Κλίμακα Εξόδων: € 50,000 – € 100,000
ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ.
Αρ. Αγωγής: 2032/2021
Μεταξύ:-
Ευθύμιος Γεωργίου
Ενάγοντας
και
Απόστολος Γεωργίου, υπό την ιδιότητά του ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος Βαρνάβα Χριστοδούλου, τέως από Λεμεσό
Εναγόμενος
Αίτηση ημερ. 22/10/2025 για προσθήκη Ενάγουσας
Ημερομηνία: 23/06/2026
Εμφανίσεις:
Για τον Ενάγοντα και την εταιρεία Thousandways Limited / Αιτητές: κα Νεόβη Μιχαήλ με την ασκούμενη δικηγόρο κα Σαλώμη Δέσποινα Αντωνίου για D. Katsis LLC
Για τον Εναγόμενο/ Καθ’ ου η Αίτηση: κα Ανδριανή Χαριλάου
Ενδιάμεση Απόφαση
Με την παρούσα αίτηση, οι Ενάγοντες αξιώνουν την έκδοση διατάγματος του Δικαστηρίου για την προσθήκη της εταιρείας Thousandways Limited («Thousandways»), ως Ενάγουσας στην παρούσα Αγωγή.
Τα γεγονότα επί των οποίων εδράζεται η Αγωγή είναι τα εξής:
1. Ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι από το 2017 και σε μεταγενέστερες ημερομηνίες δάνεισε στον αδελφό του διάφορα χρηματικά ποσά. Ως αναφέρεται στην αγωγή, το συνολικό ποσό που δάνεισε ο Ενάγοντας στον αδελφό του ανήλθε σε €59.299,86.
2. Ο αδελφός του Ενάγοντα απεβίωσε στις 03/11/2020.
3. Ο Εναγόμενος είναι διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα.
4. Ο Ενάγοντας αξίωσε την πληρωμή του πιο πάνω ποσού από την διαχείριση του αποβιώσαντα. Ωστόσο, δεν υπήρξε ανταπόκριση στο αίτημά του με αποτέλεσμα να καταχωρίσει την παρούσα Αγωγή.
Ο Εναγόμενος, μεταξύ άλλων, στην Υπεράσπισή του αρνείται ότι υπήρξαν οποιαδήποτε δάνεια μεταξύ του Ενάγοντα και του αποβιώσαντα και ισχυρίζεται ότι σε περίπτωση που διαφανεί ότι δόθηκαν οποιαδήποτε χρηματικά ποσά στον αποβιώσαντα, αυτά δόθηκαν χαριστικά και/ή ως δώρο.
Ο λόγος για τον οποίο ζητείται η προσθήκη της Thousandways ως Ενάγουσας, ως παρατίθενται στην ένορκη δήλωση του Ενάγοντα που συνοδεύει την αίτηση, είναι ο εξής: Η αγωγή καταχωρίστηκε μόνο στο όνομα του Ενάγοντα λόγω ελλιπών οδηγιών που έδωσε ο ίδιος προς τους δικηγόρους του, ενώ έπρεπε να είχε εγερθεί και στο όνομα της Thousandways, καθώς και η εν λόγω εταιρεία έχει αξίωση εναντίον του Εναγομένου.
Συγκεκριμένα, εκ του ποσού των €59.299,86 που αξιώνεται με την Αγωγή, τα ακόλουθα ποσά δόθηκαν ως δάνειο στον αποβιώσαντα από τη Thousandways:
1. ποσό ύψους €1.200 στις 09/10/2019 ∙
2. ποσό ύψους €3.500 στις 10/01/2020 ∙ και
3. ποσό ύψους €600 στις 28/02/2020.
Επομένως, όπως αναφέρεται στην ένορκη δήλωση του Ενάγοντα, καθώς και στην ένορκη δήλωση του κ. Πανίκου Χριστοδούλου, διευθυντή της Thousandways, επίσης προς υποστήριξη της αίτησης, είναι απαραίτητη η προσθήκη της εν λόγω εταιρείας ως Ενάγουσας στην παρούσα αίτηση για σκοπούς αξίωσης των πιο πάνω ποσών.
Ο Εναγόμενος καταχώρισε ένσταση ημερ. 28/04/2026, συνοδευόμενη από ένορκη δήλωση του ιδίου. Αναφορά στους λόγους ένστασης θα γίνει στη συνέχεια της απόφασης.
Σχετικές νομικές αρχές και η εφαρμογή τους στην προκειμένη περίπτωση
Αυτό που ζητείται με την παρούσα αίτηση είναι ουσιαστικά η αντικατάσταση του Ενάγοντα με τη Thousandways σε σχέση με τη διεκδίκηση των πιο πάνω ποσών.
Το αίτημα βασίζεται, μεταξύ άλλων, και στη Δ.9, Θ. 2 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, η οποία προνοεί τα εξής:
«Where an action has been commenced in the name of the wrong person as plaintiff, or where it is doubtful whether it has been commenced in the name of the right plaintiff, the Court or a Judge may, if satisfied that it has been so commenced through a bona fide mistake, and that it is necessary for the determination of the real matter in dispute so to do, order that any other person consenting thereto be substituted or added as plaintiff upon such terms as may be just.» (υπογράμμιση δική μου)
Η εν λόγω πρόνοια δίδει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να διατάξει την αντικατάσταση ή προσθήκη ενάγοντα, σε περίπτωση που λόγω καλόπιστου λάθος, η αγωγή ηγέρθη από λάθος ενάγοντα. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Annual Practice 1958, σελ. 326 σχετικά με το Ο. 16, r. 2 των παλαιών Αγγλικών Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, το οποίο είναι σχεδόν πανομοιότυπο με τη Δ.9, Θ. 2:
« " Through a bona fide Mistake, etc."— These words are absent from r. 11. The tendency of modern practice is to allow the amendment where the defendant can be safeguarded as to costs, and the addition or substitution is necessary to enable the question at issue to be determined.» (υπογράμμιση δική μου)
Στην ίδια σελίδα του συγγράμματος επισημαίνεται, με αναφορά στην απόφαση Ives v Brown [1919] 2 Ch 314, ότι τροποποίηση επιτρέπεται ακόμη και αφ’ ότου αρχίσει η ακροαματική διαδικασία.
Γίνεται περαιτέρω αναφορά στην απόφαση Hughes v Pump House Hotel Co Ltd (No. 2) [1902] 2 KB 485. Σε εκείνη την υπόθεση, ο Ενάγοντας καταχώρισε αγωγή αξιώνοντας την πληρωμή χρηματικού ποσού που κατ’ ισχυρισμό οφείλετο δυνάμει συμφωνίας. Στο στάδιο της έφεσης είχε κριθεί ότι ο Ενάγοντας δεν είχε οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της Εναγόμενης, αφού είχε λάβει χώρα απόλυτη εκχώρηση της απαίτησής του στη Lloyd's Bank. Ακολούθως, ζητήθηκε η αντικατάσταση του Ενάγοντα από τη Lloyd's Bank. Η Εναγόμενη έφερε ένσταση. Το Εφετείο, επιτρέποντας την τροποποίηση, έκρινε ότι η τροποποίηση δυνάμει του O. 16, r. 2 επιτρέπεται ακόμη και αν καταδειχθεί ότι ο Ενάγοντας δεν είχε δικαίωμα να καταχωρίσει την αγωγή. Όπως αναφέρθηκε:
«This case seems to me to fall clearly within the words of Order XVI., r. 2 . There has been a bonâ fide mistake of law as to whether there had been an absolute assignment of the plaintiff's claim, or an assignment by way of charge only. It is said that the rule does not apply where it is shewn that the plaintiff has no right of action; but there are abundant authorities to the contrary effect. In Carswell v. Hyland there was an addition of a plaintiff in a case in which the original plaintiff was heir-at-law of a deceased trustee, and had no right of action, the right being vested in the added plaintiff as legal personal representative; and in others of the cases which have been cited the failure of the right of the original plaintiff to bring the action was the reason for the addition of another person as plaintiff. There is no difference, as was suggested, between the addition and the substitution of a plaintiff. When once the case is shewn to be within the rule, there is jurisdiction to add or to substitute.» (υπογράμμιση δική μου)
Η αίτηση βασίζεται περαιτέρω και στη Δ.9, Θ. 10 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Ο εν λόγω θεσμός είναι σχεδόν πανομοιότυπος με το O. 16, r. 11 των παλαιών Αγγλικών Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Annual Practice 1958, σελ. 325, σε αιτήσεις δυνάμει της αντίστοιχης Δ.9, Θ. 2 θα πρέπει να υπάρχει συμμόρφωση και με τις πρόνοιες της αντίστοιχης Δ.9, Θ. 10.
Όπως αναφέρεται σχετικά με το O. 16, r. 11 στο Annual Practice 1958, σελ. 345, σκοπός του εν λόγω θεσμού είναι «to secure the determination of all disputes relating to the same subject-matter, without the delay and expense of separate actions» (βλ. περαιτέρω Mepa Underwriting Management Limited κ.ά ν. Aγροτικής Aνώνυμης Eλληνικής Eταιρείας Γενικών Aσφαλίσεων (1997) 1 ΑΑΔ 772). Περαιτέρω, όπως αναφέρεται στην ίδια σελίδα του συγγράμματος:
«…generally speaking, the Court will make all such changes in respect of parties as may be necessary to enable an effectual adjudication to be made concerning all matters in dispute…»
Σχετική είναι και η απόφαση Perihan Mustafa Korkut v. Αποστόλου Γεωργίου (2007) 1 Α.Α.Δ. 1213:
«Για να προστεθεί ένα πρόσωπο ως διάδικος δυνάμει της Δ.9 θ.10 των περί Πολιτικής Δικονομίας θεσμών θα πρέπει να κριθεί ως αναγκαίος διάδικος. Βασικό κριτήριο για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για την προσθήκη διαδίκου, είναι κατά πόσο θα επηρεαστούν άμεσα τα νομικά δικαιώματα ή τα οικονομικά του συμφέροντα και ιδιαίτερα όταν υπάρχουν υπό αμφισβήτηση ή επηρεάζονται ιδιοκτησιακά δικαιώματα ή συμφέροντα σε περιουσία όπου οι νόμιμοι ιδιοκτήτες πρέπει να αντιπροσωπεύονται.
Για τον εάν ένας διάδικος είναι αναγκαίος ή όχι, το Δικαστήριο διατηρεί διακριτική ευχέρεια. Μελέτη της Αγγλικής νομολογίας αποκαλύπτει διάφορες σχολές σκέψης για τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου δυνάμει της Δ.9 θ.10 (βλ.) Αmon v. Raphael και Tuck & Sons Ltd. (1956) 1 All E.R. 273 και Gurtner v. Circuit (1968) 1 All E.R. 328). Όμως στην Κύπρο επικράτησε η σχολή η οποία αναγνωρίζει ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο. (Βλ. Mepa Underwriting Management Ltd. κ.α. v. Aγροτικής Ανώνυμης Ελληνικής Εταιρείας Γενικών Ασφαλειών (1977) 1 (Β) Α.Α.Δ. 772)».
Στην παρούσα περίπτωση, θεωρώ ότι θα πρέπει να επιτραπεί στη Thousandways να προστεθεί ως διάδικος για τους εξής λόγους:
1. Χωρίς την προσθήκη της, οι αξιώσεις του Ενάγοντα σε σχέση με τα πιο πάνω ποσά είναι καταδικασμένες σε αποτυχία και επομένως, η προσθήκη της είναι αναγκαία για σκοπούς επίλυσης των επίδικων ζητημάτων.
2. Έχω ικανοποιηθεί ότι η παράλειψη προσθήκης της ήταν συνεπεία καλόπιστου λάθους από πλευράς του Ενάγοντα.
3. Η Thousandways συγκατατίθεται στην προσθήκη της ως Ενάγουσας.
4. Δεν διαπιστώνεται υπέρμετρη καθυστέρηση στην καταχώριση της αίτησης για τους εξής λόγους:
i. Η υπόθεση βρίσκεται ακόμη στο στάδιο των οδηγιών δυνάμει της Δ.30.
ii. Είχε καταχωριστεί παρόμοια αίτηση στο παρελθόν και συγκεκριμένα, το 2023, πριν καταχωριστεί η έκθεση απαίτησης, η οποία εν τέλει αποσύρθηκε γιατί εκκρεμούσε ενδιάμεση αίτηση του Εναγομένου για απόρριψη της αγωγής λόγω μη προώθησής της. Συνεπακόλουθα, ο Ενάγοντας είχε αποσύρει την αίτηση για προσθήκη της Thousandways άνευ βλάβης για να καταχωρίσει Έκθεση Απαίτησης το συντομότερο δυνατό.
iii. Δεν προκύπτει οποιοσδήποτε δυσμενής επηρεασμός του Εναγομένου από την καθυστέρηση.
5. Δεν πρόκειται για προσθήκη νέας βάσης αγωγής, αλλά τροποποίηση του ενάγοντα σε σχέση με βάσεις αγωγής που ήδη προωθούνται.
6. Τα αγώγιμα δικαιώματα της Thousandways δεν είχαν παραγραφεί κατά τον χρόνο καταχώρισης της αίτησης, που είναι και ο ουσιώδης χρόνος για σκοπούς εξέτασης της παραγραφής (Annual Practice 1958, σελ. 326 και 346). Ο σχετικός νόμος είναι ο περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμος του 2012, Ν. 66(I)/2012. Στο άρθρο 7 του εν λόγω νόμου προνοείται ότι «καμιά αγωγή που αφορά σύμβαση δεν εγείρεται μετά την πάροδο έξι ετών από την ημέρα συμπλήρωσης της βάσης της αγωγής.»
Σημειώνω ότι στην αίτηση φαίνεται ότι τα δάνεια χρονολογούνται 29/10/2019 και 28/02/2020. Δεν προκύπτει όμως, ούτε από την Έκθεση Απαίτησης, αλλά ούτε από την προσκομισθείσα μαρτυρά ότι τα δάνεια προέβλεπαν ημερομηνία αποπληρωμής. Όταν ένα δάνειο δεν προβλέπει ημερομηνία αποπληρωμής, τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 7(3) του περί Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμου του 2012, Ν. 66(I)/2012, το οποίο προνοεί τα εξής:
«(3) Στις περιπτώσεις συμβάσεων που πηγάζουν από σύμβαση δανείου η οποία-
(α) δεν προβλέπει αποπληρωμή του χρέους σε συγκεκριμένη ή προσδιορίσιμη ή μέχρι συγκεκριμένης ή προσδιορίσιμης ημέρας,
(β) δεν προβλέπει ως προϋπόθεση εξόφλησης του χρέους την παροχή προηγούμενης ειδοποίησης στον οφειλέτη
ο χρόνος παραγραφής δεν αρχίζει πριν από την ημέρα επίδοσης γραπτής απαιτήσεως από ή εκ μέρους του δανειστή ή όπου υπάρχουν από κοινού δανειστές, από ένα ή εκ μέρους ενός από αυτούς, στον οφειλέτη για την αποπληρωμή του χρέους…»
Δεν προκύπτει από τα δικόγραφα, αλλά ούτε και από την προσκομισθείσα μαρτυρία ότι η Thousandways αξίωσε την πληρωμή των δανείων σε οποιοδήποτε χρόνο. Ούτε ο Ενάγοντας φαίνεται να αξίωσε την πληρωμή των εν λόγω ποσών πριν από το 2021.
Επομένως, δεν προκύπτει από τα δεδομένα ενώπιον μου ότι το αγώγιμο δικαίωμα της Thousandways έχει παραγραφεί.
7. Δεν προκύπτει οποιοσδήποτε άλλος δυσμενής επηρεασμός του Εναγομένου.
Στη βάση των πιο πάνω, το αίτημα για προσθήκη της Thousandways ως Ενάγουσας επιτυγχάνει.
Στη βάση των όσων ανέφερα πιο πάνω, κρίνω ότι οι τροποποιήσεις που ζητούνται είναι συνεπακόλουθες της προσθήκης της Thousandways ως Ενάγουσας και επομένως, θεωρώ ότι δικαιολογούνται δυνάμει της Δ.9 μόνο οι τροποποιήσεις οι οποίες είναι παρεπόμενες της προσθήκης της Thousandways και της μαρτυρίας που προσκομίσθηκε σχετικά, ήτοι για σκοπούς αξίωσης του ποσού των €5.300 εκ του ποσού των €59.299,86 από τη Thousandways αντί από τον Ενάγοντα.
Σημειώνω ότι κατά την ακρόαση της αίτησης προσκομίστηκε δεύτερη προτιθέμενη Έκθεση Απαίτησης, με την οποία ζητούνται περαιτέρω τροποποιήσεις αναφορικά και με άλλα ποσά που φέρονται να είχαν δοθεί ως δάνειο στον αποβιώσαντα από τη Thousandways. Ωστόσο, οι εν λόγω τροποποιήσεις δεν υποστηρίζονται από τη μαρτυρία που προσκομίστηκε προς υποστήριξη της αίτησης. Περαιτέρω, αφορούν γεγονότα τα οποία δεν είχαν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου κατά τον χρόνο καταχώρισης της αίτησης. Ως εκ τούτου, δεν δόθηκε στον Εναγόμενο η ευκαιρία να απαντήσει στα εν λόγω γεγονότα μέσω της ένστασής του. Επιπλέον, η αποδοχή των εν λόγω τροποποιήσεων πιθανό να έθετε τη Thousandways σε πλεονεκτικότερη θέση, δεδομένου ότι ο κρίσιμος χρόνος για σκοπούς παραγραφής είναι η ημερομηνία καταχώρισης της αίτησης. Επομένως, δεν είναι ορθό να επιτραπεί η προσθήκη νέων γεγονότων μεταγενέστερα της καταχώρισης της αίτησης.
Στη βάση των πιο πάνω, εκδίδεται διάταγμα σε σχέση με τις εξής τροποποιήσεις που αναφέρονται στην προτιθέμενη Έκθεση Απαίτησης που συνοδεύει την αίτηση (και όχι τη δεύτερη προτιθέμενη Έκθεση Απαίτησης που προσκομίστηκε στο Δικαστήριο την ημέρα της ακρόασης):
1. Τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης με την προσθήκη της παρ. 2 της προτιθέμενης Έκθεσης Απαίτησης∙
2. Τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης με την προσθήκη των παρ. 37 – 41 της προτιθέμενης Έκθεσης Απαίτησης∙
3. Τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης με την προσθήκη της παρ. 43 της προτιθέμενης Έκθεσης Απαίτησης∙
4. Τροποποίηση του παρακλητικού της Έκθεσης Απαίτησης σε σχέση με την Thousandways (Ενάγουσα 2) με την προσθήκη των παρ. Α, Β, Δ, Ε και ΣΤ του προτιθέμενου παρακλητικού.
5. Περαιτέρω, να γίνει η σχετική τροποποίηση στο παρακλητικό της Έκθεσης Απαίτησης σε σχέση με τον Ενάγοντα 1, ούτως ώστε αφαιρεθεί το ποσό των €5.300 από το ποσό των €59.299,86 που ζητείτο πριν από την προσθήκη της Thousandways.
Τροποποιημένο Κλητήριο Ένταλμα και Έκθεση Απαίτησης να καταχωρισθεί σε 10 ημέρες μετά τη σύνταξη του Διατάγματος και Υπεράσπιση στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης σε 10 ημέρες μετά την επίδοσή του. Στη συνέχεια να ακολουθηθούν οι Θεσμοί.
Τα έξοδα της αίτησης, όπως και τα όποια απωλεσθέντα έξοδα, επιδικάζονται υπέρ του Εναγομένου και εναντίον του Ενάγοντα και της Thousandways (Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Σιακόλα (1999) 1 Α.Α.Δ. 44), ως θα υπολογιστούν από το Πρωτοκολλητείο και εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα είναι πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας.
(Υπ.) ………………………….
Μ. Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ.
Πιστό αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο