ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Σατσιά Προσ. Ε.Δ.
Αρ. Υπόθεσης: 1854 / 2023
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Κατηγορούσα Αρχή
και
1.S & G HERBS FARM LTD
2.ALION VEGETABLE & FRUIT CO LTD
Κατηγορούμενοι
Ημερομηνία: 03 Δεκεμβρίου 2024
Εμφανίσεις:
Για Κατηγορούσα Αρχή: κ. Γ. Προδρόμου
Για Κατηγορούμενες 1 και 2: κ. Π. Σταύρου για Π. Α. Σταύρου Δ.Ε.Π.Ε.
Π Ο Ι Ν Η
1. Οι Κατηγορούμενες κατόπιν παραδοχής τους κρίθηκαν ένοχες σε οκτώ (8) κατηγορίες (τέσσερεις κατηγορίες η κάθε μία εκ των Κατηγορούμενων) οι οποίες αφορούν την παράλειψη τους ως εργοδότες να συμμορφωθούν με τον περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμο Ν.89(Ι)/1996, ως έχει τροποποιηθεί (εφεξής «Νόμος») και τους κανονισμούς περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) του 2001 ως έχουν τροποποιηθεί, οι οποίοι εκδίδονται δυνάμει του Νόμου.
2. Ως αποτέλεσμα των παραλείψεων των Κατηγορούμενων, ο εργοδοτούμενος της Κατηγορούμενης 1, Uchena Colombus Ezekwem (εφεξής «Αποβιώσας»), συμπιέστηκε από τον κινητό κάδο μηχανήματος πάνω στον μεταλλικό σκελετό του μηχανήματος και τραυματίστηκε θανάσιμα.
3. Η Κατηγορούμενη 1 αντιμετωπίζει τέσσερεις κατηγορίες ως ακολούθως:
3.1 Πρώτη Κατηγορία: Η πρώτη κατηγορία αφορά την παράλειψη λήψης μέτρων ώστε ο εξοπλισμός εργασίας στη διάθεση των εργοδοτουμένων να είναι κατάλληλος για την προς εκτέλεση εργασία ή κατάλληλα προσαρμοσμένος προς το σκοπό αυτό, για τη διαφύλαξη της ασφάλειας και υγείας των εργοδοτουμένων κατά τη χρησιμοποίηση του, κατά παράβαση των κανονισμών 2, 3, 4 και 5(1)(2), Παράρτημα Ι, Παράγραφος 2(8) των περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών του 2001 ως έχουν τροποποιηθεί το 2004, Κ.Δ.Π. 444/2001 (εφεξής «Κανονισμοί») και των άρθρων 2, 3, 13, 38 και 53(1) του Νόμου.
3.2 Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας η Κατηγορούμενη 1 από τις 11.04.2022 μέχρι και τις 15.04.2022 ενώ ήταν εργοδότης και διευθύντρια της Κατηγορούμενης 2 και ασχολείτο με τη συσκευασία λαχανικών στο εργοστάσιο της Κατηγορούμενης 2, παρέλειψε να εφοδιάσει το μηχάνημα στεγνώματος λαχανικών:
- με προφυλακτήρες,
- ή σύστημα προστασίας ανθεκτικής κατασκευής που να μην παρακάμπτεται ή να αχρηστεύεται εύκολα, ώστε να εμποδίσουν την πρόσβαση στις επικίνδυνες ζώνες,
- ή να σταματούν τις κινήσεις επικίνδυνων στοιχείων πριν την πρόσβαση σε επικίνδυνη ζώνη του μηχανήματος.
Ως αποτέλεσμα στις 15.04.2022 ο Αποβιώσας εισήλθε στην επικίνδυνη ζώνη του μηχανήματος για να καθαρίσει το δάπεδο από τα λαχανικά που υπήρχαν κάτω και γύρω από το μηχάνημα και συμπιέστηκε κάτω από τον κινητό κάδο του μηχανήματος πάνω στον σταθερό μεταλλικό σκελετό του μηχανήματος και τραυματίστηκε θανάσιμα.
3.3 Δεύτερη Κατηγορία: Η δεύτερη κατηγορία είναι πανομοιότυπη με την πρώτη κατηγορία με τη διαφορά ότι από τις 11.04.2022 μέχρι και τις 15.04.2022, το αποτέλεσμα των παραλείψεων είναι ότι οι εργοδοτούμενοι και άλλα πρόσωπα να μπορούσαν να εισέλθουν στην επικίνδυνη ζώνη του μηχανήματος και να εκτεθούν σε κίνδυνο
3.4 Τρίτη Κατηγορία: αφορά την παράλειψη του εργοδότη να θέσει στον εξοπλισμό εργασίας τις απαραίτητες προειδοποιητικές ενδείξεις και σημάνσεις για τη διαφύλαξη της ασφάλειας και υγείας των εργοδοτούμενων οι οποίοι τον χρησιμοποιούν. Συγκεκριμένα, η Κατηγορούμενη 1 παρέλειψε να εφοδιάσει τη δίφυλλη πόρτα ασφαλείας η οποία βρισκόταν στην αριστερή πλευρά του μηχανήματος με την απαραίτητη προειδοποιητική ένδειξη παρόμοια με αυτήν που υπήρχε στην αντίστοιχη δίφυλλη πόρτα στη δεξιά πλευρά του μηχανήματος με αποτέλεσμα οι εργοδοτούμενοι και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο λόγω της παράλειψης ενημέρωσης τους για τους κινδύνους που υπήρχαν στην επικίνδυνη ζώνη πίσω από την πόρτα.
3.5 Τέταρτη Κατηγορία: αφορά την παράλειψη παροχής επιτήρησης για τη διασφάλιση της ασφάλειας και υγείας των εργοδοτουμένων, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 13(2)(γ) και 53(1) του Νόμου. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της τέταρτης κατηγορίας η Κατηγορούμενη 1 στις 15.04.2022 παρέλειψε να επιτηρήσει ικανοποιητικά τους εργοδοτούμενους της με αποτέλεσμα ο Αποβιώσας, να εισέλθει στην επικίνδυνη ζώνη του μηχανήματος στεγνώματος λαχανικών για να καθαρίσει το δάπεδο από τα λαχανικά τα οποία υπήρχαν κάτω και γύρω από το μηχάνημα, με αποτέλεσμα να συμπιεστεί από τον κινητό κάδο του μηχανήματος πάνω στον σταθερό μεταλλικό σκελετό του μηχανήματος και να τραυματιστεί θανάσιμα.
3.6 Η Κατηγορούμενη 2 αντιμετωπίζει τις κατηγορίες 5, 6, 7 και 8 οι οποίες είναι στην ουσία οι ίδιες με τις κατηγορίες 1, 2, 3 και 4 τις οποίες αντιμετωπίζει Κατηγορούμενη 1. Η διαφορά έγκειται στο ότι η Κατηγορούμενη 2 κατηγορείται ως εργοδότης και ιδιοκτήτρια του επίδικου μηχανήματος και των εγκαταστάσεων ότι επέτρεψε στους εργοδοτούμενους της Κατηγορούμενης 1 να χρησιμοποιούν το μηχάνημα χωρίς τη λήψη αναγκαίων μέτρων για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων (κατηγορία 5) και χωρίς ικανοποιητική επιτήρηση (κατηγορία 8).
4. Τα γεγονότα εκτέθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής και με αυτά συμφώνησε ο ευπαίδευτος συνήγορος των Κατηγορούμενων με μια μικρή διευκρίνιση όσον αφορά το ότι οι εργοδοτούμενοι τύγχαναν της εισαγωγικής εκπαίδευσης. Έχω θέσει ενώπιον μου τα γεγονότα τα οποία περιβάλλουν τη διάπραξη των αδικημάτων όπως αυτά έχουν εκτεθεί από το συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής και υιοθετήθηκαν από την Υπεράσπιση.
5. Τα γεγονότα προκύπτουν από την Έκθεση Διερεύνησης Ατυχήματος της κυρίας Αναστασίας Κανάρη, Επιθεωρήτριας Εργασίας του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, ημερομηνίας 07.10.2022 και από τις φωτογραφίες από τη σκηνή του δυστυχήματος τα οποία κατατέθηκαν ως Έγγραφο Α κατά τη διαδικασία της έκθεσης των γεγονότων. Το περιεχόμενο του Εγγράφου Α έτυχε μελέτης από το Δικαστήριο και λήφθηκε υπόψη για σκοπούς επιβολής ποινής.
6. Συνοπτικά, τα γεγονότα επί των οποίων οι Κατηγορούμενες κρίθηκαν ένοχες κατόπιν παραδοχής έχουν ως ακολούθως:
6.1 Οι Κατηγορούμενες ασχολούνται με την παραγωγή, επεξεργασία, συντήρηση, συσκευασία λαχανικών, βοτάνων και φρούτων καθώς και τη διάθεση τους στην αγορά.
6.2 Η Κατηγορούμενη 1 είναι η εργοδότρια του Αποβιώσαντος. Το εργοστάσιο και εγκαταστάσεις ανήκουν στην Κατηγορούμενη 2. Η Κατηγορούμενη 1 είναι θυγατρική της Κατηγορούμενης 2 καθώς και μία εκ των διευθυντών της Κατηγορούμενης 2.
6.3 Στο εργοστάσιο της Κατηγορούμενης 2 γίνεται η διαλογή, το πλύσιμο, το στέγνωμα και η συσκευασία λαχανικών, βοτάνων και φρούτων. Η Κατηγορούμενη 2 ασχολείται με τη γεωργική καλλιέργεια λαχανικών, βοτάνων και φρούτων.
6.4 Το μηχάνημα στο οποίο έγινε το ατύχημα («Μηχάνημα») αποτελούσε μέρος της γραμμής παραγωγής λαχανικών. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιείτο για το στέγνωμα των πλυμένων λαχανικών. Το Μηχάνημα αποτελείται κυρίως από ένα κυλινδρικό κάδο, ο οποίος είναι ανοικτός στις δύο αντίθετες του πλευρές. Από την μία ανοικτή πλευρά τροφοδοτούνται τα πλυμένα (βρεγμένα) λαχανικά μέσα στο κάδο. Τα βρεγμένα λαχανικά μεταφέρονται στον κάδο από τον ιμάντα τροφοδοσίας. Τα λαχανικά στεγνώνουν μέσα στον κάδο ενόσω αυτός περιστρέφεται. Στη συνέχεια, όταν στεγνώσουν τα λαχανικά πέφτουν από την άλλη ανοικτή πλευρά του κάδου πάνω στον ιμάντα εξαγωγής και ακολούθως μαζεύονται μέσα σε πλαστικά κιβώτια, τα οποία μεταφέρονται στον χώρο όπου τα λαχανικά θα συσκευαστούν σε σακούλια.
6.5 Ο κάδος του μηχανήματος περιβάλλεται από περίφραξη ώστε να αποτρέπεται η πρόσβαση των προσώπων στα κινούμενα μέρη του μηχανήματος. Στη δεξιά πλευρά του κάδου που βρίσκονται τα κομβία χειρισμού του μηχανήματος υπάρχει μία ανοιγόμενη δίφυλλη πόρτα ασφάλειας και αντίστοιχα στην αριστερή πλευρά του μηχανήματος υπάρχει άλλη ανοιγόμενη δίφυλλη πόρτα ασφαλείας. Για την προστασία όμως όλων των προσώπων στην εργασία, από την περιστροφή του κάδου, καθώς και την άνοδο και κάθοδο του, οι πόρτες αυτές ήταν εφοδιασμένες με ενδασφάλειες μία στην κάθε πλευρά του μηχανήματος. Οι ενδασφάλειες αυτές βρίσκονταν στο άνω μέρος των θυρών αυτών. Όταν μία από τις πόρτες άνοιγε, τότε σταματούσε η λειτουργία του Μηχανήματος. Η ενδασφάλεια στην αριστερή πλευρά της πόρτας είχε αφαιρεθεί λόγω βλάβης προκληθείσας από υγρασία.
6.6 Ο Αποβιώσας την ώρα του ατυχήματος καθάριζε το δάπεδο, που βρισκόταν κάτω από το Μηχάνημα. Ο συνάδελφος του D.Ε.S. ασχολείτο με το πλύσιμο του Μηχανήματος όταν σε κάποια στιγμή ενεργοποίησε το κομβίο του Μηχανήματος για να κατέβει ο κάδος του από την άνω θέση που βρισκόταν, όταν το μεταλλικό πλαίσιο του κάδου, συμπίεσε τον Αποβιώσαντα πάνω στον μεταλλικό σκελετό του μηχανήματος με αποτέλεσμα να τον τραυματίσει θανάσιμα.
6.7 Ο D.E.S. προηγουμένως είχε ανοίξει τις πόρτες ασφαλείας οι οποίες βρίσκονταν στην αριστερά πλευρά της μηχανής και τις οποίες κρατούσε κλειστές ένα πλαστικό κορδόνι κοινώς «cable tie». Όταν ο D.E.S. άνοιξε τις πόρτες έδειξε στον Αποβιώσαντα το δάπεδο για να το καθαρίσει και ο ίδιος πήγε στην άλλη πλευρά (στη δεξιά πλευρά της Μηχανής) και συνέχισε το πλύσιμο της. Στη συνέχεια, ενεργοποίησε το κομβίο για να κατέβει ο κάδος αφού είχε ξεχάσει ότι ο Αποβιώσας, βρισκόταν στην αριστερή πλευρά του Μηχανήματος επειδή πάντοτε καθάριζε μόνος του τη μηχανή.
6.8 Το ατύχημα επισυνέβη στην αριστερή πλευρά του μηχανήματος όπου η ενδασφάλεια - μαγνητική κλειδαριά της πόρτας ασφαλείας είχε αφαιρεθεί λόγω βλάβης, μερικές ημέρες πριν το ατύχημα. Αρχικά κλείδωναν την πόρτα με λουκέτο, ωστόσο επειδή χάνονταν τα κλειδιά εφάρμοζαν μόνο τα πλαστικά κορδόνια.
6.9 Υπό κανονικές συνθήκες κανένας δεν άνοιγε τις πόρτες ασφαλείας για να καθαρίσει το δάπεδο κάτω από το μηχάνημα γιατί χρησιμοποιούσαν σκούπες με μεγάλο χερούλι. Τις πόρτες αυτές τις άνοιγαν μόνο τεχνικοί και συντηρητές για να επισκευάσουν το μηχάνημα και μετά τις έκλειναν.
6.10 Στις 19.4.2022 ο Ιατροδικαστής Δρ. Ορθόδοξος Ορθοδόξου, διενήργησε νεκροτομή στη σορό του θανόντα, στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Στο ιατρικό πιστοποιητικό σημειώνεται ότι ο θάνατος προήλθε από «εσωτερική αιμορραγία συνεπεία κακώσεων σώματος και ζωτικών οργάνων» και ότι αναμένονται εργαστηριακές εξετάσεις.
6.11 Ο Αποβιώσας είχε προσληφθεί στην Κατηγορούμενη 1 τέσσερεις ημέρες πριν από το δυστύχημα – στις 11.04.2022. Ανέλαβε εργασία γύρω στις 19:00 και το δυστύχημα έλαβε χώρα μια ώρα μετά.
6.12 Την ώρα του ατυχήματος ο επιστάτης δεν βρισκόταν στο χώρο.
6.13 Πάνω στην πόρτα ασφαλείας, στη δεξιά πλευρά της Μηχανής, υπήρχε πινακίδα με την προειδοποιητική σήμανση κινδύνου, με την σημείωση στην ελληνική και αγγλική «Μην ανοίγετε όταν η μηχανή είναι σε λειτουργία» ενώ στην αριστερή πλευρά του Μηχανήματος όπου συνέβηκε το ατύχημα δεν υπήρχε οποιαδήποτε προειδοποιητική σήμανση πάνω στην πόρτα ασφαλείας.
6.14 Ο ρόλος της κάθε ενδασφάλειας στις πόρτες ασφάλειας του εν λόγω Μηχανήματος ήταν σημαντικός για την ασφάλεια των εργαζομένων αφού όταν κάποια από τις πόρτες άνοιγε το μηχάνημα σταματούσε ώστε οι εργαζόμενοι να προστατεύονται από τα κινητά στοιχεία του Μηχανήματος, τα οποία μπορούσαν να προκαλέσουν ατύχημα. Η αφαίρεση της ενδασφάλειας από την πόρτα της αριστερής πόρτας δημιουργούσε κίνδυνο για τους εργαζόμενους αφού σε περίπτωση κατά την οποία η πόρτα ασφαλείας στην αριστερή πλευρά άνοιγε, το μηχάνημα θα συνέχιζε να λειτουργεί με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να εκτίθενται σε κίνδυνο από τα κινητά στοιχεία του Μηχανήματος.
6.15 Τα πλαστικά κορδόνια εύκολα μπορούν να παρακαμφθούν με ένα κόφτη, ενώ, οι κλειδαριές είναι ανθεκτικής κατασκευής και δεν μπορούν να παρακαμφθούν ή να αχρηστευτούν εύκολα.
6.16 Ο εργοδότης είχε στη διάθεση του:
6.16.1 Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνων, η οποία περιελάβανε τους κινδύνους και τα μέτρα στο χώρο ετοιμασίας των σαλατών,
6.16.2 εγχειρίδιο χρήσης του Μηχανήματος για στέγνωμα των λαχανικών,
6.16.3 μητρώο εκπαίδευσης των εργαζομένων. Σε σχέση με τον Αποβιώσαντα διαπιστώνεται ότι είχε εισαγωγική εκπαίδευση την πρώτη ημέρα εργοδότησής του,
6.16.4 μητρώο συντήρησης του Μηχανήματος που σχετίζεται με το ατύχημα. Σημειώνεται στο μητρώο συντήρησης ότι στις 11 και 12 Απριλίου 2022 υπήρξε βλάβη στην κλειδαριά της πόρτας ασφαλείας και ότι προσωρινά έχει αντικατασταθεί με αλυσίδα και κλειδαριά.
7. Περαιτέρω ο κύριος Προδρόμου ανέφερε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία για προηγούμενες καταδίκες για οποιαδήποτε από τις δύο Κατηγορούμενες και δεν έχει στην διάθεση του οποιαδήποτε στοιχεία σε σχέση με αποζημίωση της οικογένειας του Αποβιώσαντος.
8. Έχω επίσης λάβει υπόψη μου το περιεχόμενο της ικανής προφορικής και γραπτής αγόρευσης του συνηγόρου των Κατηγορούμενων για σκοπούς μετριασμού της ποινής τους. Δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω το περιεχόμενο τους. Συνοπτικά, αναφέρεται ότι ο συνήγορος των Κατηγορούμενων κάλεσε το Δικαστήριο να προσμετρήσει προς όφελος τους τα ακόλουθα (χωρίς να αμφισβητούνται τα γεγονότα κάτω από τα οποία έλαβαν χώρα οι εν προκειμένω παραβάσεις):
8.1 Οι Κατηγορούμενες παρέχουν εργασία σε πάνω από 300 άτομα, τόσο για τις εργασίες που λαμβάνουν χώρα στη βιομηχανική μονάδα όσο και στην παραγωγή φρούτων και λαχανικών. Ασχολούνται με εξαγωγές για πάνω από 30 χρόνια συνεισφέροντας στην οικονομία του τόπου.
8.2 Στα 30 χρόνια δραστηριοποίησης τους οι Κατηγορούμενες δεν είχαν οποιαδήποτε καταγγελία η οποιοδήποτε άλλο ζήτημα σε σχέση με παράβαση της νομοθεσίας περί ασφάλειας και υγείας. Δηλαδή η παρούσα υπόθεση αποτελεί ένα μεμονωμένο περιστατικό.
8.3 Το λευκό ποινικό μητρώο των Κατηγορούμενων και την παραδοχή τους η οποία δείχνει και την έμπρακτη μεταμέλεια τους. Επίσης, το γεγονός ότι από την ημέρα που διαπράχθηκαν τα εν προκειμένω αδικήματα οι Κατηγορούμενοι δεν διέπραξαν άλλα αδικήματα σε σχέση με ασφάλεια και υγεία.
8.4 Τα γεγονότα ως προκύπτουν από το Έγγραφο Α δείχνουν πως η ευθύνη του εργοδότη σε σχέση με το συμβάν είναι μια από τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να θεωρηθεί ως μειωμένη καθότι οι οδηγίες προς τους εργοδοτούμενους είναι να μην ανοίγονται οι πόρτες. Υπήρχε ειδοποίηση στη μια πλευρά της πόρτας η οποία φαίνεται και στις φωτογραφίες του Εγγράφου Α. Παρείχαν οι Κατηγορούμενες ειδικές σφουγγαρίστρες ούτως ώστε ο καθαρισμός κάτω από το Μηχάνημα να διενεργείται χωρίς να ανοιχθούν οι θύρες.
8.5 Λόγω υγρασίας οι ενδασφάλειες του Μηχανήματος πάθαιναν βλάβη. Κατά την ημέρα του ατυχήματος είχαν ήδη παραγγελθεί νέες ενδασφάλειες. Ο εργοδότης είχε εφαρμόσει ένα πλαστικό καλώδιο ηλεκτρολόγου για να παραμένουν κλειστές οι πόρτες καθώς και αλυσίδα μέχρι να παραληφθούν τα εξαρτήματα και να εγκατασταθούν.
8.6 Υπάρχει συντρέχουσα αμέλεια με βάση τα γεγονότα καθότι ο συνάδελφος Αποβιώσαντος, ο οποίος παρενθετικά ανέφερε πως ουδέποτε άνοιξε τις θύρες εκτός από εκείνη την ημέρα, με δική του πρωτοβουλία και για πρώτη φορά άνοιξε τις θύρες και ζήτησε από τον Αποβιώσαντα να πάει να καθαρίσει και ακολούθως είχε ξεχάσει πως ήταν από κάτω.
8.7 Οι Κατηγορούμενες εφάρμοζαν μέτρα ασφαλείας και αυτό προκύπτει και από το Έγγραφο Α. Παρείχαν στους εργοδοτούμενους τους τον απαραίτητο εξοπλισμό και υπήρχαν εγχειρίδια χρήσης του Μηχανήματος καθώς και προειδοποίηση.
8.8 Τονίστηκε ότι οι δύο Κατηγορούμενες ανήκουν στον ίδιο όμιλο με τους ίδιους μετόχους και διευθυντές και οποιεσδήποτε χρηματικές ποινές στην ουσία θα καταβληθούν από τα ίδια πρόσωπα. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη αυτός ο παράγοντας στο πλαίσιο της αρχής της συνολικότητας και της αναλογικότητας.
8.9 Πληρώθηκαν τα έξοδα για τη μεταφορά της σορού του Αποβιώσαντος στη χώρα του που ανέρχονταν σε €9.000. Δεν αποζημιώθηκε η οικογένεια του Αποβιώσαντος καθότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε απαίτηση.
9. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Κατηγορούμενων τόνισε ότι δεν επιδιώκει να μειώσει με οποιοδήποτε τρόπο τη σοβαρότητα των αδικημάτων αλλά ο σκοπός του ήταν να αναδείξει τις εξαιρετικά ιδιαίτερες συνθήκες τέλεσης των αδικημάτων. Υπάρχει συντρέχουσα αμέλεια άλλων προσώπων αλλά και από μέρους του Αποβιώσαντος και τα γεγονότα καταδεικνύουν ότι ο εργοδότης δεν είχε παραμείνει απαθής όταν παρουσίασε βλάβη η ενδασφάλεια αλλά έλαβε προσωρινά μέτρα ασφαλείας. Αναφέρθηκε στη σχετική με τη συντρέχουσα αμέλεια σε αυτό το πλαίσιο νομολογία και τόνισε ότι παρά το γεγονός ότι η συντρέχουσα αμέλεια δεν αποτελεί υπεράσπιση, επενεργεί κατά τρόπο που να μειώσει το βαθμό ευθύνης του εργοδότη.
10. Τα αδικήματα στα οποία κρίθηκαν ένοχοι οι Κατηγορούμενοι είναι χωρίς αμφιβολία σοβαρά. Η σοβαρότητα του αδικήματος αντικατοπτρίζεται στην ποινή η οποία προβλέπεται από το Νόμο.
11. Η σοβαρότητα η οποία προσδίδεται στο αδίκημα από το νομοθέτη, όπως προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής, συνιστά έναν από τους παράγοντες που συνθέτουν την σοβαρότητα του αδικήματος. Το στοιχείο αυτό λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του τύπου της ποινής όσο και για τον καθορισμό της έκτασής της.[1]
12. Όπως τέθηκε στην Λεβέντης ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 632 «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το Νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Έπεται πως ένας από τους παράγοντες που θα ληφθεί υπόψη κατά την θεώρηση της επίδικης ποινής είναι η προβλεπόμενη από το Νόμο ποινή. Αυτός ο παράγοντας θα συνεκτιμηθεί με τους άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την επιμέτρηση της ποινής.
13. Η σοβαρότητα του αδικήματος εξαρτάται και σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξη του. Θεωρώ σκόπιμο να παραπέμψω στην υπόθεση Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 391, όπου στις σελίδες 402 - 403 λέχθηκαν τα ακόλουθα:
«Σχετικά με τη σοβαρότητα των αδικημάτων θα θέλαμε να παρατηρήσουμε ότι ο χαρακτηρισμός κάποιου αδικήματος ως σοβαρού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ανώτατο όριο ποινής που ο νόμος προνοεί για τη διάπραξή του. Εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξή του και διαγράφουν το μέγεθος της βλάβης και τις εν γένει συνέπειες που η διάπραξή του μπορεί να επιφέρει στην κοινωνία και οι οποίες δυνατόν είτε να υποβιβάζουν ένα αδίκημα για το οποίο προνοείται πολυετής φυλάκιση σε απλή και τυπική παράβαση, είτε να καθιστούν εξαιρετικά σοβαρό ένα αδίκημα για το οποίο δεν προνοείται αυστηρή ποινή υπό μορφή πολυετούς φυλάκισης.»
14. Το άρθρο 53(1) του Νόμου προνοεί ότι η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις οι οποίες επιβάλλονται με βάση το Νόμο ή τους Κανονισμούς οι οποίοι εκδίδονται δυνάμει αυτού τιμωρείται με πρόστιμο το οποίο δεν υπερβαίνει τις ογδόντα χιλιάδες ευρώ (€80.000) ή σε φυλάκιση που δεν θα υπερβαίνει τα τέσσερα χρόνια ή και στις δύο αυτές ποινές.
15. Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. Χρυσόστομου κ.α. (2002) 22 ΑΑΔ 575, έλαβε χώρα μια επισκόπηση της νομολογίας σχετικά με την αρμόζουσα ποινή για αδικήματα αυτής της φύσεως και τονίστηκε η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση τους.[2]
16. Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Μουσκουντή ν. Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, Ποινική Έφεση Αρ. 58/20, 23.06.2020, ECLI:CY:AD:2020:B199, ECLI:CY:AD:2020:B199 αναφέρθηκε ότι τα αδικήματα τα οποία σχετίζονται με την ασφάλεια στους χώρους εργασίας πρέπει να αντιμετωπίζονται αυστηρά, τηρουμένης βεβαίως της αρχής ότι η σοβαρότητα ενός αδικήματος αντανακλάται από το ανώτατο όριο ποινής που καθορίζει ο Νόμος και σταθμίζεται από το Δικαστήριο στη βάση των ιδιαίτερων περιστατικών της κάθε υπόθεσης.
17. Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Sedora Enterprises Ltd (1992) 2 Α.Α.Δ. 332, τονίστηκε ότι αποτρεπτικές ποινές μπορεί και πρέπει να επιβάλλονται για αδικήματα που δυνατό να επηρεάσουν ή αποτελούν κίνδυνο στην άνεση και την υγεία του κοινού τονίζοντας ότι τα δικαστήρια έχουν καθήκον να προσεγγίζουν τα θέματα αυτά, ανάλογα βέβαια με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, με τη δέουσα σοβαρότητα χάριν της επίτευξης των σκοπών του Νόμου. Η ανάγκη όπως επιδεικνύεται αυξανόμενη ευαισθησία για αδικήματα που άπτονται της ασφάλειας των εργοδοτουμένων τονίστηκε και στην Peppis Company Ltd κ.ά. ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας (1999) 2 ΑΑΔ 272.
18. Όπως, περαιτέρω, αναφέρεται στο σύγγραμμα Sentencing in Cyprus του Γ.Μ. Πική σε σχέση με αυτού του είδους νομοθεσία:
«[t]his is another species of social legislation for the protection of vulnerable members of society against hazards at work – risks against which they have no readily available means to protect themselves. Measures to ensure the safety of the workforce are of immense importance, both to the individual and society. […] The case law reveals a tendency to step up monetary penalties for breaches of safety regulations, proclaiming the importance of a safe work environment».
19. Ο στόχος του Νόμου είναι να δημιουργηθούν τέτοιες συνθήκες στο χώρο εργασίας ούτως ώστε οι εργοδοτούμενοι να μπορούν να εργάζονται με ασφάλεια, να παραμένουν υγιείς και με αυτό τον τρόπο να τυγχάνει σεβασμού η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Σύμφωνα με το Άρθρο 31(1) του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πλαγιότιτλο «Δίκαιες και πρόσφορες συνθήκες εργασίας»:
«Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα σε συνθήκες εργασίας οι οποίες σέβονται την υγεία, την ασφάλεια και την αξιοπρέπειά του.»
20. Όπως επίσης αναφέρθηκε από τον έντιμο Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Καλλή στην απόφαση στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ (2004) 2 ΑΑΔ 573 σε αυτή την εποχή «προβάλλει πιο επιτακτική η υποχρέωση των εργοδοτών για διατήρηση συνθηκών πλήρους ασφάλειας στους τόπους εργασίας. Οι εργαζόμενοι δικαιούνται μετά τον κάματο της ημέρας να επιστρέφουν στις οικογένειες τους αρτιμελείς και υγιείς. Δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε χαλάρωση αυτής της υποχρέωσης των εργοδοτών. Παράλειψη τήρησης της θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με αυστηρότητα».
21. Στην πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ v. ΜΑΡΙΟΣ & ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΥΛΟΥ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, Ποινική Έφεση Αρ. 183/2021, ECLI:CY:AD:2023:B23, 25/1/2023 αναφέρθηκε ότι στόχος του Νόμου είναι η δημιουργία συνθηκών ασφαλείας, έτσι ώστε να αποφεύγονται τα ατυχήματα στο χώρο εργασίας και το γεγονός ότι από ευτυχείς συγκυρίες δεν έχει επέλθει οποιοσδήποτε τραυματισμός, δεν αποτελεί μετριαστικό παράγοντα.[3]
22. Η ποινή πρέπει, μεταξύ άλλων, να εξυπηρετεί τους σκοπούς του νόμου.[4] Όπως αναφέρθηκε στην Sedora Enterprises Ltd (ανωτέρω):
«Τα δικαστήρια έχουν καθήκον να προσεγγίζουν τα θέματα αυτά, ανάλογα βέβαια με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, με τη δέουσα σοβαρότητα χάριν της επίτευξης των σκοπών του Νόμου που, πέραν των ανθρωπιστικών στόχων, αποτρέπει τη μείωση της παραγωγικότητας και την αποφυγή ασκόπων οικονομικών επιβαρύνσεων λόγω τραυματισμού, επηρεασμού της υγείας και θανάτου.»
23. Αποτελεί, ωστόσο, αξίωμα ότι η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση των παραβατών και η ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικών ποινών δεν μειώνει την παράλληλη ανάγκη εξατομίκευσης της ποινής σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, ώστε αυτή να αρμόζει στις συνθήκες του παραβάτη και να προσιδιάζει στην προσωπικότητά του. Ο στόχος του Δικαστηρίου σε αυτό το πλαίσιο είναι η επιβολή μιας δίκαιης ποινής η οποία να αρμόζει τόσο στο αδίκημα αλλά και στο δράστη.
24. Ακόμα και όταν επιβάλλεται η πρόσδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή η υποχρέωση για εξατομίκευση της, ώστε να αρμόζει και στις συνθήκες του παραβάτη, δεν ατονεί.[5] Ωστόσο, η διαδικασία εξατομίκευσης δεν πρέπει να οδηγεί στην εξουδετέρωση του αποτρεπτικού χαρακτήρα της ποινής.[6]
25. Στην απόφαση Mass Pack Trading Ltd ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας Πάφου (1996) 2 Α.Α.Δ. 142 αναφέρθηκε ότι:
«Η σοβαρότητα με την οποία πρέπει να αντιμετωπίζονται παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας, άνκαι αυτονόητη, έχει τονιστεί επανειλημμένα από το Ανώτατο Δικαστήριο. Βέβαια η ευθύνη των κατηγορουμένων εκτιμάται πάντα σε σχέση και ανάλογα με τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης.»
26. Όσον αφορά την εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των Κατηγορούμενων περί συντρέχουσας αμέλειας από άλλα πρόσωπα αλλά και από ίδιο τον Αποβιώσαντα σημειώνω πως η τυχόν συντρέχουσα αμέλεια άλλων προσώπων, η οποία, όπως έχει νομολογηθεί, δυνατό να σχετίζεται με τον καταμερισμό της ευθύνης σε πολιτική υπόθεση, δεν επηρεάζει την ποινική ευθύνη των Κατηγορούμενων.
27. Στην υπόθεση Mass Pack Trading Ltd (ανωτέρω), αναφέρθηκε ότι «κάθε εργοδότης πρέπει να διατηρεί συνεχή έλεγχο και επιτήρηση της πιστής εφαρμογής των κανονισμών ασφαλείας. Το καθήκον συντήρησης των προστατευτικών μέτρων στις οικοδομικές εργασίες είναι απόλυτο. Η υποχρέωση για διατήρηση των μέτρων ασφάλειας και η συντήρησή τους δεν είναι μόνο απόλυτη αλλά και διαρκής (Εταιρεία Γενικών Κατασκευών Λτδ ν. Επαρχιακού Λειτουργού Λεμεσού (1989) 2 Α.Α.Δ. 51, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Κώστα Κυριάκου και Υιού Λτδ και Άλλου (1995) 2 Α.Α.Δ. 290. Η μέριμνα για διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς ασφαλείας αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των εργοδοτών που είναι και οι μόνοι που έχουν τον έλεγχο των συνθηκών εργασίας» (η έμφαση είναι δική μου).
28. Ακόμα και στις περιπτώσεις στις οποίες ο εργοδοτούμενος δεν συμμορφώνεται με τις οδηγίες του εργοδότη του και αποφασίζει να εργαστεί κατά τρόπο με τον οποίο εκθέτει τον εαυτό του σε κίνδυνο, αυτό δεν αποτελεί υπεράσπιση για τον εργοδότη αφού σύμφωνα με την πιο πάνω απόφαση «[α]κόμα και όταν οι εργαζόμενοι αφαιρούν μετά την τοποθέτησή τους τα προφυλακτικά μέτρα, η ευθύνη του εργοδότη δεν μειώνεται γιατί η συνεχής παροχή ασφαλούς συστήματος εργασίας αποτελεί αποκλειστικά δική του ευθύνη. Κάθε εργοδότης πρέπει να διατηρεί συνεχή έλεγχο και επιτήρηση της πιστής εφαρμογής των κανονισμών ασφαλείας».
29. Ωστόσο, όπως ορθώς ανέφερε ο κύριος Σταύρου, και όπως εξάλλου αναφέρθηκε στην ίδια απόφαση η ευθύνη των κατηγορουμένων εκτιμάται πάντα σε σχέση και ανάλογα με τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης. Η δε σοβαρότητα του αδικήματος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξή του και διαγράφουν το μέγεθος της βλάβης και τις εν γένει συνέπειες που η διάπραξή του μπορεί να επιφέρει στην κοινωνία.
30. Εν προκειμένω, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ως μετριαστικός παράγοντας η τυχόν συντρέχουσα αμέλεια του Αποβιώσαντος ή του άλλου προσώπου, ωστόσο η παραβίαση των οδηγιών του εργοδότη από τους εργοδοτούμενους, το γεγονός ότι στην ουσία απέκοψαν τα πλαστικά σύρματα για έχουν πρόσβαση στο μέρος κάτω από το μηχάνημα με δική τους πρωτοβουλία αλλά και το γεγονός ότι υπήρχαν οδηγίες, μέτρα ασφαλείας, εκπαίδευση και κατάλληλος εξοπλισμός για να αποτραπεί το ατύχημα αποτελούν παράγοντες οι οποίοι συνεκτιμώνται και επηρεάζουν το επίπεδο ή τον βαθμό ευθύνης του εργοδότη. Για να το θέσω διαφορετικά, οι προαναφερόμενοι παράγοντες δεν αναιρούν την σοβαρότητα της υπόθεσης αλλά την καθιστούν λιγότερο σοβαρή υπό την έννοια ότι ο βαθμός ευθύνης (level of culpability) των Κατηγορούμενων είναι μειωμένος.
31. Σε σχέση με την απόφαση στις Ποινικές Εφέσεις 7492 και 7505, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Κ. Κυθραιώτης Σκυρόδεμα Λτδ και Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Tsircon Co Ltd (2004) 2 Α.Α.Δ. 143 στην οποία παρέπεμψε το Δικαστήριο ο ευπαίδευτος συνήγορος των Κατηγορούμενων αυτό ακριβώς αναφέρθηκε. Το γεγονός πως δεν δόθηκαν στον εργοδοτούμενο οδηγίες για να προβεί σε συγκεκριμένη πράξη λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο των συνθηκών κάτω από τις οποίες έλαβε χώρα το ατύχημα.
32. Άντλησα καθοδήγηση από τα Sentencing Guidelines του Sentencing Council της Αγγλίας και Ουαλίας αναφορικά με τις παραβάσεις του Health and Safety at Work Act 1974 για σκοπούς κατηγοριοποίησης της υπόθεσης αναφορικά με το επίπεδο υπαιτιότητας – culpability.[7] Εν προκειμένω, τα περιστατικά της υπόθεσης καταδεικνύουν ότι η υπαιτιότητα των Κατηγορούμενων εμπίπτει στην κατηγορία «χαμηλή» επειδή ακριβώς είχαν καταβληθεί προσπάθειες για να αντιμετωπιστεί το ρίσκο, ωστόσο, εν προκειμένω και εκ των πραγμάτων δεν ήταν επαρκείς. Παρά ταύτα, η βλάβη ή οι συνέπειες από την παράβαση συνίστανται στο θάνατο ενός νέου ανθρώπου.
33. Σημειώνω ότι τα Sentencing Guidelines είναι ευθυγραμμισμένα με την Κυπριακή νομολογία σε σχέση με το κατά πόσον οι πράξεις του θύματος μπορούν να θεωρηθούν ως μετριαστικός παράγοντας: “Actions of victims are unlikely to be considered contributory events for sentencing purposes. Offenders are required to protect workers or others who may be neglectful of their own safety in a way which is reasonably foreseeable.”
34. Περαιτέρω, με βάση τα Sentencing Guidelines το Δικαστήριο θα πρέπει να καθοδηγείται από την αρχή ότι το πρόστιμο το οποίο θα επιβληθεί σε ένα νομικό πρόσωπο θα πρέπει να καθιστά ασύμφορη την παρανομία. Πρέπει να είναι τέτοιου ύψους ώστε να έχει πραγματικές οικονομικές επιπτώσεις καθιστώντας σαφές τόσο στη διοίκηση όσο και στους μετόχους ενός οργανισμού την ανάγκη να συμμορφώνονται πλήρως με τις υποχρεώσεις τους να παρέχουν ένα ασφαλή χώρο εργασίας και ένα υγιές εργασιακό περιβάλλον.
35. Εν προκειμένω, λαμβάνω υπόψη μου τη σοβαρότητα των αδικημάτων στα οποία κρίθηκαν ένοχες οι Κατηγορούμενες. Η προβλεπόμενη από το Νόμο ποινή είναι αυστηρή (πρόστιμο €80.000), ενώ οι επιπτώσεις από τη διάπραξη του αδικήματος είναι επίσης σοβαρές. Συνίστανται στον θανάσιμο τραυματισμό του Αποβιώσαντος αλλά και την έκθεση των εργοδοτουμένων τους Κατηγορούμενων σε κίνδυνο. Οι εργοδοτούμενοι έχουν δικαίωμα σε συνθήκες εργασίας οι οποίες σέβονται την υγεία, την ασφάλεια και την αξιοπρέπειά τους. Λαμβάνω υπόψη μου την ανάγκη για επιβολή ποινών οι οποίες να είναι αποτρεπτικές, τόσο ειδικώς όσο και γενικώς, ως προκύπτει από την προπαρατεθείσα σχετική νομολογία.
36. Λαμβάνω υπόψη μου τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος ως αυτές εκτέθηκαν προηγουμένως. Λαμβάνω υπόψη μου το ότι υπήρχε αριθμός μέτρων ασφαλείας ωστόσο δεν ήταν επαρκή. Υπό αυτή την έννοια, όπως προανέφερα, η παρούσα υπόθεση δεν είναι από τις χειρότερες αυτού του είδους όπου δηλαδή υπάρχει εσκεμμένη ή κατάφορη παράβαση της νομοθεσίας. Η παρούσα περίπτωση δεν είναι μια από τις περιπτώσεις στις οποίες ο εργοδότης επιδεικνύει αδιαφορία για την ασφάλεια και την υγεία των εργοδοτουμένων του.
37. Αυτός ο παράγοντας επηρεάζει το επίπεδο της ποινικής ευθύνης των Κατηγορούμενων. Παρότι τα προαναφερόμενα δεν αποτελούν υπεράσπιση μπορεί ληφθούν υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής καθότι επηρεάζουν το επίπεδο ποινικής ευθύνης των Κατηγορούμενων και συνθέτουν τη σοβαρότητα του αδικήματος.
38. Το γεγονός ότι οι Κατηγορούμενες είναι μέλη του ίδιου ομίλου λαμβάνεται υπόψη καθότι υπάρχει ο κίνδυνος επιβολής στην πραγματικότητα διπλής τιμωρίας και η ποινή να καταστεί υπερβολική και/ή δυσανάλογη. Εφαρμόζονται κατ’ αναλογία τα όσα αναφέρθηκαν στην Σωτήρης Παψανάκης ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 117/21, 19.01.2023, ECLI:CY:AD:2023:B16. Υπενθυμίζεται ότι ο εργοδότης εν προκειμένω ήταν η Κατηγορούμενη 1 ενώ η Κατηγορούμενη 2 ήταν ιδιοκτήτρια των υποστατικών και του Μηχανήματος.
39. Σε σχέση με την αρχή της συνολικότητας της ποινής στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Σάββας Χριστοφόρου ν. Αστυνομίας (2004) 2 ΑΑΔ 443 αναφέρθηκε ότι επίκεντρο της είναι ο τιμωρούμενος και προοπτική της η αποφυγή υπέρμετρης ή δυσανάλογης ποινής ως προς τη συνολική ποινική ευθύνη του. Υπόβαθρο της είναι οι ευρύτεροι παράμετροι που διέπουν την αναλογικότητα της τιμωρίας προς το έγκλημα και που έχουν έρεισμα στις θεμελιακές αρχές του δικαίου και αναγνώριση στο Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Στην απόφαση Γ.Π.Β. ΚΥΝΗΓΙ ΚΥΝΟΛΟΓΙΑ ΛΤΔ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποιν. Εφ. 122/15, 08.05.2017, ECLI:CY:AD:2017:B163 όταν το πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε ποινή και στις δύο κατηγορίες οι οποίες ωστόσο συνιστούσαν μια ενιαία συμπεριφορά, το Ανώτατο Δικαστήριο επέμβηκε επί τη βάσει της αρχής της συνολικότητας και ακύρωσε την επιβληθείσα στην δεύτερη κατηγορία ποινή. Όταν δύο κατηγορίες συνιστούν μια ενιαία συμπεριφορά το Δικαστήριο πρέπει να αποφεύγει να επιβάλλει ποινή στη δεύτερη ή σε κάθε περίπτωση η ποινή που επιβάλλει για μια ενιαία συμπεριφορά να μην καθίσταται υπερβολική (ίδετε επισης Κώστας Χαραλάμπους Τραλαλάς ν. Αστυνομίας (2004) 2 Α.Α.Δ. 323
40. Λαμβάνω υπόψη μου τους ακόλουθους μετριαστικούς παράγοντες για σκοπούς επιβολής της ποινής:
40.1 Την παραδοχή των Κατηγορούμενων. Στην απόφαση Ανδρέου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 163/2015, 11.07.2016, τονίστηκε ότι «η παραδοχή είναι ο μόνος απτός τρόπος για να «μεταφερθεί» στο Δικαστήριο η μεταμέλεια ενός κατηγορουμένου και γι' αυτό το λόγο έχει δεσπόζουσα σημασία στην επιμέτρηση της ποινής». Η παραδοχή θα πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή.[8]
40.2 Το λευκό ποινικό μητρώο των Κατηγορούμενων. Είναι νομολογημένο ότι ένας αδικοπραγούντας με λευκό ποινικό μητρώο δικαιούται να τύχει της επιείκειας του Δικαστηρίου και στην προκειμένη περίπτωση οι Κατηγορούμενες απόλαμβάνουν το ευεργέτημα αυτό.[9] Οι Κατηγορούμενες δραστηριοποιούνται εδώ και 30 χρόνια χωρίς να απασχολήσουν το Δικαστήριο και τις αρμόδιες αρχές και χωρίς να έχει υπάρξει άλλο παρόμοιο περιστατικό.
40.3 Το ότι πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό.
40.4 Την καταβολή εξόδων μεταφοράς της σορού του Αποβιώσαντος στη χώρα του. Η πράξη αυτή με βάση τη νομολογία δείχνει την έμπρακτη μεταμέλεια των Κατηγορούμενων. [10]
40.5 Η συμμόρφωση των Κατηγορούμενων με τις υποχρεώσεις τους δυνάμει του Νόμου, πράγμα το οποίο δεν αμφισβητήθηκε.
41. Υπό το φως των όσων προαναφέρθηκαν, με δεδομένο το καθήκον του Δικαστηρίου να σταθμίζει όλους τους σχετικούς παράγοντες, αφενός μεν τη σοβαρότητα του αδικήματος και την ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικής ποινής ούτως ώστε να εξυπηρετούνται οι σκοποί το Νόμου, αφετέρου δε, το καθήκον για εξατομίκευση της ποινής και δεδομένου ότι οι Κατηγορούμενες είναι νομικά πρόσωπα, η ποινή δεν θα μπορούσε να ήταν άλλη παρά χρηματική. Παρά ταύτα, πρέπει να είναι τέτοιου όμως ύψους ώστε να αντανακλά επαρκώς τη σοβαρότητα των αδικημάτων για τα οποία έχουν καταδικαστεί.
42. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω και έχοντας περαιτέρω κατά νου την αρχή της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής κρίνω ως αρμόζουσες τις ακόλουθες ποινές τις οποίες και επιβάλλω:
Στην Κατηγορούμενη 1:
· Στην πρώτη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €7.000
· Στη δεύτερη κατηγορία: καμία ποινή καθότι θεωρώ πως τα γεγονότα της δεύτερης κατηγορίας υπερκαλύπτονται και/ή ενσωματώνονται και/ή εμπεριέχονται στα γεγονότα της πρώτης κατηγορίας (Βασιλείου ν. Αστυνομίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 385) και επειδή συνιστούν μια ενιαία συμπεριφορά, λαμβάνοντας υπόψη και την αρχή της συνολικότητας της ποινής (Γ.Π.Β. ΚΥΝΗΓΙ ΚΥΝΟΛΟΓΙΑ ΛΤΔ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποιν. Εφ. 122/15, 08.05.2017), ECLI:CY:AD:2017:B163.
· Στην τρίτη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €250
· Στην τέταρτη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €4.000
Στην Κατηγορούμενη 2:
· Στην πέμπτη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €3.000
· Στην έκτη κατηγορία: καμία ποινή καθότι θεωρώ πως τα γεγονότα της έκτης κατηγορίας υπερκαλύπτονται και/ή ενσωματώνονται και/ή εμπεριέχονται στα γεγονότα της πέμπτης κατηγορίας (Βασιλείου, ανωτέρω) και εν πάση περιπτώσει συνιστούν μια ενιαία συμπεριφορά λαμβάνοντας υπόψη και την αρχή της συνολικότητας της ποινής (Γ.Π.Β. ΚΥΝΗΓΙ ΚΥΝΟΛΟΓΙΑ ΛΤΔ, ανωτέρω).
· Στην έβδομη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €500
· Στην όγδοη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €1.000
Υπ. _________________
Χ. Σατσιάς, Προσ. Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
[1] Δημοκρατία ν. Κυριάκου κ.ά. (1990) 2 Α.Α.Δ. 264, 270, Souilmi v. Αστυνομίας (1992) 2 Α.Α.Δ. 248, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Πέτρου (1993) 2 Α.Α.Δ. 9, Λαζάρου ν. Δημοκρατίας (1992) 2 Α.Α.Δ. 129
[2] Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας ν. Βάσου Μαρκίδη Εστέϊτς κ.ά. (1992) 2 Α.Α.Δ. 340, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας ν. Γενεθλής Λτδ (1992) 2 Α.Α.Δ. 373, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας ν. Μ.Γ. Μακροσέλλης Λτδ (1992) 2 Α.Α.Δ. 328, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Sedora Enterprises Ltd κ.ά. (1992) 2 Α.Α.Δ. 332, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Εργοληπτικών Επιχειρήσεων Π. Γιατρός Λτδ (1996) 2 Α.Α.Δ. 7, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Aristo Developers Ltd κ.ά. (1996) 2 Α.Α.Δ. 63, Μεταλλικά Ηρακλής Μιχαηλίδη Λτδ κ.ά. ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας (1995) 3 Α.Α.Δ. 119, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Κώστα Κυριάκου & Υιοί Λτδ κ.ά. (1995) 2 Α.Α.Δ. 290). Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. P. Pastellis Engineering Works Ltd κ.ά. (2001) 2 Α.Α.Δ. 90, Petros Kimonas & Nicos Kofteros Construction Ltd v. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 310
[3] Επαρχιακός Λειτουργός Επαρχίας Λεμεσού ν. Εργοληπτικών Επιχειρήσεων Π. Γιατρός Λτδ (1996) 2 ΑΑΔ 7
[4] Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ (2004) 2 ΑΑΔ 573
[5] Krekou v. Republic (1983) 2CLR 289, Φιλίππου ν. Αστυνομίας (1989) 2 ΑΑΔ 245
[6] Constantinou v. Republic (1989) 2 A.A.Δ. 218
[7] https://www.sentencingcouncil.org.uk/offences/crown-court/item/organisations-breach-of-duty-of-employer-towards-employees-and-non-employees-breach-of-duty-of-self-employed-to-others-breach-of-health-and-safety-regulations/
[8] Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας (2002) 2 Α.Α.Δ. 28
[9] Γεωργίου v. Αστυνομίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 525, Αριστοδήμου v. Δημοκρατία, Ποινική Έφεση 121/2017 ημερ. 21.09.17, ECLI:CY:AD:2017:D311
[10] Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας (2002) 2 Α.Α.Δ. 28
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο