδών Μιχαλάκη Κουσουλίδη, Χρίστου Κυθραιώτη και Σάββα Καφφά στην ενορία Καϊμακλί από τα διάφορα αντικείμενα και σκύβαλα». Καλείται η Καθ’ ης η Αίτηση όπως λάβει μέτρα για άρση της οχληρίας, μεταξύ άλλων, να προβεί στην απομάκρυνση αντικειμένων από τον δρόμο και στον γενικό καθαρισμό του δρόμου και πεζοδρομίου
2. Ο Αιτητής καταχώρισε αίτηση σύμφωνα με τον κανονισμό 3 των περί Δήμων (Οχληρίαι) Κανονισμών, Κεφ.252 (Municipal Corporations (Nuisances) Rules, Cap.252), (εν τοις εφεξής «Κανονισμοί»), ακολουθώντας τον Τύπο Αρ. 1 όπως προβλέπεται από τους Κανονισμούς, για την έκδοση κλήσης προς τον Καθ' ου η Αίτηση με σκοπό την άρση της οχληρίας. Ακολούθησε η έκδοση κλήσης προς τον Καθ' ου η Αίτηση σύμφωνα με τις πρόνοιες του κανονισμού 4, σύμφωνα με τον Τύπο Αρ. 2 ως προβλέπεται από τους Κανονισμούς.
3. Η Καθ᾽ ης η Αίτηση δεν υπέβαλε γραπτή ένσταση, ωστόσο αμφισβήτησε το κατά πόσον υπάρχει οχληρία και προέβαλε τη θέση κατά τη ακρόαση της Αίτησης ότι η συμπεριφορά της δεν αποτελεί οχληρία.
4. Προς απόδειξη της υπόθεσης του Αιτητή κατέθεσαν δύο μάρτυρες. Έδωσαν μαρτυρία οι κύριοι Ιωάννης Χατζησάββας («ΜΑ1») και Γιώργος Μικέλλης («ΜΑ2»). Για την Καθ’ ης η Αίτηση έδωσε μαρτυρία ο διευθυντής της, κύριος Ανδρέας Χαραλάμπους («ΜΚΑ»).
5. Το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της διαδικασίας, έχει τύχει προσεκτικής μελέτης και το έχω λάβει υπόψιν μου. Δεδομένου ότι οι αρχές οι οποίες διέπουν την αιτιολόγηση δικαστικών αποφάσεων δεν επιβάλλουν την επανάληψη του συνόλου της μαρτυρίας ή την αναφορά σε κάθε επιμέρους πτυχή αυτής, θα προσπαθήσω να περιοριστώ σε μια συνοπτική αναφορά στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα.
6. Σημειώνεται ότι οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων υπέβαλαν στο Δικαστήριο πλήρως εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις στις οποίες αναπτύσσεται σε έκταση η επιχειρηματολογία τους και γίνεται παραπομπή σε σχετικές νομικές αυθεντίες. Το περιεχόμενο των γραπτών και προφορικών αγορεύσεων έχει ληφθεί υπόψη και ειδική αναφορά σε επιχειρήματα που προβάλλονται γίνεται όπου κρίνεται σκόπιμο. Επισημαίνω, ωστόσο, ότι τα επιχειρήματα αμφότερων των πλευρών υπήρξαν, σε όλη τους την εμβέλεια, αντικείμενο σκέψης και προβληματισμού από το Δικαστήριο χωρίς να υπάρχει ανάγκη ειδικής επίκλησης τους. Η δραστικότητα ενός επιχειρήματος συναρτάται με την επίδραση τη οποία μπορεί να έχει στη θεώρηση των επίδικών θεμάτων (BITONIC LTD v. BΑNK OF MOSCOW-BANK JOINT STOCK COMPANY ΠΡΩΗΝ JOINT STOCK COMMERCIAL BANK "BANK OF MOSCOW" (OPEN JOINT-STOCK COMPANY), Πολ. Εφ. 117/2018, 16.03.2022, ECLI:CY:AD:2022:A113, Νίκος Οδυσσέα ν. Αστυνομίας (1999) 2 ΑΑΔ 490).
Β. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Η ΟΠΟΙΑ ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΤΗΚΕ
(i) MA1 – Ιωάννης Χατζησάββας
7. Ο ΜΑ1 είναι λειτουργός στην Υγειονομική Υπηρεσία του Δήμου Λευκωσίας από το 2011 και στα καθήκοντα του περιλαμβάνονται οι οχληρίες. Ως μέρος της κυρίως εξέτασης του κατέθεσε γραπτή δήλωση (Έγγραφο Α) στην οποία, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι:
7.1 Η Καθ’ ης η Αίτηση είναι κάτοχος υποστατικού στη Βιοτεχνική Περιοχή Καϊμακλίου, στην οδό Χρίστου Κυθραιώτη 37 και ασκεί εργασίες ξυλουργείου.
7.2 Ο Αιτητής δέχθηκε παράπονα από περίοικους σε σχέση με τις εργασίες της Καθ΄ ης η Αίτηση. Λόγω των παραπόνων η Υγειονομική Υπηρεσία του Αιτητή προέβη σε επιτόπιο έλεγχο τον Ιούλιο του 2022.
7.3 Επιθεώρησε ο ίδιος το χώρο και διαπίστωσε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση προκαλεί οχληρία καθότι τοποθετεί, εναποθέτει και συσσωρεύει ξυλεία σε δημόσια πεζοδρόμια και δρόμους επί των οδών Μ. Κουσουλίδη, Χ. Κυθραιώτη και Σ. Καφφά.
7.4 Από την κατάσταση η οποία επικρατεί δημιουργούνται συνθήκες προσέλκυσης και ανάπτυξης εντόμων, τρωκτικών και ερπετών, δημιουργείται ακαλαισθησία και επηρεάζονται δυσμενώς οι ανέσεις και η υγεία των περίοικων και της περιοχής. Υπάρχουν επίσης σοβαρά ζητήματα δημόσιας ασφάλειας καθότι εναποτίθεται ξυλεία σε δημόσιους χώρους με αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς καθώς και επειδή διακόπτεται η απρόσκοπτη διακίνηση επί των δημοσίων πεζοδρομίων.
7.5 Μετά την επιτόπια εξέταση στάλθηκε προειδοποιητική επιστολή από τον Αιτητή προς την Καθ’ ης η Αίτηση στις 21.07.2022 (Τεκμήριο 2) δια της οποίας ζητήθηκε η απομάκρυνση των αντικειμένων και η διενέργεια γενικού καθαρισμού εντός προθεσμίας δέκα ημερών.
7.6 Μετά τη λήξη της πιο πάνω προθεσμίας, ο ΜΑ1 διενήργησε εκ νέου επιθεώρηση και διαπίστωσε πως η οχληρία συνέχιζε να υφίσταται και δεν υπήρξε καμία βελτίωση της κατάστασης.
7.7 Ο ΜΑ1 προχώρησε με τη σύνταξη υπομνήματος στις 08.08.2022 (Τεκμήριο 3) προς τον Διευθυντή της Υγειονομικής Υπηρεσίας του Αιτητή. Το υπόμνημα προωθήθηκε προς τον Δήμαρχο για την έγκριση λήψης μέτρων οχληρίας επειγούσης φύσεως και ο Δήμαρχος στις 12.08.2022 ενέκρινε την κήρυξη της οχληρίας ως επειγούσης φύσεως βάσει του άρθρου 92 του Νόμου.
7.8 Με επιστολή του ημερομηνίας 24.08.2022 ο Δήμαρχος πληροφόρησε τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου για την κατάσταση και την κήρυξη της οχληρίας ως επειγούσης φύσεως (Τεκμήριο 4).
7.9 Στις 24.08.2022 ετοιμάστηκε ειδοποίηση για την άρση οχληρίας από τον Αιτητή («Ειδοποίηση» - Τεκμήριο 5). Δια της Ειδοποίησης η Καθ’ ης η Αίτηση καλείτο όπως λάβει μέτρα για την άρση τη οχληρίας εντός προθεσμίας επτά ημερών από την επίδοση της ειδοποίησης. Προειδοποιούσε επίσης την Καθ΄ ης η Αίτηση για τις συνέπειες σε περίπτωση παράλειψης της να άρει την οχληρία εντός της προθεσμίας η οποία καθορίστηκε. Η Ειδοποίηση, σημειώνεται, υπογράφεται από την Έβελυν Χριστοδουλίδου για Δημοτική Γραμματέα. Στο κείμενο Ειδοποίησης αναφέρεται ότι δίδεται κατόπιν εντολής του Δημάρχου ο οποίος μελέτησε την έκθεση της Υγειονομικής Υπηρεσίας και ικανοποιήθηκε ότι προκαλείται οχληρία επειγούσης φύσεως.
7.10 Η Ειδοποίηση επιδόθηκε στο Διευθυντή της Καθ’ ης η Αίτηση στις 07.09.2022.
7.11 Αναφέρει ο ΜΑ1 ότι η Καθ’ ης η Αίτηση δεν συμμορφώθηκε με την Ειδοποίηση και για την άρση οχληρίας και ο Αιτητής προχώρησε με την καταχώριση της παρούσας Αίτησης στις 22.03.2023.
7.12 Στις 14.05.2023 ο ΜΑ1 επιθεώρησε ξανά το χώρο και διαπίστωσε πως η οχληρία συνέχιζε να υφίσταται. Κατέθεσε δέσμη η οποία αποτελείται από επτά φωτογραφίες οι οποίες λήφθηκαν κατά την επιθεώρηση του χώρου ως Τεκμήριο 6.
7.13 Στις 02.04.2025 ο ΜΑ1 επισκέφθηκε ξανά το χώρο και διαπίστωσε ότι η κατάσταση παραμένει η ίδια. Παραμένουν ξύλα πάνω σε πεζοδρόμια. Μετακινούνται τα εμπορευματοκιβώτια από το ένα πεζοδρόμιο στο άλλο ή σε παρακείμενους δρόμους.
8. Στο Τεκμήριο 6 περιλαμβάνονται επτά φωτογραφίες στις οποίες φαίνεται να υπάρχει τοποθέτηση ξυλείας πάνω σε πεζοδρόμιο. Στις περισσότερες φωτογραφίες η ξυλεία φαίνεται να είναι σκεπασμένη ή καλυμμένη με ύφασμα ή πλαστικό κάλυμμα. Το Τεκμήριο 7 αποτελείται από τρεις φωτογραφίες. Η πρώτη απεικονίζει αντικείμενα καλυμμένα με πλαστικό κάλυμμα μέσα σε ένα χωράφι. Η δεύτερη φωτογραφία απεικονίζει ξυλεία τοποθετημένη σε πεζοδρόμιο καλυμμένη με πλαστικό / υφασμάτινο κάλυμμα. Στην τρίτη φωτογραφία τα ξύλα είναι τοποθετημένα στο δρόμο. Φαίνονται τοποθετημένοι κώνοι μπροστά από τα ξύλα στο δρόμο. Στο μέσο της φωτογραφίας φαίνεται και ένα ανυψωτικό μηχάνημα.
9. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι όλοι οι επιτόπιοι έλεγχοι στους οποίους προέβη σε σχέση με τη συγκεκριμένη υπόθεση ήταν σε εργάσιμες ώρες (μεταξύ 07:30 και 15:30). Το εργαστήριο – ξυλουργείο της Καθ’ ης η Αίτηση λειτουργούσε – διεξήγαγε εργασίες. Για τις μη εργάσιμες ώρες, ήτοι μετά τις 15:30 – 16:00 δεν μπορεί να είναι απόλυτος ως προς το κατά πόσον υπάρχουν ξύλα στο πεζοδρόμιο (σελ. 3 και 4, πρακτικά 06.06.2025).
10. Επέμεινε ότι υπάρχουν άνθρωποι που χρησιμοποιούν τα πεζοδρόμια στην περιοχή. Το κατά πόσον υπήρχε στο παρελθόν πύλη απάντησε ότι δεν το θεωρεί σχετικό καθότι υπάρχει κατάληψη από την Καθ΄ ης η Αίτηση των πεζοδρομίων και των δημοσίων δρόμων.
11. Τα παράπονα τα οποία λήφθηκαν είναι από επιχειρήσεις και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε κοντινή απόσταση από τα υποστατικά της Καθ΄ ης η Αίτηση καθώς και από περίοικους της Οδού Πίνδου τα οποία όμως αφορούν γενικότερα τη Βιοτεχνική Περιοχή. Διευκρίνισε πως το παράπονο σε σχέση με την Καθ’ ης η Αίτηση αφορούσε μόνο την εναπόθεση ξυλείας σε πεζοδρόμια, δρόμο και παρακείμενα χωράφια. Δεν εντόπισε οτιδήποτε άλλο εκτός από ξυλεία (όπως π.χ. άχρηστα αντικείμενα ή σκουπίδια). Αναφέρθηκε μόνο σε ένα περονοφόρο ανυψωτικό όχημα το οποίο χρησιμοποιείται από την Καθ’ ης η Αίτηση για φορτοεκφορτώσεις.
12. Επέμεινε ως προς το ότι η συσσώρευση / εναπόθεση αντικειμένων για μεγάλο χρονικό διάστημα προσελκύει έντομα. Δεν επιτρέπει επαρκή καθαρισμό από άγρια βλάστηση και μπορεί να καταστεί καταφύγιο για τρωκτικά και ερπετά. Η περιοχή είναι δίπλα από τη νεκρή ζώνη και θεωρείται βεβαρυμμένη από «υγειονομικής άποψης». Σε μεταγενέστερο σημείο παραδέχθηκε ότι η περιοχή έχει πολλά προβλήματα και είναι ιδιαίτερα βεβαρυμμένη.
13. Δεν γνωρίζει εάν τα ξύλα εναποτίθενται εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα δηλαδή αν είναι «παρατημένα» εκεί και τα ξύλα που είδε δεν φαίνονταν παρατημένα εκεί (σελ. 8, γραμμή 16, πρακτικά 06.06.2025).
14. Τέθηκε η θέση της υπεράσπισης ότι τα ξύλα παραμένουν εκεί για μερικές ώρες για σκοπούς εργασίας. Οι έμποροι ξυλείας τα ξεφορτώνουν στο πεζοδρόμιο και παραμένουν εκεί μέχρι να φυλαχθούν. Ο ΜΑ1 απάντησε πως εάν όντως αυτή είναι η κατάσταση και δεν υπάρχει δηλαδή μόνιμη εναπόθεση ξυλείας τότε δεν υπάρχει ο κίνδυνος ανάπτυξης τρωκτικών, ερπετών και εντόμων.
15. Σε άλλο σημείο της αντεξέτασης του ανέφερε ότι μεταφέρθηκε ξυλεία σε παρακείμενο οικόπεδο/ χωράφι και εναποτέθηκε εκεί μόνιμα με βάση την εντύπωση που του δημιουργήθηκε. Ο διευθυντής της Καθ’ ης η Αίτηση δεν αρνήθηκε ότι η ξυλεία ήταν δική του, ωστόσο δέχθηκε ότι δεν θυμάται ακριβώς.
16. Ερωτήθηκε από το συνήγορο της Καθ’ ης η Αίτηση να εξηγήσει σε σχέση με την κάθε φωτογραφία ποια είναι η οχληρία κατά την θέση του. Σε σχέση με όλες τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 6, ο ΜΑ1 ανέφερε πως η οχληρία συνίσταται στην «κατάληψη των πεζοδρομίων». Το πρόβλημα είναι ότι αφήνονται τα ξύλα στο πεζοδρόμιο. Σε ορισμένες φωτογραφίες πάνω στο πεζοδρόμιο είναι δύο ξύλα που χρησιμοποιούνται ως βάσεις για να τοποθετηθεί πάνω σε αυτά ξυλεία (τάκκοι).
17. Υποβλήθηκε ότι η όλη διαδικασία κινήθηκε καταχρηστικά καθότι ο Διευθυντής της Καθ’ ης η Αίτηση υποδεικνύει στον Αιτητή τα προβλήματα της περιοχής, υποβολή την οποία αρνήθηκε ο ΜΑ1 απαντώντας ότι η υπόθεση γίνεται για αν εξυπηρετήσει τους δημότες της περιοχής. Διερωτήθηκε πως μπορεί να καθαρίσει ο Δήμος εάν εναποτίθενται αντικείμενα πάνω στα πεζοδρόμια.
18. Υποβλήθηκε ότι τα αντικείμενα στη φωτογραφία αρ. 1 του Τεκμηρίου 7 δεν ανήκουν στην Καθ’ ης η Αίτηση, θέση με την οποία ο ΜΑ1 διαφώνησε και εξέφρασε την άποψη ότι ανήκουν στην Καθ’ ης η Αίτηση.
19. Υποβλήθηκε επίσης πως ο Αιτητής χρησιμοποίησε λανθασμένο ένδικο μέσο και στην ουσία το θέμα αφορά παρακώλυση της κυκλοφορίας Περαιτέρω, ο ΜΑ1 παραδέχθηκε ότι στην περιοχή υπήρχαν ακινητοποιημένα οχήματα σταθμευμένα σε πεζοδρόμια καθώς και μέσα στο δρόμο. Επιπρόσθετα, συμφώνησε ότι υπάρχουν και άλλοι ξυλουργοί στη περιοχή.
20. Υποβλήθηκε η θέση ότι υπάρχει προσωρινή εναπόθεση εμπορευμάτων – ξυλείας, για σκοπούς διεξαγωγής των εργασιών της Καθ’ ης η Αίτηση. Η ξυλεία μετακινείται αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η εργασίας σε κάθε περίπτωση μέχρι το τέλος της ημέρας. Περαιτέρω, υποβλήθηκε πως εάν εκδοθεί διάταγμα το οποίο να αποτρέπει την Καθ’ ης η Αίτηση να αποθηκεύει προσωρινά ξυλεία στο πεζοδρόμιο ή στο δρόμο έξω από τα υποστατικά της δεν θα μπορεί να ασκεί τις εργασίες της. Ο ΜΑ1 ανέφερε ότι συνέχεια υπάρχουν αντικείμενα στο πεζοδρόμιο ή στο δρόμο. Ο Αιτητής δεν έχει πρόθεση να περιορίσει την Καθ’ ης η Αίτηση από του να ασκεί τις εργασίες της.
(ii) MA2 – Γιώργος Μικέλλης
21. Ο ΜΑ2 είναι εργάτης – βοηθός στην Υγειονομική Υπηρεσία του Αιτητή. Σε σχέση με την Καθ’ ης η Αίτηση είχε διαπιστώσει ότι τοποθετεί ξύλα έξω στο δρόμο καθώς και στα πεζοδρόμια. Περνά από το χώρο μια φορά την εβδομάδα και κάθε φορά βλέπει τα ξύλα στα πεζοδρόμια και στο δρόμο. Ήταν το πρόσωπο το οποίο τράβηξε τις φωτογραφίες οι οποίες κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 6 και 7.
22. Σε σχέση με τα ξύλα στο χωράφι απέναντι από τα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση, ο ΜΑ2 ανέφερε πως ο διευθυντής της Καθ’ ης η Αίτηση του είπε πως τα ξύλα είναι δικά του και ότι τοποθετήθηκαν εκεί προσωρινά. Στο οικόπεδο απέναντι δεν υπάρχει πάντα ξυλεία. Έξω από το υποστατικό της Εταιρείας όσες φορές μετέβη στο χώρο υπήρχε ξυλεία τοποθετημένη, ενώ έξω από το πεζοδρόμιο υπήρχε κάποιες φορές. Την τελευταία φορά που επιθεώρησε το χώρο υπήρχε ξυλεία τοποθετημένη στα πεζοδρόμια έξω και απέναντι από τα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση.
23. Κατά την αντεξέταση του συμφώνησε πως η περιοχή είναι «βεβαρυμμένη υγειονομικά». Υπάρχουν προβλήματα στην περιοχή και λόγω της εγγύτητας της νεκρής ζώνης αλλά και επειδή τα διάφορα εργαστήρια και συνεργεία στη βιοτεχνική περιοχή τα οποία απορρίπτουν άχρηστα αντικείμενα. Ο Αιτητής καταβάλλει προσπάθειες να διατηρήσει την περιοχή καθαρή αλλά είναι αδύνατο. Η περιοχή είναι προβληματική. Υπάρχει και ένα συνεργείο που αφήνει εξαρτήματα και αυτοκίνητα (κομμένα – μέρη αυτοκινήτων) στο δρόμο και στα πεζοδρόμια.
24. Δεν μπορεί να γνωρίζει εάν τα ξύλα παραμένουν εκεί μετά τις εργάσιμες ώρες. Επίσης δεν υπάρχουν ακαθαρσίες ενώ τα ξύλα φαίνονται καλής ποιότητας και είναι σκεπασμένα. Κάποια ενδεχομένως να μένουν εκεί για αρκετό καιρό αλλά δεν μπορεί να είναι βέβαιος.
25. Μία φορά την εβδομάδα μεταβαίνει στην βιοτεχνική περιοχή με φορτηγό και μαζεύει τα σκύβαλα. Πριν από τρεις μήνες είχαν μαζέψει έντεκα αυτοκίνητα από την περιοχή. Στο οικόπεδο απέναντι από τα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση υπάρχουν ξύλα αλλά δεν μπορεί να γνωρίζει αν είναι της Καθ΄ ης η Αίτηση.
26. Υποβλήθηκε πως πράγματι υπήρχαν ξύλα στο πεζοδρόμιο στις 6.6.2025 καθότι η Καθ’ ης η Αίτηση είχε παραλαβή ξυλείας και μέχρι το απόγευμα τα ξύλα μεταφέρθηκαν εντός του υποστατικού. Ο ΜΑ2 ανέφερε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει, όπως επίσης δεν ξέρει ποια είναι η κατάσταση αφού κλείσει το ξυλουργείο της Καθ’ ης η Αίτηση το απόγευμα.
27. Ο ΜΑ2 δέχθηκε ότι η κατάσταση έξω από τα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση δεν επηρεάζει δυσμενώς την υγεία των περίοικων αλλά τα ξύλα εμποδίζουν την ελεύθερη διέλευση πάνω στα πεζοδρόμια. Επανέλαβε ότι δεν βλέπει ακαθαρσίες έξω από τα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση.
28. Διαπίστωσε ότι στο μέτρο που οι ανάγκες των εργασιών της Καθ’ ης η Αίτηση της επέτρεπαν, δεν χρησιμοποιείτο το απέναντι πεζοδρόμιο αλλά μόνο αυτό μπροστά από τα υποστατικά της.
29. Υποβλήθηκε ότι τα ξύλα που φαίνονται στα Τεκμήρια 6 και 7 παραμένουν εκεί μόνο για την απόλυτα απαραίτητη χρονική διάρκεια και έπειτα μεταφέρονται εντός του υποστατικού όπου τυγχάνουν επεξεργασίας. Ο ΜΑ2 απάντησε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει διότι δεν μετέβη στο χώρο οποιοδήποτε απόγευμα.
30. Υποβλήθηκε επίσης πως η υπόθεση είναι καταχρηστική και γίνεται εκδικητικά επειδή ο διευθυντής της Καθ’ ης η Αίτηση δεν πλήρωσε τα εξώδικα τα οποία του είχαν δώσει για την εναπόθεση των εμπορευμάτων στο δρόμο και στα πεζοδρόμια. Ο ΜΑ2 απάντησε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει.
31. Ακολούθως υποδείχθηκε μια φωτογραφία (Τεκμήριο 11) στον ΜΑ2 για να καταδειχθεί ότι η περιοχή αντιμετωπίζει τεράστιο πρόβλημα σε σχέση με απόρριψη άχρηστων αντικειμένων και σκουπιδιών, την οποία αναγνώρισε ο μάρτυρας και ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «τούτο που δείχνετε είναι ο μικρός Κοτσιάτης της βιοτεχνικής...».
(iii) Μαρτυρία Καθ’ ης η Αίτηση – Ανδρέας Χαραλάμπους (ΜΚΑ)
32. Ο ΜΚΑ είναι ο διευθυντής της Καθ’ ης η Αίτηση. Στο πλαίσιο της κυρίως εξέτασης του υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής του δήλωσης (Έγγραφο Β) στην οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρει τα ακόλουθα:
32.1 Η Καθ’ ης η Αίτηση είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης δεόντως εγγεγραμμένη από τις 15.11.2000 και διατηρεί ξυλουργείο σε ενοικιαζόμενα υποστατικά στη Βιοτεχνική Περιοχή Καϊμακλίου στην οδό Χρίστου Κυθραιώτη 35 – 37.
32.2 Η περιοχή είναι καθαρά βιοτεχνική. Δραστηριοποιούνται σε αυτήν πελεκάνοι, σιδηρουργοί, τορναδόροι, μηχανικοί, ισιωτές (φανοποιοί) και άλλες επιχειρήσεις βιοτεχνίας. Μέρος της Βιοτεχνικής είναι περιφραγμένο. Η επιχείρηση της Καθ’ ης η Αίτηση βρίσκεται σε μη περιφραγμένο χώρο.
32.3 Δεν είδε ποτέ πεζούς, εκτός των προσώπων που εργάζονται εκεί και των επισκεπτών, να περπατούν στη Βιοτεχνική περιοχή.
32.4 Η Καθ’ ης η Αίτηση εξυπηρετεί άλλους πελεκάνους με προμήθεια της ξυλείας που θα χρειαστούν για τις κατασκευές τους κομμένη στα μέτρα που επιθυμούν. Εκτός από αυτό, ασχολείται και με μικρής κλίμακας εμπόριο ξυλείας, γυψοσανίδων και συναφών προϊόντων.
32.5 Λόγω του ότι το κύριο μέρος της εργασίας της Καθ’ ης η Αίτηση είναι η μεταποίηση της ξυλείας με σε κομμάτια που θα χρησιμοποιήσουν οι πελεκάνοι για τις δικές τους κατασκευές, καθημερινά χρησιμοποιείται μεγάλος όγκος ξυλείας / πλακάζ τα οποία είτε παραδίδονται στην Καθ’ ης Αίτηση από εμπόρους ξύλου ή παραδίδονται από μέρους της Καθ’ ης η Αίτηση στους πελάτες της.
32.6 Εκτελούνται φορτοεκφορτώσεις καθ΄ όλη τη διάρκεια της ημέρας ήτοι από τις 7:00 το πρωί μέχρι τις 17:00. Ο ίδιος παραμένει στα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση μέχρι τις 19:00 για σκοπούς προετοιμασίας των παραγγελιών.
32.7 Κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι αναπόφευκτο να εναποτίθεται ξυλεία η οποία ξεφορτώνεται από εμπόρους για περιορισμένο χρονικό διάστηκα μπροστά από τα υποστατικά ή στο πεζοδρόμιο κατά τρόπο που δεν εμποδίζεται η ελεύθερη διέλευση. Οι οδηγοί που παραδίδουν τα ξύλα δεν έχουν χρόνο να αναμένουν να μεταφερθεί η ξυλεία εντός των υποστατικών της Καθ’ ης η Αίτηση.
32.8 Επίσης τυγχάνει να τοποθετούνται και παραγγελίες για πελάτες της Καθ’ ης η Αίτηση έξω από τα υποστατικά ή στο πεζοδρόμιο.
32.9 Παρόμοια πρακτική ακολουθείται από όλους τους επαγγελματίες στη βιοτεχνική περιοχή.
32.10 Η Καθ’ ης η Αίτηση μετά το πέρας των εργασιών της στο τέλος της ημέρας φροντίζει να μην παραμείνει ξυλεία ή άλλα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται για τις εργασίες της εκτός των υποστατικών της, μεταξύ άλλων επειδή η περιοχή δεν είναι περιφραγμένη και υπάρχει ο κίνδυνος κλοπής.
32.11 Ο Αιτητής έλαβε υπόψη τη φύση των εργασιών που θα εκτελούνται στη βιοτεχνική για να δώσει σχετική έγκριση και η Καθ’ ης η Αίτηση καταβάλλει τα διάφορα τέλη για την άσκηση της επιχείρησης της.
32.12 Τα τελευταία 8 έτη ο Αιτητής δεν παραλαμβάνει τα απόβλητα των βιοτεχνιών. Η Καθ’ ης η Αίτηση συνεργάζεται με επιχειρήσεις οι οποίες παραλαμβάνουν τα απόβλητα της (ροκανίδια και κομμάτια ξύλων) τα οποία φυλάσσονται εντός των υποστατικών της, έναντι αμοιβής 2 – 3 φορές την εβδομάδα.
32.13 Είναι οι υπάλληλοι της Καθ’ ης η Αίτηση οι οποίοι καθαρίζουν το χώρο γύρω από τα υποστατικά της. Ο Δήμος το αναγνωρίζει αυτό και γι’ αυτό παραχωρεί εκπτώσεις στην Καθ’ ης η Αίτηση σε σχέση με τα τέλη σκυβάλων. Οι ενστάσεις τις οποίες υπέβαλε η Καθ’ ης η Αίτηση κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 13 – 15.
32.14 Πολλοί επαγγελματίες στη βιοτεχνική τοποθετούν μεταλλικές κάσες (skip) πάνω στα πεζοδρόμια για να απορρίπτουν τα άχρηστα αντικείμενα τους (φωτογραφία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 12).
32.15 Λόγω παράλειψης του Δήμου να καθαρίζει, λόγω της εγγύτητας της νεκρής ζώνης και του πράσινου σημείου παρατηρείται απόρριψη αποβλήτων από το κοινό σε άδεια οικόπεδα, χωράφια και πεζοδρόμια (Τεκμήρια 10, 11, 18 και 19). Εν ολίγοις, η περιοχή έχει πρόβλημα με τα σκουπίδια και είναι απεριποίητη. Επίσης, κάτω από τη βιοτεχνική περνά αγωγός νερού και ο ποταμός Κοτσίρκας και τους καλοκαιρινούς μήνες δημιουργούνται προβλήματα προσέλκυσης εντόμων. Ο Δήμος παραμέλησε την Βιοτεχνική Καϊμακλίου και όποια οχληρία προκαλείται είναι λόγω των παραλείψεων του Αιτητή.
32.16 Τα τελευταία τέσσερα χρόνια το τμήμα τροχονομίας του Αιτητή εξέδωσε αριθμό εξωδίκων εναντίον του και εναντίον της Καθ’ ης η Αίτηση για τοποθέτηση εμπορευμάτων στο πεζοδρόμιο. Θεωρεί ότι η παρούσα υπόθεση γίνεται εκδικητικά επειδή δεν έχει πληρώσει τα εξώδικα και για να εξυπηρετηθεί ο εγωισμός των υπαλλήλων του Δήμου.
32.17 Η Καθ’ ης η Αίτηση κατά την θέση του δεν προκαλεί οχληρία. Η προσωρινή εναπόθεση ξυλείας μπροστά από το υποστατικό και στα πεζοδρόμια γύρω από το υποστατικό κατά τρόπο που δεν εμποδίζεται η διέλευση δεν αποτελεί οχληρία. Τα ξύλα σε άλλους χώρους δεν ανήκουν στην Καθ’ ης η Αίτηση.
32.18 Η προσωρινή εναπόθεση ξυλείας στους πιο πάνω χώρους είναι αναγκαία για την διεξαγωγή των εργασιών της Καθ᾽ ης η Αίτηση λόγω του σχεδιασμού της βιοτεχνικής.
32.19 Τυχόν έκδοση διατάγματος που να απαγορεύει στην Καθ᾽ ης η Αίτηση να εναποθέτει προσωρινά ξυλεία θα ισοδυναμεί με απαγόρευση της να διεξάγει τις εργασίες της.
33. Πρόσθεσε ότι τα ξύλα τα οποία εναποθέτει στο πεζοδρόμιο και μπροστά από το υποστατικό είναι καλής ποιότητας και πολλές φορές συνοδεύονται με πιστοποιητικά ότι είναι απαλλαγμένα από κάθε είδους έντομα ή ζωύφια.
34. Κατά την αντεξέταση του παραδέχθηκε ότι διακινούνται πολίτες καθημερινά στην περιοχή (σελ. 18, γραμμή 20, πρακτικά 27.06.2025). Επίσης, ανέφερε ότι κάποτε αν είναι πολύ κουρασμένος το βράδυ μπορεί να αφήσει έξω κάποια ξύλα αλλά φροντίζει να μην είναι σε πεζοδρόμιο, να καταλαμβάνουν όσο λιγότερο χώρο γίνεται και τα σκεπάζει για να είναι ορατά στους οδηγούς (σελ. 20, πρακτικά 27.06.2025).
35. Μια φορά αποθήκευσε ξύλα για λίγες ημέρες στο απέναντι χωράφι επειδή είχε λάβει μια μεγάλη παραγγελία, ωστόσο τα μετακίνησε εντός του υποστατικού της Καθ᾽ ης η Αίτηση κατόπιν υποδείξεων του Αιτητή.
36. Περαιτέρω, απάντησε σε σχετική ερώτηση ότι τα πεζοδρόμια είναι μεγάλα και υπάρχει χώρος να περάσει πεζός ακόμα και με εμπορεύματα πάνω στα αυτά. Ο δε δρόμος είναι πλάτους 6 μέτρων και δεν έχει κίτρινη γραμμή.
37. Υποβλήθηκε ότι η καθημερινή εναπόθεση των ξύλων στα πεζοδρόμια αποτελεί οχληρία, υποβολή που ο μάρτυρας απέρριψε, λέγοντας ότι η εναπόθεση των ξύλων για μερικές ώρες δεν αποτελεί οχληρία σε μια βιοτεχνική που όλοι γύρω από την Καθ’ ης η Αίτηση αφήνουν άχρηστα αντικείμενα στους δρόμους και στα παρακείμενα χωράφια. Πρόσθεσε ότι κανένας δεν έχει πρόβλημα που μπορεί να αφήσει ξύλα για λίγες ώρες έξω από τα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση
Γ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
38. Αφού συνοψίσθηκε η προσκομισθείσα μαρτυρία προχωρώ με την αξιολόγηση της. Είχα την ευκαιρία να ακούσω με προσοχή τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιόν μου και να παρακολουθήσω τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο. Σύμφωνα με τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η εντύπωση την οποία αφήνει ο μάρτυρας στο δικαστήριο, αγαθή ή δυσμενής, είναι παράγων εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του (C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου (1999) 1 Α.Α.Δ. 1273).
39. Παρακολούθησα, μεταξύ άλλων, την εμφάνιση και συμπεριφορά των μαρτύρων ενόσω καταθέταν, τις αντιδράσεις τους, κατά πόσο δηλαδή ήταν φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο με τον οποίο απαντούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητα τους, την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, την αμεσότητα και αυθορμητισμό κατά την κατάθεση τους και το κατά πόσον υπεκφεύγαν. Ωστόσο, παρότι ο σταθερός λόγος και η ήρεμη συμπεριφορά μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας τους (Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου (2011) 1 Α.Α.Δ. 1797). Η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα και πειστικότητά της και με βάση τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία (Ομήρου v. Δημοκρατίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 506.)
40. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές. Εν προκειμένω, οι θέσεις των μαρτύρων έχουν τύχει αντιπαραβολής με την πραγματική μαρτυρία η οποία τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου.
41. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (Kadis v. Nicolaou (1986) 1 C.L.R 212, 216 και Χρίστου ν. Khoreva (2002) 1(A) Α.Α.Δ. 45).
42. Έχει νομολογηθεί πως για να καταστραφεί η αξιοπιστία ενός μάρτυρα οι αντιφάσεις στη μαρτυρία του θα πρέπει να είναι ουσιαστικές. Οι δε αντιφάσεις σε λεπτομέρειες ενδεχόμενα να ενισχύουν την φιλαλήθεια του μάρτυρα διότι αυτό δείχνει την έλλειψη προσχεδιασμού στην εκδοχή του (Κουδουνάρης ν Αστυνομίας (1991) 2 Α.Α.Δ 320).
43. Επιπρόσθετα, όπως έχει εξηγηθεί σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, το ζήτημα του βάρους της απόδειξης είναι καθαρά διακριτό από το έργο της αξιολόγησης της μαρτυρίας. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας των μαρτύρων απολήγει στη διαπίστωση των πραγματικών γεγονότων, οπότε, με αυτά ως δεδομένα, εξετάζεται αν εκείνος που έχει το βάρος της απόδειξης το απέσεισε (Αθανασίου v. Κουνούνη (1997) 1 Α.Α.Δ. 614).
44. Στην περίπτωση κατά την οποία ένας μάρτυρας δεν αντεξετασθεί επί όλων των ουσιαστικών γεγονότων τα οποία αμφισβητούνται, αυτό γενικώς θεωρείται ως αποδοχή της εκδοχής που προβάλλει ένας μάρτυρας (ίδετε Frederickou Schools Co. Ltd κ.α. v. Acuac Inc (2002) 1 ΑΑΔ 1527). Ο γενικός κανόνας είναι ότι η παράλειψη αντεξέτασης μάρτυρα σε ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας του και της εκδοχής την οποία προωθεί, παρέχει στο Δικαστήριο τη διακριτική ευχέρεια να θεωρήσει την παράλειψη ως αποδοχή των ισχυρισμών της αντίδικης πλευράς στα σημεία τα οποία είχαν τεθεί στην κυρίως εξέταση (ίδετε Ηλιάδης & Σάντης, Το Δίκαιο της Απόδειξης, 1η έκδοση, σελ. 720). Το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να αγνοήσει, ιδιαίτερα στην απουσία οποιασδήποτε σαφούς εξήγησης, μαρτυρία που ενώ ο ένας των διαδίκων θεωρεί σημαντική για την υπόθεση του, εν τούτοις παραλείπει εσκεμμένα ή αμελώς, από του να τη θέσει στον αντίδικο του προς σχολιασμό (Adidas Sportshuhfabriken Ad Dassler KG v. The Jonitexo Limited (1987) 1 Α.Α.Δ. 383).
45. Πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι οι υποβολές από αφ’ εαυτού δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία και αν δεν προσαχθεί αντίστοιχη μαρτυρία παραμένουν μετέωροι ισχυρισμοί (Ησαϊας Ιωαννίδης ν. Αστυνομίας (2012) 2 Α.Α.Δ. 640).
(i) Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΑ 1
46. Ο ΜΑ1 προκάλεσε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο κατά τη μαρτυρία του. Επεξήγησε με σαφήνεια, σταθερότητα και θετικότητα τις ενέργειες στις οποίες προέβη για να διερευνήσει τα παράπονα τα οποία υποβλήθηκαν σε σχέση την Καθ’ ης η Αίτηση και εν γένει τα γεγονότα σε σχέση με την παρούσα υπόθεση. Απαντούσε στις ερωτήσεις οι οποίες υποβάλλονταν αυθόρμητα και ευθέως.
47. Ένα μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του, ήτοι οι ενέργειες στις οποίες προέβη για σκοπούς διερεύνησης της υπόθεσης και η διαδικασία η οποία ακολουθήθηκε από τον Αιτητή δεν αμφισβητήθηκαν. Συνάδουν επίσης με τη γραπτή μαρτυρία η οποία κατατέθηκε ως τεκμήρια. Επομένως, αποδέχομαι αυτό το μέρος της μαρτυρίας του.
48. Παρά τα όσα προαναφέρθηκαν, υπάρχουν κάποια σημεία στη μαρτυρία του τα οποία δεν αποδέχομαι για τους λόγους τους οποίους θα εξηγήσω ακολούθως.
49. Μετέφερε στο Δικαστήριο τα όσα είδε κατά τις επιθεωρήσεις στις οποίες προέβη και εξέφρασε τη γνώμη του ως λειτουργός της Υγειονομικής Υπηρεσίας του Αιτητή με πείρα σχεδόν 15 ετών.
50. Έχοντας κατά νου τις αρχές που καθορίζουν το πότε ένας μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας (Evangelou v. Ambizas (1982) 1 C.L.R. 41) αποτελεί κατάληξή του Δικαστηρίου ότι ο εν λόγω μάρτυρας, με βάση την επαγγελματική του πείρα είναι εμπειρογνώμονας, και συνεπώς, κατ΄ εξαίρεση προς το γενικό κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα, μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του (Νικολάου ν. Σταύρου (1992) 1 Α.Α.Δ. 746).
51. Σημειώνω ότι η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων αξιολογείται στη βάση των ίδιων αρχών που αξιολογούνται οι υπόλοιποι μάρτυρες (Καουρής v Δημητρίου κ.α (2008) 1 Α.Α.Δ. 967). Στην ίδια υπόθεση λέχθηκε ότι οι εμπειρογνώμονες εφοδιάζουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια, τα οποία θα επιτρέψουν σε αυτό να ελέγξει την ορθότητα των συμπερασμάτων του ώστε αυτό να είναι σε θέση να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία.
52. Δεν αμφισβητήθηκε η εμπειρογνωμοσύνη του. Λόγω της πολύχρονης πείρας του ως Υγειονομικός Λειτουργός αποδέχομαι ότι είναι πραγματογνώμονας και μπορεί να εκφέρει μαρτυρία γνώμης σε σχέση με ζητήματα τα οποία εμπίπτουν εντός της ειδικότητας του.
53. Κατέθεσε επίσης αριθμό φωτογραφιών οι οποίες απεικόνιζαν την κατάσταση η οποία επικρατούσε στα πεζοδρόμια μπροστά και δίπλα από τα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση, το περιεχόμενο των οποίων δεν αμφισβητήθηκε.
54. Θεωρώ ότι ήταν ειλικρινής καθότι απάντησε και με τρόπο που δεν ευνοεί την εκδοχή του Αιτητή. Για παράδειγμα όταν ερωτήθηκε εάν γνωρίζει το κατά πόσον η ξυλεία παραμένει στο πεζοδρόμιο και μετά τις εργάσιμες ώρες, ο ΜΑ1 απάντησε ότι δεν μπορεί να είναι βέβαιος και τα ξύλα που είδε δεν φαινόταν ότι ήταν «παρατημένα» εκεί. Ακολούθως ανέφερε πως εάν μετακινείται η ξυλεία σημαίνει πως δεν υπάρχει κίνδυνος ανάπτυξης τρωκτικών, ερπετών και εντόμων.
55. Κατά συνέπεια, δεν μπορώ να αποδεχθώ ότι τα ξύλα παραμένουν στο πεζοδρόμιο διότι ο ΜΑ1 απάντησε ξεκάθαρα ότι δεν μπορεί να είναι απόλυτος εάν τα ξύλα μετακινούνται ή αν είναι τα ίδια ξύλα σε κάθε επιθεώρηση. Απάντησε ξεκάθαρα ότι επιθεώρησε το χώρο μόνο σε εργάσιμες ώρες και ότι δεν φαίνονταν «παρατημένα» τα ξύλα.
56. Επίσης, δεν δέχομαι τη θέση ότι τα αντικείμενα στο χωράφι κοντά από τα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση τα οποία φαίνονται στην φωτογραφία αρ. 1 του Τεκμηρίου 7 ανήκουν ή αποθηκεύτηκαν εκεί από την Καθ’ ης η Αίτηση. Ο ΜΑ1 ενώ αρχικά ανέφερε πως ο κ. Χαραλάμπους δεν αμφισβήτησε το ότι ήταν δικά του εν τέλει ανέφερε πως δεν είναι σίγουρος αν δέχθηκε πως ανήκουν στην Καθ’ ης η Αίτηση. Ακολούθως, ανέφερε πως είναι «η άποψη του» πως είναι δικά του, ωστόσο αποδέχθηκε ότι υπάρχουν και άλλοι ξυλουργοί στην περιοχή.
57. Όταν του ζητήθηκε να αναφέρει που φαίνεται η οχληρία στις φωτογραφίες, ο ΜΑ1 αναφέρθηκε επανειλημμένα στην κατάληψη πεζοδρομίων. Κατ’ ουσία το θέμα είναι το ότι τοποθετούνται ξύλα στο πεζοδρόμιο και όχι η συσσώρευση άχρηστων ή άλλων αντικειμένων.
58. Συνεπακόλουθα, δεν μπορώ να δεχθώ τη θέση του ότι δημιουργούνται συνθήκες προσέλκυσης εντόμων, ερπετών και τρωκτικών καθότι ως και ο ίδιος ανέφερε δεν τίθεται ζήτημα στάσιμων νερών. Αφού δεν δημιουργείται στάσιμο νερό, ως ο ίδιος ο ΜΑ1 αποδέχθηκε, που παρενθετικά είναι πραγματογνώμονας επί αυτών των ζητημάτων, δεν δημιουργείται ο κίνδυνος προσέλκυσης εντόμων κτλ. Ως προς την ακαλαισθησία που κατά τον ισχυρισμό του προκαλείται, ο ΜΑ1 αποδέχθηκε πως πρόκειται περί βιομηχανικής περιοχής με πάρα πολλά θέματα και η οποία γειτνιάζει με τη νεκρή ζώνη στην οποία επίσης υπάρχουν διάφορα υγειονομικά ζητήματα. Έπεται επίσης ότι δεν μπορώ να δεχθώ τη θέση του περί απειλής για τη δημόσια ασφάλεια λόγω αύξησης του κινδύνου πυρκαγιάς καθότι δεν ήταν βέβαιος εάν τα ξύλα παραμένουν εκεί αν είναι δηλαδή μόνιμη η εναπόθεση τους εκεί.
59. Το ότι για κάποιες ώρες της ημέρας η Καθ’ ης η Αίτηση τοποθετεί ξυλεία στα πεζοδρόμια γύρω από τα υποστατικά κατά τρόπου που να μην υπάρχει άλλος χώρος στα πεζοδρόμια και να μη μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το σκοπό που προορίζονται το αποδέχομαι.
60. Περαιτέρω, ο ΜΑ1 ήταν ειλικρινής και φάνηκε η αντικειμενικότητα του όταν δέχθηκε πως η περιοχή έχει πολλά προβλήματα και σίγουρα η Καθ’ ης η Αίτηση δεν ευθύνεται για αυτά.
61. Σημειώνω ότι σε σχέση με τα παράπονα τα οποία λήφθηκαν, τα όσα ανέφερε ο ΜΑ1 δεν αμφισβητήθηκαν. Παρά το γεγονός ότι αποτελούν στην ουσία εξ ακοής μαρτυρία από τη στιγμή που δεν έχουν αμφισβητηθεί δέχομαι ότι ο Αιτητής δέχθηκε παράπονο τόσο σε σχέση με τη βιοτεχνική περιοχή εν γένει όσο και σε σχέση με το ότι η Καθ’ ης η Αίτηση εναποθέτει ξυλεία στα πεζοδρόμια γύρω από τα υποστατικά της. Εξάλλου, δεν έχει αμφισβητηθεί το ότι όντως εναποτίθεται ξυλεία έξω από τα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση. Το κατά πόσον αυτή η κατάσταση ισοδυναμεί με οχληρία είναι κάτι το οποίο θα αποφασίσει το Δικαστήριο.
62. Συνεπεία των όσων έχουν προαναφερθεί, αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΑ1 σε σχέση με τις ενέργειες στις οποίες προέβη για τη διερεύνηση της υπόθεσης καθώς και τα όσα ανέφερε σε σχέση με τις ενέργειες του Αιτητή για την προώθηση της παρούσας υπόθεσης. Το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας του για τους λόγους τους οποίους προανέφερα δεν το αποδέχομαι και ειδικότερα το ότι δημιουργούνται συνθήκες προσέλκυσης τρωκτικών, εντόμων και φιδιών από την τοποθέτηση ξυλείας πάνω στα πεζοδρόμια έξω και γύρω από το υποστατικό της Καθ’ ης η Αίτηση.
(ii) Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΑ 2
63. Ο ΜΑ2 προκάλεσε πολύ καλή και θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Επεξήγησε με σαφήνεια τις ενέργειες στις οποίες προέβη σε σχέση με την παρούσα υπόθεση. Απαντούσε τα ερωτήματα τα οποία υποβάλλονταν αυθόρμητα, ευθέως, χωρίς υπεκφυγές και έδωσε την εικόνα ενός ειλικρινούς μάρτυρα ο οποίος προσήλθε στο Δικαστήριο για να δώσει μια αληθινή εικόνα σε σχέση με τα ζητήματα τα οποία γνωρίζει.
64. Κατά την αντεξέταση του δεν διαπίστωσα αντιφάσεις στη μαρτυρία του. Δεν δίστασε να απαντήσει κατά τρόπο που δεν ευνοεί την εκδοχή του Αιτητή πράγμα το οποίο εκλαμβάνεται ως ένδειξη της ειλικρίνειας του. Ήταν πλήρως αντικειμενικός και στην ουσία έδωσε απαντήσεις οι οποίες στο τέλος ευνοούν και επιβεβαιώνουν τις θέσεις της Υπεράσπισης.
65. Για παράδειγμα, ανέφερε ότι η περιοχή έχει μεγάλο πρόβλημα σε σχέση με την καθαριότητα, ότι δεν μπορεί να γνωρίζει εάν τα ξύλα στα πεζοδρόμια φυλάσσονται και μετά το απόγευμα, ότι δεν υπάρχει θέμα ακαθαρσιών ή δημόσιας υγείας αλλά μόνο εναπόθεσης καλής ποιότητας ξύλων στα πεζοδρόμια καθώς και ότι η Καθ’ ης η Αίτηση καταβάλλει προσπάθειες να χρησιμοποιεί μόνο το πεζοδρόμιο έξω από τα υποστατικά της. Μάλιστα όταν του υποδείχθηκε η φωτογραφία Τεκμήριο 11 ανέφερε χαρακτηριστικά πως πρόκειται για τον «Κοτσιάτη της βιοτεχνικής».
66. Έχοντας κατά νου τα όσα προαναφέρθηκαν, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η μαρτυρία του ΜΑ2 ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και την αποδέχομαι στην ολότητα της.
(iii) Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΚA
67. Ο ΜΚΑ1 σε πολλά σημεία της μαρτυρίας του ήταν έντονος, συναισθηματικός και είχε την τάση να υπερβάλλει. Θεωρεί ότι ο Αιτητής τον καταδιώκει αδίκως και προωθεί αυτή την υπόθεση καταχρηστικά επειδή διαμαρτύρεται για τα κακώς κείμενα στη βιοτεχνική Καϊμακλίου. Σε ορισμένα σημεία δεν απαντούσε ευθέως τις ερωτήσεις που υποβάλλονταν, ωστόσο σημειώνω πως ήταν ιδιαίτερα αυθόρμητος και ετοιμόλογος.
68. Υπέπεσε σε ορισμένες αντιφάσεις κατά την αντεξέταση του. Παραδείγματος χάριν ανέφερε ότι κάποτε μπορεί να αφήσει ξύλα έξω και το βράδυ (σελ. 20, πρακτικά 27.06.2025) ενώ στη δήλωση ανέφερε κατά τρόπο απόλυτο ότι μετακινούνται εντός μερικών ωρών. Περαιτέρω, ενώ στη στη δήλωση του ανέφερε πως τα παιδιά του εργάζονται μαζί του στην Καθ’ ης η Αίτηση κατά την αντεξέταση του το αναίρεσε (σελ. 19, γραμμή 10, πρακτικών 27.06.2025).
69. Ωστόσο, θεωρώ πως οι αντιφάσεις αυτές δεν είναι ουσιώδεις και μάλιστα από αυτές φαίνεται η ειλικρίνεια, ο αυθορμητισμός του και η έλλειψη προσχεδιασμού στη μαρτυρία του. Η ειλικρίνεια του φάνηκε και από το ότι παραδέχθηκε ότι μπορεί κάποτε να αφήσει έξω ξύλα το βράδυ όταν είναι πολύ κουρασμένος ωστόσο φροντίζει να τα τοποθετήσει στο δρόμο, να τα σκεπάσει και να βάλει μπροστά κάτι, όπως κώνους, το οποίο να προειδοποιεί τους οδηγούς. Το ότι το ανάφερε αυτό κατά την αντεξέταση του θεωρώ ότι ενισχύει τη φιλαλήθεια του.
70. Σε κάθε περίπτωση ήταν σταθερός σε σχέση με τα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας του και η εκδοχή του δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση.
71. Εξήγησε στο Δικαστήριο με ενάργεια τη διαδικασία παραλαβής και παράδοσης ξυλείας, ότι δεν υπάρχει χώρος στο υποστατικό του αμέσως μόλις ξεφορτώνονται τα ξύλα και ότι χρειάζονται λίγες ώρες για να μπορέσει να τα μεταφέρει μέσα στο εργαστήριο του.
72. Στην ουσία δεν αμφισβητήθηκε η θέση του ότι τα ξύλα παραμένουν για μερικές ώρες. Κατά την αντεξέταση του ΜΚΑ, σημειώνω, διαφάνηκε μια αλλαγή στη θέση του Αιτητή. Ενώ αρχικά υπήρχε ο ισχυρισμός ότι εναποτίθενται τα ξύλα για μεγάλο χρονικό διάστημα στα πεζοδρόμια και δημιουργούνται συνθήκες προσέλκυσης εντόμων, τρωκτικών κ.α., κατά την αντεξέταση του ΜΚΑ τέθηκε η θέση ως υποβολή ότι είναι η εναπόθεση των ξύλων έξω από τα υποστατικά για μερικές ώρες που αποτελεί οχληρία.
73. Ο ΜΚΑ μου έδωσε την εντύπωση ενός ανθρώπου ο οποίος εργάζεται σκληρά αλλά συνάμα ενδιαφέρεται για την περιοχή στην οποία ασκεί την εργασία του και για τους γείτονες του, προσπαθεί να τη διατηρεί καθαρή και θυμώνει επειδή θεωρεί πως ο Αιτητής δεν ενδιαφέρεται αρκετά. Νιώθει πως ίδιος και η εταιρεία του είναι το εξιλαστήριο θύμα της κατάστασης και αυτό εξηγεί το λόγο για τον οποίο ήταν έντονος και συναισθηματικά φορτισμένος. Δεν μπορώ όμως να δεχτώ τη θέση του ότι η παρούσα Αίτηση προωθείται κακόπιστα και καταχρηστικά. Οι μάρτυρες του Αιτητή δεν φάνηκε να διαπνέονται από κακοπιστία. Η θέση του ΜΚΑ περί κακοπιστίας στην ουσία παρέμεινε αστήρικτη και αποτελεί εικασία και παρά το ότι μπορώ να αντιληφθώ γιατί νιώθει έτσι, δεν μπορώ να την δεχθώ.
74. Σημειώνω ότι καθόλου δεν αμφισβητήθηκε ότι η κατάσταση της περιοχής είναι προβληματική και υπάρχει τεράστιο θέμα με την απόρριψη αποβλήτων. Ο ΜΚΑ τεκμηρίωσε τους ισχυρισμούς του με την προσκόμιση φωτογραφιών ως τεκμήρια. Εξάλλου και οι μάρτυρες του Αιτητή παραδέχθηκαν την ύπαρξη του σοβαρού προβλήματος με την απόρριψη αποβλήτων στην περιοχή, είτε λόγω της νεκρής ζώνης, είτε επειδή υπάρχει κοντά πράσινο σημείο και ο έλεγχος είναι ανεπαρκής. Ούτε το ότι άλλοι βιοτέχνες στην περιοχή αφήνουν έξω στο δρόμο ή στα πεζοδρόμια διάφορα αντικείμενα όπως αυτοκίνητα αμφισβητήθηκε.
75. Παρά τα προαναφερόμενα, δεν δέχομαι τη απόλυτη θέση του ΜΚΑ ότι τα πεζοδρόμια δεν χρησιμοποιούνται από πεζούς. Ως ένα σημείο και ο ίδιος την αναίρεσε κατά την αντεξέταση του όταν παραδέχθηκε πως διακινούνται πεζοί στην περιοχή.
76. Έχοντας υπόψη τα όσα έχουν προαναφερθεί θεωρώ πως η μαρτυρία του ΜΚΑ ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και την αποδέχομαι εκτός από τα σημεία τα οποία ανέφερα πιο πάνω.
(iv) ΕΥΡΗΜΑΤΑ
77. Έχοντας μελετήσει και αξιολογήσει τη μαρτυρία που προσάχθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου καθώς και τα τεκμήρια τα οποία κατατέθηκαν και λαμβάνοντας υπόψη τα παραδεκτά γεγονότα και τις πτυχές της μαρτυρίας που δεν έχουν τύχει αμφισβήτησης καθώς και το ότι μέρος της μαρτυρίας η οποία προσκομίστηκε εν τέλει απορρίφθηκε για τους λόγους τους οποίους προσπάθησα να εξηγήσω προηγουμένως, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα:
77.1 Η Καθ’ ης η Αίτηση είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης δεόντως εγγεγραμμένη από τις 15.11.2000 και διατηρεί ξυλουργείο στη Βιοτεχνική Περιοχή Καϊμακλίου στην οδό Χρίστου Κυθραιώτη 35 – 37.
77.2 Ο Αιτητής δέχθηκε παράπονα σε σχέση με τις εργασίες της Καθ΄ ης η Αίτηση. Λόγω των παραπόνων η Υγειονομική Υπηρεσία του Αιτητή προέβη σε επιτόπιο έλεγχο τον Ιούλιο του 2022. Μετά την επιτόπια εξέταση στάλθηκε προειδοποιητική επιστολή από τον Αιτητή στις 21.07.2022 (Τεκμήριο 2) δια της οποίας ζητήθηκε η απομάκρυνση των αντικειμένων και η διενέργεια γενικού καθαρισμού εντός προθεσμίας δέκα ημερών. Μετά τη λήξη της πιο πάνω προθεσμίας, ο ΜΑ1 διενήργησε εκ νέου επιθεώρηση.
77.3 Ο ΜΑ1 προχώρησε με τη σύνταξη υπομνήματος στις 08.08.2022 (Τεκμήριο 3) προς τον Διευθυντή της Υγειονομικής Υπηρεσίας του Αιτητή. Το υπόμνημα προωθήθηκε προς το Δήμαρχο για την έγκριση λήψης μέτρων οχληρίας επειγούσης φύσεως και ο Δήμαρχος στις 12.08.2022 ενέκρινε την κήρυξη της οχληρίας ως επειγούσης φύσεως βάσει του άρθρου 92 του Νόμου.
77.4 Με επιστολή του ημερομηνίας 24.08.2022 ο Δήμαρχος πληροφόρησε τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου για την κατάσταση και την κήρυξη της οχληρίας ως επειγούσης φύσεως (Τεκμήριο 4).
77.5 Στις 24.08.2022 ετοιμάστηκε ειδοποίηση για την άρση οχληρίας από τον Αιτητή («Ειδοποίηση» - Τεκμήριο 5). Δια της Ειδοποίησης η Καθ’ ης η Αίτηση καλείτο όπως λάβει μέτρα για την άρση τη οχληρίας εντός προθεσμίας επτά ημερών από την επίδοση της ειδοποίησης. Η Ειδοποίηση επιδόθηκε στο Διευθυντή της Καθ’ ης η Αίτηση στις 07.09.2022.
77.6 Η περιοχή στην οποία δραστηριοποιείται η Καθ’ ης η Αίτηση είναι βιοτεχνική και σε αυτή υπάρχουν ξυλουργοί, μηχανικοί, τορναδόροι, φανοποιοί (ισιωτές) οχημάτων, σιδηρουργοί καθώς και άλλες επιχειρήσεις βιοτεχνίας.
77.7 Η Καθ’ ης η Αίτηση εξυπηρετεί άλλους πελεκάνους με προμήθεια της ξυλείας που θα χρειαστούν για τις κατασκευές τους κομμένη στα μέτρα στα οποία επιθυμούν. Ασχολείται και με μικρής κλίμακας εμπόριο ξυλείας, γυψοσανίδων και συναφών προϊόντων. Λόγω του ότι το κύριο μέρος της εργασίας της Καθ’ ης η Αίτηση είναι η μεταποίηση της ξυλείας, καθημερινά χρησιμοποιείται μεγάλος όγκος ξυλείας / πλακάζ τα οποία είτε παραδίδονται στην Καθ’ ης Αίτηση από εμπόρους ξύλου, ή παραδίδονται από μέρους της στους πελάτες της. Εκτελούνται φορτοεκφορτώσεις ξυλείας καθ΄ όλη τη διάρκεια της ημέρας ήτοι από τις 7:00 το πρωί μέχρι τις 17:00.
77.8 Κατά τη διάρκεια της ημέρας τοποθετείται ξυλεία η οποία ξεφορτώνεται από εμπόρους για περιορισμένο χρονικό διάστηκα μπροστά από τα υποστατικά της Καθ’ ης η Αίτηση ή στο πεζοδρόμιο δίπλα από τα υποστατικά. Επίσης τοποθετούνται και παραγγελίες για πελάτες της Καθ’ ης η Αίτηση έξω από τα υποστατικά ή στο πεζοδρόμιο. Τα ξύλα σκεπάζονται με ύφασμα ή τοποθετείται πάνω σε αυτά πλαστικό κάλυμμα.
77.9 Παρόμοια πρακτική ακολουθείται από όλους τους επαγγελματίες στη βιοτεχνική περιοχή. Πολλοί επαγγελματίες στη βιοτεχνική τοποθετούν μεταλλικές κάσες (skip) πάνω στα πεζοδρόμια για να απορρίπτουν τα άχρηστα αντικείμενα τους
77.10 Η Καθ’ ης η Αίτηση μετά το πέρας των εργασιών της στο τέλος της ημέρας φροντίζει να μην παραμείνει ξυλεία ή άλλα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται για τις εργασίες της εκτός των υποστατικών της εκτός από σπάνιες περιπτώσεις που μπορεί να παραμείνει ξυλεία στο δρόμο κατά τη διάρκεια της νύχτας η οποία σκεπάζεται.
77.11 Η περιοχή αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα με την απόρριψη αποβλήτων. Είναι κοντά στη νεκρή ζώνη και υπάρχει επίσης πράσινο σημείο. Υπάρχει απόρριψη από το κοινό αποβλήτων σε άδεια οικόπεδα, χωράφια και πεζοδρόμια (Τεκμήρια 10,11, 18 και 19).
Δ. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
78. Η παρούσα αίτηση υποβάλλεται δυνάμει των άρθρων 91 – 94 του Περί Δήμων Νόμου 111/85, ως έχει τροποποιηθεί (εφεξής «Νόμος»). Η διαδικασία υποβολής και εκδίκασης τέτοιας αίτησης ρυθμίζεται από τους Municipal Corporations (Nuisances) Rules, Cap.252.
79. Σύμφωνα με τον Κανονισμό 6 των προαναφερθέντων Κανονισμών, η διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται κατά την ακρόαση της αίτησης είναι αυτή που ακολουθείται από το Δικαστήριο σε συνοπτική ποινική δίκη.
80. Στην απόφαση στην Δήμος Λευκωσίας ν. Νικολάου (2008) 2 Α.Α.Δ. 361, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Οι Municipal Corporations (Nuisances) Rules δημοσιεύθηκαν αρχικά το 1930 και εκδόθηκαν με βάση τις πρόνοιες του Municipal Corporations Law 1930 ο οποίος με όλες τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του ενσωματώθηκε στην αναθεωρημένη έκδοση των Νόμων της Κύπρου του 1949 ως Κεφ. 252. Οι Municipal Corporations (Nuisances) Rules επανεκδόθηκαν με βάση το Άρθρο 154 του Municipal Corporations Law Cap. 252. Στην τελευταία αναθεώρηση των Νόμων της Κύπρου πριν την Ανεξαρτησία ενσωματώθηκε ο Municipal Corporations Law Cap.240 ο οποίος, με βάση το Άρθρο 188.2 του Συντάγματος έπαυσε να ισχύει και αναβίωσε με βάση το Νόμο 64/64 και επανάκτησε την ισχύ του μέχρι που αντικαταστάθηκε από τον περί Δήμων Νόμο, Νόμος 111/85.
Οι Municipal Corporations (Nuisances) Rules ουδέποτε ακυρώθηκαν ή αντικαταστάθηκαν με νέους κανονισμούς και καθώς έχει αποφασισθεί στην Cleovoulou, οι εν λόγω κανονισμοί εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ δυνάμει συνδυασμού των Άρθρων 11 και 2 του περί Ερμηνείας Νόμου Κεφ. 1 εφόσον δεν αντιβαίνουν ούτε είναι ultra vires των διατάξεων του Νόμου 111/85, ως έχει τροποποιηθεί.»
81. Σκοπός των Κανονισμών 3 και 4, κατά την Municipality of Nicosia v. Cleovoulou (1988) 2 C.L.R. 100, είναι να δοθεί εφαρμογή στις πρόνοιες του Άρθρου 93(1) και (2) του Νόμου. Αναφέρονται σχετικά τα εξής:
«The object of Rules 3 and 4 of the Municipal Corporations (Nuisances) Rules is to give effect to the provisions of s. 93(1) and (2) for presenting a person causing nuisance before the Court with the object of securing an abatement of the nuisance. Then such proceedings come to an end with the issue of an order and failure to comply with such an order renders the person non-complying guilty of a criminal offence for disobeying the order of the Court. There is no doubt under the provisions of the law that any violation of the provisions of the law renders also a person liable to pure under the Criminal Procedure Law in which case ail the prerequisites of a criminal prosecution and the rules regarding the burden of proof and evidence have to be applied. This is however an alternative procedure to that contemplated by sections 92 and 93 of the Law and Rules 3 and 4 of the Municipal Corporations (Nuisances) Rules.»
82. Σημειώνεται ότι η πιο πάνω υπόθεση θεωρώ ότι αφορά στις περιπτώσεις στις οποίες εκδίδεται διάταγμα κατόπιν μονομερούς (ex parte) αίτησης με βάση το άρθρο 93 (2) και (3) του Νόμου. Το εδάφιο (4) του άρθρου 93 προνοεί ότι «(4) Οιovδήπoτε πρόσωπov εvαvτίov τoυ oπoίoυ εξεδόθη διάταγμα δυvάμει τoυ εδαφίoυ (2), τo oπoίov παρακoύει ή παραλείπει vα συμμoρφωθή πρoς τo τoιoύτo διάταγμα, αvεξαρτήτως τoυ εάv τo συμβoύλιov πρoέβη εις τηv εκτέλεσιv ή εξετέλεσε τo τoιoύτo διάταγμα, είvαι έvoχov αδικήματoς και υπόκειται εις πoιvήv φυλακίσεως μη υπερβαίvoυσαv τoυς εξ μήvας ή εις χρηματικήv πoιvήv μη υπερβαίvoυσαv τας £450 ή εις αμφoτέρας τας πoιvάς ταύτας». Συνεπώς, στις περιπτώσεις στις οποίες εκδίδεται μονομερώς διάταγμα για άρση της οχληρίας δυνάμει του αρ. 93(2) αποτελεί ποινικό αδίκημα η μη συμμόρφωση με το διάταγμα.
83. Το άρθρο 91 του Νόμου προνοεί μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
«Διά τoυς σκoπoύς τoυ παρόvτoς Νόμoυ, τα ακόλoυθα θεωρoύvται ως oχληρίαι αι oπoίαι δύvαvται vα εκδικάζωvται κατά τov υπό τoυ παρόvτoς Νόμoυ πρoβλεπόμεvov τρόπov:
(α) Οιαδήπoτε υπoστατικά εις τoιαύτηv κατάστασιv ώστε vα συvιστoύv oχληρίαv ή vα είvαι επιβλαβή εις τηv υγείαv.
[...]
(δ) oιovδήπoτε φυτόv, είτε αυτoφυές είτε μη, oιαδήπoτε συσσώρευσις, εvαπόθεσις, τoπoθέτησις, διατήρησις ή εvαπoθήκευσις oιoυδήπoτε αvτικειμέvoυ ή πράγματoς εις oιovδήπoτε δημόσιov ή ιδιωτικόv χώρov τα oπoία απoτελoύv oχληρίαv ή είvαι επιβλαβή εις τηv υγείαv ή δημιoυργoύv ακαλαισθησίαv ή είvαι επιζήμια διά τας αvέσεις της περιoχής ή είvαι εvδεχόμεvov vα επηρεάσoυv τηv ασφάλειαv oιoυδήπoτε πρoσώπoυ.
[...]
(ιβ) oιovδήπoτε έτερov πράγμα, αvτικείμεvov, υπoστατικόv, πράξις ή παράλειψις τo oπoίov ή η oπoία δυvάμει τoυ παρόvτoς Νόμoυ ή oιoυδήπoτε Δημoτικoύ καvovισμoύ εκδιδoμέvoυ δυvάμει αυτoύ συvιστά oχληρίαv:
Νoείται ότι oυδεμία πoιvή επιβάλλεται εις oιovδήπoτε πρόσωπov εv σχέσει πρoς oιαvδήπoτε συσσώρευσιv ή εvαπόθεσιv αvαγκαίαv διά τηv απoτελεσματικήv διεξαγωγήv oιασδήπoτε εργασίας ή κατασκευής, εάv απoδειχθή πρoς ικαvoπoίησιv τoυ δικαστηρίoυ ότι η τoιαύτη συσσώρευσις ή εvαπόθεσις παρέμειvε μόvov διά τov αvαγκαίov πρoς διεξαγωγήv της εργασίας ή κατασκευής χρόvov, και ότι ελήφθησαv όλα τα διαθέσιμα μέσα διά τηv παρεμπόδισιv της πρoκλήσεως βλάβης εις τηv δημoσίαv υγείαv ή διά τηv ασφάλειαv ή τας αvέσεις τωv κατoίκωv της περιoχής, ή διά τηv καλαισθησίαv της περιoχής.»
84. Ως προς τη διαδικασία της ειδοποίησης για άρση οχληρίας είναι σχετικό το άρθρο 92 του Νόμου το οποίο προνοεί ως ακολούθως:
92. Άμα τη λήψει oιασδήπoτε πληρoφoρίας αvαφoρικώς πρoς τηv ύπαρξιv oχληρίας, τo συμβoύλιov, εάv ικαvoπoιηθή διά τηv ύπαρξιv oχληρίας, επιδίδει διά τoυ δημάρχoυ, ή ως αυτός ήθελεv oρίσει, ειδoπoίησιv εις τo πρόσωπov διά της πράξεως, παραλείψεως ή αvoχής τoυ oπoίoυ πρoκαλείται ή συvεχίζεται η oχληρία, ή, εάv τoύτo δεv δύvαται vα αvευρεθή, εις τov ιδιoκτήτηv ή τov κάτoχov τωv υπoστατικώv εις τα oπoία πρoκαλείται η oχληρία, δι' ης εvτέλλεται αυτό vα άρη τηv oχληρίαv εvτός της καθoριζoμέvης εv τη ειδoπoιήσει πρoθεσμίας, και vα πρoβή εις τηv εκτέλεσιv τoιoύτωv έργωv ή εvεργειώv αι oπoίαι ήθελov κριθή αvαγκαίαι διά τov σκoπόv αυτόv:
Νoείται ότι εάv η oχληρία διά τηv ύπαρξιv της oπoίας ελήφθη η πληρoφoρία είvαι τoιαύτης επειγoύσης φύσεως ώστε vα απαιτήται διά τηv άρσιv αυτής λήψις αμέσωv μέτρωv διά τηv δημoσίαv ασφάλειαv ή υγείαv ή τας αvέσεις της περιoχής, o δήμαρχoς δύvαται vα εvεργή αvτί τoυ συμβoυλίoυ, αλλ' oύτoς πληρoφoρεί ευθύς αμέσως περί πασώv τωv εvεργειώv αυτoύ τo συμβoύλιov εvτός της πρoθεσμίας της αvαφερoμέvης εις τηv ειδoπoίησιv:
Νoείται περαιτέρω ότι, oσάκις τo πρόσωπov τo πρoκαλoύv τηv oχληρίαv δεv δύvαται vα αvευρεθή, ή εάv η oχληρία δεv πρoκαλήται υπό, ή δεv συvεχίζεται λόγω πράξεως ή παραλείψεως ή αvoχής τoυ ιδιoκτήτoυ ή κατόχoυ της oικoδoμής, τότε o δήμαρχoς δύvαται αφ' εαυτoύ vα δώση oδηγίας διά τηv άμεσov άρσιv της oχληρίας, άvευ περαιτέρω διαταγής.»
85. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του προσώπου προς το οποίο επιδόθηκε η ειδοποίηση με τις απαιτήσεις αυτής εντός της καθοριζόμενης στην ειδοποίηση προθεσμία, βάσει του άρθρου 93(1) το Δημοτικό Συμβούλιο δύναται να προβεί στη λήψη δικαστικών μέτρων προς εξασφάλιση διατάγματος δια του οποίου να υποχρεούται το εν παραλείψει πρόσωπο να άρει την οχληρία. Τα εδάφια (2) – (4) του αρ. 93 αφορούν τη διαδικασία της μονομερούς αίτησης.
86. Το άρθρο 94 με πλαγιότιτλο «εξουσία δικαστηρίου να εκδίδει διάταγμα αναφορικώς προς οχληρίαν» προνοεί ότι «εάv τo δικαστήριov ικαvoπoιηθή ότι η ισχυριζoμέvη oχληρία υφίσταται, ή ότι αύτη παρά τo γεγovός ότι ήρθη είvαι εvδεχόμεvov vα επαvαληφθή εις τα αυτά υπoστατικά, τo δικαστήριov εκδίδει διάταγμα εvαvτίov τoυ τoιoύτoυ πρoσώπoυ δι' oυ απαιτείται παρ' αυτoύ vα συμμoρφωθή πρoς όλας ή oιασδήπoτε τωv απαιτήσεωv της ειδoπoιήσεως ή άλλως vα άρη τηv oχληρίαv εvτός πρoθεσμίας καθoριζoμέvης εις τo διάταγμα και vα εκτελέση oιαδήπoτε έργα αvαγκαία διά τov σκoπόv αυτόv ή διάταγμα απαγoρεύov τηv επαvάληψιv της oχληρίας και διατάσσov τηv εκτέλεσιv oιωvδήπoτε έργωv αvαγκαίωv πρoς παρεμπόδισιv επαvαλήψεως αυτής ή διάταγμα απαιτoύv τηv άρσιv της oχληρίας καθώς επίσης και τηv παρεμπόδισιv της επαvαλήψεως αυτής.»
87. Τονίζεται ότι με βάση το άρθρο 94 το Δικαστήριο έχει εξουσία να εκδώσει διάταγμα όχι μόνο στις περιπτώσεις στις οποίες η οχληρία υφίσταται αλλά και στις περιπτώσεις που η οχληρία παρά το γεγονός ότι ήρθη είναι ενδεχόμενο να επαναληφθεί. Το Δικαστήριο με βάση τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 94 δύναται να επιβάλει στο πρόσωπο εναντίον του οποίου εκδόθηκε το διάταγμα χρηματική ποινή καθώς και ποινή φυλάκισης μη υπερβαίνουσα τους έξι μήνες, ή και τις δύο ποινές, καθώς και να εκδώσει διαταγή για καταβολή των εξόδων τα οποία δημιουργήθηκαν μέχρι την ημερομηνία έκδοσης του διατάγματος δια άρση ή παρεμπόδιση της οχληρίας.
88. Με βάση τα άρθρα 92 - 94 του Νόμου και τις αποφάσεις Ζenios Closures Ltd v Δήμου Λεμεσού (1992) 2 ΑΑΔ 380, Παναγιώτης Κατσαντώνη ν. Δήμου Λευκωσίας, Ποιν. Εφ. 99/17, 28.03.2018, ECLI:CY:AD:2018:B135 και Γεώργιος Μιχαήλ Χατζηαντώνη ν Δήμου Πέγειας (2013) 2 ΑΑΔ 307, για να εκδοθεί από το Δικαστήριο διάταγμα άρσης της οχληρίας πρέπει να πληρούνται οι κάτωθι προϋποθέσεις :
88.1 Λήψη πληροφορίας και/ή παραπόνου για την ύπαρξη οχληρίας.
88.2 Επίδοση ειδοποίησης από το Δημοτικό Συμβούλιο ή από το Δήμαρχο με την οποία το πρόσωπο που προκαλεί την οχληρία ή ανέχεται αυτή να εντέλλεται να άρει την οχληρία εντός της καθορισμένης προθεσμίας. Σε αυτό το σημείο σημειώνω ότι στις περιπτώσεις οχληρίας επειγούσης φύσεως ο Δήμαρχος έχει εξουσία να ενεργεί αντί του Συμβουλίου, ωστόσο θα πρέπει να ενημερώνει αμέσως το Συμβούλιο για τις ενέργειες του.
88.3 Το πρόσωπο προς το οποίο έχει επιδοθεί η ειδοποίηση να παραλείπει να συμμορφωθεί.
88.4 Το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί ότι κατά το χρόνο έκδοσης του Διατάγματος υφίσταται οχληρία (ή ότι αύτη παρά τo γεγovός ότι ήρθη είvαι εvδεχόμεvov vα επαvαληφθή).
89. Ως προς το τι θεωρείται επιζήμιο για τις ανέσεις της περιοχής, ο ορισμός του τι συνιστά «άνεση των κατοίκων της περιοχής», απαντάται σε αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στα πλαίσια της ακυρωτικής του δικαιοδοσίας με παραπομπή στο τοπικό σχέδιο Λευκωσίας. Παραπέμπω συγκεκριμένα στην απόφαση Σπανού κ.α ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Α. Υπουργείου Εσωτερικών κ.α Υπόθεση αρ. 74/2009 ημερ. 2011 στην οποία αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Όπως εξηγείται στην «Ερμηνεία των Όρων που Χρησιμοποιούνται στα Τοπικά Σχέδια», ο επηρεασμός θα πρέπει να «υπερβαίνει το όριο του λογικά και γενικά αποδεχτού..»:-
«"επηρεασμός των ανέσεων περιοχής" σημαίνει δυσμενή επηρεασμό των συνθηκών διαβίωσης των ατόμων που κατοικούν, εργάζονται ή παραθερίζουν σε μια περιοχή ή το δυσμενή επηρεασμό παρακείμενης χρήσης σε βαθμό που υπερβαίνει το όριο του λογικά και γενικά αποδεκτού, ως αποτέλεσμα της δημιουργίας ή αναμενόμενης δημιουργίας θορύβου, καπνού, κονιορτού, οσμών, δονήσεων, ηχορύπανσης ή άλλης ρύπανσης ή μόλυνσης του περιβάλλοντος, συνθηκών κυκλοφοριακής ανασφάλειας ή συμφόρησης ή αισθητικού, κοινωνικού, πολιτιστικού ή άλλου υποβιβασμού του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος από υφιστάμενη ή προτεινόμενη ανάπτυξη»
90. Από την πιο πάνω ερμηνεία του όρου, καθίσταται ξεκάθαρο ότι οι ανέσεις της περιοχής μπορεί να επηρεαστούν με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους περιλαμβανομένου και του αισθητικού, κοινωνικού, πολιτιστικού ή άλλου υποβιβασμού του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος από υφιστάμενη ανάπτυξη.
91. Ως προς τη μαρτυρία η οποία απαιτείται για την απόδειξη της οχληρίας στην υπόθεση Κωνσταντίνου Σάββας ν. Αστυνομίας (1998) 2 Α.Α.Δ. 216, η οποία αφορούσε το αδίκημα της δημόσιας οχληρίας κατά παράβαση του άρθρου 187 του Κεφ. 154 έχουν αναφερθεί τα ακόλουθα (ο τονισμός είναι του παρόντος Δικαστηρίου):
«Σε σχέση με το δεύτερο λόγο της έφεσης έχει υποστηριχθεί ότι η επίδικη οχληρία εξομοιώνεται με τη δημόσια οχληρία. Πρέπει να είναι οχληρία που βλάπτει το κοινό. Το κοινό αντιπροσωπεύει περισσότερο από ένα άτομα και το άτομο που έδωσε μαρτυρία - ο Αστ. Χρυσάνθου - δεν είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα του κοινού.
Η επίδικη κατηγορία της κοινής οχληρίας εδράζεται πάνω στο άρθρο 186* του Κεφ. 154. Διακρίνεται από την ιδιωτική οχληρία. Η διάκριση καταγράφεται ως πιο κάτω στον "Russell on Crime", 12η έκδοση, Τόμος 2, σελ. 1387:
"Η οχληρία ή η ενόχληση σημαίνει οτιδήποτε το οποίο προκαλεί βλάβη, στενοχωρία ή ζημιά. Οι οχληρίες είναι δύο ειδών: δημόσια ή κοινή οχληρία η οποία επηρεάζει ουσιωδώς το κοινό, και αποτελεί ουσιώδη ενόχληση για όλους τους υπηκόους .... και ιδιωτική οχληρία η οποία μπορεί να προσδιοριστεί σαν οτιδήποτε το οποίο προκαλεί ουσιαστική ανησυχία και ενόχληση, σε οποιοδήποτε άτομο κατά την χρήση για συνηθισμένους σκοπούς της κατοικίας του ή της περιουσίας του."**
Συμφωνούμε, επομένως, με τη θέση της υπεράσπισης ότι η κοινή οχληρία εξομοιώνεται με τη δημόσια οχληρία. Σύμφωνα με τον Russell (πιο πάνω), σελ. 1405-1406, "δημόσια οχληρία μπορεί να προκληθεί από καπνό, δυσοσμία, ή κακοσμία, αν από μόνες τους ή σε συνδυασμό δημιουργούν αισθητή δημόσια ενόχληση ή βλάβη στην υγεία. Αν υπάρχουν οσμές ενοχλητικές για τις αισθήσεις αυτό είναι αρκετό γιατί οι περίοικοι έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν τον καθαρό αέρα".
Ερχόμαστε τώρα στο μέρος του λόγου της έφεσης που σχετίζεται με την επάρκεια της μαρτυρίας. Το θέμα το πραγματεύεται ο Archbold "Criminal Pleading Evidence and Practice", 42α έκδοση, παραγ. 27-50:
"Πρέπει να αποδειχθεί ότι η οσμή ήταν είτε επιβλαβής στην υγεία ή τόσο ενοχλητική ώστε να αφαιρεί με αισθητό τρόπο από την απόλαυση της ζωής και περιουσίας στην περιοχή της. Δεν είναι αναγκαίο για τις οσμές να είναι επιβλαβείς στην υγεία. Είναι αρκετό αν είναι ενοχλητικές για τις αισθήσεις: Bishop Auckland L.B. v. Bishop Auckland Iron Co. [1882] 10 Q.B.D. 138, Betts v. Penge U.D.C. [1942] 2 K.B. 154. Πρέπει επίσης να αποδειχθεί ότι πρόκειται για κατοικημένη περιοχή, ή κοντά σε υπεραστικό δρόμο γιατί το κατά πόσο είναι οχληρία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον αριθμό των κατοίκων και την συγκέντρωση κόσμου στην συγκεκριμένη περιοχή, το οποίο αποτελεί ζήτημα πραγματικό που αποφασίζεται από τους ενόρκους: R. v. White and Ward [1757] 1 Burr. 333."*
Στην παρούσα υπόθεση είχαμε μαρτυρία, ότι στην περιοχή εκείνη υπάρχει το κτίριο της Αρχής Βιομηχανικής Κατάρτισης, όπου εργάζονται δεκάδες άτομα, η εκκλησία του Αποστόλου Βαρνάβα και άλλες ιδιωτικές κατοικίες και ότι η δυσοσμία από τα επίδικα λύματα σε εκείνη την περιοχή ήταν αισθητή, ενοχλητική και ανυπόφορη. Η μαρτυρία αυτή ικανοποιεί τις πιο πάνω προϋποθέσεις της νομολογίας. Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι η σχετική μαρτυρία δεν προέρχεται από μόνο ένα άτομο - τον Αστ. Χρυσάνθου - αλλά και από τους Μ.Κ. 1 και 2, κρίνουμε πως δεν είναι απαραίτητο όπως η μαρτυρία προέρχεται από πολλά άτομα. Αυτό που έχει σημασία είναι η ποιότητα της μαρτυρίας. Εφόσον η μαρτυρία περιέχει τα στοιχεία που αναφέρονται πιο πάνω, ο αριθμός των μαρτύρων δε διαδραματίζει οποιοδήποτε ρόλο. Ο σχετικός λόγος έφεσης δεν ευσταθεί.»
92. Σημειώνω ότι στην Ανδρέας Κουλλαπίδης Λτδ ν. Δήμου Λευκωσίας (1995) 2 ΑΑΔ 82, το Ανώτατο Δικαστήριο δεν ξεκαθάρισε το κατά πόσον υποθέσεις οχληρίας πρέπει να αποδεικνύονται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και όχι με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Σε εκείνη την υπόθεση αποφασίστηκε πως το συμπέρασμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου περί οχληρίας δεν δικαιολογείτο ούτε με βάση το επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων καθότι υπήρχε μαρτυρία εμπειρογνώμονα ότι λήφθηκαν διορθωτικά μέτρα μετά που κατέθεσαν τρεις κάτοικοι της περιοχής.
93. Σημειώνω ότι δεδομένου του ότι το Δικαστήριο με βάση τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 94 του Νόμου δύναται να επιβάλει ακόμα και ποινή φυλάκισης ή πρόστιμο εάν ικανοποιηθεί ότι η οχληρία υφίσταται, πρόκειται περί ποινικού αδικήματος. Θεωρώ ότι εφαρμόζεται το επίπεδο απόδειξης σε σχέση με τις ποινικές υποθέσεις.
Ε. ΥΠΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΝΟΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
94. Αφού παρατέθηκε και αναλύθηκε προηγουμένως η νομική πτυχή της υπόθεσης επανέρχομαι τώρα στα γεγονότα της εν προκειμένω υπόθεσης έχοντας κατά νου τα ευρήματα του Δικαστηρίου, το νομικό πλαίσιο το οποίο διέπει την υπόθεση που αντιμετωπίζει ο Καθ’ ου η Αίτηση.
(i) Λήψη πληροφορίας και/ή παραπόνου για την ύπαρξη οχληρίας
95. Εν προκειμένω, υπήρξε μαρτυρία από τον ΜΑ1 ότι λήφθηκαν παράπονα από κατοίκους στην περιοχή σε σχέση με τη βιοτεχνική περιοχή γενικά καθώς και παράπονα σε σχέση με τις δραστηριότητες της Καθ’ ης η Αίτηση από άλλους επαγγελματίες στην περιοχή. Η θέση αυτή δεν αμφισβητήθηκε και στην ουσία αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι υπήρξαν παράπονα για το ότι η Καθ’ ης η Αίτηση τοποθετεί ξυλεία πάνω σε πεζοδρόμια γύρω από τα υποστατικά της.
96. Το δε άρθρο 92 του Νόμου το μόνο το οποίο απαιτεί είναι η λήψη οποιασδήποτε πληροφορίας. Δεν απαιτείται το παράπονο ή η πληροφορία να τεθεί γραπτώς ή σε οποιαδήποτε συγκεκριμένη μορφή.
97. Επομένως, συντρέχει η πρώτη προϋπόθεση για την έκδοση διατάγματος άρσης οχληρίας.
(ii) Επίδοση ειδοποίησης από το Δημοτικό Συμβούλιο ή από το Δήμαρχο με την οποία το πρόσωπο που προκαλεί την οχληρία καλείται να άρει την οχληρία εντός της καθορισμένης προθεσμίας
98. Εν προκειμένω, ακολουθήθηκε η διαδικασία κήρυξης από το Δήμαρχο της οχληρίας ως οχληρίας επειγούσης φύσεως με βάση τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 92 του Νόμου. Αφού κηρύχθηκε η οχληρία ως επειγούσης φύσεως, ενημερώθηκε το Δημοτικό Συμβούλιο με επιστολή (Τεκμήριο 4) πριν τη λήξη της προθεσμίας επτά ημερών η οποία τέθηκε στην ειδοποίηση (Τεκμήριο 5) η οποία επιδόθηκε στον Καθ’ ου η Αίτηση. Επομένως, προκύπτει ότι τηρήθηκε η διαδικασία η οποία προνοείται στη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 92.
99. Αναφορικά με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε από τον Αιτητή, προωθήθηκε η θέση από το συνήγορο της Καθ’ ης η Αίτηση ότι δεν δόθηκε μαρτυρία ως προς το ότι ο Δήμαρχος εξουσιοδότησε την Δημοτική Γραμματέα ή την Ε.Χ. που υπέγραψε τη επιστολή να το πράξει. Έγινε παραπομπή από τον ευπαίδευτο συνήγορο στην Ζenios Closures Ltd v Δήμου Λεμεσού (ανωτέρω).
100. Υπογραμμίζεται ότι η διαδικασία για κήρυξη οχληρίας ως επειγούσης φύσεως υπάρχει στο Νόμο (άρθρο 92). Ο Δήμαρχος ως αρμόδιο πρόσωπο με βάση το Νόμο αποφάσισε να κηρύξει την οχληρία ως οχληρία επείγουσας φύσης και προχώρησε ο ίδιος στην επίδοση ειδοποίησης μέσω της δημοτικής γραμματέα. Ενημέρωσε το Δημοτικό Συμβούλιο εντός της προθεσμίας που έθετε η ειδοποίηση. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ακολουθήθηκε η διαδικασία η οποία προβλέπεται στο Νόμο και δεν αμφισβητείται ότι υπάρχει η εξουσία αυτή.
101. Στο Τεκμήριο 4 γίνεται αναφορά από τον Δήμαρχο ότι θα σταλθεί ειδοποίηση. Η Ειδοποίηση (Τεκμήριο 5) φέρει την ίδια ημερομηνία με το Τεκμήριο 4. Στο Τεκμήριο 5 αναφέρεται ρητώς ότι η Ειδοποίηση δίδεται κατ’ εντολή του Δημάρχου που μελέτησε την σχετική έκθεση και ικανοποιήθηκε ότι προκαλείται οχληρία. Επομένως, αποφάσισε να ασκήσει την εξουσία του και να την κηρύξει ως οχληρία επειγούσης φύσεως.
102. Θεωρώ πως προκύπτει από το περιεχόμενο των δύο προαναφερόμενων εγγράφων ότι ο Δήμαρχος αποφάσισε να σταλθεί η ειδοποίηση δια του προσώπου που ο ίδιος όρισε κάτι το οποίο δικαιούται να πράξει με βάση το άρθρο 92.
103. Επιπρόσθετα, το ζήτημα αυτό δεν τέθηκε κατά την αντεξέταση του ΜΑ1 ή το ΜΑ2 ούτως ώστε ο Αιτητής να είναι σε θέση να προσφέρει μαρτυρία σε σχέση με αυτό.
104. Η παρούσα υπόθεση επίσης ξεκάθαρα διακρίνεται από την Ζenios Closures Ltd v Δήμου Λεμεσού όπου: «ο Υγειονομικός Επιθεωρητής του Δήμου Λεμεσού, αφού πληροφορήθηκε περί της ισχυριζόμενης οχληρίας παρέπεμψε το θέμα στην Επιτροπή Υγείας και Περιβάλλοντος του Δήμου, η οποία έχει αρμοδιότητα να επιλαμβάνεται περιπτώσεων οχληρίας. Αυτή αποφάσισε να σταλεί στην εφεσείουσα σχετική έγγραφη ειδοποίηση με βάση το άρθρο 92 του Νόμου προς άρση της οχληρίας και σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με την ειδοποίηση εντός της καθορισμένης προθεσμίας, να ληφθούν δικαστικά μέτρα. Η σχετική ειδοποίηση υπογράφτηκε από τον Υγειονομικό Επιθεωρητή του Δήμου.»
105. Εν προκειμένω δεν είναι κάποιος επιθεωρητής ή υπάλληλος ο οποίος ξεκίνησε τη διαδικασία αποφασίζοντας να ασκήσει δίωξη αλλά ο Δήμαρχος ο ίδιος ακολουθώντας τη διαδικασία του άρθρου 92 του Νόμου.
106. Επομένως, δεν μπορεί να γίνεται λόγος για αναρμόδιο πρόσωπο. Στην Ζenios Closures Ltd ο Υγειονομικός Επιθεωρητής δεν ήταν το αρμόδιο όργανο με βάση το Νόμο. Εν προκειμένω, ο Νόμος δίδει την εξουσία στο Δήμαρχο να ενεργήσει αντί του Συμβουλίου και να ορίσει πρόσωπο ο ίδιος όπως ενεργήσει κατ΄ εντολή του..
107. Επομένως, θεωρώ ότι συντρέχει και η δεύτερη προϋπόθεση για την έκδοση διατάγματος για άρση οχληρίας. Η εισήγηση του Καθ’ ου η Αίτηση περί εσφαλμένης διαδικασίας δεν ευσταθεί και έδει να απορριφθεί.
(iii) Το πρόσωπο προς το οποίο έχει επιδοθεί η ειδοποίηση να παραλείπει να συμμορφωθεί και (iv) Το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί ότι κατά το χρόνο έκδοσης του Διατάγματος υφίσταται οχληρία (ή ότι αύτη παρά τo γεγovός ότι ήρθη είvαι εvδεχόμεvov vα επαvαληφθή).
108. Σε σχέση με τις προϋποθέσεις τρία και τέσσερα, η ανάλυση θα γίνει ταυτόχρονα λόγω του ότι συμπλέκονται. Εάν κριθεί ότι δεν υπάρχει οχληρία τότε η ειδοποίηση για άρση της καθίσταται άνευ αντικειμένου.
109. Αποτέλεσε παραδεκτό γεγονός και εύρημα του Δικαστηρίου ότι η Καθ’ ης η Αίτηση στο πλαίσιο της εργασίας της τοποθετεί προσωρινά ξυλεία έξω από τα υποστατικά της, στο δρόμο καθώς και πάνω σε πεζοδρόμια. Η ξυλεία τοποθετείται εκεί για μερικές ώρες και εν πάση περιπτώσει μετακινείται εντός των υποστατικών της Καθ΄ ης η Αίτηση κατά τις απογευματινές ώρες.
110. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου δεν τίθεται ζήτημα πρόκλησης βλάβης στην υγεία καθότι δεν υπάρχει συσσώρευση ή διατήρηση της ξυλείας κατά τρόπο που να προσελκύει έντομα, τρωκτικά και ερπετά. Η θέση αυτή, σε κάθε περίπτωση, φαίνεται πως εγκαταλείφθηκε από τον Αιτητή.
111. Το κατά πόσον η προσωρινή αυτή αποθήκευση ξυλείας σε δημόσια πεζοδρόμια μπορεί να αποτελέσει οχληρία ή να δημιουργεί ακαλαισθησία ή να είναι επιζήμια για τις ανέσεις της περιοχής είναι κάτι το οποίο προβλημάτισε έντονα το Δικαστήριο.
112. Στην απόφαση Sturges v. Bridgman (1879) 11 Ch. D 852, 856 αναφέρθηκε από το Court of Appeal ότι το κατά πόσον υπάρχει οχληρία δεν απαντάται αφηρημένα αλλά αποτελεί ένα ερώτημα το οποίο πρέπει να απαντηθεί με βάση τις συνθήκες οι οποίες επικρατούν:
“a question to be determined, not merely by an abstract consideration of the thing itself, but in reference to its circumstances”.
113. Περαιτέρω, στην ίδια υπόθεση αναφέρθηκε πως το τι αποτελεί οχληρία σε μια περιοχή ενδεχομένως να μην είναι οχληρία σε άλλη: “what would be a nuisance in Belgrave Square would not necessarily be so in Bermondsey”.
114. Εν ολίγοις, σημασία έχει και ο χώρος στον οποίο βρίσκεται η ιδιοκτησία. Αφετέρου, εάν η περιοχή είναι ήδη βεβαρυμμένη αυτό δεν δίδει δικαίωμα σε κανέναν να την επιβαρύνει ακόμη περισσότερο με τη συμπεριφορά του. Πρέπει όμως να αποδειχθεί πως, παρά τις συνθήκες οι οποίες επικρατούν σε μια περιοχή, η συμπεριφορά του Καθ’ ου η Αίτηση επηρεάζει ουσιωδώς το κοινό. Αυτή είναι και η προσέγγιση σε υποθέσεις ιδιωτικής οχληρίας ως τέθηκε στην Σαββιτζιήκκης Καρπασίτης ν. Σιόκουρου (2002) 1 ΑΑΔ 472:
«Πρέπει όμως να επισημανθεί ότι, αν η οχληρία που δημιουργείται σε μία περιοχή που ήδη υπάρχουν και άλλες οχληρίες από άλλες πηγές αποτελεί σοβαρή προσθήκη στην όλη κατάσταση ενόχλησης και ταλαιπωρίας, τότε η ενόχληση αυτή συνιστά ιδιωτική οχληρία. (HadjiChristodoulou v. Aristedou (1981) 1 C.L.R. 287, Pοlsue & Alfieri Ltd v. Rushmer [1907] A.C. 121).»
115. Πρέπει να σημειωθεί ότι προσκομίστηκε αριθμός φωτογραφιών από τις δύο πλευρές, ήτοι πραγματικής μαρτυρίας η οποία θεωρείται από τα πιο αξιόπιστα είδη μαρτυρίας και των οποίων η γνησιότητα δεν αμφισβητήθηκε (Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, 2η έκδοση, σελ. 333). Ως έχει αναφερθεί από τον έντιμο Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Γιασεμή στην Φιντανάκης ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 98/13, 30.09.2014: «η πραγματική μαρτυρία, συνιστάμενη από αναμφισβήτητα στοιχεία απόδειξης, μεταφέρει κατά τρόπο αντικειμενικό, επιδεχόμενη, έτσι, και την ελάχιστη ερμηνεία, την εικόνα στη σκηνή, αποκαλυπτική της φάσης η οποία έχει εξελιχτεί και η οποία έχει καταλήξει στη σύγκρουση των ενεχομένων οχημάτων, εφόσον πρόκειται για τροχαίο δυστύχημα. Η ποιότητά της ως μαρτυρία είναι δυνατό να επισκιάσει κάθε άλλη μαρτυρία, η οποία είναι αντίθετη από αυτή, οδηγώντας, συγχρόνως, στη μη αποδοχή της, (βλ. Knell ν. Αστυνομίας (1994) 2 Α.Α.Δ. 51 και την εκτενή νομολογία επί του ιδίου θέματος που αναφέρεται σ' αυτή).»
116. Η πλευρά του Αιτητή προσκόμισε φωτογραφίες της ξυλείας η οποία ήταν σκεπασμένη / καλυμμένη πάνω σε πεζοδρόμια για να αποδείξει τη οχληρία. Παρά ταύτα, οι ΜΑ1 και ΜΑ2 παραδέχθηκαν ότι οι φωτογραφίες λήφθηκαν κατά τις εργάσιμες ώρες και δεν μπορούν να γνωρίζουν αν παραμένουν εκεί και μετά το πέρας των εργασιών της Καθ’ ης η Αίτηση. Η Καθ’ ης η Αίτηση προσκόμισε φωτογραφίες για να δείξει ποια είναι η κατάσταση από υγειονομικής απόψεως που επικρατεί στην περιοχή και απέδειξε ότι η περιοχή αντιμετωπίζει πρόβλημα με τις ακαθαρσίες και την απόρριψη αποβλήτων. Ο ΜΚ2 αναγνώρισε τις φωτογραφίες αυτές και ανέφερε σε σχέση με μια εξ αυτών ότι πρόκειται για τον σκουπιδότοπο της Λευκωσίας. Και οι δύο μάρτυρες των Αιτητών αναγνώρισαν ότι υπάρχει πρόβλημα. Οι δε βιοτέχνες τοποθετούν μεταλλικές κάσες (skip) είτε στο δρόμο είτε στο πεζοδρόμιο για να τοποθετούν εντός αυτών τα απόβλητα τους.
117. Θεωρώ ότι η προσωρινή εναπόθεση της ξυλείας σε μια βιοτεχνική περιοχή στην οποία το φυσιολογικό (δυστυχώς) είναι η εναπόθεση αντικειμένων πάνω σε πεζοδρόμια και σε δημόσιο δρόμο, κατά τη διάρκεια των εργάσιμων ωρών της Καθ’ ης η Αίτηση δεν αποτελεί οχληρία. Η συμπεριφορά αυτή της Καθ΄ ης η Αίτηση δεν αποδείχθηκε ούτε στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων ότι επηρεάζει ουσιωδώς το κοινό και αποτελεί αισθητή και ουσιώδη δημόσια ενόχληση. Για να θεωρηθεί μια συμπεριφορά οχληρία θα πρέπει να αφαιρεί με αισθητό τρόπο από την απόλαυση της ζωής και περιουσίας στην περιοχή της. Το κατά πόσον υπάρχει οχληρία εξαρτάται και σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση στη γύρω περιοχή (ίδετε επίσης τις παραπομπές στον Archbold και Russel on Crime που έγιναν στην Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας, ανωτέρω).
118. Για την ακαλαισθησία, η μαρτυρία που δόθηκε από τον Αιτητή δείχνει πως η περιοχή αντιμετωπίζει αρκετά προβλήματα. Πρόκειται για μια βιοτεχνική περιοχή. Συμφωνώ ως προς το ότι επειδή η περιοχή είναι βεβαρυμμένη δεν σημαίνει ότι οι χρήστες της έχουν άδεια να προκαλούν οχληρία και να την επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο. Ωστόσο, είναι κάτι το οποίο πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ως προς το κατά πόσον επηρεάζονται οι ανέσεις των περίοικων. Εν προκειμένω, λόγω της προσωρινότητας της αποθήκευσης της ξυλείας δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι επηρεάζονται οι ανέσεις στο βαθμό που υπερβαίνει το όριο του λογικά και γενικά αποδεκτού.
119. Για το τι αποτελεί γενικά αποδεκτό στη βιοτεχνική περιοχή σημειώνω ότι δόθηκε μαρτυρία από τον ΜΚΑ η οποία δεν έχει αμφισβητηθεί και επομένως εξήγαγα σχετικό εύρημα. Από τη στιγμή που παραδεκτά υπάρχουν και άλλοι βιοτέχνες και μηχανικοί οι οποίοι τοποθετούν αντικείμενα και αυτοκίνητα στο δρόμο και στα πεζοδρόμια δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ο οποιοσδήποτε δυσμενής επηρεασμός από τις εργασίες της Καθ΄ ης η Αίτηση υπερβαίνει το όριο του λογικά και γενικά αποδεκτού. Ο Αιτητής δεν παρουσίασε μαρτυρία ως προς το ότι υπάρχει συσσώρευση ξυλείας σε σημείο που να επηρεάζονται οι ανέσεις των δημοτών.
120. Σημειώνω επίσης ότι στην πραγματικότητα η παρούσα υπόθεση αφορά παρακώλυση της κυκλοφορίας από την αποθήκευση της ξυλείας και όχι οχληρία per se.
121. Αναφέρεται επίσης, απαντώντας και στο σχετικό επιχείρημα της Καθ’ ης η Αίτηση, εν προκειμένω θεωρώ ότι μπορεί να εφαρμοστεί η εξαίρεση του άρθρου 91 σε σχέση με το ότι η συσσώρευση ήταν αναγκαία για την αποτελεσματική διεξαγωγή εργασίας ή κατασκευής.
122. Η Καθ’ ης η Αίτηση εκτελεί κάποια εργασία στο Ακίνητο. Επεξηγήθηκε (και δεν αμφισβητήθηκε) ο τρόπος με τον οποίο διεξάγει τις εργασίες της από τον ΜΚΑ και θεωρώ ότι η Καθ’ ης η Αίτηση απέδειξε στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων ότι η οποιαδήποτε τοποθέτηση ξυλείας στο δρόμο η σε πεζοδρόμια παραμένει μόνο για τον αναγκαίο προς διεξαγωγή της εργασίας χρόνο και ότι λήφθηκαν τα διαθέσιμα μέσα για την παρεμπόδιση προκλήσεως βλάβης στη δημόσια υγεία, ασφάλεια, τις ανέσεις των κατοίκων της περιοχής ή για την καλαισθησία της περιοχής.
123. Υπό το φως των όσων έχουν προαναφερθεί κρίνω ότι δεν αποδείχθηκε πως υπάρχει οχληρία από τις εργασίες της Καθ’ ης η Αίτηση.
ΣΤ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ
124. Συνακόλουθα, η Αίτηση αποτυγχάνει και απορρίπτεται.
125. Όσον αφορά τα έξοδα θεωρώ ότι υπάρχει λόγος παρέκκλισης από τον γενικό κανόνα. Παρά το γεγονός ότι δεν αποδείχθηκε οχληρία, αποτέλεσε παραδεκτό γεγονός ότι η Καθ’ ης η Αίτηση παρανομεί με το να τοποθετεί έστω και για μερικές ώρες κάθε μέρα ξύλα πάνω στα δημόσια πεζοδρόμια. Επομένως, θεωρώ πως η επιδίκαση εξόδων θα αποτελούσε κατά κάποιον τρόπο αποδοχή, παράβλεψη ή ενθάρρυνση της (παραδεκτής) παρανομίας και θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα σε επίδοξους παραβάτες.
126. Συνεπακόλουθα, η κάθε πλευρά θα επωμιστεί τα έξοδα της.
Υπ. __________________
Χ. Σατσιάς, Ε.Δ.
ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο