ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ (ΔΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ) κ.α. ν. ΑΡΑΒΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΣ, Αρ. Απαίτησης: 10/2024, 10/2/2026
print
Τίτλος:
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ (ΔΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ) κ.α. ν. ΑΡΑΒΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΣ, Αρ. Απαίτησης: 10/2024, 10/2/2026

ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Ενώπιον: Γ. Κυθραιώτου-Θεοδώρου, Π.Ε.Δ.

 

Αρ. Απαίτησης: 10/2024

 

Μεταξύ:

 

1. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ (ΔΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ)

2. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

Απαιτητές

και

 

ΑΡΑΒΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΣ

Καθ΄ων η Αίτηση

και

 

BANQUE SBA

Μεσεγγυούχος

10 Φεβρουαρίου, 2026

 

Εμφανίσεις:

Για Απαιτητές: κ. Ερωτοκρίτου για A. G. Erotokritou LLC

Για Μεσεγγυούχο/Banque SBA: κ. Χριστοδούλου για Αντρέας Γιωρκάτζης Δ.Ε.Π.Ε.

Για Καθ’ ων η Αίτηση 1/Αραβική Δημοκρατία της Συρίας: καμία εμφάνιση

Για Καθ’ ων η Αίτηση 2/Commercial Bank of Syria: κ. Δημητριάδης για Κώστας Π. Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε.

 

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

στην απαίτηση των Αιτητών ημερομηνίας 27.6.2024

για διάταγμα κατάσχεσης εις χείρας τρίτου

 

 

Στις 29.6.2018, εκδόθηκε απόφαση από το Commercial Court of England and Wales στην υπόθεση με αριθμό CL-2017-000508 υπέρ των εδώ Απαιτητών και εναντίον της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας. H υπόθεση εκείνη αφορούσε δάνεια ύψους περίπου €365.000.000 που είχαν χορηγηθεί από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προς την Αραβική Δημοκρατία της Συρίας (στο εξής τα «Επίδικα Δάνεια»). Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε εγγυηθεί τις υποχρεώσεις της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας σε σχέση με τα Επίδικα Δάνεια. Περί το 2011 τα Επίδικα Δάνεια κατέστησαν υπερήμερα με αποτέλεσμα η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να απαιτήσει πληρωμή από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ως εγγυητή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε με την εξόφληση των οφειλόμενων ποσών. Μετά την εξέλιξη αυτή, η Ευρωπαϊκή Ένωση υποκατέστησε την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στα δικαιώματα της σε σχέση με τα Επίδικα Δάνεια και καταχώρησε την Αγγλική αγωγή εναντίον της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας. Η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας δεν εμφανίστηκε στην αγωγή εκείνη με αποτέλεσμα στις 29.6.2018 να εκδοθεί, ερήμην της, απόφαση από το Αγγλικό Δικαστήριο για ποσό περί τα €190.000.000 πλέον τόκους και έξοδα (στο εξής η «Αγγλική Απόφαση» και το «Εξ Αποφάσεως Χρέος»).

 

Το Εξ Αποφάσεως Χρέος δεν πληρώθηκε από την Αραβική Δημοκρατία της Συρίας και οι Απαιτητές προώθησαν μέτρα εκτέλεσης σε διάφορες χώρες. Μέσω μέτρων εκτέλεσης που λήφθηκαν σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, έχει εισπραχθεί κάποιο ποσό όμως παραμένει οφειλόμενο υπόλοιπο του Εξ Αποφάσεως Χρέους. Εδώ σημειώνω ότι η Αγγλική Απόφαση εκδόθηκε πριν την έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς, εμπίπτει στο πεδίο του Ευρωπαϊκού Κανονισμού ΕΚ 1215/2012 για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αμοιβαία αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (στο εξής ο «ΕΚ 1215/2012») και είναι άμεσα και αυτόματα εκτελεστή στην Κυπριακή Δημοκρατία και σε άλλες χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Προς εκτέλεση της Αγγλικής Απόφασης και εξόφλησης του Εξ Αποφάσεως Χρέους, οι Απαιτητές καταχώρησαν και την υπό κρίση Αίτηση για κατάσχεση εις χείρας τρίτου. Μέσω της Απαίτησης εξασφάλισαν μονομερώς, στις 5.7.2024, προσωρινό διάταγμα για δέσμευση ποσών κατατεθειμένων στο όνομα της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας και της Commercial Bank of Syria, στον Μεσεγγυούχο/Banque SBA (garnishee order nisi).

 

Μετά την επίδοση του διατάγματος garnishee nisi, ο Μεσεγγυούχος δέσμευσε συνολικό ποσό περίπου €22.000.000 που είναι κατατεθειμένο σε τέσσερεις λογαριασμούς στο όνομα της Commercial Bank of Syria (στο εξής οι «Δεσμευμένοι Λογαριασμοί» και τα «Δεσμευμένα Ποσά»).

 

Η θέση των Απαιτητών είναι πως παρά το γεγονός ότι οι Δεσμευμένοι Λογαριασμοί είναι στο όνομα της Commercial Bank of Syria, εντούτοις τελικός δικαιούχος των Δεσμευμένων Ποσών είναι η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας. Συνεπώς διεκδικούν πληρωμή των Δεσμευμένων Ποσών προς αυτούς σε μερική εξόφληση του Εξ Αποφάσεως Χρέους.

 

Οι Απαιτητές σημειώνουν ότι η Commercial Bank of Syria είναι ανεξάρτητη νομική οντότητα και ιδρύθηκε δια νόμου το 1967, είναι μια από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας και κατέχεται εξ ολοκλήρου από το Συριακό κράτος. Όμως υποστηρίζουν ότι τα Δεσμευμένα Ποσά ανήκουν καθ’ ολοκληρία στην Αραβική Δημοκρατία της Συρίας. Βασίζουν τη θέση τους αυτή σε τέσσερεις πυλώνες.

 

Ο πρώτος αφορά στο ότι η Commercial Bank of Syria υπόκειται σε κυρώσεις που επιβλήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα περιουσιακά της στοιχεία (περιλαμβανομένων των Επίδικων Λογαριασμών) έχουν παγοποιηθεί. Αυτό έχει γίνει δυνάμει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού EK36/2012, σύμφωνα με τον οποίο η Commercial Bank of Syria είναι «state owned bank providing financial support to the regime». Αντίστοιχες κυρώσεις, για τον ίδιο λόγο, επιβλήθηκαν στην Commercial Bank of Syria και από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

 

Ο δεύτερος πυλώνας αφορά ότι σύμφωνα με τη Συριακή νομοθεσία που ρυθμίζει τη λειτουργία της Commercial Bank of Syria, αυτή «shall be deemed a public institution».

 

Ο τρίτος πυλώνας εστιάζει το γεγονός ότι, κατόπιν αιτήματος της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας, τρία εμβάσματα που αφορούσαν ποσά των Επίδικων Δανείων έγιναν από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Αναπτύξεων σε λογαριασμούς στο όνομα της Commercial Bank of Syria αντί σε λογαριασμούς στο όνομα της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας που ήταν ο δανειζόμενος.

 

Τέλος, η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας είχε προσπαθήσει στο παρελθόν να πληρώσει ποσά έναντι των Επίδικων Δανείων χρησιμοποιώντας λογαριασμούς στο όνομα της Commercial Bank of Syria. Οι απόπειρες αυτές διενεργήθηκαν σύμφωνα με τους Απαιτητές από την Central Bank of Syria και την Commercial Bank of Syria που μαζί ενεργούν ως ο «οικονομικός βραχίονας του Συριακού κράτους» (economic arm of the Syrian state). Οι Απαιτητές υποστηρίζουν ότι οι απόπειρες για πληρωμή των Επίδικων Δανείων από χρήματα της Commercial Bank of Syria δείχνουν ότι τα περιουσιακά στοιχεία της Commercial Bank of Syria περιλαμβάνονται στα περιουσιακά στοιχεία εναντίον των οποίων μπορεί να εκτελεστεί η Αγγλική Απόφαση.

 

Αυτή είναι, συνοπτικά, η θέση των Απαιτητών.

 

Μετά την επίδοση του garnishee decree nisi, η Commercial Bank of Syria και η Banque SΒΑ ήγειραν ένσταση τόσο στη συνέχιση ισχύος εκείνου του διατάγματος όσο και στην έκδοση διατάγματος για πληρωμή των Δεσμευμένων Ποσών προς τους Απαιτητές. Η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας δεν εμφανίστηκε στη διαδικασία, η οποία προχωρά στην απουσία της.

 

Η Banque SBA, είναι υποκατάστημα Γαλλικού Τραπεζικού ιδρύματος. Διαφωνεί ότι τα Δεσμευμένα Ποσά ανήκουν στην Αραβική Δημοκρατία της Συρίας τονίζοντας ότι οι Επίδικοι Λογαριασμοί τηρούνται στο όνομα της Commercial Bank of Syria που είναι ξεχωριστή οντότητα με βάση το Συριακό δίκαιο. Προσθέτει ότι δεν εντοπίζεται οτιδήποτε στα αρχεία της που να εισηγείται ότι δικαιούχος των Δεσμευμένων Ποσών είναι άλλο πρόσωπο από την Commercial Bank of Syria. Για την αναφορά στις διεθνείς κυρώσεις ότι η Commercial Bank of Syria «είναι τράπεζα που παρέχει χρηματοδοτική στήριξη στο καθεστώς» υποστηρίζει ότι πιθανό αυτό να αναφέρεται σε πιστωτικές διευκολύνσεις, δάνεια ή βοήθεια με εμβάσματα που παρείχε προς την Αραβική Δημοκρατία της Συρίας. Διαφωνεί όμως ότι τα περιουσιακά στοιχεία των δύο ταυτίζονται.

 

Σημειώνει επίσης ότι τα Δεσμευμένα Ποσά είχαν κατατεθεί ως χρηματική εγγύηση (cash collateral) για χορηγήσεις/εγγυητικές επιστολές που εκδόθηκαν στο παρελθόν από την Banque SBA. Σύμφωνα με την ένορκη δήλωση της ένστασης, στις 26.8.2004 η Commercial Bank of Syria υπέγραψε με την Banque SBA συμφωνία παροχής πιστωτικών διευκολύνσεων (στο εξής η «Συμφωνία Πιστωτικών Διευκολύνσεων») για την επιβεβαίωση πιστωτικών επιστολών (letters of credit) που θα εκδίδονταν από την Commercial Bank of Syria και για την έκδοση εγγυητικών επιστολών (letters of guarantees). Παράλληλα, την ίδια ημερομηνία υπέγραψαν και συμφωνία ενεχυρίασης τραπεζικού λογαριασμού προς ενεχυρίαση ποσών που ήταν κατατεθειμένα σε τραπεζικό λογαριασμό στην Banque SBA (στο εξής η «Συμφωνία Ενεχυρίασης») ως εξασφάλιση για τη Συμφωνία Πιστωτικών Διευκολύνσεων. Στην πορεία συμφωνήθηκε ότι η Commercial Bank of Syria θα μετέφερε στην Banque SBA ως ενέχυρο (cash collateral) ποσά αντίστοιχα με τις εγγυητικές επιστολές που θα εξέδιδε η Banque SBΑ. Τελικά, ένεκα των κυρώσεων που επιβλήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι λογαριασμοί που διατηρούσε η Commercial Bank of Syria στην Banque SBA έχουν παγοποιηθεί. Παρά τις κυρώσεις, αφού εξασφαλίστηκαν οι προβλεπόμενες άδειες, η Banque SBA ανανέωσε εγγυητικές επιστολές και πιστωτικές επιστολές ύψους περί τα €18.000.000 που αφορούσαν υφιστάμενες εμπορικές συναλλαγές. Σήμερα, όμως, όλες οι πιστωτικές επιστολές και εγγυητικές επιστολές που είχαν εκδοθεί από την Banque SBA με δικαιούχους πελάτες της Commercial Bank of Syria, έχουν ακυρωθεί.

 

Παρομοίως, η Commercial Bank of Syria εδράζει τη δική της ένσταση κυρίως στη θέση ως αποτελεί ξεχωριστή νομική οντότητα και πως η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας κανένα συμφέρον έχει στους Δεσμευμένους Λογαριασμούς και τα Δεσμευμένα Ποσά των οποίων η ίδια είναι η μόνη νομική και πραγματική δικαιούχος (legal and beneficial owner).

 

Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει τη δική της ένσταση, υποστηρίζει ότι ιδρύθηκε δια νόμου, είναι μια εμπορική τράπεζα που παρέχει συνήθεις τραπεζικές εργασίες, με δική της χωριστή νομική προσωπικότητα και είναι οικονομικά και διοικητικά ανεξάρτητη από την κυβέρνηση της Συρίας. Είναι μεν συνδεδεμένη (affiliated) με το Υπουργείο Οικονομικών στης Συρίας όμως αυτό μόνο για εποπτικό έλεγχο και δεν επηρεάζει την ανεξαρτησία της. Προς επίρρωση των πιο πάνω, παρουσιάζει γνωμάτευση από Σύριο δικηγόρο.

 

Αναφορικά με τα Δεσμευμένα Ποσά, υποστηρίζει ότι ανήκουν αποκλειστικά στην ίδια, προέρχονται από καταθέσεις πελατών της και κανένα συμφέρον έχει σε αυτά η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας.

 

Δέχεται ότι μέρος των Επίδικων Δανείων είχε πληρωθεί σε λογαριασμό στο όνομα της όμως υποστηρίζει ότι σχετιζόταν με το σκοπό για τον οποίο προορίζονταν τα δάνεια («was due to reasons relating to the use of the relevant disbursement»). Σε σχέση με τις προσπάθειες αποπληρωμής των Επίδικων Δανείων από ποσά που ήταν κατατεθειμένα σε τραπεζικούς λογαριασμούς στο όνομα της, σημειώνει ότι αυτό είχε γίνει γιατί η Commercial Bank of Syria παρέχει υπηρεσίες πληρωμών (payment services) και δεν σημαίνει ότι η Commercial Bank of Syria και το Συριακό κράτος είναι ένα και το αυτό πρόσωπο.

 

Προβάλλει επίσης τη θέση ότι, ως θέμα Συριακού δικαίου, τα περιουσιακά στοιχεία της Commercial Bank of Syria δεν ανήκουν στην Αραβική Δημοκρατία της Συρίας αλλά στην ίδια την Commercial Bank of Syria. Προς τούτο παρουσιάζει έκθεση από Σύριο δικηγόρο. Προσθέτει ότι αυτή είναι ο μόνος νόμιμος και ωφέλιμος ιδιοκτήτης (legal and beneficial owner) των Δεσμευμένων Λογαριασμών και των Δεσμευμένων Ποσών. Συνεπώς δεν μπορούν να κατασχεθούν προς εκτέλεση της Αγγλικής Απόφασης.

 

Κρίνω ότι δεν χρειάζεται να επεκταθώ περαιτέρω στις θέσεις των εμπλεκόμενων. Πριν προχωρήσω σημειώνω ότι έχω εξετάσει όλα τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μου για σκοπούς της παρούσας Απαίτησης. Έχω επίσης εξετάσει όσα αναφέρθηκαν στις αγορεύσεις (γραπτές και προφορικές) των συνηγόρων των μερών και τη νομολογία και αρχές στις οποίες έχουν παραπέμψει.

 

Στρέφομαι στην εξέταση της ουσίας.

 

Στην παρούσα περίπτωση, κατά την εξέταση της Απαίτησης μονομερώς, διαπιστώθηκε ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις για την έκδοση του διατάγματος garnishee nisi[1]. Επικεντρώνομαι επομένως να εξετάσω εάν, μέσω των ενστάσεων παρουσιάστηκαν στοιχεία που ανατρέπουν την αρχική διαπίστωση.

 

Το άρθρο 73 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου προβλέπει τα εξής:

 

«Ανεξάρτητα από τις πρόνοιες των άρθρων 82 και 87 του Μέρους VIII, όταν ο εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτης χρέους έχει συμφέρον (is beneficially interested) σε οποιοδήποτε ποσό χρημάτων, ασφάλειες για ποσό χρημάτων, αγαθά ή άλλη κινητή ιδιοκτησία που τελούν υπό τη φύλαξη ή τον έλεγχο τρίτου προσώπου στη Δημοκρατία ή όταν το τρίτο αυτό πρόσωπο είναι οφειλέτης του εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτη χρέους δύναται να εκδοθεί σε οποιοδήποτε χρόνο μετά τη δικαστική απόφαση με αίτηση του εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτή, ένταλμα κατάσχεσης στα χέρια τρίτου με το οποίο το τρίτο αυτό πρόσωπο να εμφανιστεί ενώπιον του Δικαστηρίου και εξεταστεί σχετικά με την ιδιοκτησία που έχει στα χέρια του και η οποία αναφέρεται στο ένταλμα, και με το οποίο διατάσσεται να μην παραιτηθεί εν τω μεταξύ από τη φύλαξη αυτής. Το ένταλμα δεσμεύει την ιδιοκτησία του εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτη χρέους η οποία είναι στα χέρια του άλλου αυτού προσώπου για την ικανοποίηση του εκ δικαστικής αποφάσεως χρέους κατά τον τρόπο που αναφέρεται πιο κάτω.»

 

Στην προκείμενη περίπτωση δεν αμφισβητείται ότι η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας είναι εξ αποφάσεως οφειλέτης των Απαιτητών. Είναι επίσης δεδομένο ότι υπάρχει κινητή περιουσία (τα Δεσμευμένα Ποσά) στη Δημοκρατία.

 

Το καίριο ερώτημα είναι κατά πόσο η Αραβική Δημοκρατία της Σύριας έχει συμφέρον (is beneficially interested) στα Δεσμευμένα Ποσά. Εάν η απάντηση στο ερώτημα είναι αρνητική, τότε το garnishee decree nisi πρέπει να ακυρωθεί και το ζήτημα τελειώνει εδώ. Εάν η απάντηση είναι θετική, τότε υπάρχει σχέση πιστωτή και χρεώστη μεταξύ της Banque SBA από τη μια και της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας από την άλλη. Αυτό διότι εάν η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας είναι δικαιούχος των Δεσμευμένων Ποσών, τότε η ιδιότητα του καταθέτη την καθιστά πιστωτή της Banque SBA. Σε τέτοια περίπτωση, τα Δεσμευμένα Ποσά μπορούν να διατεθούν έναντι του Εξ Αποφάσεως Χρέους, προς εκτέλεση της Αγγλικής Απόφασης.

 

Καίριο ζήτημα είναι κατά πόσο η Αγγλική Απόφαση δύναται να εκτελεστεί έναντι των Δεσμευμένων Ποσών ενόψει του ότι οι Επίδικοι Λογαριασμοί δεν είναι στο όνομα της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας αλλά στο όνομα της Commercial Bank of Syria.

 

Το ζήτημα αυτό πρέπει να εξεταστεί και να αποφασιστεί σε συνάρτηση με όλα τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση, όπως έχουν παρουσιαστεί μέσω της Απαίτησης και των ενστάσεων.

 

Συνιστά κοινό έδαφος ότι η Commercial Bank of Syria, που συστάθηκε βάσει νόμου, διαθέτει ανεξάρτητη νομική προσωπικότητα και ως τέτοια μπορεί να κατέχει περιουσία στο όνομα της. Μη αμφισβητούμενο επίσης είναι ότι η Commercial Bank of Syria εξασκεί εμπορικές εργασίες παρέχοντας συνήθεις τραπεζικές υπηρεσίες. Είναι επίσης κοινώς αποδεκτό ότι το Συριακό κράτος είναι ο μοναδικός μέτοχος της Commercial Bank of Syria καθώς και ότι αυτή εποπτεύεται από το Υπουργείο Οικονομικών του Συριακού κράτους.

 

Δεν παραβλέπω ότι υπάρχει διαφωνία ως προς την έκταση του ελέγχου που ασκεί το Υπουργείο και τον ακριβή ρόλο του στη διοίκηση της τράπεζας. Έχουν παρουσιαστεί νομικές γνωματεύσεις εκατέρωθεν για αυτό το ζήτημα. Δεν στέκομαι στην ακριβή έκταση και φύση της εποπτείας ή ελέγχου που ασκεί το Υπουργείο Οικονομικών γιατί, όπως θα φανεί στη συνέχεια, δεν θεωρώ τη νομική περιγραφή ούτε το νομικό περίβλημα της σχέσης καθοριστικά για την απόφασή μου. Καθοριστικής σημασίας, στη δική μου κρίση είναι ο τρόπος που η σχέση λειτουργούσε στην πράξη.

Επί του πρακτέου τα δεδομένα είναι τα ακόλουθα.

 

Η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας είχε ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Αναπτύξεως όπως εμβάσει κάποια ποσά από τα Επίδικα Δάνεια σε λογαριασμό στο όνομα της Commercial Bank of Syria. Δηλαδή, με οδηγίες της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας και χωρίς ενδείξεις για οποιαδήποτε ένσταση ή διαφωνία από πλευράς της Commercial Bank of Syria, ποσά που δανείστηκε η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας εμβάστηκαν με δικές της οδηγίες όχι σε λογαριασμό στο όνομα της αλλά σε λογαριασμό στο όνομα της Commercial Bank of Syria. Αναφέρθηκε στα πλαίσια των ενστάσεων ότι αυτό έγινε ένεκα της χρήσης για την οποία προορίζονταν τα ποσά αυτά. Όμως πρόκειται για μια γενική και αόριστη αναφορά. Δεν διευκρινίστηκε ποια ήταν αυτή η χρήση που καθιστούσε αναγκαίο και επιθυμητό αντί να λάβει τα ποσά η ίδια η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας που ήταν ο δανειζόμενος, αυτά να πληρωθούν σε μια τρίτη οντότητα. Καμία ικανοποιητική εξήγηση δόθηκε για αυτό το ζήτημα.

 

Παράλληλα, όταν τα Επίδικα Δάνεια κατέστησαν υπερήμερα, έγιναν επανειλημμένες προσπάθειες από την Αραβική Δημοκρατία της Συρίας να προβεί σε πληρωμές από ποσά που βρίσκονταν κατατεθειμένα σε λογαριασμούς, όχι στο δικό της όνομα, αλλά στο όνομα της Commercial Bank of Syria. Δηλαδή και πάλιν χωρίς ενδείξεις για οποιαδήποτε ένσταση ή διαφωνία από μέρους της Commercial Bank of Syria, επιχειρήθηκε επανειλημμένα να χρησιμοποιηθούν χρήματα σε λογαριασμούς της Commercial Bank of Syria για να πληρωθούν οφειλές της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας. Για ποιο λόγο μια τρίτη, ανεξάρτητη οντότητα, που λειτουργεί αυτόνομα από το Συριακό κράτος να δεχτεί να γίνει κάτι τέτοιο; Ούτε για αυτό το θέμα δόθηκε ικανοποιητική εξήγηση.

 

Τα δεδομένα που περίγραψα πιο πάνω αποκαλύπτουν ότι η Commercial Bank of Syria ενεργούσε για, εκ μέρους και υπό τον έλεγχο του Συριακού κράτους σε ό,τι αφορά τα Επίδικα Δάνεια. Αυτή είναι, θεωρώ, η μόνη λογική εξήγηση για τις πιο πάνω ενέργειες. Σε σχέση με τα Επίδικα Δάνεια ο ρόλος της Commercial Bank of Syria ήταν να λειτουργεί ως προέκταση του Συριακού κράτους (ωσάν να είναι αυτή ο δανειζόμενος). Κρίνω ότι ένα τραπεζικό ίδρυμα που είναι πράγματι ανεξάρτητο και αυτόνομο από τον μοναδικό μέτοχο του, δεν θα ενεργούσε με αυτό τον τρόπο. Ή τουλάχιστον θα διαφαινόταν κάποιος εμπορικός, οικονομικός ή επιχειρηματικός λόγος που να δικαιολογούσε αυτές τις ενέργειες. Δεν μπορώ να διακρίνω τέτοιο λόγο σε αυτή την περίπτωση. Ούτε διακρίνω κάποια ικανή δικαιολογία για τις πιο πάνω ενέργειες από άποψη επιχειρηματικού σχεδιασμού (business plan), λογιστικών ενεργειών (accounting) ή διαχείρισης κεφαλαιακών αποθεμάτων (capitalisation) ή ταμειακών ροών (cashflow) ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο.

 

Το επιχείρημα της Commercial Bank of Syria ότι δέχτηκε τα εμβάσματα ένεκα του σκοπού που προορίζονταν είναι αόριστο. Το επιχείρημα ότι οι προσπάθειες πληρωμής έγιναν καθότι η ίδια προσφέρει υπηρεσίες πληρωμών (payment services) δεν στέκει στη βάσανο της λογικής. Δεν φαίνεται οι επιχειρούμενες πληρωμές να έγιναν απλά μέσω αυτής. Φαίνεται ότι σκοπός ήταν να γίνονταν από χρήματα που βρίσκονταν σε λογαριασμούς στο όνομα της.

 

Επιπρόσθετα, προσμετρώ ότι η Commercial Bank of Syria υπόκειται στις διεθνείς κυρώσεις που επιβλήθηκαν στο Συριακό Κράτος και ότι τα περιουσιακά της στοιχεία, περιλαμβανομένων των Δεσμευμένων Λογαριασμών, έχουν παγοποιηθεί. Υπόκειται σε κυρώσεις διότι, παρά την ανεξάρτητη νομική προσωπικότητα της, είναι τράπεζα που κατέχεται από το Συριακό κράτος και παρέχει οικονομική στήριξη στο καθεστώς («state-owned bank providing financial support to the regime»). Συνεπώς έχουν διαπιστωθεί στενοί οικονομικοί (τουλάχιστον) δεσμοί και χρηματικές ροές με το Συριακό κράτος.

 

Tο συμπέρασμα που εύλογα προκύπτει από τα πιο πάνω είναι πως, σε ό,τι αφορά τα Επίδικα Δάνεια, το Συριακό κράτος ασκεί de facto έλεγχο επί της Commercial Bank of Syria και, όντας ο μοναδικός μέτοχος, ελέγχει ουσιαστικά τις ενέργειες της σε σχέση με αυτά. Μεταχειρίζεται λογαριασμούς στο όνομα της Commercial Bank of Syria ωσάν να είναι δικοί του (ζητώντας την απευθείας κατάθεση σε αυτούς ποσών που το ίδιο δανείζεται) και μεταχειρίζεται χρήματα σε τραπεζικούς λογαριασμούς στο όνομα της ωσάν να είναι δικά του (επιχειρώντας την αποπληρωμή δικών του οφειλών από χρήματα σε λογαριασμούς στο όνομα της Commercial Bank of Syria).

 

Κρίνω επομένως ότι τα Δεσμευμένα Ποσά, παρότι είναι κατατεθειμένα σε λογαριασμό στο όνομα της Commercial Bank of Syria, τελούν υπό τον έλεγχο της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας που είναι ο πραγματικός τους δικαιούχος. Ενόψει αυτής της διαπίστωσης κρίνω ότι το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα μπορεί να οριστικοποιηθεί.

 

Στρέφομαι τώρα να εξετάσω εάν έχει αποκαλυφθεί καλός λόγος για να μην διαταχθεί η πληρωμή των Δεσμευμένων Ποσών προς τους Απαιτητές.

 

Στην ένσταση που καταχωρήθηκε από την Banque SBA προβάλλεται η θέση ότι ποσά που ήταν κατατεθειμένα σε λογαριασμούς στο όνομα της Commercial Bank of Syria χρησιμοποιούνταν ως εγγύηση (cash collateral) για τη χορήγηση εγγυητικών και πιστωτικών επιστολών. Όμως, αναφέρεται επίσης ότι μετά την επιβολή διεθνών κυρώσεων στο Συριακό κράτος και στην Commercial Bank of Syria, αυτές οι εγγυήσεις έχουν τερματιστεί. Συνεπώς, το εν λόγω επιχείρημα δεν μπορεί να θεωρηθεί ικανό να εμποδίσει την έκδοση διαταγής για πληρωμή των Δεσμευμένων Ποσών.

 

Παράλληλα, προβάλλεται η θέση από την Commercial Bank of Syria ότι τα Δεσμευμένα Ποσά προέρχονται και ανήκουν σε πελάτες/καταθέτες της. Όμως δεν έχουν παρουσιαστεί στοιχεία που να δείχνουν σε ποιους πελάτες/καταθέτες ανήκουν τα Δεσμευμένα Ποσά. Οι Επίδικοι Λογαριασμοί δεν είναι στο όνομα πελατών της Commercial Bank of Syria αλλά στο δικό της όνομα.

 

Ενόψει των πιο πάνω, δεν διαπιστώνω ικανό λόγο να μην διαταχθεί πληρωμή των Δεσμευμένων Ποσών. Αντίθετα, το Εξ Αποφάσεως Χρέος είναι πληρωτέο και απαιτητό και υπάρχει διαθέσιμο ποσό που μπορεί να πληρωθεί έναντι αυτού. Υπό τις περιστάσεις, είναι ορθό και δίκαιο να πληρωθούν τα Δεσμευμένα Ποσά στους Απαιτητές.

 

Συνεπώς, για τους λόγους που έχω εξηγήσει, το προσωρινό διάταγμα κατάσχεσης εις χείρας τρίτου (garnishee order nisi) ημερομηνίας 5.7.2024, οριστικοποιείται και καθίσταται απόλυτο (garnishee order absolute).

 

Εκδίδεται περαιτέρω διάταγμα που διατάζει τον Μεσεγγυούχο/Banque SBA όπως πληρώσει στους Απαιτητές τα ποσά που είχαν δεσμευτεί δυνάμει του διατάγματος κατάσχεσης, τα οποία θα πιστωθούν από τους Απαιτητές έναντι του Εξ Αποφάσεως Χρέους κατά τον τρόπο που καθορίζεται στο αιτητικό της παραγράφου Β της Αίτησης.

 

Ένεκα του ότι τα Δεσμευμένα Ποσά υπόκεινται σε κυρώσεις, νοείται ότι η πληρωμή τους προς τους Απαιτητές θα γίνει αφού εξασφαλιστούν οι προβλεπόμενες εγκρίσεις.

 

 

 

 

 

Αναφορικά με τα έξοδα της παρούσας Αίτησης, ακολουθώντας το αποτέλεσμα, επιδικάζονται υπέρ των Απαιτητών και εναντίον της Commercial Bank of Syria και της Μεσεγγυούχου/Banque SBA, αλληλέγγυα και κεχωρισμένα, ως θα υπολογιστούν και θα εγκριθούν.

 

 

 

 

(Υπ.)  ……….……….………………………..
Γ. Κυθραιώτου-Θεοδώρου, Π.Ε.Δ.

Πιστό Αντίγραφο

 

 

Πρωτοκολλητής

 



[1] Ιωακείμ ν Μ. Γεωργιάδης Πολιτική Έφεση Ε142/2018, ημερομηνίας 18.11.2020, Solvochem France Sarl v Κυπριακής Εταιρείας Αποθήκευσης Πετρελαιοειδών Λτδ, Πολιτική Έφεση Ε9/2014 ημερομηνίας 9.5.2019, Κυριάκος και Νικόλας Τρικωμίτες Λτδ ν Αρτέμιδος Τουμαζή κ.α. (2013) 1 ΑΑΔ 754.


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο