ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Ενώπιον: Μιχάλη Γ. Λοΐζου, Π. Ε. Δ.
Αγωγή με αρ.: 1370/2026.
Μεταξύ:
PRIMECAP CYPRUS LTD ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΩΝ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ
Ενάγουσας
-και-
IGOR VALERYEVICH KOLOMOISKY
ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ 363 ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ
Εναγόμενων
-------------------
Ημερομηνία: 10/11/2026.
Εμφανίσεις:
Για την Ενάγουσα: κ. Λ. Χαβιαράς εκ μέρους της Χαβιαράς & Φιλίππου Δ.Ε.Π.Ε.
-------------------
[Αίτηση της Ενάγουσας χωρίς ειδοποίηση ημερομηνίας 30/10/2026 για την έκδοση ενδιάμεσων προσωρινών διαταγμάτων]
---------------------
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Το Αντικείμενο της Αίτησης.
Η Ενάγουσα/Αιτήτρια, Primecap Cyprus Limited, εταιρεία υπό εκούσια εκκαθάριση, ενεργώντας μέσω των από κοινού εκκαθαριστών της, Κωνσταντίνου Γεωργίου και Κωνσταντίνου Ιωάννου, εγείρει την παρούσα Αγωγή εναντίον 364 Εναγομένων, ήτοι του Εναγομένου 1 ΙΚ, του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, και 362 εταιρειών, περιλαμβανομένης της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση.
Σύμφωνα με το Έντυπο Απαίτησης που καταχωρήθηκε στις 15/10/2026, στο οποίο δεν περιλαμβάνεται Έκθεση Απαίτησης, η Ενάγουσα/Αιτήτρια αξιώνει συνολικά €2.390.669,99, πλέον νόμιμου τόκου και εξόδων.
Οι αξιώσεις κατανέμονται σε τρεις ομάδες: €366.345,61 κατά του Εναγομένου 1 ΙΚ και των 89 εταιρειών του Παραρτήματος Α, €421.092,34 κατά του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση και των 38 εταιρειών του Παραρτήματος Β, στα οποία περιλαμβάνεται προσωπική απαίτηση €56.749,94 κατά του ιδίου, και €1.603.232,04 κατά των Εναγομένων 1 ΙΚ και 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση και των 235 εταιρειών του Παραρτήματος Γ.
Σε κάθε ομάδα προβάλλεται αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένη ευθύνη για το αντίστοιχο συνολικό ποσό και, διαζευκτικά, απαιτείται από κάθε εταιρεία το επιμέρους ποσό που αναγράφεται έναντί της στο σχετικό Παράρτημα, με αλληλέγγυα ευθύνη του αντίστοιχου φυσικού προσώπου ή και των δύο, αναλόγως της ομάδας.
Οι απαιτήσεις στο Έντυπο Απαίτησης στηρίζονται διαζευκτικά σε συμφωνίες παροχής υπηρεσιών, τιμολόγια, χρεοπιστωτικό ή παραδεδεγμένο λογαριασμό, υπόλοιπο ή κατάσταση λογαριασμού, προσφερθείσες υπηρεσίες και συμφωνίες εγγύησης, κάλυψης ή αποζημίωσης. Η Εναγομένη 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Β, με αναγραφόμενο επιμέρους οφειλόμενο ποσό μηδέν.
Στις 30/10/2026 καταχωρήθηκε η υπό κρίση ενδιάμεση Αίτηση χωρίς ειδοποίηση, με την οποία η Ενάγουσα/Αιτήτρια ζητεί την έκδοση ενδιάμεσων προσωρινών διαταγμάτων κατά της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση, και του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, με σκοπό τη παγοποίηση ποσού μέχρι €2.390.669,99, πλέον τόκων και εξόδων, από το τίμημα πώλησης του σκάφους με την επωνυμία Sirocco ή από το αντάλλαγμα πώλησης των μετοχών της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση.
Ειδικότερα, επιδιώκεται η απαγόρευση διάθεσης του δεσμευόμενου ποσού, περιλαμβανομένων χρημάτων που τηρούνται από τρίτους για λογαριασμό των Καθ’ ων η Αίτηση, και η διατήρησή του σε ξεχωριστό τραπεζικό λογαριασμό στην Δημοκρατία. Ζητούνται επίσης περιορισμοί στην υποθήκευση ή επιβάρυνση του σκάφους, στη σύναψη σύμβασης ναύλωσης του, στη μεταβολή του μητρώου μελών της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση και στην εκχώρηση, επιβάρυνση ή άλλη διάθεση της απαίτησης για το τίμημα πώλησης του.
Ως προς τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, ζητείται ειδικότερα να απαγορευθεί η είσπραξη ή διάθεση ανταλλάγματος για τη μεταβίβαση των μετοχών του, πλην της καταβολής του στον προβλεπόμενο λογαριασμό.
Παράλληλα, επιδιώκονται παρεπόμενα ενδιάμεσα προσωρινά διατάγματα ένορκης αποκάλυψης πληροφοριών και εγγράφων για την προτεινόμενη προαναφερόμενη φερόμενη συναλλαγή, τις πληρωμές, τα δικαιώματα τρίτων και τις σχετικές συγκαταθέσεις ή άδειες της JSC Commercial Bank PrivatBank ή του αγγλικού Δικαστηρίου στο πλαίσιο της αγωγής στο Ηνωμένο Βασίλειο BL─2017─000665, καθώς και ενημέρωσης για μετακινήσεις του σκάφους.
Κατά τους προτεινόμενους όρους, η πώληση του σκάφους ή των μετοχών της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση θα μπορεί να ολοκληρωθεί, εφόσον διατηρηθεί το απαιτούμενο ποσό, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις και χωρίς παράβαση του ισχύοντος Διατάγματος Παγκόσμιας Παγοποίησης Περιουσιακών Στοιχείων του αγγλικού Δικαστηρίου στο πλαίσιο της πιο πάνω αγωγής στο Ηνωμένο Βασίλειο δια σχετικής πρόνοιας.
Προς υποστήριξη της υπό κρίση Αίτησης, η Ενάγουσα επικαλείται την ακόλουθη νομική βάση:
«Η Αίτηση βασίζεται στους Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς του 2023, ως τροποιήθηκαν, και ειδικότερα αλλά χωρίς περιορισμό στο Μέρη 1, 3, 6, και δη 6.1, 6.8, 6.10, 6.11, 6.13, 6.14, 8.1 (1), (4), (6), 8.4., 23.1-23.16, 25 Ενότητα Ι (25. Ι -25.5), Ενότητα Ι Ι (25.6-25.8), Ενότητα ΙΙΙ (25.9-25.16), Μέρος και 38.5, 39, στον Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο Κεφ.6 άρθρα 2-9, στα άρθρα 21, 22, 29, 30, 31 και 32 του Περί Δικαστηρίων Νόμου 14/1960, άρθρο 5 του Ν.67/1988 περί των Επίσημων Γλωσσών της Δημοκρατίας, στον περί Εταιρειών Νόμο (Κεφ. 113), στα άρθρα 28 και 30 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, στο άρθρου 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, στον Περί Συμβάσεων Νόμο Κεφ. 149, στις νομικές αρχές που θεσπίστηκαν με τις αποφάσεις Norwich Pharmacal Co. and Others ν Customs and Excise Commissioners (1973) 2 ΑΙΙ ER 943, Mareva Compania Naviera SA ν. lnternational Bulk Carriers SA (1975), στις αρχές του Δικαίου της Επιείκειας (equity), το Κοινοδίκαιο, στη νομολογία και στις συμφυείς εξουσίες και διακριτική ευχέρεια και πρακτική του Δικαστηρίου.».
Το Γεγονότα προς Υποστήριξη.
Ως προς το πραγματικό της υπόβαθρο, η υπό κρίση Αίτηση υποστηρίζεται από τις ένορκες δηλώσεις των Artem Dolmatov και Κωνσταντίνου Ιωάννου, ημερομηνίας 30/10/2026.
Ο ενόρκως δηλών, Artem Dolmatov, ανέφερε ότι η Ενάγουσα/Αιτήτρια, Primecap Cyprus Limited, συστάθηκε στην Δημοκρατία στις 08/07/2010 και τέθηκε σε εκούσια εκκαθάριση στις 02/10/2025, με εκκαθαριστές τους Κωνσταντίνο Γεωργίου και Κωνσταντίνο Ιωάννου.
Ως προς τη δική του σχέση με την Ενάγουσα/Αιτήτρια, ανέφερε ότι ήταν επικεφαλής του εταιρικού της τμήματος και ότι, το φθινόπωρο του 2022, κατέστη ο μοναδικός διοικητικός σύμβουλος της. Υπό τις ιδιότητες αυτές, συμμετείχε προσωπικά στην παροχή και στον συντονισμό των υπηρεσιών που περιγράφει στην ένορκη δήλωσή του, στη συγκέντρωση στοιχείων για ανεξόφλητες αμοιβές παρόχων εταιρικών υπηρεσιών, στην ετοιμασία πινάκων και οδηγιών πληρωμής, καθώς και στην επικοινωνία με πελάτες, παρόχους εταιρικών υπηρεσιών και νομικούς συμβούλους. Ανέφερε, επίσης, ότι, κατόπιν αιτήματος του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, ήταν ο εγγεγραμμένος εντολοδόχος μέτοχος της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση.
Ο ενόρκως δηλών, ανέφερε ότι η Ενάγουσα/Αιτήτρια παρείχε εταιρικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες, μεταξύ άλλων, στον Εναγόμενο 1 ΙΚ, στον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, και σε εταιρείες στις οποίες αυτοί είχαν συμφέροντα. Σε ορισμένες από τις εταιρείες αυτές αποκλειστικός πραγματικός δικαιούχος ήταν ο Εναγόμενος 1 ΙΚ, σε άλλες ο Εναγόμενος 2 GB, ενώ σε άλλες είχαν συμφέροντα και οι δύο ή και πρόσθετοι πραγματικοί δικαιούχοι.
Οι υπηρεσίες περιλάμβαναν συνδρομή στη σύσταση, απόκτηση, διατήρηση και εκκαθάριση εταιρειών, επικοινωνία με αντισυμβαλλομένους, συντονισμό επαγγελματικών συμβούλων, ετοιμασία και έλεγχο εγγράφων, συλλογή πληροφοριών για λογιστές, ελεγκτές και τράπεζες, κατάρτιση προϋπολογισμών και έλεγχο δαπανών, επαλήθευση τιμολογίων, καθώς και συντονισμό εταιρικών και λογιστικών θεμάτων και ζητημάτων συμμόρφωσης. Ανέφερε ότι οι υπηρεσίες παρέχονταν βάσει τυποποιημένων συμβάσεων παροχής υπηρεσιών, παραθέτοντας ως Τεκμήριο AD1, σε δέσμη, ενδεικτικές συμφωνίες που αφορούσαν εταιρείες του Εναγομένου 1 ΙΚ, του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση και εταιρείες στις οποίες είχαν συμφέροντα και οι δύο.
Περαιτέρω, ανέφερε ότι η Ενάγουσα/Αιτήτρια ενεργούσε ως συντονιστικός ενδιάμεσος μεταξύ των πελατών της και άλλων παρόχων εταιρικών υπηρεσιών στην Κύπρο και στο εξωτερικό («CSPs»). Στο πλαίσιο αυτό, εξασφάλιζε και συγκέντρωνε τιμολόγια, διερευνούσε ερωτήματα σχετικά με τις τιμολογηθείσες υπηρεσίες, διαπραγματευόταν εκπτώσεις ή διευθετήσεις πληρωμής κατόπιν οδηγιών και ετοίμαζε πίνακες ανεξόφλητων υποχρεώσεων. Διευκρίνισε ότι, ως προς τα τιμολόγια τρίτων παρόχων, η Ενάγουσα/Αιτήτρια διαβίβαζε πληροφορίες και οδηγίες μεταξύ των εμπλεκομένων, χωρίς να αποφασίζει η ίδια ποιες υποχρεώσεις θα εξοφλούνταν ή από ποια πηγή χρηματοδότησης. Οι σχετικές αποφάσεις τής γνωστοποιούνταν από τους αντίστοιχους πελάτες ή τους πραγματικούς δικαιούχους τους.
Ο ενόρκως δηλών ανέφερε ότι, διαχρονικά, οι εταιρείες που λάμβαναν τις υπηρεσίες συχνά δεν διέθεταν την απαιτούμενη ρευστότητα για την εξόφληση των αμοιβών τους. Οι πληρωμές πραγματοποιούνταν, επομένως, είτε από την ίδια την οφειλέτρια εταιρεία είτε προσωπικά από τον Εναγόμενο 1 ΙΚ ή τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, είτε από άλλη εταιρεία που αυτοί υποδείκνυαν και η οποία διέθετε διαθέσιμα κεφάλαια.
Ο ενόρκως δηλών ανέφερε ότι, μετά την έκδοση διατάγματος παγκόσμιας παγοποίησης περιουσιακών στοιχείων τον Δεκέμβριο του 2017 («το Διάταγμα Παγκόσμιας Παγοποίησης Περιουσιακών Στοιχείων») στην αγγλική αγωγή BL─2017─000665 που κίνησε η JSC Commercial Bank PrivatBank («η Τράπεζα») εναντίον του Εναγομένου 1 ΙΚ, του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, και άλλων προσώπων («η Αγγλική Αγωγή»), για τις πληρωμές που επηρεάζονταν από το διάταγμα υποβάλλονταν αιτήματα εξασφάλισης της συγκατάθεσης της Τράπεζας ή αιτήσεις για άδεια του αγγλικού Δικαστηρίου.
Παρέπεμψε στην αλληλογραφία που περιγράφει στη συνέχεια της δήλωσής του ως μαρτυρία των διευθετήσεων που εφαρμόζονταν για τη χρηματοδότηση δαπανών των εταιρειών και την εξόφληση υποχρεώσεων. Αναγνωρίζοντας ότι μία μεμονωμένη πληρωμή από πραγματικό δικαιούχο δεν θα θεμελίωνε αφ’ εαυτής ευθύνη του, υποστήριξε ότι η σταθερή πρακτική επί σειρά ετών καταδείκνυε πως ο Εναγόμενος 1 ΙΚ και ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση αντιμετώπιζαν τις αμοιβές των εταιρειών στις οποίες είχαν συμφέροντα ως δική τους ευθύνη και, αναλόγως, τις εξοφλούσαν ή μεριμνούσαν για την εξόφλησή τους. Όπως αυτολεξεί αναφέρει στην παράγραφο 14 της ένορκης δήλωσης του:
«While a single payment by a beneficial owner would not by itself establish his liability, the consistent pattern over several years shows that 1K and GB treated the fees of the companies in which they held interests as their own responsibility, and paid or caused them to be paid accordingly.».
Ο ενόρκως δηλών ανέφερε ότι, πριν από την κρατικοποίηση της Τράπεζας τον Δεκέμβριο του 2016, οι δαπάνες διατήρησης των εταιρειών στις οποίες είχαν συμφέροντα ο Εναγόμενος 1 ΙΚ και ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, χρηματοδοτούνταν συνήθως εντός του αντίστοιχου επιχειρηματικού ομίλου. Εταιρείες με διαθέσιμα κεφάλαια παρείχαν οικονομική συνδρομή σε άλλες εταιρείες για την κάλυψη των εταιρικών τους εξόδων.
Ως παράδειγμα παρέθεσε τις 22 εταιρείες που προσδιορίζονται ως «Ferroalloy Holding Companies». Παραπέμποντας στην επιστολή της Fieldfisher LLP, η οποία ενεργούσε για τον Εναγόμενο 1 ΙΚ, προς τους δικηγόρους της Τράπεζας, Hogan Lovells, ημερομηνίας 27/11/2018, την οποία επισύναψε ως Τεκμήριο AD2, ανέφερε ότι οι εταιρείες αυτές λάμβαναν οικονομική συνδρομή από τους μετόχους τους βάσει άτοκων δανειακών διευθετήσεων που είχαν συναφθεί το 2012 και παραταθεί το 2017. Η συνδρομή παρεχόταν είτε με μεταφορά κεφαλαίων στην αντίστοιχη εταιρεία συμμετοχών (holding company) είτε με διευθέτηση απευθείας εξόφλησης τιμολογίων τρίτων προς αυτήν. Όπως εξήγησε, οι εταιρείες συμμετοχών δεν διέθεταν δική τους ρευστότητα και χρειάζονταν χρηματοδότηση για να διατηρούν την κανονική εταιρική τους κατάσταση και να συνεχίζουν τη λειτουργία τους. Όπως ειδικότερα αναφέρει στην παράγραφο 16 της ένορκης δήλωσης του:
«(…) those companies historically received financial assistance from their shareholders under interest-free loan arrangements originally entered into in 2012 and extended in 2017.».
Περαιτέρω, ανέφερε ότι, μετά την έκδοση του Διατάγματος Παγκόσμιας Παγοποίησης Περιουσιακών Στοιχείων στην Αγγλική Αγωγή, τα αιτήματα συγκατάθεσης για πληρωμές διαβιβάζονταν από τη Fieldfisher εκ μέρους του Εναγομένου 1 ΙΚ και από την Enyo Law LLP εκ μέρους του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση. Τη σχετική αλληλογραφία, σε δέσμη, επισύναψε ως Τεκμήρια AD3 και AD4, αντίστοιχα.
Ο ενόρκως δηλών παρέθεσε συγκεκριμένα αιτήματα συγκατάθεσης για πληρωμές, τα οποία υποβλήθηκαν εκ μέρους των Εναγομένων 1 ΙΚ και 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση. Ως προς τον Εναγόμενο 1 ΙΚ, ανέφερε ότι στις 28/12/2018 η Fieldfisher ζήτησε συγκατάθεση για απευθείας καταβολή περίπου €244.000 στην Ενάγουσα/Αιτήτρια από προσωπικό τραπεζικό λογαριασμό του, για υπηρεσίες προς εταιρείες στις οποίες είχε συμφέροντα. Κατόπιν αλληλογραφίας σχετικά με τη φύση των υπηρεσιών και τις περιόδους των τιμολογίων, η Hogan Lovells επιβεβαίωσε τη συγκατάθεση της Τράπεζας στις 17/01/2019. Όπως ανέφερε, αντίστοιχη προσέγγιση ακολουθήθηκε και σε άλλα αιτήματα: προσδιορίζονταν οι εταιρείες και οι ανεξόφλητες αμοιβές τους, εξηγούνταν η πηγή χρηματοδότησης και ζητούνταν συγκατάθεση για πληρωμή εκ μέρους τους.
Ανέφερε, περαιτέρω, ότι στις 16/12/2019 ζητήθηκε συγκατάθεση για πληρωμές συνολικού ύψους €206.703,57 προς δύο παρόχους εταιρικών υπηρεσιών από λογαριασμό της Εναγομένης 302, Stalmag Sp. z.o.o., με χρηματοδότηση συνδεόμενη με μέρισμα που είχε δηλώσει η Εναγομένη 343, Velitas Holdings Limited και ήταν πληρωτέο στον Εναγόμενο 1 ΙΚ κατ’ αναλογία του συμφέροντός του. Η συγκατάθεση επιβεβαιώθηκε με επιστολές της 18/12/2019. Στις 13/04/2021 ζητήθηκε συγκατάθεση για εξόφληση αμοιβών παρόχων ύψους €710.488,04, περιλαμβανομένων €194.296,78 προς την Ενάγουσα/Αιτήτρια, από τον λογαριασμό της Εναγομένης 302, Stalmag Sp. z.o.o. με χρήση των σχετικών κεφαλαίων από μερίσματα, αντί από προσωπικό λογαριασμό του Εναγομένου 1 ΙΚ. Η συγκατάθεση δόθηκε στις 16/04/2021. Επίσης, στις 29/04/2022 ζητήθηκε συγκατάθεση για καταβολή €535.016,37, περιλαμβανομένων €278.404,25 προς την Ενάγουσα/Αιτήτρια, από την Crondalco Trading Limited, έναντι μερικής εξόφλησης ενδιάμεσου μερίσματος πληρωτέου στον Εναγόμενο 1 ΙΚ. Η συγκατάθεση δόθηκε στις 10/05/2022.
Ως προς τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, ανέφερε ότι στις 04/02/2019 η Enyo ζήτησε συγκατάθεση για καταβολή περίπου €182.291 προς δύο παρόχους, περιλαμβανομένων €163.612 προς την Ενάγουσα/Αιτήτρια, από προσωπικό λογαριασμό του. Η συγκατάθεση δόθηκε στις 18/02/2019. Στις 03/07/2019 ζητήθηκε συγκατάθεση για πληρωμές συνολικού ύψους €167.827,49 προς επτά παρόχους, περιλαμβανομένων €130.277,90 προς την Ενάγουσα/Αιτήτρια, για την πληρωμή της οποίας δόθηκε συγκατάθεση στις 15/07/2019.
Πρόσθεσε ότι υποβλήθηκαν περαιτέρω αιτήματα συγκατάθεσης για πληρωμές προς την Ενάγουσα/Αιτήτρια: €158.306,54 στις 18/05/2020, €164.877,99 στις 07/10/2021, €183.940,78 στις 13/06/2022 και €238.311,75 στις 02/06/2023. Υποστήριξε ότι τα αιτήματα αυτά καταδείκνυαν τη συνεχή εμπλοκή του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση στις διευθετήσεις εξόφλησης των αμοιβών της. Όπως ο ενόρκως δηλών επίσης ανέφερε, εξ όσων γνώριζε, δεν εξασφαλίστηκε συγκατάθεση για τα δύο τελευταία αιτήματα και τα αντίστοιχα τιμολόγια παρέμεναν ανεξόφλητα.
Τέλος, ως προς το ζήτημα αυτό ανέφερε ότι ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση διευθέτησε και πληρωμές μέσω της Εναγομένης 143, Grizal Enterprises Limited, εταιρείας στην οποία είχε συμφέρον. Στις 14/12/2021 η Enyo ζήτησε συγκατάθεση για πληρωμή €44.358,46 από την Εναγομένη 143, Grizal Enterprises Limited για υπηρεσίες προς 37 εταιρείες, η οποία δόθηκε στις 17/12/2021. Στις 24/10/2022 ζήτησε συγκατάθεση για περαιτέρω πληρωμή €144.189,68 από την ίδια εταιρεία για υπηρεσίες προς 62 εταιρείες, η οποία δόθηκε στις 27/10/2022.
Ο ενόρκως δηλών ανέφερε ότι, μέχρι τις αρχές του 2024, είχαν συσσωρευθεί σημαντικές ανεξόφλητες αμοιβές προς την Ενάγουσα/Αιτήτρια και άλλους παρόχους εταιρικών υπηρεσιών. Τον Φεβρουάριο του 2024, ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, ζήτησε τη συνδρομή της Ενάγουσας/Αιτήτριας για τη διευθέτηση της ετοιμασίας εκθέσεων ελεγχόμενων αλλοδαπών εταιρειών («CFC») και συναφών οικονομικών πληροφοριών, σύμφωνα με την ουκρανική νομοθεσία, για εταιρείες στις οποίες είχε συμφέροντα.
Η Ενάγουσα/Αιτήτρια απευθύνθηκε στους σχετικούς παρόχους για εκτιμήσεις του κόστους ετοιμασίας των απαιτούμενων πληροφοριών. Οι πάροχοι προσδιόρισαν παράλληλα τις ήδη ανεξόφλητες αμοιβές τους, ενώ η Ενάγουσα/Αιτήτρια υπολόγισε αντιστοίχως τις δικές της εκκρεμείς αμοιβές και το κόστος των πρόσθετων εργασιών. Στις 09/02/2024 παρουσίασε στον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση στοιχεία για την εργασία, το αναμενόμενο κόστος και τις υφιστάμενες οφειλές προς τους παρόχους. Την παρουσίαση, τις μεταγενέστερες οδηγίες και τους σχετικούς πίνακες και σημειώσεις επισύναψε, σε δέσμη, ως Τεκμήριο AD5.
Περαιτέρω, ανέφερε ότι στις 27/02/2024 ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση εξέδωσε επτά γραπτές οδηγίες προς τους σχετικούς παρόχους, με κοινοποίηση στην Ενάγουσα/Αιτήτρια. Με αυτές εξουσιοδοτούσε την τελευταία να συλλέξει και να συγκεντρώσει πληροφορίες, να ετοιμάσει ή να διευθετήσει την ετοιμασία διαχειριστικών λογαριασμών και να διαβιβάσει το υλικό σε παρόχους υπηρεσιών, ελεγκτές και Ουκρανούς φορολογικούς ειδικούς για την ετοιμασία των εκθέσεων. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, κάθε οδηγία περιείχε επίσης την άνευ όρων δέσμευση και εγγύηση του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση για την πληρωμή του κόστους υπηρεσιών και των εξόδων του αντίστοιχου παρόχου και της Ενάγουσας/Αιτήτριας για την έγκαιρη και πλήρη ετοιμασία των προσδιοριζόμενων πληροφοριών.
Ο ενόρκως δηλών ανέφερε ότι η Ενάγουσα/Αιτήτρια επικαλείται τις οδηγίες αυτές ως άμεση προσωπική δέσμευση του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση για τις υπηρεσίες που προσδιορίζουν και ως έγγραφη αναγνώριση του ως πραγματικού δικαιούχου ότι οι αμοιβές των εταιρειών στις οποίες είχε συμφέροντα αποτελούσαν δική του ευθύνη. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι το λεκτικό των οδηγιών δεν απαριθμούσε κάθε παλαιό τιμολόγιο.
Επειδή οι πάροχοι απαιτούσαν και την εξόφληση υφιστάμενων υποχρεώσεων, ενώ πολλές από τις εταιρείες αφορούσαν συμφέροντα του Εναγομένου 1 ΙΚ, η Ενάγουσα/Αιτήτρια έθεσε και σε αυτόν το ζήτημα της χρηματοδότησής τους. Ετοιμάστηκαν σχετικά σημειώματα και πίνακες στις 28/03/2024, 03/04/2024 και 05/04/2024. Όπως ανέφερε, το σημείωμα της 05/04/2024 κατέγραφε συνολικές οφειλές €1.575.337 για 331 εταιρείες, από τις οποίες περίπου €1.073.748 κατανεμήθηκαν στο αναλογούν μερίδιο του Εναγομένου 1 ΙΚ. Στην κατανομή αυτή περιλαμβάνονταν €429.373 που αφορούσαν την Ενάγουσα/Αιτήτρια. Διευκρίνισε ότι επρόκειτο για ποσά που είχαν καταγραφεί τότε και δεν παρουσιάζονταν ως το σημερινό υπόλοιπο της απαίτησής της.
Ο ενόρκως δηλών ανέφερε ότι η Helenium Limited ήταν κυπριακή εταιρεία, της οποίας πραγματικός δικαιούχος ήταν ο Εναγόμενος 1 ΙΚ μέσω της Klopitaro Ventures Limited. Η Helenium ήταν ιδιοκτήτρια αεροσκάφους Bombardier Global 5000. Προς υποστήριξη αυτής του της θέσης, παρουσίασε τη δέσμη εγγράφων Τεκμήριο AD6.
Ανέφερε ότι, με υπογεγραμμένη οδηγία από τον Εναγόμενο 1 ΙΚ πραγματικό δικαιούχο ημερομηνίας 18/04/2024, ο τελευταίος ενέκρινε την πώληση του αεροσκάφους έναντι US$16.600.000 και τη διάθεση μέρους του τιμήματος για αμοιβές παρόχων εταιρικών υπηρεσιών που αφορούσαν άλλες εταιρείες στις οποίες είχε συμφέροντα, δαπάνες σχετικές με την εργασία CFC και διάφορες νομικές και επαγγελματικές αμοιβές. Η συμφωνία πώλησης υπογράφηκε στις 19/04/2024 μεταξύ της Helenium και της Airfleet Resources, Ltd, με την Insured Aircraft Title Service να ενεργεί ως μεσεγγυούχος. Τα έγγραφα της συναλλαγής προϋπέθεταν την απαιτούμενη συγκατάθεση της Τράπεζας ή άδεια του αγγλικού Δικαστηρίου.
Περαιτέρω, ανέφερε ότι, με αλληλογραφία της τον Μάιο του 2024, η Fieldfisher διαβίβασε στους δικηγόρους της Τράπεζας τις προτεινόμενες οδηγίες πληρωμής και πίνακες που προσδιόριζαν τις εταιρείες, τα τιμολόγια και τους αντίστοιχους παρόχους. Στην επιστολή της ημερομηνίας 21/05/2024 καταγραφόταν ότι ο Εναγόμενος 1 ΙΚ είχε συμφωνήσει με τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, υπό την προϋπόθεση της συγκατάθεσης της Τράπεζας, να διευθετήσει την εξόφληση από τη Helenium ανεξόφλητων αμοιβών παρόχων για εταιρείες στις οποίες είχαν συμφέροντα και οι δύο. Στις 30/05/2024 το αγγλικό Δικαστήριο εξέδωσε εκ συμφώνου διάταγμα, επιτρέποντας στον Εναγόμενο 1 ΙΚ να μεριμνήσει για την ολοκλήρωση της πώλησης και τη διάθεση μέρους του τιμήματος για τις αμοιβές, δαπάνες και έξοδα που προσδιορίζονταν στη συνημμένη στο διάταγμα οδηγία πληρωμής.
Επειδή ο μεσεγγυούχος δεν μπορούσε να πραγματοποιήσει απευθείας όλες τις προβλεπόμενες πληρωμές, οι διευθετήσεις αναθεωρήθηκαν. Με οδηγίες ημερομηνίας 03/06/2024 και 25/06/2024 προβλέφθηκε η πραγματοποίηση ορισμένων πληρωμών μέσω λογαριασμού χρημάτων πελατών της SAE Legal PLLC. Η Hogan Lovells επιβεβαίωσε τη συγκατάθεση της Τράπεζας στις αναθεωρημένες διευθετήσεις στις 15/07/2024.
Η πώληση ολοκληρώθηκε στις αρχές Αυγούστου του 2024. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, η κατάσταση ολοκλήρωσης κατέγραφε συνολικά κεφάλαια US$16.579.515 και περιλάμβανε πληρωμή US$991.511,05 προς την Ενάγουσα/Αιτήτρια. Διευκρίνισε ότι το προϊόν της πώλησης ανήκε στη Helenium, η οποία κατά την έκδοση των οδηγιών εκταμίευσης ενεργούσε μέσω του διευθυντή της. Υποστήριξε ότι η συναλλαγή αποτελούσε παράδειγμα χρήσης του προϊόντος πώλησης περιουσιακού στοιχείου μίας εταιρείας, με τις απαιτούμενες συγκαταθέσεις, για την εξόφληση αμοιβών που αφορούσαν άλλες εταιρείες.
Ο ενόρκως δηλών ανέφερε ότι η Εναγομένη 42, Brazaline Limited ήταν κυπριακή εταιρεία, στην οποία ο Εναγόμενος 1 ΙΚ και ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, κατείχαν έκαστος πραγματικό συμφέρον 50%. Η εταιρεία ήταν ιδιοκτήτρια επτά αεροσκαφών, τα οποία είχαν καθηλωθεί στην Ουκρανία λόγω του πολέμου. Τα έγγραφα και την αλληλογραφία σχετικά με την προτεινόμενη πώλησή τους τα επισύναψε σε δέσμη ως Τεκμήριο AD7.
Ανέφερε ότι, δυνάμει συμφωνίας ημερομηνίας 21/10/2024, η οποία υπογράφηκε περί την 24/10/2024, η Εναγομένη 42, Brazaline Limited συμφώνησε να πωλήσει τα αεροσκάφη στην Adriyatik Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi έναντι US$40.000.000. Η συναλλαγή προέβλεπε διευθέτηση μεσεγγύησης και προϋπέθετε την απαιτούμενη συγκατάθεση ή άδεια βάσει του Διατάγματος Παγκόσμιας Παγοποίησης Περιουσιακών Στοιχείων του αγγλικού Δικαστηρίου.
Στις 21/11/2024 οι Εναγόμενοι 1 ΙΚ και 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση υπέγραψαν οδηγίες ως πραγματικοί δικαιούχοι, εγκρίνοντας την προτεινόμενη κατανομή του προϊόντος της πώλησης, περιλαμβανομένης της εξόφλησης υφιστάμενων αμοιβών παρόχων εταιρικών υπηρεσιών και της προκαταβολής ορισμένων αμοιβών για το 2025. Οι οδηγίες κατέγραφαν υφιστάμενες οφειλές προς παρόχους ύψους €1.976.329, κατανεμημένες στο μερίδιο του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, και €2.233.878, κατανεμημένες στο μερίδιο του Εναγομένου 1 ΙΚ, πέραν των προτεινόμενων προκαταβολών. Ο μάρτυρας υποστήριξε ότι, υπογράφοντας τις οδηγίες, ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση αναγνώρισε εγγράφως ότι του αναλογούσαν οι συγκεκριμένες αμοιβές για εταιρείες στις οποίες είχε συμφέροντα. Το σχέδιο οδηγιών πληρωμής προς τον μεσεγγυούχο περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, US$4.457.873,80 προς την Ενάγουσα/Αιτήτρια, US$13.122.756,52 προς τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση προσωπικά και US$17.144.817,02 προς τον λογαριασμό χρημάτων πελατών της SAE Legal PLLC.
Περαιτέρω, ανέφερε ότι η επιστολή της Fieldfisher ημερομηνίας 25/11/2024 εξηγούσε την κατανομή που είχαν συμφωνήσει οι Εναγόμενοι 1 ΙΚ και 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση. Κατά βάση, καθένας θα αναλάμβανε τις αμοιβές εταιρειών που ανήκαν στον ίδιο και όχι στον άλλο, ενώ οι αμοιβές εταιρειών στις οποίες είχαν συμφέροντα και οι δύο θα κατανέμονταν εξίσου. Η επιστολή αφορούσε και άλλες κατηγορίες αμοιβών και συνοδευόταν από αναλυτικούς πίνακες εταιρειών και τιμολογίων. Ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι οι πίνακες περιλάμβαναν οφειλές σχετικές με την παρούσα διαδικασία, αλλά και ποσά προς άλλους παρόχους και προτεινόμενες προκαταβολές. Συνεπώς, τα ιστορικά αυτά ποσά δεν προβάλλονταν ως αποτύπωση του σημερινού υπολοίπου προς την Ενάγουσα/Αιτήτρια.
Η Τράπεζα δεν έδωσε την απαιτούμενη συγκατάθεση, ενώ οι αιτήσεις για άδεια ολοκλήρωσης της πώλησης απορρίφθηκαν από το αγγλικό Δικαστήριο στις 04/12/2024 και 07/02/2025. Κατά τον μάρτυρα, οι απορρίψεις αφορούσαν την προτεινόμενη πώληση, περιλαμβανομένων ζητημάτων εκτίμησης και προώθησής της στην αγορά, και δεν καθόριζαν το δικαίωμα της Ενάγουσας/Αιτήτριας να ανακτήσει τις αμοιβές της στην παρούσα αγωγή. Η πώληση δεν ολοκληρώθηκε και, αν και υπογράφηκαν οι οδηγίες των πραγματικών δικαιούχων, τα σχέδια οδηγιών πληρωμής δεν υπογράφηκαν και δεν εισπράχθηκε ούτε διανεμήθηκε προϊόν πώλησης βάσει αυτών. Διέκρινε, ως εκ τούτου, τη συναλλαγή αυτή από την προαναφερθείσα ολοκληρωθείσα πώληση της Helenium.
Συνοψίζοντας τις περιγραφόμενες διευθετήσεις, ανέφερε ότι οι εταιρικές αμοιβές χρηματοδοτούνταν, όπου ήταν δυνατόν, από τις ίδιες τις οφειλέτριες εταιρείες, προσωπικά από τους Εναγομένους 1 ΙΚ ή 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση ή από άλλες εταιρείες που αυτοί υποδείκνυαν και διέθεταν κεφάλαια. Τόνισε ότι οι πληρωμές που είχαν ήδη εισπραχθεί, περιλαμβανομένων εκείνων από τη συναλλαγή Helenium, έπρεπε να συνυπολογιστούν για τον καθορισμό του ανεξόφλητου υπολοίπου της Ενάγουσας/Αιτήτριας και ότι τα ιστορικά ποσά δεν προορίζονταν να οδηγήσουν σε εκ νέου διεκδίκηση ήδη καταβληθέντων ποσών. Για τα ποσά που απαιτούνταν πλέον από τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση παρέπεμψε στην ένορκη δήλωση του εκκαθαριστή, Κωνσταντίνου Ιωάννου.
Ο ενόρκως δηλών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, ανέφερε ότι μετά που η Ενάγουσα/Αιτήτρια τέθηκε σε εκούσια εκκαθάριση στις 02/10/2025, ο ίδιος και ο Κωνσταντίνος Γεωργίου είναι οι από κοινού εκκαθαριστές της.
Ο ενόρκως δηλών διευκρίνισε ότι οι εκκαθαριστές δεν συμμετείχαν στις δραστηριότητες της Ενάγουσας/Αιτήτριας πριν από την εκκαθάριση. Ανέφερε ότι, εκτός όπου προσδιόριζε διαφορετικά, τα γεγονότα της δήλωσής του ήταν εν γνώσει του ή προέρχονταν από τα βιβλία και αρχεία της Ενάγουσας/Αιτήτριας, τα προσκομιζόμενα έγγραφα και την αλληλογραφία των εκκαθαριστών. Όπου βασιζόταν σε πληροφορίες τρίτων, προσδιόριζε την πηγή τους, δηλώνοντας ότι οι πληροφορίες αυτές ήταν αληθείς εξ όσων καλύτερα γνώριζε και πίστευε.
Για θέματα της προσωπικής γνώσης του Artem Dolmatov, πρώην μοναδικού διευθυντή της Ενάγουσας/Αιτήτριας, παρέπεμψε στην ένορκη δήλωσή του, οι ισχυρισμοί της οποίας έχουν συνοψιστεί ανωτέρω.
Ο ενόρκως δηλών ανέφερε ότι η Ενάγουσα/Αιτήτρια καταχώρισε την παρούσα αγωγή στις 15/10/2026 κατά του Εναγομένου 1 ΙΚ, του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, και άλλων εταιρειών, περιλαμβανομένης της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση. Αντίγραφο του Εντύπου Απαίτησης το επισύναψε ως Τεκμήριο C12. Ανέφερε ότι οι απαιτήσεις απορρέουν από εταιρικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες που παρείχε η Ενάγουσα/Αιτήτρια στους Εναγομένους 1 ΙΚ και 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση και σε εταιρείες στις οποίες είχαν συμφέροντα, καθώς και από τις διευθετήσεις πληρωμής των υπηρεσιών αυτών, όπως περιγράφονται από τον Artem Dolmatov στην προαναφερθείσα ένορκη δήλωση του. Προσδιόρισε το συνολικό απαιτούμενο ποσό κατά των Εναγομένων 1 ΙΚ και 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση σε €2.390.699,99, παραπέμποντας στη δήλωση αξίας και στα παραρτήματα του Εντύπου Απαίτησης.
Ως προς την απαίτηση κατά του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, ανέφερε ότι αυτή στηριζόταν ιδίως στα αιτήματα που υπέβαλε η Enyo Law LLP κατά τα έτη 2019─2023 για εξασφάλιση της συγκατάθεσης της Τράπεζας προς καταβολή αμοιβών της Ενάγουσας/Αιτήτριας από τον ίδιο ή για λογαριασμό του. Επικαλέστηκε επίσης τις επτά γραπτές οδηγίες του ημερομηνίας 27/02/2024, οι οποίες, κατά τον μάρτυρα, περιείχαν άνευ όρων δέσμευση και εγγύηση πληρωμής του κόστους της Ενάγουσας/Αιτήτριας και των σχετικών παρόχων για τις προσδιοριζόμενες εργασίες. Τέλος, παρέπεμψε στην οδηγία πραγματικού δικαιούχου που υπέγραψε ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση στις 21/11/2024, στην οποία καταγραφόταν υφιστάμενη οφειλή προς παρόχους υπηρεσιών ύψους €1.976.329, κατανεμημένη στο μερίδιό του κατά τον χρόνο εκείνο.
Ο ενόρκως δηλών ανέφερε ότι η Εναγομένη 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση, ενάγεται βάσει του Παραρτήματος Β του Εντύπου Απαίτησης, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, και τις υπόλοιπες εταιρείες του ίδιου Παραρτήματος. Κατά τη θέση της Ενάγουσας/Αιτήτριας, ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση προσωπικά και οι εταιρείες που του ανήκουν αποκλειστικά ή εν μέρει, περιλαμβανομένης της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση, ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον για τα χρέη του ιδίου και των εταιρειών αυτών.
Η Νομική Πτυχή.
Στην προπαρατεθείσα νομική βάση της υπό κρίση Αίτησης περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, και το Άρθρο 32(1) του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960, Νόμος 14/1960, το οποίο συνιστά τη διάταξη ουσιαστικού δικαίου στην οποία η Ενάγουσα/Αιτήτρια στηρίζει το αίτημά της για έκδοση των προαναφερόμενων ενδιάμεσων προσωρινών διαταγμάτων.
Το Δικαστήριο, με βάση το Άρθρο 32(1) του Νόμου 14/1960, κατά την άσκηση της πολιτικής του δικαιοδοσίας, έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια στην έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος (απαγορευτικό, ή προστακτικό), «εάν το κρίνει δίκαιο ή πρόσφορο υπό τις περιστάσεις».
Σύμφωνα με την επιφύλαξη του Άρθρου 32(1) του Νόμου 14/1960, το Δικαστήριο, προτού εκδώσει ενδιάμεσο διάταγμα, πρέπει να διαπιστώσει ότι συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις:
(α) υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση,
(β) υπάρχει πιθανότητα ο ενάγων να δικαιούται θεραπεία, και
(γ) θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, εάν δεν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα.
Πρόκειται για τρία ειδικά κριτήρια για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος, τα οποία πρέπει να ικανοποιούνται σωρευτικά. Εάν δεν πληρούνται όλα, δεν μπορεί να εκδοθεί ενδιάμεσο διάταγμα.
Τα κριτήρια αυτά, αφορούν το πρώτο στάδιο της εξέτασης από το Δικαστήριο. Αφού το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι συντρέχουν οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις, προχωρεί στο δεύτερο στάδιο, το οποίο αφορά την εκτίμηση του κατά πόσο η έκδοση του διατάγματος είναι δίκαιη και πρόσφορη υπό τις περιστάσεις.
Σύμφωνα με το Άρθρο 31 του Νόμου 14/1960, η άσκηση της πολιτικής δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, στην οποία αναφέρεται το Άρθρο 32(1) του ίδιου Νόμου, πρέπει να στηρίζεται επί του Νόμου ή των αρχών της επιείκειας. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα των Γ. Ερωτοκρίτου και μ. Π. Αρτέμη, Διατάγματα, στη σελίδα 55:
«Η άσκηση της πολιτικής δικαιοδοσίας του δικαστηρίου προσδιορίζεται στο Άρθρο 31 του ιδίου Νόμου, το οποίο προβλέπει για την παροχή θεραπείας σε σχέση με οποιαδήποτε αξίωση η οποία στηρίζεται στο νόμο ή στις αρχές της επιείκειας. Με την αναφορά αυτή, στην ουσία εισάγεται η γενική προϋπόθεση ότι το δικαίωμα το οποίο επικαλείται ο ενάγων θα πρέπει να είναι αναγνωρισμένο είτε από το νόμο (legal right) είτε από το δίκαιο της επιείκειας (equitable right). Θα πρέπει δηλαδή ο ενάγων να ικανοποιήσει ότι έχει αγώγιμο δικαίωμα εναντίον του εναγόμενου».
Και τονίζεται στη συνέχεια:
«Γι’ αυτό και το Δικαστήριο θα πρέπει να βεβαιώνεται ότι υπάρχει αγώγιμο δικαίωμα αναγνωρισμένο από το νόμο ή τις αρχές της επιείκειας, προτού παραχωρήσει τη θεραπεία του απαγορευτικού διατάγματος. Στην περίπτωση παρεμπίπτοντος διατάγματος, το Δικαστήριο παραχωρεί τη συγκεκριμένη θεραπεία ακόμη και χωρίς πλήρη δίκη. Όμως ο ενάγων, ως αιτητής, θα αποτύχει αν δεν πείσει ότι έχει αγώγιμο δικαίωμα».
Γίνεται, μεταξύ άλλων, παραπομπή προς υποστήριξη στην απόφαση του Νικολάτου Δ. στην υπόθεση Re Zhigachov, (2013) 1 ΑΑΔ 133, στην οποία αναφέρθηκε ότι:
«Είναι θεμελιωμένο ότι αίτηση για παρεμπίπτον διάταγμα υποβάλλεται στα πλαίσια ύπαρξης αγώγιμου δικαιώματος το οποίο δίνει δικαίωμα στον αιτητή σε ουσιαστική θεραπεία».
Και τονίστηκε, με αναφορά στην απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην υπόθεση Fourie v. Le Roux, [2007] 1 W.L.R. 320, ότι το δικαίωμα σε παρεμπίπτον διάταγμα δεν συνιστά από μόνο του αγώγιμο δικαίωμα, δεν υφίσταται αυτοτελώς, αλλά εξαρτάται από την ύπαρξη ήδη υπάρχοντος αγώγιμου δικαιώματος και είναι επικουρικό και παρεμφερές προς το ήδη υπάρχον αγώγιμο δικαίωμα.
Όπως προκύπτει από τα αναφερόμενα στο σύγγραμμα των Γ. Ερωτοκρίτου και μ. Π. Αρτέμη, Διατάγματα, στη σελίδα 101, η ύπαρξη αγώγιμου δικαιώματος, αναγνωρισμένου από τον Νόμο ή τις αρχές της επιείκειας, ως προϋπόθεση για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος, είναι άρρηκτα συνυφασμένη με το ευρύτερο ζήτημα της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου. Ως ζήτημα που αφορά τη νομική πτυχή της υπόθεσης, εξετάζεται στο πλαίσιο της πρώτης προϋπόθεσης που πρέπει να ικανοποιείται με βάση το Άρθρο 32(1) του Νόμου 14/1960, δηλαδή της ύπαρξης σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση. Η προϋπόθεση αυτή, όπως έχει ερμηνευθεί, συνδέεται με την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης στη βάση της δύναμης των δικογράφων ─υπό την ευρεία έννοια του όρου, που περιλαμβάνει και τις ένορκες δηλώσεις οι οποίες αποτελούν το υπόβαθρο για την αίτηση έκδοσης ενδιάμεσου διατάγματος─ καθώς και στα όσα αντικειμενικά προκύπτουν από αυτά (βλ. Resola (Cyprus) Ltd v. Χρίστου, (1998) 1(Β) Α.Α.Δ. 598).
Σχετικά με τα πιο πάνω, στο σύγγραμμα των Γ. Ερωτοκρίτου και Μ. Π. Αρτέμη, Διατάγματα, στη σελίδα 123 διατυπώνονται τα εξής:
«Το πρώτο ζήτημα στο οποίο το Δικαστήριο θα στρέψει την προσοχή του είναι αναφορικά με τη νομική πτυχή της υπόθεσης. Αναμένεται να εξετάσει κατά πόσο ο ενάγων έδειξε ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα για εκδίκαση. Στα πλαίσια της εξέτασης του θα ερευνήσει το αγώγιμο δικαίωμα του ενάγοντα. Θα πρέπει να βεβαιωθεί ότι το κατ’ ισχυρισμό αγώγιμο δικαίωμα του δεν είναι ‘επιπόλαιο και ενοχλητικό’ και ότι θα μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση τη νομιμότητα των πράξεων του εναγόμενου. Σύμφωνα με τη νομολογία δεν είναι επιτρεπτή η εισαγωγή αιτίας αγωγής ανύπαρκτης κατά τον χρόνο της καταχώρισης της αγωγής, εκτός και αν εμπίπτει στην κατηγορία διαταγμάτων Quia Timet».
Το κριτήριο είναι να πεισθεί το Δικαστήριο ότι υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις υπέρ της ύπαρξης αγώγιμου δικαιώματος του ενάγοντος, και όχι να αποδειχθεί πλήρως το δικαίωμα αυτό. Ωστόσο, η απλή προβολή του ισχυρισμού δεν αρκεί· πρέπει να παρουσιάζονται στοιχεία που να τον δικαιολογούν, τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως.
Όπως συναφώς αναφέρεται και στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Mints κ.α. ν. Shishkin, Πολιτική Έφεση Αρ. Ε69/2020, 10/01/2024:
«(…) για εκπλήρωση της πρώτης προϋπόθεσης απαιτείται απλώς η δικογραφημένη ανάδειξη σοβαρού ζητήματος για εκδίκαση. Αποτυγχάνουν της πρώτης προϋπόθεσης, αγωγές στηριζόμενες σε βάσεις άγνωστες στον Νόμο και ή τη Νομολογία όπου η συνέχιση τους θα απολήξει να είναι ανούσια και ενοχλητική (frivolous and vexatious), αλλά και απαιτήσεις όπου επιδιώκεται η απόδοση θεραπείας παράλογης ή απαράδεκτης.».
Σε ό,τι αφορά τη δεύτερη προϋπόθεση του Άρθρου 32(1) του Νόμου 14/1960, απαιτείται η κατάδειξη μιας ορατής πιθανότητας, μιας προοπτικής επιτυχίας της αγωγής. Το βάρος απόδειξης δεν είναι ιδιαίτερα υψηλό και σε κάθε περίπτωση υπολείπεται ακόμα και του ισοζυγίου των πιθανοτήτων (βλ. Odysseos ν. Pieris Estates a.o., (1982) 1 C.L.R. 557).
Συναφώς, ως προς την εξέταση του κατά πόσο πληρείται η προϋπόθεση ότι υπάρχει πιθανότητα ο ενάγων να δικαιούται θεραπεία, στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Κυριακού, κ.α. ν. Κυριακού, Πολιτική Έφεση Αρ. Ε301/2016, 26/09/2017, ECLI:CY:AD:2017:D317 αναφέρθηκαν τα εξής:
«Έχει κατ’ επανάληψη λεχθεί ότι το Δικαστήριο, στο στάδιο αυτό, δεν υπεισέρχεται σε αξιολόγηση και ευρήματα επί της ουσίας. Είναι, όμως, εξίσου ορθό ότι οφείλει, παρά ταύτα, να προβεί σε κάποια αξιολόγηση της αποδεικτικής δύναμης της υπόθεσης του διαδίκου που ζητά ενδιάμεση θεραπεία, και αυτή είναι η έννοια της δεύτερης προϋπόθεσης του άρθρου 32, με τον τρόπο που εξηγήθηκε στην υπόθεση Οδυσσέως ν. Pieris Estates Ltd (1982) 1 CLR 557. Σ’ αυτά τα πλαίσια και για τους περιορισμένους σκοπούς της διαδικασίας, που συνίστανται στη διαπίστωση του κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32, όπως ελέχθη στην υπόθεση Σεβαστού ν. Σεβαστού (2002) 1 Α.Α.Δ. 1980 και υιοθετήθηκε πρόσφατα στην υπόθεση Λόρδου ν. Σιακόλα, Πολιτική Έφεση Αρ. Ε143/2015, 23.3.2017, ECLI:CY:AD:2017:A102, ECLI:CY:AD:2017:A102: “κάποια πρωταρχική, έστω, αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι αναγκαία για να μπορεί το Δικαστήριο να συνεκτιμήσει την αποδεικτική δύναμη της κάθε πλευράς, έστω και στην περιορισμένη σφαίρα εξέτασης στο παρόν στάδιο.”».
Για το ίδιο θέμα, στο σύγγραμμα των Γ. Ερωτοκρίτου και Μ. Π. Αρτέμη, Διατάγματα, στη σελίδα 128, αναφέρεται επίσης:
«Εκείνο που προκύπτει από την καθοδήγηση στην Odysseos είναι ότι ούτε εδώ το επίπεδο είναι πολύ ψηλό, γιατί δεν αναμένεται από το Δικαστήριο να προβεί σε ενδελεχή εξέταση της μαρτυρίας με σκοπό να αποφασίσει επί αμφισβητούμενων γεγονότων. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η προβολή και μόνο ενός ισχυρισμού θα θεωρηθεί αρκετή (Reckendorfer ν. Reckendorfer, (2004) 1 Α.Α.Δ. 1132). Η διακρίβωση της πιθανότητα επιτυχίας γίνεται με βάση την προσκομισθείσα μαρτυρία. Για αυτό και είναι επάναγκες όπως η μαρτυρία πρέπει να αναφέρεται με ακρίβεια στα γεγονότα από τα οποία καταδεικνύεται η ύπαρξη πιθανότητας. Στην ένορκη δήλωση πρέπει να αποφεύγονται οι γενικότητες (Κυτάλα κ.α. ν. Χρύσανθου κ.α., (1996) 1 Α.Α.Δ. 253, Lawford Limited κ.α. ν. Κώστα Χατζηγαβριήλ κ.α., (2004) 1 ΑΑΔ 818). Το Δικαστήριο από τα ενώπιον του στοιχεία, μπορεί να σχηματίσει την άποψη ότι υπάρχουν πιθανότητες επιτυχίας. Μπορεί όμως να έχει αμφιβολίες λόγω των αμφισβητούμενων γεγονότων και ενδεχομένως λόγω των περίπλοκων νομικών ζητημάτων τα οποία δεν αποφασίζει σε αυτό το στάδιο (…)».
Στην προκείμενη περίπτωση, με δεδομένο ότι από τη δικογραφημένη αναφορά στο Έντυπο Απαίτησης, ως προς τη βάση των επιδιωκόμενων αξιώσεων, ότι «Η φύση της υπόθεσης πηγάζει δυνάμει συμφωνίας παροχής υπηρεσιών και/ή δυνάμει τιμολογίων και/ή χρεοπιστωτικού και/ή παραδεδεγμένου λογαριασμού και/ή υπολοίπου λογαριασμού και/ή κατάστασης λογαριασμού και/ή προσφερθεισών υπηρεσιών και/ή δυνάμει συμφωνίας εγγύησης και/ή κάλυψης και/ή αποζημίωσης», αναδεικνύεται σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση, το Δικαστήριο στρέφει την προσοχή του στην εξέταση της πλήρωσης της δεύτερης πιο πάνω αναφερόμενης προϋπόθεσης, ήτοι στη διακρίβωση της πιθανότητας επιτυχίας της Απαίτησης της Ενάγουσας/Αιτήτριας, στη βάση των προαναφερόμενων αρχών δικαίου.
Σε ό,τι αφορά την εξέταση της αποδεικτικής δύναμης της υπόθεσης της Ενάγουσας/Αιτήτριας, η οποία με την υπό κρίση Αίτηση επιδιώκει την έκδοση των πιο πάνω αναφερόμενων ενδιάμεσων προσωρινών διαταγμάτων, καθίσταται αναγκαία η παράθεση των πιο κάτω αρχών δικαίου, όπως προκύπτουν από τη νομολογία, οι οποίες κρίνονται σχετικές με την εξέταση που ακολουθεί. Συναφώς, παρατίθεται και η θέση του συνηγόρου της Ενάγουσας/Αιτήτριας η οποία ενθυλακώνεται στην κάτωθι τοποθέτηση του:
«Από τη στιγμή που υπάρχει ένα practice το οποίο σου δίδει την εντύπωση επί χρόνια ότι οποιαδήποτε από αυτές τις εταιρείες όταν έχει κεφάλαια θα πληρώνει τις υπηρεσίες που παρέχεις σε όλες τις εταιρείες και φυσικά πρόσωπα, είναι implied guarantee ότι θα πληρώνονται τα fees σου από οποιαδήποτε έχει κεφάλαια και αυτό διεκδικούμε σήμερα. Δηλαδή μετά από μία δεκαετία που πλερώνουμουν ανά πάσα στιγμή από οποιαδήποτε εταιρεία, ξαφνικά θα έρτουν να μου πουν «ξέρεις, η κάθε εταιρεία πληρώνει τα δικά της.».
Στην υπόθεση Adams a.o. v. Cape Industries plc a.a., [1991] 1 All ER 929, το Court of Appeal της Αγγλίας και Ουαλίας εξέτασε εκτενώς το ζήτημα κατά πόσον εταιρείες που ανήκουν στον ίδιο όμιλο και λειτουργούν ως ενιαία οικονομική και επιχειρηματική μονάδα δύνανται, για σκοπούς δικαίου, να αντιμετωπιστούν ως ένα νομικό πρόσωπο, παραμεριζομένης της ξεχωριστής νομικής προσωπικότητας κάθε μίας από αυτές. Το ζήτημα ανέκυψε στο πλαίσιο της εξέτασης του κατά πόσον η επιχειρηματική παρουσία και δραστηριότητα θυγατρικών ή συνδεδεμένων εταιρειών στις Ηνωμένες Πολιτείες μπορούσε να αποδοθεί στη μητρική εταιρεία Cape Industries plc, ώστε να θεμελιωθεί η υπαγωγή της τελευταίας στη δικαιοδοσία των αμερικανικών Δικαστηρίων.
Το Δικαστήριο έθεσε ως αφετηρία της ανάλυσής του τη θεμελιώδη αρχή ότι κάθε εταιρεία ενός ομίλου αποτελεί αυτοτελές νομικό πρόσωπο, με δικά της δικαιώματα και υποχρεώσεις. Παραπέμποντας στην απόφαση The Albazero, [1977] AC 774, επαναβεβαίωσε ότι δεν υφίσταται γενική αρχή δικαίου σύμφωνα με την οποία όλες οι εταιρείες ενός ομίλου πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μία οντότητα. Η αρχή της ξεχωριστής νομικής προσωπικότητας, όπως καθιερώθηκε στην Salomon v A Salomon & Co Ltd, [1897] AC 22, εξακολουθεί να διέπει τις σχέσεις μεταξύ μητρικών και θυγατρικών εταιρειών, ανεξαρτήτως της οικονομικής τους διασύνδεσης ή του βαθμού ελέγχου που ασκεί η μητρική εταιρεία.
Οι εφεσείοντες στην εν λόγω υπόθεση δεν αμφισβήτησαν ότι οι εταιρείες Cape, Capasco, North American Asbestos Corporation (NAAC) και Continental Productions Corporation (CPC) αποτελούσαν, από νομικής απόψεως, ξεχωριστές νομικές οντότητες. Ούτε υποστήριξαν ότι η ύπαρξη και μόνο σχέσης μητρικής και θυγατρικής εταιρείας αρκούσε για να θεωρηθεί η Cape παρούσα στη Πολιτεία του Ιλινόι. Η εισήγησή τους ήταν ότι, υπό τις κατάλληλες περιστάσεις, το Δικαστήριο δύναται να παραμερίσει τη νομική διάκριση μεταξύ εταιρειών ενός ομίλου και να τις αντιμετωπίσει ως ενιαία οικονομική μονάδα, ιδίως όταν η προσήλωση στη ξεχωριστή νομική προσωπικότητα θα οδηγούσε σε αποτέλεσμα αντίθετο προς τη δικαιοσύνη και την εμπορική πραγματικότητα.
Προς υποστήριξη της θέσης αυτής, οι εφεσείοντες επικαλέστηκαν σειρά αποφάσεων. Υποστήριξαν ότι από τις αποφάσεις αυτές αναδυόταν μία ευρύτερη αρχή, σύμφωνα με την οποία οι νομικές τεχνικότητες που απορρέουν από την εταιρική ξεχωριστή νομική προσωπικότητα δεν πρέπει να υπερισχύουν της εμπορικής πραγματικότητας, όταν η εφαρμογή τους θα είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση αδικίας.
Το Court of Appeal δεν αποδέχθηκε την πιο πάνω θέση. Αφού εξέτασε τις αποφάσεις στις οποίες είχε παραπεμφθεί, διευκρίνισε ότι οι περιπτώσεις στις οποίες μητρική και θυγατρική εταιρεία αντιμετωπίστηκαν ως μία μονάδα στηρίζονταν, κατά κανόνα, στην ερμηνεία συγκεκριμένων νομοθετικών ή συμβατικών διατάξεων, οι οποίες δικαιολογούσαν την ενιαία αντιμετώπισή τους για ορισμένο σκοπό.
Απορρίπτοντας την εισήγηση ότι η αποτροπή αδικίας αποτελεί αυτοτελή λόγο παραμερισμού της εταιρικής αυτοτέλειας βάσει της αρχής της ξεχωριστής νομικής προσωπικότητας, το Court of Appeal διατύπωσε τη θέση και αποφάσισε ότι, εκτός των περιπτώσεων που εξαρτώνται από το περιεχόμενο συγκεκριμένων νομοθετικών ή συμβατικών διατάξεων, το Δικαστήριο δεν είναι ελεύθερο να παραγνωρίσει την αρχή της υπόθεσης Salomon v A Salomon & Co Ltd, [1897] AC 22 απλώς και μόνο επειδή θεωρεί ότι αυτό επιβάλλεται επειδή κρίνεται ως το δίκαιο υπό τις περιστάσεις. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε (στις σελίδες 1019─1020), «the court is not free to disregard the principle of Salomon v A Salomon & Co Ltd merely because it considers that justice so requires.».
Περαιτέρω, το Court of Appeal αναγνώρισε ότι, κατά την εξέταση του κατά πόσον μία μητρική εταιρεία είναι παρούσα σε αλλοδαπή χώρα μέσω θυγατρικής της, το Δικαστήριο όχι μόνο δικαιούται αλλά και οφείλει να διερευνήσει την πραγματική σχέση μεταξύ των δύο εταιρειών. Η διερεύνηση αυτή μπορεί να είναι ουσιώδης για να διαπιστωθεί κατά πόσον η θυγατρική ενεργούσε ως αντιπρόσωπος της μητρικής και, εάν ναι, υπό ποιους όρους. Εντούτοις, η ύπαρξη σχέσης μητρικής και θυγατρικής εταιρείας δεν δημιουργεί, αφ' εαυτής, τεκμήριο αντιπροσώπευσης ή ταύτισης των δύο εταιρειών. Η σχετική αρχή διατυπώθηκε με σαφήνεια στη σελίδα 1020: «However, there is no presumption of any such agency. There is no presumption that the subsidiary is the parent company's alter ego.».
Συναφώς, το Court of Appeal αναγνώρισε το δικαίωμα οργάνωσης των διεθνών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων ενός ομίλου εταιρειών κατά τρόπο ώστε, η δραστηριότητα που διεξάγεται σε συγκεκριμένη αλλοδαπή χώρα, να αποτελεί δραστηριότητα της θυγατρικής και όχι της ίδιας της μητρικής εταιρείας. Η επιλογή αυτή δεν καθίσταται ανεπίτρεπτη απλώς και μόνο επειδή η μητρική εταιρεία ασκεί έλεγχο επί της θυγατρικής ή αποκομίζει οικονομικό όφελος από τις δραστηριότητές της τελευταίας. Όπως διατυπώθηκε στην απόφαση (στη σελίδα 1020), «If a company chooses to arrange the affairs of its group in such a way that the business carried on in a particular foreign country is the business of its subsidiary and not its own, it is, in our judgment, entitled to do so.».
Εφαρμόζοντας τις αρχές αυτές στα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης, το Court of Appeal εξέτασε τις ειδικότερες εισηγήσεις των εφεσειόντων αναφορικά με τη λειτουργία της NAAC και τον έλεγχο που ασκούσε επί αυτής η Cape. Οι εφεσείοντες υποστήριξαν ότι η NAAC είχε συσταθεί ως μέσο διάθεσης των προϊόντων του ομίλου Cape στην αμερικανική αγορά και ότι η μεταγενέστερη εκκαθάρισή της αποσκοπούσε στην προστασία των συμφερόντων της Cape. Προέβαλαν, επίσης, ότι οι ουσιώδεις αποφάσεις επιχειρηματικής πολιτικής της NAAC λαμβάνονταν από τη μητρική εταιρεία, ότι ο έλεγχος της Cape ήταν πραγματικός και δεν εξαρτάτο από την τυπική σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου της NAAC, και ότι οι διευθυντές της τελευταίας επιτελούσαν ουσιαστικά τυπικό μόνο ρόλο, ενώ ο Dr Gaze ασκούσε τον πραγματικό έλεγχο των δραστηριοτήτων της.
Οι εφεσείοντες επικαλέστηκαν ακόμη ότι η Cape παρουσίαζε τη NAAC στους πελάτες ως το γραφείο της στις Ηνωμένες Πολιτείες, ότι η NAAC ήταν υποχρεωμένη, βάσει της πολιτικής του ομίλου, να διαβιβάζει πληροφορίες και παραγγελίες μέσω της Capasco και ότι, γενικότερα, η Cape διηύθυνε ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο τμήμα εξόρυξης και εμπορίας αμιάντου, με ελάχιστη πρακτική σημασία να αποδίδεται στις εταιρικές διακρίσεις μεταξύ των επιμέρους εταιρειών του ομίλου.
Το Court of Appeal αποδέχθηκε ορισμένες από αυτές τις θέσεις ότι όντως προκύπταν από τα γεγονότα ενώπιον του Δικαστηρίου, χωρίς όμως να υιοθετήσει το νομικό συμπέρασμα που οι εφεσείοντες επιδίωκαν να συναγάγουν. Ειδικότερα, δέχθηκε ότι η Cape μπορούσε να επιβάλλει, μέσω του ελέγχου που ασκούσε στα διοικητικά συμβούλια των εταιρειών του ομίλου, την πολιτική σύμφωνα με την οποία οι πληροφορίες και παραγγελίες προς ή από πελάτες της NAAC διαβιβάζονταν μέσω της Capasco. Αναγνώρισε, επίσης, ότι τα στοιχεία αυτά παρείχαν κάποια υποστήριξη στη θέση ότι η Cape λειτουργούσε ένα ενιαίο επιχειρηματικό τμήμα, χωρίς ιδιαίτερη προσήλωση στις εταιρικές διατυπώσεις κατά τη διεξαγωγή των εμπορικών δραστηριοτήτων του ομίλου.
Παρά ταύτα, το Δικαστήριο έδωσε ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι δεν είχε αμφισβητηθεί το εύρημα του High Court σύμφωνα με το οποίο οι εταιρικές διατυπώσεις που αντιστοιχούσαν στη ξεχωριστή νομική προσωπικότητα της NAAC είχαν τηρηθεί. Η διαπίστωση αυτή διαχώριζε την οικονομική και λειτουργική ενοποίηση του ομίλου από το διαφορετικό νομικό ζήτημα της διατήρησης της αυτοτελούς εταιρικής προσωπικότητας βάσει της αρχής της ξεχωριστής νομικής προσωπικότητας.
Αναφορικά με την έκταση του ελέγχου της Cape επί της NAAC, το Court of Appeal διευκρίνισε ότι η δυνατότητα της μητρικής εταιρείας να ασκεί γενικό έλεγχο επί της επιχειρηματικής πολιτικής της θυγατρικής αποτελεί σύνηθες και εγγενές χαρακτηριστικό της σχέσης μητρικής και θυγατρικής. Όπως αναφέρθηκε στη σελίδα 1020, «It is of the very nature of a parent company-subsidiary relationship that the parent company is in a position, if it wishes, to exercise overall control over the general policy of the subsidiary.».
Το Δικαστήριο προέβη, περαιτέρω, σε διάκριση μεταξύ του γενικού στρατηγικού και χρηματοοικονομικού ελέγχου που ασκούσε η Cape και της καθημερινής διαχείρισης της επιχειρηματικής δραστηριότητας της NAAC. Διαπίστωσε ότι, παρά το ότι η Cape καθόριζε τα γενικά όρια της επιχειρηματικής πολιτικής, επέβλεπε τις δαπάνες και επέβαλλε ορισμένες διαδικασίες ως προς τις παραγγελίες, η καθημερινή διεύθυνση της NAAC παρέμενε στον κ. Morgan. Το εύρημα του High Court ότι ο τελευταίος ασκούσε την εκτελεστική διεύθυνση της NAAC κρίθηκε δικαιολογημένο από τη μαρτυρία. Η διάκριση αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία, καθότι καταδείκνυε ότι ο έλεγχος της μητρικής εταιρείας επί της γενικής πολιτικής της θυγατρικής δεν συνεπαγόταν ότι η μητρική διεξήγαγε η ίδια την καθημερινή επιχειρηματική δραστηριότητα της τελευταίας.
Πρόσθετη σημασία αποδόθηκε στα ευρήματα του High Court, τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν κατ' έφεση, ότι ο χρηματοοικονομικός έλεγχος της Cape επί των μερισμάτων και του επιτρεπόμενου δανεισμού της NAAC δεν υπερέβαινε τον συνήθη έλεγχο που αναμένεται σε έναν όμιλο εταιρειών, καθώς και ότι οι ετήσιοι λογαριασμοί της NAAC καταρτίζονταν στη βάση ότι η επιχειρηματική της δραστηριότητα αποτελούσε δική της δραστηριότητα, χωρίς οποιαδήποτε ένδειξη ότι οι λογαριασμοί αυτοί ήταν ανακριβείς ή καταρτίζονταν επί εσφαλμένης βάσης.
Υπό το φως των περιστατικών αυτών, το Court of Appeal αναγνώρισε την ελκυστικότητα της προσέγγισης που είχε υιοθετήσει ο μ. Λόρδος Δικαστής Denning στην υπόθεση DHN Food Distributors Ltd v. Tower Hamlets London Borough, [1976] 1 WLR 852, σύμφωνα με την οποία ένας πλήρως ενοποιημένος όμιλος εταιρειών μπορούσε, υπό τις περιστάσεις εκείνης της υπόθεσης, να αντιμετωπιστεί ως ενιαία οικονομική μονάδα. Εντούτοις, αρνήθηκε να υιοθετήσει την προσέγγιση αυτή ως γενική αρχή εταιρικού δικαίου. Τόνισε ότι το Δικαστήριο δεν διαθέτει διακριτική ευχέρεια να παραμερίσει τη διάκριση μεταξύ των εταιρειών ενός ομίλου, χαρακτηρίζοντάς την ως απλή νομική τεχνικότητα. Όπως ρητά ανέφερε στη σελίδα 1021, «In our judgment, however, we have no discretion to reject the distinction between the members of the group as a technical point.».
Προς ενίσχυση της θέσης αυτής, το Court of Appeal υιοθέτησε τις παρατηρήσεις του μ. Λόρδου Δικαστή Robert Goff στην υπόθεση Bank of Tokyo Ltd v. Karoon, [1987] AC 45, σύμφωνα με τις οποίες η οικονομική ενότητα μητρικής εταιρείας και θυγατρικής δεν επιτρέπει την παραγνώριση της θεμελιώδους νομικής διάκρισης μεταξύ τους βάσει της αρχής της ξεχωριστής νομικής προσωπικότητας. Το χαρακτηριστικό απόσπασμα, το οποίο παρατίθεται στη σελίδα 1021, έχει ως εξής: «But we are concerned not with economics but with law. The distinction between the two is, in law, fundamental and cannot here be bridged.».
Το Court of Appeal εξέτασε, επίσης, την επιχειρηματολογία των εφεσειόντων αναφορικά με την CPC, η οποία είχε αντικαταστήσει τη NAAC. Οι εφεσείοντες υποστήριξαν ότι η σύσταση και χρηματοδότηση της CPC από την Cape, η ανάληψη ουσιαστικά των ίδιων λειτουργιών που προηγουμένως εκτελούσε η NAAC, οι οικονομικές συναλλαγές που πραγματοποιούσε για λογαριασμό της AMC και, κατ' επέκταση, της Cape, καθώς και οι περιορισμοί που επιβάλλονταν στα οικονομικά δικαιώματα του κ. Morgan δυνάμει της σχετικής συμφωνίας αντιπροσώπευσης, καταδείκνυαν ότι η CPC αποτελούσε στην πραγματικότητα επιχειρηματική προέκταση της Cape.
Η επιχειρηματολογία αυτή απορρίφθηκε. Το Court of Appeal έκρινε ότι οι λόγοι για τους οποίους δεν μπορούσε να γίνει δεκτή η θεωρία της ενιαίας οικονομικής μονάδας στην περίπτωση της NAAC ίσχυαν ακόμη περισσότερο στην περίπτωση της CPC, δεδομένου ότι η τελευταία δεν αποτελούσε θυγατρική της Cape, αλλά εταιρεία της οποίας οι μετοχές ανήκαν στον κ. Morgan προς ίδιο όφελος. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε στις σελίδες 1021–1022, «Our reasons for rejecting the 'single economic unit' argument in relation to NAAC apply a fortiori in relation to CPC.».
Από την απόφαση αυτή προκύπτει, συνεπώς, ότι η ύπαρξη στενών οικονομικών, διοικητικών και λειτουργικών δεσμών μεταξύ εταιρειών του ίδιου ομίλου, η άσκηση εκτεταμένου ελέγχου από τη μητρική επί της επιχειρηματικής πολιτικής των θυγατρικών, η κεντρική λήψη στρατηγικών αποφάσεων, η χρηματοοικονομική εποπτεία, η κοινή εμπορική οργάνωση και η λειτουργία των εταιρειών ως ενιαίας οικονομικής επιχείρησης δεν συνιστούν, είτε μεμονωμένα είτε απλώς λόγω της συνδρομής τους, επαρκή νομική βάση για τον παραμερισμό της χωριστής εταιρικής προσωπικότητας βάσει της αρχής της ξεχωριστής νομικής οντότητας.
Η νομική αυτοτέλεια των εταιρειών δεν μπορεί να παραγνωριστεί αποκλειστικά λόγω της οικονομικής τους ενότητας ή επειδή το Δικαστήριο θεωρεί ότι η ενιαία αντιμετώπισή τους θα οδηγούσε σε δικαιότερο αποτέλεσμα. Διαφορετικό είναι το ζήτημα κατά πόσον συγκεκριμένη νομοθετική ή συμβατική διάταξη δικαιολογεί την ενιαία αντιμετώπιση για ορισμένο σκοπό ή κατά πόσον, βάσει των πραγματικών περιστατικών, αποδεικνύεται σχέση αντιπροσώπευσης μεταξύ των εταιρειών. Η τελευταία δεν τεκμαίρεται από τη σχέση μητρικής εταιρείας και θυγατρικής, αλλά απαιτεί αυτοτελή εξέταση και απόδειξη.
Η ουσιώδης διάκριση, επομένως, την οποία αναδεικνύει η απόφαση αυτή, είναι μεταξύ της οικονομικής πραγματικότητας ενός ενοποιημένου επιχειρηματικού ομίλου και της νομικής προσωπικότητας των εταιρειών που τον απαρτίζουν. Η πρώτη δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκην την κατάργηση της δεύτερης. Το γεγονός ότι περισσότερες εταιρείες λειτουργούν, από οικονομικής ή εμπορικής απόψεως, ως μία επιχείρηση δεν τις καθιστά, άνευ ετέρου, ένα και το αυτό νομικό πρόσωπο, ούτε επιτρέπει την αυτόματη απόδοση των υποχρεώσεων ή της επιχειρηματικής παρουσίας της μίας στην άλλη.
Οι πιο πάνω αρχές δικαίου από την απόφαση του Court of Appeal της Αγγλίας και Ουαλίας στην υπόθεση Adams a.o. v. Cape Industries plc a.a., [1991] 1 All ER 929, έχουν υιοθετηθεί και από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ειδικότερα, στην υπόθεση Χατζηγαβριήλ ν. Ellinas Finance Public Company Ltd, (2013) 1 Α.Α.Δ. 668, το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα εξής:
«(…) η ευρύτερη ύπαρξη ενός ομίλου εταιρειών δεν δίνει κατά ανάγκη το δικαίωμα άρσης εταιρικού πέπλου ώστε να θεωρείται ότι οι ενέργειες μιας των εταιρειών δεσμεύουν ολόκληρο τον όμιλο ή την μητρική εταιρεία.
Όπως εξηγείται και στο σύγγραμμα της Brenda Hannigan: Company Law, 2003, στις σελ. 74-82, είναι με μεγάλη δυσκολία που τα Αγγλικά Δικαστήρια δέχονται την άρση του εταιρικού πέπλου στη βάση της θεωρίας της ενιαίας μονάδας ενός ομίλου εταιρειών. Πέραν της αυτοτέλειας της εταιρικής οντότητας με βάση τη γνωστή υπόθεση Salomon v. Salomon & Co Ltd [1897] A.C. 22, και μεταγενέστερα, αναφορικά με την ύπαρξη θυγατρικών εταιρειών, η υπόθεση Adams v. Cape Industries plc [1990] BCLC 479, έχει αναγνωρίσει ότι παρά το γεγονός ότι οι θυγατρικές εταιρείες είναι δημιουργήματα των μητρικών τους εταιρειών, εξακολουθούν να θεωρούνται στο γενικό εταιρικό δίκαιο ως ανεξάρτητες νομικές οντότητες. Η αρχή στη Salomon δεν ατονεί διότι οι εταιρείες οργανώνουν τις επιχειρήσεις τους “in group structures”, (δέστε Ord v. Belhaven Pubs Ltd [1998] 2 BCLC 447). Στην υπόθεση Re: Southard Ltd [1979] 3 All E.R. 556, υποδείχθηκε ότι ο κύριος νόμιμος σκοπός για τη χρήση ομίλου εταιρειών είναι ο περαιτέρω περιορισμός των υποχρεώσεων του ομίλου, όπως δε ορθά υπέδειξε και το πρωτόδικο Δικαστήριο με παραπομπή στο σύγγραμμα του Pennington: The Principles of Company Law σελ. 27 και 32, ο Νόμος και το δίκαιο δεν ασχολούνται με την οικονομική οργάνωση ενός ομίλου εταιρειών, στα μάτια δε του Νόμου, η μητρική ή ιθύνουσα εταιρεία είναι απλώς ένας μεγάλος μέτοχος της θυγατρικής της.».
Επίσης, στην υπόθεση Εμπορικά Ψυγεία Βόρειος Πόλος Λτδ ν. Φάρμας Ρένου Χ”Ιωάννου, (2012) 1 Α.Α.Δ. 1358, το Ανώτατο Δικαστήριο, ειδικά σε ό,τι αφορά την ευθύνη θυγατρικής εταιρείας για τις υποχρεώσεις της μητρικής λόγω της μεταξύ τους σχέσης, ανέφερε τα εξής:
«Το Δικαστήριο δε συμφώνησε με αυτή την εισήγηση, αναφέροντας ότι η εξαγορά μετοχών μιας εταιρείας από άλλη, δεν αναιρεί την ιδιότητα της πρώτης ως ξεχωριστής νομικής οντότητας, ούτε και αφαιρεί από τη δεύτερη, ως μέτοχο, το προνόμιο της περιορισμένης ευθύνης. (…) δεν βλέπουμε κανένα μεμπτό σημείο (…) στον τρόπο προσέγγισης (…) [και] η νομική αρχή εταιρικού δικαίου την οποία εφάρμοσε το πρωτόδικο Δικαστήριο είναι ορθή. Μια εταιρεία θεωρείται ως "θυγατρική" άλλης, της "μητρικής", εκεί όπου η δεύτερη κατέχει ή ελέγχει άμεσα ποσοστό πέραν του 50% του μετοχικού κεφαλαίου της πρώτης με δικαίωμα ψήφου. Τόσο όμως η θυγατρική όσο και η μητρική εταιρεία δεν παύουν από του να είναι και να θεωρούνται νομικά ως δύο ξεχωριστές οντότητες, δύο ξεχωριστά νομικά πρόσωπα με ξεχωριστή νομική ευθύνη και δικαιώματα.».
Σε ό,τι αφορά την άρση του εταιρικού πέπλου στη βάση της θεωρίας της ενιαίας μονάδας ενός ομίλου εταιρειών, οι σχετικές αρχές εξετάστηκαν και από το Εφετείο στην υπόθεση Ανδρέου κ.α. ν. CNP Asfalistiki Ltd, Πολιτική Έφεση Αρ. 188/2019, 29/10/2026, στην οποία αναφέρθηκαν τα εξής:
«Δεν παραγνωρίζουμε ποσώς την πολύ καλώς γνωστή αρχή του Εταιρικού Δικαίου ότι κανονικά κάθε εταιρεία έχει τη δική της νομική οντότητα, η οποία είναι ανεξάρτητη και ξεχωριστή από εκείνη των μετόχων της. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Salomon ν. Salomon (1897) A. C. 22 και Bank of Cyprus (Holdings) Ltd v. Republic (1985) 3(C) C.L.R. 1883. Στην υπόθεση Εμπορικά Ψυγεία Βόρειος Πόλος Λτδ v. Φάρμας Ρένου Χ'' Ιωάννου (2012) 1 (Β) Α.Α.Δ. 1358 εξηγήθηκε ότι: “Μια εταιρεία θεωρείται ως "θυγατρική" άλλης, της "μητρικής", εκεί όπου η δεύτερη κατέχει ή ελέγχει άμεσα ποσοστό πέραν του 50% του μετοχικού κεφαλαίου της πρώτης με δικαίωμα ψήφου. Τόσο όμως η θυγατρική όσο και η μητρική εταιρεία δεν παύουν από του να είναι και να θεωρούνται νομικά ως δύο ξεχωριστές οντότητες, δύο ξεχωριστά νομικά πρόσωπα με ξεχωριστή νομική ευθύνη και δικαιώματα”.
Παράλληλα όμως, θα πρέπει να επισημανθεί πως υπάρχουν εξαιρέσεις στην εφαρμογή της πιο πάνω αρχής του Εταιρικού Δικαίου. Στην ημεδαπή νομολογία αυτό είχε γίνει δεκτό ήδη από την υπόθεση Bank of Cyprus (Holdings) Ltd (ανωτέρω), στην οποία, με αναφορά σε αγγλική νομολογία, είχε λεχθεί πως σε κατάλληλη περίπτωση δυνατόν να υπάρξουν εξαιρέσεις στην αρχή της υπόθεσης Salomon (“...in a proper case there may be exceptions to the rule...”). Βασικά πρόκειται για αναγνωρισθείσα δυνατότητα άρσης του εταιρικού πέπλου (lifting the veil), πράγμα το οποίο γίνεται σπάνια και με μεγάλη δυσκολία και τούτο στη βάση της θεωρίας της ενιαίας μονάδας ενός ομίλου εταιρειών (Χατζηγαβριήλ v. Ellinas Finance Public Company Ltd (2013) 1 (Α) Α.Α.Δ. 668). Τις σχετικές αρχές είχε συνοψίσει ο Δικαστής Κωνσταντινίδης στη Γεωργίου v. Δημοκρατίας (1994) 4(Β) Α.Α.Δ. 770 ως εξής:
“Στην υπόθεση Smith Stone Knight v. Lord Mayor [1939] 4 ALL E. R. 116], υιοθετήθηκαν έξι παράγοντες ως σχετικοί αναφορικά με το ερώτημα ως προς την αυτοτέλεια θυγατρικής εταιρείας, ως εξής: (1) Τα κέρδη της τύγχαναν χειρισμού ως κέρδη της μητρικής εταιρείας; (2) Τα πρόσωπα που διηύθυναν τις εργασίες της διορίζονταν από τη μητρική εταιρεία; (3) Η μητρική εταιρεία ήταν η κεφαλή και ο νούς της εμπορικής δραστηριότητας; (4) Η μητρική εταιρεία διηύθυνε την επιχείρηση και αποφάσιζε τι θα έπρεπε να γίνει και ποιο κεφάλαιο θα έπρεπε να διατεθεί γι' αυτή; (5) Τα κέρδη της εταιρείας πραγματοποιούνταν με την επιδεξιότητα και την καθοδήγησή της; (6) Είχε η μητρική εταιρεία αποτελεσματικό και συνεχή έλεγχο; Αυτοί οι παράγοντες αναφέρθηκαν με αποδοχή στην Bank of Cyprus v. Republic (ανωτέρω) και υιοθετήθηκαν κατ' έφεση στην Bank of Cyprus (Holdings) v. The Republic (1985) 3 C.L.R. 1883, κατά την αξιολόγηση των στοιχείων που υπήρχαν”.
Ουσιαστικά λοιπόν, ελέγχονται οι πιο πάνω παράγοντες με σκοπό να διαφανεί κατά πόσον είναι επιτρεπτό να αγνοηθεί η αυτοτέλεια μιας εταιρείας. Για να αγνοηθεί θα πρέπει να καταδεικνύεται ότι υπάρχει τέτοια σχέση μεταξύ των νομικών οντοτήτων ενός ομίλου ούτως ώστε στη συγκεκριμένη περίπτωση να δικαιολογείται η αγνόηση της μιας οντότητας ως ουσιαστικά ταυτισμένης προς τις άλλες οντότητες. Έτσι, σε κατάλληλες περιπτώσεις, οι εταιρείες ενός ομίλου είναι δυνατόν να τύχουν χειρισμού και να αντιμετωπιστούν ως μια ενιαία μονάδα.
Το Δικαστήριο στην υπόθεση Smith, Stone & Knight (ανωτέρω) έθεσε τα εν λόγω ερωτήματα ως αναγκαία για τη διερεύνηση του κατά πόσον η θυγατρική εταιρεία ασκούσε εργασίες ως δικές της ή ως επιχειρηματικές δραστηριότητες της μητρικής εταιρείας. Η απάντηση εκεί ήταν πως παρά το ότι φαινομενικά η δραστηριότητα ασκείτο από τη θυγατρική, της οποίας το όνομα εμφανίζετο στα υποστατικά και στα τιμολόγια, εντούτοις η μητρική ήταν αυτή η οποία δικαιούτο να αξιώσει τις αποζημιώσεις (για απαλλοτρίωση), διότι η θυγατρική ασκούσε την επιχείρηση ως αντιπρόσωπος της μητρικής (“...conducted its business as an agent»)”.».
Συνεπώς, όπως καθιερώθηκε από το Court of Appeal της Αγγλίας και Ουαλίας στην υπόθεση Adams a.o. v. Cape Industries plc a.a., [1991] 1 All ER 929, και όπως προκύπτει από τις σχετικές αρχές δικαίου που έχουν υιοθετηθεί και από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Χατζηγαβριήλ ν. Ellinas Finance Public Company Ltd, (2013) 1 Α.Α.Δ. 668 και έχουν επαναβεβαιωθεί από την πιο πάνω απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Ανδρέου κ.α. ν. CNP Asfalistiki Ltd, Πολιτική Έφεση Αρ. 188/2019, 29/10/2026, η νομική αυτοτέλεια των εταιρειών δεν μπορεί να παραγνωριστεί αποκλειστικά λόγω της οικονομικής τους ενότητας ή επειδή το Δικαστήριο θεωρεί ότι η ενιαία αντιμετώπισή τους θα οδηγούσε σε δικαιότερο αποτέλεσμα, διαφορετικό όμως είναι το ζήτημα κατά πόσον συγκεκριμένη νομοθετική ή συμβατική διάταξη δικαιολογεί την ενιαία αντιμετώπισή τους για ορισμένο σκοπό ή κατά πόσον, βάσει των πραγματικών περιστατικών, αποδεικνύεται σχέση αντιπροσώπευσης μεταξύ των εταιρειών, η οποία, ωστόσο, δεν τεκμαίρεται από τη σχέση μητρικής και θυγατρικής εταιρείας, αλλά απαιτεί αυτοτελή εξέταση και απόδειξη.
Ως προς το συναφές ζήτημα κατά πόσον φυσικό πρόσωπο που ασκεί τον τελικό έλεγχο επί εταιρείας μπορεί, μέσω της άρσης του εταιρικού πέπλου, να θεωρηθεί προσωπικά συμβαλλόμενο και συνυπόχρεο για συμβατικές υποχρεώσεις της εταιρείας παρά το ότι δεν υπήρξε μέρος των σχετικών συμφωνιών, σχετική είναι η απόφαση του Supreme Court του Ηνωμένου Βασιλείου στην υπόθεση VTB Capital plc v. Nutritek International Corp a.o., [2013] UKSC 5.
Το ζήτημα εξετάστηκε εκτενώς από τον Λόρδο Δικαστή (ως ήταν τότε) Neuberger στις παραγράφους 114─148 της απόφασής του, με ιδιαίτερη έμφαση στη θεμελιώδη αρχή της ξεχωριστής νομικής προσωπικότητας, στα όρια της δυνατότητας άρσης του εταιρικού πέπλου και στη διάκριση μεταξύ της ευθύνης που απορρέει από συμβατική δέσμευση και της προσωπικής ευθύνης που ενδέχεται να θεμελιώνεται λόγω δόλιας ή άλλης παράνομης συμπεριφοράς του προσώπου που ελέγχει την εταιρεία.
Στην εν λόγω υπόθεση, η VTB Capital plc (VTB) επιδίωξε να τροποποιήσει τη δικογραφημένη υπόθεσή της, ώστε ο κ. Malofeev και οι Marshall Capital Holdings Ltd και Marshall Capital LLC (συλλογικά αναφερόμενες «Marcap») να θεωρηθούν από κοινού και κεχωρισμένως υπεύθυνοι με την εταιρεία Russagroprom LLC (RAP) για παραβάσεις δύο συμφωνιών, ήτοι της συμφωνίας χρηματοδότησης (Facility Agreement) και της συναφούς συμφωνίας ανταλλαγής επιτοκίων (Interest Rate Swap Agreement) (ISA). Δεν αμφισβητείτο ότι ο κ. Malofeev δεν αποτελούσε συμβαλλόμενο μέρος σε οποιαδήποτε από τις συμφωνίες αυτές. Η VTB υποστήριξε, εντούτοις, ότι η πραγματική του θέση ως προσώπου που ασκούσε τον τελικό έλεγχο επί της RAP, σε συνδυασμό με τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήθηκε η εταιρεία, δικαιολογούσε την άρση του εταιρικού πέπλου και την απόδοση σε αυτόν προσωπικής συμβατικής ευθύνης.
Προς θεμελίωση της θέσης της, η VTB επικαλέστηκε ότι ο κ. Malofeev ήλεγχε τόσο τη RAP όσο και τη Nutritek International Corp (Nutritek) (μίας εκ των εταιρειών μέσω εξαγοράς μετοχών της οποίας υπήρξε σχετική συναλλαγή), ότι η RAP είχε συσταθεί ειδικά για τη σύναψη των επίδικων συμφωνιών και ότι μέσω αυτής εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση ύψους πέραν των 225 εκατομμυρίων δολαρίων Αμερικής. Υποστήριξε, περαιτέρω, ότι η εμφανιζόμενη ως ανεξάρτητη εμπορική συναλλαγή, η οποία αφορούσε την απόκτηση μετοχών εταιρειών από τη RAP, αποτελούσε στην πραγματικότητα μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων μεταξύ εταιρειών που τελούσαν υπό κοινό έλεγχο, σε διογκωμένη τιμή.
Κατά τη θέση της VTB, ο κ. Malofeev είχε χρησιμοποιήσει τη RAP ως εταιρικό όχημα για τη σύναψη των συμφωνιών και την εξασφάλιση της χρηματοδότησης, αποκρύπτοντας μέσω της χωριστής νομικής προσωπικότητάς της την πραγματική ιδιοκτησία και τον έλεγχο των εμπλεκόμενων εταιρειών. Η VTB υποστήριξε ότι η χρήση της εταιρικής δομής ήταν δόλια και ότι, υπό τις περιστάσεις αυτές, το εταιρικό πέπλο έπρεπε να αρθεί, ώστε ο κ. Malofeev να αντιμετωπιστεί ως το πρόσωπο που βρισκόταν πίσω από την εταιρεία και να καταστεί προσωπικά υπεύθυνος για τις υποχρεώσεις της από τις επίδικες συμφωνίες.
Ο Λόρδος Δικαστής Neuberger, προσέγγισε το ζήτημα με αφετηρία την απόφαση Salomon v. A Salomon & Co Ltd, [1897] AC 22 η οποία καθιέρωσε τη προαναφερόμενη θεμελιώδη αρχή ότι μία νομίμως συσταθείσα εταιρεία αποτελεί ξεχωριστή νομική οντότητα, διακριτή από τους μετόχους της, με δικά της δικαιώματα και υποχρεώσεις. Στην παράγραφο 122, παραπέμποντας εν λόγω απόφαση, επισήμανε ότι η εταιρεία, εφόσον έχει νομίμως συσταθεί, πρέπει να αντιμετωπίζεται όπως κάθε άλλο ανεξάρτητο πρόσωπο, ανεξαρτήτως των σχεδίων ή των προθέσεων εκείνων που την ίδρυσαν.
Η αρχή αυτή έχει άμεση σημασία ως προς τη θέση του τελικού πραγματικού δικαιούχου των μετοχών μιας εταιρείας. Το γεγονός ότι ένα φυσικό πρόσωπο κατέχει, άμεσα ή έμμεσα, το σύνολο ή την πλειοψηφία των μετοχών, ασκεί αποφασιστικό έλεγχο επί της εταιρείας ή αποτελεί το πρόσωπο που καθοδηγεί τις επιχειρηματικές της δραστηριότητες δεν συνεπάγεται ότι το ίδιο ταυτίζεται νομικά με την εταιρεία ή ότι καθίσταται προσωπικά υπεύθυνο για τις υποχρεώσεις της. Η ιδιότητα του πραγματικού δικαιούχου ή ελέγχοντος προσώπου δεν αναιρεί, αφ' εαυτής, τη ξεχωριστή νομική προσωπικότητα της εταιρείας.
Ο Λόρδος Δικαστής Neuberger εξέτασε, ακολούθως, κατά πόσον υφίσταται γενική εξουσία των Δικαστηρίων να αίρουν το εταιρικό πέπλο σε κατάλληλες περιπτώσεις. Αναγνώρισε ότι η νομολογία περιλαμβάνει αποφάσεις στις οποίες είχε εφαρμοστεί ή θεωρηθεί εφαρμοστέα η αρχή της άρσης του εταιρικού πέπλου. Επισήμανε, όμως, ότι η ακριβής φύση, η νομική βάση και οι προϋποθέσεις εφαρμογής της αρχής δεν είχαν προσδιοριστεί με απόλυτη σαφήνεια. Ειδικότερα, στην παράγραφο 123, αναφέρθηκε στη δυσκολία διατύπωσης μίας ενιαίας και συνεκτικής αρχής που να καθορίζει πότε επιτρέπεται η παραγνώριση της εταιρικής ξεχωριστής νομικής προσωπικότητας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην απόφαση Woolfson v. Strathclyde Regional Council, 1978 SLT 159, στην οποία ο μ. Λόρδος Δικαστής Keith είχε υποδείξει ότι η άρση του εταιρικού πέπλου θα μπορούσε να δικαιολογηθεί σε ειδικές περιστάσεις που καταδεικνύουν ότι η παρεμβολή της εταιρείας αποτελεί απλό προκάλυμμα (mere façade) για την απόκρυψη των πραγματικών γεγονότων. Ο Λόρδος Δικαστής Neuberger διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι παρατηρήσεις αυτές είχαν διατυπωθεί παρεμπιπτόντως (obiter) και δεν συνιστούσαν δεσμευτική αναγνώριση από το House of Lords γενικής εξουσίας άρσης του εταιρικού πέπλου.
Περαιτέρω, ο Λόρδος Δικαστής Neuberger επισήμανε ότι εκφράσεις όπως façade, sham, mask, cloak, device και puppet, οι οποίες απαντούν συχνά στη σχετική νομολογία, αποτελούν μεταφορικούς χαρακτηρισμούς που δεν μπορούν, χωρίς περαιτέρω νομική ανάλυση, να αποτελέσουν αυτοτελή κριτήρια άρσης της εταιρικής προσωπικότητας. Η χρήση τέτοιων χαρακτηρισμών ενέχει τον κίνδυνο να υποκατασταθεί η εφαρμογή συγκεκριμένων νομικών αρχών από μία γενική αποδοκιμασία της συμπεριφοράς του ελέγχοντος προσώπου, με αποτέλεσμα την πρόκληση αβεβαιότητας ως προς τα όρια της εταιρικής αυτοτέλειας βάσει της αρχής της ανεξάρτητης νομικής προσωπικότητας.
Συναφώς, ο Λόρδος Δικαστής Neuberger εξέτασε την προσέγγιση που είχε διατυπωθεί στην υπόθεση Ben Hashem v. Al Shayif, [2008] EWHC 2380 (Fam), σύμφωνα με την οποία η άρση του εταιρικού πέπλου δεν μπορεί να στηριχθεί απλώς στην ύπαρξη ανάρμοστης ή παράνομης συμπεριφοράς. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 128 της απόφασης με παράθεση των παρατηρήσεων του High Court στην πιο πάνω απόφαση, «it is necessary to show both control of the company by the wrongdoer(s) and impropriety». Απαιτείται, επομένως, να καταδεικνύεται τόσο ο έλεγχος της εταιρείας από το πρόσωπο που φέρεται να ενήργησε παρανόμως όσο και η καταχρηστική χρησιμοποίηση της εταιρείας ως μέσου ή προκαλύμματος για την απόκρυψη της συγκεκριμένης παράνομης συμπεριφοράς, κατά τον χρόνο των επίδικων συναλλαγών. Η αναφορά στην αρχή αυτή καταδεικνύει ότι ο εταιρικός έλεγχος και η ύπαρξη παρανομίας αποτελούν διακριτά στοιχεία και ότι η συνδρομή τους πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένη καταχρηστική χρήση της εταιρικής προσωπικότητας.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι ο Λόρδος Δικαστής Neuberger δεν υιοθέτησε τη διατύπωση αυτή ως οριστικό και εξαντλητικό κριτήριο άρσης του εταιρικού πέπλου. Παρά την εξέταση των σχετικών αυθεντιών, ο Λόρδος Δικαστής Neuberger δεν θεώρησε αναγκαίο να αποφασίσει οριστικά κατά πόσον το αγγλικό δίκαιο αναγνωρίζει γενική εξουσία άρσης του εταιρικού πέπλου, ανεξαρτήτως ειδικής νομοθετικής πρόβλεψης. Όπως εξήγησε στην παράγραφο 130, το ζήτημα μπορούσε να επιλυθεί ακόμη και αν γινόταν δεκτό, προς όφελος της VTB, ότι τέτοια εξουσία υφίσταται σε κατάλληλες περιστάσεις.
Το αποφασιστικό ζήτημα ήταν κατά πόσον η άρση του εταιρικού πέπλου μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να καταστήσει το πρόσωπο που ελέγχει την εταιρεία προσωπικά υπεύθυνο ως εάν ήταν συμβαλλόμενο μέρος σε συμφωνία την οποία είχε συνάψει αποκλειστικά η εταιρεία. Ο Λόρδος Δικαστής Neuberger επισήμανε, στην παράγραφο 132, ότι η θέση της VTB προϋπέθετε ουσιώδη επέκταση της αρχής, καθότι θα οδηγούσε στην αντιμετώπιση του ελέγχοντος προσώπου ως συνσυμβαλλομένου, παρά το γεγονός ότι ούτε το ίδιο ούτε οποιοδήποτε από τα πραγματικά συμβαλλόμενα μέρη είχε πρόθεση να το καταστήσει μέρος της σύμβασης.
Το Δικαστήριο απέρριψε την προτεινόμενη επέκταση, κρίνοντας ότι η άρση του εταιρικού πέπλου δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως μηχανισμός δημιουργίας συμβατικών υποχρεώσεων εις βάρος τρίτου προσώπου, το οποίο δεν συμβλήθηκε. Ο Λόρδος Δικαστής Neuberger τόνισε ότι μία τέτοια προσέγγιση θα ερχόταν σε αντίθεση τόσο με τη θεμελιώδη αρχή της ανεξάρτητης νομικής προσωπικότητας εταιρείας όσο και με τις βασικές αρχές του δικαίου των συμβάσεων.
Ειδικότερα, στην παράγραφο 138, ο Λόρδος Δικαστής Neuberger επισήμανε ότι η απόδοση από κοινού και κεχωρισμένης συμβατικής ευθύνης στο ελέγχον πρόσωπο, επιπροσθέτως της ευθύνης της ίδιας της εταιρείας, δεν συμβιβάζεται με τη συλλογιστική και την απόφαση στην υπόθεση Salomon v. A Salomon & Co Ltd, [1897] AC 22. Η εταιρεία αποτελεί αυτοτελές νομικό πρόσωπο, ακόμη και αν μπορεί να ενεργεί μόνο μέσω φυσικών προσώπων. Το γεγονός αυτό ενδέχεται να καθιστά εφαρμοστέες τις αρχές της αντιπροσώπευσης, δεν αναιρεί όμως ότι, κατά κανόνα, η εταιρεία είναι η ίδια ο αντιπροσωπευόμενος (principal) και όχι ο αντιπρόσωπος του προσώπου που την ελέγχει.
Η θέση αυτή αποτυπώθηκε με ιδιαίτερη σαφήνεια στην παράγραφο 139, όπου ο Λόρδος Δικαστής Neuberger ανέφερε ότι, υπό την επιφύλαξη άλλων εφαρμοστέων κανόνων δικαίου, όταν δύο πρόσωπα αποτελούν τα συμβαλλόμενα μέρη μιας συμφωνίας και τρίτο πρόσωπο δεν είναι συμβαλλόμενο, «there is simply no justification for holding A responsible for B's contractual liabilities to C», απλώς και μόνο επειδή το τρίτο πρόσωπο ελέγχει τον συμβαλλόμενο και προέβη σε ψευδείς παραστάσεις για να παρακινήσει τον αντισυμβαλλόμενο να συνάψει τη συμφωνία. Η επιφύλαξη αυτή περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις περιπτώσεις εφαρμογής των αρχών που διέπουν τον μη αποκαλυφθέντα αντιπροσωπευόμενο (undisclosed principal). Κατά συνέπεια, η ύπαρξη εταιρικού ελέγχου και η προσωπική συμμετοχή του ελέγχοντος προσώπου σε παραπλανητική συμπεριφορά δεν επαρκούν, αφ' εαυτών, για τη μετατροπή του σε συμβαλλόμενο μέρος ή για την επιβολή σε αυτό των συμβατικών υποχρεώσεων της εταιρείας.
Η διάκριση αυτή είναι θεμελιώδης ως προς την προσωπική ευθύνη του τελικού πραγματικού δικαιούχου. Ακόμη και όταν αποδεικνύεται ότι το πρόσωπο που ελέγχει την εταιρεία προέβη προσωπικά σε δόλιες παραστάσεις, οι οποίες οδήγησαν τρίτο στη σύναψη σύμβασης με την εταιρεία, η συμπεριφορά αυτή δεν το καθιστά αυτομάτως συμβαλλόμενο μέρος ούτε το υποχρεώνει να εκπληρώσει τις συμβατικές υποχρεώσεις της εταιρείας. Ενδέχεται, αντιθέτως, να θεμελιώνει αυτοτελή προσωπική ευθύνη του για δόλια ή αμελή ψευδή παράσταση, εφόσον αποδεικνύονται τα αναγκαία στοιχεία της αντίστοιχης βάσης αγωγής.
Ο Λόρδος Δικαστής Neuberger προσέδωσε ιδιαίτερη σημασία και στη συμβατική πρόθεση των εμπλεκομένων. Στην παράγραφο 140 έκρινε ότι θα ήταν εσφαλμένο να αντιμετωπιστεί ο κ. Malofeev ως συμβαλλόμενο μέρος, όταν, κατά τον χρόνο σύναψης των συμφωνιών, κανένα από τα πραγματικά συμβαλλόμενα μέρη δεν είχε πρόθεση να συμβληθεί μαζί του, ούτε ο ίδιος είχε πρόθεση να συμβληθεί με αυτά, και όταν, μεταγενέστερα, δεν είχε συμπεριφερθεί ως πρόσωπο που υπείχε συμβατική ευθύνη ούτε είχε δημιουργήσει σε οποιοδήποτε μέρος την εντύπωση ότι αναλάμβανε τέτοια ευθύνη.
Η προσέγγιση αυτή στηρίζεται στη θεμελιώδη αρχή του δικαίου των συμβάσεων, σύμφωνα με την οποία η ύπαρξη και η έκταση των συμβατικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων προσδιορίζονται αντικειμενικά, βάσει των δηλώσεων και της συμπεριφοράς των εμπλεκομένων, εκτιμώμενων εντός του πραγματικού τους πλαισίου. Η άρση του εταιρικού πέπλου δεν μπορεί να υποκαταστήσει την απουσία συμβατικής δέσμευσης ούτε να χρησιμοποιηθεί για την αναδρομική προσθήκη νέου συμβαλλομένου σε ήδη καταρτισθείσα συμφωνία.
Περαιτέρω, ο Λόρδος Δικαστής Neuberger εξέτασε κατά πόσον τα πραγματικά περιστατικά που επικαλέστηκε η VTB συνιστούσαν περίπτωση χρησιμοποίησης της RAP ως προκαλύμματος για την απόκρυψη των πραγματικών γεγονότων. Στην παράγραφο 142 διευκρίνισε ότι, εφόσον πρόκειται να γίνει επίκληση της αρχής της άρσης του εταιρικού πέπλου με βάση την έννοια του façade, τα αποκρυπτόμενα πραγματικά γεγονότα πρέπει να αφορούν το ότι, στην πραγματικότητα, είναι «the person behind the company, rather than the company, which is the relevant actor or recipient». Δηλαδή, πρέπει να προκύπτει ότι το πρόσωπο που βρίσκεται πίσω από την εταιρεία, και όχι η ίδια η εταιρεία, είναι ο πραγματικός φορέας της επίδικης ενέργειας ή ο πραγματικός αποδέκτης του σχετικού οφέλους, αναλόγως της περίπτωσης.
Στην υπό εξέταση περίπτωση, όμως, οι φερόμενες αποκρύψεις αφορούσαν την πραγματική ιδιοκτησία και τον έλεγχο των εταιρειών των οποίων οι μετοχές επρόκειτο να μεταβιβαστούν, την εμπορική τους απόδοση, την αξία τους και τον πραγματικό χαρακτήρα της συναλλαγής. Το Δικαστήριο έκρινε ότι τα περιστατικά αυτά, ακόμη και αν γίνονταν δεκτά όπως προβάλλονταν από τη VTB, δεν αποδείκνυαν ότι η RAP είχε χρησιμοποιηθεί ως προκάλυμμα υπό την απαιτούμενη έννοια. Η ύπαρξη φερόμενης δόλιας παραπλάνησης ως προς τα χαρακτηριστικά ή τους όρους μιας συναλλαγής δεν ισοδυναμεί, χωρίς άλλο, με απόδειξη ότι η εταιρεία που συμβλήθηκε δεν ήταν ο πραγματικός φορέας της συναλλαγής.
Συναφώς, το Δικαστήριο απέρριψε την εισήγηση ότι η γενική επίκληση καταχρηστικής χρησιμοποίησης της εταιρικής δομής (abuse of the corporate structure) αρκούσε για την άρση του εταιρικού πέπλου. Στην παράγραφο 143, ο Λόρδος Δικαστής Neuberger εξήγησε ότι η έννοια αυτή είτε περιγράφει την ήδη αναγνωριζόμενη περίπτωση χρήσης της εταιρείας ως προκαλύμματος για την απόκρυψη των πραγματικών γεγονότων είτε, εάν προβάλλεται ως αυτοτελής και ευρύτερη βάση, θα συνιστούσε ανεπίτρεπτη επέκταση των περιστάσεων υπό τις οποίες μπορεί να παραμεριστεί η ξεχωριστή νομική προσωπικότητα εταιρείας.
Από τη συλλογιστική αυτή προκύπτει ότι δεν αρκεί η διαπίστωση πως ο τελικός πραγματικός δικαιούχος χρησιμοποίησε εταιρική δομή για την επίτευξη σκοπού ο οποίος χαρακτηρίζεται ως καταχρηστικός, ανέντιμος ή δόλιος. Απαιτείται να προσδιορίζεται η συγκεκριμένη νομική βάση που δικαιολογεί την παραγνώριση της ξεχωριστής νομικής προσωπικότητας και να αποδεικνύεται η ουσιαστική σύνδεση μεταξύ της χρήσης της εταιρείας και της απόκρυψης των πραγματικών γεγονότων που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την εφαρμογή της σχετικής αρχής.
Ο Λόρδος Δικαστής Neuberger απέρριψε, επίσης, την προσέγγιση που είχε υιοθετηθεί στην υπόθεση Antonio Gramsci Shipping Corporation v. Stepanovs, [2011] EWHC 333 (Comm), κατά την οποία η άρση του εταιρικού πέπλου είχε χρησιμοποιηθεί ως βάση για την αντιμετώπιση ελέγχοντος προσώπου ως συμβαλλομένου σε συμφωνία που είχε συνάψει η εταιρεία. Ο Λόρδος Διακστής Neuberger έκρινε ότι η συλλογιστική της απόφασης αυτής στηριζόταν σε εσφαλμένη κατανόηση προηγούμενων αυθεντιών, ιδίως των Gilford Motor Co Ltd v. Horne, [1933] Ch 935 και Jones v. Lipman, [1962] 1 WLR 832.
Στην παράγραφο 147, ο Λόρδος Δικαστής Neuberger επισήμανε ότι η επιθυμία αποτροπής του ενδεχομένου ένα φυσικό πρόσωπο, το οποίο υπήρξε η κινητήρια δύναμη πίσω από μία ανέντιμη ή παράνομη συναλλαγή, να αποφύγει την ευθύνη επικαλούμενο ότι η συναλλαγή πραγματοποιήθηκε μέσω εταιρείας, δεν αποτελεί αφ' εαυτής επαρκή νομική βάση για την άρση του εταιρικού πέπλου. Η παρατήρηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν η επιδιωκόμενη συνέπεια είναι η επιβολή προσωπικής συμβατικής ευθύνης για συμφωνία στην οποία το φυσικό πρόσωπο δεν υπήρξε μέρος.
Το Δικαστήριο διευκρίνισε, παράλληλα, ότι η απόρριψη της άρσης του εταιρικού πέπλου δεν συνεπάγεται ότι το ελέγχον πρόσωπο απολαμβάνει ασυλία έναντι προσωπικής ευθύνης για δικές του παράνομες πράξεις. Αντιθέτως, στην παράγραφο 146, ο Λόρδος Δικαστής Neuberger αναγνώρισε ρητά ότι, εφόσον η VTB αποδείκνυε ότι είχε παρακινηθεί να συνάψει τις επίδικες συμφωνίες λόγω δόλιων παραστάσεων του κ. Malofeev, ο τελευταίος θα υπείχε προσωπική ευθύνη προς αποζημίωση. Η ευθύνη αυτή, όμως, θα απέρρεε από τη δική του δόλια συμπεριφορά και όχι από την απόδοση σε αυτόν των συμβατικών υποχρεώσεων της RAP.
Η διάκριση μεταξύ των δύο μορφών ευθύνης είναι ουσιώδης. Η πρώτη αφορά την αυτοτελή ευθύνη φυσικού προσώπου για δική του παράνομη πράξη, όπως η δόλια παραπλάνηση, και προϋποθέτει την απόδειξη των στοιχείων της σχετικής βάσης αγωγής. Η δεύτερη αφορά την απόδοση στο φυσικό πρόσωπο των υποχρεώσεων που ανέλαβε η εταιρεία ως ξεχωριστή νομική προσωπικότητα. Η ύπαρξη της πρώτης δεν συνεπάγεται αυτομάτως τη θεμελίωση της δεύτερης.
Ο Λόρδος Διακστής Neuberger επισήμανε, επιπροσθέτως, ότι η ενδεχόμενη διαφοροποίηση του μέτρου των αποζημιώσεων μεταξύ συμβατικής ευθύνης και ευθύνης για δόλια παραπλάνηση δεν αποτελεί επαρκή λόγο επέκτασης της αρχής της άρσης του εταιρικού πέπλου. Ούτε μπορεί η αρχή αυτή να χρησιμοποιείται απλώς ως μέσο θεμελίωσης της δικαιοδοσίας συγκεκριμένου Δικαστηρίου, όταν η δικαιοδοσία αυτή δεν θα υφίστατο διαφορετικά.
Από αυτή την απόφαση του Supreme Court προκύπτει, συνεπώς, ότι η ιδιότητα ενός φυσικού προσώπου ως τελικού πραγματικού δικαιούχου, ελέγχοντος μετόχου ή προσώπου που ασκεί αποφασιστική επιρροή επί εταιρείας δεν το καθιστά, αφ' εαυτής, προσωπικά υπεύθυνο για τις συμβατικές υποχρεώσεις της εταιρείας. Ούτε η ύπαρξη ισχυρισμών περί δόλιας συμπεριφοράς, απόκρυψης της πραγματικής ιδιοκτησιακής δομής ή καταχρηστικής χρησιμοποίησης της εταιρείας αρκεί, χωρίς συγκεκριμένη και αναγνωρισμένη νομική βάση, για να μετατρέψει το ελέγχον πρόσωπο σε συμβαλλόμενο μέρος.
Η ξεχωριστή νομική προσωπικότητα της εταιρείας δεν αίρεται απλώς επειδή ο πραγματικός δικαιούχος ελέγχει πλήρως τις δραστηριότητές της ή επειδή η εταιρεία χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο συναλλαγής η οποία φέρεται να ενέχει δόλο. Η προσωπική ευθύνη του ελέγχοντος προσώπου πρέπει να θεμελιώνεται σε αυτοτελή νομική βάση, όπως η προσωπική διάπραξη αστικού αδικήματος, η ανάληψη συμβατικής υποχρέωσης ή άλλη εφαρμοστέα αρχή δικαίου, και δεν μπορεί να συναχθεί αποκλειστικά από την ιδιοκτησιακή ή ελεγκτική του σχέση με την εταιρεία.
Η απόφαση επιβεβαιώνει, επομένως, ότι η άρση του εταιρικού πέπλου δεν αποτελεί γενικό μηχανισμό αποκατάστασης κάθε αδικίας που σχετίζεται με τη χρήση εταιρικών δομών. Ιδίως, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επιβολή προσωπικής συμβατικής ευθύνης σε πρόσωπο το οποίο δεν υπήρξε συμβαλλόμενο μέρος, απλώς επειδή ήλεγχε την εταιρεία και φέρεται να είχε ενεργήσει δολίως σε σχέση με τη σύναψη της σύμβασης. Η δυνατότητα θεμελίωσης προσωπικής ευθύνης για τέτοια συμπεριφορά παραμένει διακριτό ζήτημα, το οποίο κρίνεται βάσει των ουσιαστικών κανόνων δικαίου που διέπουν την εκάστοτε προβαλλόμενη βάση αγωγής υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις κάθε εξεταζόμενης υπόθεσης.
Στην απόφαση Prest v. Petrodel Resources Ltd a.o., [2013] UKSC 34 του Supreme Court του Ηνωμένου Βασιλείου, ο Λόρδος Δικαστής (ως ήταν τότε) Sumption προέβη σε συστηματική εξέταση της νομολογίας περί άρσης του εταιρικού πέπλου και διατύπωσε, ιδίως στις παραγράφους 28, 34 και 35, το περιορισμένο κριτήριο υπό το οποίο δύναται να παραμεριστεί η ξεχωριστή νομική προσωπικότητα εταιρείας.
Ο Λόρδος Δικαστής Sumption διέκρινε, καταρχάς, μεταξύ δύο διαφορετικών αρχών, τις οποίες ονόμασε αρχή της απόκρυψης (concealment principle) και αρχή της καταστρατήγησης (evasion principle). Σύμφωνα με την πρώτη, η παρεμβολή εταιρείας ή περισσότερων εταιρειών με σκοπό την απόκρυψη της ταυτότητας των προσώπων που πραγματικά ενεργούν δεν εμποδίζει το Δικαστήριο να εξακριβώσει τα πραγματικά γεγονότα και τις αληθινές έννομες σχέσεις. Στην περίπτωση αυτή, όμως, δεν συντελείται άρση του εταιρικού πέπλου, διότι το Δικαστήριο δεν παραγνωρίζει τη ξεχωριστή νομική προσωπικότητα της εταιρείας, αλλά απλώς διαπιστώνει την πραγματική κατάσταση που αποκρύπτεται πίσω από την εταιρική δομή.
Αντιθέτως, η αρχή της καταστρατήγησης αφορά την κατ' εξαίρεση δυνατότητα άρσης του εταιρικού πέπλου. Όπως διευκρίνισε ο Λόρδος Δικαστής Sumption στην παράγραφο 28, η αρχή αυτή εφαρμόζεται όταν υφίσταται ήδη έννομο δικαίωμα έναντι του προσώπου που ελέγχει την εταιρεία, ανεξάρτητο από την εμπλοκή της τελευταίας, και η εταιρεία παρεμβάλλεται ώστε η ξεχωριστή νομική προσωπικότητά της να ματαιώσει το δικαίωμα ή να παρεμποδίσει την εκτέλεσή του.
Η αρχή διατυπώθηκε με τη μεγαλύτερη σαφήνεια στην παράγραφο 35, όπου ο Λόρδος Sumption κατέληξε ως εξής:
«I conclude that there is a limited principle of English law which applies when a person is under an existing legal obligation or liability or subject to an existing legal restriction which he deliberately evades or whose enforcement he deliberately frustrates by interposing a company under his control.».
Κατά συνέπεια, για να δικαιολογηθεί η άρση του εταιρικού πέπλου πρέπει να υφίσταται προϋπάρχουσα νομική υποχρέωση, ευθύνη ή περιορισμός που βαρύνει το ελέγχον πρόσωπο και το πρόσωπο αυτό να παρεμβάλλει σκοπίμως εταιρεία υπό τον έλεγχό του, προκειμένου να αποφύγει την υποχρέωση ή να ματαιώσει την επιβολή της. Η απλή ύπαρξη εταιρικού ελέγχου, η απόκρυψη της πραγματικής ιδιοκτησίας ή η διαπίστωση δόλιας ή άλλης ανάρμοστης συμπεριφοράς δεν επαρκούν, χωρίς τη συγκεκριμένη σύνδεση μεταξύ της χρήσης της ξεχωριστής εταιρικής προσωπικότητας και της καταστρατήγησης προϋπάρχουσας έννομης υποχρέωσης.
Περαιτέρω, ο Λόρδος Δικαστής Sumption προσδιόρισε αυστηρά τον σκοπό και την έκταση της επιτρεπτής άρσης του εταιρικού πέπλου. Όπως επισήμανε στην ίδια παράγραφο 35, το Δικαστήριο δύναται να παραμερίσει τη ξεχωριστή νομική προσωπικότητα εταιρείας «for the purpose, and only for the purpose, of depriving the company or its controller of the advantage» που διαφορετικά θα αποκόμιζαν από αυτήν. Η άρση του εταιρικού πέπλου δεν λειτουργεί, επομένως, ως γενικός μηχανισμός ταύτισης της εταιρείας με το πρόσωπο που την ελέγχει, αλλά περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο μέτρο για την αποτροπή της συγκεκριμένης καταστρατήγησης.
Εξίσου σημαντική είναι η διευκρίνιση του Λόρδου Δικαστή Sumption ότι η άρση του εταιρικού πέπλου δεν δικαιολογείται όταν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί με την εφαρμογή άλλων καθιερωμένων κανόνων δικαίου. Στην παράγραφο 35 ανέφερε χαρακτηριστικά: «if it is not necessary to pierce the corporate veil, it is not appropriate to do so». Η εξουσία αυτή, συνεπώς, επιτρέπεται μόνο υπό αυστηρά περιορισμένες περιστάσεις και εφόσον είναι πράγματι αναγκαία.
Επομένως, η απόφαση αυτή του Supreme Court αποσαφηνίζει ότι η άρση του εταιρικού πέπλου δεν επιτρέπεται για τη δημιουργία νέας προσωπικής ευθύνης του ελέγχοντος προσώπου, η οποία δεν υφίστατο προηγουμένως, αλλά μόνο για την αποτροπή της σκόπιμης καταστρατήγησης ήδη υφιστάμενης υποχρέωσης, ευθύνης ή περιορισμού μέσω της παρεμβολής ελεγχόμενης εταιρείας.
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της συνομολόγησης σύμβασης εγγύησης, σχετικό είναι το Άρθρο 84 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, το οποίο ορίζει την έννοια της σύμβασης εγγύησης ως ακολούθως:
«”Σύμβαση εγγύησης” είναι η σύμβαση προς εκπλήρωση της υπόσχεσης ή υποχρέωσης τρίτου, σε περίπτωση μη εκπλήρωσης από τον τρίτο· το πρόσωπο που παρέχει την εγγύηση καλείται “εγγυητής”, το πρόσωπο υπέρ του οποίου παρέχεται “πρωτοφειλέτης”, και το πρόσωπο προς το οποίο παρέχεται “πιστωτής”».
Η πιο πάνω διάταξη είναι ουσιαστικά ταυτόσημη με το Section 126 του Indian Contract Act 1872, το οποίο περιέχει τον αντίστοιχο ορισμό της σύμβασης εγγύησης στο ινδικό δίκαιο. Ως εκ τούτου, καθοδήγηση για την ερμηνεία και εφαρμογή του Άρθρου 84 του Κεφ. 149 μπορεί να αντληθεί από τη νομολογία των ινδικών Δικαστηρίων, καθώς και από τη σχετική ινδική νομική βιβλιογραφία, στον βαθμό που το σκεπτικό που παρατίθεται σε αυτές κρίνεται από το Δικαστήριο πειστικό και, ως εκ τούτου, υιοθετείται.
Στο σύγγραμμα των Pollock & Mulla, The Indian Contract and Specific Relief Acts, 14η έκδοση, τόμος II, σελίδα 1352 και επόμενες, εξετάζονται η φύση της σύμβασης εγγύησης, τα αναγκαία συστατικά της στοιχεία, η διάκρισή της από τη σύμβαση κάλυψης, καθώς και οι περιστάσεις υπό τις οποίες μπορεί να συναχθεί η ύπαρξή της.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η επισήμανση των συγγραφέων, στη σελίδα 1359, υπό τον τίτλο «Form», ότι η σύμβαση εγγύησης δεν απαιτείται, κατά το ινδικό δίκαιο, να καταρτίζεται εγγράφως. Αντιθέτως, μπορεί να είναι προφορική ή να συνάγεται από τη συμπεριφορά των μερών. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά:
«(..) a guarantee under the Contract Act may be oral or in writing. It may be expressed in words or may be implied, or may be inferred from the course of conduct between the parties. A simultaneous tripartite contract between the surety, creditor, and principal-debtor is not necessary. A transaction of guarantee may be contained in more than one document, those can be read and interpreted together (…)».
Εκείνο που πρέπει να προκύπτει από τη συνολική συμπεριφορά τρίτου και τις περιστάσεις της συγκεκριμένης συναλλαγής είναι η πραγματική ανάληψη εγγυητικής υποχρέωσης έναντι του πιστωτή.
Η διάκριση αυτή συνδέεται με τη φύση της εγγυητικής ευθύνης, όπως αναλύεται στο ίδιο σύγγραμμα, στις σελίδες 1355─1356. Στη σύμβαση εγγύησης, ο εγγυητής αναλαμβάνει υποχρέωση συνδεόμενη με την αθέτηση υποχρέωσης άλλου προσώπου, του πρωτοφειλέτη. Η ευθύνη του είναι, κατά τη φύση της, δευτερογενής, υπό την έννοια ότι προϋποθέτει την ύπαρξη κύριας υποχρέωσης, για την εκπλήρωση της οποίας παρέχεται η εγγύηση. Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία τρίτο πρόσωπο αναλαμβάνει αυτοτελή και πρωτογενή υποχρέωση έναντι του πιστωτή, η οποία ενδέχεται να εμπίπτει στην έννοια της σύμβασης κάλυψης.
Περαιτέρω, στη σελίδα 1357, υπό τον τίτλο «Construction of Contract», οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι το κατά πόσον μια συμφωνία συνιστά σύμβαση εγγύησης ή κάλυψης αποτελεί ζήτημα ερμηνείας της συγκεκριμένης συμφωνίας. Επομένως, ο χαρακτηρισμός που αποδίδουν τα μέρη σε μια συναλλαγή δεν είναι από μόνος του αποφασιστικός. Απαιτείται εξέταση του πραγματικού περιεχομένου της αναληφθείσας υποχρέωσης και της πρόθεσης που αντικειμενικά προκύπτει από τους όρους και τις περιστάσεις της συναλλαγής.
Οι αρχές αυτές εξετάστηκαν πρόσφατα από το Supreme Court της Ινδίας στην απόφαση UV Asset Reconstruction Company Limited v. Electrosteel Castings Limited, 2026 INSC 14, 06/01/2026. Το Supreme Court κλήθηκε να αποφασίσει κατά πόσον η ανάληψη υποχρέωσης οικονομικής υποστήριξης εταιρείας από άλλη συνδεδεμένη εταιρεία, σε συνδυασμό με την πραγματική καταβολή μέρους του χρέους της πρώτης προς τον πιστωτή, δημιουργούσε σύμβαση εγγύησης κατά την έννοια του Section 126 του Indian Contract Act 1872.
Τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά ήταν τα ακόλουθα. Η εταιρεία Electrosteel Steels Limited (ESL) είχε εξασφαλίσει χρηματοδότηση ύψους INR 500 crores από τη SREI Infrastructure Finance Limited (SREI), δυνάμει συμφωνίας χρηματοδότησης ημερομηνίας 26/07/2011. Η Electrosteel Castings Limited (ECL), η οποία συνδεόταν με την ESL ως εταιρεία που προωθούσε και υποστήριζε την επιχειρηματική της δραστηριότητα (promoter), είχε υπογράψει στις 27/07/2011 έγγραφο με τίτλο «Deed of Undertaking, Warranty and Indemnity». Δυνάμει της ρήτρας 2.2 του εγγράφου, η ECL αναλάμβανε να μεριμνά για την εισφορά στην ESL των αναγκαίων κεφαλαίων, ώστε η τελευταία να μπορεί να εκπληρώνει τις χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις της έναντι του πιστωτή.
Ακολούθως, η ESL περιήλθε σε διαδικασία εκκαθάρισης. Η UV Asset Reconstruction Company Limited (UV), στην οποία είχαν εκχωρηθεί τα σχετικά δικαιώματα της SREI, επιδίωξε να θεμελιώσει ευθύνη της ECL ως εγγυήτριας για τις υποχρεώσεις της ESL. Το ζήτημα που ανέκυψε ήταν κατά πόσον η υποχρέωση εισφοράς κεφαλαίων στην πρωτοφειλέτρια εταιρεία μπορούσε να χαρακτηριστεί ως σύμβαση εγγύησης και, συνακόλουθα, να καταστήσει την ECL υπεύθυνη έναντι του πιστωτή για την οφειλή της ESL.
Ο συνήγορος της UV υποστήριξε ότι η ρήτρα 2.2 του εγγράφου της 27/07/2011 συνιστούσε εγγυητική δέσμευση κατά την έννοια του Section 126 του Indian Contract Act 1872. Κατά τη θέση του, η ECL είχε αναλάβει να διασφαλίσει ότι η ESL θα διέθετε τα αναγκαία κεφάλαια για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της και, συνεπώς, η δέσμευσή της μπορούσε να χαρακτηριστεί ως εγγύηση τύπου «see to it». Η UV υποστήριξε, δηλαδή, ότι η υποχρέωση οικονομικής υποστήριξης της πρωτοφειλέτριας ισοδυναμούσε ουσιαστικά με εγγύηση εκπλήρωσης των υποχρεώσεών της.
Προς ενίσχυση της θέσης αυτής, η UV επικαλέστηκε και το γεγονός ότι η ECL είχε πράγματι καταβάλει στη SREI, στις 20/07/2017, ποσό INR 38 crores έναντι της οφειλής της ESL. Κατά τον ισχυρισμό της, η πραγματική αυτή καταβολή αποτελούσε πρόσθετη ένδειξη ότι η ECL ενεργούσε ως εγγυήτρια και είχε αναλάβει την ευθύνη εξόφλησης των υποχρεώσεων της πρωτοφειλέτριας εταιρείας.
Αντιθέτως, ο συνήγορος της ECL υποστήριξε ότι η επίμαχη ρήτρα δεν δημιουργούσε υποχρέωση εξόφλησης του χρέους της ESL έναντι της SREI, αλλά αποκλειστικά υποχρέωση οικονομικής υποστήριξης της ESL, ώστε αυτή να μπορεί να ανταποκριθεί στις δικές της υποχρεώσεις. Ως προς την καταβολή των INR 38 crores, υποστήριξε ότι αυτή είχε πραγματοποιηθεί οικειοθελώς, λόγω της ιδιότητας της ECL ως promoter της ESL, και όχι σε εκτέλεση συμβατικής υποχρέωσης εγγύησης.
Εξετάζοντας τις αντίθετες θέσεις, το Supreme Court αναφέρθηκε αρχικά στο Section 126 του Indian Contract Act 1872 και προσδιόρισε, στην παράγραφο 17, τα ουσιώδη συστατικά στοιχεία της σύμβασης εγγύησης:
«The essential ingredients of a guarantee, therefore, are (a) existence of principal debt, (b) default by the principal debtor and (c) a promise by the surety to discharge the liability of the principal debtor upon such default.»
Σύμφωνα με την αρχή αυτή, απαιτείται η ύπαρξη κύριας οφειλής, η αθέτηση της σχετικής υποχρέωσης από τον πρωτοφειλέτη και η υπόσχεση του εγγυητή ότι θα εκπληρώσει την υποχρέωση του πρωτοφειλέτη σε περίπτωση τέτοιας αθέτησης. Όπως επισημαίνεται, η εγγύηση συνιστά μορφή προσωπικής εξασφάλισης, η οποία παρέχει στον πιστωτή αγώγιμο δικαίωμα κατά τρίτου προσώπου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η περαιτέρω διευκρίνιση του Supreme Court στην ίδια παράγραφο 17, αναφορικά με την ανάγκη σαφούς, συγκεκριμένης και μη αμφίσημης δήλωσης ανάληψης της εγγυητικής υποχρέωσης:
«In order to constitute a guarantee there has to be a specific undertaking or unambiguous affirmation to discharge the liability of a third person in case of their default.».
Η απαίτηση αυτή επαναλαμβάνεται και εξειδικεύεται στην παράγραφο 20, όπου το Supreme Court διατυπώνει την ακόλουθη αρχή:
«For an obligation to be construed as a guarantee under Section 126 of the Act, there must be a direct and unambiguous obligation of the surety to discharge the obligation of the principal debtor to the creditor.».
Είναι σαφές από τις πιο πάνω διατυπώσεις ότι το αποφασιστικό στοιχείο δεν είναι απλώς η ύπαρξη οικονομικής σχέσης μεταξύ του τρίτου και του πρωτοφειλέτη, ούτε η προθυμία του τρίτου να συνδράμει οικονομικά τον τελευταίο. Απαιτείται να προκύπτει συγκεκριμένη και μη αμφίσημη ανάληψη υποχρέωσης έναντι του πιστωτή για την εκπλήρωση της οφειλής του πρωτοφειλέτη σε περίπτωση αθέτησής της.
Εφαρμόζοντας την αρχή αυτή στα πραγματικά περιστατικά, το Supreme Court διαπίστωσε ότι η επίδικη ρήτρα 2.2 του εγγράφου που είχε υπογράψει η ECL δεν περιείχε υπόσχεση εξόφλησης της οφειλής της ESL προς τη SREI. Η ECL είχε αναλάβει να διευκολύνει την εισφορά κεφαλαίων στην ESL, προκειμένου η τελευταία να μπορεί να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της. Δεν είχε, όμως, αναλάβει να εκπληρώσει η ίδια τις υποχρεώσεις αυτές έναντι του πιστωτή σε περίπτωση αθέτησης από την ESL.
Το Supreme Court επισήμανε χαρακτηριστικά, στην παράγραφο 20:
«An undertaking to infuse funds into a borrower, so that it may meet its obligations cannot, by itself be equated with the promise to discharge the borrower’s liability to the creditor. A mere Covenant to ensure financial discipline or infusion of funds does not satisfy the statutory requirements of Section 126 of the Act.».
Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης. Η υπόσχεση παροχής οικονομικών μέσων στον πρωτοφειλέτη, ώστε αυτός να καταστεί ικανός να εξοφλήσει το χρέος του, δεν ταυτίζεται με υπόσχεση του τρίτου ότι θα εξοφλήσει ο ίδιος το χρέος σε περίπτωση αθέτησης. Η πρώτη αποτελεί υποχρέωση οικονομικής υποστήριξης, ενώ η δεύτερη μπορεί, εφόσον συντρέχουν τα αναγκαία στοιχεία, να συνιστά σύμβαση εγγύησης.
Το Supreme Court εξέτασε περαιτέρω, στην παράγραφο 22, το επιχείρημα περί εγγύησης τύπου «see to it». Διευκρίνισε ότι η υποχρέωση διασφάλισης της εκπλήρωσης της οφειλής από τον πρωτοφειλέτη δεν πρέπει να συγχέεται με την υποχρέωση απλής παροχής οικονομικής υποστήριξης προς αυτόν. Το γεγονός ότι η οικονομική υποστήριξη αποσκοπεί στο να καταστήσει δυνατή την εξόφληση του χρέους δεν μεταβάλλει, από μόνο του, τον χαρακτήρα της υποχρέωσης σε εγγυητική. Αναφέρθηκε:
«22. Section 126 of the Act mandates a guarantor to “perform a promise” or “discharge the liability” of a third person which necessarily implies a direct performance or discharge. A “See to it” guarantee in English Common Law refers to an obligation upon the guarantor to ensure that principal debtor itself, performs its own obligation and the guarantor, therefore, is in breach as soon as principal debtor fails to perform. However, a “See to it” guarantee does not include an obligation to enable the principal debtor to perform its own obligation. Such an arrangement would not be a guarantee under Section 126 of the Act.».
Ιδιαίτερης σημασίας για το υπό εξέταση ζήτημα είναι η αντιμετώπιση από το Supreme Court του επιχειρήματος που στηριζόταν στην πραγματική καταβολή των INR 38 crores. Το Supreme Court έλαβε υπόψη ότι η καταβολή είχε πραγματοποιηθεί. Εξέτασε, όμως, κατά πόσον το γεγονός αυτό μπορούσε να θεμελιώσει την ύπαρξη σύμβασης εγγύησης, παρά την απουσία τέτοιας υποχρέωσης από το έγγραφο που είχαν υπογράψει τα μέρη.
Στην παράγραφο 23, το Supreme Court απέρριψε το επιχείρημα αυτό, επισημαίνοντας:
«It is pertinent to note that payment of an amount of INR 38 crores by ECL to the appellant was not made on account of any contractual obligation. The said payment was made on 20.07.2017 in its capacity as a promotor of ESL. Such payment by itself does not give rise to any contract of guarantee, particularly when there is no contractual obligation of guarantee in the Deed of Undertaking.».
Η κρίση αυτή έχει αυτοτελή σημασία. Το Supreme Court διαχώρισε το γεγονός της καταβολής του χρέους από την ανάληψη συμβατικής υποχρέωσης εγγύησης. Έκρινε ότι η καταβολή, ακόμη και όταν πραγματοποιείται απευθείας προς τον πιστωτή από πρόσωπο που συνδέεται οικονομικά με τον πρωτοφειλέτη, δεν δημιουργεί, αφ' εαυτής, εγγυητική συμβατική σχέση. Επομένως, η εκούσια οικονομική συνδρομή ή η εξόφληση συγκεκριμένου ποσού δεν μετατρέπεται, αποκλειστικά εξαιτίας της πραγματοποίησής της, σε γενική συμβατική δέσμευση εξόφλησης του χρέους.
Περαιτέρω, όπως φαίνεται στην παράγραφο 21, το Supreme Court συνεκτίμησε το περιεχόμενο των υπόλοιπων εγγράφων της συναλλαγής, περιλαμβανομένης της αρχικής επιστολής έγκρισης της χρηματοδότησης, των εγγράφων της διαδικασίας εκκαθάρισης και της συμφωνίας εκχώρησης των δικαιωμάτων της SREI προς την UV. Από τα στοιχεία αυτά δεν προέκυπτε ότι η ECL είχε αντιμετωπιστεί από τα μέρη ως εγγυήτρια των υποχρεώσεων της ESL.
Υπό τα δεδομένα αυτά, το Supreme Court κατέληξε ότι η υποχρέωση της ECL να μεριμνά για την εισφορά κεφαλαίων στην ESL δεν αποτελούσε σύμβαση εγγύησης κατά το Section 126 του Indian Contract Act 1872 και ότι το γεγονός της καταβολής μέρους της οφειλής δεν μπορούσε να οδηγήσει σε διαφορετικό συμπέρασμα. Επικύρωσε, συνεπώς, την κρίση ότι η ECL δεν είχε καταστεί εγγυήτρια των χρηματοδοτικών υποχρεώσεων της ESL.
Από την απόφαση αυτή του Supreme Court της Ινδίας συνάγεται ότι, ακόμη και όταν το εφαρμοστέο δίκαιο επιτρέπει τη σύναψη ή την απόδειξη σύμβασης εγγύησης διά της συμπεριφοράς των μερών, απαιτείται η συμπεριφορά αυτή, αξιολογούμενη στο σύνολο των περιστάσεων, να αποδεικνύει πραγματική, σαφή, συγκεκριμένη και μη αμφίσημη δήλωση ανάληψης εγγυητικής υποχρέωσης έναντι του πιστωτή. Η απλή οικονομική υποστήριξη του πρωτοφειλέτη, όπως και η πραγματική εξόφληση συγκεκριμένης οφειλής του από τρίτο, δεν αρκούν αφ' εαυτών για τη θεμελίωση τέτοιας υποχρέωσης στον τρίτο.
Η αρχή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν ο τρίτος είναι ο τελικός πραγματικός δικαιούχος εταιρείας ή άλλη εταιρεία υπό κοινό τελικό έλεγχο. Η ιδιοκτησιακή σύνδεση, η οικονομική αλληλεξάρτηση και η πρακτική εξόφλησης ορισμένων εταιρικών υποχρεώσεων μπορούν να αποτελούν στοιχεία της συνολικής αποδεικτικής εικόνας. Δεν δημιουργούν, όμως, χωρίς πρόσθετη μαρτυρία σαφούς, συγκεκριμένης και μη αμφίσημης εγγυητικής δέσμευσης, γενική υποχρέωση του τρίτου να εξοφλεί όλες τις υφιστάμενες ή μελλοντικές οφειλές της εταιρείας. Πολύ περισσότερο, δεν καθιστούν αυτομάτως όλες τις εταιρείες που τελούν υπό κοινό έλεγχο αλληλεγγύως και κεχωρισμένως υπεύθυνες για τις υποχρεώσεις αλλήλων.
Η τελευταία αυτή διαπίστωση συνάδει και με τις αρχές της χωριστής εταιρικής προσωπικότητας που αναπτύχθηκαν στις υποθέσεις Adams a.o. v. Cape Industries plc, [1991] 1 All ER 929, VTB Capital plc v. Nutritek International Corp a.o., [2013] UKSC 5 και Prest v. Petrodel Resources Ltd a.o., [2013] UKSC 34. Η απόδοση συμβατικής ευθύνης σε πρόσωπο διαφορετικό από τον αρχικό οφειλέτη προϋποθέτει αυτοτελή νομική βάση και δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην οικονομική ενότητα του ομίλου ή στη συμπεριφορά οικονομικής υποστήριξης των εταιρειών του.
Νομική Υπαγωγή και Εξέταση.
Εφαρμόζοντας τις προαναφερθείσες αρχές στην παρούσα περίπτωση, το Δικαστήριο εξετάζει τη μαρτυρία για τους περιορισμένους σκοπούς της ενδιάμεσης αυτής διαδικασίας. Όπως έχει προαναφερθεί με αναφορά στις σχετικές αρχές της νομολογίας, δεν απαιτείται στο στάδιο αυτό η απόδειξη τελικώς της βάσης της παρούσας Αγωγής της Ενάγουσας/Αιτήτριας, ούτε προσφέρεται η παρούσα ενδιάμεση διαδικασία για οριστική επίλυση αμφισβητούμενων πραγματικών ζητημάτων ή/και νομικών θεμάτων. Απαιτείται, όμως, επαρκές πραγματικό υπόβαθρο για τη διαπίστωση σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση και ορατής πιθανότητας ότι η Ενάγουσα/Αιτήτρια να δικαιούται τις αξιωμένες θεραπείες. Η τελευταία προϋπόθεση υπερβαίνει την απλή δυνατότητα επιτυχίας, έστω και αν υπολείπεται ουσιωδώς της απόδειξης στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Ωστόσο, η αποφυγή πρόωρης εκδίκασης της Αγωγής και τελικών διαπιστώσεων για τα πραγματικά περιστατικά και τα νομικά ζητήματα, δεν απαλλάσσει το Δικαστήριο από την εξέταση της σχετικής αποδεικτικής επάρκειας των στοιχείων στα οποία στηρίζεται η υπό κρίση Αίτηση για ενδιάμεσα προσωρινά διατάγματα.
Η εξέταση επικεντρώνεται στον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, και στην Εναγομένη 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση, εναντίον των οποίων στρέφονται με την υπό κρίση Αίτηση τα αιτούμενα ενδιάμεσα προσωρινά διατάγματα. Οι αναφορές στον Εναγόμενο 1 ΙΚ και σε άλλες εταιρείες συνεκτιμώνται στον βαθμό που συμβάλλουν στην κατανόηση των συγκεκριμένων φερόμενων διευθετήσεων και της προβαλλόμενης βάσης ευθύνης των δύο Καθ’ ων η Αίτηση. Ως προς αυτό, δεν αρκεί η γενική διαπίστωση ότι παρασχέθηκαν υπηρεσίες σε μεγάλο αριθμό εταιρειών και ότι μέρος των σχετικών αμοιβών παρέμεινε ανεξόφλητο. Για την απόσειση του σχετικού αποδεικτικού βάρους, εντός του επιτρεπτού πλαισίου εξέτασης της μαρτυρίας στην παρούσα ενδιάμεση διαδικασία, πρέπει να διαφαίνεται η σύνδεση των απαιτήσεων αυτών με τη συγκεκριμένη ευθύνη που αποδίδεται σε καθέναν από τους δύο Καθ’ ων η Αίτηση.
Έχοντας εξετάσει τις προαναφερόμενες ένορκες δηλώσεις των Artem Dolmatov και Κωνσταντίνου Ιωάννου, του σχετικούς ισχυρισμούς τους και τα τεκμήρια που προσκομίστηκαν μέσω αυτών, το Δικαστήριο διευκρινίζει ότι δεν έχει αξιολογήσει το περιεχόμενο εγγράφων ή τμημάτων τους που είναι συνταγμένα σε γλώσσα άλλη από την ελληνική ή την αγγλική, τις οποίες κατανοεί το Δικαστήριο, και για τα οποία δεν έχει προσκομιστεί μετάφραση. Στο υλικό περιλαμβάνονται έγγραφα και πίνακες διατυπωμένα σε κυριλλική γραφή, των οποίων το περιεχόμενο το Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να ελέγξει, ακόμη και για τους περιορισμένους σκοπούς της παρούσας ενδιάμεσης διαδικασίας. Τα έγγραφα αυτά δεν μπορούν, συνεπώς, κατά το μέρος που το περιεχόμενό τους δεν είναι κατανοητό στο Δικαστήριο, να ληφθούν υπόψη προς επιβεβαίωση των ισχυρισμών για τους οποίους προσκομίστηκαν. Οι ισχυρισμοί αυτοί αξιολογούνται στη βάση της υπόλοιπης μαρτυρίας, χωρίς την τεκμηρίωση που επιδιώκεται να αντληθεί από τα εν λόγω έγγραφα.
Η παράγραφος 11 της ένορκης δήλωσης του Κωνσταντίνου Ιωάννου αποτυπώνει τη βασική θέση της Ενάγουσας/Αιτήτριας η οποία ως προαναφέρθηκε προωθήθηκε και από τον συνήγορο της: ότι ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση και οι εταιρείες του Παραρτήματος Β, περιλαμβανομένης της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση, ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον για τα χρέη του ιδίου και των εταιρειών αυτών. Επικουρικώς, προβάλλεται ότι το σκάφος και το προϊόν πώλησής του αποτελούν στην πραγματικότητα περιουσιακά στοιχεία του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση διαθέσιμα προς εκτέλεση ενδεχόμενης απόφασης εναντίον του. Οι δύο αυτές θέσεις χρειάζονται ξεχωριστή εξέταση, διότι στηρίζονται σε διαφορετικές προϋποθέσεις. Αφενός, πρέπει να εξεταστεί αν και σε ποια έκταση καθένας από τους δύο Καθ’ ων η Αίτηση ευθύνεται για τα προβαλλόμενα χρέη και, αφετέρου, αν η περιουσία της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση μπορεί να δεσμευθεί προς εξασφάλιση ενδεχόμενης απόφασης κατά του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αϊτηση επί της προαναφερόμενης βάσης.
Ως αφετηρία της πρώτης βάσης, προβάλλεται η πρακτική που περιγράφει ο Artem Dolmatov στην παράγραφο 12 της δήλωσής του. Κατά τον μάρτυρα, εταιρείες που λάμβαναν υπηρεσίες συχνά δεν διέθεταν την αναγκαία ρευστότητα και οι αμοιβές καταβάλλονταν είτε από τις ίδιες είτε από τους πραγματικούς δικαιούχους τους προσωπικά είτε από άλλη εταιρεία με διαθέσιμα κεφάλαια. Ο ισχυρισμός αυτός δεν συνοδεύεται, όμως, από επαρκή εξειδίκευση του χρονικού διαστήματος και της συχνότητας με την οποία ακολουθούνταν η περιγραφόμενη πρακτική. Ούτε διευκρινίζεται σε ποιες συγκεκριμένες εταιρείες εφαρμοζόταν και κατά πόσον αφορούσε το σύνολο των εταιρειών για τις οφειλές των οποίων προβάλλεται αλληλέγγυα και εις ολόκληρον ευθύνη τόσο του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, όσο και των ίδιων των εταιρειών.
Ειδικότερα, για την περίοδο πριν από το Διάταγμα Παγκόσμιας Παγοποίησης Περιουσιακών Στοιχείων στην Αγγλική Αγωγή από το αγγλικό Δικαστήριο του Δεκεμβρίου του 2017 δεν εξειδικεύεται αντίστοιχο ιστορικό συναλλαγών του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση με προσδιορισμό πληρώτριας και οφειλέτριας εταιρείας, ποσού, χρόνου και αιτίας πληρωμής. Η παράγραφος 15 αναφέρεται γενικά σε χρηματοδότηση εταιρικών εξόδων εντός του αντίστοιχου, όπως παρουσιάζεται, επιχειρηματικού ομίλου εταιρειών. Το παράδειγμα των 22 Ferroalloy Holding Companies, στις παραγράφους 16─17 της ένορκης δήλωσης του Artem Dolmatov και η επιστολή της Fieldfisher της 27/11/2018, Τεκμήριο AD2 στην οποία γίνεται αναφορά, αφορά αλληλογραφία εκ μέρους του Εναγομένου 1 ΙΚ και δεν παρουσιάζεται ως ιστορικό προγενέστερης πρακτικής του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση.
Το συγκεκριμένο παράδειγμα έχει, ωστόσο, σημασία από διαφορετική άποψη. Η οικονομική συνδρομή περιγράφεται ως παρασχεθείσα από τους μετόχους των εταιρειών βάσει άτοκων δανειακών διευθετήσεων του 2012, οι οποίες παρατάθηκαν το 2017, με πρόβλεψη αποπληρωμής και περαιτέρω παράτασης. Πρόκειται, επομένως, για χρηματοδότηση μεταξύ προσδιορισμένων προσώπων, τα οποία αντιμετωπίζονταν ως διακριτοί δανειστές και οφειλέτες. Αντίστοιχα, οι αναφορές σε μερίσματα, εταιρικές οδηγίες εκταμίευσης, χωριστές χρεώσεις και οικονομικές καταστάσεις υποδηλώνουν ότι, κατά τη διενέργεια των συναλλαγών, εξακολουθούσε να αναγνωρίζεται η αυτοτέλεια των εμπλεκόμενων εταιρειών. Οι καθυστερήσεις στην εκπλήρωση υποχρεώσεων των εταιρειών αυτών, στις οποίες αναφέρεται η αλληλογραφία, δεν αναιρούν το στοιχείο που ενδιαφέρει εν προκειμένω. Ότι δηλαδή οι χρηματοδοτικές διευθετήσεις φαίνεται ότι αποτυπώνονταν ως συναλλαγές μεταξύ ξεχωριστών προσώπων, με διακριτά δικαιώματα και υποχρεώσεις, παρά την σύνδεση τους ως εταιρειών του ιδίου επιχειρηματικού ομίλου. Η διατήρηση των σχετικών εταιρικών διατυπώσεων έχει σημασία κατά την αξιολόγηση της θέσης περί ενιαίας οικονομικής μονάδας. Η οικονομική διασύνδεση και ο λειτουργικός συντονισμός δεν συνεπάγονται, χωρίς άλλο, παραμερισμό της αυτοτελούς νομικής προσωπικότητας κάθε εταιρείας και ταύτιση των υποχρεώσεών τους, σύμφωνα με όσα εξηγήθηκαν στην Adams a.o. v. Cape Industries plc a.a., [1991] 1 All ER 929, ανωτέρω.
Τα συγκεκριμένα παραδείγματα των παραγράφων 24─27 της ένορκης δήλωσης του Artem Dolmatov, που αφορούν τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, είναι μεταγενέστερα της έκδοσης του Διατάγματος Παγκόσμιας Παγοποίησης Περιουσιακών Στοιχείων από το αγγλικό Δικαστήριο τον Δεκέμβριο του 2017. Τα στοιχεία αυτά υποστηρίζουν την ύπαρξη επιμέρους διευθετήσεων πληρωμής από προσωπικούς λογαριασμούς του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση και εταιρικό λογαριασμό της Εναγομένης 143 Grizal Enterprises Limited και πρέπει να συνεκτιμηθούν. Ειδικότερα, οι πίνακες που συνοδεύουν τα αιτήματα πληρωμής μέσω της Grizal κατονομάζουν εταιρείες οι οποίες έχουν συνενωθεί ως Εναγόμενες στην παρούσα Αγωγή. Τεκμηριώνεται, επομένως, σύνδεση συγκεκριμένων διευθετήσεων με ορισμένες από τις Εναγόμενες εταιρείες, χωρίς να εξηγείται επαρκώς κατά πόσον και με ποιον τρόπο η ίδια πρακτική εφαρμοζόταν στο σύνολο των εταιρειών που ενάγονται.
Ανεξαρτήτως της έκτασης της πρακτικής αυτής, παραμένει αναγκαίο να εξεταστεί ποια ευθύνη μπορεί να θεμελιωθεί από αυτήν. Σύμφωνα με τη VTB Capital plc v. Nutritek International Corp a.o., [2013] UKSC 5, ανωτέρω, η ιδιότητα του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση ως πραγματικού δικαιούχου ή προσώπου που ελέγχει τις εταιρείες δεν τον καθιστά, αφ’ εαυτής, συμβαλλόμενο στις συμφωνίες τους ή προσωπικά υπόχρεο για τις συμβατικές τους υποχρεώσεις. Περαιτέρω, κατά τη διάκριση που αναδεικνύεται στην UV Asset Reconstruction Company Limited v. Electrosteel Castings Limited, 2026 INSC 14, 06/01/2026 ανωτέρω, η οικονομική υποστήριξη εταιρείας ή η εξόφληση συγκεκριμένης οφειλής της δεν ισοδυναμεί, χωρίς άλλο, με συμβατική ανάληψη εγγυητικής ευθύνης. Απαιτείται να προκύπτει συγκεκριμένη σαφής δέσμευση έναντι του πιστωτή και η έκταση των υποχρεώσεων που αυτή καλύπτει. Τα εξεταζόμενα παραδείγματα δεν αρκούν, επομένως, από μόνα τους, στο γενικό επίπεδο που τίθενται οι σχετικοί ισχυρισμοί, για να συναχθεί γενική υποχρέωση του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση ή και της Εναγομένης 143 Grizal Enterprises Limited προς εξόφληση όλων των επίδικων εταιρικών χρεών. Ούτε εξηγούν γιατί κάθε Εναγόμενη εταιρεία θα πρέπει να ευθύνεται και για τις οφειλές των υπολοίπων. Δεν προσδιορίζεται επαρκώς σχετική συμβατική δέσμευση καθεμίας, ούτε συγκεκριμένα περιστατικά που, σύμφωνα με τις πιο πάνω αρχές, θα δικαιολογούσαν τον παραμερισμό της ξεχωριστής νομικής προσωπικότητάς τους για τον σκοπό αυτό, βάσει των αρχών που καθιερώθηκαν στην υπόθεση Adams a.o. v. Cape Industries plc a.a., [1991] 1 All ER 929, ανωτέρω.
Περαιτέρω, η αλληλογραφία στην οποία παραπέμπει ο Artem Dolmatov στην παράγραφο 18 της ένορκης δήλωσής του, ως Τεκμήριο AD4, πρέπει να εξεταστεί υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις υπό τις οποίες συντάχθηκε. Στην επιστολή της Enyo ημερομηνίας 16/01/2019 προς τη Hogan Lovells εξηγείται ότι δύο από τις εταιρείες του συνοδευτικού πίνακα δεν είχαν περιληφθεί στην αποκάλυψη περιουσιακών στοιχείων του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, επειδή κατείχαν περιουσιακά στοιχεία αξίας μικρότερης του £1 εκατομμυρίου και, ως εκ τούτου, δεν απαιτείτο η αποκάλυψή τους. Στο ίδιο Τεκμήριο AD4 περιλαμβάνονται οι επιστολές της Enyo ημερομηνίας 14/12/2021 και 24/10/2022, στις οποίες αναφέρεται η παράγραφος 27 της ένορκης δήλωσης Dolmatov. Με αυτές ζητείται, με ρητή επίκληση του Διατάγματος Παγκόσμιας Παγοποίησης Περιουσιακών Στοιχείων που εκδόθηκε στην Αγγλική Αγωγή τον Δεκέμβριο του 2017 από το αγγλικό Δικαστήριο, συγκατάθεση για πληρωμές €44.358,46 και €144.189,68, αντίστοιχα, από τον λογαριασμό της Εναγομένης 143 Grizal Enterprises Limited στην Eurobank.
Οι επιστολές αυτές παρέχουν συγκεκριμένες ενδείξεις ότι το καθεστώς του Διατάγματος Παγκόσμιας Παγοποίησης Περιουσιακών Στοιχείων που εκδόθηκε στην Αγγλική Αγωγή τον Δεκέμβριο του 2017 από το αγγλικό Δικαστήριο επηρέαζε, σε σχέση με τον Εναγόμενο 2 GB τόσο την αποκάλυψη εταιρειών όσο και τη διάθεση εταιρικών κεφαλαίων. Δεν διευκρινίζεται, όμως, αν και σε ποια έκταση οι σχετικοί περιορισμοί αφορούσαν το σύνολο των Εναγόμενων εταιρειών που παρουσιάζονται ως συνδεόμενες με αυτόν, ποιοι περιορισμοί ίσχυαν για καθεμία και με ποια ιδιότητα ή εξουσία ο ίδιος ζητούσε τις αντίστοιχες συγκαταθέσεις.
Από τα στοιχεία αυτά δεν συνάγεται ότι οι χρηματοδοτικές διευθετήσεις δημιουργήθηκαν αποκλειστικά εξαιτίας του Διατάγματος Παγκόσμιας Παγοποίησης Περιουσιακών Στοιχείων που εκδόθηκε στην Αγγλική Αγωγή τον Δεκέμβριο του 2017 από το αγγλικό Δικαστήριο. Δεν παρέχεται, ωστόσο, επαρκής μαρτυρία που να επιτρέπει, στο περιορισμένο αυτό βαθμό που επιτρέπει και επιβάλλει η ακρόαση της υπό κρίση ενδιάμεσης διαδικασίας, τη διαπίστωση ότι αποτελούσαν συνέχεια της προϋπάρχουσας και γενικευμένης πρακτικής που επικαλείται η Ενάγουσα/Αιτήτρια. Η μορφή και ο τρόπος πραγματοποίησής τους πρέπει, επομένως, να εξεταστούν λαμβανομένων υπόψη των περιορισμών του εν λόγω Διατάγματος. Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν είναι ασφαλές να συναχθεί, ακόμη και στον περιορισμένο βαθμό εξέτασης των ισχυρισμών στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αυτής διαδικασίας, από τις συγκεκριμένες διευθετήσεις, γενική δέσμευση υπό μορφή εγγύησης του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, της Εναγομένης 143 Grizal Enterprises Limited ή οποιασδήποτε άλλης Εναγόμενης εταιρείας για το σύνολο των χρεών όλων των εταιρειών που παρουσιάζονται ως μέλη του ίδιου επιχειρηματικού ομίλου ή ως εταιρείες με κοινό τελικό πραγματικό δικαιούχο τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση.
Περαιτέρω, η συχνότητα υποβολής αιτημάτων συγκατάθεσης, ως διαφαίνεται, δεν ταυτίζεται με τη συχνότητα των φερόμενων πραγματικών πληρωμών. Για ορισμένα αιτήματα τεκμηριώνεται η παροχή συγκατάθεσης από την Τράπεζα, χωρίς να αποδεικνύεται αυτοτελώς και η εκτέλεση της αντίστοιχης πληρωμής. Για τα αιτήματα της 13/06/2022 και 02/06/2023, ο Artem Dolmatov αναφέρει στην παράγραφο 26 ότι, εξ όσων γνώριζε, δεν εξασφαλίστηκε συγκατάθεση και τα αντίστοιχα τιμολόγια παρέμεναν ανεξόφλητα. Εξάλλου, τα ποσά των αιτούμενων πληρωμών μέσω της Εναγομένης 143 Grizal Enterprises Limited παρουσιάζονται ως ανάλογα του συμφέροντος του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση στις συγκεκριμένες εταιρείες. Τα στοιχεία αυτά περιορίζουν την έκταση των συμπερασμάτων που μπορούν έστω και στον περιορισμένο βαθμό που επιτρέπει η υπό κρίση ενδιάμεση διαδικασία να αντληθούν από την αλληλογραφία και δεν επιτρέπουν, χωρίς πρόσθετη τεκμηρίωση, την εξομοίωσή της με γενική και απεριόριστη ανάληψη του συνόλου των επίδικων χρεών.
Σύμφωνα με τις αρχές της Adams a.o. v. Cape Industries plc a.a., [1991] 1 All ER 929, ανωτέρω, ακόμη και η αποδεδειγμένη οικονομική ενότητα ή ο κοινός συντονισμός εταιρειών δεν αρκούν για την ταύτιση της νομικής προσωπικότητας και των υποχρεώσεών τους. Στην προκείμενη περίπτωση, η προσκομισθείσα μαρτυρία είναι γενική και δεν αποσαφηνίζει ούτε τη σύνθεση του φερόμενου ομίλου κατά τους κρίσιμους χρόνους, ούτε κατά πόσον οι περιγραφόμενες συναλλαγές αφορούσαν το σύνολο των εταιρειών που ενάγονται. Η έλλειψη αυτή δεν είναι από μόνη της καθοριστική, αφού και η πλήρης απόδειξη της συμμετοχής τους στον ίδιο όμιλο δεν θα θεμελίωνε χωρίς άλλο, με βάση τις προαναφερόμενες αρχές δικαίου, γενική συνοφειλή. Καθιστά, όμως, ακόμη λιγότερο ασφαλή την εξαγωγή συμπερασμάτων έστω και στον περιορισμένο βαθμό που επιτρέπει η υπό κρίση ενδιάμεση διαδικασία για την ευθύνη όλων των Εναγόμενων εταιρειών από συναλλαγές που αφορούν ορισμένες μόνο από αυτές ή για τις συναλλαγές των υπολοίπων.
Για τη θεμελίωση συγκεκριμένης εγγυητικής ή άλλης συμβατικής ευθύνης δεν είναι αναγκαίο να αποδειχθούν πληρωμές μεταξύ όλων των Εναγόμενων εταιρειών. Πρέπει, όμως, να προκύπτει ότι το πρόσωπο στο οποίο αποδίδεται η ευθύνη ανέλαβε τη συγκεκριμένη υποχρέωση έναντι του πιστωτή. Η εξόφληση οφειλής τρίτου ή η χρηματοδότησή του μπορεί να συνεκτιμηθεί προς τον σκοπό αυτό, χωρίς να συνιστά αφ’ εαυτής απόδειξη δέσμευσης εγγύησης. Αυτή είναι και η ουσιώδης διάκριση που αναδεικνύεται στην UV Asset Reconstruction Company Limited v. Electrosteel Castings Limited, 2026 INSC 14, 06/01/2026 ανωτέρω. Ακόμη και όταν η συμφωνία επιδιώκεται να συναχθεί από τη συμπεριφορά των μερών, πρέπει να διαφαίνονται συγκεκριμένα και σαφώς, τόσο η ανάληψη της υποχρέωσης όσο και οι οφειλές που αυτή καλύπτει. Η έκτασή της δεν μπορεί να συμπληρώνεται με υποθέσεις που υπερβαίνουν όσα υποστηρίζει η μαρτυρία κατόπιν της απαιτούμενης εξέτασης της και στο βαθμό που επιβάλλει και επιτρέπει η υπό κρίση ενδιάμεση διαδικασία.
Οι επτά γραπτές οδηγίες του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, ημερομηνίας 27/02/2024, στις οποίες αναφέρεται ο Artem Dolmatov στις παραγράφους 31─32 της ένορκης δήλωσής του, περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο AD5. Στο ίδιο Τεκμήριο AD5 περιλαμβάνονται και έγγραφα των οποίων το περιεχόμενο δεν είναι κατανοητό στο Δικαστήριο και τα οποία αντιμετωπίζονται κατά τον τρόπο που έχει ήδη εξηγηθεί. Οι συγκεκριμένες οδηγίες διαφοροποιούνται από τις προαναφερθείσες χρηματοδοτικές διευθετήσεις, αφού φερόμενα περιέχουν ρητή δέσμευση πληρωμής αμοιβών και εξόδων για την προσδιοριζόμενη εργασία CFC και αφορούν και εταιρείες που έχουν συνενωθεί ως Εναγόμενες στην παρούσα Αγωγή. Παρέχουν, επομένως, συγκεκριμένο αποδεικτικό υπόβαθρο για την εξέταση προσωπικής συμβατικής ευθύνης του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση. Υπό το φως, όμως, και των υπόλοιπων αναφορών του ίδιου του Artem Dolmatov, χρειάζεται να διακριβωθεί ποιες ακριβώς οφειλές καλύπτει η δέσμευση αυτή και ποιο ποσό παραμένει ανεξόφλητο και περιλαμβάνεται στην απαίτηση που προβάλλει η Ενάγουσα/Αιτήτρια με την παρούσα Αγωγή κατά τους ίδιους τους ισχυρισμούς που προωθεί η Ενάγουσα/Αιτήτρια.
Όπως προκύπτει από το περιεχόμενό τους, οι εν λόγω οδηγίες του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, φέρεται να αφορούν την προετοιμασία συγκεκριμένων πληροφοριών και εγγράφων για την εργασία CFC. Στο αγγλικό κείμενό τους, η αναφορά στα έτη 2022─2023 προσδιορίζει τις περιόδους των οικονομικών στοιχείων που ζητείται να ετοιμαστούν, ενώ η δέσμευση πληρωμής αφορά το κόστος υπηρεσιών και τα έξοδα για την προετοιμασία των συγκεκριμένων πληροφοριών. Το Δικαστήριο κρίνει, επομένως, ότι η χρονική αυτή αναφορά δεν αρκεί, από μόνη της, για να συναχθεί ανάληψη και όλων των ήδη ανεξόφλητων αμοιβών για άλλες υπηρεσίες των ίδιων ετών. Οι οδηγίες δεν απαριθμούν τα επιμέρους παλαιά τιμολόγια ούτε περιέχουν γενική ανάληψη όλων των προγενέστερων ή/και μελλοντικών αμοιβών της Ενάγουσας/Αιτήτριας. Στο Τεκμήριο AD5 περιλαμβάνονται επίσης πίνακες και σημειώματα που φέρονται να αφορούν παρουσιάσεις υφιστάμενων οφειλών και εκτιμήσεις κόστους, των οποίων, όμως, τα συνταγμένα σε μη κατανοητή στο Δικαστήριο γλώσσα τμήματα δεν μπορούν να αξιοποιηθούν προς επιβεβαίωση των σχετικών ισχυρισμών, για τους λόγους που έχουν ήδη εξηγηθεί. Για τη σύνδεση της συγκεκριμένης δέσμευσης με την παρούσα απαίτηση χρειάζεται να προσδιορίζονται οι εργασίες που εκτελέστηκαν βάσει των οδηγιών, οι αντίστοιχες χρεώσεις και τα ποσά που εξακολουθούν να οφείλονται και όχι ένας ισχυρισμός σε γενικό επίπεδο.
Συναφώς, στις παραγράφους 28─32 της ένορκης δήλωσης Artem Dolmatov, το αίτημα ετοιμασίας των πληροφοριών για τις εκθέσεις CFC και οι σχετικές γραπτές οδηγίες αποδίδονται στον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση. Δεν προσδιορίζεται αντίστοιχη ξεχωριστή ανάθεση ή εκτέλεση εργασιών για την εκπλήρωση υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων CFC του Εναγομένου 1 ΙΚ. Αυτό δεν αποκλείει ότι οι εργασίες αφορούσαν και εταιρείες στις οποίες είχαν συμφέροντα και οι δύο. Η αναφορά της παραγράφου 33 στον Εναγόμενο 1 ΙΚ αφορά την εξασφάλιση χρηματοδότησης υφιστάμενων υποχρεώσεων, επειδή πολλές από τις σχετικές εταιρείες συνδέονταν και με δικά του συμφέροντα.
Υπό αυτό το πρίσμα πρέπει να συνεκτιμηθεί η μαρτυρία για τη συναλλαγή Helenium, στις παραγράφους 35─41 της ίδιας ένορκης δήλωσης, με παραπομπή στο Τεκμήριο AD6. Στην παράγραφο 36 αναφέρεται ότι ο Εναγόμενος 1 ΙΚ ενέκρινε τη διάθεση μέρους του προϊόντος πώλησης του αεροσκάφους, μεταξύ άλλων, για δαπάνες σχετικές με την εργασία CFC. Η έγκριση αυτή αφορά τη χρηματοδότηση των εργασιών και δεν αποδεικνύει, από μόνη της, ότι αυτές ανατέθηκαν για την εκπλήρωση δικών του υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων. Στην παράγραφο 38 προστίθεται ότι είχε συμφωνήσει με τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, υπό την προϋπόθεση της συγκατάθεσης της Τράπεζας, να διευθετήσει πληρωμές από τη Helenium για ανεξόφλητες αμοιβές εταιρειών στις οποίες είχαν συμφέροντα και οι δύο.
Στην επιστολή της Fieldfisher ημερομηνίας 21/05/2024, η οποία περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο AD6, παρέχονται περαιτέρω πληροφορίες για τις εργασίες αυτές. Αναφέρεται ότι το συνημμένο ως Enclosure 1 περιλαμβάνει τις περιόδους και τις αντίστοιχες αμοιβές για την προετοιμασία διαχειριστικών λογαριασμών και τον έλεγχο οικονομικών καταστάσεων. Εξηγείται επίσης ότι, για σκοπούς συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις CFC, οι εργασίες προετοιμασίας διαχειριστικών λογαριασμών για 176 εταιρείες είχαν ολοκληρωθεί πριν από την προθεσμία της 01/05/2024, ενώ οι σχετικές ελεγκτικές εργασίες βρίσκονταν σε εξέλιξη. Υπάρχουν, επομένως, συγκεκριμένες αναφορές στην εκτέλεση εργασιών και στην ανάλυση σχετικών χρεώσεων, οι οποίες πρέπει να συνεκτιμηθούν.
Στην παράγραφο 41 της ένορκης δήλωσης καταγράφεται είσπραξη US$991.511,05 από την Ενάγουσα/Αιτήτρια. Το Δικαστήριο κρίνει ότι, υπό το φως των πιο πάνω στοιχείων, καθίσταται αναγκαία η εξήγηση του καταλογισμού της είσπραξης αυτής. Οι σχετικές αναφορές δεν επιτρέπουν να διαπιστωθεί ότι ολόκληρη ή συγκεκριμένο μέρος της αφορούσε εξόφληση εργασιών CFC. Δεν προκύπτει με επαρκή σαφήνεια ποιο ποσό καταλογίστηκε στις εργασίες αυτές, ποιες εταιρείες και χρεώσεις αφορούσε και ποιο σχετικό υπόλοιπο περιλαμβάνεται στην απαίτηση της παρούσας Αγωγής. Οι ισχυρισμοί και σχετικές απαιτήσεις παραμένουν σε γενικό επίπεδο.
Το ζήτημα δεν είναι, συνεπώς, η πλήρης απουσία στοιχείων για τις εργασίες CFC ή το κόστος τους. Είναι η έλλειψη επαρκούς σύνδεσης των στοιχείων αυτών με συγκεκριμένη σημερινή ανεξόφλητη απαίτηση. Το Δικαστήριο δεν συνάγει ότι οι σχετικές αμοιβές εξοφλήθηκαν πλήρως, και δεν είναι το στάδιο για τελικές διαπιστώσεις επί των γεγονότων. Παρατηρεί, όμως, ότι δεν απομονώνεται στις ένορκες δηλώσεις ή στους πίνακες του Εντύπου Απαίτησης συγκεκριμένο ποσό ως ανεξόφλητη αμοιβή CFC, ούτε εξηγείται σε ποιο κονδύλι περιλαμβάνεται τέτοια απαίτηση. Η ύπαρξη των γραπτών οδηγιών και της δέσμευσης πληρωμής δεν αρκεί, χωρίς την εξήγηση αυτή, για να θεμελιώσει στο απαιτούμενο σχετικό βαθμό που συνάδει με την ενδιάμεση αυτή διαδικασία την ευθύνη του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, για συγκεκριμένο μέρος των σημερινών απαιτούμενων ποσών. Η γενική αναφορά της παραγράφου 50 στον συνυπολογισμό προηγούμενων εισπράξεων δεν διευκρινίζει ούτε τη σύνδεση αυτή ούτε τον αντίστοιχο καταλογισμό.
Το Δικαστήριο συνεκτιμά επίσης τη μαρτυρία για την προτεινόμενη πώληση των αεροσκαφών της Brazaline, η οποία αναπτύσσεται στις παραγράφους 42─49 της ένορκης δήλωσης Artem Dolmatov, με παραπομπή στα έγγραφα και στην αλληλογραφία του Τεκμηρίου AD7. Κατά τις παραγράφους 44─45, οι Εναγόμενοι 1 ΙΚ και 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση φέρεται υπέγραψαν στις 21/11/2024 οδηγίες πραγματικών δικαιούχων για την κατανομή του προϊόντος της πώλησης. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του μάρτυρα, οι οδηγίες περιλάμβαναν εξόφληση υφιστάμενων αμοιβών παρόχων υπηρεσιών και προκαταβολές για το 2025, με ποσό €1.976.329 υφιστάμενων οφειλών κατανεμημένο στο μερίδιο του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση. Ο Artem Dolmatov αποδίδει στην υπογραφή των οδηγιών τη σημασία έγγραφης αναγνώρισης από τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση ότι του αναλογούσαν οι σχετικές αμοιβές.
Στην επιστολή της Fieldfisher ημερομηνίας 25/11/2024, που περιλαμβάνεται στο ίδιο Τεκμήριο AD7 και στην οποία παραπέμπει η παράγραφος 46, φέρεται να εξηγείται περαιτέρω η προτεινόμενη κατανομή των πληρωμών. Μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι ο Εναγόμενος 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση επιθυμούσε να εξοφλήσει πλήρως τιμολόγια εταιρειών στις οποίες είχε αποκλειστικό συμφέρον ή συμμετείχε με άλλους πραγματικούς δικαιούχους, χωρίς τον Εναγόμενο 1 ΙΚ, ενώ για εταιρείες στις οποίες συμμετείχαν και οι δύο προβλεπόταν κατανομή πληρωμών κατά 50% στον καθένα. Η επιστολή συνοδευόταν από πίνακες εταιρειών και χρεώσεων και εντασσόταν στο αίτημα συγκατάθεσης για τις πληρωμές από το προϊόν της συγκεκριμένης πώλησης.
Τα στοιχεία αυτά έχουν σχετική αποδεικτική σημασία και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως απλή γενική αναφορά οικονομικής υποστήριξης. Δεν αρκούν, όμως, χωρίς περαιτέρω συσχέτιση, για να θεμελιώσουν έστω και στον βαθμό που απαιτεί η ενδιάμεση αυτή διαδικασία προσωπική υποχρέωση του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση προς εξόφληση ολόκληρης της σημερινής απαίτησης της Ενάγουσας/Αιτήτριας αυτής της Αγωγής. Ο ίδιος ο Artem Dolmatov διευκρινίζει στην παράγραφο 47 της ένορκης δήλωσης του ότι, αν και οι πίνακες περιλάμβαναν οφειλές σχετικές με την παρούσα διαδικασία, τα αναφερόμενα ποσά περιείχαν και απαιτήσεις άλλων παρόχων και προτεινόμενες προκαταβολές και δεν προβάλλονταν ως αποτύπωση του ποσού που σήμερα οφείλεται στην Ενάγουσα/Αιτήτρια.
Περαιτέρω, κατά τις παραγράφους 48─49 της ένορκης δήλωσης του Artem Dolmatov, η Τράπεζα δεν συγκατατέθηκε, οι αιτήσεις για άδεια ολοκλήρωσης της πώλησης απορρίφθηκαν από το Αγγλικό Δικαστήριο στις 04/12/2024 και 07/02/2025 και η συναλλαγή δεν ολοκληρώθηκε. Παρά το ότι υπογράφηκαν κατ’ ισχυρισμό οι οδηγίες των πραγματικών δικαιούχων, τα σχέδια οδηγιών πληρωμής δεν υπογράφηκαν και κανένα προϊόν πώλησης δεν εισπράχθηκε ή διανεμήθηκε βάσει αυτών. Η εξέλιξη αυτή δεν αναιρεί αυτομάτως τη σημασία των φερόμενα υπογεγραμμένων οδηγιών ως στοιχείου της προβαλλόμενης αναγνώρισης. Καθιστά, όμως, αναγκαίο να διακριθεί η έγκριση διάθεσης συγκεκριμένου προϊόντος πώλησης από την ανάληψη αυτοτελούς προσωπικής υποχρέωσης πληρωμής, η οποία θα ίσχυε ανεξαρτήτως της ολοκλήρωσης της συναλλαγής στη βάση των πιο πάνω αρχών που καθιερώθηκαν στις προαναφερόμενες υποθέσεις Adams a.o. v. Cape Industries plc, [1991] 1 All ER 929, VTB Capital plc v. Nutritek International Corp a.o., [2013] UKSC 5 και UV Asset Reconstruction Company Limited v. Electrosteel Castings Limited, 2026 INSC 14, 06/01/2026.
Το Δικαστήριο κρίνει ότι σε κάθε περίπτωση, η μαρτυρία δεν εξηγεί επαρκώς και στον απαιτούμενο βαθμό για σκοπούς της ενδιάμεσης αυτής διαδικασίας ούτε τη βάση επί της οποίας οι συγκεκριμένες οδηγίες θεμελιώνουν τέτοια αυτοτελή υποχρέωση για ολόκληρη τη σημερινή απαίτηση, ούτε την αντιστοίχιση των ποσών τους με τα ανεξόφλητα κονδύλια της παρούσας Αγωγής. Η δήλωση του μάρτυρα ότι οι πίνακες περιλαμβάνουν και σχετικές οφειλές δεν παρέχει, από μόνη της, την αναγκαία εξειδίκευση.
Η δυσκολία που ανακύπτει ως προς τη θεμελίωση της υπό κρίση Αίτησης στον απαιτούμενο βαθμό, δεν περιορίζεται στην ύπαρξη και στην έκταση της φερόμενης εγγυητικής δέσμευσης του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, ή των υπόλοιπων Εναγόμενων εταιρειών. Αφορά και τον προσδιορισμό της κύριας οφειλής. Οι τυποποιημένες συμβάσεις που προσκομίστηκαν ως Τεκμήριο AD1 φαίνεται ότι προβλέπουν συγκεκριμένο μηχανισμό χρέωσης, έκδοσης τιμολογίων και πληρωμής. Περιλαμβάνουν φαίνεται επίσης πρόνοιες για την παροχή υπηρεσιών προς θυγατρικές ή συνδεδεμένα πρόσωπα, κατόπιν αιτήματος του συμβαλλόμενου πελάτη και με δική του ευθύνη πληρωμής. Οι πρόνοιες αυτές ενδέχεται να θεμελιώνουν συγκεκριμένη συμβατική απαίτηση, εφόσον καταδεικνύεται η εφαρμογή τους στις αντίστοιχες υπηρεσίες και χρεώσεις. Δεν καθιστούν, όμως, όπως υποδεικνύεται από την υπόθεση Adams a.o. v. Cape Industries plc, [1991] 1 All ER 929 ανωτέρω, κάθε συνδεδεμένη εταιρεία συνοφειλέτρια των υπολοίπων, ούτε τον πραγματικό δικαιούχο συμβαλλόμενο στις εταιρικές συμφωνίες, κατά παράκαμψη της διάκρισης που υπογραμμίζεται στην υπόθεση VTB Capital plc v. Nutritek International Corp a.o., [2013] UKSC 5, ανωτέρω.
Στα τεκμήρια περιλαμβάνονται φερόμενοι πίνακες εταιρειών, ποσών και περιόδων και, σε ορισμένα παραρτήματα, στοιχεία τιμολογίων και περιγραφές υπηρεσιών. Περιλαμβάνονται επίσης φερόμενες ενυπόγραφες επιβεβαιώσεις παρόχων ότι συγκεκριμένα ποσά παρέμεναν ανεξόφλητα κατά τον χρόνο σύνταξής τους. Τα στοιχεία αυτά συνεκτιμώνται και δεν επιτρέπουν τον γενικό χαρακτηρισμό της προσκομισθείσας αυτής μαρτυρίας ως απλής απαρίθμησης ατεκμηρίωτων στον απαιτούμενο βαθμό ποσών. Το ουσιώδες κενό εντοπίζεται, ωστόσο, στη σύνδεση των στοιχείων αυτών με τα ποσά που απαιτούνται με την παρούσα Αγωγή. Δεν παρέχεται επαρκώς και στον απαιτούμενο σχετικό βαθμό εξηγημένη αντιστοίχιση της εφαρμοστέας σε κάθε περίπτωση σύμβασης, των συγκεκριμένων υπηρεσιών και χρεώσεων, των σχετικών τιμολογίων ή απαιτήσεων πληρωμής, των καταβολών και πιστώσεων και του τελικού υπολοίπου ανά εταιρεία. Δίδεται ένα τελικό συνολικό υπόλοιπο στους σχετικούς πίνακες του Έντυπο Απαίτησης. Οι σχετικοί ισχυρισμοί από πλευράς της Ενάγουσας/Αιτήτριας τίθενται, επαναλαμβάνεται, σε γενικό επίπεδο.
Η διαζευκτική επίκληση τιμολογίων, χρεοπιστωτικού ή παραδεδεγμένου λογαριασμού και υπολοίπου λογαριασμού στο Έντυπο Απαίτησης δεν αναπληρώνει αυτό το κενό. Ούτε το γεγονός ότι δεν έχει ακόμη καταχωριστεί Έκθεση Απαίτησης απαλλάσσει την Ενάγουσα/Αιτήτρια από το σχετικό βάρος θεμελίωσης της Αίτησης της για την έκδοση των αιτούμενων ενδιάμεσων προσωρινών διαταγμάτων. Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα ουσιώδης, αφού το ύψος του ποσού που επιδιώκεται να δεσμευθεί στηρίζεται στην προβαλλόμενη αλληλέγγυα και εις ολόκληρον ευθύνη του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση και των σχετικών Εναγόμενων εταιρειών.
Το Δικαστήριο, βεβαίως, δεν θέτει ως απαρέγκλιτη προϋπόθεση στο πλαίσιο της παρούσας ενδιάμεσης διαδικασίας την προσκόμιση κάθε επιμέρους τιμολογίου ή απαίτησης πληρωμής. Απαιτείται, όμως, επαρκής εξήγηση και κάποιος βαθμός τεκμηρίωσης της προέλευσης και του υπολογισμού του συγκεκριμένου ανεξόφλητου χρέους, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί, στο απαιτούμενο για το παρόν στάδιο επίπεδο, η προοπτική επιτυχίας της αντίστοιχης απαίτησης η οποία, επαναλαμβάνεται είναι άμεσα συνυφασμένη με τους όρους των αιτούμενων ενδιάμεσων προσωρινών διαταγμάτων και το ύψος του ποσού, η παγιοποίηση του οποίου αξιώνεται.
Ως προς τις €56.749,94 που απαιτούνται προσωπικά από τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, στο Μέρος Β, παράγραφος 2 του Εντύπου Απαίτησης, Τεκμήριο C12, υπάρχει γενική μαρτυρία παροχής υπηρεσιών και προς τον ίδιο, ιδίως στην παράγραφο 7 της ένορκης δήλωσης Artem Dolmatov και στην παράγραφο 7 της ένορκης δήλωσης Κωνσταντίνου Ιωάννου. Δεν εξηγείται, όμως, στις δηλώσεις αυτές ποιες συγκεκριμένες υπηρεσίες και χρεώσεις συνθέτουν το ποσό, ούτε παρατίθεται συγκεκριμένη παραπομπή σε τεκμήριο που να αναλύει τον υπολογισμό του ως ανεξόφλητου υπολοίπου. Και πάλι πρόκειται για ισχυρισμούς οι οποίοι τίθενται σε γενικό επίπεδο.
Ως προς την Εναγομένη 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση, η θεμελίωση της προβαλλόμενης συμβατικής συνοφειλής από την προσκομισθείσα μαρτυρία παρουσιάζει πρόσθετες ελλείψεις, πάντοτε για σκοπούς θεμελίωσης του βάσιμου της έκδοσης των αιτούμενων ενδιάμεσων προσωρινών διαταγμάτων στο πλαίσιο της υπό κρίσης ενδιάμεσης Αίτησης. Στο Παράρτημα Β του Εντύπου Απαίτησης, το οποίο προσκομίζεται ως Τεκμήριο C12 στην παράγραφο 6 της ένορκης δήλωσης Κωνσταντίνου Ιωάννου, αναγράφεται, ως προειπώθηκε, έναντί της, οφειλόμενο ποσό μηδέν. Παρά ταύτα, στην παράγραφο 11 της ίδιας ένορκης δήλωσης Κωνσταντίνου Ιωάννου προβάλλεται ότι ευθύνεται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τον Εναγόμενο 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, και τις υπόλοιπες εταιρείες του Παραρτήματος Β, για τα χρέη του ιδίου και των εταιρειών αυτών.
Η θέση αυτή δεν συνοδεύεται από προσδιορισμό συγκεκριμένης συμφωνίας με την οποία η Εναγομένη 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση δεσμεύθηκε έναντι της Ενάγουσας/Αιτήτριας να εξοφλεί υποχρεώσεις του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση ή άλλων εταιρειών. Ούτε προσδιορίζεται συγκεκριμένη συμμετοχή της στις χρηματοδοτικές διευθετήσεις των παραγράφων 24─27 της ένορκης δήλωσης Artem Dolmatov, τεκμηριούμενη από την αλληλογραφία του Τεκμηρίου AD4, από την οποία να συνάγεται τέτοια δέσμευση. Ειδικότερα, δεν κατονομάζεται στους εξετασθέντες πίνακες των αιτημάτων πληρωμής μέσω της Εναγομένης 143 Grizal Enterprises Limited. Η δε ενδεχόμενη απόδειξη προσωπικής εγγυητικής δέσμευσης του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση για ορισμένες οφειλές εταιρειών με τις οποίες φερόμενα σχετίζεται, δεν συνεπάγεται, αντιστρόφως, ότι η Εναγομένη 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση εγγυήθηκε τις προσωπικές του υποχρεώσεις.
Το ζήτημα δεν είναι ότι τα επιμέρους ποσά που προβάλλονται ως οφειλόμενα από τις Εναγόμενες εταιρείες είναι μικρότερα από το συνολικό απαιτούμενο ποσό. Είναι ότι η συνένωση περισσότερων οφειλετών στην ίδια αγωγή και η άθροιση των επιμέρους απαιτήσεων εκ πρώτης όψεως δεν δημιουργούν αλληλέγγυα και εις ολόκληρον ευθύνη. Σύμφωνα με τις αρχές της υπόθεσης Adams a.o. v. Cape Industries plc a.a., [1991] 1 All ER 929, η κοινή οικονομική οργάνωση ή ιδιοκτησιακή σύνδεση δεν αρκεί για να καταστούν οι υποχρεώσεις μίας εταιρείας υποχρεώσεις των υπολοίπων. Η παράγραφος 11 της ένορκης δήλωσης Κωνσταντίνου Ιωάννου διατυπώνει το επιδιωκόμενο συμπέρασμα, χωρίς να εξειδικεύει επαρκώς τα περιστατικά που θα δικαιολογούσαν την απόδοσή του στην Εναγομένη 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση.
Οι παράγραφοι 12─14 της ίδιας ένορκης δήλωσης Κωνσταντίνου Ιωάννου επικεντρώνονται στην ιδιότητα του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση ως πραγματικού δικαιούχου και, μεταγενέστερα, εγγεγραμμένου μετόχου της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση, καθώς και στον έλεγχο που φέρεται να ασκεί μέσω του διευθυντή της. Αντίστοιχα, στις παραγράφους 52─56 της ένορκης δήλωσης Artem Dolmatov περιγράφεται η κατοχή των μετοχών της εταιρείας ως εντολοδόχου του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση και η μεταβίβασή τους σε αυτόν, με παραπομπή στα έγγραφα του Τεκμηρίου AD8 και στην επιστολή της Enyo της 07/08/2026, Τεκμήριο C13. Τα στοιχεία αυτά εξηγούν τη μετοχική σχέση. Δεν αποδεικνύουν, από μόνα τους, ταύτιση της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση με τον μέτοχο ή κοινή συμβατική ευθύνη τους. Η διάκριση αυτή συνάδει με το σκεπτικό της υπόθεσης VTB Capital plc v. Nutritek International Corp a.o., [2013] UKSC 5, ανωτέρω.
Περαιτέρω, δεν προσδιορίζονται συγκεκριμένα περιστατικά που να δικαιολογούν άρση του εταιρικού πέπλου κατά την αρχή της καταστρατήγησης που εξηγείται στην Prest v. Petrodel Resources Ltd a.o., [2013] UKSC 34. Δεν προβάλλεται ισχυρισμός ή, σε κάθε περίπτωση, εξηγείται, ποια υφιστάμενη υποχρέωση του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση προς την Ενάγουσα/Αιτήτρια επιχειρήθηκε να αποφευχθεί ή να καταστεί ανεφάρμοστη μέσω συγκεκριμένης χρήσης της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση και της χωριστής νομικής προσωπικότητάς της. Η απόδειξη ελέγχου της εταιρείας δεν υποκαθιστά την απόδειξη της συγκεκριμένης καταστρατήγησης σύμφωνα με τις προαναφερόμενες αρχές της νομολογίας. Ούτε η αλλαγή του εγγεγραμμένου μετόχου, η οποία κατά την παράγραφο 13 της ένορκης δήλωσης Κωνσταντίνου Ιωάννου δεν μετέβαλε το πραγματικό συμφέρον του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, αποδεικνύει αφ’ εαυτής τέτοια χρήση.
Τέλος, δεν εξειδικεύονται περιστατικά από τα οποία να προκύπτει ότι η Εναγομένη 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση ενεργούσε ως αντιπρόσωπος του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση ή των υπόλοιπων Εναγόμενων εταιρειών κατά την ανάληψη των επίδικων φερόμενων υποχρεώσεων. Η σχέση αντιπροσώπευσης δεν τεκμαίρεται από την κοινή ιδιοκτησία ή τον εταιρικό έλεγχο, σύμφωνα με την υπόθεση Adams a.o. v. Cape Industries plc a.a., [1991] 1 All ER 929, ανωτέρω. Συνεπώς, στο απαιτούμενο για την παρούσα διαδικασία επίπεδο, δεν παρέχεται επαρκής βάση από την προσκομισθείσα μαρτυρία για την προβαλλόμενη αλληλέγγυα και εις ολόκληρον συμβατική ευθύνη της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση.
Η επικουρική θέση της παραγράφου 11 της ένορκης δήλωσης Κωνσταντίνου Ιωάννου χρειάζεται ξεχωριστή εξέταση. Η απουσία προσωπικής οφειλής της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση, δεν αποκλείει αφ’ εαυτής την παροχή προστασίας με την έκδοση ενδιάμεσου προσωρινού διατάγματος τύπου «Chabra». Απαιτείται, όμως, θεμελίωση στον απαιτούμενο σχετικό βαθμό τόσο της απαίτησης κατά του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, όσο και των λόγων για τους οποίους η συγκεκριμένη περιουσία της εταιρείας θα μπορούσε να καταστεί διαθέσιμη προς ικανοποίηση απόφασης εναντίον του. Η σχετική δυνατότητα δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε περιουσία που αποδεικνύεται ότι ανήκει ήδη στον ίδιο. Δεν θεμελιώνεται, ωστόσο, με μόνη τη γενική δήλωση ότι η περιουσία της εταιρείας αποτελεί «στην πραγματικότητα» δική του περιουσία. Σε κάθε περίπτωση, ο συνήγορος της Ενάγουσας/Αιτήτριας ερωτήθηκε από το Δικαστήριο να διευκρινίσει και ήταν σαφής ότι η συνένωση της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση δεν έγινε με σκοπό την εξασφάλιση ενός ενδιάμεσου προσωρινού διατάγματος του προαναφερόμενου τύπου, αλλά στη βάση της θέσης της Ενάγουσας/Αιτήτριας για αλληλέγγυα και εις ολόκληρον συμβατική ευθύνη της σύμφωνα με τα όσα προαναφέρθηκαν.
Σε κάθε περίπτωση, η προσαχθείσα μαρτυρία διακρίνει τις μετοχές της εταιρείας από την κυριότητα του σκάφους. Στην παράγραφο 52 της ένορκης δήλωσής του, ο Artem Dolmatov αναφέρει ότι κατείχε τις δύο εκδοθείσες μετοχές της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση ως εντολοδόχος του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση βάσει δήλωσης εμπιστεύματος ημερομηνίας 19/05/2021. Στις παραγράφους 59─61 και στο Τεκμήριο AD9 περιγράφεται η μεταβολή της καταχωρημένης μετοχικής θέσης, όπως αυτή εμφανίστηκε στις αναζητήσεις της 14/10/2026. Αντιθέτως, στις παραγράφους 35─36 της ένορκης δήλωσης Κωνσταντίνου Ιωάννου και στο πιστοποιημένο απόσπασμα του Νηολογίου της Νήσου του Μαν, Τεκμήριο C17, η Εναγομένη 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση καταγράφεται ως ιδιοκτήτρια και των 64 μεριδίων του σκάφους.
Η μεταβολή του εγγεγραμμένου μετόχου, δεν μεταβάλλει από μόνη της την κυριότητα του σκάφους. Όπως εξηγείται στην υπόθεση Prest v. Petrodel Resources Ltd a.o., [2013] UKSC 34 ανωτέρω, η εταιρική περιουσία ανήκει στην εταιρεία και όχι στον μέτοχό της, ακόμη και όταν αυτός κατέχει και ελέγχει το σύνολο των μετοχών (βλ. και VTB Capital plc v. Nutritek International Corp a.o., [2013] UKSC 5, ανωτέρω). Το εμπίστευμα επί των εταιρικών μετοχών, στο οποίο αναφέρεται ο Artem Dolmatov, δεν αποδεικνύει αντίστοιχη σχέση εμπιστεύματος επί του σκάφους.
Οι δηλώσεις της παραγράφου 62 του Artem Dolmatov και της παραγράφου 14 του Κωνσταντίνου Ιωάννου, ότι το σκάφος και το προϊόν πώλησής του βρίσκονται πρακτικά υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση, πρέπει, στο πλαίσιο της υπό κρίση ενδιάμεσης διαδικασίας στο βαθμό που είναι επιτρεπτό, να αξιολογηθούν υπό αυτή τη διάκριση. Δεν προσδιορίζονται πρόσθετα περιστατικά που να εξηγούν γιατί η Εναγομένη 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ης η Αίτηση κατέχει το σκάφος για λογαριασμό του ή με ποιον άλλο συγκεκριμένο τρόπο η περιουσία αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί προς ικανοποίηση προσωπικής του οφειλής. Η δυνατότητα επηρεασμού των αποφάσεων της εταιρείας δεν απαντά, από μόνη της, στο διαφορετικό ζήτημα της διαθεσιμότητας της περιουσίας της εταιρείας προς εκτέλεση απόφασης κατά του μετόχου.
Κατ’ ακολουθίαν των πιο πάνω, το Δικαστήριο κρίνει ότι η Ενάγουσα/Αιτήτρια δεν έχει καταδείξει, με την προσκομισθείσα μαρτυρία και στον απαιτούμενο για την παρούσα ενδιάμεση διαδικασία βαθμό, πιθανότητα να δικαιούται τις αιτούμενες στην Αγωγή θεραπείες κατά του Εναγομένου 2 GB, Καθ’ ου η Αίτηση και της Εναγομένης 364 Ocean Leisure Limited, Καθ’ ων η Αίτηση, αλλά και των υπόλοιπων φερόμενα σχετιζόμενων Εναγομένων εταιρειών, επί των βάσεων και στην έκταση που προβάλλονται προς υποστήριξη της ζητούμενης προσωρινής προστασίας βάσει των αιτούμενων με την υπό κρίση Αίτηση ενδιάμεσων προσωρινών διαταγμάτων.
Κατά συνέπεια, η ενδιάμεση Αίτηση ημερομηνίας 30/10/2026 αποτυγχάνει και ως εκ τούτου, απορρίπτεται.
Υπό τις περιστάσεις, δεν δικαιολογείται η έκδοση οποιασδήποτε διαταγής ως προς τα έξοδα.
Υπογραφή: ____________________
Μιχάλης Γ. Λοΐζου, Π. Ε. Δ.
Πιστό αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο