ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Μαθηκολώνη, Π.Ε.Δ.
Αρ. Αγωγής 3926/20
Μεταξύ:
A.P. Scaffolding Solutions Ltd
Εναγόντων
και
1. Andritz AG
2. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου
Εναγομένων
Ημερομηνία: 9 Νοεμβρίου 2026
Εμφανίσεις
Για Αιτήτρια/Εναγόμενη 2: κ. Χρίστου για Ιωαννίδης Δημητρίου Δ.Ε.Π.Ε
Για Καθ’ ης η Αίτηση/Εναγόμενη 1: κα Ζαντήρα, για Michael Kyprianou & Co LLC
Ενδιάμεση Απόφαση
(Αίτηση ημερ. 29.9.25 για αναστολή)
__________________________________________
Με την υπό εξέταση αίτηση η Εναγόμενη 2/Αιτήτρια (στο εξής καλούμενη «η Αιτήτρια»), αιτείται διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσεται η αναστολή ή παύση της Ειδοποίησης Συνεναγομένου ημερ. 15.3.24 που έχει καταχωρηθεί από την Εναγόμενη 1/Καθ’ ης η αίτηση (στο εξής καλούμενη «η Καθ΄ ης η αίτηση»), λόγω ύπαρξης ρήτρας διαιτησίας, στην μεταξύ των διαδίκων συμφωνία ημερομηνίας 29.1.20, σε σχέση με τα εγειρόμενα στην παρούσα αγωγή θέματα.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι της παρούσας προηγήθηκε παρόμοια αίτηση της Αιτήτριας ημερομηνίας 4.4.2025, η οποία αποσύρθηκε από την Αιτήτρια άνευ βλάβης δικαιωμάτων.
1. Η Αίτηση
Η αίτηση ως αναφέρεται στη νομική βάση αυτής βασίζεται στον περί Διεθνούς Εμπορικής Διαιτησίας Νόμο, Ν. 101/1987, επί των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, Δ.16, Δ.27. Θ.1-4, Δ.39 Θ. 1-2, Δ.48 Θ. 1-9, Δ.49, Δ.51 Θ. 3-4, Δ.64 Θ. 1-2, στον Περί Δικαστηρίων Νόμο Ν. 14/60 και στις γενικές και συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου.
Η αίτηση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση της Π.Κ., η οποία διευκρινίζει ότι η υπό κρίση αίτηση καταχωρείται άνευ βλάβης της ένστασης που καταχωρήθηκε στις 18.3.25 στην αίτηση της Καθ’ ης η αίτηση ημερ. 10.7.24 για ανταλλαγή δικογράφων.
Η ομνύουσα αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας υπόθεσης λέγοντας πως η ενάγουσα καταχώρησε την παρούσα αγωγή εναντίον των εναγομένων με την οποία αξιώνει μεταξύ άλλων αποζημιώσεις για κατ’ ισχυρισμόν δόλο και/ή συνωμοσία μεταξύ των εναγομένων με στόχο να επιφέρουν οικονομική ζημιά στην Ενάγουσα και αποζημιώσεις για κατ΄ ισχυρισμόν παρότρυνση της Αιτήτριας ώστε η Καθ’ ης η αίτηση να παραβεί τις συμβατικές της υποχρεώσεις έναντι της Ενάγουσας. Λέγει ακόμα ότι η Αιτήτρια έχει καταχωρήσει υπεράσπιση όπως και η Καθ’ ης η αίτηση και πως η τελευταία καταχώρησε εναντίον της Ειδοποίηση Συνεναγομένου.
Ως προς το υπόβαθρο αναφέρει ότι η Αιτήτρια μέσω διαδικασίας προσφοράς ανέθεσε στην Καθ’ ης η Αίτηση διάφορες εργασίες που αφορούσαν τις εγκαταστάσεις του Ηλεκτροπαραγωγικού Σταθμού στην περιοχή του Βασιλικού ότι ως προς τούτο, κατά ή περί τις 29.1.2020 η Αιτήτρια ανέθεσε στην Καθ’ ης η Αίτηση το συμβόλαιο Τεκμήριο 1, στο εξής «το Έργο», ότι για σκοπούς διεκπεραίωσης των εργασιών η Καθ’ ης η Αίτηση συμβλήθηκε με Υπεργολάβους, μεταξύ των οποίων και η Ενάγουσα με τους οποίους η Αιτήτρια ουδεμία εμπλοκή είχε ούτε στο διορισμό τους αλλά και ούτε στις μεταξύ τους Συμφωνίες.
Αναφέρει ακόμα ότι κατά την 18.3.2020 όλοι οι Εργολάβοι περιλαμβανομένης και της Καθ’ ης η Αίτηση, είχαν ενημερωθεί προφορικά σε συνάντηση που είχε συγκληθεί από την Αιτήτρια στα γραφεία της ότι, το εργοτάξιο θα έκλεινε λόγω της πανδημίας Covid-19, ότι προς τούτο είχε αποσταλεί και σχετική επιστολή στις 19.3.2020 στην οποία γινόταν και σχετική αναφορά ότι, η Αιτήτρια συμφωνούσε με την Καθ’ ης η Αίτηση, ότι η κατάσταση θεωρείτο ως ανωτέρα βία (force majure) και ότι καμία εργασία δεν θα μπορούσε να εκτελεστεί μετά τις 19.3.2020 μέχρι νεωτέρας (βλ. Τεκμήριο 2).
Περαιτέρω, υποστηρίζει ότι όσον αφορά την περίοδο του «lockdown», σύμφωνα και με την Εγκύκλιο του Γενικού Λογιστηρίου της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία αφορούσε όλο το δημόσιο τομέα, έπρεπε να δοθεί παράταση χρόνου για την περίοδο που ήταν κλειστά τα εργοτάξια, λόγω του lockdown, χωρίς όμως να δοθεί οποιαδήποτε οικονομική αποζημίωση, κάτι το οποίο εφαρμόστηκε και στην προκειμένη περίπτωση (βλ. Τεκμήριο 3).
Υποστηρίζει ακόμα ότι η Αιτήτρια δεν θα πρέπει να κληθεί να καλύψει οποιεσδήποτε απαιτήσεις του Υπεργολάβου της Καθ’ ης η Αίτηση, αφ’ ης στιγμής δεν είναι μέρος της Συμφωνίας μεταξύ των μερών και με βάση τους όρους και πρόνοιες του Συμβολαίου μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ’ ης η Αίτηση, η Αιτήτρια δεν οφείλει να αποζημιώσει τους Υπεργολάβους της Καθ’ ης η Αίτηση σε περίπτωση ανωτέρας βίας (Όρος 19.5 Force Majeure Affecting Subcontractor).
Προβάλλεται ακόμα η θέση ότι η σύμβαση μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ’ ης η Αίτηση, διέπεται από τους όρους της FIDIC Plan and Design (First Edition 1999). Σύμφωνα με τις πρόνοιες της Συμφωνίας των μερών, οι οποιεσδήποτε διαφορές θα πρέπει να παραπέμπονται στο Συμβούλιο Διαμεσολάβησης (Clause 20.1) για απόφαση και θα πρέπει να γίνουν προσπάθειες διευθέτησης (Clause 20.5.) πριν την έναρξη Διαιτησίας. Σε περίπτωση δε που δεν προκύψει διευθέτηση, τότε οι διαφορές των μερών θα πρέπει να παραπεμφθούν σε Διαιτησία κάτω από τους Κανόνες του International Chamber of Commerce, με τρεις Διαιτητές (Clause 20.6).
Επομένως, προβάλλεται η θέση ότι η Καθ’ ης η Αίτηση κωλύεται από το να αξιώνει συνεισφορά και/ή κάλυψη από την Αιτήτρια στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας, λόγω ύπαρξης ρήτρας Διαιτησίας στη μεταξύ τους Συμφωνία κάτι το οποίο εντούτοις δεν έχει ενεργοποιήσει η Καθ’ ης η Αίτηση και επομένως θα πρέπει η παρούσα διαδικασία να ανασταλεί αφ’ ης στιγμής υπάρχει ρήτρα διαιτησίας μεταξύ των μερών και οι οποιεσδήποτε διαφορές θα έπρεπε να επιλυθούν σε εκείνα τα πλαίσια και όχι στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας.
Πέραν των πιο πάνω είναι η θέση της ότι, ο έτερος λόγος για τον οποίο θα πρέπει να ανασταλεί η παρούσα διαδικασία είναι και διότι, η Καθ’ ης η Αίτηση κωλύεται από το να εγείρει και να αξιώνει οτιδήποτε από την Αιτήτρια καθ’ ότι, η Σύμβαση μεταξύ τους έχει ολοκληρωθεί με την έκδοση των πιστοποιητικών παράδοσης, ένα για κάθε Λέβητα και στα εν λόγω Πιστοποιητικά δεν αναφέρονται οποιεσδήποτε εκκρεμότητες μεταξύ των μερών (βλ. Τεκμήριο 4).
Επίσης, αναφέρει ότι με την τελική πληρωμή έχει πληρωθεί ολόκληρη η αξία της σύμβασης που περιλάμβανε και το ποσό της Διαφοροποίησης αρ. 01 το οποίο αφορούσε τα επιπρόσθετα υλικά και εργατικά για την ενίσχυση των αγωγών. Επομένως, η Καθ’ ης η Αίτηση κωλύεται από το να αξιώνει οποιαδήποτε συνεισφορά και/ή κάλυψη από την Αιτήτρια, αφ’ ης στιγμής όλες οι μεταξύ τους εκκρεμότητες που αναφύονται από το επίδικο Συμβόλαιο έχουν διευθετηθεί τελεσίδικα και δεσμευτικά με βάση τους όρους του Συμβολαίου (βλ. Τεκμήρια 5-7).
2. Η Ένσταση
Η Καθ’ ης η αίτηση καταχώρησε ένσταση στην αίτηση προβάλλοντας συνολικά εννέα λόγους με τους οποίους υποστηρίζει ότι:
- Δεν πληρούνται οι προϋπoθέσεις έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος ούτε είναι ορθό και δίκαιο να εκδοθεί.
- Η ειδοποίηση συνεναγομένου, η οποία επιδιώκεται να ανασταλεί και/ή παυθεί, δεν έχει υπόσταση διατάγματος Δικαστηρίου για να δύναται να παυθεί και/ή ανασταλεί.
- Η αίτηση είναι κακόπιστη, καταχρηστική, κατασπαταλά τον δικαστικό χρόνο, και αποσκοπεί στην καθυστέρηση της εκδίκασης της αίτησης της Εναγόμενης 1 - Καθ΄ ης η Αίτηση ημερομηνίας 10/7/2024 για έκδοση οδηγιών μεταξύ συνεναγομένων.
- Τυχόν έγκριση της αίτησης της Εναγόμενης 2 - Αιτήτριας θα επηρεάσει δυσμενώς και/ή παραβιάζει Συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα της Εναγόμενης 1 - Καθ’ ης η Αίτηση ως προς τη δίκαιη εκδίκαση της αγωγής και το δικαίωμα της να προβάλει την υπόθεση και/ή υπεράσπιση και/ή οποιαδήποτε παρεμφερή αξίωση της για συνεισφορά και/ή κάλυψη και/ή πλήρη αποζημίωση από την Αιτήτρια.
- Οι όποιες αναφορές και/ή επίκληση του περί Διεθνούς Εμπορικής Διαιτησίας Νόμου του 1987 (Ν. 101/1987) από πλευράς Αιτήτριας ουδεμία βάση έχει, διότι στην υπό εξέταση περίπτωση δεν υπάρχει καν αντικείμενο το οποίο να συμφωvήθηκε vα παραπεμφθεί σε διαιτησία για να τίθεται ζήτημα αναστολής και/ή παύσης οποιασδήποτε διαδικασίας με σκοπό την παραπομπή σε διαιτησία.
- Η επίκληση από πλευράς Αιτήτριας ρήτρας διαιτησίας στη συμφωνία μεταξύ της ίδιας και της Καθ΄ ης η Αίτηση προς υποστήριξη της υπό εξέταση αίτησης της είναι λανθασμένη και ανυπόστατη και στερείται νομικού ερείσματος καθ’ ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση δεν προωθεί δική της ανεξάρτητη απαίτηση η οποία ενδεχομένως να ενέπιπτε στο εύρος των διαφορών που θα παραπέμποντο σε διαιτησία με βάση τη συμφωνία των μερών, αλλά αξίωση για συνεισφορά και/ή κάλυψη και/ή πλήρη αποζημίωση από την Αιτήτρια εάν σε μελλοντικό χρόνο ήθελε κριθεί επιτυχής η αξίωση της Ενάγουσας, που δεν είναι μέρος στη συμφωνία μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ΄ ης η Αίτηση.
Η ένσταση υποστηρίζεται από την Ε/Δ της Δ.Σ., η οποία αναφέρει ότι ειδοποίηση συνεναγόμενου καταχωρήθηκε αφού στην περίπτωση που οι απαιτήσεις της Ενάγουσας αποδειχθούν εναντίον της Καθ΄ ης η Αίτηση στο εύρος που την αφορούν και σε περίπτωση που ήθελε εκδοθεί από το Δικαστήριο οποιαδήποτε απόφαση ή διάταγμα εναντίον της Καθ΄ ης η Αίτηση για να καταβάλει οποιοδήποτε ποσό και έξοδα προς την Ενάγουσα, η Καθ΄ ης η Αίτηση αξιώνει ότι δικαιούται σε συνεισφορά και/ή κάλυψη και/ή αποζημίωση σε σχέση με τα ποσά αυτά από την Αιτήτρια, περιλαμβανομένων των εξόδων, στο πλαίσιο της συμβατικής τους σχέσης για τα θέματα που άπτονται των συμβατικών υποχρεώσεων μεταξύ των μερών. Περαιτέρω, η Καθ΄ ης η Αίτηση αξιώνει τέτοια συνεισφορά και/ή κάλυψη και/ή αποζημίωση από την Αιτήτρια ως συναδικοπραγήσασα σε περίπτωση που η Ενάγουσα επιτύχει σε οποιαδήποτε αξίωση της περί δόλου και ή ως άλλως πως εγείρει η Ενάγουσα.
Πέραν των ανωτέρω επαναλαμβάνει και αναπτύσσει τους λόγους ένστασης. Κατ’ αρχάς αναφέρει ότι η υπό εξέταση αίτηση πάσχει διαδικαστικά και ως θέμα ουσίας και νόμου και η Αιτήτρια δεν δικαιούται καν στην έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, διότι η ειδοποίηση συνεναγόμενου δεν έχει υπόσταση διατάγματος Δικαστηρίου για να δύναται να παυθεί και/ή ανασταλεί, ως το αίτημα που προωθεί η Αιτήτρια.
Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι η επίκληση από την Αιτήτρια ρήτρας διαιτησίας στη μεταξύ των Εναγομένων ιδιωτική συμφωνία είναι παντελώς άσχετη αφού η αξίωση της Καθ΄ ης η Αίτηση την οποία προωθεί δια της ειδοποίησης συνεναγόμενου δεν είναι μια ανεξάρτητη αξίωση για να τυγχάνει εφαρμογής η όποια ρήτρα για επίλυση των ιδιωτικών διαφορών μεταξύ τους, αλλά αυτό που προωθεί η Καθ΄ ης η Αίτηση είναι το δικαίωμα της, σε περίπτωση που αποδειχθεί ζημιά από την Ενάγουσα και η Καθ΄ ης η Αίτηση υποχρεωθεί να καταβάλει αποζημίωση προς αυτήν, να ζητήσει να καταβληθεί από την Αιτήτρια ως η αρμόδια για το έργο και ο Εργοδότης του έργου συνεισφορά και/ή κάλυψη και/ή πλήρη αποζημίωση από την Αιτήτρια δυνάμει του συμβατικού πλαισίου, καθώς και σε περίπτωση που ήθελε κριθεί ως συναδικοπραγήσασα με την Καθ΄ ης η Αίτηση.
Αναφέρεται περαιτέρω στα της συμφωνίας για να καταλήξει ότι σε περίπτωση που αποδειχθεί ζημιά από την Ενάγουσα με αναφορά στις αξιώσεις που εγείρει στην Έκθεση Απαίτησης της σε οποιαδήποτε έκταση και η Καθ΄ ης η Αίτηση υποχρεωθεί να καταβάλει αποζημίωση προς την Ενάγουσα, αυτή θα πρέπει να καταβληθεί από την Αιτήτρια ως η αρμόδια για το έργο και ο Εργοδότης του έργου και σε αυτή τη βάση αποτελεί θέση της Καθ΄ ης η Αίτηση ότι δικαιούται σε συνεισφορά και/ή κάλυψη και/ή αποζημίωση από την Αιτήτρια δυνάμει του συμβατικού πλαισίου, καθώς και σε περίπτωση που ήθελε κριθεί ως συναδικοπραγήσασα με την Αιτήτρια.
Ως προς την αναφορά σε παραπομπή διαφορών μεταξύ της Καθ΄ ης η Αίτηση και της Αιτήτριας σε Συμβούλιο Διαμεσολάβησης και σε παραπομπή διαφορών σε διαιτησία ως προνοούν οι Όροι FIDIC, επαναλαμβάνει ότι το ζήτημα δεν αφορά ανεξάρτητη απαίτηση της ίδιας της Καθ΄ ης η Αίτηση, αλλά αξίωση για συνεισφορά και/ή κάλυψη και/ή αποζημίωση, εάν σε μελλοντικό χρόνο ήθελε κριθεί επιτυχής η αξίωση της Ενάγουσας (τρίτο μέρος) έναντι της Καθ΄ ης η Αίτηση, δια της έκδοσης της τελικής απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου.
Τονίζει μάλιστα, πως εάν η Αιτήτρια πράγματι θεωρούσε ότι το ζήτημα εμπίπτει στις πρόνοιες των Όρων FIDIC, το εύλογα αναμενόμενο είναι ότι θα ενεργοποιούσε η ίδια τις διαδικασίες για παραπομπή σε Συμβούλιο Διαμεσολάβησης και σε διαιτησία. Πράγμα το οποίο δεν έχει πράξει ακριβώς επειδή το ζήτημα, ως αναφύεται τώρα, δεν αφορά απαίτηση για πληρωμή από την Καθ΄ ης η Αίτηση προς την Αιτήτρια επί του οποίου να διαφωνεί η Αιτήτρια και να πρέπει να κριθεί υπό τύπο «παραπομπής διαφοράς σε διαιτησία», αλλά αξίωση για συνεισφορά και/ή κάλυψη και/ή αποζημίωση εάν σε μελλοντικό χρόνο ήθελε κριθεί επιτυχής η αξίωση της Ενάγουσας που είναι τρίτο μέρος.
Ως εκ των πιο πάνω, υποστηρίζει ότι είναι πασιφανές ότι οι όποιες αναφορές ή επίκληση στον περί Διεθνούς Εμπορικής Διαιτησίας Νόμο του 1987 (Ν. 101/1987) από πλευράς Αιτήτριας ουδεμία βάσει έχει διότι στην υπό εξέταση περίπτωση δεν υπάρχει καν αντικείμενο το οποίο να συμφωvήθηκε vα παραπεμφθεί σε διαιτησία για να τίθεται ζήτημα αναστολής και/ή παύσης οποιασδήποτε διαδικασίας με σκοπό την παραπομπή σε διαιτησία με αναφορά στον νόμο αυτό.
Υπό το φως των ανωτέρω εισηγείται ότι η αίτηση αποτελεί καταφανή κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας, δια της προώθησης ενός ανυπόστατου αιτήματος το οποίο σε κάθε περίπτωση επί της ουσίας του ήδη εξετάζεται στα πλαίσια ένστασης της Αιτήτριας στην αίτηση της Καθ΄ ης η Αίτηση ημερομηνίας 10/7/2024 η οποία εκκρεμεί προς ακρόαση. Στη βάση των πιο πάνω υποστηρίζει ότι η αίτηση είναι κακόπιστη και κατασπαταλά τον δικαστικό χρόνο, αποσκοπεί δε στην καθυστέρηση της εκδίκασης της αίτησης της Καθ΄ ης η Αίτηση ημερομηνίας 10/7/2024.
Περαιτέρω, είναι η θέση της ομνύουσας ότι τυχόν έγκριση της αίτησης της Αιτήτριας θα επηρεάσει δυσμενώς και παραβιάζει συνταγματικώς κατοχυρωμένα δικαιώματα της Καθ’ ης η Αίτηση ως προς τη δίκαιη εκδίκαση της αγωγής και το δικαίωμα της να προβάλει την υπεράσπιση της και οποιαδήποτε παρεμφερή αξίωση της για συνεισφορά και/ή κάλυψη και/ή πλήρη αποζημίωση από οποιοδήποτε μέρος.
3. Η Διαδικασία
Οι συνήγοροι των δύο πλευρών περιορίστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις με τις οποίες υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους και ουδείς εκ των ενόρκως δηλούντων αντεξετάστηκε. Τα όσα έθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου οι συνήγοροι είναι υπόψη του Δικαστηρίου, πλην όμως εκτενέστερη αναφορά στις θέσεις αυτές θα γίνει πιο κάτω, στο πλαίσιο ανάλυσης της νομικής πτυχής της αίτησης και στον βαθμό που κρίνεται αναγκαίο για τους σκοπούς της παρούσας αίτησης.
4. Η Νομική Πτυχή
Το πρώτο ζήτημα που θα πρέπει να εξεταστεί πριν από οτιδήποτε άλλο, είναι η θέση της Καθ’ ης η αίτηση ότι αποτελεί αδιαμφισβήτητη αρχή πλέον ότι ένας διάδικος προς τον οποίο εκδόθηκε ειδοποίηση συνεναγόμενου δεν μπορεί και δεν του δίδεται το διαδικαστικό διάβημα να αιτηθεί τον παραμερισμό ή την αναστολή ή την παύση τέτοιας ειδοποίησης ακριβώς διότι δεν είναι δικαστική πράξη. Υποστηρίζει δε συναφώς η πλευρά των Καθ’ ων η αίτηση ότι οποιοσδήποτε διάδικος επιθυμεί να ενστεί στην έκδοση τέτοιας ειδοποίησης, οφείλει να το πράξει με την καταχώρηση ένστασης στην αίτηση για την έκδοση οδηγιών και τυχόν ανταλλαγή δικογράφων την οποία θα καταχωρήσει ο διάδικος που εξέδωσε την ειδοποίηση και όχι με οποιοδήποτε άλλο διάβημα.
Αναφέρει ακόμα ότι είναι σε εκείνο το πλαίσιο είναι που το εκδικάζον Δικαστήριο θα αποφασίσει κατά πόσον η έκδοση ειδοποίησης συνεναγομένου είναι δικαιολογημένη και θα δώσει (ή όχι) τις κατάλληλες οδηγίες. Παραπέμπει προς τούτο στην Ιωαννίδης v. Χαραλάμπους κ.α. (1992) 1 A.A.Δ. 558 αλλά και το Annual General Practice 1958, Τόμος 1, σελ. 398-399 τονίζοντας τα όσα καταγράφονται σε σχέση με τυχόν ένσταση στην έκδοση της Ειδοποίησης Συνεναγόμενου:
«Objecting to Issue of Notice. – A co-defendant against whom a third party notice is issued hereunder cannot move to set it aside, there being no order to appeal against. He must wait until directions are applied for (r.7), when he may contend the notice was improperly issued (Baxter v. France supra)».
Υποστηρίζει συναφώς ότι τέτοιο ζήτημα θα πρέπει να τεθεί στο πλαίσιο της αίτησης για οδηγίες, η οποία ως υποδεικνύει ήδη καταχωρήθηκε (φέρει ημερ. 10.7.24) και στο πλαίσιο της οποίας μάλιστα προωθείται από την πλευρά της Αιτήτριας το ίδιο επιχείρημα, ότι δηλαδή η Καθ΄ ης η Αίτηση κωλύεται να αξιώνει οτιδήποτε εναντίον της, λόγω της ύπαρξης ρήτρας διαιτησίας στη μεταξύ τους συμφωνία.
Από την άλλη πλευρά η Αιτήτρια αντιτείνει ότι όφειλε να καταχωρήσει άμεσα την υπό κρίση αίτηση εφόσον κάτι τέτοιο προτάσσει το άρθρο 8 του περί Διεθνούς Διαιτησίας Νόμου, Ν. 101/87 που τυγχάνει εφαρμογής:
8.—(1) Σε περίπτωση που εγείρεται αγωγή για ζήτηµα που αποτελεί το αντικείµενο συµφωνίας περί διαιτησίας, το ∆ικαστήριο ενώπιον του οποίου εγείρεται η αγωγή οφείλει, αν το ζητήσει το ένα των µερών πριν από την υποβολή της πρώτης έκθεσης του επί της ουσίας της διαφοράς, να παραπέµψει τη διαφορά σε διαιτησία, εκτός αν εύρει ότι η συµφωνία είναι άκυρη, ανενεργής ή µη δεκτική εκτέλεσης.
(2) Η έγερση αγωγής κατά τα οριζόµενα στο εδάφιο (1) δεν αποτελεί κώλυµα για την έναρξη ή τη συνέχιση της διαιτητικής διαδικασίας ή την έκδοση τελικής διαιτητικής απόφασης, εν όσω το επίδικο θέµα εκκρεµεί ενώπιον του ∆ικαστηρίου.
Έχω την άποψη ότι αρχή που διατυπώθηκε στην Baxter v France [1895] 1 Q.B. 455, σύμφωνα με την οποία το Δικαστήριο δεν διαθέτει εξουσία να παραμερίσει την επίδοση ειδοποίησης τριτοδιαδίκου, δεν αποκλείει συνεναγόμενο, στον οποίο έχει επιδοθεί τέτοια ειδοποίηση από άλλο συνεναγόμενο, από του να επικαλεστεί και να επιδιώξει την επιβολή ρήτρας διαιτησίας η οποία διέπει τη μεταξύ τους έννομη σχέση. Εν ολίγοις δηλαδή θεωρώ ότι η Baxter v France αφορά, κατ’ ουσίαν, τον περιορισμό της δυνατότητας υποβολής αίτησης η οποία διατυπώνεται απλώς ως αίτημα παραμερισμού της επίδοσης της ειδοποίησης τριτοδιαδίκου, με βάση τον ισχυρισμό ότι δεν υφίσταται, επί της ουσίας, οποιαδήποτε αξίωση για συνεισφορά ή αποζημίωση έναντι του προσώπου στο οποίο επιδόθηκε η ειδοποίηση. Τέτοια ένσταση, η οποία αφορά την ουσιαστική βασιμότητα της απαίτησης μεταξύ των διαδίκων, δεν θα πρέπει να εξετάζεται μέσω αίτησης για παραμερισμό της επίδοσης, αλλά στο πλαίσιο της διαδικασίας παροχής οδηγιών.
Όμως δεν θεωρώ ότι η αρχή της Baxter v France μπορεί να ερμηνευθεί ως γενική απαγόρευση σε συνεναγόμενο να επικαλεστεί συμβατικό δικαίωμα προς διαιτησία έναντι άλλου συνεναγόμενου, το οποίο μάλιστα απορρέει από τον νόμο. Αυτό που πράττει είναι ότι περιορίζει πρωτίστως τη συγκεκριμένη δικονομική οδό μέσω της οποίας μπορεί να προβληθεί ένσταση ως προς την ύπαρξη ή τη βασιμότητα αξίωσης συνεισφοράς ή αποζημίωσης, αλλά δεν θεωρώ ότι μπορεί να ερμηνευθεί ότι επεκτείνεται σε απαγόρευση άσκησης δικαιώματος που προβλέπεται από την ειδική νομοθεσία που αφορά τη διαιτησία, η οποία κατά την κρίση μου δημιουργεί αυτοτελές δικαίωμα αιτήματος παραπομπής, ανεξάρτητο από τη διαδικασία ενστάσεων κατά την παροχή οδηγιών.
Στρεφόμενη τώρα στα της παρούσης, είναι σαφές ότι η αίτηση στηρίζεται αφενός στη θέση ότι διάδικοι δεσμεύτηκαν ότι οι όποιες διαφορές τους θα επιλύονταν μέσω του μηχανισμού που προβλέπει η σύμβαση με τελικό στάδιο τη διαιτησία και αφετέρου στη θέση ότι η μεταξύ τους σύμβαση έχει ολοκληρωθεί με την έκδοση των πιστοποιητικών παράδοσης, ένα για κάθε Λέβητα χωρίς στα εν λόγω Πιστοποιητικά να αναφέρονται οποιεσδήποτε εκκρεμότητες μεταξύ των μερών (βλ. Τεκμήριο 4).
Αν βέβαια εγειρόταν μόνο το δεύτερο ζήτημα ενδεχομένως η υπό κρίση αίτηση να θεωρείτο συγκεκαλυμμένη προσπάθεια παραμερισμού ή διακοπής της διαδικασίας συνεναγομένου έξω από το πλαίσιο της διαδικασίας οδηγιών, πράγμα το οποίο με βάση την αρχή της Baxter v. France (ανωτέρω), δεν θα ήταν επιτρεπτό. Όμως αφ’ ης στιγμής ζητείται αναστολή της διαδικασίας συνεναγόμενου επί τω ότι η μεταξύ τους σχέσει διέπεται από αποκλειστική ρήτρα δικαιοδοσίας, θεωρώ ότι παρέχεται η ευχέρεια και το ζήτημα θα πρέπει εξεταστεί στο πλαίσιο της υπό κρίση αίτησης, λαμβανομένων υπόψη και των προνοιών του άρθρου 8 του Ν. 101/87, το οποίο απαιτεί την άμεση προβολή του σχετικού ισχυρισμού, εφόσον τέτοιος προωθείται, μέσω της ανάλογης διαδικασίας.
Βέβαια δεν διαλανθάνει την προσοχή του Δικαστηρίου ότι το ίδιο το άρθρο 8 που επικαλείται η πλευρά της Αιτήτριας αναφέρει ότι το αίτημα θα πρέπει να υποβληθεί «πριν από την υποβολή της πρώτης έκθεσης του επί της ουσίας της διαφοράς». Εν προκειμένω η Αιτήτρια στις 19.2.24 καταχώρησε την υπεράσπιση της στην αγωγή της Ενάγουσας και ακολούθως υπέβαλε την πρώτη αίτηση για αναστολή στις 4.4.25, την οποία απέσυρε άνευ βλάβης για να καταχωρήσει τελικά την παρούσα στις 29.9.25. Τούτο το γεγονός, το αναδεικνύει η Καθ΄ ης η αίτηση για να εισηγηθεί ότι υπάρχει καθυστέρηση από πλευράς της Αιτήτριας που δεν επιτρέπει την έγκριση του υπό κρίση αιτήματος της. Όμως η υπεράσπιση που καταχωρήθηκε, αφορά την υπεράσπιση της Εναγόμενης 2 (Αιτήτριας) στην αξίωση της Ενάγουσας, αφού μετά την έκδοση και επίδοση της Ειδοποίησης Συνεναγόμενου ακολούθησαν οι αιτήσεις για αναστολή, χωρίς προηγουμένως η Αιτήτρια να έχει τοποθετηθεί σε σχέση με τη μεταξύ των συνεναγομένων διαφορά και επομένως δεν θεωρώ ότι η συμπεριφορά της Εναγόμενης 2 μπορεί να την εμποδίσει από του να προωθήσει την παρούσα αίτηση. Μελέτη δε της υπεράσπισης της Εναγόμενης 2 καταδεικνύει πράγματι ότι καταπιάνεται με την ουσία της της διαφοράς της με την Ενάγουσα.
Πρέπει ακόμα να λεχθεί πως δεν αμφισβητείται πως η συμφωνία των μερών ημερ. 29.1.20 διέπεται από τον Ν. 101/87, ούτε βέβαια προβλήθηκε ισχυρισμός από τους Καθ’ ων η αίτηση ότι «η συµφωνία είναι άκυρη, ανενεργής ή µη δεκτική εκτέλεσης» αλλά ούτε και στοιχεία που να δικαιολογούν μια τέτοια κρίση.
Προχωρώντας τώρα στην ουσία αυτό που διαπιστώνω είναι πως πράγματι στη μεταξύ των διαδίκων συμφωνία εντοπίζεται ο όρος 20 που τιτλοφορείται «20. Claims, Disputes and Arbitration» και στην υποπαράγραφο 4 του εν λόγου όρου καταγράφονται τα εξής:
20.4 Obtaining Dispute Adjudication Board’s Decision
If a dispute (of any kind whatsoever) arises between the Parties in connection with, or arising out of, the Contract or the execution of the Works, including any dispute as to any certificate, determination, instruction, opinion or valuation of the Engineer, then after a DAB has been appointed pursuant to Sub-Clause 20.2 [Appointment of the Dispute Adjudication Board] and 20.3 [Failure to Agree Dispute Adjudication Board], either Party may refer the dispute in writing to the DAB for its decision, with a copy to the other Party. Such reference shall state that it is given under this Sub-Clause.
For a DAB of three persons, the DAB shall be deemed to have received such reference on the date when it is received by the chairman of the DAB.
Both Parties shall promptly make available to the DAB all information, access to the Site, and appropriate facilities, as the DAB may require for the purposes of making a decision on such dispute. The DAB shall be deemed to be not acting as arbitrator(s).
Within 84 days after receiving such reference or the advance payment referred to in Clause 6 of Appendix – General Conditions of Dispute Adjudication Agreement, whichever date is later, or within such other period as may be proposed by the DAB and approved by both Parties, the DAB shall give its decision, which shall be reasoned and shall state that it is given under this Sub-Clause. However, if neither of the Parties has paid in full the invoices submitted by each Member pursuant to Clause 6 of the Appendix – General Conditions of Dispute Adjudication Agreement, the DAB shall not be obliged to give its decision until such invoices have been paid in full. The decision shall be binding on both Parties, who shall promptly give effect to it unless and until it shall be revised in an amicable settlement or an arbitral award as described below. Unless the Contract has already been abandoned, repudiated or terminated, the Contractor shall continue to proceed with the Works in accordance with the Contract.
If either Party is dissatisfied with the DAB’s decision, then either Party may, within 28 days after receiving the decision, give notice to the other Party of its dissatisfaction. If the DAB fails to give its decision within the period of 84 days (or as otherwise approved) after receiving such reference or such payment, then either Party may, within 28 days after this period has expired, give notice to the other Party of its dissatisfaction.
In either event, this notice of dissatisfaction shall state that it is given under this Sub-Clause, and shall set out the matter in dispute and the reason(s) for dissatisfaction. Except as stated in Sub-Clause 20.7 [Failure to Comply with Dispute Adjudication Board’s Decision] and Sub-Clause 20.8 [Expiry of Dispute Adjudication Board’s Appointment], neither Party shall be entitled to commence arbitration of a dispute unless a notice of dissatisfaction has been given in accordance with this Sub-Clause.
If the DAB has given its decision as to a matter in dispute to both Parties, and no notice of dissatisfaction has been given by either Party within 28 days after it received the DAB’s decision, then the decision shall become final and binding upon both Parties.
20.5 Amicable Settlement
Where notice of dissatisfaction has been given under Sub-Clause 20.4 above, both Parties shall attempt to settle the dispute amicably before the commencement of arbitration. However, unless both Parties agree otherwise, arbitration may be commenced after the fifty sixth day after the day on which the notice of dissatisfaction was given, even if no attempt at amicable settlement has been made.
20.6 Arbitration
Unless settled amicably, any dispute in respect of which the DAB’s decision (if any) has not become final and binding shall be finally settled by international arbitration. Unless otherwise agreed by both Parties:
(a) the dispute shall be finally settled under the Rules of Arbitration of the International Chamber of Commerce,
(b) the dispute shall be settled by three arbitrators appointed in accordance with these Rules, and
(c) the arbitration shall be conducted in the language for communications defined in Sub-Clause 1.4 [Law and Language].
The arbitrator(s) shall have full power to open up, review and revise any certificate, determination, instruction, opinion or valuation of the Engineer, and any decision of the DAB, relevant to the dispute. Nothing shall disqualify the Engineer from being called as a witness and giving evidence before the arbitrator(s) on any matter whatsoever relevant to the dispute.
Neither Party shall be limited in the proceedings before the arbitrator(s) to the evidence or arguments previously put before the DAB to obtain its decision or to the reasons for dissatisfaction given in its notice of dissatisfaction. Any decision of the DAB shall be admissible in evidence in the arbitration.
Arbitration may be commenced prior to or after completion of the Works. The obligations of the Parties, the Engineer and the DAB shall not be altered by reason of any arbitration being conducted during the progress of the Works.
20.7 Failure to Comply with Dispute Adjudication Board’s Decision
In the event that:
(a) neither Party has given notice of dissatisfaction within the period stated in Sub-Clause 20.4 [Obtaining Dispute Adjudication Board’s Decision],
(b) the DAB’s related decision (if any) has become final and binding, and
(c) a Party fails to comply with this decision,
then the other Party may, without prejudice to any other rights it may have, refer the failure itself to arbitration under Sub-Clause 20.6 [Arbitration]. Sub-Clause 20.4 [Obtaining Dispute Adjudication Board’s Decision] and Sub-Clause 20.5 [Amicable Settlement] shall not apply to this reference.
20.8 Expiry of Dispute Adjudication Board’s Appointment
If a dispute arises between the Parties in connection with, or arising out of, the Contract or the execution of the Works and there is no DAB in place, whether by reason of the expiry of the DAB’s appointment or otherwise:
(a) Sub-Clause 20.4 [Obtaining Dispute Adjudication Board’s Decision] and Sub-Clause 20.5 [Amicable Settlement] shall not apply, and
(b) the dispute may be referred directly to arbitration under Sub-Clause 20.6 [Arbitration]».
Θέση της αιτήτριας είναι πως η ρήτρα είναι γενική, ότι αυτό ήταν επιλογή των μερών ως προς τα όσα θα διήπαν τις μεταξύ τους σχέσεις, ότι τώρα υπάρχει διαφορά μεταξύ των συνεναγομένων η οποία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής συμφωνίας διαιτησίας, δυνάμει του γενικού αυτού όρου και ότι συνεπώς το ζήτημα αυτό θα μπορούσε να επιλυθεί μόνο μέσω διαιτησίας «στο μέτρο που» αυτές αφορούν το συγκεκριμένο ζήτημα και ότι εν τέλει το Δικαστήριο οφείλει να χορηγήσει αναστολή.
Από την άλλη η Καθ’ ης η αίτηση διατείνεται πως η ίδια δεν είχε κάποια διαφορά με την Αιτήτρια που να έπρεπε να παραπέμψει σε διαιτησία αλλά υπέβαλε την ειδοποίηση συνεναγομένου, δεδομένου του ότι πλέον ενάγονται και οι δύο από την ενάγουσα και σε περίπτωση που ήθελε κριθεί υπόλογη για οποιοδήποτε ποσό, θεωρεί ότι δικαιούται σε αποζημίωση ή συνεισφορά. Προκύπτει ακόμα ότι αμφισβητεί την απαίτηση της ενάγουσας οπότε διερωτάται τι θα μπορούσε να παραπέμψει σε διαιτησία αφού δεν ξέρει καν αν θα βρεθεί υπόλογη και για ποιο ποσό.
Ως προς το ζήτημα του τι συνιστά «διαφορά» πρέπει να λεχθεί πως η θέση της Αιτήτριας ότι η αμφισβήτηση της αξίωσης της Καθ’ ης η αίτηση συνιστά διαφορά εν τη εννοία του νόμου, είναι ορθή. Και τούτο αφού ως προκύπτει από τη σχετική με το θέμα νομολογία η προσέγγιση που υιοθετείται στο πλαίσιο αυτό είναι μάλλον μια ευρεία και όχι περιοριστική ερμηνεία της έννοιας «διαφορά» και ότι πράγματι, είναι αρκετό στο πλαίσιο αυτό να μπορεί ευλόγως να συναχθεί ότι η αξίωση δεν έχει γίνει αποδεκτή, ώστε να θεωρηθεί ότι υφίσταται διαφορά[1].
Εκ των αποφάσεων οι οποίες καταγράφονται στην υποσημείωση αρ. 1, αρκούμαι να παραπέμψω στην τελευταία υπόθεση (Wealand – βλ. υποσημείωση 1). Η υπόθεση προέκυψε από θανατηφόρο εργατικό ατύχημα που συνέβη στις 29.9.95, κατά τη διάρκεια εργασιών στη γέφυρα Hammersmith στο Λονδίνο. Ο Brian Wealands, εργαζόμενος εταιρείας, έχασε τη ζωή του σε ατύχημα που αφορούσε αναρτημένο ικρίωμα (σκαλωσιά), στο οποίο εργαζόταν.
Η χήρα του άσκησε αγωγή αποζημίωσης κατά της εργοδότριας εταιρείας, ισχυριζόμενη ότι το ικρίωμα ήταν ελαττωματικό και ότι η εταιρεία έφερε ευθύνη για το ατύχημα. Η εργοδότρια εταιρεία αμφισβήτησε ότι το ατύχημα προκλήθηκε από ελάττωμα του ικριώματος. Υποστήριξε ότι ευθύνη είχε τρίτη εταιρεία που είχε αναλάβει την εγκατάσταση του.
Για τον λόγο αυτό, κίνησε διαδικασία κατά της υπεργολάβου (third-party proceedings), ζητώντας πλήρη κάλυψη της ευθύνης της (indemnity) ή συνεισφορά (contribution) στην αποζημίωση. Αξίζει να σημειωθεί ότι παρότι τα όσα λέχθηκαν αφορούσαν περίπτωση αξίωσης από εναγόμενο προς τριτοδιάδικο, εντούτοις αναγνωρίζεται στην επίδικη απόφαση ότι το ίδιο ζήτημα σχετικά με τη διαιτητική ρήτρα και την αξίωση συνεισφοράς θα μπορούσε να ανακύψει ακόμη και αν η υπεργολάβος είχε εναχθεί εξαρχής ως συνεναγόμενη, πράγμα που καθιστά τα όσα εκεί αποφασίστηκαν σχετικά με το αντικείμενο της υπό κρίση αίτησης.
Η υπεργολαβική σύμβαση περιείχε ρήτρα διαιτησίας, βάσει της οποίας διαφορές που προέκυπταν από τη σύμβαση ή συνδέονταν με την εκτέλεση των υπεργολαβικών εργασιών έπρεπε να επιλύονται με διαιτησία. Η υπεργολάβος ζήτησε, δυνάμει του σχετικού νόμου, την αναστολή της δικαστικής διαδικασίας που είχε κινηθεί εναντίον της, επικαλούμενη τη συμφωνία διαιτησίας. Το αίτημα αναστολής έγινε δεκτό σε πρώτο βαθμό και η εργοδότρια εταιρεία άσκησε έφεση ενώπιον του Εφετείου (Court of Appeal).
Μεταξύ άλλων υποστηρίχθηκε ότι δεν υπήρχε πραγματική διαφορά μεταξύ των δύο διαδίκων, επειδή και οι δύο εταιρείες αμφισβητούσαν την ευθύνη έναντι της ενάγουσας. Το Court of Appeal απέρριψε το επιχείρημα αφού επισημάνθηκε ότι η συμφωνία των δύο εταιρειών ως προς την πιθανή αιτία του ατυχήματος δεν συνεπαγόταν ότι η υπεργολάβος είχε αποδεχθεί την υποχρέωσή της να αποζημιώσει ή να προσφέρει κάλυψη στην εργοδότρια, εάν αποδεικνυόταν λανθασμένη η κοινή τους θέση. Επιπλέον, στα διαδικαστικά έγγραφα η υπεργολάβος είχε δηλώσει πρόθεση να αντικρούσει το σύνολο της αξίωσης.
Το Δικαστήριο, ακολουθώντας την απόφαση Halki Shipping Corp v Sopex Oils Ltd [1998] 1 Lloyd’s Rep 465, έκρινε ότι οι αξιώσεις της εργοδότριας αποτελούσαν αντικείμενο διαφοράς, εφόσον δεν είχαν γίνει αποδεκτές από την υπεργολάβο.
Συνεπώς αυτό που προκύπτει είναι πως για τη διαπίστωση της ύπαρξης «διαφοράς» στο συγκεκριμένο πλαίσιο, κρίσιμο ήταν εάν η προβαλλόμενη αξίωση είχε γίνει αποδεκτή. Το γεγονός ότι τα μέρη συμφωνούσαν σε ορισμένα πραγματικά ζητήματα δεν απέκλειε την ύπαρξη διαφοράς ως προς τη μεταξύ τους ευθύνη.
Στην προκειμένη περίπτωση η Αιτήτρια αμφισβητεί ότι οφείλει να καταβάλει συνεισφορά ή κάλυψη προς την Καθ’ ης η αίτηση για οποιοδήποτε ύψος και επομένως υιοθετώντας την ευρεία ερμηνεία που δίδεται στον όρο, προκύπτει ότι υπάρχει κάποια «διαφορά» μεταξύ των μερών.
Άρα καθίσταται πρόδηλο πως αυτό που θα κρίνει την έκβαση της παρούσας αίτησης είναι κατά πόσον ο σχετικός όρος της συμφωνίας καλύπτει την υπό εξέταση διαφορά. Τούτο καθιστά επάναγκες να εξεταστεί το λεκτικό του όρου, ο οποίος παρατέθηκε ανωτέρω υπό το φως βεβαίως και της σχετικής με το θέμα νομολογίας.
Πριν από οτιδήποτε άλλο πρέπει να λεχθεί πως είναι σαφές πως εάν η συμφωνία προβλέπει ρητά για την εκδίκαση απαίτησης για συνεισφορά ή κάλυψη στο πλαίσιο διαιτησίας, η σχετική πρόβλεψη θα πρέπει να θεωρηθεί έγκυρη, δεδομένου του δικαιώματος των μερών να συμφωνούν ως προς τα διαθέσιμα ένδικα βοηθήματα και μέσα προστασίας. Ωστόσο, η νομική κατάσταση είναι περισσότερο αβέβαιη όταν δεν υπάρχει σαφής διάταξη στη συμφωνία διαιτησίας που να παρέχει δικαιοδοσία για την επιδίκαση συνεισφοράς
Εν προκειμένω είναι γεγονός ότι δεν υπάρχει κάποια ρητή αναφορά στο ζήτημα της συνεισφοράς ή κάλυψης. Ωστόσο είναι επίσης γεγονός ότι ο σχετικός όρος είναι ομολογουμένως γενικός αφού προβλέπει μεταξύ άλλων «If a dispute (of any kind whatsoever) arises between the Parties in connection with, or arising out of, the Contract or the execution of the Works, including any dispute as to any certificate, determination, instruction, opinion or valuation of the Engineer»
Η Αιτήτρια επικαλέστηκε με ένταση την υπόθεση Wealands v CLC Contractors Ltd (1999) 2 Lloyd’s Rep. 739, στην οποία έγινε αναφορά πιο πάνω. Εκεί το Court of Appeal, αφού κατέληξε (για τους λόγους που εξηγήθηκαν ανωτέρω), πως υπήρχε μεταξύ των διαδίκων «διαφορά», εξέτασε τη σχετική ρήτρα η οποία κάλυπτε γενικά τις διαφορές που συνδέονταν με τη σύμβαση ή προέκυπταν από την εκτέλεση των υπεργολαβικών εργασιών και έκρινε πως η διατύπωσή της ήταν αρκετά ευρεία ώστε να περιλαμβάνει τόσο τις συμβατικές αξιώσεις όσο και τις συγκεκριμένες μη συμβατικές αξιώσεις της εργοδότριας. Το γεγονός ότι οι αξιώσεις συνδέονταν με θανατηφόρο εργατικό ατύχημα κρίθηκε πως δεν τις εξαιρούσε από το πεδίο της διαιτητικής συμφωνίας.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι, ακόμη και εάν ένας διαιτητής δεν είχε την εξουσία να αποφανθεί επί δικαιώματος συνεισφοράς βάσει του σχετικού Νόμου, αυτό δεν θα αποτελούσε επαρκή λόγο για την άρνηση αναστολής της δικαστικής διαδικασίας. Ο λόγος έγκειτο στο ότι, συμφωνώντας τα μέρη να υπαγάγουν τη διαφορά τους σε διαιτησία, θεωρούνταν ότι είχαν συμφωνήσει να παραιτηθούν από οποιοδήποτε δικαίωμα προσφυγής στο συγκεκριμένο ένδικο βοήθημα.
Στη συνέχεια, το Δικαστήριο εξέτασε, παρεμπιπτόντως (obiter dicta), το ζήτημα της ύπαρξης σχετικής δικαιοδοσίας. Βασιζόμενο στο επιχείρημα ότι τα διαιτητικά δικαστήρια στην Αγγλία διαθέτουν σιωπηρώς αναγνωριζόμενες εξουσίες να ασκούν κάθε δικαίωμα και κάθε διακριτικής ευχέρειας ένδικο βοήθημα που παρέχεται σε δικαστήριο, το Δικαστήριο κατέληξε, αν και με κάποια επιφύλαξη, στο συμπέρασμα ότι ένας διαιτητής έχει την εξουσία να διατάξει συνεισφορά (βλ. και Russell on Arbitration, 23rd edition, (2007), para 6-112 (page 315).
To Δικαστήριο στη Wealands απασχόλησε και μια άλλη πτυχή. Η εργοδότης επισήμανε ότι η υπαγωγή των αξιώσεών της κατά της υπεργολάβου σε διαιτησία θα μπορούσε να οδηγήσει σε παράλληλες διαδικασίες. Ειδικότερα, η αγωγή της χήρας κατά της εργοδότριας εταιρείας θα εξεταζόταν ενώπιον κρατικού Δικαστηρίου, ενώ οι αξιώσεις της εργοδότριας με την υπεργολάβο θα εξετάζονταν από διαιτητικό δικαστήριο γεγονός το οποίο θα μπορούσε να δημιουργήσει ενδεχόμενο επανάληψης αποδεικτικών διαδικασιών ή ακόμη και διαφορετικών πραγματικών διαπιστώσεων.
Ωστόσο, το Court of Appeal έκρινε ότι τέτοιες πρακτικές δυσχέρειες δεν μπορούσαν να δικαιολογήσουν την άρνηση εφαρμογής της συμφωνίας διαιτησίας. Το άρθρο 9 του Arbitration Act 1996 δεν παρείχε στο δικαστήριο γενική διακριτική ευχέρεια να αρνηθεί την αναστολή απλώς επειδή η διαιτησία θα δημιουργούσε δικονομική ταλαιπωρία ή κίνδυνο παράλληλων διαδικασιών. Τα μέρη όφειλαν να αποδεχθούν τις συνέπειες της συμβατικής επιλογής τους.
Παρόλο όμως που με βάση τη Wealands (ανωτέρω) είναι σαφές ότι μια αξίωση συνεισφοράς μπορεί να θεωρηθεί ότι καλύπτεται από όρο που αφορά την επίλυση διαφορών των μερών μέσω διαιτησίας, δεν συνεπάγεται ότι τα συμβαλλόμενα μέρη σε μια συγκεκριμένη συμφωνία, συμφώνησαν να υπαγάγουν και αυτή την κατηγορία αξιώσεων στον μηχανισμό επίλυσης διαφορών που προνοεί η σύμβαση.
Τούτο προκύπτει και από τη συλλογιστική της μεταγενέστερης απόφασης X Ltd v. Y Ltd [2005] BLR 341, όπου αποφασίστηκε ότι η δικαιοδοσία του διαιτητικού δικαστηρίου εξαρτάται από την αντικειμενική ερμηνεία της συγκεκριμένης ρήτρας και ότι μια κατάλληλα διατυπωμένη ρήτρα μπορεί να περιλαμβάνει αξιώσεις συνεισφοράς Και ακριβώς στην X Ltd v. Y Ltd (πιο πάνω), παρότι έγινε κατ’ αρχήν δεκτό ότι μια συμφωνία διαιτησίας μπορεί να διατυπωθεί με αρκετά ευρείς όρους ώστε να περιλαμβάνει αξίωση συνεισφοράς βάσει του Civil Liabilities (Contribution) Act 1978, κρίθηκε εν τέλει ότι η συγκεκριμένη ρήτρα διαιτησίας δεν επαρκούσε για να επιτύχει αυτό το αποτέλεσμα. Και είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η επίμαχη ρήτρα ήταν γενική αφού προέβλεπε ότι:
«Όλες οι διαφορές, οι διαφωνίες ή τα ζητήματα μεταξύ των συμβαλλομένων μερών της Σύμβασης, σε σχέση με οποιοδήποτε θέμα ή πράγμα που προκύπτει από τη Σύμβαση ή σχετίζεται με αυτήν (…) θα παραπέμπονται σε διαιτησία.»
Όμως είναι εξίσου σημαντικό να σημειωθεί ότι στην υπόθεση αυτή το ερώτημα ήταν εάν η ρήτρα διαιτησίας μιας σύμβασης εκτέλεσης εργασιών κάλυπτε αξίωση συνεισφοράς που θεμελιωνόταν σε φερόμενη παράβαση διαφορετικής σύμβασης μελέτης που δεν εμπεριείχε όρο διαιτησίας. Το High Court απάντησε αρνητικά, βάσει της ερμηνείας των δύο αυτοτελών συμβάσεων. Επομένως η απόφαση στην X Ltd v. Y Ltd (ανωτέρω) δεν συγκρούεται με τη Wealands, όπου το ερώτημα ήταν εάν μια ευρεία ρήτρα διαιτησίας της ίδιας υπεργολαβικής σύμβασης κάλυπτε αξίωση συνεισφοράς που προέκυπτε από ευθύνη συνδεόμενη με την εκτέλεση των υπεργολαβικών εργασιών, ερώτημα το οποίο το Court of Appeal απάντησε καταφατικά.
Στρεφόμενη τώρα στα της παρούσης, εν προκειμένω ο όρος που περιέχεται στην μεταξύ των μερών είναι διατυπωμένος με ευρύτητα, αλλά δεν αναφέρει ρητώς ότι αξίωση συνεισφοράς εμπίπτει στη δικαιοδοσία του διαιτητικού Δικαστηρίου. Η απουσία ρητής αναφοράς δημιουργεί κατ’ αρχάς ένα ερώτημα ως προς το αν η συγκεκριμένη κατηγορία διαφορών αποτελούσε μέρος του αντικειμένου της συμφωνίας διαιτησίας αφού σύμφωνα με την X Ltd v. Y Ltd, η καταρχήν δυνατότητα υπαγωγής αξιώσεων συνεισφοράς σε διαιτησία δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι οποιαδήποτε ευρέως διατυπωμένη ρήτρα καλύπτει κάθε τέτοια αξίωση. Αντιθέτως, απαιτείται αντικειμενική ερμηνεία της συγκεκριμένης συμφωνίας, σε συνάρτηση με τη νομική βάση και τις περιστάσεις της επίδικης διαφοράς.
Ειδικότερα, η ρήτρα 20 προβλέπει λεπτομερή και πολυσταδιακό μηχανισμό υποβολής αξιώσεων και επίλυσης διαφορών, ο οποίος περιλαμβάνει υποχρεώσεις γνωστοποίησης, διαδικασία ενώπιον Συμβουλίου Επίλυσης Διαφορών, γνωστοποίηση δυσαρέσκειας και τελική παραπομπή σε διαιτησία.
Η εν λόγω συμβατική δομή πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την εξέταση του κατά πόσον τα συμβαλλόμενα μέρη συμφώνησαν να υπαγάγουν στον συγκεκριμένο μηχανισμό και αυτοτελείς αξιώσεις συνεισφοράς, οι οποίες θεμελιώνονται στο εφαρμοστέο δίκαιο λόγω κοινής ή συντρέχουσας ευθύνης έναντι τρίτου προσώπου, μη συμβαλλομένου στη σύμβαση. Μια σημαντική παράμετρος είναι λοιπόν κατά πόσον οι συμβατικοί μηχανισμοί γνωστοποίησης και παραπομπής διαφορών είναι συμβατοί με τη φύση και τον χρόνο γένεσης μιας τέτοιας αξίωσης.
Η ρήτρα 20.6 της υπό αναφορά σύμβασης πάντως αναγνωρίζει ρητά ότι η διαιτησία μπορεί να αρχίσει πριν ή μετά την ολοκλήρωση των έργων. Το Δικαστήριο βέβαια προβληματίστηκε ιδιαίτερα σε σχέση με το κατά πόσον το γεγονός ότι δικαίωμα συνεισφοράς δυνατόν να γεννάτο σε χρόνο που δεν θα επέτρεπε να περιληφθεί στις καταστάσεις πληρωμών που θα είχαν δοθεί προγενέστερα, αποτελεί ένδειξη ότι η αξίωση συνεισφοράς δεν εμπίπτει στις διαφορές που είχε συμφωνηθεί όπως επιλυθούν μέσω του μηχανισμού που αναφέρεται στη συμφωνία. Η πτυχή όμως αυτή δύσκολα θα μπορούσε να οδηγήσει σε τέτοιο αποκλεισμό, λαμβανομένου υπόψη του σκεπτικού της Wealands, σύμφωνα με το οποίο καθοριστική σημασία έχει το εύρος της συμφωνίας που επέλεξαν τα μέρη. Συναφώς και κατ’ αναλογίαν υπενθυμίζεται ότι στην εν λόγω υπόθεση λέχθηκε ότι ακόμη και εάν ένας διαιτητής δεν είχε την εξουσία να αποφανθεί επί δικαιώματος συνεισφοράς βάσει του σχετικού Νόμου, αυτό δεν θα αποτελούσε επαρκή λόγο για την άρνηση αναστολής της δικαστικής διαδικασίας. Και τούτο διότι συμφωνώντας τα μέρη να υπαγάγουν τη διαφορά τους σε διαιτησία, θεωρούνταν ότι είχαν συμφωνήσει να παραιτηθούν από οποιοδήποτε δικαίωμα προσφυγής στο συγκεκριμένο ένδικο βοήθημα.
Στην προκειμένη περίπτωση, ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η αξίωση συνεισφοράς ή κάλυψης δεν αφορά μια έννομη σχέση ανεξάρτητη από την επίδικη σύμβαση όπως ήταν η περίπτωση Χ Ltd v. Y Ltd, αλλά συνδέεται με την ενδεχόμενη κατανομή ευθύνης μεταξύ των συμβαλλομένων για πράξεις που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας, έλαβαν χώρα κατά την εκτέλεση των συμβατικών εργασιών.
Πέραν και ανεξαρτήτως τούτου, ως πρόσθετο ερμηνευτικό στοιχείο της ευελιξίας του συμβατικού μηχανισμού επίλυσης διαφορών, σημειώνεται ότι η ρήτρα 20.8 προβλέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη δυνατότητα απευθείας παραπομπής σε διαιτησία όταν δεν υπάρχει DAB, χωρίς τούτο να σημαίνει ότι εξετάζεται ή αποφασίζεται στο παρόν στάδιο κατά πόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της συγκεκριμένης ρήτρας.
Ο δε ενδεχόμενος χαρακτήρας της αξίωσης, όπως και το γεγονός ότι δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί η ευθύνη ή το ύψος της συνεισφοράς, ήταν ζητήματα τα οποία προβλημάτισαν ιδιαίτερα το Δικαστήριο κατά την επ’ ακροατηρίω διαδικασία. Όμως ούτε αυτά δεν δύνανται να διαφοροποιήσουν τα πράγματα, υπό το φως και της προσέγγισης που υιοθετήθηκε στη Wealands (ανωτέρω), όπου η αξίωση είχε προβληθεί ενώ εκκρεμούσε η αρχική αγωγή αποζημίωσης. Το δε γεγονός ότι θα εκδικάζονταν σε δυο διαφορετικά fora, πτυχές της ίδιας υπόθεσης και πάλι δεν κρίθηκε ικανός λόγος για να παρακαμφθεί ο γενικός όρος για παραπομπή σε διαιτησία υπό το φως της κρίσης ότι με βάση το λεκτικό που χρησιμοποίησαν τα μέρη, αυτό είχαν ουσιαστικά αποφασίσει.
Πέραν και ανεξαρτήτως των πιο πάνω, σημαντικό είναι να τονιστεί και το ότι εν προκειμένω η ρήτρα 17.1, προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις κάλυψης σε σχέση, μεταξύ άλλων, με σωματικές βλάβες, θάνατο και υλικές ζημίες. Η πρόνοια αυτή αποτελεί πρόσθετη ένδειξη ότι οι συμβαλλόμενοι είχαν υπόψη τους την πιθανότητα ανάκυψης ζητημάτων κατανομής ευθύνης έναντι τρίτων προσώπων. Παρότι δεν καθορίζει από μόνη της το πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας διαιτησίας, ενισχύει την ερμηνεία ότι διαφορές σχετικές με την κατανομή ευθύνης έναντι τρίτων προσώπων δεν βρίσκονται, ως εκ της φύσεώς τους, εκτός του πλαισίου της συμβατικής σχέσης των μερών.
Επομένως και συνοψίζοντας τα ανωτέρω αυτό που προκύπτει είναι πως η απαίτηση για συνεισφορά ή κάλυψη, η οποία προβάλλεται με την Ειδοποίηση Συνεναγομένου, συνιστά υφιστάμενη διαφορά μεταξύ των Εναγομένων 1 και 2, ανεξαρτήτως του ότι η τελική ευθύνη τους έναντι της Ενάγουσας δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί.
Η διαφορά αυτή συνδέεται ουσιαστικά με την εκτέλεση των εργασιών που αποτελούν αντικείμενο της μεταξύ των Εναγομένων σύμβασης ημερομηνίας 29.1.2020, καθόσον η αξίωση συνεισφοράς ή κάλυψης απορρέει από την ενδεχόμενη κατανομή ευθύνης για πράξεις που φέρονται να έλαβαν χώρα κατά την εκτέλεση των συμβατικών εργασιών.
Ερμηνεύοντας αντικειμενικά τις ρήτρες 20.4 έως 20.8 της σύμβασης, υπό το φως του ευρέος λεκτικού της συμφωνίας επίλυσης διαφορών και των αρχών που διατυπώθηκαν στις αποφάσεις Wealands v CLC Contractors Ltd και X Ltd v Y Ltd, καταλήγω ότι καλύπτει και την περίπτωση της συνεισφοράς/κάλυψης μετά από απαίτηση τρίτου προσώπου.
Η δε ύπαρξη συμβατικών προϋποθέσεων που ρυθμίζουν τα στάδια πριν από την έναρξη της διαιτησίας δεν αναιρεί, αφ' εαυτής και υπό το φως του γενικού λεκτικού που χρησιμοποιήθηκε, την ύπαρξη της συμφωνίας διαιτησίας ή την υπαγωγή της επίδικης διαφοράς στο πεδίο εφαρμογής της. Το κατά πόσον έχουν τηρηθεί οι προϋποθέσεις αυτές ή συντρέχει περίπτωση απαλλαγής από αυτές αποτελεί διακριτό ζήτημα, το οποίο δεν ταυτίζεται με το αντικείμενο της παρούσας εξέτασης ως προς το εύρος της συμφωνίας διαιτησίας.
Περαιτέρω, η προηγούμενη καταχώριση υπεράσπισης από την Εναγόμενη 2 έναντι της αξίωσης της Ενάγουσας δεν συνιστά, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, πρώτη έκθεση επί της ουσίας της διακριτής αξίωσης συνεισφοράς ή κάλυψης μεταξύ των συνεναγομένων, ενώ δεν διαπιστώνεται άλλη προηγούμενη ουσιαστική τοποθέτηση της Εναγόμενης 2 επί της συγκεκριμένης αξίωσης που να αποκλείει την εφαρμογή του άρθρου 8(1) του Ν. 101/1987.
Κατά συνέπεια, εφόσον η επίδικη διαφορά εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας διαιτησίας και δεν έχει αποδειχθεί ότι η συμφωνία είναι άκυρη, ανενεργής ή μη δεκτική εκτέλεσης, πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 8(1) του Ν. 101/1987 για την παραπομπή της διαφοράς σε διαιτησία. Η δε διαδικασία που άρχισε με την Ειδοποίηση Συνεναγομένου θα πρέπει να ανασταλεί.
Ως προς τη θέση ότι δεν υφίσταται κάποια διαφορά για να παραπέμψει τώρα το Δικαστήριο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ως λέχθηκε στην αγωγή του Ε. Δ. Λεμεσού 4182/2012, MD Referalls Ltd v CJSC Intertechelectro κ.α, ημερ. 21.2.14 (υπό Χ. Μαλαχτού, Π.Ε.Δ), «Η αναφορά στο ΄Αρθρο 8(1) για παραπομπή δεν σημαίνει ότι το Δικαστήριο αποστέλλει την υπόθεση στο διαιτητικό δικαστήριο ή διατάσσει οιονδήποτε των διαδίκων να λάβει θετικά μέτρα για εκκίνηση της διαιτητικής διαδικασίας. Το Δικαστήριο παραπέμπει τη διαφορά σε διαιτησία στην έννοια ότι διακηρύττει ότι το κατάλληλο βάθρο εκδίκασης είναι το διαιτητικό δικαστήριο. Εφόσον δε το ίδιο το δικαστήριο δεν θα πρέπει να εκδικάσει τη διαφορά θα πρέπει να ρυθμίσει την ενώπιον του διαδικασία και αυτό γίνεται με την αναστολή της».
(έμφαση δοθείσα)
Λαμβανομένης υπόψη της κατάληξης της αίτησης σε συνδυασμό με την απουσία οποιωνδήποτε άλλων στοιχείων που να καταδεικνύουν κατάχρηση ή κακοπιστία, έπεται πως οι σχετικοί λόγοι ένστασης θα πρέπει να απορριφθούν και απορρίπτονται. Ούτε όμως τίθεται ζήτημα παραβίασης οποιωνδήποτε συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων της Καθ’ ης η αίτησης η οποία συμβλήθηκε με την Αιτήτρια συνάπτοντας με την ελεύθερη βούληση της την επίδικη σύμβαση ημερ. 29.1.20. Έπεται επομένως ότι και ο σχετικός με αυτό το ζήτημα λόγος ένστασης θα πρέπει επίσης να απορριφθεί.
Ως προς την εκκρεμούσα αίτηση ημερομηνίας 10.7.2024 για παροχή οδηγιών και ανταλλαγή δικογράφων, η οποία αφορά την Ειδοποίηση Συνεναγομένου, σημειώνω ότι η αίτηση αυτή αποτελεί διαδικαστικό διάβημα στο πλαίσιο της μεταξύ των συνεναγομένων διαδικασίας. Εφόσον η εν λόγω διαδικασία θα ανασταλεί, δεν παρέχεται πεδίο για την περαιτέρω προώθηση της αίτησης οδηγιών κατά το παρόν στάδιο. Η αναστολή της διαδικασίας συνεναγομένου περιλαμβάνει συνεπώς και την αίτηση αυτή, χωρίς να συνεπάγεται την απόρριψή της ή την εξέταση της ουσιαστικής βασιμότητας της αξίωσης συνεισφοράς ή κάλυψης. Τα έξοδά της θα παραμείνουν επιφυλαγμένα.
Κατάληξη
Συνεπώς και για όλους τους πιο πάνω λόγους η διαδικασία που άρχισε με την έκδοση της Ειδοποίησης Συνεναγόμενου αναστέλλεται εφόσον εντοπίζεται «διαφορά» που διέπεται από την μεταξύ των διαδίκων (εναγομένων 1 και 2) συμφωνία ημερομηνίας 29.1.20, με βάση την οποία προνοείται ο μηχανισμός επίλυσης των διαφορών με απώτερη κατάληξη την επίλυση της διαφοράς μέσω διαιτησίας σύμφωνα με τους όρους της εν λόγω συμφωνίας.
Η αναστολή αφορά αποκλειστικά τη διαδικασία που άρχισε με την Ειδοποίηση Συνεναγομένου μεταξύ των Εναγομένων 1 και 2 και δεν επηρεάζει την περαιτέρω εκδίκαση της κύριας αγωγής της Ενάγουσας.
Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας (εναγόμενης 2) και εναντίον της Καθ’ ης η αίτηση (εναγόμενης 1) ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή.
Η αναστολή περιλαμβάνει και την εκκρεμούσα αίτηση ημερομηνίας 10.7.2024 για παροχή οδηγιών και ανταλλαγή δικογράφων σχετικά με την Ειδοποίηση Συνεναγομένου, η περαιτέρω προώθηση της οποίας αναστέλλεται αναλόγως.
Τα έξοδα της εν λόγω αίτησης παραμένουν επιφυλαγμένα.
…………………………………..
Ν. Μαθηκολώνη, Π.Ε.Δ
Πιστόν Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
[1] βλ. Halki Shipping Corp v Sopex Oils Ltd (The “Halki”) [1998] 1 Lloyd’s Rep. 465, Amec Civil Engineering Ltd v Secretary of State for Transport [2005] EWCA Civ 291 καθώς και τις θέσεις που διατύπωσε ο δικαστής Jackson J. κατά την πρωτοβάθμια εκδίκαση της ίδιας υπόθεσης, [2004] EWHC 2339, Wealand v CLC Contractors Ltd (1999) 2 Lloyd’s Rep. 739.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο