ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. Παρπαρίνου, Ε.Δ.
Αρ. Αγωγής: 395/21
Μεταξύ:
ΑΝΤΩΝΑΚΗΣ Κ. ΙΩΑΝΝΟΥ
Ενάγοντας
και
ΔΗΜΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ προσωπικά και υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα Κυριάκου Κυριάκου
Εναγόμενος
-------------------
Ημερομηνία: 19.08.26
ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:
Για Ενάγοντα: κ. Στ. Κ. Στυλιανού για Στέλιος Κ. Στυλιανού & Σία Δ.Ε.Π.Ε.
Για Εναγόμενο: κ. Χρ. Σ. Χριστοφόρου για Χρίστος Σ. Χριστοφόρου Δ.Ε.Π.Ε.
AΠΟΦΑΣΗ
1. Με την παρούσα αγωγή, σύμφωνα με το τροποποιημένο Ειδικώς Οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα ημερ. 31.03.21, ο Ενάγοντας αξιώνει εναντίον του Εναγόμενου προσωπικά και υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα από κοινού και/ή ξεχωριστά τα ποσά των (1) €38.095, ως υπόλοιπο οφειλόμενο από εκτελεσθείσες ηλεκτρολογικές και/ή άλλως πως εργασίες στην υπό ανέγερση και/ή κατασκευή πολυκατοικία στα Κάτω Πολεμίδια, στη Λεμεσό, (2) €3.000, ως αποζημιώσεις για την απώλεια της αμοιβής και/ή του κέρδους που θα είχε ο Ενάγοντας από την εκτέλεση και/ή αποπεράτωση των συμφωνηθεισών ηλεκτρολογικών εργασιών που δεν εκτελέστηκαν, λόγω παράνομου τερματισμού της συμφωνίας και/ή υπαίτιας υπαναχώρησης του Εναγομένου και του αποβιώσαντος, (3) €4.764, ως οφειλόμενο ποσό από εκτελεσθείσες εργασίες τοποθέτησης και/ή εγκατάστασης και/ή διασωληνώσεις για την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης στην προαναφερόμενη πολυκατοικία, (4) €4.650, ως οφειλόμενο ποσό από τοποθετήσεις και/ή εγκαταστάσεις διασωληνώσεων για την κεντρική θέρμανση σε τρεις (3) κατοικίες στην περιοχή Ανθούπολη στον Ύψωνα, στην επαρχία Λεμεσού καθώς και για το κτίσιμο και επένδυση δύο τζακιών σε μια από τις πιο πάνω κατοικίες και (5) €500, ως αποζημιώσεις για τη ζημιά και/ή απώλεια που υπέστη ο Ενάγοντας από την καταβολή του εν λόγω ποσού στον ειδικό και/ή εμπειρογνώμονα για την επιμέτρηση των ηλεκτρολογικών εργασιών που υπολείπονταν να εκτελεστούν (εφ’εξής «τα αξιούμενα ποσά»).
Δικόγραφα
2. Στην Έκθεση Απαίτησης, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν εγγεγραμμένος ηλεκτρολόγος ενώ ο Εναγόμενος είναι διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα «Κυριάκου Κυριάκου» (εφ’εξής «ο αποβιώσας») δυνάμει εγγράφων διαχείρισης και/ή διατάγματος του Ε.Δ. Λεμεσού ημερ. 16.03.15 στην αίτηση με υπ’αρ. 23/15.
3. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ο Εναγόμενος και ο αποβιώσαντας ήταν γνωστοί και/ή εμπορεύονταν και με την επωνυμία και/ή το όνομα «Pasadena Developers». Περαιτέρω, κατά το έτος 2010, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι, ενώ ο Εναγόμενος και ο αποβιώσας προέβαιναν στην ανέγερση και/ή κατασκευή πολυκατοικίας στα Κάτω Πολεμίδια, Λεμεσού (εφ’εξής «η πολυκατοικία»), κατόπιν παρακλήσεων και/ή οδηγιών του Εναγόμενου και του αποβιώσαντα και/ή κατόπιν εγγράφου προσφοράς του Ενάγοντα ημερ 04.05.10 η οποία έγινε αποδεκτή από τον Εναγόμενο και τον αποβιώσαντα και/ή δυνάμει συμφωνίας που έγινε κατά τον Μάιο του 2010 μεταξύ των μερών, ο Ενάγοντας ανέλαβε να εκτελέσει ηλεκτρολογικές και/ή ηλεκτρικές εργασίες και/ή εγκαταστάσεις στην πολυκατοικία έναντι συμφωνηθέντος τιμήματος των €57.146 (εφ’εξής «το συμφωνηθέν τίμημα»). Προς τούτο, ο Ενάγοντας, κατά τον Μάιο του 2010, άρχισε την εκτέλεση των συμφωνηθεισών εργασιών και συνέχισε αυτές μέχρι τον Ιούλιο του 2011, όταν ο Εναγόμενος και αποβιώσας διέκοψαν τις εργασίες ανέγερσης της πολυκατοικίας και ζήτησαν από τον Ενάγοντα να σταματήσει προσωρινά την εκτέλεση των εργασιών του μέχρι να τον ειδοποιήσουν. Ακολούθως ο Ενάγοντας από τον Ιούλιο του 2011 μέχρι το 2019, ανέμενε τις οδηγίες του Εναγόμενου και/ή του αποβιώσαντα για να ξαναρχίσει και να αποπερατώσει τις συμφωνηθείσες εργασίες του.
4. Περαιτέρω, θέση του Ενάγοντα είναι ότι ο Εναγόμενος και ο αποβιώσας κατέβαλαν σε αυτόν, έναντι του συμφωνηθέντος τιμήματος, από τον Ιούνιο του 2010 μέχρι τον Ιούλιο του 2011, το συνολικό ποσό των €8.000. Συνεπώς, αφαιρουμένων από το συμφωνηθέν τίμημα του προαναφερόμενου ποσού των €8.000 καθώς και του ποσού των €11.051, στο οποίο ανερχόταν η αξία των ηλεκτρολογικών εργασιών που υπολείπονταν να εκτελεστούν από τον Ενάγοντα, παραμένει οφειλόμενο υπόλοιπο ύψους €38.095. Ο Ενάγοντας ισχυρίζεται, επιπλέον, ότι οι ηλεκτρολογικές εργασίες που δεν εκτελέστηκαν καταγράφηκαν και/ή υπολογίστηκαν από ειδικό και/ή εμπειρογνώμονα, στον οποίο ο Ενάγοντας ανέθεσε τη σχετική επιμέτρηση και κατέβαλε για αυτήν το ποσό των €500, με αποτέλεσμα να υποστεί ισόποση απώλεια και/ή ζημια. Επιπρόσθετα, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι για την εκτέλεση των υπολειπόμενων εργασιών θα υφίστατο κόστος και/ή έξοδα και/ή δαπάνες για υλικά δια το συνολικό ποσό των €8.051 και το υπόλοιπο ποσό των €3.000 θα αποτελούσε την αμοιβή και/ή το κέρδος του.
5. Ο Ενάγοντας επίσης ισχυρίζεται ότι, κατόπιν οδηγιών του Εναγόμενου και του αποβιώσαντα και/ή συμφωνίας των μερών, ανέλαβε να προβεί και προέβη στην τοποθέτηση και/ή εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης στην πολυκατοικία αντί του συμφωνηθέντος τιμήματος των €4.764, το οποίο δεν του έχει καταβληθεί μέχρι σήμερα. Περαιτέρω, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι, κατόπιν παρακλήσεων και/ή οδηγιών του Εναγόμενου και του αποβιώσαντα και/ή κατόπιν προσφοράς του Ενάγοντα η οποία έγινε αποδεκτή από τον Εναγόμενο και τον αποβιώσαντα και/ή συμφωνίας των μερών, η οποία έγινε περί τον Ιούνιο του 2006, επιπρόσθετα των ηλεκτρολογικών εργασιών που εκτέλεσε ο Ενάγοντας σε έξι (6) κατοικίες στην περιοχή Ανθούπολη, στον Ύψωνα, Λεμεσού (εφ’εξής «οι κατοικίες»), τοποθέτησε και/ή εκτέλεσε και/ή εγκατέστησε στις κατοικίες τις διασωληνώσεις για την κεντρική θέρμανση εκάστης κατοικίας και περαιτέρω προέβη σε μια από τις κατοικίες στο κτίσιμο και/ή κατασκευή και επένδυση με πέτρα δύο (2) τζακιών, αντί του συμφωνηθέντος συνολικού τιμήματος των Λ.Κ.5.443 δηλαδή €9.300. Προς τούτο, ο αποβιώσας κατέβαλε στον Ενάγοντα το ήμισυ του προαναφερόμενου ποσού των €9.300, ήτοι το ποσό των €4.650, το οποίο αντιστοιχούσε στην αμοιβή του για τις εργασίες που εκτέλεσε στις 3 από τις 6 κατοικίες. Ωστόσο, ο Εναγόμενος παραλείπει μέχρι και σήμερα να καταβάλει στον Ενάγοντα το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό των €4.650, το οποίο αφορά τις εργασίες στις άλλες 3 κατοικίες.
6. Στη συνέχεια, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι περί τα μέσα του Νοεμβρίου του 2019 αποτάθηκε στον Εναγόμενο για να πληροφορηθεί κατά πόσο θα ξανάρχιζαν οι εργασίες στην πολυκατοικία και ο Εναγόμενος του ανέφερε ότι δεν θα συνεχίσει την εκτέλεση των συμφωνηθεισών εργασιών και τερμάτισε την συμφωνία τους. Θέση του Ενάγοντα είναι ότι ο προαναφερόμενος τερματισμός και/ή υπαναχώρηση έγινε από τον Εναγόμενο και τον αποβιώσαντα υπαίτια, αβάσιμα και αδικαιολόγητα και κατά παράβαση της μεταξύ τους συμφωνίας. Ως αποτέλεσμα, του πιο πάνω υπαίτιου και/ή παράνομου και/ή αδικαιολόγητου τερματισμού της μεταξύ τους συμφωνίας, εκ μέρους του Εναγόμενου και του αποβιώσαντα, ο Ενάγοντας υπέστη απώλεια και/ή ζημιά ύψους €3.000, ποσό το οποίο, κατά τη θέση του, θα αποκόμιζε ως κέρδος από την εκτέλεση των συμφωνηθεισών ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία που δεν εκτελεστήκαν.
7. Ακολούθως, ο Ενάγοντας κάλεσε επανειλημμένα τον Εναγόμενο να εξοφλήσει τα πιο πάνω οφειλόμενα ποσά, πλην όμως ο Εναγόμενος παρέλειψε να πράξει τούτο. Αναφορά γίνεται επίσης στην αλληλογραφία μεταξύ των δικηγόρων των μερών και στο περιεχόμενο της. Παρά τις πιο πάνω οχλήσεις, θέση του Ενάγοντα είναι ότι ο Εναγόμενος αρνείται μέχρι σήμερα να συμμορφωθεί και να εξοφλήσει τα οφειλόμενα ποσά.
8. Στην Υπεράσπιση του ο Εναγόμενος παραδέχεται ότι ο Ενάγοντας, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν εγγεγραμμένος ηλεκτρολόγος ενώ ο Εναγόμενος είναι διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα δυνάμει εγγράφων διαχείρισης και/ή διατάγματος του Ε.Δ. Λεμεσού ημερ. 16.03.15 στην αίτηση με υπ’αρ. 23/15. Περαιτέρω, απορρίπτει ότι ο ίδιος ή ο αποβιώσας εμπορευόταν με την επωνυμία και/ή όνομα «Pasadena Developers Ltd» (εφ’εξής «η Εταιρεία»), η οποία είναι εγγεγραμμένη εταιρεία στον Έφορο Εταιρειών με αριθμό εγγραφής [ ] και ο Εναγόμενος, είτε υπό την προσωπική του ιδιότητα είτε ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα, καμιά υποχρέωση έχουν έναντι του Ενάγοντα δια συναλλαγές της Εταιρείας.
9. O Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι η πολυκατοικία άνηκε στην Εταιρεία, η οποία, κατά ή περί την 17.05.10, υπέγραψε συμφωνία με την εργοληπτική εταιρεία «ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΛΤΔ» (εφ’εξής «η εργοληπτική εταιρεία») για ανέγερση της πολυκατοικίας και ότι στην προσφορά του εργολάβου συμπεριλαμβάνετο και ο υπεργολάβος των ηλεκτρολογικών εργασιών. Επιπρόσθετα, ισχυρίζεται ότι καμιά συμφωνία υπέγραψε ή προσφορά του Ενάγοντα αποδέχθηκαν δια εκτέλεση οποιονδήποτε εργασιών και/ή δια οποιονδήποτε ποσό, πλην όμως ο Ενάγοντας εργαζόταν ως υπεργολάβος της εργοληπτική εταιρείας.
10. Θέση του Εναγόμενου είναι ότι, επειδή η εργοληπτική εταιρεία όφειλε χρήματα στον Ενάγοντα, το 2015 επήλθε συμφωνία μεταξύ του Ενάγοντα και του Εναγόμενου, σύμφωνα με την οποία θα καταβαλλόταν στον Ενάγοντα, για όλες ανεξαιρέτως τις εργασίες που εκτέλεσε, το συνολικό ποσό των €20.000, ανεξαρτήτως οποιονδήποτε άλλων ποσών του είχαν καταβληθεί προηγουμένως από την εργοληπτική εταιρεία ή τον αποβιώσαντα, τα οποία απέκοπτε από τα διατακτικά της εργοληπτικής εταιρείας. Προς τούτο, ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι η καταβολή του ποσού των €20.000, καταγράφεται σε σχετικό έντυπο, στο οποίο ο Ενάγοντας υπέγραφε με κάθε καταβολή χρημάτων, αναγνωρίζοντας τη λήψη των διαφόρων ποσών. Επίσης ισχυρίζεται ότι ο Ενάγοντας, σε ορισμένες περιπτώσεις, εξέδιδε σχετικές αποδείξεις για τα ποσά που λάμβανε καθώς και ότι η τελευταία καταβολή πραγματοποιήθηκε στις 03.09.16, οπότε τέθηκε στο έντυπο συγκεκριμένη ενυπόγραφη και χειρόγραφη δήλωση του Ενάγοντα.
11. Ο Εναγόμενος αποδέχεται την ανταλλαγή αλληλογραφίας μεταξύ των δικηγόρων των μερών πλην του ότι απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί οφειλής στον Ενάγοντα οποιουδήποτε ποσού. Προβαίνει σε περαιτέρω αναφορά σε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 25.06.20 που απεστάλη από τον δικηγόρο του στον δικηγόρο του Ενάγοντα, χωρίς ανταπόκριση. Τέλος αξιώνει την απόρριψη της υπό κρίση αγωγής με έξοδα εναντίον του Ενάγοντα.
12. Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση, ο Ενάγοντας απορρίπτει τους ισχυρισμούς του Εναγόμενου και επαναλαμβάνει τους ισχυρισμούς του, ως αναγράφονται στην Έκθεση Απαίτησης του. Περαιτέρω, προβάλλει τη θέση ότι ο Εναγόμενος και ο αποβιώσας ουδέποτε ανέφεραν ή δηλώσαν στον Ενάγοντα την κατ’ισχυρισμό Εταιρεία. Αντιθέτως, εμπορευόταν και/ή δήλωναν και/ή συναλλάσσονταν με την επωνυμία και/η το όνομα «Pasadena Developers». Ως εκ τούτου, με βάση τις δηλώσεις του Εναγόμενου και του αποβιώσαντα, ο Ενάγοντας, μαζί με τα ονόματα του Εναγόμενου και του αποβιώσαντα ανέγραφε την προαναφερόμενη επωνυμία στις γραπτές προσφορές του προς αυτούς, καθώς και στις αποδείξεις είσπραξης χρημάτων που λάμβανε από αυτούς για τις ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτέλεσε στην πολυκατοικία.
13. Ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι ο Εναγόμενος και ο αποβιώσας προσωπικά ανέθεσαν στον ίδιο και αυτός αποδέχθηκε και ανέλαβε τις εκτελέσεις των ηλεκτρολογικών εργασιών τόσο στην πολυκατοικία όσο και στις έξι (6) κατοικίες. Προς τούτο, θέση του είναι ότι ο Εναγόμενος και ο αποβιώσας σύναψαν συμφωνίες με τον Ενάγοντα προσωπικά και όχι υπό οποιανδήποτε άλλη ιδιότητα ενώ ο Ενάγοντας δεν σύναψε καμιά συμφωνία με την Εταιρεία. Επιπρόσθετα, ο Ενάγοντας δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ποιος είναι ο ιδιοκτήτης της πολυκατοικίας, ούτε εάν η Εταιρεία υπέγραψε την κατ’ισχυρισμό συμφωνία με την εργοληπτική εταιρεία για την ανέγερση της πολυκατοικίας. Επίσης, δηλώνει ότι δεν γνωρίζει εάν ο εργολάβος υπέβαλε προσφορά σχετικά με τις ηλεκτρολογικές εργασίες στην πολυκατοικία και κατά πόσο η εν λόγω προσφορά περιλάμβανε και τον υπεργολάβο των προαναφερόμενων ηλεκτρολογικών εργασιών.
14. Θέση του Ενάγοντα είναι ότι ουδεμία συμφωνία σύναψε με την εργοληπτική εταιρεία ή ότι η τελευταία ανέθεσε σε αυτόν την εκτέλεση, για λογαριασμό της, οποιωνδήποτε ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι δεν είχε οποιαδήποτε συναλλαγή με την εργοληπτική εταιρεία και/ή ότι ουδεμία πληρωμή έλαβε για τις εργασίες που εκτέλεσε στην πολυκατοικία ούτε εξέδωσε στην εργοληπτική εταιρεία οποιαδήποτε απόδειξη είσπραξης οποιουδήποτε ποσού αμοιβής του, καθώς και ότι η εργοληπτική εταιρεία δεν όφειλε σε αυτόν ούτε του κατάβαλε οποιοδήποτε ποσό χρημάτων.
15. Ο Ενάγοντας παραδέχεται επίσης ότι του καταβλήθηκε το ποσό των €20.000 και/ή ότι προς τούτο υπέγραψε σχετικό έγγραφο καθώς και την χειρόγραφη του δήλωση, πλην όμως ισχυρίζεται ότι το ποσό αυτό αφορούσε τις ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτέλεσε στις έξι (6) κατοικίες και όχι τις ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτέλεσε στην πολυκατοικία. Ως εκ τούτου, οι ηλεκτρολογικές εργασίες που ο Ενάγοντας εκτέλεσε στην πολυκατοικία, για λογαριασμό και/ή προς όφελος του Εναγόμενου και του αποβιώσαντα, εξακολουθούν να του οφείλονται.
Η ακροαματική διαδικασία
16. Κατά την ακροαματική διαδικασία, προς απόδειξη της αγωγής του Ενάγοντα κατέθεσε ο ίδιος (ΜΕ.1) και ο «Α.Γ» (ΜΕ.2) ενώ για τον Εναγόμενο κατάθεσε ο ίδιος (ΜΥ.1) και ο «Π.Χ» (ΜΥ.2).
Η Μαρτυρία
17. Παρόλο που η μαρτυρία είναι καταχωρημένη εντός του φακέλου της παρούσας υπόθεσης, παραθέτω μια σύνοψη αυτής για εκάστη πλευρά.
18. Ο Ενάγοντας, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, κατέθεσε Γραπτή Δήλωση (Έγγραφο Α), όπου αναφέρει ότι, κατά το έτος 2010, ήταν εγγεγραμμένος ηλεκτρολόγος ενώ ο Εναγόμενος είναι διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα δυνάμει εγγράφων διαχείρισης και διατάγματος του Ε.Δ. Λεμεσού ημερ. 16.03.15 στην αίτηση με υπ’αρ. 23/15.
19. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ο Εναγόμενος και ο αποβιώσαντας (εφ’εξής «οι Εναγόμενοι») ήταν γνωστοί και/ή εμπορεύονταν και με την επωνυμία ή το όνομα «Pasadena Developers». Περαιτέρω, κατά το έτος 2010, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι οι Εναγόμενοι προέβαιναν στην ανέγερση και κατασκευή της πολυκατοικίας. Προς τούτο, κατά τον Απρίλιο του 2010, οι Εναγόμενοι ζήτησαν από τον Ενάγοντα να τους δώσει γραπτή προσφορά για την εκτέλεση διαφόρων ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία. Ακολούθως, ο Ενάγοντας ετοίμασε προσφορά ημερ. 04.05.10, την οποία παρέδωσε στους Εναγόμενους και την οποία αυτοί αποδέχθηκαν. Κατόπιν της αποδοχής της προαναφερθείσας προσφοράς, καταρτίστηκε συμφωνία μεταξύ των μερών, δυνάμει της οποίας ο Ενάγοντας ανέλαβε να εκτελέσει τις ηλεκτρολογικές και ηλεκτρικές εργασίες και εγκαταστάσεις στην πολυκατοικία για το ποσό των €57.156. Αντίγραφο της προσφοράς του Ενάγοντα ημερ. 04.05.10 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1 και αντίγραφο της προσφοράς του Ενάγοντα ημερ. 14.05.10 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2.
20. Στη συνέχεια, ο Ενάγοντας, κατά τον Μάιο του 2010, άρχισε την εκτέλεση των συμφωνηθεισών εργασιών και συνέχισε αυτές μέχρι τον Ιούλιο του 2011, όταν οι Εναγόμενοι διέκοψαν τις εργασίες ανέγερσης και κατασκευής της πολυκατοικίας και ζήτησαν από τον Ενάγοντα να σταματήσει προσωρινά την εκτέλεση των εργασιών του μέχρι να τον ειδοποιήσουν. Ο Ενάγοντας από τον Ιούλιο του 2011 μέχρι το 2019, ανέμενε τις οδηγίες του Εναγόμενου και/ή του αποβιώσαντα για να ξαναρχίσει και να αποπερατώσει τις συμφωνηθείσες εργασίες του.
21. Περαιτέρω, θέση του Ενάγοντα είναι ότι οι Εναγόμενοι κατέβαλαν σε αυτόν, έναντι της αξίας των εργασιών ύψους €46.095 που εκτέλεσε και τους παρέδωσε, από τον Ιούνιο του 2010 μέχρι τον Ιούλιο του 2011, το συνολικό ποσό των €8.000 και παρέμεινε οφειλόμενο υπόλοιπο ύψους €38.095. Προς τούτο δέσμη αντίγραφων αποδείξεων ημερ. 04.06.10, 08.08.10, 01.10.10, 26.11.10, 21.01.11, 18.03.11, 27.05.11 και 29.07.11 κατατεθήκαν ως Τεκμήριο 3. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα το ποσό των ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία που παρέμειναν να εκτελεστούν από τον ίδιο ανερχόταν στο ποσό των €11.051 και για την εκτέλεση των οποίων θα υφίστατο κόστος, έξοδα και δαπάνες για υλικά δια το συνολικό ποσό των €8.051 και το υπόλοιπο ποσό των €3.000 θα αποτελούσε την αμοιβή και/ή το κέρδος του. Περαιτέρω οι ηλεκτρολογικές εργασίες που δεν εκτελέστηκαν καταγράφηκαν από τον εμπειρογνώμονα και ειδικό «Α.Γ» (ΜΕ.2), στον οποίο ο Ενάγοντας ανέθεσε τη σχετική επιμέτρηση και κατέβαλε για αυτήν το ποσό των €500, με αποτέλεσμα να έχει υποστεί απώλεια και ζημια. Προς τούτο έγγραφο «Αποπεράτωση Ηλεκτρολογικών Εργασιών Πολυκατοικίας στην Ανθούπολη» ημερ. 18.11.19 του ΜΕ.2 (εφ’εξής «η έκθεση επιμέτρησης») κατατέθηκε ως Τεκμήριο 4.
22. Ο Ενάγοντας ισχυρίζεται επίσης ότι κατόπιν οδηγιών των Εναγόμενων τις οποίες αποδέχθηκε ή συμφωνίας των μερών, αυτός ανέλαβε να προβεί και προέβη στην τοποθέτηση και εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης στην πολυκατοικία αντί του συμφωνηθέντος τιμήματος των €4.764, το οποίο δεν του έχει καταβληθεί μέχρι σήμερα. Περαιτέρω, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι, κατόπιν παρακλήσεων και οδηγιών των Εναγόμενων και κατόπιν προσφοράς του Ενάγοντα, η οποία έγινε αποδεκτή από τους Εναγόμενους και συμφωνίας των μερών, η οποία έγινε περί τον Ιούνιο του 2006, επιπρόσθετα των ηλεκτρολογικών εργασιών που εκτέλεσε στις κατοικίες, τοποθέτησε, εκτέλεσε και εγκατέστησε στις κατοικίες τις διασωληνώσεις για την κεντρική θέρμανση εκάστης κατοικίας και περαιτέρω προέβη σε μια από τις κατοικίες στο κτίσιμο, κατασκευή και επένδυση με πέτρα δύο (2) τζακιών, αντί του συμφωνηθέντος συνολικού τιμήματος των Λ.Κ.5.443 δηλαδή €9.300. Αντίγραφο της προσφοράς του Ενάγοντα ημερ. 17.06.06 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 5. Προς τούτο, ο αποβιώσας κατέβαλε στον Ενάγοντα έναντι του προαναφερόμενου ποσού των €9.300, το ποσό των €4.500, το οποίο αντιστοιχούσε στην αμοιβή του για τις εργασίες που εκτέλεσε στις τρείς (3) από τις έξι (6) κατοικίες. Ωστόσο, ο Εναγόμενος παραλείπει μέχρι και σήμερα να καταβάλει στον Ενάγοντα το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό των €4.650, το οποίο αφορά τις εργασίες στις άλλες 3 κατοικίες. Αντίγραφα των αποδείξεων πληρωμής από τον αποβιώσαντα ημερ. 26.03.10 και 23.04.10 κατατεθήκαν ως Τεκμήρια 6 (α) και (β) αντίστοιχα. Επιπρόσθετα, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι για τις ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτέλεσε στις κατοικίες του Εναγόμενου του καταβλήθηκε από τον τελευταίο το ποσό των €20.000, το οποίο καταβαλλόταν από τον Εναγόμενο με μηνιαίες δόσεις των €2.000 από τον Δεκέμβριο του 2015 μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2016. Προς τούτο, δέσμη αντίγραφων αποδείξεων ημερ. 08.12.15, 14.01.16, 26.02.16, 07.04.16, 20.05.16, 02.06.16, 19.07.16, 28.08.16, 03.09.16 και 19.09.16 κατατεθήκαν ως Τεκμήριο 7.
23. Στη συνέχεια, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι, περί τα μέσα του Νοεμβρίου του 2019, αποτάθηκε στον Εναγόμενο για να πληροφορηθεί κατά πόσο θα ξανάρχιζαν τις εργασίες στην πολυκατοικία και ο Εναγόμενος του ανέφερε ότι δεν θα συνεχίσει την εκτέλεση των συμφωνηθεισών εργασιών και τερμάτισε τη συμφωνία τους, κατά παράβαση της. Ως αποτέλεσμα, του πιο πάνω παράνομου, αβάσιμου και αδικαιολόγητου τερματισμού της μεταξύ τους συμφωνίας, εκ μέρους των Εναγομένων, ο Ενάγοντας υπέστη απώλεια και ζημιά ύψους €3.000, ποσό το οποίο, κατά τη θέση του, θα αποκόμιζε ως κέρδος από την εκτέλεση των συμφωνηθεισών ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία που δεν εκτελεστήκαν.
24. Ακολούθως, ο Ενάγοντας κάλεσε επανειλημμένα τον Εναγόμενο να εξοφλήσει τα πιο πάνω οφειλόμενα ποσά, πλην όμως ο Εναγόμενος παρέλειψε να πράξει τούτο. Ο Ενάγοντας προέβη σε αναφορά στην αλληλογραφία μεταξύ των δικηγόρων των μερών και στο περιεχόμενο της. Προς τούτο, αντίγραφο της επιστολής ημερ. 25.11.19 του δικηγόρου του Ενάγοντα προς τον Εναγόμενο κατατέθηκε ως Τεκμήριο 8, αντίγραφο της επιστολής ημερ. 30.12.19 του δικηγόρου του Εναγόμενου προς τον δικηγόρο του Ενάγοντα κατετέθηκε ως Τεκμήριο 9 και η επιστολή ημερ. 26.02.20 του δικηγόρου του Ενάγοντα προς τον δικηγόρο του Εναγόμενου κατατέθηκε ως Τεκμήριο 10. Τέλος, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι ο Εναγόμενος αρνείται μέχρι σήμερα να συμμορφωθεί και να εξοφλήσει τα οφειλόμενα ποσά.
25. Κατά την αντεξέταση του, ο Ενάγοντας διευκρίνισε ποια είναι η συγγένεια του με τους Εναγόμενους και γιατί διόρισε γραφολόγο για την υπόθεση. Προς τούτο πίνακας πληρωμών από τον Εναγόμενο προς τον Ενάγοντα κατατέθηκε ως Τεκμήριο 11. Ο Ενάγοντας διευκρίνισε ότι ο πίνακας αφορά ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτέλεσε μόνο για τον Εναγόμενο στις τρεις κατοικίες, καθώς ο αποβιώσας είχε εξοφλήσει. Περαιτέρω, ο Ενάγοντας αναγνώρισε την υπογραφή του στον πίνακα και ανέφερε τι δεν ήταν καταγραμμένο σε αυτόν κατά τον χρόνο που υπέγραφε, ενώ συμπλήρωσε ότι αυτά που καταγράφτηκαν μεταγενέστερα αφορούσαν τα «extra» και καταγραφήκαν ώστε να μην έχει οποιαδήποτε απαίτηση. Προς τούτο διευκρίνισε ότι παρέδωσε εξοφλητική απόδειξη για τα ηλεκτρολογικά μόνο και παρέμειναν απλήρωτα τα άλλα «extra» δηλαδή ένα τζάκι, θέρμανση και διασωληνώσεις. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε επίσης πως η απόδειξη πληρωμής ημερ. 23.04.10 (βλ. Τεκμήριο 6(β)) αφορά την προσφορά ημερ. 17.06.06 (βλ. Τεκμήριο 5) ενώ, όσον αφορά τις τρείς κατοικίες, διευκρίνισε ότι το μόνο ποσό που παραμένει οφειλόμενο από τον Εναγόμενο είναι το ποσό των €4.650.
26. Όσον αφορά την πολυκατοικία, διευκρίνισε ότι δεν είχε στην κατοχή του απόδειξη πληρωμής του ποσού των €500 και τιμολόγιο ή απόδειξη ότι τα υλικά θα στοίχιζαν €8.051. Περαιτέρω, διευκρίνισε πως έγινε η προφορική αποδοχή, από τους Εναγόμενους, των προσφορών του (βλ. σχετικά Τεκμήρια 1, 2 και 5). Επίσης, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι οι οδηγίες που έπαιρνε από του Εναγόμενους ήταν προφορικές και ότι ο ίδιος δεν είχε σχέση με τον αρχιτέκτονα και τον εργολάβο της πολυκατοικίας. Τέλος διευκρίνισε ποια ποσά οφείλονται από τους Εναγόμενους και ποιο μόνο από τον Εναγόμενο. Ο Ενάγοντας επιπλέον αναφέρθηκε στο περιεχόμενο της προσφοράς ημερ. 14.05.10 (βλ. Τεκμήριο 2) και της έκθεσης επιμέτρησης (βλ. Τεκμήριο 4). Τέλος, σε υποβολή ότι η πολυκατοικία δεν ανήκει στους Εναγόμενους αλλά στην Εταιρεία, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι του είπαν να γράψει στις αποδείξεις τα ονόματα των Εναγόμενων και την «Pasadena».
27. Επόμενος μάρτυρας ήταν ο ΜΕ.2, ο οποίος από το 2021 είναι εκπαιδευτικός στην Τεχνική Σχολή Λεμεσού, ενώ πριν το 2021 εργαζόταν στον ιδιωτικό τομέα στην εταιρεία «Α and C Electrical Services». Περαιτέρω ο ΜΕ.2 αναφέρθηκε στα προσόντα του και ανέφερε ότι, από το 1990, εκτελούσε προσωπικά εργασίες ηλεκτρολόγου. Ακολούθως, ο ΜΕ.2 αναγνώρισε την έκθεση επιμέτρησης (βλ. Τεκμήριο 4), το οποίο ετοίμασε ο ίδιος και εξήγησε ότι αποτελεί ανάλυση των εργασιών που υπολείπονταν να γίνουν σε οικοδομή κοντά στον Ύψωνα. Ο ΜΕ.2 συμπλήρωσε επίσης πως ετοίμασε το εν λόγω έγγραφο, που αφορά επιμέτρηση των ηλεκτρολογικών εργασιών που υπολείπονταν για να αποπερατώσει ο Ενάγοντας το έργο, καθώς και εξήγησε το περιεχόμενο του.
28. Κατά την αντεξέταση του, ο ΜΕ.2 αναφέρθηκε στα ακαδημαϊκά του προσόντα. Περαιτέρω, ανέφερε ότι, όταν επισκέφθηκε την πολυκατοικία, διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε συρμάτωση, πίνακες διανομής και αυτόματα παρά μόνο σωληνώσεις. Ο ΜΕ.2 διευκρίνισε, επίσης, ότι δεν γνώριζε για τα σχέδια που εκπονούνται από τον μελετητή και για την προσφορά του Ενάγοντα, παρά μόνο ότι του ζητήθηκε, βάσει όσων είδε επιτόπου, να προβεί σε επιμέτρηση πόσα χρήματα χρειάζονταν για την αποπεράτωση των εργασιών. Βεβαίως ακολούθως, ανέφερε ότι, κατά την επίσκεψη του, είχε κάποια πρόχειρα σχέδια, τα οποία δεν γνωρίζει τι απέγιναν. Περαιτέρω, αναφέρθηκε στο περιεχόμενο της έκθεσης επιμέτρησης (βλ. Τεκμήριο 4), σε συνάρτηση με την προσφορά του Ενάγοντα ημερ. 04.05.10 (βλ. Τεκμήριο 1), την οποία είδε για πρώτη φορά, και προσδιόρισε ποιες εργασίες, κατά τον ίδιο, υπολείπετο να αποπερατωθούν. Σε υποβολή ότι η έκθεση του ήταν λανθασμένη, καθώς έπρεπε να καταγράψει όλα τα δωμάτια της πολυκατοικίας και τι υπολείπετο σε κάθε δωμάτιο, ο ΜΕ.2 ανέφερε ότι αυτή ήταν η πρακτική του. Περαιτέρω, ανέφερε ότι του ζητήθηκε να διενεργήσει την επιμέτρηση προκειμένου να τα βρει ο Ενάγοντας με τον εργολάβο και ότι ο ίδιος δεν είχε μιλήσει ούτε με τον εργολάβο ούτε με τον μελετητή.
29. Ο ΜΕ.2 εξήγησε επιπλέον πως κατέληξε στις τιμές που καταγράφονται στην έκθεση επιμέτρησης (βλ. Τεκμήριο 4). Τέλος, σε υποβολή ότι η έκθεση του ήταν εντελώς αυθαίρετη και λανθασμένη και αποσκοπούσε στην εξυπηρέτηση του Ενάγοντα, ο ΜΕ.2 ανέφερε ότι αυτή ετοιμάστηκε κατόπιν επισκέψεων του στο εργοτάξιο και βάσει των τιμών που ο ίδιος θεωρούσε ότι ίσχυαν κατά τον τότε χρόνο.
30. Ο Εναγόμενος, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, κατέθεσε Γραπτή Δήλωση (Έγγραφο Β), όπου αναφέρει ότι είναι ο Εναγόμενος και διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα. Ο Εναγόμενος ανέφερε ότι ο ίδιος μαζί με τα αδέλφια του σύστησαν την Εταιρεία με αρ. εγγραφής [ ]. Προς τούτο, αντίγραφα πιστοποιητικών αναφορικά με την Εταιρεία, κατατεθήκαν ως Τεκμήριο 12. Σύμφωνα με τον Εναγόμενο, η Εταιρεία ήταν συνιδιοκτήτρια, με τον πατέρα του Εναγόμενου, τον αποβιώσαντα αδελφό του και τον ίδιο, του ακινήτου με αρ. εγγραφής [ ] στην Ανθούπολη, Δήμο Κάτω Πολεμιδιών, στην Λεμεσό (εφ’εξής «το ακίνητο»). Προς τούτο, αντίγραφο του τίτλου ιδιοκτησίας του ακινήτου κατετέθηκε ως Τεκμήριο 13. Περαιτέρω, ως η μαρτυρία του Εναγόμενου, στο μέρος του ακίνητου που αναλογούσε στην Εταιρεία, μετά από Συμφωνία Διανομής, εξασφάλισαν άδεια οικοδομής για ανέγερση τετραώροφης οικοδομής, ενώ στο υπόλοιπο μέρος του ακινήτου που αναλογούσε στους λοιπούς συνιδιοκτήτες εξασφάλισαν άδεια για ανέγερση έξι κατοικιών. Αντίγραφο της άδειας οικοδομής αρ. 2533 ημερ. 13.04.10 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 14. Περαιτέρω, για την ανέγερση της πολυκατοικίας υπογράφτηκε συμφωνία με την εργοληπτική εταιρεία δια το ποσό των €630.000, στην οποία συμπεριλαμβάνετο οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις ύψους €54.000 που θα εκτελούσε η εργοληπτική εταιρεία. Αντίγραφο εγγράφου «Συγγραφή Υποχρεώσεων και Δελτίο Ποσοτήτων Για την Ανέγερση Οικοδομής «Pasadena» στη Λεμεσό» κατατέθηκε ως Τεκμήριο 15.
31. Ακολούθως, ο Εναγόμενος ανέφερε ότι επειδή ο Ενάγοντας ήταν θείος του και ασκούσε το επάγγελμα του ηλεκτρολόγου, υπέβαλε σχετική προσφορά προς την εργολάβο, δηλαδή την εργοληπτική εταιρεία, για να εκτελέσει τις ηλεκτρολογικές εργασίες, ως υπεργολάβος, δια το ποσό των €57.156. Περαιτέρω, σύμφωνα με τον Εναγόμενο, στα διάφορα διατακτικά δελτίων ποσοτήτων που έκδιδε ο αρχιτέκτονας του έργου «Π.Χ.» (ΜΥ.2) για πληρωμή του εργολάβου περιλαμβάνονταν και ηλεκτρολογικές εργασίες. Προς τούτο προέβη σε αναφορά σε δελτία ποσοτήτων όπου γίνεται αναφορά σε πληρωμή συγκεκριμένου ποσού για ηλεκτρολογικές εργασίες και αντίγραφο διατακτικού αρ. 00180 ημερ. 08.07.10 μαζί με αντίγραφο απόδειξης εισπράξεως αρ. 00509 κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 16, αντίγραφο διατακτικού αρ. 00177 ημερ. 29.07.10 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 17, αντίγραφο τιμολογίου αρ. 0681 ημερ. 08.09.10 μαζί με αντίγραφο διατακτικού αρ. 00182 ημερ. 09.09.10 και αντίγραφο απόδειξης εισπράξεως αρ. 00513 ημερ. 08.09.10 κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 18, αντίγραφο απόδειξης εισπράξεως αρ. 00514 ημερ. 08.10.10 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 19, αντίγραφο διατακτικού αρ. 00183 ημερ. 04.10.10 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 20, αντίγραφο απόδειξης εισπράξεως αρ. 00515 ημερ. 27.10.10 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 21, αντίγραφο διατακτικού αρ. 00188 ημερ. 22.11.10 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 22, αντίγραφο διατακτικού αρ. 00189 ημερ. 17.12.10 μαζί με αντίγραφο απόδειξης εισπράξεως αρ. 00518 ημερ. 21.12.10 κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 23, αντίγραφο διατακτικού αρ. 00190 ημερ. 03.02.11 μαζί με αντίγραφο απόδειξης εισπράξεως αρ. 00520 ημερ. 07.02.11 κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 24, πρωτότυπο διατακτικού αρ. 00194 ημερ. 15.04.11 μαζί με αντίγραφο απόδειξης εισπράξεως αρ. 00525 ημερ. 07.05.11 κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 25 και αντίγραφο διατακτικού αρ. 00197 ημερ. 05.05.11 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 26. Θέση του Ενάγοντα είναι ότι ο Ενάγοντας, δια τις ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτέλεσε και πιστοποιηθήκαν μέχρι τις 05.05.11, έλαβε ως υπεργολάβος/ηλεκτρολόγος της εργοληπτικής εταιρείας το ποσό των €36.000. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι οι εργασίες στην πολυκατοικία, βάσει των διατακτικών, τερματίστηκαν στις 05.05.11 και αμφισβητεί ότι οι εργασίες που εκτέλεσε ο Ενάγοντας ανέρχονται στο ποσό €46.095. Ακολούθως, όμως, ο Εναγόμενος αναφέρει ότι σε σχέση με το ποσό των €46.095, ο Ενάγοντας πληρώθηκε το ποσό των €8.000 και €36.000, ήτοι σύνολο €44.000 και παρέμεινε οφειλόμενο ποσό €2.095 πλέον το ποσό των €4.650 υπόλοιπο για τις κατοικίες, πλέον το ποσό των €4.764 που αφορούσε τη θέρμανση, ήτοι συνολικό οφειλόμενο €11.509. Περαιτέρω, ο Εναγόμενος προέβη σε αναφορά τι αφορούσε το ποσό των €8.000 που πληρώθηκε στον Ενάγοντα.
32. Περαιτέρω, θέση του Εναγόμενου είναι ότι, επειδή ο αποβιώσας αδελφός του ήταν αυτός ο οποίος διαχειριζόταν και έλεγχε την εξέλιξη των εργασιών στην πολυκατοικία, ο Ενάγοντας θείος του, περί 9 μήνες μετά τον θάνατο του αδελφού του, τον προσέγγισε και του ανέφερε ότι η εργοληπτική εταιρεία του οφείλει το ποσό των €20.000. Τότε ο ίδιος, για να μην έχει διαφορές με τον θείο του, συμφώνησε με αυτόν όπως του καταβάλλει το προαναφερόμενο ποσό με μηνιαίες δόσεις των €2.000 προς πλήρη εξόφληση για οποιεσδήποτε εργασίες έκανε ο Ενάγοντας τόσο στις έξι (6) κατοικίες όσο και στην πολυκατοικία, χωρίς να έχει υπόψη του τα διάφορα ποσά που καταβληθήκαν στον Ενάγοντα καθώς είχε εμπιστοσύνη στον Ενάγοντα επειδή ήταν ο θείος του. Ακολούθως, ο Εναγόμενος ισχυρίστηκε ότι ο Ενάγοντας, τιμώντας όσα του είχε αναφέρει, δηλαδή ότι δεν έχει οποιαδήποτε απαίτηση είτε από τον ίδιο είτε από τον αποβιώσαντα αδελφό του είτε από την εργοληπτική εταιρεία, υπέγραφε στο σχετικό έντυπο (βλ. Τεκμήριο 11), αναγνωρίζοντας κάθε φορά τη λήψη του ποσού των €2.000 που του καταβαλλόταν και ότι, με την καταβολή του συνολικού ποσού των €20.000, προέβη σε σχετική ενυπόγραφη δήλωση. Ως εκ τούτου, ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι ο Ενάγοντας εισέπραξε το ποσό των €36.000 από την εργοληπτική εταιρεία, το οποίο απέκρυψε να αποκαλύψει, καθώς και τα ποσά των €8.000 από τον αποβιώσαντα αδελφό του και €20.000 από τον ίδιο, ήτοι σύνολο €64.000 ενώ οι εργασίες που εκτέλεσε ήταν συνολικής αξίας €55.509.
33. Στη συνέχεια, ο Εναγόμενος δήλωσε ότι καμία συμφωνία υπήρξε μεταξύ του ίδιου ή του αδελφού του ή της Εταιρείας ότι, μετά την διακοπή των εργασιών το 2011 και την επανέναρξη τους, θα διόριζαν τον Ενάγοντα ως ηλεκτρολόγο καθότι αυτό αφορά τον ίδιο τον εργολάβο. Ως εκ τούτου, οι Εναγόμενοι δεν οφείλουν κανένα ποσό στον Ενάγοντα για απώλεια κέρδους ή οποιοδήποτε ποσό που κατέβαλε για ετοιμασία οποιασδήποτε έκθεσης. Ο Εναγόμενος επιπλέον διευκρίνισε ότι τις πληρωμές για το «έργο στην Ανθούπολη» τις ανέλαβε ο αποβιώσας αδελφός του ενώ προέβη σε αναφορά σε τι αφορούσε η χειρόγραφη σημείωση στην απόδειξη είσπραξης αρ. 00525 ημερ. 07.05.11 (βλ. Τεκμήριο 25).
34. Κατά την αντεξέταση του, ο Εναγόμενος συμφώνησε ότι η Εταιρεία άνηκε στον ίδιο και στον αδελφό του και ότι οι κατοικίες κτιστήκαν πριν την κατασκευή και ανέγερση της πολυκατοικίας. Επίσης, αναφέρθηκε πού ευρίσκονται οι κατοικίες και η πολυκατοικία. Περαιτέρω, διευκρίνισε ότι το έγγραφο «Συγγραφή Υποχρεώσεων και Δελτίο Ποσοτήτων Για την Ανέγερση Οικοδομής «Pasadena» στη Λεμεσό» (βλ. Τεκμήριο 15) ήταν η προσφορά που πήρε από την εργοληπτική εταιρεία, όσον αφορά την πολυκατοικία, χωρίς να γνωρίζει που ήταν οι λοιπές σελίδες του εν λόγω εγγράφου.
35. Ο Εναγόμενος ανέφερε ότι η επιλογή για την εκτέλεση των ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία άνηκε στον εργολάβο και διαφώνησε ότι αυτοί ανάθεσαν τις εργασίες στον Ενάγοντα και τον πλήρωναν κάθε φορά για κάποιες από τις εργασίες που εκτέλεσε. Θέση του Εναγόμενου είναι ότι η συμφωνία του Ενάγοντα ήταν με τον εργολάβο. Περαιτέρω, ο Εναγόμενος ανέφερε ότι υπογράφτηκε επίσημη συμφωνία μεταξύ της Εταιρείας και της εργοληπτικής εταιρείας, για την ανέγερση της πολυκατοικίας, πλην του ότι δεν την είχε στην κατοχή του, ενώ διαφώνησε ότι δεν προσκομίστηκε επειδή στην επίσημη συμφωνία εξαιρούνταν, από τις εργασίες του εργολάβου, οι ηλεκτρολογικές εργασίες. Ο Εναγόμενος επίσης δεν αναγνώρισε τη προσφορά του Ενάγοντα ημερ. 04.05.10 (βλ. Τεκμήριο 1) και ανέφερε ότι καμιά συμφωνία δεν είχε με τον θείο του. Διαφώνησε επίσης σε υποβολή ότι ο Ενάγοντας δεν ήταν υπεργολάβος του εργολάβου αλλά ότι ανέλαβε ανεξάρτητα, για λογαριασμό τους, να εκτελέσει τις ηλεκτρολογικές εργασίας στην πολυκατοικία και επανέλαβε τη θέση του ότι ο Ενάγοντας ήταν υπεργολάβος της εργοληπτικής εταιρείας.
36. Ο Εναγόμενος επίσης δεν αναγνώρισε την δέσμη αποδείξεων (βλ. Τεκμήριο 3) και ανέφερε ότι δεν είχε λάβει αποδείξεις για το ποσό των €8.000, το οποίο καταβαλλόταν, κατά τακτά διαστήματα, στον Ενάγοντα από τον αδελφό του σε δόσεις των €1.000. Όσον αφορά την καταβολή στον Ενάγοντα του ποσού των €36.000 ανέφερε ότι φαντάζεται ότι τις έλαβε από τον εργολάβο, καθώς σε αυτόν ήταν υπεργολάβος ο Ενάγοντας. Περαιτέρω, διευκρίνισε ότι το προαναφερόμενο ποσό αφορούσε το σύνολο του ποσού των ηλεκτρολογικών εργασιών που εκτελεστήκαν μέχρι τις 05.05.11 ενώ διαφώνησε ότι ο Ενάγοντας δεν έλαβε το ποσό αυτό ή οποιοδήποτε άλλο ποσό από τον εργολάβο.
37. Όσον αφορά τις κατοικίες, διευκρίνισε ότι αυτές είχαν ολοκληρωθεί μέχρι το 2006 και ότι ο Ενάγοντας εκτέλεσε σε αυτές τις ηλεκτρολογικές εργασίες, χωρίς ο ίδιος να θυμάται το ποσό που αφορούσε την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών. Περαιτέρω, ο Εναγόμενος δήλωσε ότι γνωρίζει ότι δεν χρωστούσαν στον Ενάγοντα χρήματα για τις κατοικίες. Ο Εναγόμενος επίσης ανέφερε ότι ο πίνακας πληρωμών (βλ. Τεκμήριο 11) αφορούσε εξόφληση οποιαδήποτε απαίτησης του Ενάγοντα από τους Εναγόμενους και την Εταιρεία σχετικά με τις εργασίες που εκτέλεσε ο Ενάγοντας τόσο στην πολυκατοικία όσο και στις κατοικίες ενώ δεν αναγνώρισε τη δέσμη αποδείξεων (βλ. Τεκμήριο 7) ούτε θεωρούσε ότι αυτές σχετίζονται με τον πίνακα πληρωμών (βλ. Τεκμήριο 11). Ο Εναγόμενος εξήγησε πως κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Εναγόμενος έλαβε ποσό που υπερέβαινε κατά €8.491 το ποσό που του οφειλόταν. Ωστόσο, στη συνέχεια, ανέφερε ότι αμφισβητεί το ποσό που ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ως η αξία των εκτελεσθείσων εργασιών και ότι ο ίδιος βασίζεται στα διατακτικά του αρχιτέκτονα, τα οποία εκδοθήκαν μέχρι τη διακοπή των εργασιών στην πολυκατοικία στις 05.05.11. Προς τούτο, υποδείχθηκε στον Εναγόμενο το διατακτικό αρ. 00197 ημερ. 05.05.11 (βλ. Τεκμήριο 26), όπου συμφώνησε ότι σε αυτό δεν γίνεται αναφορά σε ηλεκτρολογικές εργασίες, οι οποίες «ίσως» συμπεριλαμβάνονται στο δελτίο ποσοτήτων.
38. Ο Εναγόμενος, επίσης, διαφώνησε ότι η συμφωνία ανάθεσης για εκτέλεση των ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία έγινε από μέρους του ιδίου και του αποβιώσαντος επαναλαμβάνοντας ότι ο εργολάβος του έργου ανάθεσε αυτήν στον Ενάγοντα. Τέλος, διαφώνησε ότι οφείλει τα αξιούμενα ποσά.
39. O MY.2 ανέφερε ότι είναι αρχιτέκτονας μηχανικός από το 1980, στον οποίο ανατέθηκε να σχεδιάσει την πολυκατοικία πριν 15 - 16 έτη. Ο ΜΥ.2 αναγνώρισε το έγγραφο «Συγγραφή Υποχρεώσεων και Δελτίο Ποσοτήτων Για την Ανέγερση Οικοδομής «Pasadena» στη Λεμεσό» (βλ. Τεκμήριο 15) και διευκρίνισε ότι εργολάβος ήταν η εργοληπτική εταιρεία και ιδιοκτήτης η «Pasadena» καθώς και ότι το εν λόγω έγγραφο αποτελούσε συμβόλαιο εργολαβίας, οπού συμπεριλαμβάνονταν το σύνολο των εργασιών που ανέλαβε η εργοληπτική εταιρεία να διεκπεραιώσει για την κατασκευή της πολυκατοικίας. Αναφορά έγινε από τον ΜΥ.2 ότι στο εν λόγω έγγραφο (βλ. Τεκμήριο 15) φαίνεται να συμπεριλαμβάνονται ηλεκτρολογικές εργασίες ύψους €54.840. Περαιτέρω, ο ΜΥ.2 αναφέρθηκε στις εργασίες που διεκπεραίωσε στην πολυκατοικία καθώς και ότι κάθε μήνα έκδιδε αναλυτικό διατακτικό εργασιών, για να μπορέσει να πληρωθεί ο εργολάβος, στα οποία περιλαμβάνονται οι ηλεκτρολογικές εργασίες. Θέση του ΜΥ.2 είναι ότι δεν υπήρχαν ανεξάρτητοι εργολάβοι καθώς και ότι αν υπήρχε ξεχωριστό συμβόλαιο θα το ετοίμαζε ο ίδιος για σκοπούς ελέγχου, γεγονός που δεν συνέβη στην παρούσα περίπτωση. Ο ΜΥ.2 αναγνώρισε τα διατακτικά που είχε εκδώσει ο ίδιος για την πληρωμή του εργολάβου, ο οποίος ακολούθως θα πλήρωνε τους υπεργολάβους. Επίσης, διευκρίνισε ότι τα διατακτικά συνοδεύονταν από δικά του δελτία ποσοτήτων, τα οποία του υποδειχθήκαν και στα οποία καταγραφόταν η μέχρι τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή πρόοδος των εργασιών, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρολογικών εργασιών. Προς τούτο, πρόσθεσε ότι ο ίδιος έκδιδε τα διατακτικά στην εργοληπτική εταιρεία, η οποία, ανάλογα με τη συμφωνία που είχε με τον Ενάγοντα, τον πλήρωνε. Τέλος, ο ΜΥ.2 αναγνώρισε τον Ενάγοντα ως τον ηλεκτρολόγο της πολυκατοικίας και εξήγησε πως τον γνώριζε, ποιος τον διόρισε καθώς και ποιους αντιπροσώπευε ο ίδιος ο ΜΥ.2.
40. Kατά την αντεξέταση, ο ΜΥ.2 διευκρίνισε ότι το έγγραφο «Συγγραφή Υποχρεώσεων και Δελτίο Ποσοτήτων Για την Ανέγερση Οικοδομής «Pasadena» στη Λεμεσό» δεν είναι ολοκληρωμένο και ότι, με βάση το ολοκληρωμένο έγγραφο που είχε στην κατοχή του, εκδίδονταν τα διατακτικά. Ο ΜΥ.2 διαφώνησε ότι η εργοληπτική εταιρεία δεν ανέλαβε τις ηλεκτρολογικές εργασίες και ότι οι ιδιοκτήτες της πολυκατοικίας πλήρωναν προσωπικά τον Ενάγοντα. Επίσης ο ΜΥ.2 εξήγησε τη διαδικασία που ακολουθείτο για την πληρωμή του εργολάβου της πολυκατοικίας, διευκρινίζοντας ότι, μετά την έκδοση του διατακτικού, δεν γνώριζε με ποιον τρόπο πραγματοποιούνταν οι πληρωμές προς τον εργολάβο.
41. Ο ΜΥ.2 επανέλαβε ότι οι Εναγόμενοι σύστησαν τον Ενάγοντα και ο εργολάβος, αφού αποδέχθηκε την προσφορά του Ενάγοντα, έκανε συμφωνία μαζί με τον τελευταίο για να διεκπεραιώσει τις ηλεκτρολογικές εργασίες της πολυκατοικίας. Περαιτέρω, διαφώνησε ότι ο Ενάγοντας συμφώνησε με τους Εναγόμενους, οι οποίοι του ανέθεσαν την εκτέλεση των εργασιών ενώ δεν αναγνώρισε την προσφορά του Ενάγοντα ημερ. 04.05.10 (βλ. Τεκμήριο 1). Επίσης ανέφερε ότι δεν γνωρίζει εάν ο εργολάβος είχε προβεί σε οποιαδήποτε πληρωμή προς τον Ενάγοντα ούτε εάν ο Ενάγοντας πληρωνόταν από τους Εναγόμενους και γι’αυτό η προαναφερθείσα προσφορά απευθύνεται στους Εναγόμενους. Ο ΜΥ.2 επιπλέον διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει αν υπήρξαν συμφωνίες μεταξύ του εργολάβου και των υπεργολάβων και μετά ανέφερε ότι οπωσδήποτε υπήρξε συμφωνία μεταξύ εργολάβου και του ηλεκτρολόγου, περίπου 50 χιλιάδες ευρώ, που έπρεπε να γίνει γραπτώς.
42. Κατά την επανεξέταση, το κατ’ισχυρισμό ολοκληρωμένο έγγραφο με τίτλο «Συγγραφή Υποχρεώσεων και Δελτίο Ποσοτήτων Για την Ανέγερση Οικοδομής «Pasadena» στη Λεμεσό» κατατέθηκε ως Τεκμήριο 27.
Κοινώς αποδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα
43. Στη βάση της πιο πάνω μαρτυρίας των μερών, ως επίσης και τις δικογραφημένες θέσεις των διαδίκων, τα πιο κάτω προκύπτουν ως μη αμφισβητούμενα γεγονότα και ως εκ τούτου καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου:
(1) O Ενάγοντας, κατά το έτος 2010, ήταν εγγεγραμμένος ηλεκτρολόγος.
(2) Ο Εναγόμενος είναι διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος δυνάμει εγγράφων διαχείρισης και διατάγματος του Ε.Δ. Λεμεσού ημερ. 16.03.15 στην αίτηση υπ’αρ. 23/15.
(3) Ο αποβιώσας και ο Εναγόμενος είναι αδελφότεκνα του Ενάγοντα.
(4) Ο Εναγόμενος, ο αποβιώσας αδελφός του και ο αδελφός του «Μ.Κ.» συνέστησαν την Εταιρεία με αρ. εγγραφής [ ].
(5) Η Εταιρεία, ο πατέρας του Εναγόμενου, ο Εναγόμενος και ο αποβιώσας αδελφός του ήταν συνιδιοκτήτες του ακινήτου (βλ. Τεκμήριο 13).
(6) Η Εταιρεία, στις 13.04.2010, έλαβε άδεια οικοδομής για τετραώροφη οικοδομή και περίφραξη στο μέρος του ακινήτου που της αναλογούσε (βλ. σχετικά Τεκμήριο 14). Η εγκεκριμένη χρήση της οικοδομής ήταν «Πολυκατοικία η οποία περιλαμβάνει 12 διαμερίσματα στο ισόγειο, α’ όροφο, β’ όροφο, γ’ όροφο καθώς επίσης και χώρους στάθμευσης και βοηθητικούς χώρους στο ισόγειο» (βλ. Τεκμήριο 14). Στο μέρος του ακινήτου που αναλογούσε στους υπόλοιπους συνιδιοκτήτες εξασφαλίστηκε άδεια και ανεγέρθηκαν, μέχρι το 2006, οι έξι (6) κατοικίες.
(7) Οι έξι (6) κατοικίες βρίσκονται στην οδό [ ] στην Ανθούπολη. Η πολυκατοικία βρίσκεται στην πάροδο [ ] στην περιοχή Ανθούπολη.
(8) Η Εργοληπτική εταιρεία, στις 17.03.10, υπέβαλε προσφορά στην Εταιρεία για την ανέγερση της πολυκατοικίας (βλ. Τεκμήριο 27).
(9) Οι εργασίες ανέγερσης της πολυκατοικίας διακόπηκαν πριν από την αποπεράτωση της. Οι ηλεκτρολογικές εργασίες στις κατοικίες, αλλά και στην πολυκατοικία, μέχρι τη διακοπή των εργασιών σε αυτήν, εκτελέστηκαν από τον Ενάγοντα. Ο εργολάβος για την ανέγερση της πολυκατοικίας, μέχρι τη διακοπή των εργασιών σε αυτήν, ήταν η εργοληπτική εταιρεία.
(10) Ο ΜΥ.2 ήταν ο αρχιτέκτονας της πολυκατοικίας και εξέδιδε τα διατακτικά για την πληρωμή της εργοληπτικής εταιρείας (βλ. Τεκμήρια 16, 17, 18, 20, 22, 23, 24, 25 και 26).
(11) Καταβλήθηκε στον Ενάγοντα το ποσό των €8.000, σε δόσεις των €1.000 (βλ. Τεκμήριο 3).
(12) Ο αποβιώσας κατέβαλε στον Ενάγοντα το ποσό των €4.500 για τις τρεις (3) κατοικίες στην Ανθούπολη και συγκεκριμένα για τις εργασίες που αφορούσαν την κεντρική θέρμανση (βλ. Τεκμήρια 6 (α) και (β)).
(13) Ο Εναγόμενος κατέβαλε στον Ενάγοντα €20.000, σε δόσεις των €2.000 (βλ. Τεκμήριο 7). Ο Ενάγοντας αναγνώρισε επίσης τις υπογραφές του στον πίνακα πληρωμών (βλ. Τεκμήριο 11).
(14) Για την υπό κρίση διαφορά, ο δικηγόρος του Ενάγοντα απέστειλε προς τον Εναγόμενο επιστολή ημερ. 25.11.19 (βλ. Τεκμήριο 8), ο δικηγόρος του Εναγόμενου απέστειλε προς τον δικηγόρο του Ενάγοντα επιστολή ημερ. 30.12.19 βλ. Τεκμήριο 9) και ο δικηγόρος του Ενάγοντα απέστειλε προς τον δικηγόρο του Εναγόμενου επιστολή ημερ. 26.02.20 (βλ. Τεκμήριο 10).
Αξιολόγηση της μαρτυρίας & Ευρήματα Δικαστηρίου
44. Εξέτασα με πολύ προσοχή τόσο την προσκομισθείσα μαρτυρία όσο και τις γραπτές και προφορικές αγορεύσεις των μερών, χωρίς να καθίσταται αναγκαίο η ειδική επίκλησή τους, καθότι δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης ειδική αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται (βλ. Οδυσσέα ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 490 και BITONIC LTD v. BΑNK OF MOSCOW-BANKJOINT STOCK COMPANY ΠΡΩΗΝ JOINT STOCK COMMERCIAL BANK "BANK OF MOSCOW" (OPEN JOINT-STOCK COMPANY), Πολιτική Έφεση Αρ. 117/2018, ημερ. 16.03.2022).
45. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας λαμβάνει χώρα πάντοτε εντός του αυστηρού πλαισίου των δικογραφημένων ισχυρισμών των μερών που καθορίζουν τα επίδικα θέματα προς εξέταση από το Δικαστήριο (βλ. Παπαγεωργίου ν. Κλάππα (1991) 1 Α.Α.Δ. 24 και Μελάς ν. Κυριάκου (2003) 1 Α.Α.Δ. 826).
46. Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου πάντα έχοντας υπόψη όλους εκείνους τους παράγοντες και παραμέτρους που συνιστούν μέτρο κρίσης για την αξιολόγηση ενός μάρτυρα, ως άλλωστε έχει καθιερωθεί από τη Νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως η λογικοφάνεια των εκδοχών τους, η ύπαρξη ή έλλειψη υπερβολών ή ουσιωδών αντιφάσεων, η ποιότητα και πειστικότητα της μαρτυρίας τους, η ύπαρξη ή η απουσία οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος, η υποστήριξη της μαρτυρίας τους από την έγγραφη μαρτυρία καθώς και η αντικειμενική υφή, υπόσταση και αντιπαραβολή των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα (1992) 1 Α.Α.Δ. 1056, Ζερβού κ.α. ν. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ (2011) 1 Α.Α.Δ. 2192, Ομήρου ν. Δημοκρατίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 506 και Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Πολιτική Έφεση Αρ. 185/2012, ημερ. 19.04.18). Επιπρόσθετα, το περιεχόμενο της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης εμπειρίας (βλ. Χριστοφίνης ν. Φραντζή, Πολιτική Έφεση Αρ. 328/11, ημερ. 31.05.17). Επιπλέον, ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ ολοκλήρου, είτε μερικώς και η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (βλ. Χάρης Χρίστου v. Ευγενία Khoreva (2002) 1 Α.Α.Δ. 454, Φάρμα Ρένος Χ"Ιωάννου Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν. Χίννη (2012) 1(Β) Α.Α.Δ. 1331 και ΧΡΙΣΤΟΥ v. ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΔΡΕΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 158/2013, ημερ. 26.10.22, ECLI:CY:AD:2022:A403). Μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή μικροανακρίβειες σε επουσιώδη θέματα δεν καταστρέφουν την αξιοπιστία των μαρτύρων αλλά αντίθετα ενδυναμώνουν την ειλικρίνειά τους και δείχνουν ότι δεν προσχεδίασαν την εκδοχή που μετέφεραν στο Δικαστήριο (βλ. Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 320). Περαιτέρω, έχω διεξέλθει με προσοχή τα Τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο από έκαστο μάρτυρα.
47. Όσον αφορά την αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματογνώμονα στην υπόθεση Evangelou & another ν. Ambizas and another (1982) 1 C.L.R. 41 αναφέρθηκε ότι εμπειρογνώμονες προμηθεύουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να αξιολογηθεί η ορθότητα των συμπερασμάτων τους. Βασική αρχή είναι ότι «experts give evidence and do not decide the issue» (Phipson on Evidence 12. έκδοση σελ. 486). Ως εκ τούτου, οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο Δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (βλ. Anastassiades v. Republic (1977) 2 C.L.R. 97, Kouppis v. Republic (1977) 2 C.L.R. 361, Philippou v. Odysseos (1989) 1 C.L.R. 1, Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους (1989) 1(Ε) Α.Α.Δ. 298 και Cybarco Ltd ν. Silvias Kovascik (2001) 1 Α.Α.Δ. 2013). Ως προς τις αρχές που διέπει το ζήτημα του ποιος είναι πραγματογνώμονας αυτές έχουν αναλυθεί στην υπόθεση Αντρέα Νικολάου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 162/14. ημερ. 02.05.17.
48. Περαιτέρω, σχετικά με την μη αποδοχή μαρτυρίας πραγματογνώμονα στην υπόθεση MUSKITA ALUMINIUM INDUSTRIES LTD κ.α. ν. ALSAKO ALUMINIUM LTD κ.α, (2009) 1 Α.Α.Δ 1481 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σχετικά:
«Είναι σαφώς νομολογημένο ότι η μαρτυρία εμπειρογνωμόνων δεν δεσμεύει το δικαστήριο αλλά απλώς το βοηθά, αφού λάβει υπόψη και την υπόλοιπη μαρτυρία, να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα. (βλ. μεταξύ άλλων Cross on Evidence 5η έκδοση, σελ. 446, Phipson on Evidence 11η έκδοση σελ. 510, παραγρ. 1286, Kouppis v. Republic (1977) 2 C.L.R. 361, Anastassiades v. Republic (1977) 2 C.L.R. 97, Khadar v. Republic (1977) 2 C.L.R. 132 και Vasilico Cement Works Ltd. v. Stavrou (1976) 1 C.L.R. 389). Το Δικαστήριο δικαιούται να διαφοροποιήσει τη θέση του και να μη δεχθεί τη μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα, νοουμένου ότι υπάρχουν οι συνθήκες εκείνες που να δικαιολογούν τέτοια κατάληξη (βλ.R. v. Matheson [1958] 2 All E.R. 87).»
49. Στη βάση των πιο πάνω αρχών, τυχόν μαρτυρία που προσκομίστηκε και δεν σχετίζεται με τα επίδικα θέματα, ήτοι που εκφεύγει εξ ολοκλήρου των δικογραφημένων θέσεων των μερών ή επί θεμάτων που περιορίστηκαν από τους συνηγόρους, καθηκόντως θα αγνοηθεί και δεν θα τύχει περαιτέρω σχολιασμού. Ειδικότερα, ουσιώδη επίδικα θέματα αποτελούν το πρόσωπο ή τα πρόσωπα με τα οποία συμβλήθηκε ο Ενάγοντας, το περιεχόμενο των μεταξύ τους συμφωνιών, η έκταση και η αξία των εργασιών που εκτελέστηκαν και εκείνων που υπολείπονταν να εκτελεστούν από τον Ενάγοντα, καθώς και ο σκοπός για τον οποίο πραγματοποιήθηκαν οι καταβολές προς τον Ενάγοντα και εάν αυτές επέφεραν πλήρη εξόφληση των επίδικων οφειλών. Περαιτέρω, επίδικο ζήτημα αποτελεί κατά πόσον η κατ’ισχυρισμό συμφωνία του Ενάγοντα, σχετικά με τις ηλεκτρολογικές εργασίες στην πολυκατοικία, τερματίστηκε κατά παράβασή της και κατά πόσον οφείλονται στον Ενάγοντα τα αξιούμενα ποσά.
50. Ο Ενάγοντας, παρά το γεγονός ότι, λόγω της προχωρημένης ηλικίας του, δεν παρουσίασε πάντοτε τη μαρτυρία του με συνοχή, μου έδωσε την εντύπωση ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να αναφέρει την αλήθεια. Εξάλλου, η πλείστη μαρτυρία του, όπως θα εξηγήσω κατωτέρω, επιβεβαιώνεται από την υπόλοιπη ενώπιόν μου μαρτυρία. Συνεπώς, εκτός όπου ρητά θα αναφερθώ κατωτέρω, αποδέχομαι τη μαρτυρία του, ως αξιόπιστη και τεκμηριωμένη, για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων.
51. Αντιθέτως, ο Εναγόμενος δεν μου προκάλεσε θετική εντύπωση ως μάρτυρας αληθείας. Η μαρτυρία του επί των ουσιωδών επίδικων ζητημάτων παρουσίασε αντιφάσεις και διαφοροποιήσεις και, σε σημαντικά σημεία, δεν υποστηρίχθηκε από την υπόλοιπη ενώπιον μου μαρτυρία, ως θα εξηγήσω κατωτέρω. Μου έδωσε την εντύπωση ότι επιδίωξε να παρουσιάσει μια εκδοχή που εξυπηρετούσε τη θέση του, χωρίς να παραθέσει με ειλικρίνεια και πληρότητα τα πραγματικά γεγονότα. Συνεπώς, εκτός από τα σημεία της μαρτυρίας του τα οποία θα αποδεχθώ ρητώς κατωτέρω, δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του ως αξιόπιστη για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων.
Η πολυκατοικία
52. Αναφορικά με τη μαρτυρία του Ενάγοντα ότι οι Εναγόμενοι ήταν γνωστοί και/ή εμπορεύονταν με την επωνυμία ή το όνομα «Pasadena Developers», δεν αποδέχομαι ότι η εν λόγω επωνυμία αποτελούσε προσωπική επωνυμία των Εναγόμενων. Από τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η Εταιρεία «Pasadena Developers Ltd» συστάθηκε από τον Εναγόμενο, τον αποβιώσαντα αδελφό του και τον αδελφό τους «Μ.Κ.». Περαιτέρω, παρατηρώ ότι στις γραπτές προσφορές του Ενάγοντα (βλ. Τεκμήρια 1, 2 και 5) αναγράφονται τόσο τα ονόματα των Εναγομένων όσο και η «Pasadena Developers». Συνεπώς, από τις προαναφερθείσες προσφορές προκύπτει ότι ο Ενάγοντας γνώριζε την ονομασία «Pasadena Developers», χωρίς όμως να προκύπτει ότι γνώριζε πως επρόκειτο για εγγεγραμμένη εταιρεία ή ότι είχε προσωπική γνώση της εταιρικής δομής αυτής καθώς και του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της πολυκατοικίας. Η περιορισμένη γνώση του επί των ζητημάτων αυτών δεν επηρεάζει τη γενικότερη αξιοπιστία του, ενώ διαφορετικό είναι το ζήτημα κατά πόσον οι Εναγόμενοι χρησιμοποίησαν το όνομα της Εταιρείας στις συναλλαγές τους με τον Ενάγοντα, το οποίο θα εξεταστεί κατωτέρω, κατά την αξιολόγηση του ζητήματος με ποιον ή με ποιους καταρτίστηκε η επίδικη συμφωνία.
53. Όσον αφορά τις ηλεκτρολογικές εργασίες στην πολυκατοικία, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι, περί τον Απρίλιο του 2010, οι Εναγόμενοι του ζήτησαν να υποβάλει γραπτή προσφορά, ότι ο ίδιος ετοίμασε και τους παρέδωσε την προσφορά ημερ. 04.05.10, την οποία αυτοί αποδέχθηκαν, και ότι, κατόπιν τούτου, καταρτίστηκε μεταξύ τους συμφωνία, δυνάμει της οποίας ανέλαβε την εκτέλεση ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εργασιών και εγκαταστάσεων στην πολυκατοικία, έναντι του ποσού των €57.156. Η μαρτυρία αυτή υποστηρίζεται από την προσφορά του Ενάγοντα ημερ. 04.05.10 (βλ. Τεκμήριο 1), η οποία απευθύνεται ονομαστικά στους Εναγόμενους, φέρει επίσης την ονομασία «Pasadena Developers» και αφορά την ηλεκτρική εγκατάσταση της πολυκατοικίας. Σημειώνεται, περαιτέρω, ότι η εν λόγω προσφορά δεν απευθύνεται στην εργοληπτική εταιρεία. Επιπρόσθετα, η μαρτυρία του Ενάγοντα ενισχύεται από τη δέσμη αποδείξεων (βλ. Τεκμήριο 3), οι οποίες απευθύνονται στους Εναγόμενους και στην «Pasadena Developers» και αναγράφουν ότι καθεμία από τις καταβολές των €1.000 πραγματοποιήθηκε έναντι της ηλεκτρικής εγκατάστασης της πολυκατοικίας. Επί τούτου, σημειώνεται ότι ο Εναγόμενος δεν αναγνώρισε τις εν λόγω αποδείξεις, αποδέχθηκε όμως ότι καταβλήθηκε στον Ενάγοντα το συνολικό ποσό των €8.000 σε δόσεις των €1.000 για διαφορετικό λόγο, ως θα αξιολογήσω πιο κάτω.
54. Αντιθέτως, ο Εναγόμενος, προς υποστήριξη της θέσης του ότι ο Ενάγοντας ήταν υπεργολάβος της εργοληπτικής εταιρείας, παρουσίασε το έγγραφο «Συγγραφή Υποχρεώσεων και Δελτίο Ποσοτήτων Για την Ανέγερση Οικοδομής «Pasadena» στη Λεμεσό» (βλ. Τεκμήριο 15). Το συγκεκριμένο έγγραφο, όμως, δεν παρουσιάστηκε ολοκληρωμένο. Ακολούθως, ο ΜΥ.2 παρουσίασε, ως Τεκμήριο 27, έγγραφο με τον ίδιο τίτλο σε πιο ολοκληρωμένη μορφή, παρόλο που και σε αυτό διαφαίνεται ότι υπολείπονται σελίδες.[1] Παρά τις ελλείψεις αυτές, από το Τεκμήριο 27 προκύπτει ότι η προσφορά της εργοληπτικής εταιρείας προς την Εταιρεία για την ανέγερση της πολυκατοικίας περιλάμβανε και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, αξίας €54.840. Ειδικότερα, σχετικές αναφορές σε ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις εντοπίζονται στο Μέρος Β (σελ. Β42), στο Μέρος Ε (σελ. 2/17) και στο Μέρος Η (σελ. 2/31) του Τεκμηρίου 27. Περαιτέρω, στην παράγραφο 7 του Εντύπου Προσφοράς ημερ. 17.03.10, το οποίο περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο 27, αναφέρεται ότι, μέχρι την υπογραφή επίσημης συμφωνίας, η προσφορά, μαζί με τη γραπτή αποδοχή της, θα αποτελούσε δεσμευτικό συμβόλαιο μεταξύ της Εταιρείας και της εργοληπτικής εταιρείας. Η μη παρουσίαση της επίσημης συμφωνίας που, κατά τον Εναγόμενο, υπογράφηκε μεταγενέστερα δεν αναιρεί όσα προκύπτουν από το Τεκμήριο 27, περιορίζει όμως τη δυνατότητα εξέτασης τυχόν πρόσθετων ή διαφορετικών όρων που περιλαμβάνονταν σε αυτήν. Έχοντας όμως υπόψη το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 27 και το προαναφερόμενο εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο εργολάβος για την ανέγερση της πολυκατοικίας, μέχρι τη διακοπή των εργασιών σε αυτήν, ήταν η εργοληπτική εταιρεία, καταλήγω ότι μεταξύ της Εταιρείας «Pasadena Developers Ltd» και της εργοληπτικής εταιρείας καταρτίστηκε δεσμευτική συμφωνία για την ανέγερση της πολυκατοικίας, η οποία περιλάμβανε κονδύλι ύψους €54.840 για ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις καθώς και γενικές προδιαγραφές και υποχρεώσεις της εργοληπτικής εταιρείας αναφορικά με αυτές και συνεπώς γίνεται το σχετικό εύρημα του Δικαστηρίου.
55. Το πιο πάνω εύρημα, όμως, δεν αποδεικνύει αφ’εαυτού ότι ο Ενάγοντας συμβλήθηκε με την εργοληπτική εταιρεία ως υπεργολάβος της. Ο Εναγόμενος δεν είχε προσωπική γνώση οποιασδήποτε συμφωνίας μεταξύ της εργοληπτικής εταιρείας και του Ενάγοντα. Ομοίως, η μαρτυρία του ΜΥ.2 ήταν διαφωτιστική ως προς τη συμβατική σχέση μεταξύ της Εταιρείας και της εργοληπτικής εταιρείας καθώς και ως προς τη διαδικασία έκδοσης από τον ίδιο των διατακτικών πληρωμής προς την εργοληπτική εταιρεία, όχι όμως ως προς την ύπαρξη και το περιεχόμενο οποιασδήποτε συγκεκριμένης συμφωνίας μεταξύ της εργοληπτικής εταιρείας και του Ενάγοντα. Ο ΜΥ.2 δεν γνώριζε τις μεταξύ τους οικονομικές σχέσεις ούτε εάν ή ποια ποσά καταβλήθηκαν από την εργοληπτική εταιρεία στον Ενάγοντα. Μολονότι, κατά τη μαρτυρία του, ανέφερε ότι ο εργολάβος αποδέχθηκε την προσφορά του Ενάγοντα και συμφώνησε μαζί του για την εκτέλεση των ηλεκτρολογικών εργασιών, ακολούθως διευκρίνισε ότι δεν γνώριζε εάν υπήρξαν συμφωνίες μεταξύ της εργοληπτικής εταιρείας και των υπεργολάβων της. Παρά ταύτα, εξέφρασε στη συνέχεια την κατηγορηματική θέση ότι οπωσδήποτε υπήρξε συμφωνία μεταξύ της εργοληπτικής εταιρείας και του Ενάγοντα, αναφέροντας, παράλληλα, ότι το Τεκμήριο 1 «μπορεί» να αποτελούσε την προσφορά του Ενάγοντα προς την εργοληπτική εταιρεία. Οι πιο πάνω διαφοροποιήσεις καταδεικνύουν ότι η θέση του περί ύπαρξης συμφωνίας υπεργολαβίας δεν στηριζόταν σε προσωπική γνώση των συγκεκριμένων συνεννοήσεων, αλλά σε συμπέρασμα που ο ίδιος εξήγαγε, το οποίο στηρίχθηκε κυρίως στο ότι ο ίδιος δεν είχε υπόψη του άλλη ξεχωριστή συμφωνία και ότι, εάν υπήρχε τέτοια συμφωνία, θα την είχε ετοιμάσει ο ίδιος. Περαιτέρω, δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι ο ΜΥ.2, ως ο ίδιος ανέφερε, ενεργούσε ως αντιπρόσωπος της Εταιρείας και των Εναγομένων. Το γεγονός αυτό δεν καθιστά αφ’εαυτού τη μαρτυρία του αναξιόπιστη, συνεκτιμάται όμως ως προς το βάρος που μπορεί να αποδοθεί στα πιο πάνω συμπεράσματα του, ιδίως επί ζητημάτων για τα οποία δεν είχε προσωπική γνώση.
56. Επιπρόσθετα, δεν παραγνωρίζω ότι ο Εναγόμενος και ο ΜΥ.2 αναφέρθηκαν προφορικά σε δελτία ποσοτήτων, τα οποία, κατά τη θέση τους, συνόδευαν τα διατακτικά πληρωμής και κατέγραφαν, μεταξύ άλλων, την αξία της προόδου των ηλεκτρολογικών εργασιών, η οποία ανερχόταν στο ποσό των €36.000 μέχρι τις 05.05.11. Τα εν λόγω δελτία, για τους λόγους που καταγράφονται στα πρακτικά του Δικαστηρίου, δεν έγιναν δεκτά ως τεκμήρια και, συνεπώς, το περιεχόμενό τους δεν αποτελεί μέρος της ενώπιόν μου έγγραφης μαρτυρίας. Η σχετική προφορική μαρτυρία δημιουργεί στο Δικαστήριο εύλογο ερώτημα ως προς τον λόγο για τον οποίο πιστοποιούνταν υπέρ της εργοληπτικής εταιρείας ηλεκτρολογικές εργασίες τις οποίες εκτελούσε ο Ενάγοντας. Εντούτοις, από τη μαρτυρία αυτή προκύπτει μόνο ότι στα δελτία ποσοτήτων, τα οποία κατά τη θέση του ΜΥ.2 συνοδεύαν τα διατακτικά πληρωμής προς την εργοληπτική εταιρεία, καταγραφόταν η πρόοδος των ηλεκτρολογικών εργασιών. Δεν προκύπτει ότι υπήρχε συμβατική σχέση υπεργολαβίας μεταξύ του Ενάγοντα και της εργοληπτική εταιρείας βάσει της οποίας ο Ενάγοντας εκτελούσε τις ηλεκτρολογικές εργασίες στην πολυκατοικία ούτε ότι η εργοληπτική εταιρεία ανέλαβε την υποχρέωση να τον πληρώσει ή ότι του κατέβαλε οποιοδήποτε από τα πιστοποιηθέντα ποσά. Ελλείψει περαιτέρω μαρτυρίας επί τούτου, το Δικαστήριο δεν μπορεί να προβεί σε εικασίες ως προς τον λόγο για τον οποίο οι ηλεκτρολογικές εργασίες περιλαμβάνονταν στα δελτία ποσοτήτων ούτε να συναγάγει, αποκλειστικά από την αναφορά αυτή, ότι ο Ενάγοντας ήταν υπεργολάβος της εργοληπτικής εταιρείας.
57. Περαιτέρω, δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε προσφορά του Ενάγοντα προς την εργοληπτική εταιρεία, συμφωνία υπεργολαβίας, τιμολόγιο ή απόδειξη εκδοθείσα προς αυτήν ούτε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο καταβολής χρημάτων από την εργοληπτική εταιρεία στον Ενάγοντα. Επίσης, δεν κατέθεσε εκπρόσωπος της εργοληπτικής εταιρείας ώστε να επιβεβαιώσει την ύπαρξη τέτοιας συμφωνίας και να εξηγήσει τους όρους της. Υπό τα δεδομένα αυτά, το γεγονός ότι η σύμβαση εργολαβίας της Εταιρείας με την εργοληπτική εταιρεία περιλάμβανε ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις και ότι, κατά την προφορική μαρτυρία, πιστοποιήθηκε πρόοδος ηλεκτρολογικών εργασιών υπέρ της εργοληπτικής εταιρείας δεν επαρκεί για να αποδείξει την ύπαρξη συγκεκριμένης συμφωνίας υπεργολαβίας μεταξύ της τελευταίας και του Ενάγοντα. Συνεπώς, η σχετική θέση του Εναγόμενου και του ΜΥ.2 δεν γίνεται αποδεκτή για τους λόγους που προανάφερα. Όσον αφορά την εκδοχή του Ενάγοντα, αποδέχομαι ως αξιόπιστη και τεκμηριωμένη τη μαρτυρία του ότι οι Εναγόμενοι ζήτησαν και αποδέχθηκαν την προσφορά του ημερ. 04.05.10 (βλ. Τεκμήριο 1) και ότι μεταξύ τους καταρτίστηκε συμφωνία, δυνάμει της οποίας ο Ενάγοντας ανέλαβε την εκτέλεση των ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εργασιών και εγκαταστάσεων στην πολυκατοικία έναντι του ποσού των €57.156. Η μαρτυρία του υποστηρίζεται από την προαναφερόμενη προσφορά και τις αποδείξεις που αφορούν τις καταβολές του συνολικού ποσού των €8.000 έναντι της ηλεκτρικής εγκατάστασης της πολυκατοικίας (βλ. Τεκμήριο 3). Γίνεται, συνεπώς, το σχετικό εύρημα του Δικαστηρίου. Η αναγραφή της ονομασίας «Pasadena Developers» στην εν λόγω προσφορά δεν οδηγεί σε διαφορετικό συμπέρασμα, αφού η εκδοχή της Υπεράσπισης δεν ήταν ότι η Εταιρεία συμβλήθηκε απευθείας με τον Ενάγοντα, αλλά ότι αυτός συμβλήθηκε ως υπεργολάβος με την εργοληπτική εταιρεία, θέση η οποία δεν έγινε αποδεκτή.
58. Αποδέχομαι ως αξιόπιστη τη μαρτυρία του Ενάγοντα ότι, κατόπιν συμφωνίας του με τους Εναγόμενους, ανέλαβε και εκτέλεσε εργασίες τοποθέτησης και εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης στην πολυκατοικία. Η μαρτυρία του υποστηρίζεται από την προσφορά του Ενάγοντα ημερ. 14.05.10 (βλ. Τεκμήριο 2), η οποία απευθύνεται στους Εναγόμενους και στην «Pasadena Developers» και στην οποία καταγράφεται η εκτέλεση διαφόρων εγκαταστάσεων στην πολυκατοικία, μεταξύ των οποίων και η εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης. Ειδικότερα, στο Τεκμήριο 2 καταγράφονται επιμέρους ποσά για τις εγκαταστάσεις τηλεφώνων, τηλεόρασης, στεγνωτηρίων και κεντρικής θέρμανσης, το άθροισμα των οποίων ανέρχεται σε €4.764. Επί τούτου, σημειώνεται ότι ο Ενάγοντας δυσκολεύτηκε να εξηγήσει την αναγραφή των αριθμών «337» και «4.044» στο Τεκμήριο 2. Από τη διάρθρωση του πίνακα και τη διαχωριστική γραμμή που περιλαμβάνεται στην προσφορά, προκύπτει ότι το ποσό των €4.044 αντιστοιχεί ειδικά στην εγκατάσταση της κεντρικής θέρμανσης, ενώ το ποσό των €4.764 αποτελεί το συνολικό τίμημα όλων των εργασιών που καταγράφονται στην εν λόγω προσφορά. Επιπλέον, δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία που να αντικρούει την πιο πάνω συμφωνία των μερών ή την εκτέλεση από τον Ενάγοντα των εργασιών εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης στην πολυκατοικία. Συνεπώς, αποδέχομαι τη μαρτυρία του Ενάγοντα ως προς την πιο πάνω συμφωνία των μερών και την εκτέλεση από αυτόν των εργασιών εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης στην πολυκατοικία. Ωστόσο, ως προς το συμφωνηθέν τίμημα, από το Τεκμήριο 2, προκύπτει ότι το ποσό των €4.764 αποτελούσε το συνολικό τίμημα όλων των εργασιών που περιλαμβάνονταν στην προσφορά, ενώ το τίμημα της συγκεκριμένης δικογραφημένης εργασίας εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης στην πολυκατοικία ανερχόταν σε €4.044.
59. Περαιτέρω, δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε αξιόπιστη μαρτυρία ότι το συμφωνηθέν τίμημα των €4.044 καταβλήθηκε στον Ενάγοντα ενώ ο Ενάγοντας ανέφερε ότι το ποσό των €4.764 μέχρι σήμερα του οφείλεται. Μολονότι ο Εναγόμενος αναφέρθηκε γενικά στην κατ’ισχυρισμό καταβολή στον Ενάγοντα ποσού €36.000 από την εργοληπτική εταιρεία, καθώς και στις καταβολές των €8.000 και €20.000, δεν ανέφερε ότι οποιοδήποτε από τα ποσά αυτά ή μέρος τους καταβλήθηκε ειδικά έναντι της προαναφερθείσας αυτοτελούς συμφωνίας των μερών σχετικά με την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης στην πολυκατοικία. Εξάλλου, ως κρίθηκε πιο πάνω, η καταβολή στον Ενάγοντα του ποσού των €36.000 από την εργοληπτική εταιρεία δεν αποδείχθηκε. Περαιτέρω, ως θα εξηγηθεί κατωτέρω, το ποσό των €8.000 αφορούσε τις ηλεκτρολογικές και ηλεκτρικές εργασίες και εγκαταστάσεις στην πολυκατοικία ενώ το ποσό των €20.000 αφορούσε τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις στις κατοικίες του Εναγόμενου. Επίσης, κατά τον υπολογισμό της κατ’ισχυρισμό υπερπληρωμής προς τον Ενάγοντα, ο Εναγόμενος συνυπολόγισε στη μαρτυρία του και το αξιούμενο ποσό των €4.764. Τούτο δεν αποτελεί ανεπιφύλακτη παραδοχή οφειλής του εν λόγω ποσού, αφού ο υπολογισμός του στηρίχθηκε στα ποσά που επικαλέστηκε ο Ενάγοντας. Δεν αποδεικνύει όμως πληρωμή προς εξόφληση της εν λόγω εργασίας. Επί τούτου, αποδέχομαι ως αξιόπιστη τη μαρτυρία του Ενάγοντα, ως προς το ότι το συμφωνηθέν ποσό της συγκεκριμένης εργασίας παρέμεινε απλήρωτο, αφού αυτή δεν αντικρούστηκε με οποιαδήποτε αξιόπιστη μαρτυρία που να αποδεικνύει την καταβολή του. Ως εκ τούτου, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ του Ενάγοντα και των Εναγομένων, ο Ενάγοντας ανέλαβε και εκτέλεσε εργασίες τοποθέτησης και εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης στην πολυκατοικία έναντι του συμφωνηθέντος τιμήματος των €4.044, το οποίο παραμένει απλήρωτο.
60. Περαιτέρω, αποδέχομαι ως αξιόπιστη τη μαρτυρία του Ενάγοντα ότι ξεκίνησε την εκτέλεση των συμφωνηθεισών ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και εργασιών στην πολυκατοικία τον Μάιο του 2010. Η μαρτυρία αυτή δεν αμφισβητήθηκε ούτε προσκομίστηκε οποιαδήποτε αντίθετη μαρτυρία. Συνεπώς γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγοντας άρχισε την εκτέλεση των συμφωνηθεισών ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και εργασιών στην πολυκατοικία τον Μάιο του 2010. Ως προς τον χρόνο και τις περιστάσεις διακοπής των εργασιών, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι, κατά τον Ιούλιο του 2011, οι Εναγόμενοι διέκοψαν τις εργασίες ανέγερσης και κατασκευής της πολυκατοικίας και του ζήτησαν να σταματήσει προσωρινά την εκτέλεση των δικών του εργασιών μέχρι να τον ειδοποιήσουν. Αντιθέτως, ο Εναγόμενος ισχυρίστηκε ότι οι εργασίες στην πολυκατοικία τερματίστηκαν στις 05.05.2011, επειδή αυτή είναι η ημερομηνία που φέρει το τελευταίο προσκομισθέν διατακτικό (βλ. Τεκμήριο 26). Το εν λόγω διατακτικό, όμως, απευθύνεται στην εργοληπτική εταιρεία και δεν περιέχει οποιαδήποτε ρητή αναφορά στη διακοπή των εργασιών ανέγερσης της πολυκατοικίας ή των ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εργασιών του Ενάγοντα. Περαιτέρω, ο ΜΥ.2, ο οποίος εξέδωσε το διατακτικό, δεν ερωτήθηκε κατά πόσον η ημερομηνία του αντιστοιχούσε στον χρόνο διακοπής των εργασιών στην πολυκατοικία ή των ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εργασιών του Ενάγοντα. Συνεπώς, η ημερομηνία του Τεκμηρίου 26 δεν αποτελεί επαρκή βάση για την εξαγωγή τέτοιου συμπεράσματος και η σχετική θέση του Εναγόμενου δεν γίνεται αποδεκτή. Επί τούτου σημειώνω ότι ο Εναγόμενος, σε αντίθεση με τον προηγούμενο ισχυρισμό του, ανέφερε σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του ότι η διακοπή των εργασιών έγινε τον Ιούνιο του 2011.[2] Η διαφοροποίηση αυτή επηρεάζει την αξιοπιστία της μαρτυρίας του Εναγόμενου ως προς τον χρόνο κατά τον οποίο πραγματικά επήλθε η διακοπή των εργασιών στην πολυκατοικία. Επί τούτου, αποδέχομαι ως αξιόπιστη τη μαρτυρία του Ενάγοντα επί του ζητήματος αυτού και συνεπώς γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι, κατά τον Ιούλιο του 2011, οι Εναγόμενοι διέκοψαν τις εργασίες ανέγερσης και κατασκευής της πολυκατοικίας και ζήτησαν από τον Ενάγοντα να σταματήσει προσωρινά την εκτέλεση των εργασιών του μέχρι να τον ειδοποιήσουν.
61. Σχετικά με τις ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτέλεσε ο Ενάγοντας στην πολυκατοικία μέχρι την πιο πάνω διακοπή των εργασιών, ως το προαναφερόμενο εύρημα του Δικαστηρίου, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι εκτέλεσε ηλεκτρολογικές εργασίες ύψους €46.095 και ότι παρέμεινε οφειλόμενο υπόλοιπο ύψους €38.095, αφού του καταβλήθηκε το ποσό των €8.000 (βλ. Τεκμήριο 3). Περαιτέρω, ανέφερε ότι η αξία των ηλεκτρολογικών εργασιών που υπολειπόταν να εκτελέσει στην πολυκατοικία, με βάση την έκθεση επιμέτρησης (βλ. Τεκμήριο 4), ανερχόταν σε €11.051. Από το ποσό αυτό, ο Ενάγοντας χαρακτήρισε το ποσό των €8.051 ως κόστος, έξοδα και δαπάνες για υλικά και το ποσό των €3.000 ως κέρδος του. Παρατηρώ, όμως, ότι στο Τεκμήριο 4 το ποσό των €8.051 καταγράφεται ως «περιγραφή εργασιών και προϊόντων», ενώ το ποσό των €3.000 καταγράφεται ως «εργατικά». Περαιτέρω, παρατηρώ ότι το άθροισμα των ποσών των €46.095 και €11.051 ανέρχεται στο ποσό των €57.146 και όχι σε €57.156, ποσό το οποίο, σύμφωνα με το προαναφερόμενο εύρημα του Δικαστηρίου, αποτελούσε το συμφωνηθέν τίμημα. Η μαρτυρία του αναφορικά με τις ηλεκτρολογικές εργασίες που παρέμειναν να εκτελεστούν στην πολυκατοικία στηρίζεται, στην ουσία, στην έκθεση επιμέτρησης, αφού ο ίδιος δεν προσκόμισε μαρτυρία που να αποτελεί αυτοτελή βάση προκειμένου να προσδιοριστεί η έκταση και η αξία των ηλεκτρολογικών εργασιών που υπολείπονταν να εκτελεστούν από τον ίδιο στην πολυκατοικία. Συνεπώς, η μαρτυρία του δεν παρέχει, από μόνη της, επαρκή βάση για την εξαγωγή ευρήματος, ως προς την αξία των ηλεκτρολογικών εργασιών που υπολείπονταν να εκτελεστούν από τον ίδιο στην πολυκατοικία. Κατ’επέκταση, ούτε η αξία των εκτελεσθείσων εργασιών δύναται να προσδιοριστεί αποκλειστικά βάσει του υπολογισμού του, ενώ ο καθορισμός του οφειλόμενου υπολοίπου εξαρτάται επιπλέον από την αξιολόγηση του σκοπού για τον οποίο πραγματοποιηθήκαν οι πιο πάνω καταβολές χρημάτων στον Ενάγοντα, ως τα προαναφερόμενα ευρήματα του Δικαστηρίου, καθώς και κατά πόσο αυτές επέφεραν εξόφληση της συγκεκριμένης οφειλής, ως θα εξεταστεί κατωτέρω.
62. Όσον αφορά τη μαρτυρία του ΜΕ.2 επί τούτου, κατ’ αρχάς αποδέχομαι ότι ο εν λόγω μάρτυρας διαθέτει την αναγκαία εμπειρογνωμοσύνη για να καταθέσει ως εμπειρογνώμονας αναφορικά με το κόστος που απαιτείτο για την αποπεράτωση των ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία, λαμβάνοντας υπόψη τα ακαδημαϊκά του προσόντα και την επαγγελματική του εμπειρία. Εξάλλου, η εμπειρογνωμοσύνη του δεν αμφισβητήθηκε. Γενικά, ο ΜΕ.2 μου έδωσε την εντύπωση ότι κατέθεσε με ειλικρίνεια και επιδίωξε να βοηθήσει το Δικαστήριο, εξηγώντας τον τρόπο με τον οποίο ετοίμασε την έκθεση επιμέτρησης. Βεβαίως, η ορθότητα και η αποδεικτική βαρύτητα των συμπερασμάτων του εξετάζονται με βάση τα στοιχεία που είχε ενώπιον του κατά την ετοιμασία της εν λόγω έκθεσης, καθώς και τη συσχέτιση των επιμετρηθέντων κονδυλίων με τις συμφωνηθείσες εργασίες, ως θα αναφερθώ κατωτέρω. Η μαρτυρία του περιορίστηκε, στην ουσία, στην έκθεση επιμέτρησης του και στον τρόπο με τον οποίο αυτή ετοιμάστηκε. Ως προς τον σκοπό της επιμέτρησης, ο ΜΕ.2 αρχικά ανέφερε ότι αυτή διενεργήθηκε προκειμένου ο Ενάγοντας «να τα βρει με τον εργολάβο», ενώ στη συνέχεια δήλωσε ότι δεν γνώριζε τον σκοπό για τον οποίο του ζητήθηκε να προβεί σε αυτήν. Λόγω της αντίφασης αυτής, δεν αποδίδω βάρος στη μαρτυρία του αυτή ως προς τον σκοπό ετοιμασίας της έκθεσης επιμέτρησης ούτε δύναμαι, βάσει αυτής, να εξαγάγω οποιοδήποτε συμπέρασμα αναφορικά με τη σχέση του Ενάγοντα με την εργοληπτική εταιρεία.
63. Ο ΜΕ.2 ήταν επεξηγηματικός ως προς το περιεχόμενο της έκθεσης επιμέτρησης και ανέφερε ότι αυτή ετοιμάστηκε κατόπιν επιτόπιας επίσκεψής του στην πολυκατοικία. Η διενέργεια της επιτόπιας επίσκεψης του ΜΕ.2 καταγράφεται και στο ίδιο το Τεκμήριο 4, στο οποίο αναφέρεται ότι, μετά την επίσκεψη του στην πολυκατοικία μαζί με τον Ενάγοντα και τους Εναγόμενους, καταγράφηκαν, επιμετρήθηκαν και βεβαιώθηκαν τα υλικά και τα εργατικά για την αποπεράτωση της ηλεκτρικής εγκατάστασης. Περαιτέρω, ο ΜΕ.2 ανέφερε ότι κατά την επιτόπια επίσκεψή του διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν καλωδίωση, πίνακες διανομής και αυτόματα, αλλά μόνο σωληνώσεις. Η μαρτυρία του αυτή επιβεβαιώθηκε από τον ΜΥ.2, ο οποίος επίσης ανέφερε ότι είχαν εκτελεστεί μόνο οι σωληνώσεις. Επίσης, ο ΜΕ.2 εξήγησε τον τρόπο με τον οποίο κατέληξε στις τιμές που καταγράφονται στην έκθεση επιμέτρησης, αναφέροντας ότι έλαβε σχετικές τιμές από προμηθευτές και ότι η τελική αποτίμηση αποτελούσε δική του εκτίμηση, με βάση τιμές μονάδος που επικρατούσαν κατά την τότε εποχή. Επιπρόσθετα, δεν προσκομίστηκε αντίθετη μαρτυρία από εμπειρογνώμονα αναφορικά με το κόστος των ηλεκτρολογικών εργασιών που υπολείπονταν να εκτελεστούν στην πολυκατοικία. Εντούτοις, το γεγονός ότι, κατά την ετοιμασία του Τεκμηρίου 4, ο ΜΕ.2, ως ανέφερε, δεν είχε υπόψη του τη σχετική προσφορά του Ενάγοντα ημερ. 04.05.10 (βλ. Τεκμήριο 1) καθιστά αναγκαία τη συσχέτιση των επιμετρηθέντων κονδυλίων με τις εργασίες που περιλαμβάνονταν στην εν λόγω προσφορά του Ενάγοντα, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον αυτά αφορούσαν πράγματι συμφωνηθείσες εργασίες που υπολείπονταν να εκτελεστούν από τον Ενάγοντα. Όταν η εν λόγω προσφορά υποδείχθηκε στον ΜΕ.2, κατά την αντεξέτασή του, εντόπισε σε αυτήν την αναφορά στις «τριφασικές παροχές», ως προς τις υπόλοιπες όμως εργασίες περιορίστηκε να αναφέρει ότι δεν είχε προηγουμένως υπόψη του την εν λόγω προσφορά του Ενάγοντα. Συνεπώς, η προφορική μαρτυρία του ΜΕ.2 δεν παρέχει, από μόνη της, πλήρη συσχέτιση κάθε επιμέρους εργασίας που καταγράφεται στο Τεκμήριο 4 με τις εργασίες που περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 1.
64. Περαιτέρω, μολονότι η έκθεση επιμέτρησης αμφισβητήθηκε γενικά ως αυθαίρετη και λανθασμένη, ο υπολογισμός του ποσού των €3.000, ως αξίας των εργατικών που απαιτούνταν για την εκ μέρους του Ενάγοντα αποπεράτωση των ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία, δεν αμφισβητήθηκε ειδικώς ούτε προσκομίστηκε αντίθετη μαρτυρία από εμπειρογνώμονα ως προς το ποσό αυτό. Συνεπώς, αποδέχομαι τη μαρτυρία αυτή του ΜΕ.2 ως αξιόπιστη ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα και γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι η αξία των εργατικών που απαιτούνταν από τον Ενάγοντα για την αποπεράτωση των ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία ανερχόταν στο ποσό των €3.000.
65. Ως προς το ποσό των €8.051 για «εργασίες και προϊόντα», ως καταγράφεται στην έκθεση επιμέτρησης, κατά την αντεξέταση του ΜΕ.2 αμφισβητήθηκαν ειδικώς τα κονδύλια «Παροχές ηλιακών» και «Σχέδια και Έλεγχος», ύψους €336 και €150 αντίστοιχα. Από τη σύγκριση των Τεκμηρίων 1 και 4 προκύπτει ότι το κονδύλι «Σχέδια και Έλεγχος» συνδέεται με την αναφορά στην προσφορά ημερ. 04.05.10 σε «Συντονισμό ΑΗΚ – ΣΥΤΑ Σχεδίων και έλεγχος». Περαιτέρω, ο ΜΕ.2 διευκρίνισε ότι, μετά την αποπεράτωση των εργασιών από τον ηλεκτρολόγο, απαιτούνται σχέδια προκειμένου να υποβληθούν στην Αρχή Ηλεκτρισμού για έλεγχο. Συνεπώς, το συγκεκριμένο κονδύλι συνδέεται επαρκώς με τις συμφωνηθείσες εργασίες ως καταγράφονται στην προσφορά του Ενάγοντα ημερ. 04.05.10 (βλ. Τεκμήριο 1) και συνυπολογίζεται στην αξία των υπολειπόμενων εργασιών και προϊόντων. Ως προς το κονδύλι «Παροχές ηλιακών», ύψους €336, μολονότι στην εν λόγω προσφορά αναγράφεται «W/H Solar εγκατάσταση», ο ΜΕ.2 δεν εξήγησε κατά πόσον οι δύο αναφορές αφορούν την ίδια εργασία. Ελλείψει σχετικής τεχνικής εξήγησης από τον ΜΕ.2 ή άλλης μαρτυρίας από εμπειρογνώμονα, που να συνδέει τις προαναφερθείσες εργασίες, δεν δύναμαι να προβώ σε τέτοιο συμπέρασμα και, συνεπώς, το ποσό των €336 δεν συνυπολογίζεται στην αξία των υπολειπόμενων εργασιών και προϊόντων στην πολυκατοικία.
66. Ως προς τις υπόλοιπες καταχωρίσεις των «εργασιών και προϊόντων» στο Τεκμήριο 4, πλην του κονδυλίου «Παροχές ηλιακών» που αξιολογήθηκε ανωτέρω, παρατηρώ ότι αρκετές από αυτές παρουσιάζουν λεκτική αντιστοιχία με εργασίες που αναγράφονται στην προσφορά του Ενάγοντα ημερ. 04.05.10 (βλ. Τεκμήριο 1) ενώ ο ΜΕ.2 επεξήγησε ότι οι καταχωρίσεις στο Τεκμήριο 4 αφορούν εργασίες και προϊόντα που απαιτούνταν για την αποπεράτωση της ηλεκτρικής εγκατάστασης στην πολυκατοικία, βάσει όσων διαπίστωσε κατά την επιτόπια επίσκεψή του. Περαιτέρω, δεν υποδείχθηκε στον ΜΕ.2 οποιαδήποτε άλλη συγκεκριμένη καταχώριση ως μη περιλαμβανόμενη στην εν λόγω προσφορά ούτε προσκομίστηκε αντίθετη μαρτυρία εμπειρογνώμονα ως προς την αξία των ηλεκτρολογικών εργασιών που υπολείπονταν να εκτελεστούν στη πολυκατοικία. Υπό τα δεδομένα αυτά, αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΕ.2 ως προς τις υπόλοιπες καταχωρίσεις εντός του Τεκμηρίου 4 που αφορούν τις «εργασίες και προϊόντα» που απαιτούνταν για την αποπεράτωση της ηλεκτρικής εγκατάστασης στην πολυκατοικία. Ως εκ τούτου, καταλήγω ότι η αξία των αποδεκτών κονδυλίων «εργασιών και προϊόντων» που απαιτούνταν για την αποπεράτωση των ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία ανερχόταν στο ποσό των €7.715 (€8.051 − €336) και γίνεται το σχετικό εύρημα του Δικαστηρίου. Κατ’ επέκταση, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι η συνολική αξία των κονδυλίων «εργασιών και προϊόντων» και «εργατικών» που απαιτούνταν για την εκ μέρους του Ενάγοντα αποπεράτωση των συμφωνηθεισών ηλεκτρολογικών εργασιών στην πολυκατοικία ανερχόταν στο ποσό των €10.715.
67. Όσον αφορά το αξιούμενο ποσό των €500, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι κατέβαλε το προαναφερόμενο ποσό στον ΜΕ.2 ως αμοιβή για την ετοιμασία της έκθεσης επιμέτρησης. Μολονότι από το Τεκμήριο 4 και τη μαρτυρία του ΜΕ.2 αποδεικνύεται ότι ο τελευταίος προέβη σε επιτόπια επίσκεψη και ετοίμασε την έκθεση επιμέτρησης, δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε απόδειξη καταβολής του εν λόγω ποσού. Περαιτέρω, ο ΜΕ.2 δεν ανέφερε ότι έλαβε το ποσό αυτό από τον Ενάγοντα ούτε επιβεβαίωσε το ύψος οποιασδήποτε αμοιβής του. Η παράλειψη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι ο ΜΕ.2 κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου και θα μπορούσε να επιβεβαιώσει άμεσα την κατ’ισχυρισμό καταβολή του πιο πάνω ποσού, την οποία η Υπεράσπιση αμφισβήτησε. Συνεπώς, η πιο πάνω προφορική μαρτυρία του Ενάγοντα, χωρίς οποιαδήποτε απόδειξη ή επιβεβαίωση από τον ίδιο τον ΜΕ.2, δεν κρίνεται επαρκής για την εξαγωγή ευρήματος ότι ο Ενάγοντας κατέβαλε στον ΜΕ.2 το ποσό των €500, ως αμοιβή για την ετοιμασία της έκθεσης επιμέτρησης.
68. Το επόμενο ζήτημα που θα πρέπει να εξεταστεί είναι τι αφορούσαν οι καταβολές των €8.000 και €20.000 προς τον Ενάγοντα, ως τα άνωθεν ευρήματα του Δικαστηρίου. Ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι το ποσό των €8.000 του καταβλήθηκε από τους Εναγόμενους, από τον Ιούνιο του 2010 μέχρι τον Ιούλιο του 2011, έναντι των ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εργασιών που εκτέλεσε στην πολυκατοικία. Η μαρτυρία του αυτή επιβεβαιώνεται από τη δέσμη οκτώ αποδείξεων ημερ. 04.06.10, 08.08.10, 01.10.10, 26.11.10, 21.01.11, 18.03.11, 27.05.11 και 29.07.11 (βλ. Τεκμήριο 3), στις οποίες καταγράφεται ότι ο Ενάγοντας, με καθεμιά από αυτές, έλαβε το ποσό των €1.000 έναντι της ηλεκτρικής εγκατάστασης της πολυκατοικίας.
69. Αντιθέτως, ο Εναγόμενος ανέφερε ότι το ποσό των €8.000 αποτελούσε μέρος δανείου ύψους €10.000, το οποίο, δυνάμει προφορικής συμφωνίας μεταξύ της εργοληπτικής εταιρείας, των Εναγομένων και του Ενάγοντα, θα καταβαλλόταν στον τελευταίο κατά τακτά χρονικά διαστήματα, ενώ οποιοδήποτε ποσό καταβαλλόταν θα αφαιρείτο από το διατακτικό. Η θέση αυτή, όμως, δεν προβλήθηκε στην Έκθεση Υπεράσπισης των Εναγομένων και, συνεπώς, καθηκόντως αγνοείται. Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν ήθελε εξεταστεί, η κατ’ισχυρισμό προφορική συμφωνία δανείου δεν επιβεβαιώθηκε από εκπρόσωπο της εργοληπτικής εταιρείας ή από οποιαδήποτε άλλη ανεξάρτητη μαρτυρία. Δεν παραγνωρίζω ότι στο Τεκμήριο 25 περιλαμβάνεται χειρόγραφη σημείωση στην οποία αναγράφεται «υπόλοιπο Ενάγοντα (10.000)», την οποία ο Εναγόμενος συνέδεσε με το κατ’ισχυρισμό δάνειο των €10.000. Από την εν λόγω σημείωση, όμως, δεν προσδιορίζεται η φύση του αναγραφόμενου ποσού ούτε προκύπτει ότι αυτό αφορούσε δάνειο ή ότι οι καταβολές συνολικού ύψους €8.000 πραγματοποιήθηκαν έναντι αυτού. Συνεπώς, η σημείωση αυτή δεν επιβεβαιώνει την κατ’ ισχυρισμό προφορική συμφωνία δανείου. Περαιτέρω, δεν κρίνεται λογική και πειστική η εκδοχή του Εναγόμενου ότι, στο πλαίσιο προφορικής συμφωνίας δανείου στην οποία, κατά τον ίδιο, συμμετείχαν η εργοληπτική εταιρεία, οι Εναγόμενοι και ο Ενάγοντας, καταβάλλονταν στον Ενάγοντα σε τακτά χρονικά διαστήματα ποσά τα οποία θα αφαιρούνταν από το τελευταίο διατακτικό, χωρίς να λαμβάνεται οποιαδήποτε απόδειξη ή άλλη επιβεβαίωση της καταβολής τους. Η θέση αυτή καθίσταται ακόμη λιγότερο πειστική ενόψει της ύπαρξης των οκτώ (8) αποδείξεων (βλ. Τεκμήριο 3), οι οποίες αφορούν το ίδιο συνολικό ποσό και τον ίδιο τρόπο καταβολής, αλλά αναφέρουν ως σκοπό της καταβολής την ηλεκτρική εγκατάσταση της πολυκατοικίας. Συνεπώς, η εκδοχή του Εναγόμενου, ως προς τον σκοπό της καταβολής του ποσού των €8.000 στον Ενάγοντα, δεν γίνεται αποδεκτή, καθότι δεν είναι δικογραφημένη και, εν πάση περίπτωση, παρέμεινε ατεκμηρίωτη. Αντιθέτως, αποδέχομαι ως αξιόπιστη τη μαρτυρία του Ενάγοντα, η οποία επιβεβαιώνεται από τη δέσμη αποδείξεων (βλ. Τεκμήριο 3) το περιεχόμενο των οποίων δεν αντικρούστηκε με αντίθετη αξιόπιστη μαρτυρία. Συνεπώς, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι, έναντι του συμφωνηθέντος τιμήματος των €57.156 για τις ηλεκτρολογικές και ηλεκτρικές εργασίες και εγκαταστάσεις που ανέλαβε να εκτελέσει ο Ενάγοντας στην πολυκατοικία, του καταβλήθηκε από τους Εναγόμενους το συνολικό ποσό των €8.000.
70. Σε σχέση με την καταβολή του ποσού των €20.000 στον Ενάγοντα, ο τελευταίος ανέφερε ότι το ποσό αυτό αφορούσε μόνο τις ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτέλεσε στις τρεις κατοικίες του Εναγόμενου και ότι το εν λόγω ποσό του καταβλήθηκε σε μηνιαίες δόσεις των €2.000. Η μαρτυρία του αυτή επιβεβαιώνεται από τη δέσμη δέκα αποδείξεων ημερ. 08.12.15, 14.01.16, 26.02.16, 07.04.16, 20.05.16, 02.06.16, 19.07.16, 28.08.16, 03.09.16 και 19.09.16 (βλ. Τεκμήριο 7), στις οποίες καταγράφεται μόνο το όνομα του Εναγόμενου και ότι καθεμιά από τις καταβολές των €2.000 αφορούσε ηλεκτρική εγκατάσταση στις μονοκατοικίες στην Ανθούπολη. Αντιθέτως, ο Εναγόμενος, με βάση το περιεχόμενο του πίνακα πληρωμών (βλ. Τεκμήριο 11) ισχυρίστηκε ότι το ποσό των €20.000 καταβλήθηκε προς εξόφληση οποιασδήποτε απαίτησης του Ενάγοντα σε σχέση τόσο με την πολυκατοικία όσο και με τις κατοικίες. Ως προς τον πίνακα πληρωμών (βλ. Τεκμήριο 11) ο Ενάγοντας, ως το άνωθεν εύρημα του Δικαστηρίου, αναγνώρισε τις υπογραφές του επί του Τεκμηρίου 11, από όπου προκύπτει ότι έλαβε ποσό ύψους €2.000 σε άγνωστη ημερομηνία, καθώς και στις 08.12.15, 14.01.16, 26.02.16, 07.04.16, 20.05.16, 02.06.16, 01.07.16, 28.08.16 και 03.09.16. Οκτώ από τις ημερομηνίες αυτές συμπίπτουν με τις ημερομηνίες των αντίστοιχων αποδείξεων (βλ. Τεκμήριο 7). Στο Τεκμήριο 11 καταγράφεται επιπλέον η εξής δήλωση «ΗΛΕΚΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΑΓΙΟΥ ΕΡΜΟΓΕΝΟΥΣ, 9 ΑΝΘΟΥΠΩΛΗ, ΠΟΛΕΜΙΔΙΑ ΟΥΔΕΜΙΑ ΑΛΛΗ ΑΠΑΙΤΗΣΗ ΕΧΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΥΡΙΑΚΟ ΚΥΡΙΑΚΟΥ». Ο Ενάγοντας, με βάση τα όσα του ανέφερε προφορικά γραφολόγος, ισχυρίστηκε ότι η προαναφερθείσα δήλωση δεν ήταν καταγραμμένη κατά τον χρόνο που υπέγραφε και ότι προστέθηκε μεταγενέστερα, αλλά όχι από τον ίδιο, επειδή καταγράφτηκε «κάτω από τη γραμμή». Περαιτέρω, ανέφερε ότι, σε κάθε περίπτωση, η προαναφερθείσα δήλωση δεν αφορά τις πρόσθετες εργασίες, δηλαδή ένα τζάκι, τη θέρμανση και τις διασωληνώσεις. Σε σχέση με τη μαρτυρία του Ενάγοντα, σχετικά με τα όσα του λέχθηκαν προφορικά από τον γραφολόγο, δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι αυτή αποτελεί εξ ακοής μαρτυρία, την οποία το Δικαστήριο αξιολογεί με βάση τις καθιερωμένες αρχές, ως επιτάσσει το Άρθρο 27 του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9. Ειδικότερα, στην ΑLI ABDULLAH HAZZAZ ASSAD v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 164/2016, ημερ. 06.12.17, τονίσθηκε ότι:
«Η αξιολόγηση της βαρύτητας εξ ακοής μαρτυρίας, σύμφωνα με το άρθρο 27 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, γίνεται, προσεκτικά, από το πρωτόδικο Δικαστήριο, το οποίο είναι ορθό να επεξηγεί τους λόγους για τους οποίους αποδίδει ή δεν αποδίδει βαρύτητα σε εξ ακοής μαρτυρία (Δέστε Πολιτική Έφεση αρ. 6/2011, Λευκόνικο Χρηματιστηριακή Λτδ v. Χρυστάλλα άλλως Στάλω Χριστοδούλου, ημερ. 15.7.2016 και Ανδρέου κ.α. v. Αστυνομίας (2010) 2 Α.Α.Δ. 152). Το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψιν του όλα τα περιστατικά της υπόθεσης και, ιδιαίτερα, το αν θα ήταν εύλογο και εφικτό να κλητευθεί, ως μάρτυρας στη διαδικασία, το πρόσωπο που έκανε την αρχική δήλωση, το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα, ο βαθμός της εξ ακοής μαρτυρίας, το αν οποιοδήποτε εμπλεκόμενο πρόσωπο είχε κίνητρο να αποκρύψει ή να παραποιήσει τα γεγονότα (όπως στην παρούσα υπόθεση), το αν η αρχική δήλωση μεταφέρθηκε επ' ακριβώς ή όχι, το πλαίσιο μέσα στο οποίο έγινε η δήλωση, κτλ. Οι παράγοντες αυτοί, οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 27(2) του Κεφ. 9, δεν είναι βέβαια εξαντλητικοί, σύμφωνα με τη Νομολογία μας. Όμως επιβάλλεται όπως η διεργασία αξιολόγησης της βαρύτητας της εξ ακοής μαρτυρίας γίνεται με προσοχή και επεξηγείται από το Δικαστήριο, είτε η εξ ακοής μαρτυρία απορρέει από προφορική είτε από γραπτή μαρτυρία(Δέστε Γεωργίου v. Στυλιανού (2009) 1 Α.Α.Δ. 70 και Μονός κ.α. v. S. Xenides Trading Co Ltd κ.α.(2010) 1 Α.Α.Δ. 1002)».
71. Ο γραφολόγος, όμως, δεν κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου ώστε να επιβεβαιώσει την κατ’ ισχυρισμό προφορική δήλωσή του προς τον Ενάγοντα και να εξηγήσει τη βάση επί της οποίας κατέληξε ότι η χειρόγραφη δήλωση προστέθηκε μεταγενέστερα στο Τεκμήριο 11. Η απουσία αυτή, χωρίς να εξηγείται ο λόγος για τον οποίο ο εν λόγω μάρτυρας δεν κατέθεσε, στέρησε από το Δικαστήριο τη δυνατότητα να ελέγξει την ορθότητα του ανωτέρω συμπεράσματος του γραφολόγου σχετικά με την εν λόγω χειρόγραφη δήλωση εντός του Τεκμηρίου 11. Έχοντας υπόψη ότι θα ήταν εύλογο και εφικτό να κληθεί ο γραφολόγος ως μάρτυρας και ότι ο ίδιος αποτελούσε την καλύτερη δυνατή μαρτυρία επί του συγκεκριμένου ζητήματος, δεν αποδίδω βάρος στη σχετική εξ ακοής μαρτυρία του Ενάγοντα. Συνεπώς, δεν αποδέχομαι την εξ ακοής μαρτυρία του Ενάγοντα ότι, με βάση τα όσα του ανέφερε προφορικά ο γραφολόγος, η χειρόγραφη δήλωση στο Τεκμήριο 11 προστέθηκε σε αυτό μεταγενέστερα της υπογραφής του σε αυτό και όχι από τον ίδιο, επειδή καταγράφτηκε «κάτω από τη γραμμή».
72. Η απόρριψη, όμως, της εκδοχής του Ενάγοντα περί μεταγενέστερης προσθήκης της χειρόγραφης δήλωσης εντός του Τεκμηρίου 11 δεν οδηγεί αυτόματα στην αποδοχή της ερμηνείας που της απέδωσε ο Εναγόμενος. Δεν αποδέχομαι τον ισχυρισμό του Εναγόμενου ότι, με βάση τον πίνακα πληρωμών το ποσό των €20.000 καταβλήθηκε στον Ενάγοντα προς εξόφληση οποιασδήποτε απαίτησης του Ενάγοντα τόσο σε σχέση με την πολυκατοικία όσο και με τις κατοικίες. Ο ισχυρισμός του δεν τεκμηριώνεται από την ανωτέρω χειρόγραφη δήλωση, στην οποία ξεκάθαρα καταγράφεται ότι ο Ενάγοντας δεν έχει «ουδεμία άλλη απαίτηση» για τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις στην οδό [ ], όπου, ως το προαναφερόμενο εύρημα του Δικαστηρίου, βρίσκονται οι κατοικίες. Δεν περιέχει οποιαδήποτε αναφορά στην πολυκατοικία ή στις ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτελέστηκαν σε αυτήν. Περαιτέρω, δεν τεκμηριώθηκε η θέση του Εναγομένου ότι το ποσό των €20.000 καταβλήθηκε στον Ενάγοντα, κατόπιν μεταξύ τους συμφωνίας, επειδή η εργοληπτική εταιρεία όφειλε χρήματα στον Ενάγοντα. Η θέση αυτή δεν επιβεβαιώνεται από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 11, στο οποίο δεν περιέχεται οποιαδήποτε αναφορά σε οφειλή της εργοληπτικής εταιρείας προς τον Ενάγοντα, ενώ, ως έχει ήδη αξιολογηθεί, δεν αποδείχθηκε ότι ο Ενάγοντας είχε συμβληθεί με την εργοληπτική εταιρεία ή ότι η τελευταία του όφειλε οποιοδήποτε ποσό. Συνεπώς, ο προαναφερόμενος ισχυρισμός του Εναγόμενου δεν γίνεται αποδεκτός. Έχοντας υπόψη το περιεχόμενο της δέσμης αποδείξεων (βλ. Τεκμήριο 7) και του πίνακα πληρωμών (βλ. Τεκμήριο 11), αποδέχομαι τη μαρτυρία του Ενάγοντα ότι το ποσό των €20.000 που του καταβλήθηκε από τον Εναγόμενο αφορούσε μόνο τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις στις κατοικίες του Εναγόμενου. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι οι ημερομηνίες των σχετικών αποδείξεων είναι αρκετά μεταγενέστερες του χρόνου κατά τον οποίο, σύμφωνα με τη μαρτυρία, αποπερατώθηκαν οι κατοικίες. Το γεγονός αυτό, όμως, δεν οδηγεί σε διαφορετικό συμπέρασμα, ενόψει της συγκεκριμένης αναφοράς στο Τεκμήριο 11 στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και στη διεύθυνση των κατοικιών. Περαιτέρω, οι συγκεκριμένες ηλεκτρολογικές εργασίες δεν αποτελούν αντικείμενο απαίτησης στην παρούσα αγωγή. Συνεπώς, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι το ποσό των €20.000 καταβλήθηκε στον Ενάγοντα από τον Εναγόμενο, σε δέκα δόσεις των €2.000 κατά την περίοδο από τον Δεκέμβριο του 2015 μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2016 και αφορούσε μόνο τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις στις κατοικίες του Εναγόμενου.
73. Αναφορικά με την πολυκατοικία, απομένει να καθοριστεί το οφειλόμενο υπόλοιπο για τις ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτέλεσε ο Ενάγοντας σε αυτήν. Προς τούτο, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι η αξία των εκτελεσθεισών εργασιών ανερχόταν σε €46.095 και ότι, μετά την αφαίρεση του ποσού των €8.000 που του καταβλήθηκε, παρέμεινε οφειλόμενο υπόλοιπο ύψους €38.095. Ως τα ευρήματα του Δικαστηρίου, το συμφωνηθέν τίμημα για το σύνολο των ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εργασιών και εγκαταστάσεων που ανέλαβε ο Ενάγοντας να εκτελέσει στην πολυκατοικία ανερχόταν σε €57.156, η συνολική αξία των εργασιών και προϊόντων και των εργατικών που απαιτούνταν για την αποπεράτωσή τους ανερχόταν σε €10.715, ενώ έναντι του ποσού των €57.156 καταβλήθηκε στον Ενάγοντα το ποσό των €8.000. Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα και τη μέθοδο υπολογισμού που προέβαλε ο Ενάγοντας, η αξία των εκτελεσθεισών εργασιών προκύπτει στο ποσό των €46.441 (€57.156 − €10.715) και το εναπομείναν υπόλοιπο στο ποσό των €38.441 (€46.441 − €8.000). Η διαφορά από τον υπολογισμό του Ενάγοντα οφείλεται αφενός στη διαφορά των €10 που ήδη επισημάνθηκε και αφετέρου στη μη αποδοχή του κονδυλίου των €336 για τις «Παροχές ηλιακών», ως ανέφερα ανωτέρω.
74. Δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι στην επιστολή του δικηγόρου του Ενάγοντα ημερ. 25.11.19 (βλ. Τεκμήριο 8), η οποία απεστάλη μετά την ετοιμασία της έκθεσης επιμέτρησης, αναφέρεται ότι η αξία των εκτελεσθεισών εργασιών ανερχόταν σε €41.000 και όχι σε €46.095. Η αναφορά αυτή παρουσιάζει διαφοροποίηση από τη μαρτυρία που έδωσε ο Ενάγοντας ενώπιον του Δικαστηρίου. Εντούτοις, στην εν λόγω επιστολή δεν παρατίθεται οποιαδήποτε ανάλυση ή τρόπος υπολογισμού του ποσού των €41.000 ούτε εξηγείται κατά πόσον αυτό αποτελούσε ακριβή ή κατά προσέγγιση αποτίμηση των εκτελεσθεισών εργασιών. Περαιτέρω, η συγκεκριμένη διαφοροποίηση δεν υποδείχθηκε στον Ενάγοντα, κατά την αντεξέτασή του, ώστε να του δοθεί η δυνατότητα να την εξηγήσει. Υπό τις περιστάσεις αυτές, καταλήγω ότι η προαναφερθείσα επιστολή, από μόνη της, δεν παρέχει επαρκή βάση για να ανατρέψει τον προαναφερόμενο υπολογισμό που προκύπτει από την ενώπιον μου αποδεκτή μαρτυρία, ως αναφέρω ανωτέρω. Ούτε η επιστολή του δικηγόρου του Εναγομένου ημερ. 30.12.19 (βλ. Τεκμήριο 9) παρέχει ασφαλή βάση για διαφορετικό υπολογισμό. Οι αναφορές σε αυτήν στα ποσά των €8.000 και €20.000 έχουν ήδη αξιολογηθεί και έχουν εξαχθεί ευρήματα ως προς τον σκοπό των αντίστοιχων καταβολών. Ως προς το ποσό των €34.615 που αναφέρεται στην εν λόγω επιστολή δεν εξηγείται ο τρόπος υπολογισμού του, από ποιο πρόσωπο κατ’ισχυρισμό καταβλήθηκε ούτε ποιες συγκεκριμένες εργασίες αφορούσε. Συνεπώς, το Τεκμήριο 9 δεν παρέχει αξιόπιστη βάση για τον προσδιορισμό της αξίας των εκτελεσθεισών εργασιών ή του οφειλόμενου υπολοίπου.
75. Περαιτέρω, δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του Εναγομένου ότι ο Ενάγοντας είχε λάβει ποσό που υπερέβαινε κατά €8.491 το συνολικό ποσό που, κατά τον ίδιο, οφειλόταν στον Ενάγοντα. Ο Εναγόμενος εξήγαγε αρχικά τον υπολογισμό αυτό χρησιμοποιώντας το ποσό που ο ίδιος ο Ενάγοντας ανέφερε ως αξία των εκτελεσθεισών εργασιών, το οποίο στη συνέχεια αμφισβήτησε. Περαιτέρω, ο υπολογισμός του συνυπολόγιζε και το αξιούμενο ποσό των €4.650 για τις εργασίες του Ενάγοντα στις κατοικίες και το αξιούμενο ποσό των €4.764 για την εκ μέρους του Ενάγοντα εγκατάσταση της κεντρικής θέρμανσης στην πολυκατοικία, ως ανέφερε ο Ενάγοντας. Ως προς το ποσό των €4.764, έχει ήδη γίνει εύρημα ότι το συμφωνηθέν τίμημα για τη συγκεκριμένη εργασία ανερχόταν σε €4.044, ενώ το ποσό των €4.650, για λόγους ως θα αναφερθώ κατωτέρω, αφορά εργασίες που εκτέλεσε ο Ενάγοντας στις κατοικίες και όχι τις ηλεκτρολογικές εργασίες που ο τελευταίος εκτέλεσε στην πολυκατοικία. Συνεπώς, ο εν λόγω υπολογισμός του Εναγόμενου δεν απομόνωνε το οφειλόμενο υπόλοιπο που αφορούσε τις ηλεκτρολογικές εργασίες στην πολυκατοικία. Ακολούθως, ο Εναγόμενος ανέφερε ότι βασιζόταν στα διατακτικά του ΜΥ.2 και σε δελτία ποσοτήτων, τα οποία, κατά τη θέση του, κατέγραφαν ηλεκτρολογικές εργασίες ύψους €36.000. Όπως, όμως, ήδη αναφέρθηκε, τα εν λόγω δελτία ποσοτήτων δεν έγιναν δεκτά ως τεκμήρια, ενώ το τελευταίο διατακτικό ημερ. 05.05.11 (βλ. Τεκμήριο 26) δεν περιέχει αναφορά σε ηλεκτρολογικές εργασίες. Επιπρόσθετα, η εκδοχή του Εναγόμενου στηριζόταν και στη θέση ότι το ποσό των €20.000 που καταβλήθηκε στον Ενάγοντα αφορούσε όλες τις απαιτήσεις του, θέση η οποία έχει ήδη απορριφθεί. Περαιτέρω, στην επιστολή του δικηγόρου του Εναγομένου ημερ. 30.12.19 (βλ. Τεκμήριο 9) προβάλλεται η θέση ότι το ποσό που εισέπραξε ο Ενάγοντας υπερέβαινε κατά €23.615 το ποσό που του οφειλόταν, ποσό το οποίο διαφέρει από την κατ’ισχυρισμό υπερπληρωμή των €8.491. Μολονότι η διαφοροποίηση αυτή δεν υποδείχθηκε στον Εναγόμενο κατά την αντεξέτασή του και, συνεπώς, δεν συνεκτιμάται για σκοπούς αξιολόγησης της αξιοπιστίας του, η σχετική αναφορά δεν επιβεβαιώνει τον υπολογισμό των €8.491 ούτε επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο αυτός προέκυψε. Συνεπώς, ο προαναφερόμενος υπολογισμός του Εναγομένου δεν κρίνεται αξιόπιστος και δεν γίνεται αποδεκτός.
76. Έχοντας αξιολογήσει τη μαρτυρία του Ενάγοντα και του Εναγόμενου αναφορικά με το οφειλόμενο υπόλοιπο, το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 8 και 9 και τα προαναφερόμενα ευρήματα του Δικαστηρίου, καταλήγω ότι η αξία των ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εργασιών και εγκαταστάσεων που εκτελέστηκαν από τον Ενάγοντα στην πολυκατοικία ανερχόταν σε €46.441 και ότι, μετά την αφαίρεση του ποσού των €8.000 που καταβλήθηκε στον Ενάγοντα έναντι των πιο πάνω συμφωνηθεισών ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εργασιών, παρέμεινε οφειλόμενο υπόλοιπο ύψους €38.441 και συνεπώς γίνεται το σχετικό εύρημα του Δικαστηρίου.
77. Όσον αφορά τον τερματισμό της συμφωνίας των μερών σχετικά με τις ηλεκτρολογικές και ηλεκτρικές εργασίες και εγκαταστάσεις στην πολυκατοικία, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι, περί τα μέσα Νοεμβρίου του 2019, αποτάθηκε στον Εναγόμενο προκειμένου να πληροφορηθεί κατά πόσον θα επανάρχιζαν οι εργασίες στην πολυκατοικία και ότι ο τελευταίος του ανέφερε ότι ο Ενάγοντας δεν θα συνέχιζε την εκτέλεση των συμφωνηθεισών εργασιών και ότι μεταξύ τους συμφωνία τερματιζόταν. Η μαρτυρία αυτή είναι σαφής ως προς τον χρόνο και τις περιστάσεις υπό τις οποίες ο Εναγόμενος γνωστοποίησε στον Ενάγοντα ότι οι συμφωνηθείσες εργασίες δεν θα επανάρχιζαν και ως προς τον τερματισμό της μεταξύ τους συμφωνίας. Περαιτέρω, δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε αντίθετη μαρτυρία ως προς την πιο πάνω επικοινωνία ή το περιεχόμενο της. Επί τούτου, βεβαίως, δεν παραγνωρίζω τη θέση του Εναγομένου ότι, μετά τη διακοπή των εργασιών στην πολυκατοικία, δεν υπήρξε οποιαδήποτε συμφωνία για να ανατεθεί εκ νέου στον Ενάγοντα η εκτέλεση των ηλεκτρολογικών εργασιών, καθότι, κατά τον ίδιο, αυτές αποτελούσαν ευθύνη της εργοληπτικής εταιρείας και, συνεπώς, δεν οφειλόταν στον Ενάγοντα το αξιούμενο ποσό των €3.000. Η θέση αυτή, ως προς την ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ του Ενάγοντα και της εργοληπτικής εταιρείας, για λόγους που ανέφερα ανωτέρω, έχει ήδη απορριφθεί. Περαιτέρω, ως έχει ήδη αξιολογηθεί, η διακοπή των εργασιών εκ μέρους του Ενάγοντα στην πολυκατοικία κατά τον Ιούλιο του 2011 ήταν προσωρινή και δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία ότι η συμφωνία των μερών είχε τερματιστεί πριν από τα μέσα Νοεμβρίου του 2019. Υπό το φως των πιο πάνω, αποδέχομαι τη μαρτυρία του Ενάγοντα επί του συγκεκριμένου ζητήματος ως αξιόπιστη. Ως εκ τούτου, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι, περί τα μέσα Νοεμβρίου του 2019, ο Εναγόμενος ανέφερε στον Ενάγοντα ότι ο τελευταίος δεν θα συνέχιζε την εκτέλεση των συμφωνηθεισών εργασιών στην πολυκατοικία και ότι η προαναφερόμενη μεταξύ τους συμφωνία τερματιζόταν.
Οι κατοικίες
78. Αναφορικά με τις κατοικίες, ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι, κατόπιν παρακλήσεων και οδηγιών των Εναγόμενων και κατόπιν προσφοράς του Ενάγοντα, η οποία έγινε αποδεκτή από τους Εναγόμενους και συμφωνίας των μερών, περί τον Ιούνιο του 2006, επιπρόσθετα των ηλεκτρολογικών εργασιών που εκτέλεσε στις κατοικίες, τοποθέτησε, εκτέλεσε και εγκατέστησε στις κατοικίες τις διασωληνώσεις για την κεντρική θέρμανση και προέβη στο κτίσιμο, κατασκευή και επένδυση με πέτρα 2 τζακιών σε μια από τις κατοικίες δια το ποσό των Λ.Κ. 5.443, ήτοι €9.300, από το οποίο, κατά τη θέση του, μόνο ο Εναγόμενος του οφείλει το ποσό των €4.650. Προς τούτο, ο Ενάγοντας διευκρίνισε ότι διαχώρισε το συνολικό ποσό των €9.300 εξ ημισείας, επειδή τρεις από τις έξι κατοικίες αντιστοιχούσαν σε καθέναν από τους Εναγόμενους και με τον τρόπο αυτό υπολόγισε το ποσό των €4.650. Ως το προαναφερόμενο εύρημα του Δικαστηρίου, ο αποβιώσας κατέβαλε το ποσό των €4.500 για τις τρεις (3) κατοικίες στην Ανθούπολη και συγκεκριμένα για τις εργασίες που αφορούσαν την κεντρική θέρμανση. Ο Ενάγοντας θεώρησε ότι με την καταβολή αυτή είχε εξοφληθεί το μέρος της εν λόγω αξίωσης του έναντι του αποβιώσαντος και δεν προέβαλε οποιαδήποτε περαιτέρω αξίωση σε σχέση με αυτό, περιορίζοντας την εν λόγω αξίωση του κατά του Εναγόμενου στο ποσό των €4.650. Η μαρτυρία του Ενάγοντα ως προς την προαναφερθείσα συμφωνία, το αντικείμενο και το τίμημα της υποστηρίζεται από το περιεχόμενο της προσφοράς ημερ. 17.06.06 (βλ. Τεκμήριο 5), στην οποία γίνεται αναφορά σε μηχανολογική εγκατάσταση για τις έξι κατοικίες στην Ανθούπολη, για τους Εναγόμενους και την «Pasadena Developers» και καταγράφονται οι εργασίες όσον αφορά την κεντρική θέρμανση στις έξι κατοικίες, καθώς και το κτίσιμο δύο τζακιών με εξωτερική επένδυση πέτρας, έναντι του συνολικού ποσού των Λ.Κ. 5.443. Περαιτέρω, η μαρτυρία του Ενάγοντα ότι το ποσό των Λ.Κ. 5.443 αντιστοιχούσε σε €9.300 δεν αμφισβητήθηκε ούτε αντικρούστηκε με αντίθετη μαρτυρία. Ούτε ο Εναγόμενος αμφισβήτησε την πιο πάνω συμφωνία ούτε ανέφερε ότι κατέβαλε οποιοδήποτε συγκεκριμένο ποσό προς εξόφληση της συγκεκριμένης οφειλής, αλλά πρόβαλε τη θέση ότι το ποσό των €20.000 καταβλήθηκε προς εξόφληση οποιασδήποτε απαίτησης του Ενάγοντα τόσο για την πολυκατοικία όσο και για τις κατοικίες, θέση η οποία έχει ήδη απορριφθεί, ως ανέφερα ανωτέρω. Υπό τα πιο πάνω δεδομένα, αποδέχομαι τη μαρτυρία του Ενάγοντα επί του συγκεκριμένου ζητήματος, ως αξιόπιστη. Ως εκ τούτου, γίνεται εύρημα του Δικαστηρίου ότι κατόπιν παρακλήσεων και οδηγιών των Εναγομένων και κατόπιν προσφοράς του Ενάγοντα, η οποία έγινε αποδεκτή από τους Εναγόμενους και κατόπιν συμφωνίας των μερών, η οποία έγινε περί τον Ιούνιο του 2006, επιπρόσθετα των ηλεκτρολογικών εργασιών που εκτέλεσε ο Ενάγοντας στις κατοικίες, ο τελευταίος τοποθέτησε, εκτέλεσε και εγκατέστησε στις κατοικίες τις διασωληνώσεις για την κεντρική θέρμανση και προέβη στο κτίσιμο, την κατασκευή και την επένδυση με πέτρα 2 τζακιών σε μια από τις κατοικίες έναντι του συνολικού τιμήματος των Λ.Κ. 5.443 δηλαδή €9.300. Περαιτέρω, δεδομένου ότι ο Ενάγοντας θεώρησε εξοφλημένο το μέρος της αξίωσης του έναντι του αποβιώσαντος με την καταβολή των €4.500 και περιόρισε την αξίωση του κατά του Εναγόμενου μόνο στο ποσό των €4.650 και εφόσον δεν αποδείχθηκε οποιαδήποτε καταβολή από τον τελευταίο έναντι της συγκεκριμένης οφειλής, ως αναφέρω ανωτέρω, γίνεται εύρημα ότι το ποσό των €4.650 παραμένει απλήρωτο και οφειλόμενο αποκλειστικά από τον Εναγόμενο.
Βάρος Απόδειξης
79. Αποτελεί πάγια νομολογιακή αρχή ότι σε πολιτικές υποθέσεις, το βάρος απόδειξης ή το γενικό βάρος όπως κάποτε περιγράφεται (burden/onus of proof) το έχει κατά κανόνα ο ενάγοντας και το επίπεδο απόδειξης (standard of proof) το οποίο θα πρέπει να αποσείσει είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων (balance of probabilities), δηλαδή να αποδείξει ότι η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (more probable than not) (βλ. Χρυσάνθου κ.α. v. Φραντζή (2010) 1Β Α.Α.Δ. 1295). Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη (βλ. Demil Imports Exports Ltd ν. Zήνων Η. Kωνσταντινίδης Λτδ (2011) 1 Α.Α.Δ. 462). Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not) (βλ. Μαρσέλ κ.α ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ (2001) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1858).
80. Περαιτέρω, στην ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΙΕΡΗ ν. ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΛΤΔ, Πολιτική Έφεση Αρ. 141/19, ημερ. 19.05.25 με αναφορά στην αρχή ως καθιερώθηκε στην Henderson v. Henry E, Jenkings & Sons [1969] 3 All E.R. 756, αναφέρθηκε ότι το γενικό βάρος απόδειξης σε αστικές υποθέσεις το φέρει ο Ενάγων και βασίζεται στην απλή πιθανολόγηση. Το ειδικό βάρος απόδειξης αφορά την ανάγκη παρουσίασης ικανοποιητικής μαρτυρίας για την υποστήριξη ενός επιδίκου θέματος ή ενός ισχυρισμού που μετατοπίζει το βάρος στην άλλη πλευρά να απαντήσει ικανοποιητικά για να αποσείσει εκ πρώτης όψεως συμπέρασμα που δημιουργήθηκε.
Νομική Πτυχή
81. Με βάση τις δικογραφημένες θέσεις του Ενάγοντα, η αξίωση του εδράζεται σε παράβαση σύμβασης. Προς τούτο το Άρθρο 10 του περί Συμβάσεων Νόμου (Κεφ. 149) (εφ’εξής «ο Νόμος»), διαλαμβάνει τα εξής ως προς το ποιες συμφωνίες συνιστούν συμβάσεις: «10.-(1) Συμβάσεις είναι όλες οι συμφωνίες οι οποίες καταρτίζονται με την ελεύθερη συναίνεση μερών ικανών προς το συμβάλλεσθαι, για νόμιμη αντιπαροχή και νόμιμο σκοπό, οι οποίες δεν χαρακτηρίζονται ρητά από το Νόμο αυτό ως άκυρες ~ τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού, οι συμβάσεις δύνανται να καταρτίζονται γραπτά, ή προφορικά, ή μερικώς γραπτά και μερικώς προφορικά, ή δύνανται να συνάγονται από τη συμπεριφορά των μερών».
82. Στο σύγγραμμα του Πολύβιου Γ. Πολυβίου «Δίκαιο των Συμβάσεων στο Κοινοδίκαιο και το Κυπριακό Δίκαιο - Θεωρία, Ουσία, Μεθοδολογία, Πρακτική» Τόμος Α σελ. 33 αναγράφεται ότι τόσο στο κοινοδίκαιο όσο και στον Κυπριακό Νόμο βασικά στοιχεία μιας έγκυρης σύμβασης είναι η πρόταση (offer),[3] η αποδοχή (acceptance)[4] και η αντιπαροχή (consideration)[5] (βλ. σχετικά Γεωργίου ν. Κυπριακές Αερογραμμές (1998) 1(Α) Α.Α.Δ. 1794). Σύμφωνα με τη νομολογία, για την κατάρτιση έγκυρης συμφωνίας, δεν αρκεί μόνο η ύπαρξη αντιπαροχής, αλλά απαιτείται επιπλέον η ύπαρξη δικαιοπρακτικής βούλησης των μερών προς δημιουργία έννομης σχέσης (intention to create legal relations) ή, αλλιώς, η ύπαρξη πρόθεσης δημιουργίας έννομης σχέσης (βλ. Στέλιος Στυλιανίδης v. British American Insurance Co Ltd (2003) 1 Α.Α.Δ. 1772, C. Malathouras & Sons Ltd v. Λαϊκής Ασφαλιστικής Εταιρείας Λτδ (2004) 1 Α.Α.Δ. 1233 και ΜΙΧΑΗΛ ΑΝΔΡΕΑ ΛΟΙΖΟΥ κ.α. v. ΦΡΟΣΟΥΛΑΣ ΤΟΦΑΡΗ κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 269/2015, 12.12.23).
83. Όσο αφορά το ζήτημα αποζημιώσεων σε περίπτωση παράβαση σύμβασης, σύμφωνα με τη νομολογία, σε περίπτωση παράβασης σύμβασης το μη υπαίτιο συμβαλλόμενο μέρος έχει δικαίωμα αποζημίωσης για τη ζημιά που υπέστη λόγω της παράλειψης του υπαίτιου συμβαλλομένου μέρους. Το ζήτημα χορήγησης αποζημιώσεων προνοείται στο άρθρο 73(1) του Νόμου[6] που παρέχει σε συμβαλλόμενο δικαίωμα αποζημίωσης από το υπαίτιο αντισυμβαλλόμενο για απώλεια ή ζημιά που υπέστη λόγω παράβασης σύμβασης από το μέρος αυτό, η οποία προέκυψε φυσικά κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων από την εν λόγω παράβαση.
84. Ανασκόπηση της νομολογίας αναφορικά με το ζήτημα χορήγησης αποζημιώσεων από παράβαση σύμβασης έγινε πρόσφατα από το Εφετείο στην Μιχάλης Ιωάννου ν. S.G. Massif Wooden Doors & Windows Limited, Πολιτική Έφεση Αρ. 81/19 ημερ. 21.03.25 όπου αναφέρθηκε ότι το Άρθρο 73 (1) του Νομού ενσωματώνει τις αρχές του κοινοδικαίου στο ζήτημα των αποζημιώσεων από παράβαση σύμβασης, ως διαμορφώθηκε με τη θεμελιακή υπόθεση Hadley v. Baxendale [1969] 1 AC 350 (βλ. Phillippou Ltd ν. Joesphy Hoyle & Son (1982) 1 CLR 625). Στην Μιχάλης Ιωάννου (ανωτέρω) αναφέρθηκαν επίσης τα εξής σχετικά:
«Κατά την κρίση μας, η αναφορά από το πρωτόδικο Δικαστήριο σε αποζημιώσεις λόγω παράβασης σύμβασης δυνάμει του πιο πάνω Άρθρου 73(1) του Κεφ. 149, όχι μόνον δεν έγινε εκ του περισσού αλλά αντιθέτως ήταν ορθή και επιβεβλημένη. Αυτό, παρότι τα ποσά που διεκδικούσε η εφεσίβλητη στην ανταπαίτηση της, δεν αφορούσαν αποζημίωση μετά από τερματισμό της σύμβασης, αλλά αποζημίωση μετά την εκτέλεση της σύμβασης, με τη μορφή του υπόλοιπου χρέους από δύο συμφωνίες εκτέλεσης εργασιών, με τις πρόνοιες των οποίων, η εφεσίβλητη συμμορφώθηκε πλήρως.
Τονίζουμε ότι όπως είναι νομολογημένο, το αναίτιο μέρος μπορεί να ζητήσει αποζημιώσεις χωρίς να τερματίσει τη σύμβαση. Ούτε το Άρθρο 73(1) του Κεφ. 149, ούτε η νομολογία καθορίζει ως απαραίτητη προϋπόθεση την καταγγελία της σύμβασης, προκειμένου να ζητηθούν αποζημιώσεις από το αναίτιο μέρος.
Παραπέμπουμε επί του προκειμένου στην πρόσφατη απόφαση του Εφετείου μας, στην υπόθεση Adamko Developers Ltd κ.α ν. Χριστίνας Θεμιστοκλέους κ.α. Πολ. Έφεση 25/19, ημ. 30.1.2024, στην οποία παρατέθηκε το πιο κάτω απόσπασμα από το σύγγραμμα του Πολύβιου Γ. Πολυβίου «Το Δίκαιο των Συμβάσεων στο Κοινοδίκαιο και το Κυπριακό Δίκαιο -Θεωρία, Ουσία, Μεθοδολογία, Πρακτική» Τόμος Β σελ. 650, στο οποίο αναφέρονται οι επιλογές που έχει το αναίτιο μέρος στην περίπτωση παράβασης σύμβασης:
«Εκεί που ένας συμβαλλόμενος αρνηθεί να εκπληρώσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις, είτε στο σύνολο τους είτε σε κάποιο σημαντικό βαθμό, τότε ο άλλος συμβαλλόμενος έχει το δικαίωμα να τερματίσει την σύμβαση και να θεωρήσει τον εαυτό του ως απαλλαγμένο από οποιαδήποτε περαιτέρω υποχρέωση εκπλήρωσης της. Η ίδια αρχή ισχύει σε περιπτώσεις παράβασης ουσιώδους όρου της σύμβασης ή εκεί που ένας συμβαλλόμενος καταστήσει τον εαυτό του ανίκανο να εκπληρώσει την σύμβαση. Στις πιο πάνω περιπτώσεις, η σύμβαση δεν τερματίζεται από μόνη της. Το αθώο μέρος έχει το δικαίωμα να τερματίσει την σύμβαση, εάν έτσι επιλέξει, και να διεκδικήσει αποζημιώσεις. Υπαλλακτικά, εάν έτσι επιθυμεί, μπορεί να συνεχίσει με την σύμβαση και απλώς να διεκδικήσει αποζημιώσεις.»
Η ίδια αρχή επαναλαμβάνεται και σε πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Μάριος Κυριάκου κ.α. v. Α/φοι Μ & Κ Μιχαήλ, Πολ. Έφεση 203/2015, ημ. 1/2/2024, στην οποία λέχθηκαν μεταξύ άλλων τα εξής:
«Επισημαίνεται ότι σε περίπτωση παράβασης μιας συμφωνίας η συμφωνία δεν τερματίζεται από μόνη της. Το ανυπαίτιο μέρος έχει το δικαίωμα είτε να τερματίσει τη συμφωνία, και να διεκδικήσει αποζημιώσεις, είτε να συνεχίσει με τη Συμφωνία και απλώς να διεκδικήσει αποζημιώσεις.»
Αναφέρεται επίσης στη σελίδα 652 του πιο πάνω συγγράμματος του Πολύβιου Γ. Πολυβίου, ότι όποια και να είναι η φύση της παράβασης, από τη στιγμή που αυτή διαπιστώνεται, το αναίτιο μέρος έχει δικαίωμα αποζημίωσης. Σε περίπτωση σοβαρής παράβασης ή παράβασης ουσιώδους όρου της σύμβασης, το αναίτιο μέρος έχει επιπλέον το δικαίωμα τερματισμού της σύμβασης. Αν το ασκήσει εντός εύλογου χρόνου, τότε η σύμβαση παύει να έχει νομική ισχύ (βλ.Α.Ν. Stasis Estates Co. Ltd v. George Evans Edwards κ.ά. (1995) 1 Α.Α.Δ. 385, 393)».
85. Επιπρόσθετα, στην υπόθεση ΒΟΥΖΟΥΝΗ κ.α. ν. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 457/12, ημερ. 10.04.2019, ECLI:CY:AD:2019:A138, επισημάνθηκε ότι ο σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του αθώου αντισυμβαλλόμενου στη θέση που θα βρισκόταν αν η σύμβαση εκτελείτο απρόσκοπτα (βλ. επίσης Μαγδαλήνη Θεοδούλου Καλογήρου ν. Α. ZAKHEOS ESTATES LTD Φ/ΔΙ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ κ.α. (2008) 1 Α.Α.Δ. 1260), ενώ η επιδίκαση και επιμέτρησή τους απαιτεί την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της προβαλλόμενης απώλειας και της παραβίασης της σύμβασης. H ζημιά θα πρέπει να προέρχεται, είτε κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, είτε να ήταν προβλέψιμη, με βάση το τι γνώριζαν ή είχαν υπόψη οι διάδικοι, κατά τη συνομολόγηση της σύμβασης (Hadley v. Baxendale (1854) 9 Exch 341, Saab and Another v. Holy Monastery of Ayios Neophytos (1982) 1 C.L.R. 499, Αλπάν (Αδελφοί Τάκη) Λτδ κ.α. ν. Θέλμας Τρυφωνίδου (1996) 1 Α.Α.Δ. 679 και σύγγραμμα του Πολύβιου Γ. Πολυβίου «Το Δίκαιο των Συμβάσεων στο Κοινοδίκαιο και το Κυπριακό Δίκαιο -Θεωρία, Ουσία, Μεθοδολογία, Πρακτική» Τόμος Β σελ. 758).
Συμπεράσματα Δικαστηρίου
86. Εφαρμόζοντας τις προαναφερόμενες νομολογιακές αρχές στα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου, καταλήγω ότι μεταξύ του Ενάγοντα και των Εναγομένων καταρτίστηκαν δύο έγκυρες και δεσμευτικές συμφωνίες για την εκτέλεση των προαναφερόμενων εργασιών στην πολυκατοικία, ήτοι των ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εργασιών και εγκαταστάσεων και της τοποθέτησης και εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης. Το γεγονός ότι οι σχετικές προσφορές (βλ. Τεκμήρια 1 και 2) δεν έφεραν την υπογραφή των Εναγομένων δεν οδηγεί σε διαφορετικό συμπέρασμα, ενόψει της αποδεκτής μαρτυρίας ως προς την αποδοχή τους και της εκτέλεσης των συμφωνηθεισών εργασιών. Η παράλειψη καταβολής του συμφωνηθέντος τιμήματος για τις εργασίες που εκτελέστηκαν από τον Ενάγοντα, ως τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου, συνιστούσε παράβαση των μεταξύ των μερών συμφωνηθέντων και παρέχει στον τελευταίο το δικαίωμα αποζημίωσης, δυνάμει του Άρθρου 73(1) του Νόμου, υπό τη μορφή του οφειλόμενου υπολοίπου. Περαιτέρω, εφόσον οι πιο πάνω συμφωνίες καταρτίστηκαν από κοινού με τον Εναγόμενο και τον αποβιώσαντα, εφαρμόζεται το Άρθρο 42 του Νόμου[7]. Ως εκ τούτου, μετά τον θάνατο του αποβιώσαντος, οι σχετικές συμβατικές υποχρεώσεις βαρύνουν τον Εναγόμενο προσωπικά και τον ίδιο υπό την ιδιότητά του ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος, ως το προαναφερόμενο εύρημα του Δικαστηρίου.
87. Αναφορικά με τις ηλεκτρολογικές και ηλεκτρικές εργασίες και εγκαταστάσεις στην πολυκατοικία, το αποδειχθέν οφειλόμενο υπόλοιπο ανερχόταν σε €38.441. Εφόσον, όμως, ο Ενάγοντας αξιώνει το μικρότερο ποσό των €38.095, καταλήγω ότι ο Ενάγοντας απέδειξε, στον απαιτούμενο βαθμό, ότι δικαιούται το ποσό των €38.095 από τους Εναγόμενους. Περαιτέρω, έχοντας υπόψη τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου, αποδείχθηκε ότι ο Ενάγοντας εκτέλεσε τις συμφωνηθείσες εργασίες εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης στην πολυκατοικία και ότι το συμφωνηθέν τίμημα των €4.044 παραμένει απλήρωτο. Συνεπώς, η παράλειψη καταβολής του εν λόγω ποσού συνιστούσε παράβαση αυτής της συμφωνίας των μερών και ο Ενάγοντας απέδειξε ότι δικαιούται μέχρι του ποσού των €4.044 από τους Εναγόμενους. Η απαίτηση για το υπόλοιπο ποσό των €720 δεν αποδείχθηκε, για τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω.
88. Όσον αφορά τις υπολειπόμενες ηλεκτρολογικές και ηλεκτρικές εργασίες και εγκαταστάσεις στην πολυκατοικία, ως τα άνωθεν ευρήματα του Δικαστηρίου, η συμφωνία αυτή των μερών παρέμεινε σε ισχύ μετά την προσωρινή διακοπή των εργασιών τον Ιούλιο του 2011. Ενώπιον μου δεν προσκομίστηκε μαρτυρία σε σχέση με οποιονδήποτε συμβατικό όρο ή άλλο λόγο που να παρείχε στον Εναγόμενο δικαίωμα να τερματίσει την επίδικη συμφωνία των μερών. Ούτε προσκομίστηκε μαρτυρία σχετικά με οποιαδήποτε παράβαση της εν λόγω συμφωνίας εκ μέρους του Ενάγοντα που να δικαιολογούσε τον τερματισμό της. Συνεπώς, καταλήγω ότι η δήλωση του Εναγομένου, περί τα μέσα Νοεμβρίου του 2019, ότι ο Ενάγοντας δεν θα συνέχιζε την εκτέλεση των συμφωνηθεισών εργασιών και ότι η μεταξύ τους συμφωνία τερματιζόταν, συνιστά παράβαση της μεταξύ τους επίδικης συμφωνίας για την εκτέλεση των ηλεκτρολογικών και ηλεκτρικών εργασιών και εγκαταστάσεων στην πολυκατοικία
89. Ως άμεση συνέπεια της πιο πάνω παράβασης, καταλήγω ότι ο Ενάγοντας απώλεσε την αμοιβή που θα αποκόμιζε από την εκτέλεση των εν λόγω υπολειπόμενων εργασιών. Ως το εύρημα του Δικαστηρίου, από τη συνολική αξία των €10.715 που απαιτούνταν για την αποπεράτωσή τους, το ποσό των €7.715 αντιστοιχούσε σε «εργασίες και προϊόντα» και το ποσό των €3.000 στα εργατικά του Ενάγοντα. Το τελευταίο ποσό αντιπροσώπευε, επομένως, την αμοιβή που θα αποκόμιζε από την εκτέλεση των πιο πάνω εργασιών και την οποία ο Ενάγοντας απώλεσε λόγω της πιο πάνω παράβασης. Η απώλεια αυτή προέκυψε ως άμεση συνέπεια της πιο πάνω παράβασης, ήταν προβλέψιμη και δεν περιλαμβάνεται στο ποσό των €38.095, το οποίο αφορά αποκλειστικά ήδη εκτελεσθείσες εργασίες. Συνεπώς, ο Ενάγοντας πέτυχε να αποδείξει ότι δικαιούται το ποσό των €3.000, ως αποζημιώσεις για την απώλεια της πιο πάνω αμοιβής του, από τους Εναγόμενους. Αντιθέτως, ο Ενάγοντας δεν απέδειξε ότι κατέβαλε στον ΜΕ.2 το ποσό των €500 ως αμοιβή για την ετοιμασία της έκθεσης επιμέτρησης. Συνεπώς, η σχετική αξίωση δεν αποδείχθηκε και απορρίπτεται.
90. Αναφορικά με τις κατοικίες, ως τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου κατόπιν συμφωνίας των μερών, η οποία έγινε περί τον Ιούνιο του 2006, επιπρόσθετα από τις ηλεκτρολογικές εργασίες που εκτέλεσε ο Ενάγοντας στις κατοικίες, ο τελευταίος τοποθέτησε, εκτέλεσε και εγκατέστησε στις κατοικίες τις διασωληνώσεις για την κεντρική θέρμανση και προέβη στο κτίσιμο, την κατασκευή και την επένδυση με πέτρα 2 τζακιών σε μια από τις κατοικίες έναντι του συνολικού τιμήματος των Λ.Κ. 5.443 δηλαδή €9.300 από το οποίο το ποσό των €4.650 παραμένει αποκλειστικά οφειλόμενο από τον Εναγόμενο. Συνεπώς, καταλήγω ότι ο Ενάγοντας απέδειξε, στον απαιτούμενο βαθμό, ότι συνάφθηκε η πιο πάνω συμφωνία μεταξύ του ιδίου και των Εναγομένων, την εκτέλεση από τον Ενάγοντα των πιο πάνω συμφωνηθεισών πρόσθετων εργασιών στις κατοικίες και την παράλειψη του Εναγομένου να καταβάλει το μέρος του συμφωνηθέντος τιμήματος που τον αφορούσε. Συνεπώς, η εκ μέρους του Εναγόμενου παράλειψη καταβολής του ποσού των €4.650 συνιστούσε παράβαση της πιο πάνω συμφωνίας και ο Ενάγοντας κατ’επέκταση πέτυχε να αποδείξει ότι δικαιούται από τον Εναγόμενο το ποσό των €4.650.
Τόκος
91. Tέλος παραμένει προς εξέταση το θέμα του τόκου, για το οποίο γίνεται αναφορά στο τροποποιημένο Ειδικώς Οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα ημερ. 31.03.21. Προς τούτο το Δικαστήριο διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια σε σχέση με την επιδίκαση του τόκου (βλ. σχετικά το άρθρο 33 του Ν. 14/60). Επί του θέματος του τόκου υπάρχει πλούσια νομολογία (βλ. Φοινικαρίδης κ.ά. v. Γεωργίου κ.α. (1991) 1 Α.Α.Δ. 475 και Θεοφάνους v. Κουρουκλά (2006) 1 Α.Α.Δ. 528).
92. Στην υπό εξέταση περίπτωση, δεν προσδιορίζεται από πότε αξιώνεται ο νόμιμος τόκος ούτε προβάλλεται αξίωση για επιδίκαση τόκου πριν από την καταχώριση της παρούσας αγωγής. Ενόψει τούτου, κρίνω δίκαιο ότι ο Ενάγοντας δικαιούται νόμιμο τόκο επί των πιο πάνω επιδικασθέντων ποσών από την ημερομηνία καταχώρισης της παρούσας αγωγής, ήτοι από 05.03.21, μέχρι εξοφλήσεως.
Κατάληξη
93. Για τους λόγους που εκτέθηκαν ανωτέρω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου, προσωπικά και υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος, αλληλεγγύως και/ή κεχωρισμένως, για τα ποσά των €38.095, €3.000 και €4.044, πλέον νόμιμου τόκου επί των προαναφερόμενων ποσών από 05.03.21 μέχρι εξοφλήσεως. Περαιτέρω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου προσωπικά δια το ποσό των €4.650, πλέον νόμιμου τόκου επί του πιο πάνω ποσού από 05.03.21 μέχρι εξοφλήσεως.
Έξοδα
94. Σύμφωνα με το Άρθρο 43 του Ν.14/1960 και τη Δ.59 θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, τα έξοδα αστικής διαδικασίας τελούν υπό τη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η οποία, σύμφωνα με την νομολογία, θα πρέπει να ασκείται δικαστικά και όχι αυθαίρετα, με προσήλωση στο γενικό κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης, εκτός αν συντρέχει καλός λόγος για έκδοση διαφορετικής διαταγής, εφόσον δεν είναι αποδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντος διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο (βλ. Φιλίππου ν. Φιλίππου (1990) 1 Α.Α.Δ. 890, Θρασυβούλου ν. Arto Estates Ltd (1993) 1 A.A.Δ. 12, Ορφανίδης ν. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ (2005) 1(Β) Α.Α.Δ. 874 και Transmarine Shipping Ltd ν. Ονουφρίου κ.ά. (2010) 1 Α.Α.Δ. 419).
95. Στην βάση των πιο πάνω, θεωρώ ότι δεν συντρέχει λόγος απόκλισης από τον κανόνα ότι τα έξοδα θα πρέπει να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της διαδικασίας. Συνεπώς, τα έξοδα της αγωγής επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου, προσωπικά και υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα, αλληλεγγύως και/ή κεχωρισμένως, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(Υπ.) ..……………………...
Α. Παρπαρίνου, Ε.Δ
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
[1] Στο Μέρος Β.
[2] Βλ. παράγραφος 13 του Εγγράφου Β.
[3] Βλ. Άρθρο 2 (2) (α) του Νόμου.
[4] Βλ. Άρθρο 2 (2) (β) του Νόμου.
[5] Βλ. Άρθρο 2 (2) (δ), (ε) και (στ) του Νόμου καθώς και το Άρθρο 25 (1) του Νόμου που προβλέπει ότι η συμφωνία που συνάφθηκε χωρίς αντιπαροχή είναι άκυρη εκτός και αν ισχύουν οι εξαιρέσεις που προβλέπει το Άρθρο 25 (1) (α) έως (γ) του Νόμου.
[6] «73.-(1) Σε περίπτωση παράβασης της σύμβασης, ο συμβαλλόμενος που ζημιώνεται από την εν λόγω παράβαση έχει δικαίωμα αποζημίωσης από τον υπαίτιο αντισυμβαλλόμενο, για τη ζημιά ή απώλεια που υπέστη συνεπεία αυτής, η οποία προέκυψε φυσικά κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων από την εν λόγω παράβαση ή την οποία οι συμβαλλόμενοι γνώριζαν όταν συνήπτετο η σύμβαση, ως ενδεχόμενη συνέπεια της παράβασης της σύμβασης.Καμιά αποζημίωση δεν καταβάλλεται για απομακρυσμένη και έμμεση απώλεια ή ζημιά που προξενήθηκε συνεπεία παράβασης της σύμβασης.»
[7] «42. Εκτός αν από τη σύμβαση συνάγεται αντίθετη πρόθεση, αν δύο ή περισσότεροι έδωσαν κοινή υπόσχεση, η υποχρέωση προς εκπλήρωση βαρύνει όλους αυτούς ενόσω βρίσκονται στη ζωή, ενώ μετά το θάνατο οποιουδήποτε από αυτούς, τους εκπροσώπους του αποβιώσαντος από κοινού με τον επιζώντα ή τους επιζώντες, και μετά το θάνατο του τελευταίου επιζώντα τους εκπροσώπους όλων των αποβιωσάντων από κοινού»
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο