ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Ενώπιον:  Α. ΛΟΥΚΑ, Ε.Δ.

                                                                               Αρ. Απαίτησης: 114/24

Μεταξύ:

Agrotis & Ioannides Estate Ltd

Eναγόντων

-και-

Χρίστου Παπακωνσταντίνου

Εναγόμενου

 

Εκδίκαση προδικαστικών σημείων δεδικασμένου και κατάχρησης διαδικασίας

 

Ημερομηνία: 26/6/2026

Εμφανίσεις:

Για Ενάγοντες: κ. Δ. Μιχαήλ

Για Εναγόμενο: κα. Α. Κουκούνη

 

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ

 

Η Ενάγουσα αξιώνει €32.000,00, βάση συμφωνίας αγοραπωλησίας, μετά από συμφωνία εκχώρησης δικαιωμάτων και άλλων οφειλών, ήτοι κοινοχρήστων. Ο Εναγόμενος με την υπεράσπιση του εγείρει ότι η Ενάγουσα κωλύεται να προωθήσει την παρούσα αγωγή εναντίον του λόγω δεδικασμένου και ότι η παρούσα αγωγή αποτελεί κατάχρηση διαδικασίας. Αιτιολογεί τις εν λόγω θέσεις του αναφέροντας ότι η Ενάγουσα προώθησε αξίωση της εναντίον του Alexey Ghigarev στην αγωγής 5844/16 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας για την οποία η Ενάγουσα εξασφάλισε, μονομερώς, απόφαση ημερομηνίας 30/11/2018 για το επίδικο ποσό εναντίον του ως άνω προσώπου.

Κατά τη συνεδρία διαχείρισης και αφού άκουσε τις θέσεις των μερών ως προς τα ως άνω προδικαστικά ζητήματα, το Δικαστήριο αποφάσισε ότι τα επίδικα ζητήματα μπορούν να αποκρυσταλλωθούν μετά την επιδίκαση του ζητήματος της κατάχρησης της διαδικασίας και του δεδικασμένου, όπως τα θέτει η πλευρά του Εναγόμενου. Με σκοπό να καταδειχθεί ένα πραγματικό πλαίσιο για να αποφασιστεί το συγκεκριμένο ζήτημα από το Δικαστήριο δόθηκαν οδηγίες όπως αμφότερες οι πλευρές καταχωρήσουν μαρτυρία μέσω ενόρκων δηλώσεων.

Ο Εναγόμενος, πέραν των ως άνω, αναφέρει ότι την 7/12/2012 η Ενάγουσα σύναψε πωλητήριο έγγραφο ημερομηνίας 27/12/2012 με τον Alexey Chigarev, σύμφωνα με το οποίο η Ενάγουσα του πώλησε διαμέρισμα, για το ποσό των €230,000. Επιπλέον ισχυρίζεται ότι την 19/04/2018 ο Alexey Chigarev σύναψε με τον Εναγόμενο σύμβαση εκχώρησης ίδιας ημερομηνίας με την οποία του εκχώρησε όλα τα δικαιώματα του που απορρέουν από το πωλητήριο έγγραφο που ο πρώτος είχε υπογράψει με της Ενάγουσα. Η εν λόγω σύμβαση εκχώρησης επισυνάφθηκε ως Τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωση του Εναγόμενου και αναφέρει μεταξύ άλλων ότι ο Εκχωρητής έχει εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις του οι οποίες πηγάζουν από το Πωλητήριο και ότι ο Εκδοχέας επιθυμεί να αποδεχθεί την παραχώρηση όλων των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του Εκχωρητή τα οποία απορρέουν από το πιο πάνω Πωλητήριο.

Η σύμβαση εκχώρησης ημερομηνίας 19/4/2018 ήταν καταχωρημένη στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας από την 25/4/2018, ενώ την 30/11/2018 η Ενάγουσα προχώρησε στο Δικαστήριο με απόδειξή της αγωγής 5844/16 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας εναντίον του Alexey Chigarev καταχωρώντας ένορκη δήλωση του κ. Βάσου Αγρότη, διευθυντή της Ενάγουσας. Την 30/11/2018 το Δικαστήριο εκδόθηκε απόφαση εναντίον του Alexey Chigarev στην ως άνω αγωγή. Μετά την έκδοση απόφασης η Ενάγουσα κατέθεσε την υπό τον ως άνω τίτλο αγωγή εναντίον του Εναγόμενου την 7/2/2024, διεκδικώντας μεταξύ άλλων το οφειλόμενο ποσό δυνάμει του πωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 27/12/2012, θεραπεία για την οποία εκδόθηκε απόφαση εναντίου του Chigarev.

Είναι λοιπόν η θέση του Εναγόμενου ότι η παρούσα αγωγή ακουμπά την ίδια αιτία, το ανεξόφλητο τίμημα από το πωλητήριο έγγραφο ημερομηνίας 27/12/2012, το ίδιο δικαίωμα, την ίδια συμβατική υποχρέωση, τα ίδια πραγματικά περιστατικά, οφειλόμενα ποσά δυνάμει του πωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 27/12/2012. Η Ενάγουσα δεν μπορεί να επαναφέρει το ίδιο ζήτημα ζητώντας διαφορετικό αποτέλεσμα απλώς αλλάζοντας εναγόμενο. Μια υπόθεση που έχει κριθεί δεν μπορεί να επαναδικάζεται, και η επαναφορά της ίδιας απαίτησης με άλλο εναγόμενο συνιστά κατάχρηση διαδικασίας, υποστηρίζει ο Εναγόμενος.

Η επιλογή εναγομένου αποτελεί ευθύνη της Ενάγουσας και δεν πρέπει να της επιτραπεί να διορθώσει την επιλογή της με νέα αγωγή για το ίδιο χρέος. Η Ενάγουσα στο έντυπο απαίτησης της παρούσας αγωγής εσκεμμένα απέκρυψε το γεγονός ότι εξέδωσε απόφαση εναντίον του Chigarev. Η πράξη αυτή σκοπό είχε να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Τέλος ο Εναγόμενος υποστηρίζει ότι η συνέχιση της διαδικασίας για το οφειλόμενο ποσό του πωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 27/12/2012 θα οδηγήσει σε έκδηλη αδικία εις βάρος του και θα υπονομεύσει την δικαιοσύνη.

Από την άλλη η Ενάγουσα, μέσω ένορκης δήλωσης του Χαράλαμπου Ιωαννίδη, εκ των διευθυντών της Ενάγουσας, αφού αναφέρεται στους ως άνω όρους της σύμβασης εκχώρησης υποστηρίζει ότι η Ενάγουσα δεν γνώριζε και δεν όφειλε να γνωρίζει, ότι ο Εναγόμενος είχε προηγουμένως προβεί στη σύναψη της Συμφωνίας Εκχώρησης, με τον κ. Alexey Chigareν, μέσω του πληρεξούσιου αντιπροσώπου του κ. Λεωνίδα Αθανασιάδη. Είναι η θέση της Ενάγουσας ότι ο Εναγόμενος όφειλε να πληροφορήσει την Ενάγουσα για την σύναψη της Συμφωνίας Εκχώρησης, καθώς επίσης να ενημερωθεί κατά πόσο οι όροι του Πωλητηρίου Εγγράφου, που επισυνάπτετο στην Συμφωνία Εκχώρησης, είχαν εκπληρωθεί. Ο Εναγόμενος σκοπίμως, επειδή γνώριζε ότι οι όροι του Πωλητηρίου Εγγράφου, δεν είχαν εκπληρωθεί, δεν προέβη σε καμία ενημέρωση ή πληροφόρηση προς την Ενάγουσα ή σε εξέταση κατά πόσο οι όροι του Πωλητηρίου Εγγράφου είχαν εκπληρωθεί.

Συμφωνεί ότι με την αγωγή εναντίον του Chigareν διεκδικούσε το οφειλόμενο ποσό του πωλητηρίου εγγράφου, όπου και με την παρούσα. Είναι η θέση της Ενάγουσας ότι ο Εναγόμενος λόγω του συμφέροντος στην διαδικασία/ταυτότητας συμφέροντος, ταυτίζεται με τον Εναγόμενο της πιο πάνω αναφερόμενης αγωγής και συνακόλουθα η απόφαση ημερομηνίας 30/11/18 τον δεσμεύει ως διάδοχος- privy. Αναφέρεται επίσης ο κ. Ιωαννίδης σε αντίφαση στις θέσεις του Εναγόμενου, ήτοι δηλαδή ότι επικαλείται από τη μία το δεδικασμένο και από την άλλη δεν αποδέχεται τις συνέπειες του δεδικασμένου. Η Ενάγουσα, μέσω των δικηγόρων της, ζήτησε με επιστολή της ημερομηνίας 20/2/25, όπως ο Εναγόμενος αποδεχθεί τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης με την προσθήκη αιτούμενου διατάγματος που να αναγνωρίζει ότι δεσμεύεται από την απόφαση ημερομηνίας 30/11/18 και η πλευρά του Εναγομένου με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ημερομηνίας 02/04/25, αρνήθηκε. Ο κ. Ιωαννίδης ισχυρίζεται ότι ο Εναγόμενος δεν δεσμεύεται από την απόφαση στην 5844/16, λόγω του ότι δεν ήταν διάδικος.

Αναφέρει ακόμα ότι η Ενάγουσα με την παρούσα αγωγή διεκδικεί, μεταξύ άλλων, οφειλόμενα κοινόχρηστα για το ποσό των €4.185,69, δεν προσπαθεί να επιτύχει είσπραξη της ίδιας οφειλής, αφού τόσο τα αξιούμενα και εξ' αποφάσεως ποσά, της αγωγής με Αρ. 5844/2016, ανέρχονται στο άθροισμα των €68.395,33 (€46.000 και €22.395,33) ενώ το αξιούμενο ποσό της παρούσας αγωγής ανέρχεται στο ποσό των €32.000.

Οι συνήγοροι των μερών κατέθεσαν γραπτές αγορεύσεις στις οποίες θα γίνει αναφορά όπου και αν κριθεί σκόπιμο. Οι προδικαστικές ενστάσεις ακουμπούν δύο ζητήματα, του δεδικασμένου και της κατάχρησης διαδικασίας.

 

1.    Δεδικασμένο

Η εφαρμογή του δεδικασμένου μπορεί να πάρει τη μορφή κωλύματος λόγω αιτίας αγωγής (cause of action estoppel) και κωλύματος που αφορά σε επίδικο θέμα (cause of issue estoppel)^[1]. Προς αποφυγήν κατάχρησης του δικαιώματος προσφυγής στο Δικαστήρια, ο κανόνας του κωλύματος λόγω αιτίας αγωγής διευρύνθηκε για να καλύπτει όλες τις βάσεις αγωγής που ένας διάδικος θα μπορούσε να περιλάβει κατόπιν λογικής έρευνας στα δικόγραφα εκτός από εκείνες στις οποίες θεμελίωσε ήδη την απαίτηση του^[2].

Ο κανόνας του δεδικασμένου και ειδικά το κριτήριο της ταύτισης των επίδικων θεμάτων, δεν εφαρμόζεται μόνο σε θέματα που είχαν εξεταστεί στην πρώτη διαδικασία, αλλά και σε κάθε θέμα που ήταν στενά συνυφασμένο με την πρώτη διαδικασία και το οποίο οι διάδικοι με λογική προσοχή θα μπορούσαν να είχαν εγείρει^[3].

Ανεξαρτήτως αν η αρχή του δεδικασμένου βασίζεται σε κώλυμα λόγω αιτίας αγωγής ή σε κώλυμα που αφορά σε επίδικο θέμα, η εφαρμογή της προϋποθέτει ύπαρξη τεσσάρων συντρεχόντων:

(ΐ) Η απόφαση πρέπει να είναι τελεσίδικη.

(ii) Πρέπει να υπάρχει ταύτιση διαδίκων.

(iii) Πρέπει να υπάρχει ταύτιση ιδιότητας των διαδίκων.

(iv) Πρέπει να υπάρχει ταύτιση επίδικων θεμάτων[4].

Το μόνο που αμφισβητείται εδώ είναι η ταύτιση διαδίκων, αφού όπως έθεσε και η κα. Κουκούνη τα επίδικα της προηγούμενης υπόθεση ταυτίζονται, εν πολλοίς, με αυτής. Όπως ορθά και προς πίστην του έθεσε ο κ. Στυλιανού η δέσμευση που προκύπτει από τη δικαστική απόφαση βαρύνει, εκτός από τους διαδίκους και τους privies - διαδόχους των διαδίκων. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει όλα τα πρόσωπα των οποίων το συμφέρον στη διαδικασία ταυτίζεται με εκείνο των διαδίκων στην αγωγή[5]. Το ζήτημα της διαδοχής όταν κρίνεται για σκοπούς δεδικασμένου, αποτελεί ζήτημα ουσίας και όχι τύπου[6]. Θα πρέπει να αποδειχθεί διαδοχή εξ αίματος, τίτλου ή συμφέροντος[7].

Αναφορικά με το εν λόγω ζήτημα στην Resolution Chemicals Ltd v H Lundbeck A/S [2013] EWCA Civ 924, τέθηκαν οι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη για να αποφασιστεί αν εφαρμόζεται η αρχή του δεδικασμένου σε διάδοχους (privies) ως ακολούθως:

«a court which has the task of assessing whether there is privity of interest between a new party and a party to previous proceedings needs to examine (a) the extent to which the new party had an interest in the subject matter of the previous action; (b) the extent to which the new party can be said to be, in reality, the party to the original proceedings by reason of his relationship with that party, and (c) against this background to ask whether it is just that the new party should be bound by the outcome of the previous litigation.»

Πλην όμως και στην κυπριακή νομολογία διευκρινίζεται ότι αν κατά το χρόνο της απόσυρσης της αγωγής, διάδικος είχε απωλέσει τον τίτλο του, δεν υφίσταται ζήτημα διαδοχής[8].

Η αρχή αυτή έχει αναλυθεί περαιτέρω στην αγγλική νομολογία και βιβλιογραφία. Συγκεκριμένα στo σύγγραμμα Spencer Bower and Handley: Res Judicata παρ. [9.39], με αναφορά στην De Burgho's Estate, Re [1896] 1 IR 274, 280 (real estate); Re Walton-cum-Trimley Manor (1873) 28 LT 12, 16; para 9.13 nn 4, 5 αναφέρονται τα ακόλουθα:

«According to the clear principles of the law of estoppel it is necessary, in order to estop the [assignee], to show that he derives title under [the assignor] by act or operation of law subsequent to the recovery of the judgment.»

Πιο κάτω στο ίδιο σύγγραμμα αναφέρεται ότι:

«an assignor cannot 'by any statement … after he had parted with his interest, make evidence against the title of the party to whom he had conveyed'.»

Αναλόγως στην Wiltshire v Powell [2004] EWCA Civ 534 αναφέρθηκαν τα κάτωθι:

«In other words a person claiming title is privy to the interests of those through whom he claims that title for the purposes of the operation of the doctrine of estoppel per rem judicatum but only if the title he claims was acquired after the date of the judgment.»

Όπως ακριβώς και εν προκειμένω η σύμβαση εκχώρησης υπογράφηκε την 19/4/2018 και ήταν καταχωρημένη στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας από την 25/4/2018. Συνεπώς την 30/11/2018, όταν εκδόθηκε απόφαση εναντίον του κ. Chigareν, ο τελευταίος είχε ήδη εκχωρήσει τον τίτλο του στον Εναγόμενο. Ο Chigareν, δεν είχε τίτλο, δικαίωμα ή συμφέρον επί του ακινήτου κατά την ημερομηνία έκδοσης απόφασης εναντίον του. Όπως αναφέρεται και στην Wiltshire, πιο πάνω, κρίσιμος χρόνος είναι αυτός της έκδοσης απόφασης. Και κατά εκείνη την ημερομηνία ήταν ο Εναγόμενος που είχε τίτλο επί του επίδικου ακινήτου, λόγω της συμφωνίας εκχώρησης, και όχι ο κ. Chigareν.

Επομένως εδώ δεν υφίσταται ζήτημα διαδοχής του κ. Chigareν από τον Εναγόμενο, με τρόπο που να γεννά δεδικασμένο, αφού κατά την ημερομηνία έκδοσης απόφασης κατά του κ. Chigareν, ο Εναγόμενος είχε ήδη υπογράψει την συμφωνία εκχώρησης και αναλάβει όλες τις υποχρεώσεις και δικαιώματα που απέρρεαν από την συμφωνία της Ενάγουσας με τον κ. Chigareν. Η προδικαστική ένσταση αναφορικά με το δεδικασμένο απορρίπτεται.

2.    Κατάχρηση διαδικασίας

Αναφορικά με το δεύτερο ζήτημα, αυτό της κατάχρησης διαδικασίας, στην Constantinides v. Vima Ltd [1983] 1 C.L.R. 348, αποφασίστηκε ότι τα κυπριακά δικαστήρια έχουν την ίδια εξουσία, όπως και τα αγγλικά δικαστήρια, να ελέγχουν τις διαδικασίες προς αποφυγή καταχρήσεων της δικαστικής διαδικασίας. Η κατάχρηση της διαδικασίας μπορεί να προσλάβει πολλές μορφές· ανάλογα ευρεία είναι και η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου για την παρεμπόδισή της.

Στην Williams v Hunt, [1905] 1 K.B. 512 αναφέρθηκαν τα εξής:

«Where proceedings have been started, it is an abuse of the process of the Court to divide the remedy where there is a complete remedy in the Court in which the suit was first started»

Τα ως άνω υιοθετήθηκαν στην θεμελιακή πλέον Δ/ντής των Φυλακών ν. Τζεννάρο Περρέλλα [1995] 1 Α.Α.Δ. 217. Εκεί είχε διαφανεί ότι η Πολιτική Έφεση 9173 και η Αίτηση 1/94 του Επαρχιακού Δικαστηρίου, είχαν τον ίδιο σκοπό, την έκδοση του Τζεννάρο Περρέλλα. Αντιμετώπιζε επομένως ο Περρέλλα δύο παράλληλες διαδικασίες, ανεξάρτητες δικονομικά αλλά όμοιες ως προς το αντικείμενό τους για την έκδοσή του. Αποφασίστηκε ότι η συνύπαρξη των δύο διαδικασιών συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας του Δικαστηρίου.

Στην πρόσφατη ECLI:CY:DOD:2019:8, xxxx ν. xxxx, Έφεση Αρ. 33/2016, 28/5/2019, αναφέρθηκε η αρχή ότι όταν τίθεται ζήτημα κατάχρησης δικαστικής διαδικασίας, το δικαστήριο οφείλει να βεβαιώνεται ότι πρόκειται περί περιπτώσεως ξεκάθαρα καταχρηστικής φύσεως.

Στην Pambos & Kostakis Moleskis Trading Ltd και Άλλοι ν. Melpomeni Hotel Apartments Ltd [2011] 2 ΑΑΔ 365, αποφασίστηκε ότι αν η κύρια θεραπεία διαφέρει σε μια εκ των δύο διαδικασιών, δεν τίθεται θέμα κατάχρησης διαδικασίας.

Στην προκείμενη περίπτωση δεν στοιχειοθετείται κατάχρησης διαδικασίας. Η Ενάγουσα είχαν ξεκινήσει μια διαδικασία εναντίον του κ. Chigareν όταν ο ίδιος είχε υποχρεώσεις έναντι της, πάντα κατά τη θέση τους. Χωρίς να ενημερωθούν, όπως αναντίλεκτα προκύπτει, ο εν λόγω εκχώρησε δικαιώματα και υποχρεώσεις στον Εναγόμενο εν τω μέσω της εναντίον του διαδικασίας. Μόλις η Ενάγουσα ενημερώθηκε για την εκχώρηση, κινήθηκε εναντίον του έχοντα την υποχρέωση, ως υποστηρίζει, Εναγόμενου. Καμία παράλληλη διαδικασία δεν έτρεξε από την Ενάγουσα, καμία κατάχρηση δεν επεσυνέβη με τρόπο που να επηρεάζει τα δικαιώματα του οποιουδήποτε, τουναντίον η Ενάγουσα κινήθηκε εναντίον του Εναγόμενου, ο τελευταίος έθεσε την υπεράσπιση του και τα επίδικα ζητήματα δύναται να εκδικαστούν και να αποφασιστούν από Δικαστήριο, κατ’ αντιμωλία. Αξίζει, δε, να αναφερθεί ότι στην πλειονότητα τους, τα όσα αξιώνει η Ενάγουσα είναι διαφορετικά από αυτά που αξίωναν εναντίον του κ. Chigareν. Συνεπώς ενώπιον μου δεν υπάρχει ταυτότητα αξιούμενων θεραπειών, ενώ ο Εναγόμενος πρώτη φορά ενάγεται, με συγκεκριμένα εναντίον του αιτητικά, τα οποία προέκυψαν δυνάμει της συμφωνίας εκχώρησης που υπέγραψε με τον κ. Chigarev. Ούτε η προδικαστική ένσταση για κατάχρηση διαδικασίας δύναται να επιτύχει.

Αξίζει να αναφερθεί ότι το Δικαστήριο αποφάσισε και για τις δύο προδικαστικές ενστάσεις με τα δεδομένα που τέθηκαν ενώπιον του, μέσω των δικογράφων και των ενόρκων δηλώσεων που κατατέθηκαν από τα μέρη. Όπως είναι νομολογημένο ότι το Δικαστήριο διατηρεί την ευχέρεια αναθεώρησης ενδιάμεσων αποφάσεων του σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, εφόσον βέβαια τεθούν υπόψη του στοιχεία που δικαιολογούν τέτοια ενέργεια[9].

Στη βάση των πιο πάνω οι προδικαστικές ενστάσεις του Εναγόμενου, για δεδικασμένο και κατάχρηση διαδικασίας, απορρίπτονται, με έξοδα υπέρ των Εναγόντων και εναντίον του Εναγομένου. Το ποσό καθορίζεται στα €800 πλέον ΦΠΑ, αν υπάρχει, καταβλητέα αμέσως, ως ο συνοπτικός υπολογισμός στον οποίο προέβη το Δικαστήριο (Βλ. Θεσμό 39.4 (1) (α) και 39.7). Λαμβάνεται επίσης υπόψη ότι οι διάδικοι δεν καταχώρησαν σχετικό κατάλογο ως ήταν καθήκον τους και ο Θεσμός 39.9 ορίζει.

Η υπόθεση ορίζεται την 23/9/2026, για προγραμματισμό. Χρονοδιαγράμματα να καταχωρηθούν το αργότερο 10 μέρες πριν.

 

(Υπ.)………………………………

Α. Λουκά Ε.Δ.

Πιστό Αντίγραφο

Πρωτοκολλητής