EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Ενώπιον: Χ. Σατσιά, Προσ. Ε.Δ.
Αρ. Υπόθεσης: 3251/2022
ΔΗΜΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Κατηγορούσα Αρχή
και
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ
Κατηγορούμενος
Ημερομηνία: 14 Μαΐου, 2025
Εμφανίσεις:
Για Κατηγορούσα Αρχή: κος Γ. Πασιαρδής με κα Χ. Χαραλάμπους για Στ. Σταυρινίδης Δ.Ε.Π.Ε.
Για Κατηγορούμενο: κ. Θ. Κοντάκος
Κατηγορούμενος παρών
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει 17 κατηγορίες σε σχέση με πλανοδιοπώληση χωρίς άδεια από το Δημοτικό Συμβούλιο (εφεξής «ΔΣ») του Δήμου Λευκωσίας κατά παράβαση του άρθρου 111 του περί Δήμων Νόμου του 1985 ως έχει τροποποιηθεί, Ν.111/1985 (εφεξής «Νόμος»).
2. Με βάση τις λεπτομέρειες αδικήματος των κατηγοριών τις οποίες αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος, αυτός κατά ή περί τις: 30.01.2022, 29.01.2022, 23.01.2022, 22.01.2022, 16.01.2022, 15.01.2022, 09.01.2022, 08.01.222, 06.01.2022, 02.01.2022, 01.01.2022, 28.12.2021, 26.12.2021, 25.12.2021, 24.12.2021, 11.12.2021 και 05.12.2021, επί της οδού Λήδρας, εντός των δημοτικών ορίων του Δήμου Λευκωσίας, προέβαινε σε πλανοδιοπώληση αγαθών χωρίς την απαιτούμενη άδεια από το Δήμο Λευκωσίας.
3. Προς απόδειξη της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής κατέθεσαν οι τροχονόμοι Γιώργος Μίας (ΜΚ1), Λευτέρης Πατσαλής (ΜΚ2), Κλέανθης Κλεάνθους (ΜΚ3), Ξάνθη Σαλάτα (ΜΚ4), Παναγιώτης Γεωργίου (ΜΚ5), Μαρία Ηλία (ΜΚ6), Αβέρκιος Κυρίλλου (ΜΚ7), Σάββας Γούναρης (ΜΚ8), Γιάννος Αθανασίου (ΜΚ9), Κυριάκος Κυριάκου (ΜΚ10), Δημήτρης Δημητρίου (ΜΚ11) και Δέσπω Γεωργιάδου (ΜΚ12) καθώς και η Παναγιώτα Δημητρίου (ΜΚ13) η οποία είναι υπεύθυνη για την πλανοδιοπώληση στο Δήμο Λευκωσίας.
4. Αφού κλήθηκε σε απολογία ο Κατηγορούμενος, επέλεξε να δώσει ένορκη μαρτυρία (ΜΥ1) και κατέθεσαν επίσης ως μάρτυρες υπεράσπισης οι Ηρακλής Ηρακλή (ΜΥ2), Φωτεινή Χρυσοστόμου (ΜΥ3), Νίκος Κοφτερός (ΜΥ4) και Ευάγγελος Κοκκαλάρας (ΜΥ5).
5. Επίσης έγιναν παραδεκτά και εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο τα ακόλουθα γεγονότα:
5.1 Η οδός Λήδρας η οποία αναφέρεται στις λεπτομέρειες αδικήματος κάθε κατηγορίας βρίσκεται μέσα στα δημοτικά όρια του Δήμου Λευκωσίας.
5.2 Ο Κατηγορούμενος είχε καταγγελθεί κατά τις ημερομηνίες που αναφέρονται στις λεπτομέρειες αδικήματος για κάθε έκαστη κατηγορία.
Β. Η ΠΡΟΣΑΧΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ
i. ΜΚ1 – ΜΚ12 (Τροχονόμοι)
6. Οι ΜΚ1 – ΜΚ12 είναι όλοι τροχονόμοι του Δήμου Λευκωσίας. Κατά την κυρίως εξέταση τους όλοι ανεξαιρέτως ανέφεραν πως κατήγγειλαν τον Κατηγορούμενο σε διαφορετικές ημερομηνίες και εξέδωσαν εξώδικα, ως ο ακόλουθος πίνακας:
|
Μάρτυρας |
Ημερομηνία & Ώρα |
Αρ. Τεκμηρίου |
Αρ. Κατηγορίας |
|
1. Γ. Μίας |
22.01.2022 16:29 25.12.2022 11:06 |
1 2 |
4 14 |
|
2. Λ. Πατσαλής |
02.01.2022 12:22 |
3 |
10 |
|
3. Κ. Κλεάνθους |
23.01.2022 19:00 06.01.2022 13:52 01.01.2022 12:46 |
4 5 6 |
3 9 11 |
|
4. Ξ. Σαλάτα |
26.12.2022 13:17 |
7 |
13 |
|
5. Π. Γεωργίου |
09.01.2022 18:02 05.12.2021 14:22 |
8 9 |
7 17 |
|
6. Μ. Ηλία |
30.01.2022 19:20 |
10 |
1 |
|
7. Α. Κυρίλου |
29.01.2022 15:44 |
11 |
2 |
|
8. Σ. Γούναρης |
08.01.2022 16:58 11.12.2021 11:00 |
12 13 |
8 16 |
|
9. Γ. Αθανασίου |
28.12.2022 12:44 |
14 |
12 |
|
10. Κ. Κυριάκου |
24.12.2021 13:49 |
15 |
15 |
|
11. Δ. Δημητρίου |
15.01.2022 15:34 |
16 |
6 |
|
12. Δ. Γεωργιάδου |
16.01.2022 12:35 |
18 |
5 |
8. Όλοι οι προαναφερόμενοι μάρτυρες εκτελούσαν περιπολία στην οδό Λήδρας κατά τον επίδικο χρόνο. Ο Κατηγορούμενος ήταν στην οδό Λήδρας απέναντι από το κατάστημα με την ονομασία «ΒΑΒΕΛ» στη μέση του δρόμου και προέβαινε σε πλανοδιοπώληση. Ανέφεραν ότι ο Κατηγορούμενος χρησιμοποιούσε μια χειράμαξα (καρότσι ή αμαξίδιο) πάνω στην οποία εκτίθεντο τα προϊόντα τα οποία διέθετε προς πώληση όπως κάστανα, ποπ κορν, μαλλί της γριάς και παιδικά παιχνίδια.
9. Όλοι οι τροχονόμοι κατέθεσαν εκτυπώσεις από το μηχανογραφικό σύστημα του Δήμου Λευκωσίας στην οποία αναγράφονται, μεταξύ άλλων, η ημερομηνία καταγγελίας, ο αριθμός κλήσης, είδος εξωδίκου, τα στοιχεία του παραβάτη και τα στοιχεία του τροχονόμου (Τεκμήρια 1 – 16 και 18).
10. Όλοι ανεξαιρέτως ανέφεραν πως ο Κατηγορούμενος δεν κατείχε άδεια πλανοδιοπώλησης και γι’ αυτόν τον λόγο τον κατήγγειλαν. Τις ημέρες των εορτών των Χριστουγέννων δεν είχε άδεια να προβαίνει σε πλανοδιοπωληση στο συγκεκριμένο σημείο στο οποίο ήταν σταθμευμένη η χειράμαξα του. Ο Κατηγορούμενος δεν πλήρωσε κανένα από τα εξώδικα που εκδόθηκαν, πράγμα το οποίο δεν αμφισβητήθηκε.
11. Έγινε αναφορά από ορισμένους εκ των μαρτύρων ( π.χ. ΜΚ2) σε σχέση με τις περιόδους εορτών που ο Δήμος επιδεικνύει ανοχή στην πλανοδιοπώληση σε συγκεκριμένα, ωστόσο, σημεία. Ο Κατηγορούμενος πάντοτε πλανοδιοπωλεί στη μέση του δρόμου και δεν συμμορφώνεται με τις υποδείξεις της υπηρεσίας. Κατά την περίοδο εορτών ο έλεγχος γίνεται με βάση τον κατάλογο με τις θέσεις οι οποίες υποδεικνύονται στους πλανοδιοπώλες. Η ΜΚ4 ανέφερε πως οι τροχονόμοι ενημερώνονται για τα σημεία τα οποία καθορίζει ο Δήμος, ωστόσο ο Κατηγορούμενος δεν ήταν σε ένα από τα σημεία τα οποία επιτρεπόταν να πλανοδιοπωλεί.
12. Κατά την αντεξέταση τους ερωτήθηκαν εάν ο Κατηγορούμενος βρισκόταν σταθερός σε ένα σημείο ή αν μετακινείτο. Όλοι οι τροχονόμοι απάντησαν ότι ήταν σταθερός σε ένα σημείο. Ορισμένοι απάντησαν ότι τον είχαν ακούσει να διαφημίζει τα προϊόντα τα οποία διέθετε προς πώληση όπως κάστανα και βαμβάκι – μαλλί της γριάς και ορισμένοι ανέφεραν ότι τον είδαν να εξυπηρετεί πελάτες.
13. Παρότι γνωρίζουν ότι δεν έχει άδεια πλανοδιοπώλησης οι περισσότεροι ανέφεραν ότι τον ρωτούν αν έχει άδεια πριν να προχωρήσουν με την έκδοση εξωδίκου. Ορισμένοι του ανέφεραν πως θα τον καταγγείλουν διότι δεν έχει άδεια. Συνήθως τους απαντά ότι έχει πάρα πολλά εξώδικα. Ο ΜΚ7 ανέφερε ότι του έδωσε ευκαιρία να μετακινηθεί από το χώρο και ότι πέρασε δύο – τρεις φορές πριν να εκδώσει εξώδικο.
14. Όλοι οι τροχονόμοι γνώριζαν για την πολιτική του Δήμου, δηλαδή ότι δεν χορηγεί άδειες για πλανοδιοπώληση, παρά μόνο τις γιορτές και μόνο σε ορισμένα σημεία τα οποία υποδεικνύονται από το Δήμο. Τα σημεία υποδεικνύονται αρχικά από τους Λοχίες / Αρχιλοχίες της υπηρεσίας τροχονομίας με βάση την εμπειρία τους και τη γνώση τους και είναι σε χώρους όπου τα καταστήματα είναι κλειστά ή στους οποίους δεν παρεμποδίζουν βιτρίνες καταστημάτων.
15. Οι περισσότεροι ανέφεραν ότι είχαν ενημερωθεί προφορικά από τον Λοχία υπεύθυνο βάρδιας πριν να του εκδώσουν εξώδικο ότι βρίσκεται στο σημείο του και προβαίνει σε πλανοδιοπώληση χωρίς άδεια.
ii. ΜΚ13 – Παναγιώτα Δημητρίου
16. Η ΜΚ13 είναι η υπεύθυνη λειτουργός του Δήμου Λευκωσίας σε σχέση με την πλανοδιοπώληση. Κατέθεσε ως τεκμήριο δέσμη η οποία αποτελείται από τα σχετικά με την πλανοδιοπώληση πρακτικά του ΔΣ του Δήμου Λευκωσίας από το 2005 μέχρι το 2024 (Τεκμήριο 19).
17. Ανέφερε ότι από τις 13.01.2005 το ΔΣ αποφάσισε την επιβολή μορατόριουμ στην έκδοση αδειών πλανοδιοπώλησης με εξαίρεση την υπαίθρια αγορά της Κυριακής. Στις 18.06.2015 το ΔΣ αποφάσισε τη συνέχιση της υφιστάμενης πολιτικής, δηλαδή της απαγόρευσης πλανοδιοπώλησης με εξαίρεση τη Λαϊκή Αγορά και την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων. Τα Χριστούγεννα δεν χορηγείτο άδεια αλλά επρόκειτο περί μίας άτυπης δραστηριοποίησης περιορισμένου αριθμού πλανοδιοπωλών ενόψει εορτών (από τις αρχές Δεκεμβρίου μέχρι και την επόμενη ημέρα των Θεοφανίων) σε καθορισμένα σημεία επί των οδών Λήδρας και Φανερωμένης. Τα σημεία καθορίζονται από το την υπηρεσία τροχονομίας και είναι σημεία στα οποία δεν εμποδίζεται η λειτουργία καταστημάτων δηλαδή μπροστά από υποστατικά τα οποία είναι κενά. Τα σημεία αναθεωρούνται κάθε Σεπτέμβριο (σελ. 16, Τεκμηρίου 19, Συνεδρία Δ.Σ. 20.07.2023).
18. Το Δ.Σ. στις 20.07.2023 κατήρτισε πολιτική για την πλανοδιοπώληση. Επαναλήφθηκε το ότι ο Δήμος δεν εκδίδει άδειες πλανοδιοπώλησης εκτός από αυτές που εκδίδονται για την υπαίθρια Αγορά της Κυριακής (Παζαράκι του «ΟΧΙ»). Ο λόγος για την απόφαση της απαγόρευσης της πλανοδιοπώλησης είναι επειδή δημιουργείται αθέμιτος ανταγωνισμός σε βάρος των καταστηματαρχών οι οποίοι διατηρούν καταστήματα και επιβαρύνονται με λειτουργικά έξοδα και τέλη. Για τις γιορτές των Χριστουγέννων δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι χορηγείται άδεια και η ρύθμιση δεν μπορεί να εκληφθεί ως άδεια.
19. Η ΜΚ3 κατέθεσε ως Τεκμήρια 21 και 22 αντίγραφο του περιεχομένου του βιβλιαρίου της άδειας πλανοδιοπώλησης και αντίγραφο της αίτησης για άδεια πλανοδιοπώλησης, αντίστοιχα. Επανέλαβε ότι η άδεια αφορά μόνο την αγορά της Κυριακής.
20. Για την επίδικη περίοδο, η ΜΚ3 προέβη σε έλεγχο και διαπίστωσε ότι ο Κατηγορούμενος δεν είχε άδεια πλανοδιοπώλησης. Κατά την αντεξέταση της αμφισβητήθηκε η γνώση της επί του θέματος καθότι είχε μόλις πρόσφατα αναλάβει καθήκοντα λόγω της μεταρρύθμισης της τοπικής αυτοδιοίκησης.
iii. ΜΥ1 – Κατηγορούμενος
21. Ο Κατηγορούμενος κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε πως από την ηλικία των έξι ετών είναι «βιοπαλαιστής του δρόμου» και περίγραψε το επάγγελμα του ως «παραδοσιακός καστανάς», όπως ήταν ο πατέρας του και ο παππούς του. Κατά την μαρτυρία του επανέλαβε δεκάδες φορές τη φράση «παραδοσιακός καστανάς» θέλοντας να τονίσει ότι και ο ίδιος είναι μέρος της παράδοσης και αποτελεί σημείο αναφοράς για την οδό Λήδρας.
22. Εκτός από κάστανα διαθέτει προς πώληση και ξηρούς καρπούς, pop - corn, μαλλί της γριάς καθώς και παιχνίδια για τα παιδιά. Τόνισε πως εργάζεται στην οδό Λήδρας από τότε που ήταν έξι ετών με τον πατερά του. Για την έκθεση και πώληση των προϊόντων του χρησιμοποιεί μια χειράμαξα με τρείς τροχούς, δύο μπροστά και έναν πίσω.
23. Ανέφερε περαιτέρω ότι στο παρελθόν, ζητήθηκε από τους παραδοσιακούς καστανάδες της οδού Λήδρας να προσκομίσουν πιστοποιητικά υγείας και τους έδωσαν από το Δημαρχείο κάποιες προδιαγραφές και διαστάσεις με βάση τις οποίες να κατασκευάσουν τις χειράμαξες τους για να υπάρχει μια ομοιομορφία.
24. Στο παρελθόν, χωρίς να διευκρινίσει επακριβώς το πότε, το Δημαρχείο κατόπιν ενεργειών του τότε δικηγόρου των οκτώ παραδοσιακών πλανόδιων πωλητών, αείμνηστου Ευστάθιου Ευσταθίου, τους υπέδειξε οκτώ σημεία επί της οδού Λήδρας και μάλιστα τέθηκε και κόκκινο σημάδι στο οδόστρωμα για το σημείο του κάθε ένα από τους οκτώ πλανοδιοπώλες.
25. Το δικό του σημείο ανέφερε βρίσκεται στη συμβολή των οδών Λήδρας και Απόλλωνος έξω από το κατάστημα ΒΑΒΕΛ. Τη χειράμαξα του την τοποθετεί όχι στη μέση του δρόμου αλλά προς τα αριστερά (με κατεύθυνση από την Πλατεία Ελευθερίας προς το οδόφραγμα). Πρόσθεσε ότι σταθμεύει εκεί, δεν μετακινείται και δεν φωνάζει διαφημίζοντας τα προϊόντα του.
26. Πρόσθεσε ότι άδικα τον καταδιώκουν ενώ τους παράνομους τους καλύπτουν. Το χώρο στον οποίο σταθμεύει το καρότσι του τον θεωρεί δικό του και τη συμπεριφορά του Δήμου Λευκωσίας εκδικητική. Μάλιστα ανέφερε πως ορισμένοι εκ των τροχονόμων του συμπεριφέρονται με τρόπο που ο ίδιος δεν θεωρεί σωστό. Κατά την θέση του ο Δήμος Λευκωσίας όφειλε να στηρίξει τους παραδοσιακούς καστανάδες όπως τον ίδιο καθότι «κρατά την παράδοση» και είναι κάτι το οποίο οι τουρίστες στο κέντρο της Λευκωσίας θέλουν να βλέπουν. Αντ’ αυτού τον αδικούν και μάλιστα επιτρέπουν στους άλλους πλανοδιοπώλες την περίοδο των εορτών τους οποίους αποκάλεσε «παράνομους»,«παρείσακτους» και «πειρατές» να έρχονται και να αποκομίζουν κέρδος εις βάρος του.
27. Σημειώνω πως κατά την αντεξέταση του ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής του υπέβαλε ότι καμία στοχοποίηση δεν υπάρχει. Περαιτέρω, ξεκαθάρισε πως τοποθετεί το αμαξίδιο του στη Λήδρας και όχι στην οδό Απόλλωνος.
28. Σημειώνω πως κατά την μαρτυρία του δεν αμφισβήτησε ότι σταθμεύει και προβαίνει σε πλανοδιοπώληση στην οδό Λήδρας (σελ. 17 πρακτικών 05.02.2025) και το κάνει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (σελ. 27 πρακτικών 05.02.2025).
iv. ΜΥ2 – Ηράκλης Ηράκλη
29. Ο ΜΥ2 είναι ο αδελφός του Κατηγορούμενου και είναι επίσης πλανοδιοπώλης ο οποίος δραστηριοποιείται στην οδό Λήδρας. Ισχυρίστηκε ότι έχει άδεια «κανονική» για να πλανοδιοπωλεί κατά την περίοδο των εορτών. Αναφέρθηκε σε 10 άτομα τα οποία είναι οι «παλιοί» και οι οποίοι έχουν άδεια. Πριν 30 – 40 χρόνια είχε υποδειχθεί από το Δημαρχείο στον κάθε ένα από αυτούς ένα σημείο και σε αυτό τέθηκε μια «άσπρη βούλα» με άσπρη μπογιά. Δεν εμποδίζουν κανένα κατά την άποψη του. Την γιορτινή περίοδο του 2022 και αυτός πλανοδιοπωλούσε αλλά σε αυτόν δεν έδωσαν κλήση. Όταν ερωτήθηκε σε ποιο σημείο ήταν απάντησε «που είμαι ακόμα τζιαμαί» χωρίς να διευκρινίσει ποιο είναι το σημείο του.
v. ΜΥ3 – Φωτεινή Χρυσοστόμου
30. Η κυρία Χρυσοστόμου είναι η μητέρα του Κατηγορούμενου και του ΜΥ2. Είναι και αυτή πλανοδιοπώλης και παρά την ηλικία της ακόμη πουλά παιχνίδια και μπαλόνια στη Λήδρας. Ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι το σημείο στο οποίο στέκεται ο Κατηγορούμενος και πλανοδιοπωλεί είναι δικό τους από παλιά και ο κάθε ένας από τα παιδιά της έχει το «πόστο του» στη Λήδρας.
vi. ΜΥ4 – Νίκος Κοφτερός
31. Ο ΜΥ4 είναι φωτογράφος και διατηρεί κατάστημα στην οδό Αρσινόης, σε απόσταση 20 μέτρων περίπου από την οδό Λήδρας. Θυμάται από πάντα τον Κατηγορούμενο να πλανοδιοπωλεί στην οδό Λήδρας έξω από το κατάστημα ΒΑΒΕΛ. Δεν θυμάται αν έχει σημάδι στο έδαφος στο σημείο που στέκεται ο Κατηγορούμενος. Θυμάται να υπάρχει σημάδι στο σημείο του ΜΥ2 αλλά όχι του Κατηγορούμενου.
vii. ΜΥ5 – Ευάγγελος Κοκκαλάρας
32. Ο ΜΥ5 είναι φίλος του Κατηγορούμενου. Διέμενε στην οδό Απόλλωνος σε απόσταση περίπου δέκα μέτρων από το σημείο του Κατηγορούμενου από το 2004 μέχρι και το 2014. Το σημείο του Κατηγορούμενου ήταν στη γωνία της οδού Λήδρας και Απόλλωνος. Για το 2021 – 2022 δεν γνωρίζει καθότι δεν έμενε εκεί. Στη οδό Λήδρας στο έδαφος τέθηκαν κόκκινες γραμμές κατά μήκος του δρόμου μάλλον από την πυροσβεστική.
Γ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
33. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες ενώ έδιδαν μαρτυρία ενόρκως στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Εξέτασα με προσοχή την προφορική και την έγγραφη μαρτυρία η οποία κατατέθηκε και την αξιολογώ με βάση τις γνωστές και καθιερωμένες αρχές οι οποίες διέπουν το ζήτημα της αξιολόγησης της μαρτυρίας προς το σκοπό της εξαγωγής ευρημάτων σε σχέση με τα επίδικα ζητήματα τα οποία παραμένουν προς εκδίκαση στο πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης.
i. Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΚ1 – ΜΚ12
34. Οι ΜΚ1 - ΜΚ12, όλοι προκάλεσαν θετική εντύπωση στο Δικαστήριο και η εκδοχή τους επί των ουσιωδών σε σχέση με τις κατηγορίες ζητημάτων ουδόλως κλονίστηκε κατά την αντεξέταση τους. Κατ’ ακρίβειαν, δεν αμφισβητήθηκε από τον Κατηγορούμενο η εκδοχή τους σε σχέση με το που ήταν τοποθετημένος, τι κρατούσε, τι έκανε και αν προέβαινε σε πλανοδιοπώληση. Δεν υποβλήθηκε σε κανέναν εκ των μαρτύρων ότι ο Κατηγορούμενος κατείχε άδεια για πλανοδιοπώληση ή ότι την περίοδο των εορτών ήταν τοποθετημένος σε σημείο στο οποίο επιτρεπόταν η πλανοδιοπώληση.
35. Οι ΜΚ1 – ΜΚ 12 απαντούσαν ευθέως τις ερωτήσεις οι οποίες υποβάλλονταν, χωρίς ενδοιασμούς και εξέπεμπαν την εικόνα αξιόπιστων μαρτύρων οι οποίοι προσήλθαν στο Δικαστήριο για να παραθέσουν με ειλικρίνεια τα όσα προσωπικά γνωρίζουν σε σχέση με την υπόθεση.
36. Οι μαρτυρίες τους είχαν κάποιες μικρές διαφορές πράγμα το οποίο δείχνει πως οι εν λόγω μάρτυρες, οι οποίοι είναι συνάδελφοι, δεν είχαν προ-συνεννοηθεί ως προς το τι θα ανέφεραν στο Δικαστήριο, το οποίο ήταν ένα ζήτημα το οποίο είχα κατά νου και για το οποίο αυτοπροειδοποιήθηκα. Για παράδειγμα ένας μάρτυρας έκανε αναφορά σε χειράμαξα, άλλος σε αμαξίδιο και άλλος σε καρότσι. Επίσης, υπήρξαν κάποιες διαφορές σε σχέση με το που ακριβώς ήταν τοποθετημένο το καρότσι του Κατηγορούμενου, ήτοι αν ήταν ακριβώς στο κέντρο της οδού Λήδρας, ή αν ήταν λίγο προς τα δεξιά ή αριστερά. Ακόμα, υπήρξαν διαφορετικές μαρτυρίες ως προς το τι προϊόντα πωλούσε ο Κατηγορούμενος. Ορισμένοι μάρτυρες γνώριζαν ολόκληρη τη γκάμα προϊόντων τα οποία διέθετε προς πώληση ο Κατηγορούμενος, ενώ άλλοι αναφέρθηκαν μόνο σε ορισμένα προϊόντα. Υπήρχαν, επίσης, μάρτυρες οι οποίοι ανέφεραν πως το καρότσι του είχε δύο τροχούς ενώ άλλοι ανέφεραν πως είχε τρεις τροχούς.
37. Όπως προανέφερα, αυτά τα ζητήματα δεν είναι ουσιώδη, αλλά λεπτομέρειες που δεν αποτελούν επίδικά ζητήματα. Οι οποιεσδήποτε διαφορές στις μαρτυρίες των ΜΚ1 – ΜΚ12 θεωρώ ότι ενδυναμώνουν την αξιοπιστία τους καθώς δείχνουν έλλειψη προσχεδιασμού και προηγούμενης συνεννόησης μεταξύ τους.
38. Περαιτέρω, δεν διέκρινα να διακατέχεται οποιοσδήποτε εκ των μαρτύρων από προκατάληψη έναντι του Κατηγορούμενου ή να διακρίνω οποιαδήποτε πρόθεση στοχοποίησης ή καταδίωξης του Κατηγορούμενου. Μου δόθηκε η εντύπωση ότι οι ΜΚ1 – ΜΚ12 εκτελούσαν την εργασία τους εφαρμόζοντας το νόμο και την πολιτική του Δήμου επί του προκειμένου ζητήματος. Αντιθέτως μερικοί εκ των μαρτύρων εξέφρασαν και τη συμπάθεια τους για τον Κατηγορούμενο. Για παράδειγμα, ο ΜΚ7 ανέφερε ότι πέρασε 2 – 3 φορές από το σημείο στο οποίο πωλούσε τα προϊόντα του ο Κατηγορούμενος, τον προειδοποίησε και ακολούθως μετέβη εκεί σε ώρα που δεν είχε πελάτες για να μην τον προσβάλει και του έδωσε το εξώδικο.
39. Όλοι οι μάρτυρες ήταν σταθεροί σε σχέση με το ότι ο Κατηγορούμενος δεν είχε άδεια, και το ότι την περίοδο των γιορτών δεν ήταν σε σημείο που είχε υποδειχθεί από το Δήμο.
40. Σημειώνω επίσης ότι απαντούσαν με αμεσότητα, ευθύτητα, απλότητα και πειστικότητα στις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν σε σχέση με τα διαδραματισθέντα, δίδοντας μαρτυρία για θέματα τα οποία γνώριζαν ως εκ της άμεσης εμπλοκής τους στην υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής, εξιστορώντας γεγονότα όπως οι ίδιοι τα βίωσαν σε σχέση με τη διάπραξη των υπό εκδίκαση αδικημάτων, χωρίς να προσπαθήσουν να αποκρύψουν οποιοδήποτε γεγονός ή να επιβαρύνουν καθ' οιοδήποτε τρόπο την υπεράσπιση προς όφελος της Κατηγορούσας Αρχής.
41. Η μαρτυρία τους ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε και δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία ότι οι ΜΚ1 – ΜΚ12 είπαν στο Δικαστήριο την αλήθεια. Κατά συνέπεια έχοντας κατά νου τη μαρτυρία του κάθε ενός από τους ΜΚ1 – ΜΚ12 (αμφοτέρων συμπεριλαμβανομένων) και την όλη συμπεριφορά τους στο εδώλιο κρίνω ότι επρόκειτο για αξιόπιστους μάρτυρες και αποδέχομαι τη μαρτυρία τους ως αξιόπιστη.
ii. Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΚ13
42. Η ΜΚ13 επίσης προκάλεσε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Απαντούσε αυθόρμητα τις ερωτήσεις οι οποίες τέθηκαν και έδιδε σαφείς και κατατοπιστικές απαντήσεις. Επεξήγησε με λεπτομέρεια την πολιτική του Δήμου Λευκωσίας σε σχέση με την πλανοδιοπώληση και κατέθεσε σχετικά τεκμήρια. Η μαρτυρία της συνάδει πλήρως με το περιεχόμενο των τεκμηρίων που κατέθεσε. Παρείχε στο Δικαστήριο την πλήρη εικόνα σε σχέση με το ζήτημα για το οποίο κατέθετε και μου έδωσε την εικόνα μιας αξιόπιστης μάρτυρα η οποία προσήλθε στο Δικαστήριο προσπαθώντας έντιμα να παραθέσει με ειλικρίνεια τα όσα γνώριζε σε σχέση με το ζήτημα για το οποίο έδωσε μαρτυρία.
43. Πρέπει να σημειώσω ότι η μαρτυρία της δεν αμφισβητήθηκε στην ουσία από τον Κατηγορούμενο. Κατά την αντεξέταση της υποβάλλονταν ανοικτές ερωτήσεις (όχι καθοδηγητικές). Δεν υποβλήθηκε ότι τα όσα ανέφερε σε σχέση με το καθεστώς αναφορικά με την πλανοδιοπώληση που παρουσίασε η ΜΚ13 δεν ευσταθούν.
44. Κατά την αντεξέταση της παρέμεινε σταθερή στις θέσεις της, απαντούσε ευθέως και χωρίς ενδοιασμούς στις ερωτήσεις οι οποίες τέθηκαν και δεν υπέπεσε σε οποιαδήποτε αντίφαση.
45. Επομένως, έχοντας κατά νου τη μαρτυρία της ΜΚ13 και την όλη συμπεριφορά της στο εδώλιο του μάρτυρα κρίνω ότι επρόκειτο για αξιόπιστη μάρτυρα και αποδέχομαι τη μαρτυρία της ως πλήρως αξιόπιστη.
46. Σημειώνεται ότι ο συνήγορος του Κατηγορούμενου κατά την τελική του αγόρευση αμφισβήτησε το κατά πόσον η ΜΚ13 ήταν το αρμόδιο πρόσωπο να δώσει μαρτυρία. Η εισήγηση αυτή δεν τέθηκε κατά την διάρκεια της μαρτυρίας της ΜΚ13 και επομένως δεν μπορεί να ληφθεί υπόψιν. Η σχετική ανάλυση αναφορικά με την παράλειψη διαδίκου να αντεξετάσει σε σχέση με ζήτημα το οποίο θεωρεί σημαντικό για την υπόθεση του λαμβάνει χώρα στις παραγράφους 51 και 52 πιο κάτω.
iii. Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΥ1 – Κατηγορούμενου
47. Δεν μπορώ να αποδεχθώ την εκδοχή του Κατηγορούμενου, στο βαθμό που δεν αντιστρατεύεται αδιαμφισβήτητα ή κοινώς αποδεκτά γεγονότα, εφόσον αυτή είτε δεν ήταν άμεσα σχετική με τα επίδικα ζητήματα της παρούσας υπόθεσης, είτε για τους λόγους τους οποίους θα επεξηγήσω ακολούθως κρίθηκε αναξιόπιστη.
48. Ο Κατηγορούμενος μέσω της μαρτυρίας του, επειδή δεν αμφισβήτησε την θέση ότι την επίδικη περίοδο που αφορούν οι κατηγορίες δεν είχε άδεια πλανοδιοπώλησης, ή ότι δεν προέβαινε σε πλανοδιοπώληση και δεν προώθησε την θέση ότι είχε άδεια κατά την επίδικη περίοδο, στην ουσία, παραδέχθηκε τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει.
49. Η μαρτυρία του επίσης χαρακτηρίζεται από γενικότητα, ασάφεια, αοριστία, αντιφατικότητα και έλλειψη τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του και δεν παρουσιάζει την αναγκαία σταθερότητα, πειστικότητα και συνοχή ώστε να μπορεί να γίνει δεκτή.
50. Σημειώνω επίσης σε αυτό το σημείο ότι η εκδοχή ότι τέθηκαν στο έδαφος κόκκινα σημάδια στα σημεία που τους επέτρεψε ο Δήμος Λευκωσίας στο παρελθόν να πλανοδιοπωλούν δεν είχε τεθεί στους μάρτυρες της κατηγορούσας αρχής για να τοποθετηθούν.
51. Ο γενικός κανόνας είναι ότι η παράλειψη αντεξέτασης μάρτυρα σε ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας του και της εκδοχής την οποία προωθεί, παρέχει στο Δικαστήριο τη διακριτική ευχέρεια να θεωρήσει την παράλειψη ως αποδοχή των ισχυρισμών της αντίδικης πλευράς στα σημεία τα οποία είχαν τεθεί στην κυρίως εξέταση.[1] Παραπέμπω επίσης στην απόφαση του Έντιμου Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Νικολαϊδη στην υπόθεση Μοσχάτου ν. Μοσχάτου (1999) 1 ΑΑΔ 785 στην οποία αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την παράλειψη αντεξέτασης και την παράλειψη της μίας πλευράς να θέσει γεγονότα στους μάρτυρες της άλλης πλευράς:
«Στην απουσία δέουσας εξήγησης της παράλειψης, το Δικαστήριο μπορεί εύλογα να μη λάβει υπ' όψιν ισχυρισμούς επί γεγονότων που δεν τέθηκαν στους μάρτυρες της άλλης πλευράς, λόγω του ότι δεν δόθηκε η ευκαιρία στον αντίδικο να αντικρούσει με μαρτυρία τους ισχυρισμούς αυτούς. Στην απουσία μιας τέτοιας αντιπαράστασης το Δικαστήριο μένει μόνο με τη μία πλευρά της ιστορίας και μπορεί για το λόγο αυτό να την απορρίψει ως μονόπλευρη και ασύμβατη με το δικαίωμα της άλλης πλευράς να έχει την κατάλληλη ευκαιρία να παρουσιάσει την υπόθεσή της επί του σημείου.»
52. Το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να αγνοήσει, ιδιαίτερα στην απουσία οποιασδήποτε σαφούς εξήγησης, μαρτυρία που ενώ ο ένας των διαδίκων θεωρεί σημαντική για την υπόθεση του, εν τούτοις παραλείπει εσκεμμένα ή αμελώς, από του να τη θέσει στον αντίδικο του προς σχολιασμό.[2] Ωστόσο, ο κανόνας ότι η παράλειψη αντεξέτασης επί ουσιώδους μέρους της μαρτυρίας να θεωρήσει ότι η αντίδικη πλευρά έχει σιωπηρώς αποδεχθεί την εκδοχή του μάρτυρα δεν είναι ούτε άκαμπτος ούτε απόλυτος. Εν πρώτοις, θα πρέπει να υπάρχει παράλειψη αντεξέτασης επί ουσιώδους μέρους της μαρτυρίας του μάρτυρα ή παράλειψη τα να τεθεί στο μάρτυρα μια ουσιώδης θέση της άλλης πλευράς. Κατά δεύτερον, με βάση την προπαρατεθείσα νομολογία καθίσταται ξεκάθαρο ότι το Δικαστήριο έχει τη διακριτική ευχέρεια να αγνοήσει θέση η οποία δεν τέθηκε ή να αποδεχθεί θέση επί της οποίας μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. Παρατίθενται σχετικά παραδείγματα στο σύγγραμμα το Δίκαιο της Απόδειξης (δεύτερη έκδοση, σελ. 721).[3] Όπως αναφέρεται στο εν λόγω σύγγραμμα διαδραματίζει ρόλο και η απουσία σαφούς εξήγησης για την παράλειψη αντεξέτασης και πιο σημαντικά η παράλειψη δεν εξυπακούει άνευ ετέρου αποδοχή της μαρτυρίας δίχως αξιολόγηση.
53. Εν προκειμένω δεν δόθηκε καμία εξήγηση γιατί αυτή η θέση της Υπεράσπισης δεν τέθηκε στους μάρτυρες της Κατηγορούσας Αρχής και συγκεκριμένα στην ΜΚ13 η οποία είναι η υπεύθυνη για την πλανοδιοπώληση στο Δήμο Λευκωσίας. Η μάρτυρας προσκόμισε πρακτικά του ΔΣ σε σχέση με το ζήτημα. Εάν υπήρχε κάποια συμφωνία μεταξύ των μερών ή η υπόδειξη από την Κατηγορούσα Αρχή στον Κατηγορούμενο του σημείου στο οποίο «δικαιούται» να πλανοδιοπωλεί, αναμένετο να τεθεί στην ΜΚ13 για να δώσει την δική της θέση και ενδεχομένως να αντικρούσει τον ισχυρισμό αυτό.
54. Παρά τα όσα προαναφέρθηκαν, θεωρώ ότι σε κάθε περίπτωση η μαρτυρία αυτή σε σχέση με συμφωνία και εκ του Δήμου Λευκωσίας υπόδειξη χώρου στον Κατηγορούμενο για να πλανοδιοπωλεί, είναι τόσο αόριστη και ασαφής, συγκρούεται με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 19 και παρέμεινε ατεκμηρίωτη και αστήρικτη και επομένως αναξιόπιστη. Δεν διευκρινίστηκε καν πότε έλαβε χώρα η κατ’ ισχυρισμόν συμφωνία. Επίσης, εάν υπήρχε κόκκινη βούλα ή σημάδι στο έδαφος της θέσης του Κατηγορούμενου αναμενόταν να φέρει σχετική μαρτυρία π.χ. μια φωτογραφία του ρηθέντος σημαδιού του για να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του. Επέλεξε να καλέσει τους ΜΥ4 και ΜΥ5 οι οποίοι επί τούτου απάντησαν ότι δεν γνώριζαν αν υπήρχε τέτοιο σημάδι σε σχέση με την θέση του Κατηγορούμενου, καταστρέφοντας στην ουσία την εκδοχή του.
55. Όπως προανέφερα, ο Κατηγορούμενος δεν ισχυρίστηκε πως προέβαινε σε πλανοδιοπώληση στα σημεία που επιτρεπόταν η πλανοδοπώληση κατά την διάρκεια των εορτών ήτοι σε ένα εκ των σημείων που είχαν υποδειχθεί από το Δήμο Λευκωσίας.
56. Επίσης, η μαρτυρία του ήταν αντιφατική σε κάποια σημεία. Παραδείγματος χάριν ενώ τόνιζε το στοιχείο της παράδοσης και ανέφερε επανειλημμένα πως είναι παραδοσιακός καστανάς αυτό δεν συνάδει με το ότι διαθέτει προς πώληση pop-corn, πλαστικά παιχνίδια για παιδιά, μαλλί της γριάς. Η φωτογραφία που παρουσίασε (Τεκμήριο 24), με όλο το σεβασμό, δεν συνάδει με την θέση πως είναι «παραδοσιακός καστανάς».
57. Κατά την αντεξέταση του ο Κατηγορούμενος δεν απαντούσε ευθέως τις ερωτήσεις που τίθεντο και υπέκφευγε συνεχώς. Παράδειγμα υπεκφυγών εντοπίζονται στις σελ. 22 και 23 των πρακτικών 05.02.2025. Στο τέλος αναγκάστηκε να παραδεχθεί ότι είναι στη Λήδρας που σταθμεύει το καρότσι του.
58. Κατά την κυρίως εξέταση του διέκρινα μια προσπάθεια να πείσει πως σταθμεύει στην οδό Απόλλωνος ή στη συμβολή των οδών Λήδρας και Απόλλωνος. Κατά την αντεξέταση του παραδέχθηκε πως είναι στη Λήδρας που σταθμεύει την χειράμαξα του και ασκεί τις εργασίες του (σελ. 24, πρακτικά 05.02.2025). Από την φωτογραφία που ο ίδιος κατέθεσε φαίνεται πως είναι καθαρά μέσα στην οδό Λήδρας που τοποθετεί το αμαξάκι του και όχι στη συμβολή των δύο οδών. Η οδός Απόλλωνος είναι πλησίον του σημείου αλλά δεν ευσταθεί ότι η θέση που σταθμεύει είναι στις οδούς Λήδρας και Απόλλωνος ως ισχυρίστηκε κατά την κυρίως εξέταση του (σελ. 7 πρακτικά ημερ. 05.02.2025).
59. Κατ’ ακολουθία των όσων προαναφέρθηκαν Η μαρτυρία του επί των αμφισβητούμενων θεμάτων δεν ήταν αξιόπιστη και επομένως δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
iv. Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΥ2
60. Ο ΜΥ2 δεν ανέφερε οτιδήποτε σχετικό με την υπόθεση. Ήταν φανερή η προσπάθεια του να υποστηρίξει τον αδελφό του. Η μαρτυρία του ήταν επίσης αόριστη, ασαφής, παρουσιάζει έλλειψη αυθορμητισμού και δεν παρουσιάζει την αναγκαία σταθερότητα, πειστικότητα και συνοχή για να μπορέσει να γίνει δεκτή.
61. Η μαρτυρία του επίσης σε σχέση το ότι τους υπέδειξαν πριν 30-40 χρόνια κάποια σημεία στα οποία μπορούν να πλανοδιοπωλούν έρχεται σε αντίθεση με τη μαρτυρία του Κατηγορούμενου. Ο Κατηγορούμενος με φαινομενική βεβαιότητα είχε αναφέρει πως είχαν τεθεί σημάδια στο έδαφος με κόκκινη μπογιά ενώ ο ΜΥ2 επανειλημμένα ανέφερε πως ήταν μια άσπρη βούλα με άσπρη μπογιά.
62. Ενόψει των όσων έχω προαναφέρει, η μαρτυρία του δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και απορρίπτεται.
v. Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΥ3, ΜΥ4 και ΜΥ5
63. Η μαρτυρία της ΜΥ3 δεν ήταν σχετική με τις κατηγορίες τις οποίες εξετάζει το Δικαστήριο. Ανέφερε κατά τρόπο γενικό και αόριστο ότι ο Κατηγορούμενος έχει το σημείο του το οποίο θεωρεί πως είναι δικό τους. Δεν ανέφερε οτιδήποτε σχετικό με την επίδικη περίοδο αλλά περιορίστηκε στο να αναφέρει τη δική της ιστορία η οποία αφενός είναι ενδιαφέρουσα, αφετέρου δε δεν είναι σχετική με τα επίδικα ζητήματα. Επομένως, η μαρτυρία της δεν θα ληφθεί υπόψιν καθότι δεν είναι σχετική με την υπόθεση.
64. Η δε μαρτυρία του ΜΥ4 δεν πρόσθεσε οτιδήποτε στην Υπεράσπιση. Αντιθέτως επιβεβαίωσε ότι την επίδικη περίοδο ο Κατηγορούμενος πλανοδιοπωλούσε στη Λήδρας μπροστά από το κατάστημα ΒΑΒΕΛ, ισχυρισμό τον οποίο αποδέχομαι καθότι συνάδει με την υπόλοιπη μαρτυρία. Εκτός από αυτό το σημείο η μαρτυρία του αφορούσε τον αδελφό του Κατηγορούμενου (ήτοι τον ΜΥ2) και επομένως δεν είναι σχετική με την παρούσα υπόθεση και αγνοείται.
65. Η μαρτυρία του ΜΥ5 επίσης δεν πρόσθεσε τίποτε στην υπόθεση της Υπεράσπισης. Επίσης επιβεβαίωσε ότι το σημείο του Κατηγορούμενου βρισκόταν στη οδό Λήδρας. Για την επίδικη περίοδο ο ΜΥ5 ανέφερε ότι δεν μπορούσε να θυμηθεί καθότι είχε μετακομίσει σε άλλο χώρο. Επομένως, η μαρτυρία του ΜΥ5 στο βαθμό που δεν αφορά την επίδικη περίοδο αγνοείται.
vi. ΕΥΡΗΜΑΤΑ
66. Στη βάση της ανωτέρω αξιολόγησης της ενώπιον μου μαρτυρίας αλλά και με βάση τα γεγονότα εκείνα που δεν έτυχαν αμφισβήτησης προβαίνω στα ακόλουθα ευρήματα σε σχέση με τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση:
67. Ο Κατηγορούμενος κατά τον ουσιώδη σε σχέση με την υπόθεση χρόνο, ως προκύπτει από τις λεπτομέρειες αδικήματος των κατηγοριών οι οποίες προσάπτονται σε αυτόν, ήταν πλανοδιοπώλης. Ήταν ιδιοκτήτης μιας χειράμαξας πάνω στην οποία εξέθετε τα προϊόντα τα οποία διέθετε προς πώληση ήτοι κάστανα, pop-corn, μαλλί της γριάς, ξηρούς καρπούς και διάφορα παιδικά παιχνίδια.
68. Κατά τις ημερομηνίες και ώρες ως εκτίθενται στον πίνακα στην παράγραφο 6 ανωτέρω, ο Κατηγορούμενος είχε σταθμεύσει τη χειράμαξα του στην οδό Λήδρας, έξω από το κατάστημα με την ονομασία «ΒΑΒΕΛ» και προέβαινε σε πλανοδιοπώληση αγαθών. Η οδός Λήδρας βρίσκεται εντός των δημοτικών ορίων του Δήμου Λευκωσίας.
69. Ο Κατηγορούμενος δεν κατείχε άδεια πλανοδιοπώλησης από το ΔΣ του Δήμου Λευκωσίας ή από τον Δήμαρχο.
70. Κατά τις ημερομηνίες και ώρες ως εκτίθενται στον πίνακα στην παράγραφο 6 ανωτέρω τροχονόμοι της υπηρεσίας τροχονομίας του Δήμου Λευκωσίας εξέδωσαν εξώδικα προς τον Κατηγορούμενο.
71. Ο Δήμος Λευκωσίας δεν εκδίδει άδειες πλανοδιοπώλησης εκτός από τους πωλητές στην αγορά της Κυριακής (στο χώρο στάθμευσης στο «ΟΧΙ»). Ο Κατηγορούμενος την περίοδο κατά την οποία ο Δήμος Λευκωσίας επιδείκνυε ανοχή στην πλανοδιοπώληση τοποθετούσε τη χειράμαξα του σε σημείο στο οποίο δεν επιτρεπόταν η πλανοδιοπώληση ούτε την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων. Ο Κατηγορούμενος δεν ήταν σταθμευμένος σε σημείο το οποίο ήταν ένα εξ αυτών που είχαν υποδειχθεί από το Δήμο Λευκωσίας κατά την γιορτινή περίοδο.
Δ. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
72. Η απαγόρευση της πλανοδιοπώλησης χωρίς έγγραφη άδεια προνοείται στο άρθρο 111 (1) και (4) του Νόμου:
«(1) Ουδέv πρόσωπov δύvαται, εvτός τωv δημoτικώv oρίωv, vα πλαvoδιoπωλή oιαδήπoτε αγαθά oιασδήπoτε φύσεως άvευ της πρoς τoύτo εγγράφoυ αδείας τoυ συμβoυλίoυ. [.]
(4) Παv πρόσωπov παραβαίvov ή μη συμμoρφoύμεvov πρoς τας διατάξεις τoυ εδαφίoυ (1), ή oιoυδήπoτε τωv όρωv της εις αυτό δυvάμει τoυ παρόvτoς άρθρoυ χoρηγηθείσης αδείας, είvαι έvoχov αδικήματoς και υπόκειται, εv περιπτώσει καταδίκης, εις χρηματικήv πoιvήv μη υπερβαίvoυσαv τας ,250 [€1.281,45].»
73. Από τις πρόνοιες του εν λόγω άρθρου, σε συνδυασμό με την σχετική επί του θέματος νομολογία, προκύπτει ότι τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι τα ακόλουθα:
(α) η πλανοδιοπώληση,
(β) οποιωνδήποτε αγαθών οποιασδήποτε φύσεως,
(γ) εντός των δημοτικών ορίων,
(δ) χωρίς την έγγραφη άδεια του συμβουλίου.
74. Στις ερμηνευτικές διατάξεις του Νόμου, αν και παρέχεται ορισμός για τα «δημοτικά όρια» και το «συμβούλιο», δεν εντοπίζεται οποιοσδήποτε ορισμός για την «πλανοδιοπώληση». Παρά ταύτα, σχετική καθοδήγηση αναφορικά με την έννοια της πλανοδιοπώλησης μπορεί να αντληθεί από την σχετική επί του θέματος νομολογία.
75. Διαφωτιστική, επί του προκειμένου, είναι η Μούζουρας κ.α. ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγίας Νάπας (1988) 2 Α.Α.Δ. 26, στην οποία λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την έννοια της «πλανοδιοπώλησης» ("hawking"):
«The words "hawk", "hawking" and "hawker" are indeed not defined either in the Law or in the Bye - laws. They have therefore to be construed in their ordinary and natural meaning. For that purpose we felt that we should turn to the dictionaries for instruction and consultation. The meaning of the word "hawk" given in the Concise Oxford Dictionary is "carry goods; to cry in the street". The same meaning is to be found also in the Shorter Oxford English Dictionary. And "hawker" is defined as one who hawks goods about, a man who goes from place to place selling his wares or who cries them in the street. It is clear therefore that the dictionary meaning of the words is their ordinary meaning and everyone who had the opportunity to consider their meaning took this to be their ordinary signification in the sense that they mean the sale or offer for sale in the streets of merchandise conveyed from place to place by means of animals, vehicles or even on foot. The definition of "hawker" in the Hawkers Act (supra), cannot be invoked as that was a definition drafted for the purposes of that enactment. »
76. Στην απόφαση Χαράλαμπος Ηρακλή ν. Δήμου Λευκωσίας (2000) 2 Α.Α.Δ. 365, ο κατηγορούμενος κρίθηκε πρωτόδικα ένοχος σε κατηγορία πλανοδιοπώλησης αγαθών εντός των δημοτικών ορίων Λευκωσίας χωρίς την προηγούμενη έγγραφη άδεια του Δημοτικού Συμβουλίου Λευκωσίας κατά παράβαση των άρθρων 111 (1) και (4) του Νόμου. Το Ανώτατο Δικαστήριο, επικυρώνοντας την πρωτόδικη κρίση, αναφέρθηκε περιληπτικά στα γεγονότα της υπόθεσης, τα οποία προσομοιάζουν με τα γεγονότα στην παρούσα υπόθεση. Περαιτέρω, όπως και στην παρούσα υπόθεση στην Χαράλαμπος Ηρακλή είχε προωθηθεί ως υπεράσπιση η ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ των μερών πως θα επιδεικνυόταν ανοχή. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε αυτή την εισήγηση δεδομένου του ότι υπήρχε μαρτυρία πως δεν είχε τηρηθεί η εν λόγω συμφωνία:
«Αναφορικά με την πρώτη εισήγηση ότι υπήρξε συμφωνία μεταξύ του εφεσείοντος και του Δήμου Λευκωσίας, έχει δοθεί μαρτυρία από τον αρμόδιο υπάλληλο του Δήμου Λευκωσίας ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είχε εκδοθεί στο όνομα του εφεσείοντος οποιαδήποτε άδεια. Ο εφεσείων είχε την υποχρέωση να αποδείξει την ύπαρξη της σχετικής άδειας πλανοδιοπώλησης. Ο εφεσείων παρουσίασε προς τούτο μέσω του Μόδεστου Πίτσιλλου του Κόμματος Δικαιοσύνης την εκδοχή ότι είχε συνομολογηθεί μια συμφωνία με το Δήμο Λευκωσίας που του επέτρεπε την πλανοδιοπώληση χωρίς την έκδοση της σχετικής άδειας. Από τη μαρτυρία που έχει προσαχθεί φαίνεται ότι ο Δήμος Λευκωσίας θα τηρούσε μια σιωπηρή ανοχή για πρόσωπα που πλανοδιοπωλούσαν χωρίς άδεια, νοουμένου ότι τα πρόσωπα αυτά θα συμμορφώνονταν προς τις σχετικές οδηγίες του Δήμου Λευκωσίας. Επιπρόσθετα έχει παρουσιασθεί μαρτυρία που έχει γίνει αποδεκτή ότι ο εφεσείων είχε παραβιάσει αυτές τις οδηγίες. Κατ' επέκταση ο εφεσείων δεν μπορούσε να επικαλεσθεί τις πρόνοιες της πιο πάνω συμφωνίας αφού ο ίδιος την είχε παραβιάσει.
Η εισήγηση ότι η Κατηγορούσα Αρχή έπρεπε να παρουσιάσει μαρτυρία που θα υπεδείκνυε τον τύπο της άδειας που ορίζει το άρθρο 107 του Περί Δήμων Νόμου είναι ανεδαφική και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Δόθηκε προφορική μαρτυρία από το Διοικητικό Λειτουργό του Δήμου Λευκωσίας που εξέδιδε άδειες πλανοδιοπώλησης ότι ο εφεσείων δεν είχε άδεια. Ο Δήμος Λευκωσίας δεν είχε καμιά επιπρόσθετη υποχρέωση να παρουσιάσει προς τούτο και αντίγραφο του τύπου της σχετικής άδειας που εκδίδεται στα πρόσωπα που υποβάλλουν σχετική αίτηση και καταβάλλουν τα ετήσια δικαιώματα που ανέρχονται σε £18.»
77. Επίσης, ως προς το κατά πόσον θα πρέπει να δοθεί μαρτυρία για το ότι τη δεδομένη στιγμή ο Κατηγορούμενος προέβαινε σε πράξη πώλησης, στην Αντρέου ν. Δήμου Λάρνακας, ECLI:CY:AD:2014:B272, Ποιν. Έφεση 68/2011 ημ. 16/04/2014, το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε ότι:
«Παρ' όλο που ο εφεσείων κατά την ενώπιον μας αγόρευση δεν προώθησε τον λόγο έφεσης ότι «η μαρτυρία του μάρτυρα κατηγορίας δεν απέδειξε ότι πωλούσα αγαθά» εντούτοις εξετάζοντας το λόγο αυτό διαπιστώνουμε ότι είναι εντελώς αβάσιμος και συνεπώς απορρίπτεται. Ήδη αναφέραμε στην απόφαση μας τα ευρήματα του Δικαστηρίου όπου ξεκάθαρα αναφέρει ότι με βάση την αξιόπιστη και πειστική μαρτυρία η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε ότι ο κατηγορούμενος διέθετε προς πώληση διάφορα εμπορεύματα στις συγκεκριμένες ημερομηνίες και ώρες του Κατηγορητηρίου. Αυτό δε το εύρημα, μάλιστα με τ' άλλα, ήταν αρκετό για απόδειξη των κατηγοριών που αντιμετώπιζε ο εφεσείων με βάση των όσων αναφέρονται στην Μούζουρας ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγίας Νάπας (1988) 2 Α.Α.Δ. σελ. 26, επί της οποίας στηρίχθηκε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Η απόδειξη ύπαρξης τιμής επί του προσφερόμενου εμπορεύματος προς πώληση δεν είναι αναγκαία. Αρκετό είναι ν' αποδειχθεί η πώληση ή προσφορά προς πώληση σε οδό εμπορεύματος μεταφερομένων από οδό σε οδό ή με ζώο ή με μηχανοκίνητο όχημα ή με τα πόδια, χωρίς άδεια της αρμόδιας αρχής εντός των ορίων της οποίας γίνεται η πλανοδιοπώληση.»
78. Στην απόφαση Hράκλη Χρυσόστομος ν. Δήμου Λευκωσίας (2000) 2 ΑΑΔ 317 αναφέρθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο πως αυτό το οποίο χρειάζεται είναι μαρτυρία πως ο Κατηγορούμενος δεν έχει άδεια και ακολούθως ο Κατηγορούμενος, εάν έχει όντως άδεια, πολύ εύκολα μπορεί να την παρουσιάσει για να αντικρούσει τη μαρτυρία αυτή:
«Αυτός κατέθεσε πως γνώριζε τον εφεσείοντα στον οποίο δεν εκδόθηκε άδεια πλανοδιοπώλησης για το 1999. Τα αδικήματα διαπράχθηκαν στις 18 του Γενάρη 1999. Ο εφεσείων δεν αντέκρουσε τη μαρτυρία αυτή, κάτι βεβαίως που θα μπορούσε εύκολα να κάνει, παρουσιάζοντας, αν είχε, τη σχετική άδεια.
Επί του προκειμένου, ο δικηγόρος του εφεσείοντα εισηγήθηκε πως θα έπρεπε να παρουσιαστεί στο πρωτόδικο Δικαστήριο το έντυπο της άδειας που εκδίδεται από το Δήμο Λευκωσίας, προτού καταλήξει στο ασφαλές συμπέρασμα πως ο εφεσείων δεν είχε την άδεια, αντικείμενο της κατηγορίας. Δεν έγινε πλήρως κατανοητό αυτό το επιχείρημα. Δεν συμμεριζόμαστε όμως τις απόψεις που εξέφρασε ο δικηγόρος του εφεσείοντα. Η πρωτόδικη απόφαση κρίνεται ως ορθή, γιατί η διαπίστωση της πρωτόδικης Δικαστού, από την μαρτυρία που είχε ενώπιόν της, πως ο εφεσείων δεν ήταν κάτοχος άδειας πλανοδιοπώλησης, ήταν αναντίλεκτη. Η έφεση απορρίπτεται...»
Ε. ΥΠΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΝΟΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
79. Με δεδομένα τα πιο πάνω αναφερόμενα ευρήματα γεγονότων στρέφομαι τώρα να εξετάσω το κατά πόσον τα γεγονότα αυτά στοιχειοθετούν τις κατηγορίες οι οποίες προσάπτονται στον Κατηγορούμενο έχοντας κατά νου το βάρος και επίπεδο απόδειξης σε ποινικές υποθέσεις όπως η παρούσα.
80. Με βάση τα ευρήματα στα οποία προέβη το Δικαστήριο μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα ότι έχει αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι ο Κατηγορούμενος κατά τις ημερομηνίες και ώρες οι οποίες αναφέρονται στις λεπτομέρειες κατηγορίας στο κατηγορητήριο για κάθε μία από τις κατηγορίες σε αυτό, προέβαινε σε πλανοδιοπώληση αγαθών εντός των δημοτικών ορίων του Δήμου Λευκωσίας χωρίς την έγγραφη άδεια του συμβουλίου.
81. Όπως προαναφέρθηκε δεν αμφισβητήθηκε το ότι προέβαινε σε πλανοδιοπώληση και σε κάθε περίπτωση προσκομίστηκε αξιόπιστη μαρτυρία η οποία αποδεικνύει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι ο Κατηγορούμενος διέθετε προς πώληση αγαθά σε οδό η οποία παραδεκτά βρίσκεται εντός των δημοτικών ορίων του Δήμου Λευκωσίας. Τα δε αγαθά εκτίθεντο σε χειράμαξα η οποία είναι μετακινούμενη. Με βάση την προαναφερθείσα νομολογία δεν έχει καμία σημασία εάν ο Κατηγορούμενος ήταν σταθμευμένος ή εάν εκινείτο την ώρα κατά την οποία πλανοδιοπωλούσε.
82. Για την περίοδο των εορτών κατά την οποία ο Δήμος Λευκωσίας επιδεικνύει ανοχή στην πλανοδιοπώληση νοουμένου ότι λαμβάνει χώρα στα σημεία τα οποία υποδεικνύονται από το Δήμο, αποδείχθηκε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι ο Κατηγορούμενος δεν πλανοδιοπωλούσε σε σημείο το οποίο είχε υποδειχθεί. Υπενθυμίζω ότι σε κάθε περίπτωση δεν προωθήθηκε τέτοια υπεράσπιση.
83. Η εκδοχή του Κατηγορούμενου ότι στο παρελθόν (ήτοι τη δεκαετία του 90’) υπήρξε κάποια άτυπη συμφωνία μεταξύ των πλανοδιοπωλών της οδού Λήδρας, περιλαμβανομένου και του ιδίου, με το Δήμο Λευκωσίας στο πλαίσιο της οποίας του υπέδειξαν ότι δικαιούται να πλανοδιοπωλεί στο σημείο όπου σταθμεύει και τέθηκε επί του εδάφους σημάδι με κόκκινη μπογιά, δεν έγινε πιστευτή και απορρίφθηκε. Σε κάθε περίπτωση με βάση το άρθρο 111 του Νόμου προϋπόθεση για νόμιμη διεξαγωγή πλανδιοπώλησης αποτελεί η εξασφάλιση «εγγράφου άδειας» του συμβουλίου. Οι δε περίοδοι ισχύος της άδειας σύμφωνα με το άρθρο 111(3)(α) είναι ένας μήνας μέχρι ένα έτος.
84. Περαιτέρω, το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος πλανοδιοπωλεί από την ηλικία των έξι ετών και αυτή είναι η ζήση του και η μοναδική πηγή εισοδήματος του, μπορεί να προκαλεί τη συμπάθεια του Δικαστηρίου προς αυτόν, παρά ταύτα δεν αποτελεί υπεράσπιση.
85. Ως προς την εισήγηση του συνηγόρου Υπεράσπισης ότι λόγω της διάρκειας της παρούσας διαδικασίας παραβιάστηκε το δικαίωμα του Κατηγορούμενου σε δίκη εντός ευλόγου χρόνου, σημειώνω ότι δεν τέθηκε πως ως αποτέλεσμα της οποιασδήποτε καθυστέρησης επηρεάζονται δυσμενώς τα δικαιώματα του Κατηγορούμενου. Ο ισχυρισμός περί μη δίκαιης δίκης δεν αποφασίζεται κατά τρόπο αφηρημένο. Για να στοιχειοθετηθεί ο ισχυρισμός για μη διεξαγωγή δίκαιης δίκης θα πρέπει να αποδειχθεί ότι πράγματι ο Κατηγορούμενος επηρεάστηκε δυσμενώς.
86. Εν προκειμένω, σημειώνω ότι ο Κατηγορούμενος είχε ζητήσει δωρεάν νομική αρωγή ωστόσο δεν ανταποκρινόταν στις κλήσεις των Υ.Κ.Ε. για διευθέτηση συνάντησης για σκοπούς συνέντευξης. Στις 19.10.2023 ο Κατηγορούμενος παρέλειψε να εμφανιστεί στο Δικαστήριο και ορίστηκε η υπόθεση για απόδειξη. Την ημέρα που ήταν ορισμένη για απόδειξη η υπόθεση εμφανίστηκε και υπέβαλε νέο αίτημα για νομική αρωγή το οποίο εν τέλει εγκρίθηκε στις 02.02.2024 αφού τότε ετοιμάστηκε η σχετική κοινωνικοοικονομική έκθεση. Η εκδίκαση της υπόθεσης ξεκίνησε στις 24.10.2024 αφού στο μεταξύ ζητήθηκαν αναβολές από τον Κατηγορούμενο δεδομένου του ότι ανέμενε την απάντηση του Γενικού Εισαγγελέα σε αίτημα του για αναστολή της δίωξης. Υπάρχουν και αναβολές για τις οποίες ευθύνεται το Δικαστήριο παρά ταύτα δεν θεωρώ ότι η διάρκεια της εκδίκασης της υπόθεσης είναι ιδιαίτερα μεγάλη για να τίθεται ζήτημα παράβασης του δικαιώματος στη διάγνωση της ποινικής ευθύνης του Κατηγορούμενου εντός ευλόγου χρόνου.
87. Ως προς την εισήγηση της Υπεράσπισης ότι ο Δήμος δεν τηρεί τη διαδικασία που προβλέπεται στο Νόμο και κατά κάποιον τρόπο δεν υπάρχει ασφάλεια δικαίου σε σχέση με την πλανοδιοπώληση, αυτή απορρίπτεται. Κατ’ αρχάς σημειώνω ότι το ΔΣ έχει την διακριτική ευχέρεια να απαγορεύσει ή να περιορίσει την πλανοδιοπώληση σε ορισμένες περιοχές ή οδούς ενός των δημοτικών ορίων. Ο Δήμος Λευκωσίας έχει καταρτίσει μια πολιτική σε σχέση με την πλανοδιοπώληση. Στην ουσία αποφάσισε να απαγορεύσει την πλανοδιοπώληση για τους λόγους οι οποίοι επεξηγούνται στα πρακτικά των συνεδριών του ΔΣ του Δήμου (Τεκμήριο 19). Το παρόν Δικαστήριο δεν μπορεί να επέμβει στον τρόπο με τον οποίο τον ΔΣ ασκεί τις εξουσίες τις οποίες του χορηγεί ο Νόμος. Ενδεχομένως, αυτό να αποτελεί ζήτημα διοικητικού δικαίου και το παρόν Δικαστήριο δεν είναι διοικητικό / ακυρωτικό ούτε και μπορεί να ελέγξει τις πράξεις της διοίκησης.
88. Σε κάθε περίπτωση ακόμα και αν το ΔΣ, για παράδειγμα, δεν τήρησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο εδάφιο (2) του άρθρου 111 του Νόμου, δηλαδή αν δεν δημοσιοποίησε «τα κριτήρια στα οποία βασίζεται η απόφαση του τόσο για την απαγόρευση ή τον περιορισμό της πλανοδιοπώλησης όσο αναφορικά με τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις έκδοσης και τους όρους που επιβάλλονται στις εκδιδόμενες άδειες πλανοδιοπώλησης» δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί το εν προκειμένω αδίκημα. Είναι ξεκάθαρο με βάση τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου η οποία προπαρατέθηκε ότι δεν αποτελεί συστατικό στοιχείο του αδικήματος η προηγούμενη δημοσίευση των κριτηρίων ή της διαδικασίας για την έκδοση άδειας πλανοδιοπώλησης.
ΣΤ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ
89. Συνεπακόλουθα, ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος σε όλες τις κατηγορίες τις οποίες αντιμετωπίζει.
Υπ. ___________________
Χ. Σατσιάς, Προσ. Ε.Δ.
ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
[1] ίδετε Ηλιάδης & Σάντης, Το Δίκαιο της Απόδειξης, 1η έκδοση, σελ. 720, Frederickou Schools Co. Ltd κ.α. v. Acuac Inc (2002) 1 ΑΑΔ 1527
[2] Adidas Sportshuhfabriken Ad Dassler KG v. The Jonitexo Limited (1987) 1 Α.Α.Δ. 383
[3] Σιακαλλής ν. Αστυνομίας (2010) 2 ΑΑΔ 146, R v Bircham (1972) Crim LR 430
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο