ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. Παρπαρίνου, Ε.Δ.
Αρ. Απαίτησης: 2601/23 i-justice
Μεταξύ:
[ ]
Ενάγοντας
και
CNP CYPRIALIFE LIMITED
Εναγόμενη
-------------------
Ημερομηνία: 08.06.26
ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:
Για Ενάγοντα κα. Ν. Παπακωνσταντίνου για Giorgos Landas LLC
Για Εναγόμενη: κ. Χ. Ιωάννου για Θεόδωρος Μ. Ιωαννίδης
AΠΟΦΑΣΗ
1. Με την παρούσα απαίτηση, ως το Έντυπο Απαίτησης ημερ. 23.11.23, ο Ενάγοντας, δυνάμει του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, αξιώνει εναντίον της Εναγόμενης ειδικές αποζημιώσεις ύψους €3.898,60, ως έξοδα επέμβασης και/ή νοσηλείας και/ή αποθεραπείας του, καθώς και γενικές και/ή τιμωρητικές και/ή επαυξημένες αποζημιώσεις ένεκα παράβασης ασφαλιστήριο συμβολαίου, πλέον νόμιμο τόκο.
Δικόγραφα
2. Ειδικότερα, o Ενάγοντας, στην Έκθεση Απαίτησης του, ισχυρίζεται ότι είναι μόνιμος κάτοικος Λεμεσού, πελάτης της Εναγόμενης και κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν [ ] ετών, καθ’όλα υγιής και/ή αρτιμελής. Αναφορικά με την Εναγόμενη αναφέρει ότι είναι ασφαλιστική Εταιρεία νομίμως εγγεγραμμένη στην Κύπρο με έδρα στη Λευκωσία και δραστηριοποιείται στον τομέα των ασφαλίσεων.
3. Ως προς τα επίδικα γεγονότα, θέση του Ενάγοντα είναι ότι περί τον Ιούλιο του 2021 συνομολόγησε με την Εναγόμενη, το ασφαλιστήριο συμβόλαιο «[ ]» με αρ. συμβολαίου [ ](εφ’εξής «το ασφαλιστήριο συμβόλαιο»), μετά των επιπρόσθετων ωφελημάτων, με το οποίο η Εναγόμενη είχε προχωρήσει στην ανάληψη του ασφαλιστικού σχεδίου υγείας και/ή άλλων συμφωνηθέντων κινδύνων και ωφελημάτων. Προς τούτο δικογραφείται τι προέβλεπε η ασφαλιστική κάλυψη του Ενάγοντα, ότι αυτή εκδόθηκε κατόπιν αποδοχής της σχετικής πρότασης και καταβολής του ασφαλίστρου, καθώς και ότι, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν έγκυρη και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να βρίσκεται σε ισχύ.
4. Ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι περί τον Μάρτιο του 2023 υπέστη ρήξη τένοντα του τετρακέφαλου μυός λόγω τραυματισμού και αναγκάστηκε να υποβληθεί σε επέμβαση. Περαιτέρω, δηλώνει ότι έκτοτε λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή και τυγχάνει παρακολούθησης από ιατρούς. Προς τούτο, ο Ενάγοντας υπέβαλε αίτηση προς την Εναγόμενη όπως του καταβληθεί το ποσό των €5.000, ως έξοδα επέμβασης και νοσηλείας του. Εις απάντηση, η Εναγόμενη, μέσω επιστολής της ημερ. 07.04.23 αρνήθηκε την καταβολή του ωφελήματος στον Ενάγοντα καθώς, επειδή υποβλήθηκε σε επέμβαση στο αριστερό του γόνατο το 2008, η επέμβαση του δεν καλυπτόταν από το ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Προς τούτο απεστάλη «Πρόσθετη Πράξη (Endowersent)» στο οποίο αναφερόταν ότι το ασφαλιστήριο συμβόλαιο δεν καλύπτει καμιά θεραπεία και/ή νοσηλεία και/ή επέμβαση που να αφορά το αριστερό γόνατο του Ενάγοντα. Ακολούθησε αλληλογραφία των μερών σχετικά με τον λόγο απόρριψης του αιτήματος του Ενάγοντα και διευθέτηση της παρούσας απαίτησης, χωρίς αποτέλεσμα.
5. Θέση του Ενάγοντα είναι ότι η Εναγόμενη αρνείται και/ή παραλείπει να τηρήσει τους όρους του ασφαλιστηρίου συμβολαίου και/ή να αναγνωρίσει ότι η επέμβαση δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις αυτού ενώ μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει με την καταβολή του ποσού των €3.898,60 προς τον Ενάγοντα.
6. Η Εναγόμενη στην Υπεράσπιση της ισχυρίζεται ότι, κατά την συμπλήρωση της αίτησης ασφάλισης, ο Ενάγοντας δεν δήλωσε και/ή απέκρυψε ότι είχε υποβληθεί σε εγχείρηση στο αριστερό γόνατο πριν την έναρξη της ασφάλισης. Ως εκ τούτου, η Εναγόμενη, σύμφωνα με τους όρους του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, είχε το δικαίωμα τερματισμού αυτού. Παρά ταύτα, η Εναγόμενη επιθυμώντας τη συνέχιση της συνεργασίας των μερών, δεν προχώρησε στην ακύρωση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου και εξέδωσε «Πρόσθετη Πράξη» ημερ. 07.04.23 (εφ’εξής «η Πρόσθετη Πράξη») που έγινε αναπόσπαστο μέρος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου με ισχύ από την έναρξη του με ημερομηνία 01.07.21. Σύμφωνα με την Εναγόμενη, με την Πρόσθετη Πράξη, εξαιρείται από την ασφάλιση κάθε πρόβλημα το οποίο άμεσα ή έμμεσα προέρχεται από οποιοδήποτε πρόβλημα στο αριστερό γόνατο του Ενάγοντα καθώς επίσης και τους συνδέσμους του γονάτου, ανεξάρτητα εάν οφείλεται σε ατύχημα ή όχι.
7. Ως προς την απαίτηση του Ενάγοντα, η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι ο Ενάγοντας υπέβαλε απαίτηση για επέμβαση ρήξης αριστερού τετρακέφαλου, την οποία απέρριψε η Εναγόμενη, σύμφωνα με την γνώμη των ιατρών συμβούλων της, διότι αφορούσε πρόβλημα στο αριστερό γόνατο του Ενάγοντα, το οποίο εμπίπτει στην εξαίρεση της Πρόσθετης Πράξης. Ως εκ τούτου, αρνείται την απαίτηση του Ενάγοντα και αιτείται την απόρριψη της με έξοδα.
8. Με την Απάντηση στην Υπεράσπιση, ο Ενάγοντας απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης και επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς του, όπως εκτίθενται στην Έκθεση Απαίτησης του. Περαιτέρω, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι η Εναγόμενη επικαλείται την Πρόσθετη Πράξη για να αιτιολογήσει την άρνηση της για καταβολή των όσων νόμιμα δικαιούται ο Ενάγοντας. Ωστόσο, ισχυρίζεται ότι η Πρόσθετη Πράξη δεν δύναται να αφορά και προγενέστερες αξιώσεις του Ενάγοντα, όπως η επίδικη.
Η ακροαματική διαδικασία
9. Η παρούσα απαίτηση, ταξινομήθηκε ως «μικρή απαίτηση» με βάση τα όσα διαλαμβάνει το Μέρος 28 των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας του 2023 (εφ’εξής «οι Κ.Π.Δ. 2023»). Ως προκύπτει από τον ηλεκτρονικό φάκελο, εκ μέρους του Ενάγοντα κατάθεσε ο ίδιος, ενώ για τον Ενάγοντα, κατόπιν άδειας,[1] κατέθεσε ως πραγματογνώμονας ο Δρ. «Σ.Ι» (ΜΕ.1). Αντίστοιχα, για την Εναγόμενη, κατέθεσε η «Μ.Λ.» (ΜΥ.1). Ουδείς μάρτυρας αντεξετάστηκε, στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας, ενώ κατατέθηκε «Ειδοποίηση Παραδοχής Γεγονότων κατόπιν Ειδοποίησης» ημερ. 22.07.24.[2]
10. Ακολούθως, η υπόθεση ορίστηκε για τελικές γραπτές αγορεύσεις. Η ευπαίδευτη συνήγορος του Ενάγοντα, σύμφωνα με τις οδηγίες του Δικαστηρίου ημερ. 13.03.26, καταχώρισε, εκ νέου,[3] στον ηλεκτρονικό φάκελο τις Γραπτές Αγορεύσεις εκ μέρους του Ενάγοντα. Αντιθέτως, η πλευρά της Εναγόμενης, παρά τις πιο πάνω οδηγίες του Δικαστηρίου, ανέφερε μέσω της ηλεκτρονικής επικοινωνίας ότι υιοθέτει το περιεχόμενο των Γραπτών Αγορεύσεων της Εναγόμενης ημερ. 31.01.25. Αμφότεροι οι συνήγοροι αγόρευσαν επίσης προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου προς υποστήριξη των θέσεων που εγείρουν.
11. Εξέτασα με πολύ προσοχή τόσο την προσκομισθείσα μαρτυρία όσο και τις προφορικές και γραπτές Αγορεύσεις των μερών, χωρίς να καθίσταται αναγκαίο η ειδική επίκλησή τους καθότι δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης ειδική αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται (βλ. Οδυσσέα ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 490 και BITONIC LTD v. BΑNK OF MOSCOW-BANKJOINT STOCK COMPANY ΠΡΩΗΝ JOINT STOCK COMMERCIAL BANK"BANK OF MOSCOW"(OPEN JOINT-STOCK COMPANY), Πολιτική Έφεση Αρ. 117/2018, ημερ. 16.03.2022).
12. Αναφέρω βεβαίως ότι η ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα επιβεβαίωσε[4] προφορικά ότι δεν επιμένει στην αξίωση όσο αφορά τις γενικές και/ή τιμωρητικές και επαυξημένες αποζημιώσεις. Ένεκα της αρχής ότι αξιώσεις που δεν προωθούνται θεωρούνται εγκαταλειφθείσες αλλά και τις δηλώσεις της συνηγόρου του Ενάγοντα, οι πιο πάνω αξιώσεις του Ενάγοντα που δεν προωθήθηκαν δεν θα απασχολήσουν το Δικαστήριο (βλ. σχετικά Στέλιος Σάββα και Υιοι Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αγωγή Αρ. 1/19, ημερ. 28.05.2020).
Η Μαρτυρία
Σύνοψη μαρτυρίας του Ενάγοντα
13. Παρόλο που η μαρτυρία είναι καταχωρημένη εντός του ηλεκτρονικού φακέλου της παρούσας υπόθεσης, παραθέτω μια σύνοψη αυτής για εκάστη πλευρά. Ο Ενάγοντας στην Δήλωση Μάρτυρα ημερ. 01.11.24 στην αγγλική γλώσσα, που επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Α στην Ένορκη Δήλωση του «Ο.Α.» και επιβεβαιώνεται με «Δήλωση Αληθείας», αναφέρει ότι περί τον Ιούλιο του 2021 συνομολόγησε με την Εναγόμενη το ασφαλιστήριο συμβόλαιο, με το οποίο η Εναγόμενη είχε προχωρήσει στην ανάληψη του ασφαλιστικού σχεδίου υγείας και άλλων συμφωνηθέντων κινδύνων και ωφελημάτων. Προς τούτο ο Ενάγοντας ανέφερε τι προέβλεπε η ασφαλιστική του κάλυψη, ότι αυτή εκδόθηκε κατόπιν αποδοχής της σχετικής πρότασης και καταβολής του ασφαλίστρου, καθώς και ότι, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν έγκυρη και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να βρίσκεται σε ισχύ. Προς τούτο το ασφαλιστήριο συμβόλαιο επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 1.
14. Ο Ενάγοντας δήλωσε ότι, κατά τον ουσιώδη χρόνο σύναψης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, ήταν [ ] ετών, καθ’όλα υγιής και αρτιμελής. Όσο αφορά τα επίδικα γεγονότα ισχυρίστηκε ότι στις 08.03.23 υπέστη ρήξη τένοντα του τετρακέφαλου μυός λόγω τραυματισμού, όπου υποβλήθηκε σε επέμβαση στις «15.03.24». Ο Ενάγοντας εξήγησε ότι έκτοτε λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή και τυγχάνει παρακολούθησης από τον ΜΕ.1. Περαιτέρω, ανέφερε ότι πριν περίπου 17 έτη υποβλήθηκε σε επέμβαση, η οποία αφορούσε ανακατασκευή του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου και ουδεμία σχέση έχει με τον προαναφερόμενο τραυματισμό του. Προς τεκμηρίωση της πιο πάνω θέσης του, Ιατρική Βεβαίωση του ΜΕ.1 ημερ. 21.04.23 επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 2.
15. Ένεκα του πιο πάνω τραυματισμού του, ο Ενάγοντας υπέβαλε αίτημα προς την Εναγόμενη δια το ποσό των €5.000 που αντικατοπτρίζει τα έξοδα επέμβασης και νοσηλείας του. Εις απάντηση, η Εναγόμενη με επιστολή της ημερ. 07.04.23 αρνήθηκε την καταβολή του ωφελήματος επειδή ο Ενάγοντας υποβλήθηκε σε επέμβαση στο αριστερό του γόνατο το 2008 και του απέστειλαν την Πρόσθετη Πράξη. Η απαίτηση του Ενάγοντα ημερ. 15.03.23, η επιστολή της Εναγόμενης ημερ. 07.04.23 προς τον Ενάγοντα μαζί με την Πρόσθετη Πράξη επισυνάπτονται ως Τεκμήριο 3. Ακολούθησε αλληλογραφία των μερών σχετικά με τον λόγο απόρριψης του αιτήματος του Ενάγοντα και διευθέτηση της παρούσας απαίτησης, χωρίς αποτέλεσμα. Προς τούτο, επιστολή της Εναγόμενης ημερ. 11.05.23 προς τον Ενάγοντα επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 4, επιστολή των δικηγόρων του Ενάγοντα ημερ. 29.05.23 προς την Εναγόμενη μαζί με την ένορκη δήλωση του επιδότη ημερ. 21.06.23 και η επιστολή της Εναγόμενης ημερ. 12.07.23 προς τους δικηγόρους του Ενάγοντα επισυνάπτονται ως Τεκμήριο 5, η Επιστολή Απαίτησης – Έντυπο Α Τύπου Ι των δικηγόρων του Ενάγοντα ημερ. 10.09.23 προς την Εναγόμενη μαζί με την ένορκη δήλωση του επιδότη ημερ. 25.10.23 και τα σχετικά αποδεικτικά έγγραφα επισυνάπτονται ως Τεκμήριο 6 και η απαντητική επιστολή της Εναγόμενης προς τους δικηγόρους του Ενάγοντα, μαζί με τα σχετικά αποδεικτικά έγγραφα, επισυνάπτονται ως Τεκμήριο 7.
16. O ME.1, στη δική του μαρτυρία, ανέφερε ότι ο Ενάγοντας τον επισκέφθηκε για πρώτη φορά στις 10.03.23 επειδή σκόνταψε και τραυμάτισε το αριστερό του πόδι. Προς τούτο, ο ΜΕ.1 διενήργησε τις πρώτες εξετάσεις και τον έστειλε αυθημερόν για μαγνητική τομογραφία (MRI). Ο ΜΕ.1 εξήγησε ότι κατά τη κλινική εξέταση του Ενάγοντα διαπίστωσε ένα εμφανές βαθούλωμα περί τα 6 εκατοστά πάνω από τον άνω πόλο της επιγονατίδας και έπειτα από μελέτη της εξέτασης «MRI» διαπιστώθηκε ότι ο Ενάγοντας υπέστη ρήξη του τετρακέφαλου μυός, περί τα 5 εκατοστά πάνω από τον άνω πόλο της επιγονατίδας. Ως εκ τούτου, ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στις 15.03.23. Τέλος, ο ΜΕ.1 πρόβαλε τη θέση ότι ο πιο πάνω τραυματισμός του Ενάγοντα ουδεμία σχέση έχει με την ανακατασκευή του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου που υποβλήθηκε ο Ενάγοντας πριν από 17 έτη αλλά ήταν αποτέλεσμα του πρόσφατου τραυματισμού που υπέστη, ο οποίος οδήγησε σε ρήξη τένοντα.
Σύνοψη μαρτυρίας της Εναγόμενης
17. Η ΜΥ.1 ανέφερε ότι είναι υπεύθυνη του Τμήματος Απαιτήσεων της Εναγόμενης. Αποδέχεται ότι περί την 01.07.21 συνήφθηκε το ασφαλιστήριο συμβόλαιο, προσθέτοντας ότι τα επιπρόσθετα ωφελήματα και οι πρόσθετες πράξεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του συμβολαίου με ισχύ από την 01.07.21, ημέρα σύνταξης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Περαιτέρω προβαίνει στον ισχυρισμό ότι, σύμφωνα με τον όρο 3 του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, ο Ενάγοντας είχε υποχρέωση να γνωστοποιήσει όλα τα περιστατικά που αφορούσαν την κατάσταση της υγείας του, πριν από τη σύναψη αυτού, ώστε η Εναγόμενη να δύναται να εκτιμήσει ορθά τον αναλαμβανόμενο κίνδυνο, υποχρέωση την οποία, κατά τους ισχυρισμούς της, ο Ενάγοντας παρέβη αποκρύπτοντας ότι το 2008 είχε υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στο αριστερό γόνατο. Το ασφαλιστήριο συμβόλαιο επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 1.
18. Η ΜΥ.1 ισχυρίζεται ότι ο Ενάγοντας στις 15.03.23 υπέστη ρήξη τένοντα του αριστερού γονάτου, όπου υποβλήθηκε σε επέμβαση για αποκατάσταση και ότι στις 13.03.23 ο Ενάγοντας καταχώρησε αίτηση για αποζημίωση. Προς τούτο, έγγραφο απαίτησης με τίτλο «Claim Notification» ημερ. 13.03.23 επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 2. Ακολούθως, η Εναγόμενη, με επιστολή της ημερ. 01.11.23 προς τους δικηγόρους του Ενάγοντα, απέρριψε την απαίτηση του Ενάγοντα, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι, σύμφωνα με τους όρους του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, είχε δικαίωμα τερματισμού αυτού, καθότι ο Ενάγοντας, κατά την σύναψη του, παρέλειψε να δηλώσει περιστατικά τα οποία εάν τελούσαν εις γνώση της Εναγόμενης αυτή δεν θα προχωρούσε στη σύναψη του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Σύμφωνα με την ΜΥ.1, η Εναγόμενη είχε το δικαίωμα τερματισμού του ασφαλιστηρίου συμβολαίου ή να εξαιρέσει την κάλυψη του αριστερού γόνατος. Προς τούτο, η Εναγόμενη δεν προέβη σε ακύρωση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου αλλά εξέδωσε την Πρόσθετη Πράξη, δυνάμει της οποίας εξαιρείται κάθε πρόβλημα που προέρχεται, άμεσα ή έμμεσα, από το αριστερό γόνατο του Ενάγοντα, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου από την ημερομηνία σύναψης του, ήτοι από την 01.07.21. Η Πρόσθετη Πράξη και η Δήλωση Αποδοχής του Ενάγοντα στην Πρόσθετη Πράξη επισυνάπτονται ως Τεκμήριο 3.
19. Η ΜΥ.1 ισχυρίζεται ότι το πρόβλημα του Ενάγοντα, ως αξιολογήθηκε, εμπίπτει στην εξαίρεση της Πρόσθετης Πράξης. Τέλος, η απαντητική επιστολή της Εναγόμενης ημερ. 01.11.23 προς τους δικηγόρους του Ενάγοντα επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 4 και η επιστολή της Εναγόμενης ημερ. 10.05.23 προς τον Ενάγοντα μαζί με την Δήλωση Αποδοχής του Ενάγοντα στην Πρόσθετη Πράξη επισυνάπτονται ως Τεκμήριο 5.
Κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα
20. Στη βάση της πιο πάνω έγγραφης μαρτυρίας, ως επίσης και τις δικογραφημένες θέσεις των διαδίκων, τα πιο κάτω προκύπτουν ως μη αμφισβητούμενα γεγονότα και ως εκ τούτου καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου:
(1) O Ενάγοντας είναι μόνιμος κάτοικος Λεμεσού, πελάτης της Εναγόμενης και κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν [ ] ετών.
(2) Η Εναγόμενη είναι ασφαλιστική Εταιρεία νομίμως εγγεγραμμένη στην Κύπρο με έδρα στη Λευκωσία και δραστηριοποιείται στον τομέα των ασφαλίσεων.
(3) Την 01.07.21 συνάφθηκε, μεταξύ του Ενάγοντα και της Εναγόμενης, το ασφαλιστήριο συμβόλαιο «[ ]» με αρ. συμβολαίου [ ], στο οποίο περιλαμβάνονται, από την ίδια ημερομηνία, τα επιπρόσθετα ωφελήματα «CYPRIA HEALTH CARE OUTPATIENT B» και «CYPRIA HEALTH CARE PLUS» (εφ’εξής «τα επιπρόσθετα ωφελήματα») (βλ. Τεκμήριο 1 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα και Τεκμήριο 1 της «Δήλωσης Μάρτυρα» της ΜΥ.1).
(4) Δυνάμει του ασφαλιστηρίου συμβολαίου και των επιπρόσθετων ωφελημάτων, η Εναγόμενη θα παρείχε στον Ενάγοντα κάλυψη για τα αναγκαία και εύλογα έξοδα νοσηλείας και θεραπείας του, τα οποία είναι τεκμηριωμένα και ιατρικώς αναγκαία λόγω ατυχήματος ή ασθένειας.
(5) Ο Ενάγοντας στις 08.03.23 σκόνταψε και έπεσε στην οικία του, όπου τραυμάτισε το αριστερό του πόδι. Προς τούτο, ο Ενάγοντας επισκέφθηκε τον ΜΕ.1 στις 10.03.23, κατά την κλινική εξέταση του οποίου διαπιστώθηκε αδυναμία ανύψωσης του αριστερού ποδιού και σύσπασης του τετρακέφαλου μυός καθώς και ένα εμφανές βαθούλωμα περί τα 6 εκατοστά πάνω από τον άνω πόλο της επιγονατίδας. Ακολούθως, ο Ενάγοντας στάλθηκε αυθημερόν για Μαγνητική Τομογραφία (MRI), όπου, κατόπιν μελέτης της εξέτασης MRI από τον ΜΕ.1, διαπιστώθηκε ότι ο Ενάγοντας υπέστη ρήξη του τετρακέφαλου μυός, περί τα 5 εκατοστά άνωθεν του πόλου της επιγονατίδας (εφ’εξής «ο επίδικος τραυματισμός του Ενάγοντα»), η οποία έχρηζε χειρουργικής επέμβασης, στην οποία υποβλήθηκε ο Ενάγοντας στις 15.03.23 (βλ. Τεκμήριο 2 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα).
(6) Ο Ενάγοντας υπέβαλε απαίτηση με αρ. 180165 προς την Εναγόμενη για κάλυψη των εξόδων που αφορούν την επέμβαση που έλαβε χώρα την 15.03.23 (εφ’εξης «η απαίτηση του Ενάγοντα») (βλ. σχετικά Μέρος των Τεκμηρίων 3 και 6 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα και Τεκμήριο 2 της «Δήλωσης Μάρτυρα» της ΜΥ.1).
(7) Ο Ενάγοντας, κατά την υποβολή της αίτησης για ασφάλιση του ημερ. 01.07.21 (βλ. Τεκμήριο 1 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα), δεν αποκάλυψε στην Εναγόμενη ότι το 2008 είχε υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στο αριστερό του γόνατο, ήτοι ανακατασκευή του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου. Προς τούτο η Εναγόμενη, κατόπιν εξέτασης της απαίτησης του Ενάγοντα με επιστολή της ημερ. 07.04.23 ανέφερε ότι, βάσει του άρθρου 13 του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, διατηρούσε δικαίωμα τερματισμού αυτού. Εντούτοις, η Εναγόμενη αποφάσισε να συνεχίσει τη συνεργασία με τον Ενάγοντα και τροποποίησε την αρχική της απόφαση με τη συμπερίληψη Πρόσθετης Πράξης στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο και στα επιπρόσθετα ωφελήματα, καλώντας τον Ενάγοντα να υπογράψει αντίγραφα της επισυνημμένης Πρόσθετης Πράξης και να αποστείλει ένα εξ αυτών στην Εναγόμενη μέχρι τις 21.04.23 (βλ. Τεκμήριο 3 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα).
(8) Ο Ενάγοντας υπέγραψε Δήλωση Αποδοχής της Πρόσθετης Πράξης (Declaration of Acceptance of Endorsement of Policy Number [ ]) (βλ. Μέρος του Τεκμηρίου 7 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα και Μέρος των Τεκμηρίων 3 και 5 της «Δήλωσης Μάρτυρα» της ΜΥ.1), στην οποία Πρόσθετη Πράξη (βλ. Μέρος των Τεκμηρίων 3 και 7 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα και Μέρος του Τεκμηρίου 3 της «Δήλωσης Μάρτυρα» της ΜΥ.1) καταγράφεται ότι αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου καθώς και ότι δηλώνεται και συμφωνείται ότι το ασφαλιστήριο συμβόλαιο και τα επιπρόσθετα ωφελήματα δεν παρέχουν στον Ενάγοντα κάλυψη για οποιοδήποτε πρόβλημα, θεραπεία, νοσηλεία, χειρουργική επέμβαση ή επιπλοκή που σχετίζεται με ή προέρχεται, άμεσα ή έμμεσα, από το αριστερό γόνατο, περιλαμβανομένων των αρθρώσεων αυτού, ανεξαρτήτως εάν προκαλείται από ατύχημα ή όχι ενώ οι υπόλοιπες πρόνοιες του ασφαλιστηρίου παραμένουν οι ίδιες.
(9) Η Εναγόμενη με επιστολή της ημερ. 11.05.23 απέρριψε την απαίτηση του Ενάγοντα επειδή το πρόβλημα υγείας του εξαιρείται από την Πρόσθετη Πράξη του ασφαλιστηρίου συμβολαίου (βλ. Τεκμήριο 4 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα).
(10)Ακολούθησε αλληλογραφία των δικηγόρων του Ενάγοντα με την Εναγόμενη, σχετικά με τον λόγο απόρριψης της απαίτησης του Ενάγοντα και διευθέτηση της παρούσας απαίτησης, χωρίς αποτέλεσμα (βλ. Τεκμήρια 5, 6 και 7 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα και Τεκμήριο 4 της «Δήλωσης Μάρτυρα» της ΜΥ.1).
Αξιολόγηση της μαρτυρίας & Ευρήματα Δικαστηρίου
21. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας λαμβάνει χώρα πάντοτε εντός του αυστηρού πλαισίου των δικογραφημένων ισχυρισμών των μερών που καθορίζουν τα επίδικα θέματα προς εξέταση από το Δικαστήριο (βλ. Παπαγεωργίου ν. Κλάππα (1991) 1 Α.Α.Δ. 24 και Μελάς ν. Κυριάκου (2003) 1 Α.Α.Δ. 826). Συνεπώς, οι σχετικές αναφορές στις γραπτές αγορεύσεις των μερών αναφορικά με την απόκρυψη στοιχείων εκ μέρους του Ενάγοντα κατά τη συνομολόγηση ασφαλιστηρίου συμβολαίου, δεν θα ληφθούν υπόψη, καθώς τέτοιοι ισχυρισμοί δεν άπτονται των επίδικων θεμάτων, εφόσον η Εναγόμενη επέλεξε να μην τερματίσει το ασφαλιστήριο συμβόλαιο λόγω της πιο πάνω απόκρυψης στοιχείων.
22. Η ακρόαση της παρούσας απαίτησης, ως αναφέρω ανωτέρω, έγινε σύμφωνα με τις πρόνοιες των Κ.Π.Δ. 2023 όπου όλη η μαρτυρία κατατέθηκε γραπτώς και ουδείς διάδικος αιτήθηκε την αντεξέταση μαρτύρων της αντίδικης πλευράς. Το Δικαστήριο κατ’επέκταση δεν είχε την ευκαιρία να αξιολογήσει τη συμπεριφορά, τη στάση, τις αντιδράσεις των μαρτύρων και τον τρόπο που αυτοί απαντούν, όπως συμβαίνει κατά τη συνήθη πορεία της ακροαματικής διαδικασίας. Εντούτοις, η απουσία δια ζώσης μαρτυρίας ενώπιον του Δικαστηρίου δεν μεταβάλλει τις ισχύουσες νομολογιακές αρχές, ως προς την αξιολόγηση και αποδοχή της μαρτυρίας, ούτε δικαιολογεί απόκλιση από τις καθιερωμένες νομολογιακές αρχές. Άλλωστε και στο πλαίσιο της συνήθους ακροαματικής διαδικασίας, η αξιολόγηση ενός μάρτυρα δεν περιορίζεται και δεν εξαντλείται στην εντύπωση που αφήνει στο εδώλιο αλλά γίνεται σε συνάρτηση και συσχετισμό με τα υπόλοιπα στοιχεία της δίκης (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ ν. Πολυβίου (2009) 1 Α.Α.Δ. 339 και Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Πολιτική Έφεση Αρ. 185/2012, ημερ. 19.04.18, ECLI:CY:AD:2018:A179).
23. Συνεπώς, η αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων που κατέθεσαν εξετάζεται λαμβάνοντας υπόψη σωρεία παραγόντων, ως έχουν καθιερωθεί από την πάγια νομολογία, όπως η λογικοφάνεια της εκδοχής τους, η ύπαρξη ή έλλειψη υπερβολών ή ουσιωδών αντιφάσεων, η ποιότητα και πειστικότητα της μαρτυρίας τους, η ύπαρξη ή η απουσία οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος, η υποστήριξη της μαρτυρίας τους από την έγγραφη μαρτυρία καθώς και η αντικειμενική υφή, υπόσταση και αντιπαραβολή των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα (1992) 1 Α.Α.Δ. 1056, Ομήρου ν. Δημοκρατίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 506, Ζερβού ν. Ζερβού (2011) 1 Α.Α.Δ. 2192 και Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ (ανωτέρω)). Επιπρόσθετα, το περιεχόμενο της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης εμπειρίας (βλ. Χριστοφίνης ν. Φραντζή, Πολιτική Έφεση Αρ. 328/11, ημερ. 31.05.17, ECLI:CY:AD:2017:A202). Επιπλέον, ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου, είτε μερικώς και η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (βλ. Χάρης Χρίστου v. Ευγενία Khoreva (2002) 1 Α.Α.Δ. 454, Φάρμα Ρένος Χ"Ιωάννου Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν. Χίννη (2012) 1(Β) ΑΑΔ 1331 και ΧΡΙΣΤΟΥ v. ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΔΡΕΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 158/2013, ημερ. 26.10.22, ECLI:CY:AD:2022:A403).
24. Όσο αφορά την αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματογνώμονα στην υπόθεση Evangelou & another ν. Ambizas and another (1982) 1 C.L.R. 41 αναφέρθηκε ότι εμπειρογνώμονες προμηθεύουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να αξιολογηθεί η ορθότητα των συμπερασμάτων τους. Βασική αρχή είναι ότι «experts give evidence and do not decide the issue» (βλ. Phipson on Evidence 12η Έκδοση, σελ. 486). Ως εκ τούτου, οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο Δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (βλ Anastassiades v. Republic (1977) 2 C.L.R. 97, Kouppis v. Republic (1977) 2 C.L.R. 361, Philippou v. Odysseos (1989) 1 C.L.R. 1, Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους (1989) 1(Ε) Α.Α.Δ. 298 και Cybarco Ltd ν. Silvias Kovascik (2001) 1 Α.Α.Δ. 2013). Ως προς τις αρχές που διέπει το ζήτημα του ποιος είναι πραγματογνώμονας αυτές έχουν αναλυθεί στην υπόθεση Αντρέα Νικολάου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 162/14. ημερ. 02.05.17, ECLI:CY:AD:2017:B154.
25. Περαιτέρω, σχετικά με την μη αποδοχή μαρτυρίας πραγματογνώμονα στην υπόθεση MUSKITA ALUMINIUM INDUSTRIES LTD κ.α. ν. ALSAKO ALUMINIUM LTD κ.α. (2009) 1 Α.Α.Δ 1481 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σχετικά:
«Είναι σαφώς νομολογημένο ότι η μαρτυρία εμπειρογνωμόνων δεν δεσμεύει το δικαστήριο αλλά απλώς το βοηθά, αφού λάβει υπόψη και την υπόλοιπη μαρτυρία, να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα (βλ. μεταξύ άλλων Cross on Evidence 5η έκδοση, σελ. 446, Phipson on Evidence 11η έκδοση σελ. 510, παραγρ. 1286, Kouppis v. Republic (1977) 2 C.L.R. 361, Anastassiades v. Republic (1977) 2 C.L.R. 97, Khadar v. Republic (1977) 2 C.L.R. 132 και Vasilico Cement Works Ltd. v. Stavrou (1976) 1 C.L.R. 389). Το Δικαστήριο δικαιούται να διαφοροποιήσει τη θέση του και να μη δεχθεί τη μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα, νοουμένου ότι υπάρχουν οι συνθήκες εκείνες που να δικαιολογούν τέτοια κατάληξη (βλ. R. v. Matheson [1958] 2 All E.R. 87).»
26. Σημειώνεται επιπλέον ότι η πλείστη μαρτυρία των μερών είναι, στην ουσία, παραδεκτή και ότι αυτό που παραμένει ως επίδικο είναι κατά πόσο η Πρόσθετη Πράξη έχει αναδρομική ισχύ και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου από την 01.07.21 και εάν ναι κατά πόσο ο τραυματισμός του Ενάγοντα εμπίπτει στην εξαίρεση κάλυψης ως διαλαμβάνεται στην Πρόσθετη Πράξη και ορθά απορρίφθηκε από την Εναγόμενη.
Πρόσθετη Πράξη αναπόσπαστο μέρος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου
27. Ως προς το κατά πόσο η Πρόσθετη Πράξη έχει αναδρομική ισχύ, η ΜΥ.1 προβάλλει στη μαρτυρία της τη θέση ότι αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου από την αρχή της σύναψης του, ήτοι από την 01.07.21. Ο Ενάγοντας επί τούτου δεν τοποθετήθηκε. Εντούτοις παρατηρείται ότι στην επιστολή ημερ. 10.09.23 των δικηγόρων του προς την Εναγόμενη (βλ. Τεκμήριο 6 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα), προβάλλεται η θέση ότι η Πρόσθετη Πράξη ημερ. 07.04.23 προστέθηκε ως εξαίρεση επί του ασφαλιστηρίου συμβολαίου μετά την υποβολή της σχετικής απαίτησης του Ενάγοντα. Στην Πρόσθετη Πράξη, ως τα προαναφερόμενα ευρήματα, αναγράφεται ότι αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, χωρίς να αναφέρεται ρητά η ημερομηνία έναρξης ισχύος αυτής. Περαιτέρω, άγνωστο παραμένει στο Δικαστήριο πότε ο Ενάγοντας υπέγραψε την Δήλωση Αποδοχής της Πρόσθετης Πράξης (βλ. Μέρος του Τεκμηρίου 7 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα και Μέρος των Τεκμηρίων 3 και 5 της «Δήλωσης Μάρτυρα» της ΜΥ.1). Ανατρέχοντας στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο (βλ. Τεκμήριο 1 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα και Τεκμήριο 1 της «Δήλωσης Μάρτυρα» της ΜΥ.1) παρατηρώ ότι σύμφωνα με το Άρθρο 2 αυτού, σχετικά με την ερμηνεία των όρων του ασφαλιστηρίου συμβολαίου και ειδικότερα στο άρθρο 2.31, αναγράφεται ότι το ασφαλιστήριο είναι «το παρόν ασφαλιστήριο και οι οποιεσδήποτε οπισθογραφήσεις και/ή πρόσθετες πράξεις επί αυτού» (έμφαση του Δικαστηρίου).
28. Το ζήτημα της αναδρομικής ή μη ισχύος της Πρόσθετης Πράξης άπτεται της ερμηνείας των όρων του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, η οποία αποτελεί έργο του Δικαστηρίου και θα εξεταστεί στο πλαίσιο των συμπερασμάτων του Δικαστηρίου, ως θα αναφερθώ πιο κάτω.
Ειδικές Ζημιές του Ενάγοντα
29. Ο Ενάγοντας στη μαρτυρία του ανέφερε ότι με την Επιστολή Απαίτησης – Έντυπο Α Τύπου Ι ημερ. 10.09.23 προς την Εναγόμενη (βλ. Τεκμήριο 6 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα) απαίτησε, δια μέσω των δικηγόρων του, το ποσό των €3.898,60, ως ειδικές αποζημιώσεις, ήτοι έξοδα νοσηλείας, επέμβασης και αποθεραπείας του. Εξετάζοντας τις σχετικές αποδείξεις που επισυνάπτονται στην πιο πάνω επιστολή απαίτησης, καταλήγω ότι το ποσό των €3.898,60, είναι πλήρως τεκμηριωμένο.
30. Επιπρόσθετα, η μαρτυρία αυτή του Ενάγοντα δεν αμφισβητήθηκε. Ειδικότερα, ο Ενάγοντας δεν αντεξετάστηκε σχετικά με τις προσκομισθείσες αποδείξεις των ειδικών αποζημιώσεων του. Σύμφωνα με τη νομολογία (βλ. A.C.T. Textiles v. Zodhiatis (1986) 1 C.L.R. 89, Adidas v. Jonitexo Ltd (1987) 1 C.L.R.383, Philippou General Bonded Warehouse Ltd. v. Nικολαϊδη (2006) 1(Β) Α.Α.Δ. 1057 και Χρίστου Π. Χριστοδουλίδη ν. Αντη Χατζηχάννα, Πολιτική Έφεση Αρ. 194/19 ημερ. 20.12.24), εκεί που ένας μάρτυρας δεν αντεξετάζεται σε ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας παρέχεται στο Δικαστήριο διακριτική ευχέρεια να θεωρήσει την παράλειψη αυτή ως αποδοχή των ισχυρισμών του στο σημείο που δεν αντεξετάστηκε. Ένεκα της πιο πάνω παράλειψης αντεξέτασης του Ενάγοντα, καθώς και κατόπιν εξέτασης των σχετικών αποδείξεων, καταλήγω στο εύρημα ότι τα έξοδα νοσηλείας, επέμβασης και αποθεραπείας του Ενάγοντα, ένεκα του επίδικου τραυματισμού του, ανέρχονται στο ποσό των €3.898,60.
Τραυματισμός του Ενάγοντα εμπίπτει στην εξαίρεση της Πρόσθετης Πράξης
31. Θέση του Ενάγοντα είναι ότι ο τραυματισμός που αφορά την απαίτηση του ουδεμία σχέση έχει με την χειρουργική επέμβαση που είχε υποβληθεί στο αριστερό του γόνατο το 2008. Η θέση αυτή επαναλαμβάνεται στις επιστολές των δικηγόρων του Ενάγοντα προς την Εναγόμενη ημερ. 29.05.23 (βλ. Τεκμήριο 5 «Δήλωσης Μάρτυρα του Ενάγοντα) και 10.09.23 (βλ. Τεκμήριο 6 «Δήλωσης Μάρτυρα του Ενάγοντα), όπου αναγράφεται ότι αφορούν διαφορετικά μέρη του σώματος και ότι η γενεσιουργός αιτία είναι διαφορετική.
32. Περαιτέρω, ο ΜΕ.1, ο οποίος είναι χειρούργος, ορθοπεδικός, τραυματολόγος, ρητά δήλωσε στη μαρτυρία του ότι ο τραυματισμός του Ενάγοντα «ουδεμία σχέση έχει με την ανακατασκευή του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου που είχε υποβληθεί ο Ενάγοντας πριν από 17 χρόνια, αλλά ήταν αποτέλεσμα του πρόσφατου τραυματισμού που υπέστη, ο οποίος οδήγησε σε ρήξη τένοντα». Αναφορικά με τη μαρτυρία του ME.1 κατ’αρχας αποδέχομαι ότι ο εν λόγω μάρτυρας διαθέτει την αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη προκειμένου να καταθέσει ως πραγματογνώμονας αναφορικά με τον επίδικο τραυματισμό του Ενάγοντα και κατά πόσο αυτός συνδέεται με την προηγούμενη χειρουργική επέμβαση στην οποία είχε υποβληθεί ο Ενάγοντας το 2008, έχοντας υπόψη ότι ήταν ο ιατρός που εξέτασε τον Ενάγοντα ένεκα του τραυματισμού του και τις ειδικότητες αυτού, οι οποίες δεν έχουν αμφισβητηθεί. Περαιτέρω, αποδέχομαι την πιο πάνω μαρτυρία του ΜΕ.1 ως αξιόπιστη καθώς πέραν του ότι επιβεβαιώνεται στην Ιατρική του Έκθεση ημερ. 21.04.23[5] (βλ. Τεκμήριο 2 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα), ο ΜΕ.1 δεν αντεξετάστηκε επί αυτής του της θέσης. Περαιτέρω, δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε αντίθετη μαρτυρία, από την Εναγόμενη, ότι ο τραυματισμός του Ενάγοντα σχετίζεται με ή προέρχεται, άμεσα ή έμμεσα, από το αριστερό του γόνατο, περιλαμβανομένων των αρθρώσεων αυτού, ως διαλαμβάνει η Πρόσθετη Πράξη. Η ΜΥ.1 περιορίζεται στη μαρτυρία της επί τούτου αναφέροντας ότι το πρόβλημα του Ενάγοντα, ως αξιολογήθηκε εμπίπτει στην εξαίρεση της Πρόσθετης Πράξης, χωρίς να εξηγεί πως ακριβώς αξιολογήθηκε η απαίτηση του Ενάγοντα. Επιπλέον, στις επιστολές ημερ. 12.07.23 και 01.11.23 της Εναγόμενης προς τους δικηγόρους του Ενάγοντα (βλ. Μέρος των Τεκμηρίων 5 και 7 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα και Τεκμήριο 4 της «Δήλωσης Μάρτυρα» της ΜΥ.1 αντίστοιχα) απλώς αναγράφεται ότι «Η Εταιρεία, κατόπιν αξιολόγησης των ιατρικών πιστοποιητικών και διαγνωστικών εξετάσεων που έχει λάβει και σύμφωνα με την γνώμη των ιατρών συμβούλων της, επαναλαμβάνει την θέση της» ως οι προηγηθείσες επιστολές της, ήτοι ότι ο τραυματισμός του Ενάγοντα εμπίπτει στην εξαίρεση της Πρόσθετης Πράξης. Η πιο πάνω θέση όμως παρέμεινε ατεκμηρίωτη καθώς δεν προσκομίστηκε στο Δικαστήριο η γνώμη των ιατρών συμβούλων της Εναγόμενης. Συνεπώς, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο τραυματισμός του Ενάγοντα ουδεμία σχέση έχει με την προηγούμενη χειρουργική επέμβαση στην οποία είχε υποβληθεί ο Ενάγοντας στο αριστερό του γόνατο το 2008, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα του πρόσφατου τραυματισμού που υπέστη στις 08.03.23.
Βάρος Απόδειξης
33. Αποτελεί πάγια νομολογιακή αρχή ότι σε πολιτικές υποθέσεις, το βάρος απόδειξης ή το γενικό βάρος όπως κάποτε περιγράφεται (burden/onus of proof) το έχει κατά κανόνα ο Ενάγοντας και το επίπεδο απόδειξης (standard of proof) το οποίο θα πρέπει να αποσείσει είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων (balance of probabilities), δηλαδή να αποδείξει ότι η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (more probable than not) (βλ. Χρυσάνθου κ.α. v. Φραντζή (2010) 1Β Α.Α.Δ. 1295) Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη (βλ. Demil Imports Exports Ltd ν. Zήνων Η. Kωνσταντινίδης Λτδ (2011) 1 Α.Α.Δ. 462). Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not) (βλ. Μαρσέλ κ.α ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ (2001) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1858).
34. Περαιτέρω, στην ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΙΕΡΗ ν. ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΏΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΛΤΔ, Πολιτική Έφεση Αρ. 141/19, ημερ. 19.05.25 με αναφορά στην αρχή ως καθιερώθηκε στην Henderson v. Henry E, Jenkings & Sons [1969] 3 All E.R. 756, αναφέρθηκε ότι το γενικό βάρος απόδειξης σε αστικές υποθέσεις το φέρει ο Ενάγων και βασίζεται στην απλή πιθανολόγηση. Το ειδικό βάρος απόδειξης αφορά την ανάγκη παρουσίασης ικανοποιητικής μαρτυρίας για την υποστήριξη ενός επιδίκου θέματος ή ενός ισχυρισμού που μετατοπίζει το βάρος στην άλλη πλευρά να απαντήσει ικανοποιητικά για να αποσείσει εκ πρώτης όψεως συμπέρασμα που δημιουργήθηκε.
Νομική Πτυχή
35. Η παρούσα απαίτηση αφορά αξίωση ειδικών αποζημιώσεων δυνάμει των όρων του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Επομένως, το επίδικο ζήτημα που καλείται να εξετάσει το Δικαστήριο είναι κατά πόσο η Εναγόμενη είχε, δυνάμει των όρων του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, υποχρέωση κάλυψης των εξόδων επέμβασης, νοσηλείας αποθεραπείας του Ενάγοντα, τα οποία προέκυψαν από τον επίδικο τραυματισμό του.
36. Η ερμηνεία των όρων ασφαλιστηρίων αποτέλεσε αντικείμενο εξέτασης στην υπόθεση Λιπερή, υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος Ελευθερίου Γεώργιου Πουντζιουρή τέως εξ Αραδίππου v. Ecclesiastical Insurance Office PLC κ.ά. Πολιτική Έφεση Αρ. 42/2013, ημερ. 19.07.2019, ECLI:CY:AD:2019:A329, όπου αναφέρθηκαν τα εξής:
«Είναι νομολογημένο ότι τα ασφαλιστικά συμβόλαια ερμηνεύονται όπως κάθε άλλο έγγραφο σύμφωνα με τους κανόνες ερμηνείας σε σχέση βέβαια με συμβάσεις εμπορικού ή καταναλωτικού τύπου. Ο σκοπός είναι να αποδοθεί στο κείμενο και στις λέξεις που χρησιμοποιούνται η πρόθεση των μερών ώστε να ανευρεθεί εκείνη η σημασία που το κείμενο θα μετέδιδε στο συνετό και λογικό άνθρωπο που κατέχει όλες τις πληροφορίες που θα ήταν λογικά διαθέσιμες στα μέρη στην κατάσταση που αυτά ήταν όταν συνομολογούσαν τη σύμβαση, (Investors Compensation Scheme Ltd v. West Bromwich Building Soc.(1998) 1 W.L.R. 896).»
37. Η εν λόγω αρχή επιβεβαιώθηκε και με τη μεταγενέστερη νομολογία (βλ. Anthony Edgar v. Universal Life Insurance Public Company Ltd, Πολιτική Έφεση Αρ. 350/2014, ημερ.13.07.22, ECLI:CY:AD:2022:A298, Χατζηκλεάνθους ν. Laiki Cyprialife Ltd, Πολιτική Έφεση Αρ. 261/13, ημερ. 7.9.20, ECLI:CY:AD:2020:A299 και Λαϊκή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ ν. Βλάχου κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 194/2013, ημερ. 25.10.19, ECLI:CY:AD:2019:A446). Προκύπτει, συνεπώς, ότι οι κανόνες ερμηνείας που εφαρμόζονται στα συμβόλαια εμπορικού ή καταναλωτικού τύπου εφαρμόζονται και στην περίπτωση ερμηνείας ασφαλιστικών συμβολαίων.
38. Ως προς την ερμηνεία των όρων μιας σύμβασης στην υπόθεση Dome Investments Public Company Ltd v. Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολιτική Έφεση Αρ. 111/13 ημερ. 17.06.21, ECLI:CY:AD:2021:A260 αναφέρθηκαν τα εξής σχετικά:
«[…], η ερμηνεία των όρων μιας συμφωνίας αποτελεί νομικό ζήτημα, η επίλυση του οποίου εναπόκειται στο δικαστήριο και μόνο. Παρέπεμψε στην πλούσια περί τούτου νομολογία την οποία δεν χρειάζεται να επαναλάβουμε στην ίδια έκταση(Saab and Another v. Holy Monastery of Ayios Neophytos (1982) 1 C.L.R. 499, Θεολόγου κ.α. ν. Κτηματικής Εταιρείας Νέμεσις Λτδ (1998) 1 Α.Α.Δ. 407, Πολύφημος Χοτέλς Λτδ ν. Μούτση (2000) 1 Α.Α.Δ. 1809, Χαραλάμπους κ.α. ν. Liberty Life Insurance (2011) 1 A.A.Δ.1739, Stefanos & Andreas Cold Stores Trading Ltd v. Εταιρείας Αναψυκτικών ΚΕΑΝ Λτδ (Αρ.2) (1998) 1 Α.Α.Δ. 2335).
Ό,τι προκύπτει από την αποκρυσταλλωμένη νομολογία είναι ότι ζητούμενο είναι η πραγματική πρόθεση των συμβαλλομένων, με βασικό κριτήριο την απλή και συνηθισμένη έννοια των λέξεων και την κατά γράμμα ερμηνεία τους, εκτός αν προκαλείται παράλογο ή αντιφατικό αποτέλεσμα. Κριτήριο, με άλλα λόγια, είναι η έννοια που μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας, ερμηνευόμενο στο σύνολο του και όχι κατ' απομόνωση, στον μέσο λογικό άνθρωπο, εφόσον, όπως υποδείχθηκε στην Saab (ανωτέρω) «συνεχής είναι η τάση προς εναρμόνιση των αρχών ερμηνείας των συμβάσεων με τα κρατούντα στην καθημερινή ζωή».»
39. Χρήσιμη καθοδήγηση αναφορικά με τις αρχές ερμηνείας συμβάσεων έγινε πρόσφατα στην υπόθεση Progressive Insurance Co Ltd v. 1. S. Kaniklides (Cyprus) Ltd κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 411/19, ημερ. 10.02.25, όπου το Εφετείο αναφέρεται στις μεθόδους ερμηνείας μιας σύμβασης από το Δικαστήριο και στις διάφορες προσεγγίσεις που προκύπτουν από τη νομολογία. Επιπρόσθετα, στην υπόθεση ΤΑΜΕΙΟ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΤΩΝ Π.Κ. ΟΡΕΙΝΟΣ ΛΤΔ ΚΑΙ ΣΑΔΟΛΙΝ ΠΕΙΝΤΣ (ΚΥΠΡΟΣ) ΛΤΔ κ.α. ν. ΦΡΙΞΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ (2004) 1 Α.Α.Δ. 2013, αναφέρθηκε ότι η αποκάλυψη του υπόβαθρου της συμφωνίας, εξαιρουμένων των διαπραγματεύσεων, μονομερών δηλώσεων και υποκειμενικών προθέσεων των συμβαλλομένων, αποτελεί πάντοτε χρήσιμο οδηγό.
40. Περαιτέρω, σύμφωνα με τη νομολογία όταν προκύπτει ασάφεια, στη χρησιμοποιηθείσα σε όρο σύμβασης γλώσσα, η σύμβαση ερμηνεύεται αυστηρότερα έναντι του συμβαλλόμενου μέρους που τη συνέταξε (βλ. Πανευρωπαϊκή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ v. Γλυκύ (1998) 1 Α.Α.Δ. 1639 και Αλεξάνδρου v. Eurolife Ltd (2006) 1 Α.Α.Δ. 242). O κανόνας αυτός λέγεται «contra preferentem rule», δηλαδή η ερμηνεία πρέπει να γίνεται εναντίον του προσώπου που έχει προτείνει ή προωθήσει κάποιο κείμενο ή πρόνοια σύμβασης και αποτελεί το μέσο απόδοσης ερμηνείας όταν όλα τα άλλα δικαστικά εργαλεία δεν έχουν τελεσφορήσει (βλ. σχετικά Σύγγραμμα Πολύβιος Γ. Πολυβίου «Ερμηνεία στο Κυπριακό Δίκαιο», σελ. 177- 180). Συνήθως ο κανόνας αυτός υιοθετείται στην περίπτωση προσώπου που έχει εξασφαλίσει κύριο όφελος από τη συγκεκριμένη σύμβαση, υπό τη μορφή όρου εξαίρεσης και/ή αποκλεισμού ή περιορισμού νομικής ευθύνης, ή εναντίον του προσώπου που έχει προωθήσει το συγκεκριμένο λεκτικό ή όρο που παρουσιάζει ασάφεια (βλ. Σύγγραμμα Πολύβιος Γ. Πολυβίου «Ερμηνεία στο Κυπριακό Δίκαιο», σελ. 178).
41. Σε σχέση με την ερμηνεία των όρων που σκοπό έχουν να εξαιρέσουν την ευθύνη του ασφαλιστή για κάλυψη (exemption clauses), οι γενικές αρχές της Κυπριακής νομολογίας και του κοινοδικαίου συνοψίστηκαν πιο πρόσφατα στην απόφαση ANTHONY EDGAR v. UNIVERSAL LIFE INSURANCE PUBLIC COMPANY LTD, Πολιτική Έφεση Αρ. 350/2014, ημερ. 13.07.22, ECLI:CY:AD:2022:A298, όπου, με αναφορά στη σχετική νομολογία, αναφέρθηκε ότι επειδή τέτοιοι όροι εισάγονται στο συμβόλαιο κυρίως για να απαλλάξουν τους ασφαλιστές από ευθύνη για απώλεια, η οποία, κατά τα άλλα, θα καλυπτόταν από το ασφαλιστήριο, ερμηνεύονται εναντίον των ασφαλιστών με τη μεγαλύτερη αυστηρότητα (with the utmost strictness) και το βάρος απόδειξης της ισχύος τους βρίσκεται στους ώμους των ασφαλιστών που επικαλούνται τις εξαιρέσεις, αφού είναι καθήκον τους να εξαιρούν την ευθύνη τους με καθαρές και σαφείς πρόνοιες. Εκεί που υφίσταται αμφιβολία, αυτή κρίνεται υπέρ της ύπαρξης ευθύνης και όχι του αποκλεισμού αυτής.
Συμπεράσματα
42. Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές και τα ευρήματα του Δικαστηρίου προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο ο Ενάγοντας απόδειξε, στον απαιτούμενο βαθμό την υπόθεση του εναντίον της Εναγόμενης.
43. Ως προς το ζήτημα της αναδρομικής ή μη ισχύος της Πρόσθετης Πράξης, παρατηρώ ότι ούτε στην ίδια την Πρόσθετη Πράξη ούτε στη Δήλωση Αποδοχής αυτής αναγράφεται ρητά ότι η εξαίρεση που περιλαμβάνεται στην Πρόσθετη Πράξη εφαρμόζεται αναδρομικά από την ημερομηνία σύναψης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Εντούτοις, ερμηνεύοντας το ασφαλιστήριο συμβόλαιο ως ενιαίο σύνολο και αποδίδοντας στις χρησιμοποιηθείσες λέξεις τη συνήθη και φυσική τους έννοια, υπό το φως των πιο πάνω νομολογιακών αρχών, παρατηρώ ότι στην Πρόσθετη Πράξη αναγράφεται ότι αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου ενώ σύμφωνα με το άρθρο 2.31 του ασφαλιστηρίου συμβολαίου (βλ. Τεκμήριο 1 της «Δήλωσης Μάρτυρα» του Ενάγοντα και Τεκμήριο 1 της «Δήλωσης Μάρτυρα» της ΜΥ.1), ως ασφαλιστήριο ερμηνεύεται «το παρόν ασφαλιστήριο και οι οποιεσδήποτε οπισθογραφήσεις και/ή πρόσθετες πράξεις επί αυτού», διατύπωση, η οποία, κατά την κρίση μου, συμπεριλαμβάνει και πρόσθετες πράξεις που εκδίδονται μεταγενέστερα της σύναψης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου όπως η επίδικη Πρόσθετη Πράξη. Υπό το φως των πιο πάνω, καταλήγω ότι η ασφαλιστική σχέση των μερών διέπεται από το ασφαλιστήριο συμβόλαιο όπως αυτό τροποποιήθηκε με την Πρόσθετη Πράξη. Ως εκ τούτου, η απαίτηση του Ενάγοντα θα πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα της εξαίρεσης που διαλαμβάνει η Πρόσθετη Πράξη. Στην πιο πάνω κατάληξη καταφθάνω έχοντας περαιτέρω υπόψη ότι στην Πρόσθετη Πράξη αναγράφεται ότι το ασφαλιστήριο συμβόλαιο και τα επιπρόσθετα ωφελήματα δεν παρέχουν κάλυψη για οποιοδήποτε πρόβλημα, θεραπεία, νοσηλεία, χειρουργική επέμβαση ή επιπλοκή που σχετίζεται με ή προέρχεται, άμεσα ή έμμεσα, από το αριστερό γόνατο, περιλαμβανομένων των αρθρώσεων αυτού, ανεξαρτήτως εάν προκαλείται από ατύχημα ή όχι, χωρίς οποιοδήποτε χρονικό περιορισμό ως προς την εφαρμογή της και χωρίς να περιορίζεται ρητά σε μελλοντικές μόνο απαιτήσεις.
44. Απομένει, συνεπώς, να εξεταστεί κατά πόσο ο τραυματισμός του Ενάγοντα εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της πιο πάνω εξαίρεσης, που διαλαμβάνει η Πρόσθετη Πράξη.
45. Σύμφωνα με το εύρημα του Δικαστηρίου, ο επίδικος τραυματισμός του Ενάγοντα ουδεμία σχέση έχει με την προηγούμενη χειρουργική επέμβαση ανακατασκευής του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου στην οποία είχε υποβληθεί στο αριστερό του γόνατο το 2008, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα του πρόσφατου τραυματισμού που υπέστη στις 08.03.23 στον τετρακέφαλο μυό. Έχοντας υπόψη την εξαίρεση που διαλαμβάνεται στην Πρόσθετη Πράξη υπό το φως του πιο πάνω ευρήματος, παρατηρώ ότι δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία εκ μέρους της Εναγόμενης, η οποία φέρει το βάρος απόδειξης του σχετικού ισχυρισμού της ότι η απαίτηση του Ενάγοντα απορρίφθηκε επειδή ο επίδικος τραυματισμός του σχετίζεται με ή προέρχεται, άμεσα ή έμμεσα, από το αριστερό του γόνατο, περιλαμβανομένων των αρθρώσεων αυτού. Υπό τις περιστάσεις, καταλήγω ότι η Εναγόμενη δεν κατέδειξε ότι ο επίδικος τραυματισμός του Ενάγοντα σχετίζεται με ή προέρχεται, άμεσα ή έμμεσα, από το αριστερό του γόνατο, περιλαμβανομένων των αρθρώσεων αυτού και κατ’επέκταση δεν απέδειξε ότι η απαίτηση του Ενάγοντα εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης που περιλαμβάνεται στην Πρόσθετη Πράξη.
46. Ως εκ τούτου, η απόρριψη της απαίτησης του Ενάγοντα, εκ μέρους της Εναγόμενης, δεν ήταν δικαιολογημένη. Κατ’επέκταση, ο Ενάγοντας έχει αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό, ότι δυνάμει του ασφαλιστηρίου συμβολαίου του δικαιούται σε κάλυψη για τα έξοδα νοσηλείας, επέμβασης και αποθεραπείας του ύψους €3.898,60 από την Εναγόμενη.
Τόκος
47. Tέλος παραμένει προς εξέταση το θέμα του τόκου, για το οποίο γίνεται αναφορά στο Έντυπο Απαίτησης ημερ. 23.11.23. Προς τούτο, το άρθρο 33 του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960, Ν. 14/60 παρέχει στο Δικαστήριο εξουσία επιδίκασης τόκου επί του επιδικαζόμενου ποσού. Επί του θέματος του τόκου υπάρχει πλούσια νομολογία (βλ.Φοινικαρίδης κ.ά.v. Γεωργίου κ.α. (1991) 1 Α.Α.Δ. 475 και Θεοφάνους v. Κουρουκλά (2006) 1 Α.Α.Δ. 528).
48. Στην υπό εξέταση περίπτωση, δεν προσδιορίζεται από πότε αξιώνεται ο νόμιμος τόκος ούτε προβάλλεται αξίωση για επιδίκαση τόκου πριν από την καταχώριση της παρούσας απαίτησης. Ενόψει τούτου, κρίνω δίκαιο ότι ο Ενάγοντας δικαιούται νόμιμο τόκο επί του ποσού των €3.898,60 από την ημερομηνία καταχώρισης της παρούσας απαίτησης, ήτοι από 23.11.23, μέχρι εξοφλήσεως.
Κατάληξη
49. Για λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω, επιδικάζεται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης, το ποσό των €3.898,60, ως ειδικές αποζημιώσεις, πλέον νόμιμο τόκο επί του προαναφερόμενου ποσού από 23.11.23. μέχρι εξοφλήσεως.
Έξοδα
50. Όσο αφορά τα έξοδα ο γενικός κανόνας, με βάση τον Κ. 39.2 των Κ.Π.Δ. 2023, είναι ότι ο αποτυχών διάδικος διατάσσεται να καταβάλει τα έξοδα τού επιτυχόντα διαδίκου και ότι τέτοια διαταγή ή διαταγές θα εκδίδονται ή πρέπει να εκδίδονται σε σχέση με οποιαδήποτε αίτηση υποβάλλεται κατά την πορεία της δικαστικής διαδικασίας. Χρήσιμη καθοδήγηση αναφορικά με την επιδίκαση εξόδων με βάση τους Κ.Π.Δ. 2023 έγινε πρόσφατα από το Εφετείο στην Στέλλα Κτενά ν. CNP CYPRIALIFE LTD, Πολιτική Έφεση 386/19 ημερ. 18.03.25. Στην υπό κρίση αγωγή, δεν θεωρώ ότι συντρέχει λόγος απόκλισης από τον γενικό κανόνα. Συνεπώς τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης.
51. Αποτελεί επιπλέον γενικός κανόνας ότι το Δικαστήριο προβαίνει σε συνοπτικό υπολογισμό των εξόδων κατά την ολοκλήρωση οποιασδήποτε ακρόασης η οποία διήρκησε συνολικά όχι πέραν των 6 ωρών και σε τέτοια περίπτωση η διαταγή θα καλύπτει τα έξοδα της αίτησης ή του θέματος με τα οποία σχετιζόταν η ακρόαση (βλ. Κ. 39.7 των Κ.Π.Δ. 2023). Προς τούτο αποτελεί καθήκον των διαδίκων και των δικηγόρων τους να βοηθούν το Δικαστήριο στην πραγματοποίηση συνοπτικού υπολογισμού εξόδων σε κάθε υπόθεση στην οποία εφαρμόζεται ο Κ.39.7 υποβάλλοντας προς τούτο κατάλογο εξόδων των αξιούμενων ποσών δύο μέρες πριν την τελική ακρόαση (βλ. Κ. 39.9 (1) των Κ.Π.Δ. 2023).
52. Στην παρούσα περίπτωση υποβλήθηκε κατάλογος εξόδων από τον Ενάγοντα ημερ. 08.05.26, το οποίο το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του για σκοπούς συνοπτικού υπολογισμού των εξόδων του. Συνεπώς, κατόπιν συνοπτικού υπολογισμού του Δικαστηρίου και λαμβάνοντας υπόψη τα όσα διαλαμβάνει το Παράρτημα Β των Κ.Π.Δ. 2023, σε Κλίμακα €2.000 - €10.000, καθώς και τον Κατάλογο Εξόδων του Ενάγοντα, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης έξοδα ύψους €3.834 πλέον Φ.Π.Α. πλέον πραγματικά έξοδα ύψους €186,21, συμπεριλαμβανομένου των εξόδων επίδοσης.
(Υπ.)……………………...
Α. Παρπαρίνου, Ε.Δ
Πιστόν Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
Subject: Civil/Other Actions /Final
(Αναφορά: Πολιτική – ασφαλιστήριο συμβόλαιο).
[1] Βλ. σχετικά Κ.34.5 (1) των Κ.Π.Δ. 2023.
[2] Βλ. σχετικά Κ.15.6 (1) των Κ.Π.Δ. 2023.
[3] Καθώς δόθηκαν οδηγίες εκδίκασης της απαίτησης εξ’αρχής (de novo), ως το πρακτικό ημερ. 19.02.26.
[4] Βλ. σχετικά πρακτικό ημερ. 24.05.24, όπου η θεραπεία (Β) του Έντυπου Απαίτησης ημερ. 23.11.23 του Ενάγοντα αποσύρθηκε.
[5] Όπου αναγράφεται ότι «The above injury is in no way related to the cruciate ligament reconstruction operation that Μr Ignatov underwent 17 years ago. He was living for the past 17 years of his life with no restriction or disability from that operation. This was a clear injury mechanism that led to injury of his tendon»
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο