ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. ΛΟΥΚΑ, Ε.Δ.

Αρ. Απαίτησης: 1005/25 

 

Μεταξύ:

Μιχάλη Παρούτη

Ενάγοντα

-και-

Μαρίας Παρούτη

Εναγόμενης

 

Ημερομηνία:  29/7/2026

Εμφανίσεις:

Για Ενάγοντα: Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε.

Για Εναγόμενη: κ. Α. Χατζηπαναγιώτου

 

ΑΠΌΦΑΣΗ

1.    Εισαγωγή

Ενάγων και Εναγόμενη είναι αδέρφια. Αντικείμενο της διαφοράς τους είναι η άρνηση της Εναγόμενης να συγκατατεθεί στην τοποθέτηση φωτοβολταϊκού συστήματος στην κοινόκτητη οικοδομή, όπου Ενάγων και Εναγόμενη είναι ιδιοκτήτες μιας μονάδας ο καθένας από τις συνολικά 3 μονάδες. Στην άλλη μονάδα διαμένει η μητέρα των διαδίκων, η οποία ήταν εξ’ ημισείας ιδιοκτήτρια με τον αποβιώσαντα πατέρα τους.

 

2.    Δικόγραφα

Ο Ενάγων αξιώνει σειρά διαταγμάτων, τα οποία συγκεφαλαιώνονται ως εξής: επιζητεί όπως η Εναγόμενη πάψει να τον παρεμποδίζει από τη χρήση σημείων της κοινόκτητης οικοδομής, να την διατάξει το Δικαστήριο όπως υπογράψει συγκατάθεση για να εγκαταστήσει ο Ενάγων φωτοβολταϊκό σύστημα ή να δοθεί άδεια προς τούτο χωρίς τη συγκατάθεση της Εναγόμενης ή ακόμα το Δικαστήριο να καθορίσει χώρο επί της οροφής της κοινόκτητης οικοδομής, ο οποίος θα ανήκει στον Ενάγοντα.

Επιπλέον ο Ενάγων αξιώνει ειδικές αποζημιώσεις ύψους €1,849 για έξοδα που αφορούν την μελλοντική μεταφορά του φωτοβολταϊκού συστήματος στην κοινόκτητη οικοδομή και για πρόσθετα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε ή θα υποβληθεί ο Ενάγοντας εξαιτίας της παράνομης άρνησης της Εναγόμενης, αλλά και να επωμιστεί η τελευταία τυχόν επιστροφή χορηγίας, σε περίπτωση που επιτραπεί η μεταφορά του συστήματος στην επίδικη οικοδομή.

Στις λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης του ο Ενάγων εξηγεί ότι επιθυμεί να τοποθετήσει φωτοβολταϊκό σύστημα με τη μέθοδο Εικονικού Συμψηφισμού Μετρήσεων (Virtual Net Metering) στον κοινόκτητο χώρο που του αναλογεί στην οροφή του ακινήτου. Για την τοποθέτηση φωτοβολταϊκών σε κοινόκτητη οικοδομή η ΑΗΚ προαπαιτεί την συγκατάθεση και/ή την έγγραφη συγκατάθεση και/ή συναίνεση από τουλάχιστον το 75% των συνιδιοκτητών της κοινόκτητης οικοδομής για να προχωρήσει στην εξέταση του θέματος και/ή στην εξέταση καταλληλόλητας για τοποθέτηση φωτοβολταϊκού συστήματος και/ή για να ξεκινήσουν όλες οι απαραίτητες διαδικασίες για να τεθεί σε χρήση το εν λόγω σύστημα. Τούτο είναι το μόνο προαπαιτούμενο για την έναρξη της διαδικασίας και στη συνέχεια εξετάζονται τεχνικά ζητήματα. Για το διαμέρισμα που διατηρεί η μητέρα των μερών, εγκαταστάθηκε φωτοβολταϊκό σύστημα στην κοινόκτητη οροφή του κτιρίου με τη συγκατάθεση της Εναγόμενης.

Ο Ενάγων έχει ήδη λάβει τη συγκατάθεση της μητέρας του για να προβεί σε εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος στην κοινόκτητη οροφή της οικοδομής ενώ αναφορικά με την διαχείριση του πατέρα του ακόμη δεν έχει εκδοθεί διάταγμα διορισμού διαχειριστών αφού εκκρεμούσε κατά το χρόνο καταχώρησης της αγωγής, σχετική αίτηση. Ακόμη όμως και αν ο Ενάγων είχε συγκατάθεση των διαχειριστών και πάλι δεν θα πληρείτο το απαιτούμενο ποσοστό ύψους 75% εκ των συνιδιοκτητών της κοινόκτητης οικοδομής και είναι αναγκαία η συγκατάθεση της Εναγόμενης, αφού αυτή διαθέτει ποσοστό ύψους 31,87%.

Υπήρξαν συζητήσεις για να εξευρεθεί λύση μεταξύ των διαδίκων, ο Ενάγων πρότεινε ακόμα και ανάληψη ευθύνης για αποκατάσταση οποιασδήποτε τυχόν ζημιάς από την τοποθέτηση των φωτοβολταϊκών, παρέδωσε  και τα τεχνικά στοιχεία της εγκατάστασης αλλά η Εναγόμενη αρνείται  να παράσχει τη συγκατάθεση της, προβάλλοντας αιτήματα εντελώς εκτός του πλαισίου διαδικασίας, κατά την άποψη του. Ο Ενάγων πρότεινε ακόμη και σημείο στο οποίο θα τοποθετήσει το σύστημα, το οποίο δεν ξεπερνά το ποσοστό του. Ο Ενάγων εισηγείται ότι η στάση της Εναγόμενης συνιστά καταχρηστική άσκηση των δικαιωμάτων της ως ιδιοκτήτρια μονάδας προς τον σκοπό της παρεμπόδισης της ενάσκησης των δικαιωμάτων του.

Για να μετριάσει την ζημιά του, εξασφάλισε όλες τις απαιτούμενες συγκαταθέσεις και υπέβαλε αίτηση στην ΑΗΚ για προσωρινή εγκατάσταση του συστήματος στην οροφή της οικίας του πεθερού του, στην οποία δεν κατέχει οποιοδήποτε ιδιοκτησιακό δικαίωμα. Ενόψει της οριστικής αναστολής από 1η Αυγούστου 2025 του σχεδίου Εικονικού Συμψηφισμού Μετρήσεων και της μετάβασης στο σχέδιο Εικονικού Συμψηφισμού Λογαριασμών (Virtual Net Billing), τυχόν μεταφορά του φωτοβολταϊκού συστήματος από το χώρο προσωρινής εγκατάστασης στην κοινόκτητη οικοδομή όπου ο Ενάγοντας κατέχει ιδιοκτησιακό δικαίωμα, θα υποχρεώσει τον Ενάγοντα να υποβάλει νέα αίτηση στην ΑΗΚ και να ενταχθεί στο νέο σχέδιο Συμψηφισμού Λογαριασμών, το οποίο είναι οικονομικά δυσμενέστερο σε σχέση με το υφιστάμενο σχέδιο Συμψηφισμού Μετρήσεων. Αυτό συνεπάγεται, οικονομική επιβάρυνση για τον Ενάγοντα στο λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος ύψους περίπου €500–€600 ετησίως βάσει των σημερινών τιμών και της σημερινής μέσης ετήσιας κατανάλωσης του νοικοκυριού του.

Περαιτέρω, σε περίπτωση τυχόν μεταφοράς του φωτοβολταϊκού συστήματος προτού παρέλθουν 5 χρόνια από την καταβολή στον Ενάγοντα οποιασδήποτε κρατικής χορηγίας, ο Ενάγων θα υποχρεούται να επιστρέψει τη χορηγία. Τούτες τις συνέπειες τις αποδίδει στην Εναγόμενη και εφόσον καταστεί δυνατή με οδηγίες Δικαστηρίου η μελλοντική μεταφορά του συστήματος στο χώρο ιδιοκτησίας του, ο Ενάγων θα υποχρεωθεί να υπαχθεί αυτομάτως σε άλλο οικονομικά δυσμενέστερο καθεστώς τιμολόγησης.

Με την Υπεράσπιση της η Εναγόμενη εγείρει προδικαστικές ενστάσεις αναφέροντας ότι η αγωγή είναι νόμω και ουσία αβάσιμη, ουδέποτε παρεμπόδισε τη χρήση του ακινήτου του Ενάγοντα και δεν του αρνήθηκε συγκατάθεση απλώς του ζήτησε να προσκομίσει συγκεκριμένη τεχνική τεκμηρίωση. Περαιτέρω δεν παραδέχεται ότι έχει υπογράψει συγκατάθεση στη μητέρα της για τοποθέτηση φωτοβολταϊκού συστήματος και προσθέτει ότι η τελευταία παραποίησε υπογραφές. Κατηγορεί επιπλέον τη μητέρα της ότι συμπεριφέρεται ευνοϊκά προς τον Ενάγοντα σε σχέση με την ίδια, αφού έχουσα την επικαρπία επί του διαμερίσματος ιδιοκτησίας της Εναγόμενης της απαγορεύει την είσοδο στην οικοδομή και δεν της επιτρέπει να εισπράττει τα ενοίκια από το διαμέρισμα ιδιοκτησίας της.

Η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι στο αίτημα του Ενάγοντα απάντησε ζητώντας τεχνική μελέτη με συγκεκριμένες προϋποθέσεις και χαρακτηριστικά. Ο Ενάγων δεν ανταποκρίθηκε, ενώ η Εναγόμενη του καταλογίζει και δυσφήμιση προς το πρόσωπο της. Η Εναγόμενη πρότεινε γραπτή συμφωνία επίλυσης των κληρονομικών ζητημάτων τους, με την οποία ο Ενάγων δεν συμφώνησε. Η Εναγόμενη επιχειρεί μέσω της Υπεράσπισης της να καταδείξει διάθεση επίλυσης των διαφορών της με τον Ενάγοντα, αποδίδοντας στον τελευταίο αρνητική στάση. Οι δε απαιτήσεις της σε σχέση με το αίτημα του Ενάγοντα σκοπούν στην προστασία και των δικών της ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων επί του επίδικου ακινήτου.

Με την Απάντηση του ο Ενάγων δηλώνει ότι το αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της Εναγόμενης, πηγάζει και στηρίζεται στο δικαίωμα ιδιοκτησίας του επί του κοινόκτητου χώρου που του αναλογεί. Απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης όπως τίθενται στην Υπεράσπιση της και επαναλαμβάνει τους δικούς του. Ο Ενάγων απαντά περαιτέρω ότι η συγκατάθεση της Εναγόμενης είχε δοθεί στο όνομα του πατέρα τους, καθόσον η αίτηση για την τοποθέτηση του φωτοβολταϊκού συστήματος για εξυπηρέτηση του ισογείου είχε υποβληθεί στο όνομά του. Ο Ενάγων τονίζει ότι ουδεμία υποχρέωση είχε ή έχει να παραθέσει στην Εναγόμενη τις μελέτες που ζητεί πλην της υποχρέωσης να αναλάβει την επιδιόρθωση οποιασδήποτε ζημιάς τυχόν επέλθει στο διαμέρισμα της ή στην κοινόκτητη οροφή από την προτεινόμενη εγκατάσταση.

 

3.    H μαρτυρία

Η παρούσα εκδικάστηκε ως Μικρή Απαίτηση, χωρίς ακρόαση, με την καταχώρηση ενόρκων δηλώσεων, όπου παρατίθεται η μαρτυρία των μερών και επισυνάπτονται τα σχετικά τεκμήρια (βλ. 29(9)ΚΔΠ).

Δεν υπάρχει ιδιαίτερη απόκλιση ως προς τις θέσεις των μερών αναφορικά με το πραγματικό υπόβαθρο της υπόθεσης. Είναι αμφότεροι ιδιοκτήτες μονάδων στην κοινόκτητη οικοδομή, ο Ενάγων επιθυμεί να εγκαταστήσει σύστημα φωτοβολταϊκών με τη μέθοδο Εικονικού Συμψηφισμού Μετρήσεων (Virtual Net Metering) στην οροφή της κοινόκτητης οικοδομής και η Εναγόμενη δεν του έχει δώσει συγκατάθεση για να το πράξει, ως ιδιοκτήτρια του 31,87% της κοινόκτητης οικοδομής. Είναι επίσης παραδεκτό ότι η ΑΗΚ προαπαιτεί τη συγκατάθεση ή τη συναίνεση από τουλάχιστον το 75% των συνιδιοκτητών της κοινόκτητης οροφής, προς εξέταση σχετικής αίτησης[1]. Ό,τι απομένει να εξεταστεί είναι οι λόγοι που καθένας εκ των διαδίκων εισηγείται ότι δεν έχει δοθεί η συγκατάθεση και οι κατ’ ισχυρισμό ζημιές του Ενάγοντα. Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι ο Ενάγων επιθυμεί με αυτή την εγκατάσταση να εξυπηρετήσει ενεργειακά την οικιστική μονάδα στην οποία διαμένει, σε χώρο και περιοχή άλλη από αυτή της κοινόκτητης οικοδομή.

Δεν θα παρατεθούν με λεπτομέρεια τα όσα ισχυρίστηκε ο κάθε μάρτυρας, αφού το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται στις ένορκες δηλώσεις των μαρτύρων και τις έχω υπόψη μου. Έχω αναγνώσει τις γραπτές αγορεύσεις των διαδίκων και αναφορά σε αυτές θα γίνεται όπου κρίνεται σκόπιμο. Κατέθεσαν γραπτή μαρτυρία για τον Ενάγοντα, εκτός από τον ίδιο (ΜΕ 1), η μητέρα του κα. Ελένη Παρούτη (ΜΕ 3) και ο Παύλος Ιασωνίδης (ΜΕ 2). Γραπτή μαρτυρία κατέθεσε και η Εναγόμενη (ΜΥ 1).

Προχωρώ στην ανάλυση και αξιολόγηση της μαρτυρίας, έχοντας υπόψη τα επίδικα θέματα, με σκοπό να καταστεί δυνατή η εξαγωγή διαπιστώσεων αναφορικά με τα πραγματικά, καθοριστικά για το αποτέλεσμα, γεγονότα^[2]. Ως είναι νομολογιακά καθιερωμένο η αξιολόγηση λαμβάνει χώρα επί σημείων που αφορούν τα επίδικα θέματα^[3].

Εκτός των ως άνω παραδεκτών μέσω της γραπτή του μαρτυρίας ο Ενάγων υποστηρίζει ότι ο Εικονικός Συμψηφισμός Μετρήσεων (Virtual Net Metering), έχει μέγιστη ισχύ εγκατάστασης μέχρι και 10,4 kW ανά λογαριασμό κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, για οικιακούς καταναλωτές. Με Υπεύθυνη Δήλωση της η Εναγόμενη, έδωσε τη συγκατάθεση στον αποβιώσαντα πατέρα τους να εγκαταστήσει σύστημα φωτοβολταϊκών, στην οροφή της ίδιας κοινόκτητης οικοδομής.

Ο Ενάγων κρίνει ως αδικαιολόγητη την άρνηση της Εναγόμενης να του δώσει συγκατάθεση, αφού η Εναγόμενη, με την επιστολή των δικηγόρων της ημερομηνίας17/3/2025, αναφέρεται σε άσχετα με το αίτημα του θέματα. Εμπλέκει τα περιουσιακά τους ζητήματα, όπως προκύπτουν από τη διαχείριση της περιουσίας του μακαρίτη πατέρα τους, όπως και άλλα οικογενειακά τους ζητήματα, τα οποία ουδεμία σχέση έχουν με την εν λόγω συγκατάθεση. Η άρνηση της φαίνεται να πηγάζει από άλλα αίτια, όπως οι περιουσιακές και οικογενειακές τους διαφορές, και όχι από πραγματική ανησυχία της κατά πόσο το κτήριο είναι κατάλληλο για την εγκατάσταση. Εξάλλου αν ήταν γνήσιοι αυτοί της οι φόβοι της, επιχειρηματολογεί ο Ενάγων, δεν θα παρείχε συγκατάθεση στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών από τον πατέρα τους κατά το έτος 2024. Η δήθεν ανησυχία της Εναγόμενης για τη στατική επάρκεια της κοινόκτητης οροφής ήταν ξεκάθαρα προσχηματική με σκοπό να καθυστερήσει την εγκατάσταση και να τον ταλαιπωρήσει, αφού χωρίς τη σχετική βεβαίωση του πολιτικού μηχανικού της αναδόχου εταιρείας, η ΑΗΚ δεν θα ενέκρινε την εγκατάσταση του συστήματος.

Ο Ενάγων καταλογίζει στην Εναγόμενη καταχρηστική άσκηση των δικαιωμάτων της ως ιδιοκτήτρια μονάδας με σκοπό να τον παρεμποδίσει από το να ενασκήσει τα δικαιώματα του, ως επίσης ιδιοκτήτης μονάδας. Τον παρεμποδίζει αδικαιολόγητα από το να κάνει χρήση του ποσοστού που του αναλογεί στην κοινόκτητη οροφή της οικοδομής και να απολαύσει και να εκμεταλλευτεί την περιουσία του.

Αφού ο Ενάγων απέστειλε τα αναγκαία πρωτόκολλα για έναρξη της δικαστική διαδικασίας, η Εναγόμενη μέσω επιστολής των δικηγόρων της απάντησε την 12/5/2025 ζητώντας: αναλυτική τεχνική μελέτη της προτεινόμενης εγκατάστασης, η οποία θα περιέχει περιγραφή του τρόπου και του σημείου της ταράτσας όπου θα τοποθετηθούν τα φωτοβολταϊκά πάνελ. Τις τεχνικές προδιαγραφές και βάρος εξοπλισμού, την επίδραση στη μόνωση, τη στατικότητα και τα λοιπά κοινόχρηστα στοιχεία, όπως και τεκμηριωμένη πρόβλεψη για ενδεχόμενες φθορές ή ζημιές. Καθορισμό του υπεύθυνου για την εγκατάσταση, την κάλυψή κόστους εγκατάστασης, συντήρησης και αποξήλωσης και νομικές δεσμεύσεις και δεσμεύσεις για την προστασία της ιδιοκτησίας της. Ο Ενάγων θεωρεί υπερβολικά και αναιτιολόγητα τα όσα ζήτησε η Εναγόμενη και ήταν αδύνατο να της παραδοθούν λόγω του χαμηλού φορτίου της εγκατάστασης.

Με επιστολή των δικηγόρου του ημ. 23/5/2025, εξήγησε τη διαδικασία στην Εναγόμενη και επεσύναψε βεβαιώσεις από την ανάδοχο εταιρεία ως προς το είδος και την ισχύ των φωτοβολταϊκών, το βάρος ανά πλαίσιο και το συνολικό φορτίο, καθώς επίσης και το ακριβές σημείο και εμβαδόν τοποθέτησης τους, το οποίο δεν ξεπερνά το ποσοστό που του αναλογεί. Συναίνεσε με την εν λόγω επιστολή του, στην υπογραφή εγγράφου με το οποίο δεσμευόταν για ανάληψη ευθύνης σε περίπτωση πρόκλησης οποιασδήποτε ζημιάς, εξαιτίας της δικής του εγκατάστασης του συστήματος.

Η Εναγόμενη δεν ικανοποιήθηκε από την επιστολή του Ενάγοντα και αρνήθηκε να δώσει τη συγκατάθεση της γιατί η μητέρα τους Ελένη Παρούτη αρνείται να της προσκομίσει τα κλειδιά της εισόδου της πολυκατοικίας, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να μεταβεί ούτε η ίδια, ούτε τεχνικός, ώστε να συνταχθεί έκθεση πραγματογνωμοσύνης. Στη συνέχεια ανταλλάγηκε αλληλογραφία η οποία δεν απέφερε κανένα αποτέλεσμα. Ο Ενάγων εξηγεί και τους λόγους για τους οποίους δεν αποδέχθηκε την υπογραφή εγγράφου τιτλοφορούμενου «ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ ΑΜΟΙΒΑΙΑΣ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗΣ& ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ» (Τεκμήριο 23). Σε αυτό το συμφωνητικό μέρος ήταν και η μητέρα των διαδίκων από την οποία ζητείτο να αφαιρέσει δικαίωμα επικαρπίας που είχε στο ακίνητο. Ο Ενάγων αντιπρότεινε όπως αντί αυτού του όρου να καταβάλλει η μητέρα του στην Εναγόμενη το ποσό που θα λαμβάνει από την τυχόν ενοικίαση του διαμερίσματος της Εναγόμενης. Ακολούθησε η περαιτέρω ανταλλαγή επιστολών με άκαρπες προσπάθειες για εξώδικη διευθέτηση.

Τελικώς ο Ενάγων εξασφάλισε όλες τις απαιτούμενες συγκαταθέσεις και υπέβαλε αίτηση στην ΑΗΚ, μέσω της αναδόχου εταιρείας, για εγκατάσταση του συστήματος στην οροφή της οικίας του πεθερού του, σε προσωρινή βάση, στην οποία δεν κατέχει οποιοδήποτε ιδιοκτησιακό δικαίωμα. Η αίτηση του αυτή εγκρίθηκε την 23/3/2026. Εξηγεί επιπλέον τα κόστη που θα επωμιστεί για τυχόν μεταφορά της εγκατάστασης στην κοινόκτητη οικοδομή. Λόγω, δε, της μη έγκαιρης συγκατάθεσης της Εναγόμενης επωμίστηκε την πληρωμή λογαριασμών ύψους, €2,089.88.

Η ΜΕ 3, μητέρα των διαδίκων, με την γραπτή μαρτυρία της ουσιαστικά συμφωνεί με τα όσα αναφέρει ο Ενάγων και θεωρεί αδικαιολόγητη τη στάση της Εναγόμενης να μην παραδίδει συγκατάθεση στον Εναγόμενο.

Ως προς το ζήτημα της ζημιάς του Εναγόμενου, ο ΜΕ 2, ηλεκτρολόγος εγκαταστάτης φωτοβολταϊκών συστημάτων, εξηγεί τη διαδικασία εγκατάστασης. Αναφέρει ότι το ποσοστό του Ενάγοντα στην οροφή είναι υπεραρκετό για να καλύψει τις ανάγκες του συστήματος που επιθυμεί να εγκαταστήσει. Το κόστος για τη διαδικασία της αποσυναρμολόγησης, μεταφοράς και επανεγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων, ανέρχεται συνολικά στα €1200 πλέον ΦΠΑ. Εξηγεί επίσης γιατί ήταν πιο συμφέρον για τον Ενάγοντα να εγκαταστήσει το σύστημα με το καθεστώς που επικρατούσε πριν την 1/1/2026. Η διαφορά του κόστους των δύο συστημάτων είναι ότι το Net Billing είναι κατά προσέγγιση 30% οικονομικά δυσμενέστερο (πιο ακριβό) από το Net Metering. Επομένως, ο καταναλωτής χρεώνεται κατά προσέγγιση διαφορά κόστους €0,20σ ανά κιλοβατώρα (kWh) τις βραδινές ώρες. Επίσης, για να γίνει επανεγκατάσταση των πάνελ, απαιτείται νέα αίτηση στην ΑΗΚ για ένταξη σε οποιοδήποτε υφιστάμενο σύστημα συμψηφισμού και πληρωμή του ανάλογου κόστους, ήτοι του ποσού των €365 πλέον Φ.Π.Α.

H Εναγόμενη με τη γραπτή της μαρτυρία εισηγείται ότι ουδέποτε αρνήθηκε στον Ενάγοντα την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος. Απλώς με επιστολή των δικηγόρων της ζήτησε όπως της αποσταλεί τεχνική μελέτη που να περιέχει τα κατωτέρω:

(α) Να περιγραφεί τον τρόπο και το σημείο τοποθέτησης των φωτοβολταϊκών στην οροφή της οικοδομής,

(β) Να εμπεριέχει τα τεχνικά χαρακτηριστικά και το βάρος του εξοπλισμού.

(γ) Να αναφέρονται και/ή διασφαλίζονται οι πιθανές επιπτώσεις στη μόνωση και τη στατικότητα της οικοδομής.

(δ) Ανάληψη ευθύνης για πιθανές ζημιές ή φθορές.

(ε) Τις απαραίτητες νομικές εγγυήσεις προστασίας της ιδιοκτησίας της.

Ο Ενάγων αρνήθηκε να της παράσχει μελέτη με τα ως άνω και αρκέστηκε να εγγυηθεί προσωπικά τυχόν ζημιές που θα προκύψουν από την εγκατάσταση του συστήματος. Η εν λόγω δέσμευση δεν κρίθηκε από την Εναγόμενη ως παρέχουσα αξιόπιστα εχέγγυα. Προσθέτει ότι δεν της δόθηκε πρόσβαση στην κοινόκτητη οικοδομή, ώστε και η ίδια να προβεί σε επιθεώρηση του χώρου της οροφής της κοινόκτητης οικοδομής με τον τεχνικό της σύμβουλο. Ο Ενάγων διαθέτει τέτοια πρόσβαση στην κοινόκτητη οικοδομή. Η Εναγόμενη δεν έμεινε ευχαριστημένη ούτε από τη στατική μελέτη που της απεστάλη την 14/12/2025 από τον Εναγόμενο, αναφέροντας ότι στηρίζεται σε προγενέστερη μελέτη του 1987. Τονίζει ότι η ίδια επέδειξε καλή διάθεση και πίστη προτείνοντας και συμφωνία με την οποία θα επιλύετο το ζήτημα μεταξύ όλων των κύριων της κοινόκτητης οικοδομής, την οποία είναι ο Ενάγων που δεν αποδέχτηκε.

H Εναγόμενη κάνει αναφορά στις διαφορές που έχει με τα αδέρφια και τη μητέρα της, λεπτομέρειες των οποίων δεν είναι χρήσιμο να εκτεθούν εδώ. Παραδέχεται ότι υπέγραψε δήλωση αποδοχής τοποθέτησης φωτοβολταικών όσο ζούσε ο πατέρας της, αλλά προσθέτει ότι η μητέρα της άλλαξε την ημερομηνία του εγγράφου. Απορρίπτει ότι ο Ενάγων υπέστη την όποια ζημιά από την ίδια και αναφέρει ότι είχε σειρά εναλλακτικών επιλογών αλλά και η ίδια πρότεινε λύσεις προς επίλυση του ζητήματος.

 

4.    Ευρήματα

Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω τα πλείστα ζητήματα εν προκειμένω είναι παραδεκτά. Εκείνο που αμφισβητείται είναι η ειλικρίνεια και η αυθεντικότητα των λόγων που η Εναγόμενη δεν έδωσε τη συγκατάθεση της στο Ενάγοντα. Από την ενώπιον μου μαρτυρία, δεν προκύπτει κακοπιστία και κατάχρηση δικαιωμάτων της Εναγόμενης. Προκύπτει μια κατ’ αρχήν ανησυχία της ως προς την τοποθέτηση τους και το πως θα αντιδράσει η οικοδομή (Τεκμήριο 1 στην ε/δ της Εναγόμενης), αλλά και πρόθεση της για επίλυση του ζητήματος συνολικά και με τον άλλο ιδιοκτήτη πέραν των μερών, ήτοι τη μητέρα τους (Τεκμήριο 6 στην ε/δ της Εναγόμενης). Το ότι η μητέρα των μερών δεν αποτελεί μέρος στην παρούσα διαδικασία, δεν αποστερεί από την προσπάθεια της Εναγόμενης να επιλύσει το επίδικο ζήτημα, έστω ζητώντας ανταλλάγματα. Ούτε το ότι αρχικά έδωσε ανάλογη συγκατάθεση στον αποβιώσαντα πατέρα της μπορεί να καταλογιστεί εις βάρος της. Η στάση της άλλωστε και τα νομικά επακόλουθα αυτής θα αναλυθούν κατωτέρω.

Η ΜΕ 3, μητέρα των μερών έλαβε θέση υπέρ του Ενάγοντα, πλην όμως όπως και η Εναγόμενη κατέδειξε, υπάρχει σωρεία διαφορών μεταξύ τους και η μαρτυρία της δεν δύναται να κριθεί αντικειμενική.

Κατά τα άλλα ο Ενάγων με την τεκμηριωμένη μαρτυρία του, συνοδευόμενη και από μαρτυρία ειδικού, του κ. Ιασωνίδη, κατέδειξε τη διαφορά στα ωφελήματα που έχει το σύστημα που θα εγκαθιστούσε αν λάμβανε έγκαιρα συγκατάθεση της Εναγόμενης, σε σχέση με αυτό που εγκατέστησε, αλλά και το κόστος πιθανής μετεγκατάστασης του συστήματος.

 

 

5.    Νομική Βάση

To άρθρο 38 (2) (β) του περί Προώθησης και Ενθάρρυνσης της Χρήσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Νόμου του 2022 (107(I)/2022) προβλέπει ότι στις περιπτώσεις κτιρίων ή πολυκατοικιών, η εγκατάσταση που παράγει ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές για αυτοκατανάλωση σε κοινόχρηστο χώρο, για τις ανάγκες των μονάδων, δύναται να υλοποιηθεί με εξασφάλιση της συγκατάθεσης των ιδιοκτητών στους οποίους ανήκει το εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) της ιδιοκτησίας, νοουμένου ότι η εν λόγω εγκατάσταση δεν θα επηρεάζει την άνετη κάρπωση των υπόλοιπων ιδιοκτητών.

Το άρθρο 38Στ του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου (ΚΕΦ.224) προβλέπει μεταξύ άλλων ότι:

«η κοινόκτητη ιδιοκτησία κοινόκτητης οικοδομής θα ανήκει, κατέχεται και τυγχάνει κάρπωσης από όλους τους κυρίους των μονάδων κατ' εξ αδιαιρέτου ιδανικές μερίδες, σύμφωνα με την αναλογία που καθορίζεται στο άρθρο 38Θ, και θα ανήκει στις μονάδες σύμφωνα με την αναλογία αυτή»

Περαιτέρω οι κύριοι των μονάδων μπορούν, οποιαδήποτε στιγμή μετά την εγγραφή της κοινόκτητης οικοδομής και των μονάδων της και με απόφαση των κυρίων του εβδομήντα πέντε τοις εκατόν (75%) τουλάχιστο της κοινόκτητης ιδιοκτησίας και, εφόσον ικανοποιείται σχετικά ο Διευθυντής, να αποφασίσουν να χαρακτηριστεί ως περιορισμένη κοινόκτητη ιδιοκτησία ορισμένο τμήμα της και να παραχωρηθεί σε ορισμένη ή ορισμένες μονάδες για αποκλειστική χρήση.

Εν προκειμένω ο Ενάγων δεν δύναται να εξασφαλίσει συγκατάθεση του 75% των κυρίων των μονάδων, αφού η Εναγόμενη αδερφή του, ιδιοκτήτρια του 31,87%, δεν του παρέχει τέτοια συγκατάθεση. Ο Ενάγων υποστηρίζει ότι με αυτή της τη συμπεριφορά η Εναγόμενη του περιορίζει το δικαίωμα στην απόλαυση της περιουσίας του όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 23 του Συντάγματος. Ως νομική βάση για την απόδοση των αξιούμενων θεραπειών, στις αγορεύσεις των δικηγόρων του Ενάγοντα, αναφέρεται το δίκαιο της επιείκειας παραπέμποντας στην Ηροδότου κ.α. ν. Παναγίδου, Πολιτική Έφεση Αρ. 336/2014, 13/7/2023, ECLI:CY:AD:2023:A251 και τις αγγλικές αποφάσεις που η εν λόγω απόφαση παρέθεσε.

Αρχικά η νομολογία του ΕΔΔΑ, αναφορικά με το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 1 της ΕΣΔΑ, ανάλογου του άρθρου 23, επεκτείνεται σε δικαιολογημένη προσδοκία (legitimate expectation), μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Όπως καθορίστηκε από τη νομολογία του ΕΔΔΑ, για να στοιχειοθετηθεί ότι υφίσταται δικαιολογημένη προσδοκία γέννησης περιουσιακού δικαιώματος θα πρέπει, να υπάρχει κάτι περισσότερο από ελπίδα γέννησης αυτού του δικαιώματος και να στηρίζεται σε νομοθετικές πρόνοιες ή πράξεις, όπως δικαστική απόφαση[4]. Αν, δε, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που ο νόμος θέτει σε σχέση με την ανάκτηση τέτοιου δικαιώματος έχει κριθεί ότι δεν υφίσταται δικαιολογημένη προσδοκία[5]. Αναλόγως και όταν παρέλθει προθεσμία επέλευσης συγκεκριμένης προϋπόθεσης, επίσης δεν αναγνωρίζεται περιουσιακό δικαίωμα σε πρόσωπο[6]. Προκύπτει δηλαδή από τη νομολογία του ΕΔΔΑ ότι προηγείται η πλήρωση των προϋποθέσεων που καθορίζει ο νόμος και τότε είναι που πρόσωπο αποκτά δικαιολογημένη προσδοκία απόκτησης περιουσιακού δικαιώματος.

Εδώ ναι μεν υφίσταται νομοθετική ρύθμιση, ως τίθεται πιο πάνω, που υπό προϋποθέσεις παρέχει δικαίωμα αποκλειστικής κατοχής μέρους της κοινόκτητης οικοδομής στον Ενάγοντα. Θα πρέπει όμως να πληρωθούν αυτές οι προϋποθέσεις ώστε να αποκτηθεί το δικαίωμα και μια εκ των προϋποθέσεων είναι η συγκατάθεση και της Εναγόμενης, εκ των πραγμάτων. Δεν έχει άλλωστε αποδειχθεί ότι η επίδικη οικοδομή έχει εγγραφεί ως κοινόκτητη, ως ο Νόμος ορίζει.

Αναλόγως και σε σχέση με το νόμο 107(I)/2022, ο οποίος προβλέπει επίσης συγκατάθεση της Εναγόμενης, για να προχωρήσει εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων. Ο Ενάγων, δεν έχει πληρώσει τις προϋποθέσεις των ως άνω νόμων, έστω λόγω της μη συγκατάθεσης της Εναγόμενης, ώστε να αποκτήσει περιουσιακό δικαίωμα. Επομένως δεν μπορεί να τεθεί ότι παραβιάστηκε το άρθρο 23 του Συντάγματος, αφού ο Ενάγων δεν είχε λάβει καν περιουσιακό δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης συγκεκριμένου χώρου στην οροφή, το οποίο να του αποστέρησε η Εναγόμενη.

Σε κάθε, δε, περίπτωση δεν προκύπτει η όποια παράνομη πράξη της Εναγόμενης που να αποστερεί το όποιο δικαίωμα στον Ενάγοντα. Κανένας νόμος ή νομική αρχή δεν υποχρεώνει την Εναγόμενη να παρέχει συγκατάθεση στον Ενάγοντα. Τουναντίον το άρθρο 38 (2) (β) του νόμου 107(I)/2022, κάνει ρητή αναφορά στην άνετη κάρπωση των υπόλοιπων ιδιοκτητών. Η Εναγόμενη έθεσε τους δικούς της όρους για να απολαύσει άνετη κάρπωση του δικού της μεριδίου στην επίδικη οικοδομή. Αυτοί οι όροι δε ικανοποιήθηκαν κατά τη θέση της και γι’ αυτό δεν παρείχε συγκατάθεση στον Ενάγοντα.

Με κάθε σεβασμό στις θέσεις το Ενάγοντα, αλλά είναι στην περίπτωση που το Δικαστήριο θα διατάξει την Εναγόμενη να παρέχει τη συγκατάθεση της που θα αποστερήσει ιδιοκτησιακό δικαίωμα και αυτή η αποστέρηση θα λάβει χώρα εναντίον της Εναγόμενης. Είναι η ίδια ως ιδιοκτήτρια, κυρία, μονάδας στην επίδικη οικοδομή που έχει δικαίωμα, ευχέρεια, να αποφασίσει πως διαφυλάσσεται η άνετη απόλαυση της περιουσίας της και κάτι τέτοιο δεν δύναται να της το επιβάλει το Δικαστήριο. Εκείνο που ζητεί ο Ενάγων είναι να επιβληθούν υποχρεώσεις, επιβάρυνση επί περιουσίας στην οποία έχει συμφέρον και η Εναγόμενη, με την τελευταία ρητώς να έχει απορρίψει αυτές. Από την άλλη τα όσα δικαιώματα παρέχουν οι ως άνω νόμοι στον Ενάγοντα, δυστυχώς για τον ίδιο, απαιτούν λήψη συγκατάθεσης από την αδερφή του Εναγόμενη. Του παρέχονται δηλαδή υπό αυτή την αίρεση, αίρεση που δεν δύναται να υπερπηδήσει.

Αναφορικά με τη νομική βάση του δικαίου της επιείκειας που επικαλείται ο Ενάγων, παρατηρούνται τα ακόλουθα. Η Ηροδότου, πιο πάνω,  νομική βάση είχε την παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία. Είναι γι’ αυτό που ακολουθήθηκε ο λόγος της Κakoullou and another v. Kakoulli [1985] 1 CLR 355, για να αποφασιστεί ότι συνιδιοκτήτης μπορεί να ενάγει τον άλλο συνιδιοκτήτη για παράνομη επέμβαση, αν πράγματι έχει εκδιωχθεί ή έχει αποστερηθεί της περιουσίας του. Εδώ δεν εγείρεται ισχυρισμός ή νομική βάση παράνομης επέμβασης. Επιπλέον, ούτε η αγγλική νομολογία βοηθά την υπόθεση του Ενάγοντα. Και η Bull v Bull [1955] 1 All ER 253, αφορούσε εκδίωξη, απαγόρευση χρήσης συγκεκριμένης περιουσίας. Σε κάθε περίπτωση ούτε αποδείχθηκε ούτε εγείρεται ότι ο Ενάγων εκδιώχθηκε από τους χώρους της οικοδομής και συγκεκριμένα την οροφή, τον ανάποδο μάλιστα, αφού είναι η Εναγόμενη που παραπονείτο ότι δεν της διδόταν πρόσβαση στην επίδικη οικοδομή.

Καταληκτικά, επιθυμώ να αναφέρω τα ακόλουθα: Η Εναγόμενη κρατά το κλειδί και ορίζει αν θα ικανοποιηθούν τα αιτήματα του Ενάγοντα, δίδοντας τη συγκατάθεση της. Προς τούτο έθεσε συγκεκριμένους όρους και πρότεινε συγκεκριμένες λύσεις. Ο Ενάγων δεν αποδέχτηκε τις προτεινόμενες λύσεις αν και του αναγνωρίζεται ότι προσπάθησε να ικανοποιήσει τους όρους της Εναγόμενης. Η τελευταία δεν ικανοποιήθηκε και δεν δίδει την συγκατάθεση της. Τέτοια συγκατάθεση είναι απαραίτητη βάσει των ως άνω νόμων, ώστε ο Ενάγων να προβεί στις επιθυμητές για τον ίδιο ενέργειες. Δεν δύναται, όμως, το Δικαστήριο να ορίσει πως η Εναγόμενη επιθυμεί να διαχειριστεί, πάντα εντός των νόμιμων πλαισίων, τα δικά της περιουσιακά δικαιώματα. Ως και η ίδια κυρία μονάδας στην οικοδομή έχει αποκλειστικό δικαίωμα, είναι η μόνη υπεύθυνη για να αποφασίσει αν θα δώσει συγκατάθεση ή όχι στον Ενάγοντα. Αυτό το δικαίωμα της είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τον τρόπο που επιθυμεί να διαχειριστεί και να απολαύσει την περιουσία της. Και το Δικαστήριο δεν δύναται να της επιβάλει πως θα το πράξει. Το ότι ο Ενάγων θεωρεί άδικη την κατάσταση στην οποία τον φέρνει η μη συγκατάθεση της αδερφής του, Εναγόμενης, δεν γεννά αυτομάτως και νομική βάση εναντίον της. Τουναντίον δεν προκύπτει να εκδιώχθηκε από την οροφή ή αλλους χώρους της οικοδομής ή να του αποστερήθηκε παρανόμως το όποιο υφιστάμενο του δικαίωμα.

 

6.    Κατάληξη

 Η αγωγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Εναγόμενης και εναντίον του Ενάγοντα. Το ποσό καθορίζεται στα €1.000 πλέον ΦΠΑ, αν υπάρχει, ως ο συνοπτικός υπολογισμός στον οποίο προέβη το Δικαστήριο (Βλ. Θεσμό 39.4 (1) (α) και 39.7). Λαμβάνεται επίσης υπόψη ότι οι διάδικοι δεν καταχώρησαν σχετικό κατάλογο ως ήταν καθήκον τους και ο Θεσμός 39.9 ορίζει.

 

(Υπ.)………………………………

Α. Λουκά Ε.Δ.

Πιστό Αντίγραφο

Πρωτοκολλητής