ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Σατσιά Προσ. Ε.Δ.

Αρ. Υπόθεσης: 2737 / 2022

 

 

ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 

Κατηγορούσα Αρχή

και

 

1.ΑΒΓ ΚΑΛΟΥΠΙΑ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΤΔ

2.G.C.A. ELEGANT HOMES LTD

 

Κατηγορούμενη

 

Ημερομηνία: 29 Οκτωβρίου 2024

 

Εμφανίσεις:

Για Κατηγορούσα Αρχή: κ. Γ. Προδρόμου

Για Κατηγορούμενη 1: κ. Χ. Βρακάς για Λ. Χατζηδημητρίου Δ.Ε.Π.Ε.

Για Κατηγορούμενη 2: κ. Κυριάκος Κίκας για Κ. Παπαλοϊζου Δ.Ε.Π.Ε.

 

 

Π Ο Ι Ν Η

 

1.    Οι Κατηγορούμενες κατόπιν παραδοχής τους κρίθηκαν ένοχες σε πέντε (5) κατηγορίες οι οποίες αφορούν κυρίως την παράλειψη τους ως εργοδότες να συμμορφωθούν με τον περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμο Ν.89(Ι)/1996, ως έχει τροποποιηθεί (εφεξής «Νόμος») και τους κανονισμούς οι οποίοι εκδίδονται δυνάμει αυτού κατά την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών, ήτοι την αφαίρεση (ξεκαλούπωμα) και καθαρισμό του ξυλότυπου από την πλάκα οροφής του πρώτου ορόφου σε εργοτάξιο στο Στρόβολο στις 04.11.2021. Ως αποτέλεσμα των παραλείψεων των Κατηγορούμενων, ο εργοδοτούμενος της Κατηγορούμενης 1, Ahmed Tuncer (εφεξής «Αποβιώσας»), έπεσε από ύψος και τραυματίστηκε θανάσιμα.  

 

2.    Η Κατηγορούμενη 1 αντιμετωπίζει τρεις κατηγορίες ως ακολούθως:

 

2.1  Πρώτη Κατηγορία: Η πρώτη κατηγορία αφορά την παράλειψη λήψης μέτρων σύμφωνα με τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για τα εργοτάξια για τη διαφύλαξη της ασφάλειας και υγείας στο εργοτάξιο, ήτοι την πραγματοποίηση εργασιών σε ύψος με τη βοήθεια κατάλληλου εξοπλισμού ή μηχανισμών συλλογικής προστασίας ή με την χρήση εξαρτισμών ή άλλων μέσων ασφάλειας με αγκύρωση ώστε να αποφεύγεται η πτώση προσώπων από ύψος, κατά παράβαση των κανονισμών 2, 3 και 11, Παράρτημα IV, Μέρος Β, Τμήμα ΙΙ, παράγραφος 5.3 των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2015 (εφεξής «Κανονισμοί Εργοταξίων») και των άρθρων 2, 3, 13, 34(2), 38 και 53(1) του Νόμου.

 

2.2     Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας, η Κατηγορούμενη 1, στις 30.3.2021 ενώ ήταν εργοδότης (υπεργολάβος ξυλότυπου) και ανέλαβε την εκτέλεση εργασιών για την κατασκευή ξυλότυπου (καλουπιών) κατά την ανέγερση δυο ημιανεξάρτητων κατοικιών στο Στρόβολο παρέλειψε να λάβει τα αναγκαία μέτρα για την ασφαλή εκτέλεση εργασιών σε ύψος, με τη βοήθεια κατάλληλου εξοπλισμού ή μηχανισμών συλλογικής προστασίας όπως η χρήση κατάλληλων ικριωμάτων ή άλλων μέσων ασφάλειας με αγκύρωση, όπως ζώνες ασφαλείας με ιμάντες ασφαλείας επαρκούς αντοχής με μηχανισμό κατά των πτώσεων, για παρεμπόδιση της πτώσης προσώπων από ύψος, με αποτέλεσμα ο Αποβιώσας να πέσει από ύψος 4 μέχρι 5 μέτρων περίπου και να τραυματιστεί θανάσιμα.

 

2.3     Δεύτερη Κατηγορία: Η δεύτερη κατηγορία αφορά την παράλειψη του εργοδότη να έχει στη διάθεση του γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων, με βάση την οποία να καθορίσει τα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την ασφάλεια και την υγεία των εργοδοτουμένων του και άλλων προσώπων, κατά παράβαση των κανονισμών 2, 3, 4(1) και 4(2) των περί Διαχείρισης Θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στην εργασία Κανονισμών του 2021 (εφεξής «Κανονισμός Διαχείρισης Α&Υ») και των άρθρων 2, 3, 13, 38, 53(1), 53(4) και 54  του Νόμου.

 

2.4     Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος της δεύτερης κατηγορίας, η Κατηγορούμενη 1, από άγνωστη στην κατηγορούσα αρχή ημερομηνία μέχρι και τις 4.11.2021, στον ίδιο τόπο όπως αναφέρεται στην πρώτη κατηγορία, ενώ ήταν εργοδότης (υπεργολάβος ξυλότυπου) και ανέλαβε την εκτέλεση εργασιών οι οποίες αναφέρονται στις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας, παρέλειψε να καθορίσει τα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα που έπρεπε να ληφθούν, με βάση τη γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων και ειδικά των εργασιών που αφορούσαν τις εργασίες σε ύψος, με αποτέλεσμα εργοδοτούμενοι της και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο λόγω του μη έγκαιρου εντοπισμού των κινδύνων και της λήψης προληπτικών και προστατευτικών μέτρων.

 

2.5     Τρίτη Κατηγορία: αφορά την παράλειψη του εργοδότη να είναι ασφαλισμένος με οποιοδήποτε ασφαλιστή έναντι της ευθύνης του για ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια σε κάθε εργοδοτούμενο του, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4(1) και 21(1) των περί Υποχρεωτικής Ασφάλισης της Ευθύνης των Εργοδοτών Νόμων του 1989 έως 2014 (εφεξής «Νόμος Υποχρεωτικής Ασφάλισης»).

3.         Η Κατηγορούμενη 2 αντιμετωπίζει δύο κατηγορίες ως ακολούθως:

 

3.1     Τέταρτη Κατηγορία: Αφορά την παράλειψη του εργοδότη, εν προκειμένω του κυρίως εργολάβου του έργου να λάβει και να τηρεί όλα τα μέτρα ασφάλειας και υγείας τα οποία αφορούν ολόκληρο το έργο, ανεξάρτητα εάν αυτό εκτελείται  ολικά ή κατά τμήματα ή κατά δραστηριότητα με υπεργολάβους, κατά παράβαση των κανονισμών 2, 3, 11(3)(α) και 11, Παράρτημα IV, Μέρος Β, Τμήμα ΙΙ, Παράγραφος 5.3 των Κανονισμών Εργοταξίων και  των άρθρων 2, 3, 13, 34(2), 38 και 53(1) του Νόμου.

 

3.2     Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της τέταρτης κατηγορίας παρέλειψε να διασφαλίσει ότι, η Κατηγορούμενη 1 (υπεργολάβος), λάμβανε τα αναγκαία μέτρα για την ασφαλή εκτέλεση εργασιών σε ύψος, με τη βοήθεια κατάλληλου εξοπλισμού ή μηχανισμών συλλογικής προστασίας όπως η χρήση κατάλληλων ικριωμάτων ή άλλων μέσων ασφάλειας με αγκύρωση, όπως ζώνες ασφαλείας με ιμάντες ασφαλείας επαρκούς αντοχής με μηχανισμό κατά των πτώσεων, για παρεμπόδιση της πτώσης προσώπων από ύψος, με αποτέλεσμα ο εργοδοτούμενος της πρώτης κατηγορούμενης εταιρείας να πέσει από ύψος 4 μέχρι 5 μέτρων περίπου και να τραυματιστεί θανάσιμα.

 

3.3     Πέμπτη Κατηγορία: Αφορά την παράλειψη του εργοδότη να μεριμνήσει για την έγκαιρη αναπροσαρμογή του σχεδίου ασφάλειας και υγείας σε συνεργασία με τον συντονιστή εκτέλεσης και τους άλλους συντελεστές του έργου, ώστε αυτό να περιλαμβάνει τα ειδικά μέτρα για τις εργασίες που προγραμματίζονται ή αναμένονται να πραγματοποιηθούν, περιλαμβανομένων των μεθόδων εργασίας και των τεχνικών μέτρων, που ενέχονται στις διάφορες φάσεις και θέσεις εργασίας εκτέλεσης του έργου, κατά παράβαση των κανονισμών 2, 3, 5 και 11(2)(δ) των Κανονισμών Εργοταξίων και των άρθρων 2, 3, 13, 38 και 53(1) του Νόμου.  Συγκεκριμένα, δεν περιλαμβάνονταν στο σχέδιο οι εργασίες σε ύψος όπως οι εργασίες αφαίρεσης ξυλότυπου στην πλάκα οροφής των ορόφων των κατοικιών με αποτέλεσμα εργοδοτούμενοι της και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο τραυματισμού

 

4.         Τα γεγονότα εκτέθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής και με αυτά συμφώνησαν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των Κατηγορούμενων. Έχω θέσει ενώπιον μου τα γεγονότα τα οποία περιβάλλουν τη διάπραξη των αδικημάτων όπως αυτά έχουν εκτεθεί από το συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής και υιοθετήθηκαν από την Υπεράσπιση.

 

5.         Τα γεγονότα προκύπτουν από την Πλήρη Έκθεση Διερεύνησης Ατυχήματος του αρμόδιου επιθεωρητή του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, ημερομηνίας 17.06.2022 και από τις φωτογραφίες από τη σκηνή του συμβάντος τα οποία κατατέθηκαν ως Έγγραφο Α κατά τη διαδικασία της έκθεσης των γεγονότων. Το περιεχόμενο του Εγγράφου Α έτυχε μελέτης από το Δικαστήριο και λήφθηκε υπόψη για σκοπούς επιβολής ποινής.

 

6.         Συνοπτικά, τα γεγονότα επί των οποίων οι Κατηγορούμενες κρίθηκαν ένοχες κατόπιν παραδοχής έχουν ως ακολούθως:

 

6.1  Στις 4.11.2021 και ώρα 8:50 περίπου, ο O.D. εντόπισε τον Αποβιώσαντα στο έδαφος, κάτω από τα ικριώματα στη δυτική πίσω πλευρά του εργοταξίου. Ο Αποβιώσας του έκανε νόημα με τα χεριά ζητώντας βοήθεια, ενώ μετά από λίγο έχασε τις αισθήσεις του και ξάπλωσε στο έδαφος.

6.2  Η Κατηγορούμενη 1 η οποία ήταν ο εργοδότης του Αποβιώσαντος είναι υπεργολάβος καλουπιών – ξυλότυπου. Η Κατηγορούμενη 2 ήταν η εργολάβος του έργου.

6.3  Οι εργασίες οι οποίες εκτελούνταν από τον Αποβιώσαντα και τον ΟD ήταν η αφαίρεση (ξεκαλούπωμα) και ο καθαρισμός ξυλότυπου από την πλάκα οροφής του πρώτου ορόφου της οικοδομής.

6.4  Σύμφωνα με το Ιατρικό Πιστοποιητικό Αιτιών Θανάτου από τον Ιατροδικαστή Ορθόδοξο Ορθοδόξου, ο θάνατος του Αποβιώσαντος προήλθε από πολλαπλές κακώσεις σώματος και ζωτικών οργάνων καθώς και πλήρης διατομή σπονδυλικής στήλης και νωτιαίου μυελού συμβατό με πτώση εξ ύψους.

6.5  Η Κατηγορούμενη 1 δεν διέθετε Γραπτή Εκτίμηση των Κινδύνων για τις εργασίες τις οποίες εκτελούσε.

6.6  Είχε διαπιστωθεί ότι η Κατηγορούμενη 1 δεν είχε ασφάλεια ευθύνης εργοδότη. Δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα για την τοποθέτηση ικριωμάτων σε όλους τους χώρους, είτε ζώνες ασφαλείας ιμάντες, δεν υπήρχε γραπτή εκτίμηση κινδύνων για να εντοπίζει και να περιορίζει τους κινδύνους που προκύπτουν από την διεξαγωγή εργασιών.

6.7  Η Κατηγορούμενη 2 δεν είχε διασφαλίσει ότι οι εργοδοτούμενοι της Κατηγορούμενης 1 θα εργάζονται με ασφάλεια στο εργοτάξιο της με την τοποθέτηση κατάλληλων κιγκλιδωμάτων, ικριωμάτων κτλ. Επίσης παρέλειψε να αναπροσαρμόσει το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας («ΣΑΥ») για να περιλαμβάνονται όλα τα στάδια του έργου. Το ΣΑΥ έπρεπε να αναπροσαρμόζεται με την εξέλιξη του έργου. Έχει διαφανεί επίσης ότι κανένας υπεύθυνος δεν βρισκόταν επί τόπου.

6.8  Κατά τον έλεγχο του ΣΑΥ διαπιστώθηκε ότι:  (α) Στο ΣΑΥ υπήρχαν εκτιμήσεις κινδύνου για διάφορες δραστηριότητες συμπεριλαμβανομένων γενικών και αόριστων αναφορών για τις εργασίες σε ύψος και τη χρήση των ικριωμάτων (σελ. 36). 

(β) Στο ΣΑΥ δεν καθορίζονταν σχετικές διαδικασίες ή/και ασφαλείς μέθοδοι εργασίας καθώς και μέτρα για τις εργασίες που θα διεξάγονταν για την κατασκευή ή/και αφαίρεση του ξυλότυπου.

 

6.9  Η Κατηγορούσα Αρχή δεν έχει στοιχεία για αποζημίωση ούτε στοιχεία προηγούμενων καταδικών για τις Κατηγορούμενες.

 

7.         Έχω επίσης λάβει υπόψη μου το περιεχόμενο των ικανών προφορικών αγορεύσεων των συνηγόρων των Κατηγορούμενων  για σκοπούς μετριασμού της ποινής τους. Δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω το περιεχόμενο τους. Συνοπτικά, αναφέρεται ότι ο συνήγορος της Κατηγορούμενης 1 κάλεσε το Δικαστήριο να προσμετρήσει προς όφελος της Κατηγορούμενης 1 τους ακόλουθους παράγοντες (χωρίς να αμφισβητούνται τα γεγονότα κάτω από τα οποία έλαβαν χώρα οι εν προκειμένω παραβάσεις):

 

7.1  Την απολογία της για τη διάπραξη των αδικημάτων και την έκφραση ειλικρινούς μεταμέλειας και την παραδοχή της.

7.2  Ότι συστάθηκε το 2008 και έχει λευκό ποινικό μητρώο.

7.3  Τη συνεργασία της με τις αρχές και την παροχή βοήθειας στη διερεύνηση του δυστυχήματος.  

7.4  Την αποζημίωση της οικογένειας του Αποβιώσαντος από την ασφαλιστική εταιρεία της Κατηγορούμενης 2.

7.5  Την καταβολή του ποσού των €4.000 πέραν της αποζημίωσης στην οικογένεια του Αποβιώσαντος (Έγγραφο Β).

7.6  Τη συμμόρφωση της Κατηγορούμενης 1 με την υποχρέωση της για ασφάλιση των 7 υπαλλήλων της. Τη συμμόρφωση της με τις υποχρεώσεις της για παροχή ασφάλειας και υγείας στην εργασία στους εργοδοτούμενους της.

7.7  Ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό και ήταν εκ παραδρομής που δεν είχε ανανεωθεί η ασφάλιση για ευθύνη εργοδότη.

7.8  Έχει μειωθεί ο κύκλος εργασιών της Κατηγορούμενης. Τα τελευταία έτη είναι γύρω στις €100.000 ανά έτος.

7.9     Η Κατηγορούμενη διατηρεί δάνεια ύψους €100.000 και κάθε μήνα πληρώνει δόση ύψους €4.000. Υποβλήθηκε αίτημα το πρόστιμο που θα επιβληθεί να πληρωθεί με μηνιαίες δόσεις.

 

8.    Ο συνήγορος της Κατηγορούμενης 2 κάλεσε το Δικαστήριο να προσμετρήσει προς όφελος της Κατηγορούμενης 2 τους ακόλουθους παράγοντες (χωρίς να αμφισβητούνται τα γεγονότα κάτω από τα οποία έλαβαν χώρα οι εν προκειμένω παραβάσεις):

 

8.1  Την παραδοχή της.

8.2  Το ότι επέδειξε άμεση και απόλυτη συνεργασία με τις αρχές για τη διαλεύκανση των συνθηκών ατυχήματος.

8.3  Την έκφραση της ειλικρινούς της μεταμέλεια και συμπόνοιας για την οικογένεια του Αποβιώσαντος.

8.4  Το ότι αποζημιώθηκε η οικογένεια του Αποβιώσαντος από τους ασφαλιστές της Κατηγορούμενης 2 (απόδειξη είσπραξης και δήλωση απαλλαγής - Έγγραφο Γ).

8.5  Η Κατηγορούμενη 2 έχει προβεί σε διορθωτικές ενέργειες και δεσμεύεται να είναι πιο προσεκτική στο μέλλον και να τηρεί τη νομοθεσία και τους κανονισμούς. Βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις αρχές επιδιώκοντας να βελτιώνεται συνεχώς ως προς την ασφάλεια και υγεία στην εργασία. Παρέχει εκπαίδευση και λαμβάνει μέτρα για την ευαισθητοποίηση του προσωπικού της σε σχέση με την ασφάλεια στην εργασία και τη πρόληψη ατυχημάτων.

8.6  Δραστηριοποιείται από το 2013, έχει 20 υπάλληλους, έχει ολοκληρώσει μεγάλο αριθμό έργων και έχει λευκό ποινικό μητρώο. Πρόκειται  δηλαδή για ένα μεμονωμένο περιστατικό.

8.7  Διατηρεί δάνεια  σε τραπεζικά ιδρύματα και υποβλήθηκε αίτημα όπως το πρόστιμο πληρωθεί με δόσεις.  

9.           Τα αδικήματα στα οποία κρίθηκαν ένοχοι οι Κατηγορούμενοι είναι χωρίς αμφιβολία σοβαρά. Η σοβαρότητα του αδικήματος αντικατοπτρίζεται στην ποινή η οποία προβλέπεται από το Νόμο.

 

10.        Η σοβαρότητα η οποία προσδίδεται στο αδίκημα από το νομοθέτη, όπως προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής, συνιστά έναν από τους παράγοντες που συνθέτουν την σοβαρότητα του αδικήματος. Το στοιχείο αυτό λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του τύπου της ποινής όσο και για τον καθορισμό της έκτασής της.[1]

 

11.         Όπως τέθηκε στην Λεβέντης ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 632  «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το Νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Έπεται πως ένας από τους παράγοντες που θα ληφθεί υπόψη κατά την θεώρηση της επίδικης ποινής είναι η προβλεπόμενη από το Νόμο ποινή. Αυτός ο παράγοντας θα συνεκτιμηθεί με τους άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την επιμέτρηση της ποινής.

 

12.        Η σοβαρότητα του αδικήματος εξαρτάται και σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξη του. Θεωρώ σκόπιμο να παραπέμψω στην υπόθεση Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 391, όπου στις σελίδες 402 - 403 λέχθηκαν τα ακόλουθα:

 

«Σχετικά με τη σοβαρότητα των αδικημάτων θα θέλαμε να παρατηρήσουμε ότι ο χαρακτηρισμός κάποιου αδικήματος ως σοβαρού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ανώτατο όριο ποινής που ο νόμος προνοεί για τη διάπραξή του. Εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξή του και διαγράφουν το μέγεθος της βλάβης και τις εν γένει συνέπειες που η διάπραξή του μπορεί να επιφέρει στην κοινωνία και οι οποίες δυνατόν είτε να υποβιβάζουν ένα αδίκημα για το οποίο προνοείται πολυετής φυλάκιση σε απλή και τυπική παράβαση, είτε να καθιστούν εξαιρετικά σοβαρό ένα αδίκημα για το οποίο δεν προνοείται αυστηρή ποινή υπό μορφή πολυετούς φυλάκισης.»

 

13.        Το άρθρο 53(1) του Νόμου προνοεί ότι η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις οι οποίες επιβάλλονται με βάση το Νόμο ή τους Κανονισμούς οι οποίοι εκδίδονται δυνάμει αυτού τιμωρείται με πρόστιμο το οποίο δεν υπερβαίνει τις ογδόντα χιλιάδες ευρώ (€80.000) ή σε φυλάκιση που δεν θα υπερβαίνει τα τέσσερα χρόνια ή και στις δύο αυτές ποινές.

 

14.        Το άρθρο 21 του Νόμου Υποχρεωτικής Ασφάλισης προνοεί ότι εργοδότης ο οποίος παραλείπει να ασφαλιστεί σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγω νόμου διαπράττει αδίκημα και σε περίπτωση καταδίκης υπόκειται σε φυλάκιση για διάστημα που δε θα υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες ή σε χρηματική ποινή που δε θα υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες ευρώ (€5.000) ή και στις δύο ποινές.

 

15.        Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. Χρυσόστομου κ.α. (2002) 22 ΑΑΔ 575, έλαβε χώρα μια επισκόπηση της νομολογίας σχετικά με την αρμόζουσα ποινή για αδικήματα αυτής της φύσεως και τονίστηκε η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση τους.[2]

 

16.        Στην απόφαση του  Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Μουσκουντή ν. Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, Ποινική Έφεση Αρ. 58/20, 23.06.2020, ECLI:CY:AD:2020:B199, ECLI:CY:AD:2020:B199 αναφέρθηκε ότι τα αδικήματα τα οποία σχετίζονται με την ασφάλεια στους χώρους εργασίας πρέπει να αντιμετωπίζονται αυστηρά, τηρουμένης βεβαίως της αρχής ότι η σοβαρότητα ενός αδικήματος αντανακλάται από το ανώτατο όριο ποινής που καθορίζει ο Νόμος και σταθμίζεται από το Δικαστήριο στη βάση των ιδιαίτερων περιστατικών της κάθε υπόθεσης.

 

17.        Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Sedora Enterprises Ltd (1992) 2 Α.Α.Δ. 332, τονίστηκε ότι αποτρεπτικές ποινές μπορεί και πρέπει να επιβάλλονται για αδικήματα που δυνατό να επηρεάσουν ή αποτελούν κίνδυνο στην άνεση και την υγεία του κοινού τονίζοντας ότι τα δικαστήρια έχουν καθήκον να προσεγγίζουν τα θέματα αυτά, ανάλογα βέβαια με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, με τη δέουσα σοβαρότητα χάριν της επίτευξης των σκοπών του Νόμου. Η ανάγκη όπως επιδεικνύεται αυξανόμενη ευαισθησία για αδικήματα που άπτονται της ασφάλειας των εργοδοτουμένων τονίστηκε και στην Peppis Company Ltd κ.ά. ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας (1999) 2 ΑΑΔ 272.

 

18.        Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Sentencing in Cyprus του Γ.Μ. Πική σε σχέση με αυτού του είδους νομοθεσία:

 

«[t]his is another species of social legislation for the protection of vulnerable members of society against hazards at work – risks against which they have no readily available means to protect themselves. Measures to ensure the safety of the workforce are of immense importance, both to the individual and society. […] The case law reveals a tendency to step up monetary penalties for breaches of safety regulations, proclaiming the importance of a safe work environment».

 

19.        Ο στόχος του Νόμου είναι να δημιουργηθούν τέτοιες συνθήκες στο χώρο εργασίας ούτως ώστε οι εργοδοτούμενοι να μπορούν να εργάζονται με ασφάλεια, να παραμένουν υγιείς και με αυτό τον τρόπο να τυγχάνει σεβασμού η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Σύμφωνα με το Άρθρο 31(1) του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πλαγιότιτλο «Δίκαιες και πρόσφορες συνθήκες εργασίας»:

 

«Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα σε συνθήκες εργασίας οι οποίες σέβονται την υγεία, την ασφάλεια και την αξιοπρέπειά του.»

 

20.        Όπως επίσης αναφέρθηκε από τον έντιμο Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Καλλή στην απόφαση στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ (2004) 2 ΑΑΔ 573 σε αυτή την εποχή «προβάλλει πιο επιτακτική η υποχρέωση των εργοδοτών για διατήρηση συνθηκών πλήρους ασφάλειας στους τόπους εργασίας.  Οι εργαζόμενοι δικαιούνται μετά τον κάματο της ημέρας να επιστρέφουν στις οικογένειες τους αρτιμελείς και υγιείς. Δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε χαλάρωση αυτής της υποχρέωσης των εργοδοτών. Παράλειψη τήρησης της θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με αυστηρότητα». 

 

21.        Στην πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ v. ΜΑΡΙΟΣ & ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΥΛΟΥ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, Ποινική Έφεση Αρ. 183/2021, ECLI:CY:AD:2023:B23, 25/1/2023  αναφέρθηκε ότι στόχος του Νόμου είναι η δημιουργία συνθηκών ασφαλείας, έτσι ώστε να αποφεύγονται τα ατυχήματα στο χώρο εργασίας. Το γεγονός ότι από ευτυχείς συγκυρίες δεν έχει επέλθει οποιοσδήποτε τραυματισμός, δεν αποτελεί μετριαστικό παράγοντα.[3]

 

22.        Η ποινή πρέπει, μεταξύ άλλων, να εξυπηρετεί τους σκοπούς του νόμου.[4] Όπως αναφέρθηκε στην Sedora Enterprises Ltd (ανωτέρω):

 

«Τα δικαστήρια έχουν καθήκον να προσεγγίζουν τα θέματα αυτά, ανάλογα βέβαια με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, με τη δέουσα σοβαρότητα χάριν της επίτευξης των σκοπών του Νόμου που, πέραν των ανθρωπιστικών στόχων, αποτρέπει τη μείωση της παραγωγικότητας και την αποφυγή ασκόπων οικονομικών επιβαρύνσεων λόγω τραυματισμού, επηρεασμού της υγείας και θανάτου.»

 

23.        Αποτελεί, ωστόσο, αξίωμα ότι η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση των παραβατών και η ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικών ποινών δεν μειώνει την παράλληλη ανάγκη εξατομίκευσης της ποινής σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, ώστε αυτή να αρμόζει στις συνθήκες του παραβάτη και να προσιδιάζει στην προσωπικότητά του. Ο στόχος του Δικαστηρίου σε αυτό το πλαίσιο είναι η επιβολή μιας δίκαιης ποινής η οποία να αρμόζει τόσο στο αδίκημα αλλά και στο δράστη.

 

24.        Ακόμα και όταν επιβάλλεται η πρόσδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή η υποχρέωση για εξατομίκευση της, ώστε να αρμόζει και στις συνθήκες του παραβάτη, δεν ατονεί.[5] Ωστόσο, η διαδικασία εξατομίκευσης δεν πρέπει να οδηγεί στην εξουδετέρωση του αποτρεπτικού χαρακτήρα της ποινής.[6]

 

25.        Στην απόφαση Mass Pack Trading Ltd ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας Πάφου (1996) 2 Α.Α.Δ. 142 αναφέρθηκε ότι:

 

«Η σοβαρότητα με την οποία πρέπει να αντιμετωπίζονται παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας, άνκαι αυτονόητη, έχει τονιστεί επανειλημμένα από το Ανώτατο Δικαστήριο. Βέβαια η ευθύνη των κατηγορουμένων εκτιμάται πάντα σε σχέση και ανάλογα με τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης.»

 

26.         Εν προκειμένω, λαμβάνω υπόψη μου τη σοβαρότητα των αδικημάτων στα οποία κρίθηκαν ένοχες οι Κατηγορούμενες. Η προβλεπόμενη από το Νόμο ποινή είναι αυστηρή (πρόστιμο €80.000), ενώ οι επιπτώσεις από τη διάπραξη του αδικήματος είναι επίσης σοβαρές. Συνίστανται στον θανάσιμο τραυματισμό του Αποβιώσαντος αλλά και την έκθεση των εργοδοτουμένων των Κατηγορούμενων σε κίνδυνο. Οι εργοδοτούμενοι έχουν δικαίωμα σε συνθήκες εργασίας οι οποίες σέβονται την υγεία, την ασφάλεια και την αξιοπρέπειά τους. Λαμβάνω υπόψη μου την ανάγκη για επιβολή ποινών οι οποίες να είναι αποτρεπτικές, τόσο ειδικώς όσο και γενικώς, ως προκύπτει από την προπαρατεθείσα σχετική νομολογία.

27.        Λαμβάνω υπόψη μου τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος ως αυτές εκτέθηκαν προηγουμένως. Λαμβάνω υπόψη μου το ότι υπήρχαν ορισμένα μέτρα ασφαλείας π.χ. ικριώματα, ΣΑΥ ωστόσο δεν ήταν επαρκή και το ΣΑΥ δεν είχε τύχει της απαραίτητης αναπροσαρμογής. Υπό αυτή την έννοια η παρούσα υπόθεση δεν είναι από τις χειρότερες  αυτού του είδους. Αυτός ο παράγοντας επηρεάζει το επίπεδο της ποινικής ευθύνης των Κατηγορούμενων. Παρότι τα προαναφερόμενα δεν αποτελούν υπεράσπιση μπορεί ληφθούν υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής καθότι επηρεάζουν το επίπεδο ποινικής ευθύνης των Κατηγορούμενων και συνθέτουν τη σοβαρότητα του αδικήματος.

 

28.  Λαμβάνω υπόψη μου τους ακόλουθους μετριαστικούς παράγοντες για σκοπούς επιβολής της ποινής:

 

28.1    Την παραδοχή των Κατηγορούμενων. Στην απόφαση Ανδρέου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 163/2015, 11.07.2016, τονίστηκε ότι «η παραδοχή είναι ο μόνος απτός τρόπος για να «μεταφερθεί» στο Δικαστήριο η μεταμέλεια ενός κατηγορουμένου και γι' αυτό το λόγο έχει δεσπόζουσα σημασία στην επιμέτρηση της ποινής». Η παραδοχή θα πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή.[7]

 

28.2    Το λευκό ποινικό μητρώο των Κατηγορούμενων. Είναι νομολογημένο ότι ένας αδικοπραγούντας με λευκό ποινικό μητρώο δικαιούται να τύχει της επιείκειας του Δικαστηρίου και στην προκειμένη περίπτωση οι Κατηγορούμενες απόλαμβάνουν το ευεργέτημα αυτό.[8] Οι Κατηγορούμενες δραστηριοποιούνται στον κατασκευαστικό τομέα ο οποίος θεωρείται υψηλού ρίσκου εδώ και αρκετά χρόνια χωρίς να απασχολήσουν το Δικαστήριο. 

 

28.3    Την αποζημίωση της οικογένειας του Αποβιώσαντος από την ασφαλιστική εταιρεία με την οποία ήταν ασφαλισμένη η Κατηγορούμενη 2 και με την πληρωμή ενός ποσού από την Κατηγορούμενη 1. Η πράξη αυτή με βάση τη νομολογία δείχνει την έμπρακτη μεταμέλεια των Κατηγορούμενων. [9]

 

28.4    Η συμμόρφωση των Κατηγορούμενων με τις υποχρεώσεις τους δυνάμει του Νόμου και του Νόμου Υποχρεωτικής Ασφάλισης, πράγμα το οποίο δεν αμφισβητήθηκε.

29.        Στο πλαίσιο της εξατομίκευσης της ποινής λαμβάνεται υπόψη η  μείωση του κύκλου εργασιών της Κατηγορούμενης 1 και το ότι οι Κατηγορούμενες διατηρούν δάνεια τα οποία αποπληρώνουν με μηνιαίες δόσεις σε συνάρτηση με το ότι εργοδοτούν 7 και 20 πρόσωπα αντίστοιχα.

 

30.        Δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη ως μετριαστικοί παράγοντες η συνεργασία των Κατηγορούμενων με το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεδομένου ότι αυτό αποτελεί νομική υποχρέωση τους αλλά ούτε και το ότι λαμβάνονταν κάποια μέτρα ασφαλείας από τους Κατηγορούμενους για τον ίδιο λόγο. Το ότι εφαρμόστηκαν ορισμένα μέτρα για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων, ως προαναφέρθηκε, λήφθηκε υπόψη στο πλαίσιο της επιμέτρησης της ποινής ως παράγοντας εξ αυτών που συνθέτουν τη σοβαρότητα του αδικήματος.

 

31.        Σημειώνω επίσης ότι δεν τέθηκε ζήτημα καθυστέρησης στην εκδίκαση της υπόθεσης. Η υπόθεση καταχωρίστηκε στις 7.12.2022 και ήταν πρώτη φορά ορισμένη στις 24.01.2023. Η Κατηγορούμενη 2 απάντησε στις 28.02.2023 ενώ η Κατηγορούμενη 1 στις 02.05.2023. Η υπόθεση ορίζετο για ακρόαση μέχρι την 17.09.2024 ημερομηνία κατά την οποία οι Κατηγορούμενες άλλαξαν απάντηση κατόπιν άδειας του Δικαστηρίου. Προηγουμένως, ήτοι τον Απρίλιο του 2024 είχαν προωθηθεί αιτήματα στο Γενικό Εισαγγελέα για αναστολή της ποινικής δίωξης τα οποία δεν είχαν τελεσφορήσει.

 

32.        Υπό το φως των όσων προαναφέρθηκαν, με δεδομένο το καθήκον του Δικαστηρίου να σταθμίζει όλους τους σχετικούς παράγοντες, αφενός μεν τη σοβαρότητα του αδικήματος και την ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικής ποινής ούτως ώστε να εξυπηρετούνται οι σκοποί το Νόμου, αφετέρου δε, το καθήκον για εξατομίκευση της ποινής και δεδομένου ότι οι Κατηγορούμενες είναι νομικά πρόσωπα, η ποινή δεν θα μπορούσε να ήταν άλλη παρά χρηματική. Παρά ταύτα, πρέπει να είναι τέτοιου όμως ύψους ώστε να αντανακλά επαρκώς τη σοβαρότητα των αδικημάτων για τα οποία έχουν καταδικαστεί.

 

33.         Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω και έχοντας περαιτέρω κατά νου την αρχή της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής κρίνω ως αρμόζουσες τις ακόλουθες ποινές τις οποίες και επιβάλλω:

Στην Κατηγορούμενη 1:

33.1       Στην πρώτη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €10.000

33.2       Στη δεύτερη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €2.000

33.3       Στην τρίτη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €2.000

 

Στην Κατηγορούμενη 2:

33.4       Στην τέταρτη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €6.000

33.5       Στην πέμπτη κατηγορία: χρηματική ποινή ύψους €2.000

34.         Το πρόστιμο να πληρώνεται από τις Κατηγορούμενες με μηνιαίες δόσεις ύψους €1000 από την πρώτη εργάσιμη ημέρα του μηνός Νοεμβρίου 2024 και ακολούθως κάθε πρώτη εργάσιμη ημέρα του κάθε επόμενου μηνός, με 7 μέρες χάρη, μέχρι την πλήρη αποπληρωμή του προστίμου.  

 

Υπ. _________________

 

                                                                                       Χ. Σατσιάς, Προσ. Ε.Δ.

Πιστό Αντίγραφο

 

Πρωτοκολλητής