ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
Ενώπιον: Χ. Στρόππου, Ε.Δ.
Αρ. Αγωγής: 211/2020
Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας
Ενάγουσα
-και-
CHORATEX TRADING LTD
Εναγόμενη
Ημερομηνία: 12/01/2025
Εμφανίσεις:
Για Ενάγουσα: κυρία Ερωτοκρίτου Ευαγγέλου Π.
Για Εναγόμενο: κύριος Γεωργίου Απ. και κυρία Χαριλάου
Α Π Ο Φ Α Σ Η
I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Με την παρούσα Αγωγή ο Ενάγοντας, δυνάμει του άρθρου 57 του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (14/1960), διεκδικεί επ’ ονόματι της Κυπριακής Δημοκρατίας δια μέσου του Τμήματος Δασών την έκδοση Διατάγματος του Δικαστηρίου δια του οποίου να διατάζεται η Εναγόμενη όπως παραδώσει ελεύθερη και κενή κατοχή του περιπτέρου 4 που βρίσκεται στην πλατεία Τροόδους προς το Τμήμα Δασών.
2. Παράλληλα διεκδικείται το ποσό των €18.659,34 ως οφειλόμενα τέλη χρήσεως και/ή ως ενοίκια και/ή ως μίσθια δυνάμει συμφωνίας και/ή ως αποζημιώσεις για παραβίαση Συμφωνίας και/ή ως αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση και/ή ως αδικαιολόγητο πλουτισμό των Εναγόμενων σε βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας για την χρήση του επίδικου περιπτέρου για την περίοδο από 01/06/2017 μέχρι 30/09/2019. Επιπλέον διεκδικείται ποσό €656,78 μηνιαίως ως οφειλόμενοι τόκοι επί του πιο πάνω οφειλόμενου ποσού για την περίοδο από 01/06/2017 μέχρι 30/09/2019 δυνάμει Συμφωνίας και ποσό €667 μηνιαίως από 01/10/2019 μέχρι παράδοσης ελεύθερης και κενής κατοχής του επίδικου περιπτέρου.
3. Όσο αφορά την πλευρά της Εναγόμενης, δια μέσου της υπεράσπισης της εγείρει προδικαστική ένσταση ότι δεν νομιμοποιείται ο Ενάγοντας να εγείρει την παρούσα Αγωγή και δεν κατέχει την προβλεπόμενη εξουσιοδότηση και/ή άδεια να ενεργεί εκ μέρους των Ιδιοκτητών και/ή άλλως πως δεν κατέχει τις προβλεπόμενες από τον Νόμο και τους Κανονισμούς άδειες για να ενεργεί για τέτοιας φύσης απαίτηση. Πέραν των όσων παραδέχονται, προβάλλουν ότι κατέβαλαν συνολικό ποσό των 21.876 Ευρώ για διάφορες επιδιορθώσεις και επισκευές του περιπτέρου. Προβάλλουν επίσης ότι ενώ δεν είχε ολοκληρωθεί η περίοδος χρήσης του περιπτέρου, εντούτοις προκήρυξε τον Διαγωνισμό για την παραχώρηση του επίδικου περιπτέρου σε άλλο πρόσωπο. Αρνούνται ότι παρέλαβαν επιστολές δια των οποίων ενημερώνονταν για την υποχρέωση τους να παραχωρήσουν το επίδικο περίπτερο.
4. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατέθεσε ένας μάρτυρας από την πλευρά του Ενάγοντα και ένας μάρτυρας από την πλευρά της Εναγόμενης.
II. ΜΑΡΤΥΡΙΑ
5. Για την πλευρά του Ενάγοντα κατέθεσε ο κύριος Ηλίας Ηλία, Λειτουργός 1ης τάξης στο Τμήμα Δασών του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος.
6. Ο Συνήγορος της Εναγόμενης αντεξέτασε τον μοναδικό μάρτυρα του Ενάγοντα.
7. Κατωτέρω θα παρατεθεί κατά τρόπο συνοπτικό η μαρτυρία που προσφέρθηκε κατά την ακρόαση. Υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να παραθέσει ολόκληρη την μαρτυρία που παρουσίασε η κάθε πλευρά ή ν’ αναφέρεται σε όλες τις πτυχές της, καθώς η μαρτυρία στην πλήρη της έκταση είναι καταγραμμένη στα πρακτικά του Δικαστηρίου (βλ. Χρυσούλλα Καννάουρου κ.α. v. Ανδρέα Στατιώτη (1990) 1 Α.Α.Δ. 35).
8. Tο Δικαστήριο έλαβε υπόψη όλη την μαρτυρία που προσκομίστηκε στη πλήρη της μορφή.
Η μαρτυρία του ΜΕ
9. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο ΜΕ, στις 28/06/2012 υπογράφτηκε μεταξύ του Περιφερειακού Δασικού Λειτουργού Τροόδους εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Εναγόμενης Εταιρείας, Άδεια Χρήσης του περιπτέρου με αριθμό 4 που βρίσκεται στην πλατεία Τροόδους και το οποίο ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία.
10. Η Άδεια Χρήσης θα είχε ισχύ για 5 έτη και θα άρχιζε από την 01/06/2012 και θα βρισκόταν σε ισχύ μέχρι 31/05/2017 έναντι ετήσιου τέλους προς 8.000, 00 Ευρώ. Το ποσό θα καταβαλλόταν προκαταβολικά κάθε τρίμηνο, δηλαδή σε τέσσερεις ίσες τριμηνιαίες δόσεις, ήτοι 2.000 Ευρώ προκαταβολικά κάθε τρίμηνο και κατατέθηκε εγγύηση ύψους 4.000 Ευρώ. Αποτελούσε συμβατικό όρο ότι παράλειψη καταβολής οποιασδήποτε δόσης θα όφειλε η Εναγόμενη Εταιρεία και τόκο σύμφωνα με το ανώτατο δανειστικό επιτόκιο της ημερομηνίας παράλειψης της πληρωμής. Σε κάθε περίπτωση, παράβαση οποιουδήποτε όρου θα έδιδε δικαίωμα στον Διευθυντή του Τμήματος Δασών να τερματίσει την Συμφωνία πριν την λήξη της διάρκειας ισχύος της.
11. Η Συμφωνία είχε ημερομηνία λήξης την 31/05/2017 οπόταν και θα έπρεπε η Εναγόμενη Εταιρεία σε κάθε περίπτωση να παραδώσει ελεύθερη και κενή κατοχή του Ακινήτου. Όπως αναφέρει ο ΜΕ πριν την υπογραφή της Συμφωνίας γίνεται ξενάγηση στο περίπτερο και γίνεται παραλαβή του στην κατάσταση που βρίσκεται. Συνεπώς, σύμφωνα με την θέση του, ο οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί ύπαρξης φθορών θα πρέπει να απορριφθεί. Σε κάθε περίπτωση οποιαδήποτε προσθήκη ή τροποποίηση του περιπτέρου καθιστούσε αναγκαία την προηγούμενη συγκατάθεση από τον Διευθυντή του Τμήματος Δασών ενώ η συντήρηση και επιδιόρθωση ήταν σύμφωνα με την επίδικη Συμφωνία υποχρέωση της Εναγόμενης.
12. Πριν από την λήξη της επίδικης Συμφωνίας, το Τμήμα Δασών αποφάσισε δια μέσου της αρμόδιας Επιτροπής να προκηρύξει ανοιχτό διαγωνισμό για την παραχώρηση -των περιπτέρων που βρίσκονταν στην πλατεία του Τροόδους και να τα παραχωρήσει στους προσφορότατες που θα προκύψουν από τον Διαγωνισμό για τα επόμενα πέντε έτη. Ενόψει τούτου, ο Διευθυντής του Τμήματος Δασών ενημέρωσε σχετικά την Εναγόμενη Εταιρεία δια μέσου επιστολής ημερομηνίας 25/05/2017 ότι μέχρι τις 31/05/2017 θα έπρεπε να παραδώσουν το επίδικο περίπτερο καλώντας τους όπως επιστρέψουν το περίπτερο και τον εξοπλισμό και προβούν ως η επίδικη Συμφωνία σε επιδιορθώσεις του περιπτέρου.
13. Το Συμβούλιο Προσφορών του Υπουργείου με απόφαση του ημερομηνίας 23/06/2017 αποφάσισε την παραχώρηση άδειας χρήσης για το επίδικο περίπτερο σε άλλο προσφοροδότη. Στον ως άνω Διαγωνισμό συμμετείχε και η Εναγόμενη Εταιρεία και το αποτέλεσμα του Διαγωνισμού ήταν να κατακυρωθεί ο Διαγωνισμός σε άλλο πρόσωπο. Ως εκ τούτου ενημερώθηκε η Εναγόμενη δια μέσου επιστολής ημερομηνίας 06/07/2017. Ελλείψει συμμόρφωσης της Εναγόμενης, το Τμήμα Δασών δια μέσου του Διευθυντή του κάλεσε εκ νέου την Εναγόμενη δια μέσου επιστολής ημερομηνίας 11/07/2017 να παραδώσει ελεύθερη και κενή κατοχή του επίδικου περιπτέρου.
14. Κατόπιν συμβουλής που έλαβε το Τμήμα Δασών από την Νομική Υπηρεσία ακύρωσε τον ως άνω Διαγωνισμό και προκήρυξε νέο και το αποτέλεσμα αυτού ήταν να κατακυρωθεί ο Διαγωνισμός στην κυρία Christina Mirela Baies για πέντε έτη. Η Εναγόμενη συμμετείχε στον Διαγωνισμό με χαμηλότερη προσφορά. Ενόψει τούτων, αποστάλθηκε εκ νέου επιστολή ημερομηνίας 19/12/2018 και 09/04/2019 στην Εναγόμενη Εταιρεία καλώντας την να παραδώσει ελεύθερη και κενή κατοχή του περιπτέρου. Καλείτο επίσης η Εναγόμενη να καταβάλει και όλα τα οφειλόμενα ποσά.
15. Επειδή οφειλόταν πριν από την λήξη της Συμφωνίας ένα ποσό της τάξης των 4.000 Ευρώ, κατασχέθηκε προς τούτο η εγγύηση που είχε παραχωρήσει η Εναγόμενη. Επειδή συνεχίζει να κατέχει το επίδικο περίπτερο παράνομα και αντισυμβατικά μέχρι και σήμερα οφείλεται από 01/06/2017 μέχρι 30/11/2024 ποσό €60.367,60 ενώ οφείλεται και τόκος υπερημερίας από 01/01/2024 ύψους 5%. Η ενοικιαστική αξία του περιπτέρου ανέρχεται στις €2.000 ανά τριμηνία.
16. Κατά την αντεξέταση του ΜΕ ερωτήθηκε για το πρόσωπο που παραλάμβανε τις επιστολές που απέστελλε το Τμήμα Δασών, αναφέροντας ότι δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει κατά πόσο ήταν ή όχι Διευθυντής της Εναγόμενης Εταιρείας. Αυτό που ήταν σε θέση να αναφέρει ήταν ότι παραλάμβανε τις επιστολές ο κύριος Δώρος Χωραΐτης που βρισκόταν στο επίδικο περίπτερο. Ο ΜΕ ερωτήθηκε επίσης για το ύψος του ποσού που διεκδικείται και ανέφερε ότι διεκδικείται το ποσό που καταγραφόταν στην επίδικη Συμφωνία. Ανέφερε επίσης ότι παρά το ότι δεν καταγραφόταν ποσό στις σχετικές επιστολές, εντούτοις καταγραφόταν στο Τεκμήριο 5, ήτοι την επιστολή ημερομηνίας 19/12/2018 ότι θα έπρεπε να εξοφλήσουν οποιοδήποτε οφειλόμενο ποσό στην βάση της επίδικης Συμφωνίας. Τέλος, σε σχέση με το Τεκμήριο 7, ανέφερε ότι είναι κατάσταση που ετοίμασε το Λογιστήριο του Τμήματος Δασών και ότι δεν έχει λογιστικές γνώσεις ενώ διαφώνησε σε σχετική υποβολή ότι το ποσό που καταγράφεται είναι εσφαλμένο. Η κατάσταση ετοιμάστηκε στην βάση της επίδικης Συμφωνίας και προασπίστηκε το γεγονός ότι υπήρχε χρέωση του τόκου υπερημερίας. Σε σχετικές ερωτήσεις του Συνηγόρου της Εναγόμενης ότι δόθηκε περίοδος χάριτος για εκκένωση μέχρι 31/03/2019, ανέφερε ότι και για την περίοδο εκείνη που δόθηκε περίοδος χάριτος λόγω καιρικών συνθηκών συνέχιζαν να οφείλουν το ποσό στην βάση της προηγούμενης Συμφωνίας.
Η μαρτυρία της ΜΥ
17. Από την πλευρά της Εναγόμενης κατέθεσε η κυρία Ντανιέλα Χωραΐτη, η οποία είναι Διευθύντρια της Εναγόμενης και είναι εξουσιοδοτημένη να προσφέρει μαρτυρία εκ μέρους της Εναγόμενης.
18. Οι περισσότεροι χειρισμοί γίνονταν από τον σύζυγο της, Θεόδωρο Χωραΐτη o οποίος απεβίωσε την 01/09/2024. Δια μέσου της Εναγόμενης Εταιρείας ασκούσε τόσο η ίδια όσο και ο σύζυγος της την εργασία τους και μοναδική πηγή εισοδήματος τους μέσω της Εναγόμενης. Είχαν δηλαδή την διαχείριση του επίδικου περιπτέρου με αριθμό 4 στην πλατεία Τροόδους. Όλο τον χειρισμό των διοικητικών και νομικών θεμάτων, τις παραγγελίες και πληρωμές των προμηθευτών τα αναλάμβανε ο σύζυγος της, του οποίου είχε αμέριστη εμπιστοσύνη χωρίς ωστόσο ο ίδιος να έχει τον οποιοδήποτε διοικητικό ρόλο στην Εναγόμενη Εταιρεία και ούτε λάμβανε αποφάσεις.
19. Το επίδικο περίπτερο παραδόθηκε στις 28/06/2012 έπειτα από διαγωνισμό δια μέσω άδειας χρήσης και υπογράφτηκε Συμφωνία ημερομηνίας 28/06/2012. Η Εναγόμενη Εταιρεία παρέλαβε το επίδικο περίπτερο αμέσως μετά την υπογραφή της Συμφωνίας και αφότου παρέλαβαν το περίπτερο, δεν εντοπίστηκαν προβλήματα. Ωστόσο αργότερα κατά το πρώτο διάστημα χρήσης του περιπτέρου εντοπίστηκαν «ατέλειες και ζημιές» στο περίπτερο και ο σύζυγος της επικοινώνησε με το αρμόδιο Τμήμα ζητώντας επιδιόρθωση χωρίς καμία ανταπόκριση. Ως εκ τούτου προχώρησαν οι ίδιοι σε επιδιορθώσεις του περιπτέρου και κατέβαλαν προς τούτο το συνολικό ποσό ύψους €21.876 για ηλεκτρολογικές, υδραυλικές, κεραμικές και άλλες επισκευές. Κατέθεσε προς τούτο δέσμη αποδείξεων ως Τεκμήριο ενώ κατέβαλλαν ανελλιπώς τις υποχρεώσεις τους. Μετά την λήξη της Συμφωνίας, ο σύζυγος της αποτάθηκε επανειλημμένα στο Τμήμα Δασών για να «πληρώσει κάποιο ποσό».
20. Πριν την ολοκλήρωση της περιόδου χρήσης του περιπτέρου, το Τμήμα Δασών εντελώς παράνομα και βεβιασμένα προχώρησε σε προκήρυξη διαγωνισμού για την παραχώρηση του περιπτέρου και εν τέλει τόσο το ίδιο το περίπτερο όσο και άλλα είχαν κατακυρωθεί στο ίδιο πρόσωπο με αποτέλεσμα να ακυρώσει το Τμήμα τον Διαγωνισμό και να τον προκηρύξει εκ νέου. Εν τέλει ο Διαγωνισμός κατακυρώθηκε προς το την κυρία Christina Mirela Baies για το ποσό των 7.500 Ευρώ ετησίως κάτι για το οποίο ενημερώθηκε μέσω επιστολής ημερομηνίας 09/04/2019. Για το περίπτερο είχε υποβάλει προσφορά και η Εναγόμενη ύψους 7.000 Ευρώ και εναντίον της Απόφασης για μη κατακύρωση της προσφοράς εκκρεμεί η Προσφυγή υπ’ αριθμό 431/2019.
21. Κατά την περίοδο του κορονοϊού το περίπτερο παρέμεινε κλειστό για μεγάλο χρονικό διάστημα, περίπου 2 έτη κάτι το οποίο προκάλεσε μεγάλη ζημιά στην Εναγόμενη από την οποία προσπαθούν ακόμα και σήμερα να ανακάμψουν. Πέραν της επιστολής που ανέφερε πιο πάνω δεν έλαβε την οποιαδήποτε άλλη επιστολή εκ μέρους της Εναγόμενης Εταιρείας.
22. Καταληκτικά ζητά όπως το Δικαστήριο «απορρίψει την Αγωγή με έξοδα υπέρ της Εναγόμενης».
23. Κατά την αντεξέταση ερωτήθηκε η ΜΥ κατά πόσο ήταν και ο σύζυγος της μέτοχος της Εναγόμενης και κατά πόσο γνώριζαν την κατάσταση του περιπτέρου πριν το παραλάβουν. Επιχειρώντας μια σύνοψη των όσων απάντησε η ΜΥ, μέτοχοι της Εναγόμενης είναι η ίδια και η κόρη της και ότι ο σύζυγος της χειριζόταν τις πληρωμές. Επίσης, αρνήθηκε ότι παρέλαβε επιστολές, πέραν της μιας που είχε αναφέρει ενώ ανέφερε ότι συμμετείχε και στους δύο Διαγωνισμούς που είχαν προκηρυχθεί για το επίδικο περίπτερο. Οι αλλαγές και τροποποιήσεις που έκαναν στο επίδικο περίπτερο ήταν αναγκαίες και δεν έλαβαν την οποιαδήποτε συγκατάθεση από την αρμόδια Υπηρεσία.
24. Η Συνήγορος του Ενάγοντα ζήτησε από την ΜΥ να εξηγήσει τον λόγο που οι αποδείξεις που κατέθεσε ως Τεκμήριο 9 και σχετίζονταν με τους ισχυρισμούς της αφορούσαν και περίοδο πριν από την υπογραφή της επίδικης Συμφωνίας ενώ παράλληλα υπέβαλε προς την ΜΥ ότι το περίπτερο το διαχειριζόταν πριν από το 2012 ο σύζυγος της. Η ΜΥ στην σχετική ερώτηση απάντησε ότι το περίπτερο το «είχε πάντα η Εταιρεία» ενώ στην συνέχεια ανέφερε ότι τα «προβλήματα» στο περίπτερο υπήρχαν και πριν από το 2012 και ότι «γνώριζαν» την κατάσταση του περιπτέρου πριν την υπογραφή της Συμφωνίας.
III. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ
25. Σκοπός της αξιολόγησης της μαρτυρίας για σκοπούς αξιοπιστίας, είναι για να μπορέσει το δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα, ώστε με αυτά ως δεδομένο να εξετάσει στη συνέχεια, αν αυτός που έχει το βάρος της απόδειξης το έχει αποσείσει στο βαθμό που απαιτείται.
26. Η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως επιπέδου απόδειξης. Όπως τίθεται από την νομολογία «υπάρχουν δύο στάδιο πνευματικής διεργασίας». Το πρώτο στάδιο είναι η αξιολόγηση της μαρτυρίας για σκοπούς αξιοπιστίας και με στόχο την διαπίστωση των πραγματικών γεγονότων. Το δεύτερο στάδιο είναι η διαπίστωση κατά πόσο ο Ενάγων έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης που απαιτείται για τη στοιχειοθέτηση της απαίτησης. Συνήθως θέμα αξιοπιστίας εγείρεται όταν υπάρχουν δύο διιστάμενες εκδοχές και το Δικαστήριο θα πρέπει να επιλέξει μια από τις δύο. Όταν υπάρχει μια μόνο εκδοχή ως προς τα γεγονότα, τότε συνήθως αυτό που απομένει να εξεταστεί, εκτός και αν υπάρχουν εγγενείς δυσκολίες σε σχέση με το μάρτυρα και την αξιοπιστία του, είναι αν τα γεγονότα όπως βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου είναι αρκετά για να αποδείξουν την υπόθεση στο αναγκαίο επίπεδο (συνδυασμένη ανάγνωση των Pashkovskiy v. Pashkovskayia (2011) 1(Α) Α.Α.Δ. 657, 667, R.C.K. Sports Ltd. v. Personal Advertising Ltd. (1996) 1 Α.Α.Δ. 1074, στη σελ. 1084, Wynne v Mavronicola (2009) 1 ΑΑΔ 1138 και Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας (Κύπρου) Λτδ ν Γιώργος Οικονόμου, ECLI:CY:AD:2014:A786, Πολιτική Έφεση 335/2009, ημερομηνίας 17.10.2014).
27. Η αποτίμηση της αξιοπιστίας μάρτυρα είναι έργο διακριτό και δεν συναρτάται με το οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (Αγαθοκλέους κ.α. ν. Αστυνομίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη (1997) 1 Α.Α.Δ. 614).
28. Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη «φόρμουλα» για την αξιολόγηση ενός μάρτυρα και την εξακρίβωση της αληθοφάνειας και ακρίβειας των δηλώσεων ή της μαρτυρίας ενός προσώπου. Ως εκ τούτου έχουν καθιερωθεί κάποιοι παράγοντες, εμπειρικοί της ζωής, που προσδίδουν αυτή την ποιότητα στην μαρτυρία που μπορεί να οδηγήσει το Δικαστήριο να την αποδεχθεί για να εξάγει τα συμπεράσματα του. Παρακολουθώντας τους μάρτυρες να προσφέρουν δια ζώσης την μαρτυρία τους στο εδώλιο του μάρτυρα, το Δικαστήριο δύναται να αξιολογεί την συνολική εμφάνιση και συμπεριφορά τους, με βάση, μεταξύ άλλων, τη λογική, την ποιότητα και την πειστικότητα της μαρτυρίας που προσκόμισαν, την αμεσότητα και σαφήνεια των απαντήσεων τους ή την ύπαρξη ουσιαστικών αντιφάσεων σε αυτές ή ακόμα και την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψής στην υπόθεση ή κίνητρου για να μην μαρτυρηθεί η αλήθεια, οι ευκαιρίες που είχαν να αντιληφθούν τα διαδραματισμένα, ή ο βαθμός της εμπλοκής τους σε αυτά και υπό ποια ιδιότητα, η μνήμη τους και οι λόγοι που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεσαν στο Δικαστήριο, καθώς επίσης και η πηγή των γνώσεων τους, όπως επίσης, σε ποιο βαθμό (εάν φυσικά κάτι τέτοιο υφίσταται) το ιστορικό του μάρτυρος, η εκπαίδευση, η μόρφωση, ή και η εμπειρία του, επηρέασε την αληθοφάνεια της μαρτυρίας του (βλ. Ομήρου v. Δημοκρατίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 506, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας (1992) 1 Α.Α.Δ. 1056, Σκορδέλλη και Άλλων ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 101/13 ημερ. 6.6.2016 & MOSSA (MUSSA) MOHAMMED MUSTAFA ν. Ανδρέα Κακουρή κ.α. (2002) 1 ΑΑΔ 165, Sayed v Του Πλοίου «M/V Mary John» κ. α. (2002) 1 Α.Α.Δ. 661, Χ. Γεωργίου ν Δημοκρατίας (1995) 2 Α.Α.Δ. 174, C & A Pelecanos Associates Ltd v Πελεκάνου (1999) 1(Β) Α.Α.Δ. 1273, Al Ittihad Al Watani κ. α. ν Χρίστου Παπαδόπουλου (2000) 1Γ Α.Α.Δ. 1924, Παπακόκκινου κ.α. ν Σμιρλή κ.α. (2001) 2 Α.Α.Δ. 506, Ιωάννης Τσιαττές ν Solomonides (Cartridges Industries) Ltd (2009) 1 A.A.Δ. 974, Pissis Ltd v La Baguette Boulangerie-Patisserie Ltd, ECLI:CY:AD:2015:A638, Πολιτική Έφεση Αρ. 135/2010, ημερομηνίας 30/09/2015, Mirza Feiz Hasan v Μιχάλη Ανδρέου, ECLI:CY:AD:2015:A803, Πολιτική Έφεση Αρ. 2/2011, ημερομηνίας 02/12/2015 και C. Roushas Trading and Development Ltd v Μιχάλη Μωσαϊκού, ECLI:CY:AD:2016:A429, Πολιτική Έφεση Αρ. 273/2011, ημερομηνίας 15/09/2016).
29. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην αποτίμηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται, μέσα από την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας (1992) 1 Α.Α.Δ. 1056, Σκορδέλλη και Άλλων ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 101/13 ημερ. 6.6.2016 & MOSSA (MUSSA) MOHAMMED MUSTAFA ν. Ανδρέα Κακουρή κ.α. (2002) 1 ΑΑΔ 165).
30. Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα, λαμβάνεται υπόψη, ότι με βάση τη νομολογία, είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται μόνο βάσει της εξωτερικής εντύπωσης που προκαλεί ο μάρτυρας (Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου (2009) 1 Α.Α.Δ. 339)[1].
31. Επουσιώδεις αντιφάσεις δεν πλήττουν την αξιοπιστία ενός μάρτυρα (Σ.Κ. ν. Αστυνομικού Διευθυντή Λεμεσού (2010) 2 ΑΑΔ 304), ενώ ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς και δεν είναι επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (Χρίστου ν. Khoreva (2002) 1 Α.Α.Δ. 454).
32. Οι υποβολές θέσεων ενός Συνηγόρου στον μάρτυρα της άλλης πλευράς δεν έχουν καμία αποδεικτική αξία, αφού δεν συνιστούν μαρτυρία. Σε περίπτωση που κάποιος μάρτυρας αποδεχτεί τον ισχυρισμό που τίθεται με την υποβολή, τότε αυτός καθίσταται μαρτυρία προερχόμενη από τον ίδιο τον μάρτυρα. Αν τον απορρίψει ο μάρτυρας τον ισχυρισμό αυτό, τότε παραμένει ένας απλός ισχυρισμός και αν δεν εμπεδωθεί με άλλη μαρτυρία, τότε αυτός ο ισχυρισμός παραμένει μετέωρος (βλ. Ησαϊας Ιωαννίδης ν Αστυνομίας (2012) 2 Α.Α.Δ. 640, Μάριος Ουλούπη ν Γεώργιου Χρίστο κ. α. (1999) 1Γ Α.Α.Δ 1508).
Αξιολόγηση ΜΕ
33. Όσο αφορά τον ΜΕ αυτό που θα πρέπει να σημειωθεί, ιδιαίτερα ως προς τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της μαρτυρίας του, είναι ότι ήταν σταθερός στις θέσεις του κατά την αντεξέταση του, η μαρτυρία του παρουσίαζε λογική συνοχή και υποστηριζόταν από σχετικά Τεκμήρια. Σε σχέση με την ουσία της μαρτυρίας του, αυτή επί της ουσίας δεν αμφισβητήθηκε από την μαρτυρία της ΜΥ. Αποτέλεσε θέση της πλευράς του Εναγόμενου ότι το ποσό που οφείλεται δεν είναι ορθό. Ωστόσο δεν προσφέρθηκε το οτιδήποτε συγκεκριμένο σε σχέση με το ποσό αυτό, πέραν των διάφορων υποβολών και ερωτήσεων που υπέβαλε ο Συνήγορος της Εναγόμενης. Επίσης, η μαρτυρία του ΜΕ σε σχέση με τις επιστολές ημερομηνίας 25/05/2017 (Τεκμήριο 2), 11/07/2017 (Τεκμήριο 4), 19/12/2018 (Τεκμήριο 5), 09/04/2019 (Τεκμήριο 6) παρά το ότι αμφισβητήθηκε από την πλευρά της Εναγόμενης, εντούτοις στις ίδιες τις επιστολές καταγράφεται ότι την επιστολή την παρέλαβε ο κύριος Δώρος Χωραΐτης για τον οποίο η Μάρτυρας της Εναγόμενης ανέφερε ότι του είχε πλήρη εμπιστοσύνη. Σε σχέση με την επιστολή ημερομηνίας 19/12/2018 αυτή κατατέθηκε μαζί με το αποδεικτικό παραλαβής της.
34. Θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι δια μέσου της μαρτυρίας του ο ΜΕ παρουσίασε ως Τεκμήριο 7 μια κατάσταση στην οποία παρουσιάζονται τα ποσά που σύμφωνα με την θέση που προέβαλε, είναι αυτά που οφείλονται από την Εναγόμενη προς την Κυπριακή Δημοκρατία και η οποία ετοιμάστηκε, όπως ανέφερε, από το «Λογιστήριο του Τμήματος του».
35. Όπως διαφαίνεται και από την σχετική μαρτυρία που κατατέθηκε κατά την αντεξέταση, το Τεκμήριο 7 ετοιμάστηκε από το Λογιστήριο του Τμήματος Δασών. Η πλευρά του Ενάγοντα δεν παρείχε καμία εξήγηση για τον λόγο που δεν εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ο συντάκτης του εγγράφου για να παρουσιάσει την σχετική μαρτυρία, προσφέροντας έτσι την «καλύτερη δυνατή μαρτυρία» ως απαιτεί και το άρθρο 27 (3) του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9. Παρ’ όλα αυτά η εξ’ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται εκ προοιμίου αλλά αξιολογείται στη βάση του άρθρου 27 (1) και (2) του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9. Μάλιστα, σε περιπτώσεις εξ’ ακοής μαρτυρίας υπάρχει η δυνατότητα κλήτευσης του Μάρτυρα που είχε προβεί στην αρχική δήλωση δυνάμει του άρθρου 26 παρ. 2 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9 για να τον αντεξετάσει ο Συνήγορος του Ενάγοντα. Το Δικαστήριο κατά την αξιολόγηση της εξ’ ακοής μαρτυρίας «λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να εξαχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας» δυνάμει του άρθρου 27 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9. Στο σημείο αυτό κρίσιμα είναι τα όσα αναφέρονται στην ΣΑΛΩΜΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ κ.α. -v- ΔΗΜΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 94/2016, ημερομηνίας 11/02/2025 όπου αναφέρονται τα ακόλουθα:
«Με βάση την ενώπιον του μαρτυρία, το πρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλε ως προς την προσέγγιση του επί αυτού του ζητήματος. Σύμφωνα με το άρθρο 24(1) του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, η εξ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται εκ προοιμίου για τον λόγο και μόνο ότι είναι εξ ακοής. Το χωρομετρικό σχέδιο δεν αμφισβητήθηκε, ούτε και η πλευρά του Εφεσίβλητου είχε ζητήσει την κλήτευση του συντάκτη αυτού για σκοπούς αντεξέτασης, όπως προνοεί το άρθρο 26 του Κεφ. 9. Το άρθρο 27 ρυθμίζει τον τρόπο αξιολόγησης της βαρύτητας τέτοιας μαρτυρίας. Στην υπό κρίση περίπτωση, το σχέδιο θα έπρεπε να γίνει δεκτό χωρίς την ανάγκη ενασχόλησης με την όποια δυνατότητα παρουσίασης του συντάκτη αυτού, δεδομένης και της απουσίας αιτήματος για κλήτευση του, από τη στιγμή που τέτοια ζητήματα δεν είχαν εγερθεί στο πλαίσιο της δίκης.»
36. Συνεπώς, κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε σε σχέση με το Τεκμήριο 7 και το οποίο είναι εξ’ ακοής, καθότι το έγγραφο αυτό δεν συντάχθηκε από τον ίδιο το ΜΕ, λαμβάνεται υπόψη ότι η πλευρά του Εναγόμενου, δεν αμφισβήτησε το περιεχόμενο της εν λόγω κατάστασης, ούτε την γνησιότητα της αλλά ούτε προσέφερε μαρτυρία περί του αντιθέτου με αποτέλεσμα ενώπιον του Δικαστηρίου να βρίσκεται μόνο η κατάσταση που παρουσίασε ο ΜΕ, ήτοι το Τεκμήριο 7 και η οποία ετοιμάστηκε από το Λογιστήριο του Τμήματος Δασών. Ταυτόχρονα, λαμβάνεται υπόψη ότι δεν έχει καταδειχθεί αλλά ούτε και προκύπτει μέσα από την μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου να μην πρόκειται για «πρώτου βαθμού» εξ’ ακοής μαρτυρία ή να μην μεταφέρθηκε επακριβώς η κατάσταση λογαριασμού και ούτε διαφάνηκε να είχε το οποιοδήποτε κίνητρο να αποκρύψει ή να παραποιήσει τα γεγονότα ο ΜΕ. Τέλος, λαμβάνεται υπόψη ότι ο Συνήγορος της Εναγόμενης θα μπορούσε να είχε κλητεύσει τον συντάκτη του εγγράφου για σκοπούς αντεξέτασης, κάτι το οποίο δεν έπραξε. Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, η μαρτυρία που προσφέρθηκε σε σχέση με το Τεκμήριο 7 γίνεται αποδεκτή.
37. Καταληκτικά, στην βάση των όσων σημειώθηκαν πιο πάνω, δεν διαπιστώνεται καμία εγγενής δυσκολία σε σχέση με την αποδοχή της μαρτυρίας που παρουσίασε η πλευρά του Ενάγοντα προς απόδειξη της υπόθεσης του και την αξιοπιστία του. Παρατηρώντας τον ΜΕ1 να καταθέτει στο ειδώλιο, διαπιστώθηκε ότι απαντούσε με σταθερότητα στις ερωτήσεις του Συνηγόρου του Εναγόμενου και υποστήριζε τις θέσεις του με τρόπο που παρουσίαζε πειστικότητα και συνοχή. Ταυτόχρονα, τα όσα κατέθεσε ο ΜΕ1 υποστηρίζονταν ουσιαστικά από το σύνολο των Τεκμηρίων που παρέθεσε ενώ κατά την αντεξέταση του από τον Συνήγορο της Εναγόμενης Εταιρείας, παρέμεινε σταθερός στις θέσεις που προέβαλε μέσα από την Κυρίως Εξέταση του ενώ μέσα από την μαρτυρία της ΜΥ δεν προσφέρθηκε κάτι που επί της ουσίας να αντιστρατεύεται κατά τρόπο συγκεκριμένο τις θέσεις που προβλήθηκαν από τον ΜΕ.
Αξιολόγηση της ΜΥ
38. Η ΜΥ μέσα από την μαρτυρία της αποδέχτηκε ότι ο σύζυγος της, ο οποίος απεβίωσε, είχε τον χειρισμό «των διοικητικών και νομικών θεμάτων, τις παραγγελίες και πληρωμές των προμηθευτών» στον οποίο «είχε αμέριστη εμπιστοσύνη». Δεν αμφισβήτησε ότι παραχωρήθηκε στην Εναγόμενη άδεια χρήσης του επίδικου περιπτέρου δυνάμει Συμφωνίας ημερομηνίας 28/06/2012. Αποδέχτηκε επίσης ότι κατά την παραλαβή του επίδικου περιπτέρου «δεν εντοπίστηκαν προβλήματα» τα οποία προέκυψαν στην πορεία. Ωστόσο, στην πορεία εντόπισαν διάφορα προβλήματα για τα οποία κατέβαλαν συνολικό ποσό ύψους 21.876 Ευρώ και κατέθεσε προς τούτο και σχετικές τιμολόγια/αποδεικτικά πληρωμής ως Τεκμήριο 9.
39. Από τα εν λόγω Τεκμήρια όμως προκύπτει ότι μεταξύ αυτών εντοπίζονται και τιμολόγια που χρονολογούνται πριν την υπογραφή της Συμφωνίας ημερομηνίας 28/06/2012. Συγκεκριμένα, εντοπίζονται τιμολόγια που αφορούν την περίοδο 01/11/2011 – 31/12/2011, 09/12/2011, 11/11/2011. Για τα τιμολόγια δεν δόθηκε καμία εξήγηση από την πλευρά της ΜΥ. Σε σχετική ερώτηση που της υποβλήθηκε διαφάνηκε ότι το επίδικο περίπτερο κατεχόταν από την Εναγόμενη Εταιρεία πριν από την περίοδο που αφορούσε η επίδικη Συμφωνία. Ως γενικότερο σχόλιο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν εξηγήθηκε έκαστο τιμολόγιο προς το Δικαστήριο ενώ δεν προκύπτει από τα όσα καταγράφονται στο Τεκμήριο 9 τι αφορά έκαστο τιμολόγιο. Τέλος θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε άλλο σημείο κατά την διάρκεια της αντεξέτασης, η ΜΥ ανέφερε ότι ουδέποτε έλαβε συγκατάθεση ως και η σχετική Συμφωνία για την οποιαδήποτε τροποποίηση.
40. Όσο αφορά το διεκδικούμενο από τον Ενάγοντα ποσό και πάλι η ΜΥ αρκέστηκε να αναφέρει ότι η Εναγόμενη «κατέβαλλε τα καθορισμένα δυνάμει της συμφωνίας ποσά» χωρίς να καταθέσει την οποιαδήποτε απόδειξη πληρωμής. Όσο αφορά την περίοδο μετά την λήξη της επίδικης Συμφωνίας αρκέστηκε επίσης να αναφέρει ότι «ο σύζυγος μου είχε αποταθεί πάμπολλες φορές στο Τμήμα Δασών ώστε να πληρώσει κάποιο ποσό.»
41. Τέλος, η ΜΥ αναφέρει ότι «βεβιασμένα και παράνομα» προχώρησε το Τμήμα Δασών στην προκήρυξη προσφοράς για παραχώρηση του επίδικου περιπτέρου πριν από την λήξη της επίδικης Συμφωνίας. Ταυτόχρονα όμως αναφέρει ότι συμμετείχε και στους δύο διαγωνισμούς που είχαν προκηρυχθεί χωρίς ωστόσο να κατακυρωθεί στην Εναγόμενη ο Διαγωνισμός.
42. Από τα όσα έχουν καταδειχθεί πιο πάνω, η μαρτυρία της ΜΥ ήταν στα πλείστα σημεία αντιφατική, δεν παρουσίαζε συνοχή και λογική αλληλουχία με αποτέλεσμα να μην είναι εφικτό να αποτελέσει στέρεα βάση για την εξαγωγή συμπερασμάτων από το Δικαστήριο. Δεν ήταν σε τέτοιο βαθμό συγκεκριμένη και σχετική με τα επίδικα ζητήματα. Οι θέσεις της αναφορικά με το ότι καταβλήθηκαν τα ποσά ή σε σχέση με τις επιδιορθώσεις που έγιναν στο επίδικο περίπτερο ήταν εν πολλοίς αόριστη και αστήρικτη και έρχονταν σε αντίθεση με τα όσα συγκεκριμένα κατέθεσε ο ΜΕ. Σε κάθε περίπτωση, αναφορικά με τις κατ’ ισχυρισμό επιδιορθώσεις που έγιναν στο περίπτερο δεν εντοπίζεται η οποιαδήποτε ανταπαίτηση, με αποτέλεσμα ακόμα και αποδεκτή να γινόταν η θέση της Εναγόμενης, να καθίστατο άσχετη με τα επίδικα ζητήματα. Θα αποκτούσε ενδεχομένως την δική της σημασία και βαρύτητα αν και εφόσον αποτελούσε ισχυρισμό της Εναγόμενης ότι της οφείλονται αυτά τα ποσά και τα διεκδικούσε μέσα από την δικογράφηση ανταπαίτησης. Συνεπώς δεν κρίνεται ότι η ΜΥ κατέθεσε στο Δικαστήριο μαρτυρία αξιόπιστη, η οποία να δύναται να αποτελέσει στέρεο υπόβαθρο για την εξαγωγή ευρημάτων και συμπερασμάτων.
43. Αντίθετα, η μαρτυρία του ΜΕ όπως σημειώθηκε κρίνεται ότι αποτελεί αξιόπιστη μαρτυρία, η οποία μπορεί να αποτελέσει στέρεο υπόβαθρο για την εξαγωγή συμπερασμάτων και γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της.
44. Συνεπεία των πιο πάνω και λαμβάνοντας υπόψη την δικογραφία και τα σχετικά Τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο, εξάγονται τα ακόλουθα ευρήματα αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα που περιβάλουν την παρούσα υπόθεση:
(i) Στις 28/06/2013 υπογράφτηκε μεταξύ του Περιφερειακού Δασικού Λειτουργού Τροόδους εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Εναγόμενης Εταιρείας, Συμφωνία δια της οποίας παραχωρείτο το περίπτερο με αριθμό 4 προς την Εναγόμενη Εταιρεία. Το περίπτερο με αριθμό 4 βρίσκεται στην πλατεία Τροόδους και το οποίο ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία×
(ii) Περί τον Μάιο του 2017 το Τμήμα Δασών αποφάσισε δια μέσου της αρμόδιας Επιτροπής να προκηρύξει ανοιχτό διαγωνισμό για την παραχώρηση και των 5 περιπτέρων που βρίσκονταν στην πλατεία του Τροόδους. Ενόψει τούτου, ο Διευθυντής του Τμήματος Δασών ενημέρωσε σχετικά την Εναγόμενη Εταιρεία δια μέσου επιστολής ημερομηνίας 25/05/2017, ότι μέχρι τις 31/05/2017 θα έπρεπε να παραδώσουν το επίδικο περίπτερο. Την εν λόγω επιστολή παρέλαβε ο κύριος Δώρος Χωραΐτης ο οποίος ενεργούσε εκ μέρους της Εναγόμενης Εταιρείας, θέτοντας προς τούτο και την σφραγίδα της Εταιρείας∙
(iii) Στον Διαγωνισμό συμμετείχε και η Εναγόμενη Εταιρεία. Ωστόσο, δεν ήταν ο επιτυχών προσφοροδότης και το αποτέλεσμα της κοινοποιήθηκε δια μέσου επιστολής ημερομηνίας 06/07/2017. Με την εν λόγω επιστολή ζητείτο από την Εναγόμενη Εταιρεία να παραδώσει ελεύθερη και κενή κατοχή του επίδικου περιπτέρου. Η Εναγόμενη Εταιρεία ενημερώθηκε για την ως άνω επιστολή στις 07/07/2027 την οποία επίσης παρέλαβε ο κύριος Δώρος Χωραΐτης∙
(iv) Αντίστοιχα, αποστάλθηκε επιστολή ημερομηνίας 11/07/2017 την οποία επίσης παρέλαβε ο κύριος Δώρος Χωραΐτης και με την οποία καλούσε την Εναγόμενη να παραδώσει ελεύθερη και κενή κατοχή του επίδικου περιπτέρου∙
(v) Κατόπιν νομικής συμβουλής που έλαβε από την Νομική Υπηρεσία το Τμήμα Δασών, αποφάσισε την ακύρωση του ως άνω Διαγωνισμού και την εκ νέου προκήρυξη του. Επιτυχών προσφοροδότης του Διαγωνισμού αυτού ήταν η κυρία Mirela Baies έναντι του ποσού των 7.500 Ευρώ×
(vi) Το Τμήμα Δασών απέστειλε επιστολή ημερομηνίας 19/12/2018 δια της οποίας ενημέρωσε την Εναγόμενη Εταιρεία για την πιο πάνω κατακύρωση και ζήτησε εκ νέου παράδοση ελεύθερης και κενής κατοχής του επίδικου περιπτέρου×
(vii) Δια μέσου σχετικής επιστολής ημερομηνίας 09/04/2019 η Εναγόμενη Εταιρεία ενημερώθηκε ότι το Τμήμα Δασών ακολούθησε ενιαία πολιτική για όλα τα περίπτερα και δόθηκε παράταση στην παράδοση των περιπτέρων μέχρι 31/03/2019, προθεσμία η οποία παρήλθε και ενόψει του ότι ο χρόνος παρήλθε καλείτο η Εναγόμενη να παραδώσει ελεύθερη και κενή κατοχή μέχρι 30/04/2019 ενώ καλείτο όπως εξοφλήσει και όλα τα οφειλόμενα ποσά ×
(viii) Από 01/06/2017 μέχρι και 01/09/2014, δεν καταβλήθηκε κανένα ποσό από την Εναγόμενη Εταιρεία.
IV. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
45. Ενόψει των όσων σημειώθηκαν πιο πάνω εγείρεται το ερώτημα κατά πόσο η πλευρά του Ενάγοντα έχει καταφέρει αν αποδείξει την υπόθεση της στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διάδικου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης, δηλαδή, του αντιδίκου του (βλ. μεταξύ πολλών άλλων Σοφοκλέους Κυριάκος ν. Γιώτας Κυριάκου (2010) 1 ΑΑΔ 665).
46. Εκ προοιμίου σημειώνεται ότι το Δικαστήριο έχει μελετήσει τις γραπτές αγορεύσεις που οι Συνήγοροι παρέδωσαν στο Δικαστήριο και εκεί και όπου κρίνεται αναγκαίο θα γίνει αναφορά σε αυτές (βλ. Καλλικάς ν Ελληνικής Τράπεζας Λτδ (2010) 1 (Β) ΑΑΔ 1238 & Οδυσσέα ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 490).
Προδικαστικό σημείο
47. Όπως σημειώθηκε πιο πάνω, δια του δικογράφου της Έκθεσης Υπεράσπισης εγείρονται προδικαστικές ενστάσεις, οι οποίες δεν προωθήθηκαν μέσα από τις γραπτές αγορεύσεις που παρέδωσε η πλευρά της Εναγόμενης Εταιρείας με αποτέλεσμα αυτές να θεωρείται ότι έχουν εγκαταλειφθεί και είναι έκθετες σε απόρριψη (Στέλιος Σάββα & Υιοί Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής 1/2019, 28.5.2020, ECLI:CY:AD:2020:A168).
Διάκριση μεταξύ Συμφωνίας Ενοικίασης και Άδειας Χρήσης (lease or License)
48. Καταρχάς σημειώνεται ότι το κατά πόσο τα Μέρη κατήρτισαν μεταξύ τους σχέση ενοικίασης ή παραχώρηση άδειας χρήσης δεν εξαρτάται από την φρασεολογία που χρησιμοποίησαν. Σχετικές στην παρούσα αλληλουχία καθίστανται οι Αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου στις αυθεντίες Αγγελίδης & Φιλίππου ν. Κολοκασίδης Εστεϊτς (1991) 1 Α.Α.Δ. 327, Μιχαηλίδου ν. Δήμου Λευκωσίας (1997) 1 (Α) Α.Α.Δ. 18, Καρεσίου ν. Καραπίττα κ.α. (2002) 1 (Α) Α.Α.Δ. 338 και Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Λτδ ν. C & S American Heart lnstitute Ltd. κ.ά. (2011) 1 (Α) Α.Α.Δ. 379. Στην Μιχαηλίδου ν. Δήμου Λευκωσίας (ανωτέρω). Εξάλλου, είναι πάγια νομολογημένο ότι ο νομικός χαρακτηρισμός μιας Συμφωνίας ανήκει στην τελική κρίση του Δικαστηρίου, το οποίο οφείλει να εξεύρει την πραγματική φύση της σχέσης μεταξύ διαδίκων και να αποδώσει τον πραγματικό νομικό χαρακτηρισμό άσχετα από τον χαρακτηρισμό του αγώγιμου δικαιώματος από τους διαδίκους (Courtis v. Iasonides (1970) 1 C.L.R. 1802, Τσαγγάρης ν. Γαβριηλίδου (2003) 1 Α.Α.Δ. 472 και ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ν. ΕΥΡΙΔΙΚΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ (2004) 1 ΑΑΔ 1320).
49. Το τι εξάγεται από τις πιο πάνω Αποφάσεις είναι ότι για τη διακρίβωση της φύσης της σύμβασης, όταν το ζητούμενο συνίσταται στο κατά πόσο πρόκειται περί άδειας χρήσεως ή ενοικιάσεως, το αποφασιστικό κριτήριο είναι η πρόθεση των μερών. Ο περιγραφικός χαρακτήρας της σύμβασης είναι αδιάφορος αν από την εξέταση του συνόλου των περιστατικών της κάθε περίπτωσης προκύπτει ότι η αληθινή σχέση που δημιουργήθηκε μεταξύ των μερών είναι διαφορετική.
50. Οι διάφοροι όροι αναφορικά με τα δικαιώματα των μερών και τις υποχρεώσεις τους και ο τρόπος διατύπωσης τους δεν προσφέρουν σταθερή βάση για τον προσδιορισμό της αληθινής σχέσης μεταξύ των διαδίκων. Καθοριστικός παράγοντας για τον προσδιορισμό της πραγματικής σχέσης των μερών σε υποθέσεις αυτής της μορφής είναι η παραχώρηση αποκλειστικής κατοχής για ορισμένη περίοδο έναντι ανταλλάγματος.
51. Τα τρία αυτά στοιχεία αποτελούν τη σωστή βάση για τη διάκριση μεταξύ των δύο εννοιών, της άδειας χρήσεως ή της ενοικίασης. Η ρητή διασφάλιση του δικαιώματος του ιδιοκτήτη για είσοδο και επιθεώρηση του υποστατικού υποδεικνύει ότι ο ενοικιαστής έχει αποκλειστική κατοχή.
52. Παρόλο ότι η πρόθεση των διαδίκων αναφορικά με τη δημιουργία νομικών σχέσεων είναι ουσιαστικό κριτήριο, εντούτοις, όπου υπάρχουν έγγραφες συμφωνίες, η πρόθεση αυτή συνάγεται και εξάγεται από τις συμφωνίες αυτές (βλ. Maison Jenny Limited v. Krashias Footwear Industry Limited (2002) 1 Α.Α.Δ. 1156, η οποία παραπέμπει στην υπόθεση Θεολόγου κ.ά. ν. Κτηματικής Ετ. Νέμεσις Λτδ (1998) 1 Α.Α.Δ. 413). Τα Μέρη ασφαλώς δεν μπορούν να καταστήσουν μια Συμφωνία σε Άδεια Χρήσης απλά επειδή περιέγραψαν ένα έγγραφο ως τέτοιο (βλ. ROYAL RIS LTD v. ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑΣ (2005) 1 ΑΑΔ 1149 με αναφορά σε Halsbury' s Laws of England, 3η Έκδοση, Τόμος 23, στη σελ. 427).
53. Στην υπόθεση Street v. Mountford [1985] 2 All E.R. 289, λέχθηκε ότι το κύριο κριτήριο περί του αν πρόκειται για ενοικίαση ή άδεια, ήταν το κατά πόσο, με βάση την ορθή ερμηνεία της συμφωνίας, στον κάτοχο είχε δοθεί αποκλειστική κατοχή για συγκεκριμένη περίοδο και έναντι ενοικίου, εκτός εάν υπήρχαν περιστάσεις που ήταν αντίθετες με τέτοια κατάληξη.
54. Στην υπόθεση Αγγελίδης και Φιλίππου Λτδ ν. Σπύρος Κολοκασίδης Εστέιτς Λτδ (1991) 1 Α.Α.Δ. 327 υιοθετήθηκε ο ορισμό του όρου Άδεια (License) από το σύγγραμμα Hill and Redman's Law of Landlord and Tenant, 15η έκδοση, σελ. 21. Σύμφωνα με τον ορισμό αυτό «Άδεια είναι η συγκατάθεση η οποία παρέχει δικαίωμα στον κάτοχο της άδειας να κάμει κάτι επί της γης το οποίο άλλως θα αποτελούσε παράνομη επέμβαση αλλά δεν δημιουργεί δικαίωμα επί της γης.». Η παραδοσιακή έννοια της άδειας χρήσης παραπέμπει σε άδεια ή ανοχή ώστε να νομιμοποιείται εκείνο που άλλως πως θα θεωρείτο ως παράνομη επέμβαση στη γη (βλ. Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Λτδ ν. C & S American Heart lnstitute Ltd. κ.ά. (2011) 1 (Α) Α.Α.Δ. 379 σε συνδυασμό με Winter Garden Theatre (London) Ltd v. Millennium Productions Ltd [1946] 1 All E.R. 678, σελ. 680) Η άδεια μπορεί να συνίσταται σε (α) χαριστική ή απλή άδεια, ή (β) άδεια συνοδευόμενη με την παροχή συμφέροντος, ή (γ) συμβατική άδεια. Η δυνατότητα εκχώρησης ή ανάκλησης της άδειας εξαρτώνται από την κατηγορία εντός της οποίας εμπίπτει. Από την άλλη, η ενοικίαση συναρτάται με την (α) την αποκλειστικότητα της κατοχής του χώρου (β) με συγκεκριμένη διάρκεια και (γ) με την καταβολή αντιτίμου ή ανταλλάγματος καλουμένου συνήθως «ενοικίου». (βλ. την ανάλυση στην υπόθεση Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο -ανωτέρω- σε συνδυασμό με Θέλμα Μιχαηλίδου v. Δήμου Λευκωσίας (1997) 1 Α.Α.Δ. 18, Street v. Mountford [1985] 2 All E.R. 289 και Ναυτικός Όμιλος Πάφου v. Αρχής Λιμένων Κύπρου (1992) 1(B) Α.Α.Δ. 882).
55. Αν η συμφωνία παραχώρησης του χώρου διαπνέεται από έντονο προσωπικό στοιχείο, αν εμποτίζεται δηλαδή από μια διακριτή προσωποπαγή σχέση, ιδιαίτερης σημασίας στη σύναψη της συμφωνίας, τότε αυτή η διαφορετικότητα είναι ένδειξη ότι τα μέρη δεν είχαν κατά νου ή τουλάχιστον δεν ήταν consensus ad idem στον καταρτισμό μιας απλής ενοικίασης. Αν από την άλλη είναι κατ' ουσία αδιάφορο για τον ιδιοκτήτη σε ποιον θα παραχωρηθεί ο χώρος, ώστε η έμφαση να είναι περισσότερο στο εμπορικό, παρά στο προσωπικό στοιχείο, τότε αυτό είναι ένδειξη για άδεια χρήσης ή κάποιας άλλης μορφής συμφωνίας. Απόλυτοι παράμετροι δεν είναι δυνατό να τεθούν ως σταθερές, η δε άσκηση της ταξινόμησης στη μια ή την άλλη των κατηγοριών παραμένει ένα λεπτό έργο (βλ. Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Λτδ -ανωτέρω-).
Άδεια Χρήσης ή Συμφωνία Ενοικίασης;
56. Επανερχόμενος στην επίδικη Συμφωνία διαπιστώνονται ότι η Συμφωνία που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1 και φέρει το τίτλο «Άδεια Χρήσης» προσομοιάζει με κλασσική περίπτωση Άδειας Χρήσης παρά ενοικίασης. Από μια αναδρομή στο όλο πλέγμα των υποχρεώσεων που φέρει ο Αδειούχος ως αυτές καταγράφονται κάτω από τον όρο 4.2 που φέρει τον τίτλο «Υποχρεώσεις Αδειούχου» διαπιστώνεται ότι η Εναγόμενη Εταιρεία δεν απέκτησε ποτέ αποκλειστικότητα κατοχής του περιπτέρου με τρόπο που να εμπίπτει στον ορισμό της Συμφωνίας Ενοικίασης. Αντίθετα, είναι διάχυτο σε όλη την επίδικη Συμφωνία ότι αυτή είχε έντονο τον προσωποπαγή χαρακτήρα και ότι το Τμήμα Δασών παραχώρησε το «Περίπτερο αρ. 4 που βρίσκεται στην Πλατεία του Τροόδους» προς την Εναγόμενη Εταιρεία για συγκεκριμένο σκοπό και ότι μια τέτοια ενέργεια σε διαφορετική περίπτωση θα συνιστούσε παράνομη επέμβαση.
57. Ενδεικτικά είναι τα όσα καταγράφονται στην παράγραφο 4.2.1. όπου αναφέρεται ότι «η άδεια χρήσης δεν είναι μεταβιβάσιμη» και ότι το επίδικο περίπτερο θα το λειτουργεί ο Αδειούχος (δηλαδή η Εναγόμενη) με το προσωπικό που «ανέφερε». Αντικατάσταση του προσωπικού αυτού απαιτεί την «προηγούμενη εκ των προτέρων γραπτή έγκριση του Διευθυντή του Τμήματος Δασών». Η επίπλωση του χώρου (βλ. όρο 4.2.2 της επίδικης Συμφωνίας) θα γίνει με την έγκριση ως προς την καταλληλόλητα τους από τον Διευθυντή του Τμήματος Δασών. Όπως αναφέρεται καμία εσωτερική ή εξωτερική μετατροπή ή τροποποίηση του περιπτέρου δεν ήταν δυνατή χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεση του Διευθυντή του Τμήματος Δασών. Δεν ήταν μάλιστα επιτρεπτή ούτε η τοποθέτηση «οποιασδήποτε διαφημιστικής πινακίδας στο περίπτερο ή στον χώρο του περιπτέρου».
58. Επιπλέον των πιο πάνω, σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται στην σχετική Συμφωνία, ο Αδειούχος θα χρησιμοποιούσε το περίπτερο για σκοπούς λιανικής πώλησης αναμνηστικών ειδών, ξηρών καρπών, γλυκών, σουτζιούκκου, μελιού κ.λ.π. και θα έπρεπε να είχε αναρτημένο τον τιμοκατάλογο για όλα τα είδη που θα πωλούσε το συγκεκριμένο περίπτερο. Στην επίδικη Συμφωνία καθορίζεται μάλιστα και το ωράριο λειτουργίας του περιπτέρου, προβλέποντας και σχετική ποινική ρήτρα σε περίπτωση παράβασης των όρων της Συμφωνίας Άδειας Χρήση ενώ υπάρχουν πρόνοιες και σε σχέση με την διατήρηση της καθαριότητας του περιπτέρου και των «κοινόχρηστων» τουαλετών. Μάλιστα, η Εναγόμενη είχε υποχρέωση ασφάλισης του περιπτέρου «έναντι πυρός» και σε περίπτωση πυρκαγιάς το ποσό που θα καταβαλλόταν από την ασφάλιση θα αποδιδόταν στο Τμήμα Δασών.
59. Ενδεικτικό είναι επίσης ότι όπως καθορίζεται στον όρο 12 του Τεκμηρίου 1, δεν ήταν εφικτή η τοποθέτηση «πάγκων πώλησης προϊόντων ή οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο εκτός του στεγαστικού χώρου των περιπτέρων, με εξαίρεση ένα μικρό τραπεζάκι διαστάσεων 120cm x 60cm στο οποίο θα τοποθετούν δείγματα των ειδών που διαθέτουν προς πώληση». Ταυτόχρονα, δεν ήταν επιτρεπτή η τοποθέτηση «ομπρελών και αυτό μόνο στις περιπτώσεις που λόγω της θέσης των περιπτέρων η ηλιακή ακτινοβολία πέφτει απευθείας πάνω στα προϊόντα» καθορίζοντας μάλιστα ότι «η θέση, το μέγεθος και οι ώρες τοποθέτησης των ομπρελών θα τυγχάνουν έγκρισης του Τμήματος Δασών». Τέλος, χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι σύμφωνα με τον όρο 5 «ο περιφερειακός Δασικός Λειτουργός ή οποιοδήποτε εξουσιοδοτημένο απ’ αυτόν πρόσωπο θα δικαιούται καθ’ οιανδήποτε λογική ώρα να εισέρχεται στο περίπτερο και να ελέγχει τα εμπορεύματα, την καθαριότητα για να βεβαιωθεί ότι όλοι οι όροι της Συμφωνίας εκτελούνται κανονικά από τον Αδειούχο.».
60. Συνεπώς, τα όσα έχουν καταγραφεί πιο πάνω δεν καταδεικνύουν ότι το επίδικο περίπτερο παραχωρήθηκε με αποκλειστικότητα κατοχής προς την Εναγόμενη Εταιρεία με σκοπό την διενέργεια κάποιας επιχείρησης. Αντίθετα, αυτό το οποίο καταδεικνύει το όλο συμβατικό πλέγμα και οι σχετικές υποχρεώσεις της Εναγόμενης Εταιρείας σε συνάρτηση με το δικαίωμα του Τμήματος Δασών να εισέρχεται οποιαδήποτε λογική ώρα εντός του περιπτέρου χωρίς να είναι απαραίτητη η λήψη της συγκατάθεσης της Εναγόμενης Εταιρείας αλλά και τον διάχυτο προσωποπαγή χαρακτήρα της Συμφωνίας, είναι ότι τα Μέρη κατήρτισαν μεταξύ τους Συμφωνία Άδειας Χρήσης.
Ο τερματισμός της Συμφωνίας Άδειας Χρήσης
61. Αποτέλεσε θέση του Συνηγόρου της Εναγόμενης αλλά και της ίδιας της Εναγόμενης ότι εντελώς παράνομα και πρόωρα προχώρησε το Τμήμα Δασών στην προκήρυξη του Διαγωνισμού προτού λήξει η Συμφωνία Άδειας Χρήσης.
62. Με δεδομένο ότι η Άδεια Χρήσης είναι συμβατική, τότε για την ανάκληση της αποκτούν σημασία οι πρόνοιες της Συμφωνίας Άδειας Χρήσης (βλ. Winter Garden Theatre (London) Ltd v Millennium Productions Ltd [1948] AC 173, [1947] 2 All ER 331, HL; Martin-Baker Aircraft Co Ltd v Canadian Flight Equipment Ltd [1955] 2 QB 556, [1955] 2 All ER 722. See also Tanner v Tanner [1975] 3 All ER 776, [1975] 1 WLR 1346, CA, Horrocks v Forray [1976] 1 All ER 737, [1976] 1 WLR 230, CA, Chandler v Kerley [1978] 2 All ER 942, [1978] 1 WLR 693, CA, Re Sharpe [1980] 1 All ER 198).
63. Η θέση αυτή του Συνηγόρου της Εναγόμενης Εταιρείας δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Καταρχάς θα πρέπει να σημειωθεί ότι η επίδικη Συμφωνία που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1, καταγράφει ρητά ότι η Άδεια Χρήσης παραχωρήθηκε μέχρι τις 31/07/2017 χωρίς να προβλέπεται σε οποιοδήποτε σημείο η δυνατότητα ανανέωσης της άδειας χρήσης που παραχωρήθηκε προς την Εναγόμενη Εταιρεία.
64. Κατά δεύτερο, από την σχετική επιστολή ημερομηνίας 25/05/2017 που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2 προκύπτει ότι η προκήρυξη του Διαγωνισμού για την παραχώρηση του επίδικου περιπτέρου δεν θα αφορούσε και δεν θα επηρέαζε την υφιστάμενη άδεια χρήσης. Αντίθετα, όπως συνάγεται από τα όσα καταγράφει το Τεκμήριο 2, καλείτο η Εναγόμενη Εταιρεία να παραδώσει το επίδικο περίπτερο κατά την λήξη της επίδικης Συμφωνίας στις 31/05/2017.
Οι αποζημιώσεις
65. Αποτελεί θέση της Εναγόμενης, δια των γραπτών αγορεύσεων που παρέδωσε στο Δικαστήριο ο Συνήγορος της, ότι ουδέποτε τέθηκε από την πλευρά του Τμήματος Δασών το ύψος του ποσού που οφείλεται ενώ δεν διαφαίνεται από κανένα σημείο να συμφωνήθηκε από τα μέρη η καταβολή του οποιουδήποτε ποσού. Η πρώτη φορά που ζητήθηκε να καταβληθεί ποσό ήταν «ενάμιση χρόνο μετά» την λήξη της επίδικης Συμφωνίας. Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρει ο Συνήγορος της Εναγόμενης, αποτάθηκαν αρκετές φορές στο Τμήμα Δασών για να «καταβάλουν ποσά» ωστόσο πάντα προσέκρουαν στην άρνηση του Τμήματος Δασών.
66. Αποτελεί επιπλέον θέση της Εναγόμενης ότι το μέτρο της ενοικιαστικής αξίας είναι αντικειμενικό και θα έπρεπε η πλευρά του Ενάγοντα να είχα αποδείξει την ενοικιαστική αξία του επίδικου περιπτέρου, κάτι το οποίο δεν έπραξε. Αποτέλεσμα τούτου είναι να μην υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία που να μπορεί να υποστηρίξει την απαίτηση του Ενάγοντα. Μοναδική ένδειξη που υφίσταται είναι ότι το επίδικο περίπτερο κατακυρώθηκε μέσω Διαγωνισμού για ακόμα πέντε έτη για το ποσό των 7.500 Ευρώ, ωστόσο είναι επισφαλές για το Δικαστήριο να στηριχτεί στο δεδομένο αυτό, αφού η παραχώρηση έγινε για την πενταετία που παρήλθε.
67. Όπως σημειώθηκε πιο πάνω η Συμφωνία Άδειας Χρήσης τερματίστηκε κατά την λήξη της περιόδου που καθόρισαν τα μέρη, ήτοι στις 31/12/2017. Αποτέλεσμα και νομικό επακόλουθο τούτου είναι η Εναγόμενη Εταιρεία επεμβαίνει πλέον παράνομα στο επίδικο περίπτερο από την 01/06/2017 (βλ. Δάμτσας κ.ά. v. D. Ouzounian M. Sultanianand Company (Cars) Ltd, Πολ. Έφ. 133/11, ημ. 24.3.16 και βλ. ιδιαίτερα τα όσα καταγράφονται στην Δάμτσας κ.ά. v. D. Ouzounian M. Sultanian and Company (Cars) Ltd, Πολ. Έφ. 133/11, ημ. 24.3.16.
68. Στις περιπτώσεις αυτές, ο Ενάγοντας δικαιούται στην διεκδίκηση αποζημιώσεων υπό μορφή ενδιάμεσων κερδών και οφελών (mense profits) μέχρι την παράδοση του Ακινήτου σε αυτόν (βλ. Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένως Κύπρου (1992) 1 Α.Α.Δ. 882, Δρυάδης v. Καλησπέρας (1998) 1 ΑΑΔ 881).
69. Ο τρόπος υπολογισμού των αποζημιώσεων για παράνομη επέμβαση στηρίζεται στην ενοικιαστική αξία της ακίνητης περιουσίας και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από την χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη, δηλαδή πρόκειται για αντικειμενικό κριτήριο που συνδέεται με την αξία της γης (βλ. Thoma v. Chambou (1986) 1 C.L.R. 68, Κakoullou and Another v. Kakoulli (1985) 1 C.L.R. 355, Olymbiou v. Kyriakoulli and Another (1983) 1 C.L.R. 235, Τσαρμαντίδης κ.ά. v. Δημητρίου (2010) 1(Α) Α.Α.Δ. 239, Adrian Holdings Ltd v. Δημοκρατίας (1998) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1836).
70. Καθοδηγητικά είναι τα όσα αναφέρονται στο Halsbury's Laws of England, vol 62 (2022), παράγραφος 302. Σύμφωνα με το εν λόγω σύγγραμμα το «ενοίκιο» που πληρωνόταν στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ενοικίασης που έληξε θα αποτελεί ισχυρή απόδειξη για την ενοικιαστική αξία του επίδικου υποστατικού. Στην υποσημείωση 3 καταγράφεται ότι στις περιπτώσεις των ενδιάμεσων οφειλών θα επιδικάζονται στην αξία της προηγούμενης ενοικίασης και ως κανόνας πρακτικής θα πρέπει να θεωρείται ότι το βάρος βρίσκεται στους ώμους του μέρους που υποστηρίζει ότι η ενοικιαστική αξία είναι είτε ψηλότερη είτε χαμηλότερη και στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να προσκομιστεί μαρτυρία, η οποία να υποστηρίζει αυτή την θέση.
71. Ενόψει των πιο πάνω και επανερχόμενος στα περιστατικά της επίδικης υπόθεσης, διαπιστώνεται ότι αυτό που διεκδικείται από τον Ενάγοντα είναι η καταβολή του ποσού των 8.000 Ευρώ ανά έτος, ήτοι το ποσό των 2.000 Ευρώ ανά τρίμηνο.
72. Το πιο πάνω ποσό ήταν το ποσό που προνοούσε η Συμφωνία Άδειας Χρήσης του επίδικου περιπτέρου. Ενδεικτικό επίσης της αξίας του επίδικου περιπτέρου είναι ότι, όπως προέκυψε μέσα από την μαρτυρία που προσφέρθηκε στο Δικαστήριο και έγινε αποδεκτή, το επίδικο περίπτερο είχε παραχωρηθεί, μετά την λήξη της επίδικης Συμφωνίας Άδειας Χρήσης, δυνάμει διαγωνισμού σε τρίτο πρόσωπο έναντι του ετήσιου τέλους των 7.5000 Ευρώ ετησίως, ποσό το οποίο δεν αποκλίνει ουσιωδώς από το ποσό που διεκδικείται από την Εναγόμενη στην βάση της επίδικης Συμφωνίας.
73. Προτού όμως να εξεταστεί το ύψος της ενοικιαστικής αξίας, κρίνεται σκόπιμο να σημειωθεί ότι τα όσα αναφέρει ο Συνήγορος της Εναγόμενης αντικρούονται από τα όσα κατατέθηκαν από την πλευρά του Ενάγοντα αλλά και από τα όσα έχουν σημειωθεί στο πλαίσιο αξιολόγησης της μαρτυρίας της Εναγόμενης. Καταρχάς διαπιστώνεται ότι από την μαρτυρία που έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο προκύπτει ότι η Εναγόμενη όφειλε προς το Τμήμα Δασών για την περίοδο πριν την λήξη της επίδικης Συμφωνίας το ποσό των 4.000 Ευρώ το οποίο κατασχέθηκε από την εγγύηση που είχε καταβάλει η Εναγόμενη, για το οποίο καμία εξήγηση δεν είχε δοθεί από την πλευρά της Εναγόμενης και η οποία δεν αμφισβήτησε τα όσα σχετικά ανέφερε ο ΜΕ. Επιπλέον, η θέση της αυτή είναι εξόχως αντιφατική με την θέση που επίσης προέβαλε ότι αποτάθηκε ο σύζυγος της στο Τμήμα Δασών για να πληρώσει κάποιο ποσό μετά την λήξη της Συμφωνίας αλλά και ότι κατά την περίοδο που αφορά μέχρι την 31/03/2019 αποτάθηκε και πάλι ο σύζυγος της για να καταβάλλει ποσά στο Τμήμα Δασών. Τέλος, όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 5 που κατατέθηκε στο Δικαστήριο και είναι η επιστολή ημερομηνίας 19/12/2018 καλείτο η Εναγόμενη να προχωρήσει «άμεσα στην εξόφληση των οφειλόμενων ποσών, σύμφωνα τους όρους της προηγούμενης Συμφωνίας, τα οποία αφορούν τα τέλη χρήσης του Περιπτέρου 4 […]». Αντίστοιχα, καταγράφονται και στο Τεκμήριο 6, ήτοι την επιστολή ημερομηνίας 09/04/2019,
74. Σε κάθε περίπτωση, αν αυτό που επιδίωκε να παρουσιάσει η πλευρά της Εναγόμενης είναι ότι ο Ενάγοντας κωλύεται από το να διεκδικεί τα επίδικα ποσά είτε δια της συμπεριφοράς της είτε άλλως πως, τότε μια τέτοια υπεράσπιση θα έπρεπε να είχε δικογραφηθεί (βλ. Odgers' Principles of Pleading and Practice, 13η Έκδοση, σελ. 250 – 251). Από την έκθεση υπεράσπισης προκύπτει ότι η Υπεράσπιση που δικογραφείται άπτεται των επισκευών που έκανε η Εναγόμενη στο επίδικο περίπτερο, στην κατ’ ισχυρισμό παράνομη προκήρυξη διαγωνισμού πριν από την λήξη της περιόδου άδειας χρήσης και ότι ουδέποτε δεν παρέλαβαν τις επιστολές που τους απέστειλε το Τμήμα Δασών. Τέλος, προβάλλεται ότι η Εναγόμενη οφείλει πολύ χαμηλότερο ποσό από αυτό που καταγράφεται ή σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να συνυπολογιστούν οι επιδιορθώσεις και κατασκευές που έκαναν στο επίδικο περίπτερο.
75. Συνεπώς, τα όσα επιχειρεί να προβάλει ο Συνήγορος της Εναγόμενης μέσα από τις γραπτές του αγορεύσεις δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά καθότι εκφεύγουν των δικογραφημένων θέσεων της Έκθεσης Υπεράσπισης.
76. Ενόψει των πιο πάνω και με δεδομένη την μη προσκόμιση οποιασδήποτε αντίθετης μαρτυρίας από την πλευρά της Εναγόμενης, λαμβάνεται ως μέτρο αποζημιώσεων για ενδιάμεσα οφέλη το τέλος που συμφωνήθηκε με την Συμφωνία Άδειας Χρήσης, ήτοι το ποσό των 8.000,00 Ευρώ ετησίως, ήτοι 2.000 Ευρώ ανά τρίμηνο, το οποίο αντιστοιχεί σε 666 Ευρώ μηνιαίως.
Το ζήτημα των τόκων
77. Αναφορικά με την διεκδίκηση των τόκων, εξ’ όσων γίνεται αντιληπτό, το ποσό αυτό αφορά τον συμβατικό τόκο. Όπως καθορίζεται στην παράγραφο 4.1. της Συμφωνίας Άδειας Χρήσης, «αν ο αδειούχος παραλείψει να καταβάλει στο Τμήμα Δασών οποιαδήποτε δόση μετά παρέλευση (10) ημερών από την τελευταία ημέρα που όφειλε να πληρώσει τη δόση αυτή υποχρεούται στην καταβολή τόκου σύμφωνα με το ανώτατο δανειστικό επιτόκιο της ημερομηνίας παράλειψης πληρωμής».
78. Στο Τεκμήριο 7 που αποτελεί κατάσταση από το Λογιστήριο του Τμήματος Δασών, δεν προκύπτει να καταγράφεται ο τρόπος με τον οποίο έγινε ο υπολογισμός του τόκου που διεκδικείται. Στο σχετικό Τεκμήριο η οποιαδήποτε αναφορά περιορίζεται στην καταγραφή του ποσού που προκύπτει από την χρέωση του τόκου, χωρίς όμως να προσδιορίζεται το ποσοστό του τόκου που εκάστοτε χρεωνόταν.
79. Με δεδομένη την έλλειψη προσδιορισμού του ποσοστού του επιτοκίου η πλευρά του Ενάγοντα δεν έχει επιτύχει να αποδείξει στο αναγκαίο βαθμό τον τρόπο υπολογισμού του τόκου που διεκδικείται.
80. Δυνάμει του άρθρου 33 (2) του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (14/1960) «εκάστη απόφασις, περιλαμβανομένου του μέρου μέρoυς αυτής τo oπoίov αφoρά εις τα δικηγoρικά έξoδα, εκτός εάv άλλη πρόβλεψις εγέvετo εv τη απoφάσει δυvάμει τoυ εδαφίoυ (1), θα φέρει, τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου (4), τόκο προς 5,5% ετησίως από τηv ημερoμηvία καταχώρησης της αγωγής ή εv σχέσει με εκκρεμoύσες αγωγές, από τηv ημερoμηvία έvαρξης της ισχύoς του περί Δικαστηρίων (Τροποποιητικού) (Αρ. 2) Νόμου του 2008, μέχρι τελικής απoπληρωμής τoυ χρέoυς».
81. Ενόψει τούτου θα επιδικαστεί νόμιμος τόκος από την ημερομηνία καταχώρισης της Αγωγής.
V. ΚΑΤΑΛΗΞΗ
82. Ενόψει των όσων έχουν σημειωθεί πιο πάνω:
(Α) Εκδίδεται Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο διατάζεται η Εναγόμενη Εταιρεία και/ή αντιπρόσωποι και/ή υπηρέτες της να παραδώσουν προς εκπρόσωπο του Τμήματος Δασών ελεύθερη και κενή κατοχή του περιπτέρου με αριθμό 4 που βρίσκεται στην Πλατεία Τροόδους εντός 30 ημερών από την επίδοση του παρόντος Διατάγματος του Δικαστηρίου.
(Β) Εκδίδεται Απόφαση του Δικαστηρίου υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης για το ποσό των 60.000 Ευρώ τα οποία αντιστοιχούν σε ενδιάμεσα οφέλη για την περίοδο από 01/06/2017 έως 31/12/2024.
(Γ) Εκδίδεται Απόφαση του Δικαστηρίου υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης για το ποσό των 2.000 Ευρώ κάθε τρίμηνο ως ενδιάμεσα οφέλη από την 01/01/2025 μέχρι παράδοσης ελεύθερης και κενής κατοχής του επίδικου περιπτέρου.
(Δ) Όσα ποσά κατέστησαν οφειλόμενα κατά την καταχώριση της παρούσας Αγωγής θα φέρουν νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρισης της παρούσας Αγωγής. Τα υπόλοιπα ποσά θα φέρουν νόμιμο τόκο από την ημερομηνία που το κάθε ένα από αυτά κατέστη οφειλόμενο σύμφωνα με την Συμφωνία ημερομηνίας 28/06/2012.
(Ε) Εκδίδεται Διάταγμα του Δικαστηρίου δια του οποίου απαγορεύεται στην Εναγόμενη Εταιρεία ή/και τους υπαλλήλους ή/και τους αντιπροσώπους ή/και υπηρέτες της όπως μετά την παρέλευση 30 ημερών από την επίδοση του Διατάγματος του Δικαστηρίου να επεμβαίνουν παράνομα στο περίπτερο με αριθμό 4 που βρίσκεται στην Πλατεία Τροόδους.
(Δ) Τα δικηγορικά έξοδα της Αγωγής επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης ως αυτά θα υπολογιστούν από το Πρωτοκολλητείο και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο πλέον νόμιμο τόκο ετησίως μέχρι εξόφλησης, πλέον Φ.Π.Α. (αν εφαρμόζεται).
(Υπ.)…………………………………………..
Χ. Στρόππος, Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
[1] Βλ. και τα όσα αναφέρει ο (όπως ήταν τότε) Έντιμος Π.Ε.Δ., Α. Δαυίδ στην Αγωγή Αγωγή υπ' αρ. 8352/06 Ε. Δ. Λευκωσίας, Τράπεζα Πειραιώς Α. Ε. ν CLR Financial Services Ltd, 30/09/2016: «Το δεύτερο στάδιο ανάγεται στην έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διακρίνει από το σύνολο της προσωπικότητας αυτού που εξιστορεί κάτι αν λέει την αλήθεια. Επιπρόσθετο εξάλλου εφόδιο αξιολόγησης, αποτελεί όπως έχει κατ' επανάληψη νομολογηθεί (βλ. C & A Pelecanos Associates Limited v. Πελεκάνου (1999) 1(Β) Α.Α.Δ. 1273), η δικαστική τριβή, εμπειρία και γνώση περί της ανθρώπινης φύσης, που κατά την νομολογία αποτελούν γνώμονες που προσδίδουν στο Δικαστήριο δυνατότητα κρίσης (ανθρώπινης βεβαίως), για εύρεση της αλήθειας. […] Ιδιαίτερη προσοχή υπήρξε στο να μην αποδοθεί υπέρμετρη βαρύτητα στα εξωτερικά χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς των μαρτύρων, γνωρίζοντας ότι κάτι τέτοιο, ενδεχομένως να ενέχει κυνδίνους (βλ. κατ' αναλογίαν, Μ. Νικολάου ν. Α. Παπαιωάννου (2011) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1797, αφού δεν είναι σπάνιο κάποιοι μάρτυρες να έχουν ιδιαίτερη ικανότητα στο να προβάλλουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα από εκείνη που πραγματικά τους χαρακτηρίζει, βλ. Χριστοφίδης ν. Ζαχαριάδη (2002 1(Α) Α.Α.Δ. 401, αλλά και γιατί κάποιες συμπεριφορές στο ειδώλιο του μάρτυρα μπορεί να ορμώνται από πλειάδα αιτιών, χωρίς αναγκαστικώς αυτές να εκπορεύονται από διάθεση ψεύδους ή παραπλάνησης (βλ. Χρίστου ν. Ηροδότου κ. α. (2008) 1(Α) Α.Α.Δ. 676).».
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο