ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Σατσιά, Προσ. Ε.Δ.
Αρ. Υπόθεσης: 3377 / 2022
ΔΗΜΟΣ ΕΓΚΩΜΗΣ
Κατηγορούσα Αρχή
και
1. ΑΓΑΘΗ ΗΡΑΚΛΗ ΛΟΙΖΙΔΟΥ
2. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΙΤΣΑ
3. Η. ΛΟΙΖΙΔΗΣ ΛΙΜΙΤΕΔ
4. ΗΡΑΚΛΗΣ ΛΟΙΖΙΔΗΣ
Κατηγορούμενοι
Ημερομηνία: 14 Μαρτίου 2025
Εμφανίσεις:
Για Κατηγορούσα Αρχή: κος Α. Χρυσάνθου για Π. Αγγελίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε.
Για Κατηγορούμενους 1,3 και 4: κ. Κ. Στυλιανού
Κατηγορούμενοι παρόντες
Π Ο Ι Ν Η
1. Το κατηγορητήριο της παρούσας υπόθεσης περιλαμβάνει 48 κατηγορίες οι οποίες αφορούν κυρίως διάφορες παραβιάσεις του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, ως έχει τροποποιηθεί (εφεξής «Νόμος»), στο ακίνητο με αριθμό τεμαχίου 2981, Φ./Σχ. 21/60 Ε2, τμήμα 4 στην οδό Αδώνιδος 3 εντός των Δημοτικών ορίων του Δήμου Έγκωμης (εφεξής «Ακίνητο») οι οποίες προκύπτουν από την μετατροπή και προσθήκη οικοδομών και την λειτουργία στο Ακίνητο επιχείρησης τυπογραφείου.
2. Την 07.03.2024 η Κατηγορούσα Αρχή ανακοίνωσε ότι δεν θα προσφέρει μαρτυρία σε σχέση με τις κατηγορίες 10 – 21, 23, 25, 27, 29, 31, 33, 35, 37, 39, 41 – 43, 25 και 47 στις οποίες οι Κατηγορούμενοι αθωώθηκαν και απαλλάχθηκαν. Παραμείναν συνεπώς οι κατηγορίες 1 – 9, 22, 24, 26, 28, 30, 32, 34, 36, 38, 40, 44, 46 και 48 στις οποίες οι Κατηγορούμενοι (πλην της Κατηγορούμενης 2 εναντίον της οποίας η υπόθεση αποσύρθηκε σε προηγούμενο στάδιο) κρίθηκαν ένοχοι κατόπιν παραδοχής τους:
2.1 1η κατηγορία: αφορά το ότι η Κατηγορούμενη 3 τον Ιούνιο του 1988 προέβη σε μετατροπή του ανοιχτού υπόστεγου χώρου στάθμευσης σε περίκλειστο χώρο εντός του οποίου δραστηριοποιείται επιχείρηση τυπογραφείου.
2.2 2η κατηγορία: αφορά το ότι ο Κατηγορούμενος 4 ως διευθυντής της Κατηγορούμενης 3 την παρακίνησε να προβεί στην αυθαίρετη μετατροπή στον υπόστεγο χώρο στάθμευσης.
2.3 3η κατηγορία: αφορά το ότι η Κατηγορούμενη 1 ως ιδιοκτήτρια της οικοδομής επέτρεψε στην Κατηγορούμενη 3 να προβεί στην μετατροπή του υπόστεγου χώρου στάθμευσης σε περίκλειστο χώρο.
2.4 4η κατηγορία: αφορά το ότι η Κατηγορούμενη 3 κατέχει και χρησιμοποιεί τον χώρο που έχει υποστεί μετατροπή χωρίς την έκδοση πιστοποιητικού έγκρισης από την Αρμόδια Αρχή.
2.5 5η κατηγορία: αφορά το ότι ο Κατηγορούμενος 4 ως διευθυντής της Κατηγορούμενης 3 την παρακινεί να κατέχει και να χρησιμοποιεί τον χώρο που έχει υποστεί μετατροπή και λειτουργεί ως τυπογραφείο χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης.
2.6 6η κατηγορία: αφορά το ότι η Κατηγορούμενη 1 ενεργεί ώστε η Κατηγορούμενη 3 να κατέχει το χώρο που έχει υποστεί παράνομη μετατροπή χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης.
2.7 7η κατηγορία: αφορά το ότι η Κατηγορούμενη 3 μετέτρεψε την εγκεκριμένη χρήση του υπόστεγου χώρου στάθμευσης από χώρο στάθμευσης σε τυπογραφείο χωρίς την εκ προτέρων λήψη άδειας από την Αρμόδια Αρχή.
2.8 8η κατηγορία: αφορά το ότι ο Κατηγορούμενος 4 παρακίνησε την Κατηγορούμενη 3 να μετατρέψει την εγκεκριμένη χρήση του χώρου στάθμευσης σε τυπογραφείο χωρίς άδεια.
2.9 9η κατηγορία: αφορά το ότι η Κατηγορούμενη 1 ως ιδιοκτήτρια επέτρεψε ή ανέχθηκε την μετατροπή της εγκεκριμένης χρήσης του χώρου στάθμευσης.
2.10 22η κατηγορία: αφορά το ότι οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 επέκτειναν την καλυμμένη βεράντα στη δυτική πλευρά της οικοδομής χωρίς άδεια από την Αρμόδια Αρχή – δηλαδή μετέτρεψαν και πρόσθεσαν επί της οικοδομής χωρίς άδεια.
2.11 24η κατηγορία: αφορά το ότι οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 παράνομα κατέχουν και χρησιμοποιούν την βεράντα της 22ης κατηγορίας η οποία είχε υποστεί μετατροπές.
2.12 26η κατηγορία: αφορά το ότι οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 παράνομα προέβησαν σε προσθήκη ψησταριάς στο χώρο της καλυμμένης βεράντας στη δυτική πλευρά της οικοδομής.
2.13 28η κατηγορία: αφορά το ότι οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 χρησιμοποιούν και κατέχουν την παρανόμως προστεθείσα ψησταριά στο χώρο της καλυμμένης βεράντας στη δυτική πλευρά της οικοδομής.
2.14 30η κατηγορία: αφορά το ότι η Κατηγορούμενη 1 και ο Κατηγορούμενος 4 προέβησαν σε μετατροπή ή προσθήκη επί της υφιστάμενης οικοδομής δια της επέκτασης βεράντας στην ανατολική πλευρά της οικοδομής.
2.15 32η κατηγορία: αφορά το ότι οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 χρησιμοποιούν και κατέχουν την προστεθείσα βεράντα που αναφέρεται στην 30η κατηγορία χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης.
2.16 34η κατηγορία: οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 προέβησαν σε μετατροπή ή προσθήκη επί της υφιστάμενης οικοδομής δια της κατασκευής και εγκατάστασης μεταλλικής σκάλας η οποία συνδέει το τυπογραφείο με το ισόγειο.
2.17 36η κατηγορία: οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 παράνομα χρησιμοποιούν την ανωτέρω αναφερόμενη σκάλα χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης.
2.18 38η κατηγορία: οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 προέβησαν σε μετατροπές και προσθήκες στην οικοδομή κατά τρόπο που αντί να υπάρχει στο ισόγειο ένα οροφοδιαμέρισμα και ένα διώροφο διαμέρισμα από πάνω με βάση την άδεια οικοδομής, υπάρχει ένα διώροφο διαμέρισμα στο ισόγειο και τον πρώτο όροφο και ακολούθως ένα oροφοδιαμέρισμα στον δέυτερο όροφο.
2.19 40η κατηγορία: οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 κατέχουν και χρησιμοποιούν την οικοδομή που διαμορφώθηκε ως αναφέρεται πιο πάνω χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης.
2.20 44η κατηγορία: οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 ανήγειραν παράνομα τζαμαρία η οποία περιβάλλεται από κατασκευή από αλουμίνιο στη νότια πλευρά του 2ου ορόφου της οικοδομής.
2.21 46η κατηγορία: οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 κατέχουν και χρησιμοποιούν την πιο πάνω κατασκευή παράνομα χωρίς την έκδοση πιστοποιητικού έγκρισης.
2.22 48η κατηγορία: οι κατηγορούμενοι 1, 3 και 4, προκάλεσαν βλάβη σε δημόσιο πεζοδρόμιο στο νότιο τμήμα της οικοδομής προκαλώντας σε αυτό φθορές.
3. Τα γεγονότα εκτέθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής. Κατ’ ουσίαν η Κατηγορούσα Αρχή υιοθέτησε τα γεγονότα ως αυτά εκτίθενται στο κατηγορητήριο. Δεν παρουσιάστηκαν προηγούμενες καταδίκες σε σχέση με τους Κατηγορούμενους. Σε σχέση με το κατά πόσον υπήρξε συμμόρφωση με τις κατηγορίες τις οποίες αντιμετωπίζουν οι Κατηγορούμενοι αναφέρθηκε ότι δεν υπάρχει συμμόρφωση. Τέλος, ο ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής ανέφερε ότι ζητούνται διατάγματα κατεδάφισης και άρσης χρήσης σε σχέση με τις προσθηκομετατροπές που περιγράφονται στις λεπτομέρειες των κατηγοριών καθώς και διάταγμα τερματισμού χρήσης του υπόστεγου χώρου στάθμευσης που έκλεισε και χρησιμοποιείται ως τυπογραφείο.
4. Έχω θέσει ενώπιον μου τα γεγονότα που περιβάλλουν τη διάπραξη των αδικημάτων όπως αυτά έχουν εκτεθεί από το συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής και δεν αμφισβητήθηκαν από το συνήγορο των Κατηγορουμένων.
5. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Κατηγορούμενων αγόρευσε για σκοπούς μετριασμού της ποινής τους. Ανέφερε ότι οι Κατηγορούμενοι δεν φέρουν ένσταση στην έκδοση διαταγμάτων κατεδάφισης και άρσης χρήσης αν και από το τυπογραφείο συντηρούνται τρεις οικογένειες και θα επιχειρήσουν να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες άδειας για τη λειτουργία του. Ζητήθηκε όπως χορηγηθεί η μέγιστη περίοδος αναστολής της εκτέλεσης των διαταγμάτων κατεδάφισης. Συνοπτικά, αναφέρεται ότι ο κ. Στυλιανού κάλεσε το Δικαστήριο να προσμετρήσει προς όφελος τους τους ακόλουθους μετριαστικούς παράγοντες (χωρίς να αμφισβητούνται τα γεγονότα κάτω από τα οποία έλαβαν χώρα οι εν προκειμένω παραβιάσεις):
5.1 Η Κατηγορούμενη 1 ανάφερε πως είναι η ιδιοκτήτρια του Ακινήτου. Η Κατηγορούμενη 3 δραστηριοποιείται στο ακίνητο λειτουργώντας την επιχείρηση τυπογραφείου. Ο Κατηγορούμενος 4 είναι διευθυντής της Κατηγορούμενης 3 και σύζυγος της Κατηγορούμενης 1.
5.2 Το τυπογραφείο στο ακίνητο λειτουργεί από το 1989. Δεν υπάρχουν παράπονα από τους περίοικους και ο Δήμος πάντοτε αντιμετώπιζε με θετικό τρόπο το γεγονός ότι δραστηριοποιείτο εκεί και εισέπραττε τα διάφορα τέλη που επιβάλλονταν για την άσκηση επιχείρησης στο ακίνητο χωρίς να θέτει ζήτημα για την μετατροπή εγκεκριμένης χρήσης των υποστατικών στα οποία στεγάζεται το τυπογραφείο.
5.3 Η Κατηγορούσα Αρχή επέδειξε ανοχή στην παρανομία και αποδεχόταν την ύπαρξη του τυπογραφείου στο χώρο. Κατέθεσε αντίγραφα πιστοποιητικού εγγραφής επιχείρησης τυπογραφείου που υπογράφεται από Επιθεωρητή Εργοστασίων ημερ. 27.12.1989 καθώς και βεβαίωση της Κατηγορούσας Αρχής ότι λειτουργεί στο ακίνητο τυπογραφείο ημερομηνίας 01.07.2009 (Έγγραφο Α).
5.4 Η Κατηγορούμενη 3 διατηρεί δάνεια σε τραπεζικό ίδρυμα ύψους €330.000 το οποίο είναι εξυπηρετούμενο. Η μηνιαία δόση που πρέπει να καταβάλλει ανέρχεται σε €2500.
5.5 Ο Κατηγορούμενος 4 συνταξιοδοτήθηκε και το τυπογραφείο το λειτουργεί ο γιος τους μαζί με ακόμα δύο υπαλλήλους. Η Κατηγορούμενη 1 είναι οικοκυρά.
5.6 Έγιναν στον παρελθόν προσπάθειες για μετακίνηση του τυπογραφείου. Μάλιστα είχε ξεκινήσει και η κατασκευή του σε άλλο χώρο ωστόσο η προσπάθεια ματαιώθηκε λόγω της κρίσης και έλλειψης χρηματοδότησης.
5.7 Ζητήθηκε το μέγιστο της αναστολής που μπορεί να χορηγηθεί σε σχέση με τα διατάγματα κατεδάφισης και άρσης χρήσης.
5.8 Ζητήθηκε να ληφθεί υπόψιν ότι οι Κατηγορούμενοι θα υποστούν έξοδα για την μετακίνηση του τυπογραφείου και την κατεδάφιση των διαφόρων προσθηκομετατροπών.
5.9 Το λευκό ποινικό μητρώο των κατηγορούμενων καθώς και την παραδοχή τους.
6. Ο βασικός σκοπός του Νόμου είναι η προστασία του κοινού υπό την έννοια ότι διασφαλίζεται η ασφαλής από κατασκευαστικής άποψης χρήση των οικοδομών. Η ανέγερση και μετατροπή οικοδομών χωρίς άδεια από την αρμόδια αρχή ελλοχεύει κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία του κοινού.
7. Το άρθρο 20 του Νόμου, με πλαγιότιτλο «Αδικήματα και ποινές» προνοεί τα ακόλουθα:
«(1) Ανεξαρτήτως από την επιβολή οποιουδήποτε διοικητικού προστίμου δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, πρόσωπο το οποίο -
(α) Ανεγείρει οικοδομή χωρίς προηγουμένως να έχει εξασφαλίσει άδεια οικοδομής, όπως προβλέπεται στις διατάξεις του άρθρου 3·
(β) παραβιάζει τις διατάξεις του εδαφίου (2) του άρθρου 10∙
(γ) κατέχει ή χρησιμοποιεί ή ενεργεί, ώστε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο να κατέχει ή να χρησιμοποιεί οποιαδήποτε οικοδομή ή τμήμα οικοδομής πριν από την έκδοση πιστοποιητικού έγκρισης από την αρμόδια αρχή, όπως απαιτείται σύμφωνα με τις διατάξεις του εδαφίου (1) του άρθρου 10∙
(δ) υποβάλει στην αρμόδια αρχή παραπλανητικά στοιχεία αναφορικά με τα καθοριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 3Β∙
(ε) παραβαίνει οποιοδήποτε όρο επιβάλλεται δυνάμει των διατάξεων των άρθρων 6 ή 9∙
(στ) παραβαίνει διάταγμα στο οποίο καθορίζεται ο τύπος και ο τρόπος υποβολής αίτησης για έκδοση άδειας για οποιαδήποτε οδό ή οικοδομή με βάση τον παρόντα Νόμο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3Α∙
(ζ) παραβαίνει διάταγμα που εξαιρεί από την υποχρέωση έκδοσης οποιασδήποτε άδειας με βάση τον παρόντα Νόμο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4Β∙
(η) παραβαίνει οποιαδήποτε ειδοποίηση επιδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων (β) και (γ) του εδαφίου (1) του άρθρου 15Β∙
(θ) ενεργεί κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 9Α,
διαπράττει αδίκημα για το οποίο υπόκειται σε περίπτωση πρώτης καταδίκης, σε φυλάκιση για περίοδο που δεν υπερβαίνει το ένα (1) έτος ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες ευρώ (€10.000) ή και στις δύο ποινές μαζί και σε περίπτωση δεύτερης ή μεταγενέστερης καταδίκης, σε φυλάκιση για περίοδο που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις είκοσι χιλιάδες ευρώ (€20.000) ή και στις δύο ποινές μαζί».
8. Περαιτέρω, το εδάφιο 3 του άρθρου 20 προβλέπει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
«(3) Επιπρόσθετα με οποιαδήποτε άλλη ποινή που καθορίζεται από το άρθρο αυτό, το Δικαστήριο, ενώπιον του οποίου καταδικάζεται πρόσωπο για οποιοδήποτε ποινικό αδίκημα δυνάμει του εδαφίου (1), δύναται να διατάξει-
(α) όπως η οικοδομή ή οποιοδήποτε τμήμα αυτής, ανάλογα με την περίπτωση, σε σχέση με την οποία το ποινικό αδίκημα διαπράχτηκε κατεδαφιστεί ή μετακινηθεί εντός τέτοιου χρόνου ως ήθελε καθοριστεί σε τέτοιο διάταγμα, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν υπερβαίνει τους δύο μήνες, εκτός αν στο μεταξύ ληφθεί άδεια σε σχέση με αυτή από την αρμόδια αρχή:
Νοείται ότι η αρχή αυτή δύναται, κατά τη χορήγηση τέτοιας άδειας, να επιβάλει τέτοιους όρους ως ήθελε αυτή θεωρήσει σκόπιμο και οι διατάξεις του άρθρου 4 εφαρμόζονται σε κάθε τέτοια άδεια.
(β) σε περίπτωση οικοδομής για την οποία δε χορηγήθηκε το σχετικό πιστοποιητικό έγκρισης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10, ή όταν η συγκεκριμένη χρήση οικοδομής δεν είναι σύμφωνη με την εγκεκριμένη, με βάση τη σχετική άδεια, χρήση, τον τερματισμό της χρήσης της οικοδομής αυτής μέσα στην προθεσμία που καθορίζεται στο διάταγμα του Δικαστηρίου, αλλά δεν υπερβαίνει τους δύο μήνες, εκτός αν στο μεταξύ εξασφαλιστεί το σχετικό πιστοποιητικό έγκρισης ή η σχετική άδεια για τη συγκεκριμένη χρήση από την αρμόδια αρχή:
Νοείται ότι η αρμόδια αρχή, κατά την έκδοση της πιο πάνω αναφερόμενης άδειας, δύναται να επιβάλλει τους όρους που θεωρεί σκόπιμους και οι διατάξεις του άρθρου 4 εφαρμόζονται για κάθε τέτοια άδεια ή πιστοποιητικό.»
9. Δυστυχώς παρατηρείται έξαρση σε τέτοιου είδους αδικήματα, αν ληφθεί υπόψιν ο αριθμός των υποθέσεων της ίδιας φύσης οι οποίες καταχωρούνται καθημερινά στο παρόν Δικαστήριο με αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας εντύπωσης πολεοδομικής και χωροταξικής αταξίας.
10. Το Δικαστήριο οφείλει να επιβάλλει ποινές οι οποίες είναι αποτρεπτικές τόσο γενικώς όσο και ειδικώς ούτως ώστε να επιτευχθεί μια αλλαγή στο νοοτροπία των πολιτών σε σχέση με την αναγκαιότητα συμμόρφωσης με τη νομοθεσία περί πολεοδομίας, οδών και οικοδομών. Το Δικαστήριο πρέπει να λαμβάνει υπόψιν του κατά την επιμέτρηση της ποινής τη διασφάλιση της εγκυρότητας της πολεοδομικής νομοθεσίας και την αποκατάσταση της νομιμότητας (Σωφρονίου ν. Δήμου Στροβόλου (1991) 2 ΑΑΔ 369).
11. Αναφορικά με την κατηγορία 48, ως έχει προαναφερθεί αυτή αφορά πρόκληση φθοράς σε δημόσια οδό. Με βάση το άρθρο 5 του περί Δημοσίων Οδών Νόμου (Κεφ. 83), ως έχει τροποποιηθεί η ποινή για πρόκληση ζημιάς σε δημόσια οδό είναι «φυλάκιση για χρovικό διάστημα πoυ δεv υπερβαίvει τoυς τρεις μήvες ή σε πρόστιμo πoυ δεv υπερβαίvει τις εκατό πεvήvτα λίρες ή και στις δύo αυτές πoιvές της φυλάκισης και τoυ πρoστίμoυ και επιπρόσθετα σε αυτές…»
12. Τα αδικήματα στα οποία κρίθηκαν ένοχοι οι Κατηγορούμενοι είναι χωρίς αμφιβολία σοβαρά. Η σοβαρότητα του αδικήματος αντικατοπτρίζεται στην ποινή η οποία προβλέπεται από το Νόμο. Η σοβαρότητα που προσδίδεται στο αδίκημα από το νομοθέτη, όπως προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής συνιστά ένα από τους παράγοντες που συνθέτουν την σοβαρότητα του αδικήματος.
13. Το στοιχείο αυτό λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του τύπου της ποινής όσο και για τον καθορισμό της έκτασής της (Δημοκρατία ν. Κυριάκου κ.ά. (1990) 2 Α.Α.Δ. 264, 270, Souilmi v. Αστυνομίας (1992) 2 Α.Α.Δ. 248, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Πέτρου (1993) 2 Α.Α.Δ. 9, Λαζάρου ν. Δημοκρατίας (1992) 2 Α.Α.Δ. 129).
14. Όπως τέθηκε στην Λεβέντης ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 632 «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το Νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Έπεται πως ένας από τους παράγοντες που θα ληφθεί υπόψη κατά την θεώρηση της επίδικης ποινής είναι η προβλεπόμενη από το Νόμο ποινή. Αυτός ο παράγοντας θα συνεκτιμηθεί με τους άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την επιμέτρηση της ποινής. Η σοβαρότητα του αδικήματος εξαρτάται και σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξη του (Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 391).
15. Αντιλαμβάνομαι το επιχείρημα του κύριου Στυλιανού ότι θα μπορούσε να επιβληθεί διοικητικό πρόστιμο και να μην χρειάζεται οι πολίτες να αντιμετωπίζουν ποινικές δίκες σε σχέση με κανονιστικής φύσεως αδικήματα. Παρά ταύτα, η επιλογή των μέτρων τα οποία θα ληφθούν επαφίεται στην κατηγορούσα αρχή και το ότι προνοείται η επιλογή διοικητικού προστίμου ουδόλως αναιρεί το ότι οι Κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν κατόπιν παραδοχής τους για ποινικά αδικήματα τα οποία προβλέπονται στο Κεφ. 96.
16. Σε σχέση με το ότι οι Κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε αριθμό κατηγοριών οι οποίες συνδέονται μεταξύ τους: Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Βασιλείου ν. Αστυνομίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 385 αναφέρθηκε ότι «[ό]σο και αν είναι, ανάλογα με τις συνθήκες της κάθε υπόθεσης, ενδεδειγμένο να προσάπτεται ξεχωριστή κατηγορία για το καθένα από τα αδικήματα που στοιχειοθετούνται, στο τέλος, όταν αναζητείται το μέγεθος της κύρωσης που αρμόζει, σημείο αναφοράς θα πρέπει να είναι το συνολικό αποτέλεσμα της αξιόποινης συμπεριφοράς και όχι τα επί μέρους αδικήματα στα οποία αυτή η συμπεριφορά μπορεί να διασπαστεί. Όταν λοιπόν προσάπτονται περισσότερες της μιας κατηγορίας και τα γεγονότα της μιας από αυτές υπερκαλύπτουν ή ενσωματώνουν ή εμπεριέχουν τα γεγονότα των υπολοίπων, το ορθό είναι να επιβάλλεται ποινή μόνο σ' αυτή. Διαφορετικά, ουσιαστικά ο κατηγορούμενος θα τιμωρείται διπλά για τα επί μέρους αδικήματα και επομένως για την ίδια πράξη.»
17. Σε σχέση με την αρχή της συνολικότητας της ποινής στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Σάββας Χριστοφόρου ν. Αστυνομίας (2004) 2 ΑΑΔ 443 αναφέρθηκε ότι επίκεντρο της είναι ο τιμωρούμενος και προοπτική της η αποφυγή υπέρμετρης ή δυσανάλογης ποινής ως προς τη συνολική ποινική ευθύνη του. Υπόβαθρο της είναι οι ευρύτεροι παράμετροι που διέπουν την αναλογικότητα της τιμωρίας προς το έγκλημα και που έχουν έρεισμα στις θεμελιακές αρχές του δικαίου και αναγνώριση στο Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Στην απόφαση Γ.Π.Β. ΚΥΝΗΓΙ ΚΥΝΟΛΟΓΙΑ ΛΤΔ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποιν. Εφ. 122/15, 08.05.2017, ECLI:CY:AD:2017:B163 όταν το πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε ποινή και στις δύο κατηγορίες οι οποίες ωστόσο συνιστούσαν μια ενιαία συμπεριφορά, το Ανώτατο Δικαστήριο επέμβηκε επί τη βάσει της αρχής της συνολικότητας και ακύρωσε την επιβληθείσα στην δεύτερη κατηγορία ποινή. Όταν δύο κατηγορίες συνιστούν μια ενιαία συμπεριφορά το Δικαστήριο πρέπει να αποφεύγει να επιβάλλει ποινή στη δεύτερη ή σε κάθε περίπτωση η ποινή που επιβάλλει για μια ενιαία συμπεριφορά να μην καθίσταται υπερβολική (ίδετε επίσης Κώστας Χαραλάμπους Τραλαλάς ν. Αστυνομίας (2004) 2 Α.Α.Δ. 323
18. Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Sedora Enterprises Ltd (1992) 2 Α.Α.Δ. 332, τονίστηκε ότι αποτρεπτικές ποινές μπορεί και πρέπει να επιβάλλονται για αδικήματα που δυνατό να επηρεάσουν ή αποτελούν κίνδυνο στην άνεση και την υγεία του κοινού τονίζοντας ότι τα δικαστήρια έχουν καθήκον να προσεγγίζουν τα θέματα αυτά, ανάλογα βέβαια με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, με τη δέουσα σοβαρότητα χάριν της επίτευξης των σκοπών του Νόμου.
19. Η ποινή πρέπει, μεταξύ άλλων, να εξυπηρετεί τους σκοπούς του νόμου (Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ (2004) 2 ΑΑΔ 573) και να προστατεύει αποτελεσματικά το έννομο αγαθό το οποίο ο νόμος αποσκοπεί στο να διαφυλάξει.
20. Παρά ταύτα, αποτελεί επίσης αξίωμα ότι η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση των παραβατών και η ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικών ποινών δεν μειώνει την παράλληλη ανάγκη εξατομίκευσης της ποινής σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, ώστε αυτή να αρμόζει στις συνθήκες του παραβάτη και να προσιδιάζει στην προσωπικότητά του. Ο στόχος του Δικαστηρίου σε αυτό το πλαίσιο είναι η επιβολή μιας δίκαιης ποινής η οποία να αρμόζει τόσο στο αδίκημα αλλά και στο δράστη.
21. Και όταν επιβάλλεται η πρόσδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή η υποχρέωση για εξατομίκευση της, ώστε να αρμόζει και στις συνθήκες του παραβάτη, δεν ατονεί (Krekou v. Republic (1983) 2 CLR 289, Φιλίππου ν. Αστυνομίας (1989) 2 ΑΑΔ 245). Ωστόσο, η διαδικασία εξατομίκευσης δεν πρέπει να οδηγεί στην εξουδετέρωση του αποτρεπτικού χαρακτήρα της ποινής (Constantinou v. Republic (1989) 2 A.A.Δ. 218).
22. Εν προκειμένω, λαμβάνω υπόψη μου τη σοβαρότητα των αδικημάτων στα οποία κρίθηκαν ένοχοι οι Κατηγορούμενοι ως αναδύεται από τις προβλεπόμενες από το νόμο ποινές οι οποίες είναι αυστηρές. Λαμβάνω περαιτέρω υπόψη μου την ανάγκη για επιβολή ποινών οι οποίες να είναι αποτρεπτικές, τόσο ειδικώς όσο και γενικώς, ως προκύπτει από την προπαρατεθείσα σχετική νομολογία. Λαμβάνω υπόψη μου τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος ως αυτές εκτέθηκαν προηγουμένως.
23. Εν προκειμένω λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθοι μετριαστικοί παράγοντες:
23.1 Η παραδοχή των Κατηγορούμενων, έστω και αν δεν ήταν άμεση ενώπιον του Δικαστηρίου. Στην απόφαση στην Ανδρέου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 163/2015,11.07.16 τονίστηκε ότι «η παραδοχή είναι ο μόνος απτός τρόπος για να μεταφερθεί στο Δικαστήριο η μεταμέλεια ενός κατηγορουμένου και γι' αυτό το λόγο έχει δεσπόζουσα σημασία στην επιμέτρηση της ποινής». Η παραδοχή θα πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή (Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας (2002) 2 Α.Α.Δ. 28). Εν προκειμένω, δεν αναλώθηκε πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση της υπόθεσης και υπό αυτή την έννοια η παραδοχή συνεκτιμάται ως μετριαστικός παράγοντας.
23.2 Το λευκό ποινικό μητρώο των Κατηγορούμενων. Είναι νομολογημένο ότι ένας αδικοπραγούντας με λευκό ποινικό μητρώο δικαιούται να τύχει της επιείκειας του Δικαστηρίου και στην προκειμένη περίπτωση οι Κατηγορούμενοι απολαμβάνουν το ευεργέτημα αυτό (Γεωργίου v. Αστυνομίας (1991) 2 Α.Α.Δ. 525, Αριστοδήμου v. Δημοκρατία, Ποινική Έφεση 121/2017 ημερ. 21.09.17), ECLI:CY:AD:2017:D311.
23.3 Η συγκατάθεση των Κατηγορούμενων στην έκδοση διαταγμάτων κατεδάφισης και άρσης χρήσης και το γεγονός ότι θα επωμιστούν το κόστος της συμμόρφωσης με τα διατάγματα που θα εκδοθούν. Από την άλλη η ποινή δεν θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε οι επίδοξοι να παραβάτες να έχουν την εντύπωση ότι τους συμφέρει στο τέλος της ημέρας να παρανομούν.
23.4 Η μεγάλη καθυστέρηση από την ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτων μέχρι και σήμερα όταν το Δικαστήριο καλείται να επιβάλει ποινή. Με βάση την Wellfit Engineering v. Χαπίδη (2004) 2 ΑΑΔ 271 η καθυστέρηση από τη διάπραξη των αδικημάτων δικαιολογεί την επίδειξη επιείκειας από το Δικαστήριο τόσο ως προς το είδος αλλά και ως προς το ύψος της ποινής καίτοι έχει επίσης νομολογηθεί ότι η ανοχή της παρανομίας από μέρους της Κατηγορούσα Αρχής, αφενός μεν δε δίδει δικαίωμα στον παρανομούντα και αφετέρου δε, αναμένεται ότι λόγω της ανοχής και επιείκειας από μέρους της κατηγορούσας αρχής ο παραβάτης θα πρέπει να χρησιμοποιήσει το χρόνο για να άρει την παρανομία (Ηλιάδης ν Δήμου Λάρνακας (1998) 2 ΑΑΔ 275). Η ανοχή που επέδειξε η Κατηγορούσα Αρχή λαμβάνεται υπόψη ως μετριαστικός παράγοντας.
23.5 Σημειώνω ότι δεν τέθηκε ότι η διάρκεια της διαδικασίας ήταν μεγάλη αν και εκ πρώτης όψεως θεωρώ ότι η εν προκειμένω διαδικασία είχε μεγάλη διάρκεια. Η υπόθεση καταχωρίστηκε την 29.08.2022 και οι Κατηγορούμενοι εμφανίστηκαν πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου στις 02.11.2022. Ζητήθηκε χρόνος για απάντηση και εν τέλει οι Κατηγορούμενοι απάντησαν μη παραδοχή στο τροποποιημένο κατηγορητήριο στις 29.11.2022. Η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις 10.04.2023, στις 26.06.2023, την 01.12.2023, 29.03.2024, 24.05.2024 και 27.09.2024. Ακολούθως η υπόθεση ορίστηκε για προγραμματισμό στις 18.11.2024 και στις 02.12.2024 και για ακρόαση στις 17.01.2025. Στις 07.02.2025 οι Κατηγορούμενοι άλλαξαν απάντηση σε αριθμό κατηγοριών και στις 07.03.2025 προχώρησε η διαδικασία με την έκθεση των γεγονότων και την απόσυρση των κατηγοριών τις οποίες δεν είχαν παραδεχθεί οι Κατηγορούμενοι. Οι Κατηγορούμενοι ευθύνονται μόνο για ένα μικρό μέρος της καθυστέρησης καθότι γίνονταν σκέψεις ως προς το κατά πόσον θα άλλαζαν απάντηση και η υπόθεση ορίστηκε τρεις φορές για προγραμματισμό. Για ενάμιση χρόνο η υπόθεση οριζόταν για ακρόαση και υπήρξε καθυστέρηση στην εκδίκαση της η οποία δεν φαίνεται να δικαιολογείται. Κατά συνέπεια, θεωρώ ότι τίθεται ζήτημα μείωσης του ύψους της ποινής λόγω καθυστέρησης κατ’ εφαρμογή της Krashias and others v. Cyprus (Application no. 52551 / 18, 20.06.2023). Στην Krashias αναφέρθηκε ότι “[w]hile the first-instance court stated that the delay that had occurred “[would] be taken into account”, the applicant’s sentence was not reduced on account of the length of the proceedings in an express and measurable manner”. Δηλαδή το Δικαστήριο θα πρέπει αναφέρει ρητά και κατά τρόπο μετρήσιμο πως η καθυστέρηση επενεργεί στη μείωση της ποινής. Εν προκειμένω, εάν δεν υπήρχε η καθυστέρηση το πρόστιμο το οποίο θα επιβαλλόταν στους Κατηγορούμενους θα ήταν κατά 10% μεγαλύτερο
24. Τα όσα αναφέρθηκαν από το κ. Στυλιανού περί άγνοιας του Νόμου δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη ως μετριαστικός παράγοντας. Αποτελεί γεγονός ότι οι προσθήκες και μετατροπές έγιναν από το 1989 και οι Κατηγορούμενοι είχαν αρκετό χρόνο μπροστά τους για να άρουν την παρανομία. Επέλεξαν να μην λάβουν μέτρα μέχρι και σήμερα και θεωρώ ότι δεν μπορούν να παραπονούνται επειδή η Κατηγορούσα Αρχή αποφάσισε να λάβει μέτρα τα οποία αποσκοπούν στην αποκατάσταση της νομιμότητας.
25. Υπό το φως των όσων προαναφέρθηκαν, με δεδομένο το καθήκον του Δικαστηρίου να σταθμίζει όλους τους σχετικούς παράγοντες, αφενός μεν τη σοβαρότητα του αδικήματος και την ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικής ποινής, αφετέρου δε, το καθήκον για εξατομίκευση της ποινής, κρίνω ότι η αρμόζουσα ποινή υπό τις περιστάσεις σε σχέση με τα αδικήματα τα οποία έχουν διαπραχθεί από τους Κατηγορούμενους είναι αυτή του χρηματικού προστίμου. Παρά ταύτα το πρόστιμο πρέπει να είναι τέτοιου όμως ύψους ώστε να αντανακλά επαρκώς τη σοβαρότητα των αδικημάτων για τα οποία έχουν καταδικαστεί.
26. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω, συνεκτιμώντας το ότι θα εκδοθούν σε σχέση με ορισμένες κατηγορίες διατάγματα κατεδάφισης ή άρσης χρήσης, και έχοντας περαιτέρω κατά νου την αρχή της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής, κρίνω ως αρμόζουσες τις ακόλουθες ποινές τις οποίες και επιβάλλω στους Κατηγορούμενους:
o 1η κατηγορία: στην Κατηγορούμενη 3 χρηματική ποινή ύψους €400.
o 2η κατηγορία: στον Κατηγορούμενο 4 χρηματική ποινή ύψους €200 αφού λαμβάνεται υπόψη το γεγονός πως είναι ο ιδρυτής της εταιρείας Κατηγορούμενης 3 και στην ουσία θα είναι το πρόσωπο το οποίο θα υποστεί τη χρηματική επιβάρυνση από την επιβολή ποινής στην εταιρεία του (Σ. Παψανάκης ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 117 / 2021 και 118 / 2021, 19.01.2023).
o 3η κατηγορία: στην Κατηγορούμενη 1 χρηματική ποινή ύψους €200.
o 4η, 5η και 6η κατηγορία: καμία ποινή λαμβάνοντας υπόψη το συνολικό αποτέλεσμα της αξιόποινης συμπεριφοράς και επειδή τα γεγονότα των κατηγοριών αυτών υπερκαλύπτονται από τις κατηγορίες 1 – 3 (Βασιλείου ν. Αστυνομίας και Γ.Π.Β. ΚΥΝΗΓΙ ΚΥΝΟΛΟΓΙΑ ΛΤΔ, ανωτέρω).
o 7η κατηγορία: στην Κατηγορούμενη 3 χρηματική ποινή ύψους €200.
o 8η κατηγορία: στον Κατηγορούμενο 4 χρηματική ποινή ύψους €100.
o 9η κατηγορία: στην Κατηγορούμενη 1 χρηματική ποινή ύψους €100.
o 22η κατηγορία: στους Κατηγορούμενους 1 και 4 χρηματική ποινή ύψους €200 στον καθένα
o 24η κατηγορία: καμία ποινή για σκοπούς αναλογικότητας της ποινής και καθότι θεωρώ πως η κατοχή και χρήση συνδέεται με και καλύπτεται από την ανέγερση / προσθήκη.
o 26η κατηγορία: στους Κατηγορούμενους 1 και 4 χρηματική ποινή ύψους €100 στον κάθε ένα.
o 28η κατηγορία: καμία ποινή για σκοπούς αναλογικότητας.
o 30η κατηγορία: στους Κατηγορούμενους 1 και 4 χρηματική ποινή ύψους €200 στον κάθε ένα.
o 32η κατηγορία: καμία ποινή καθότι επιβλήθηκε ποινή στην 30η κατηγορία για την ανέγερση / προσθήκη.
o 34η κατηγορία: καμία ποινή καθότι επιβλήθηκε ποινή για τη μετατροπή εγκεκριμένης χρήσης και για τις προσθηκομετατροπές δυνάμει των οποίων ο χώρος έγινε περίκλειστος.
o 36η κατηγορία: καμία ποινή για τους λόγους που αναφέρονται στην 34η κατηγορία.
o 38η κατηγορία: στους Κατηγορούμενους 1 και 4 χρηματική ποινή ύψους €200 στον κάθε ένα.
o 40η κατηγορία: καμία ποινή για κατοχή και χρήση καθότι επιβλήθηκε ποινή στην πιο πάνω κατηγορία εν σχέση με την ανέγερση / προσθήκη.
o 44η κατηγορία: στους Κατηγορούμενους 1 και 4 χρηματική ποινή ύψους €100 στον κάθε ένα.
o 46η κατηγορία: καμία ποινή για κατοχή και χρήση καθότι επιβλήθηκε ποινή στην πιο πάνω κατηγορία εν σχέση με την ανέγερση / προσθήκη.
o 48η κατηγορία: Στους Κατηγορούμενους 1, 3 και 4, χρηματική ποινή ύψους €100 στον κάθε ένα από αυτούς.
27. Το πρόστιμο να καταβληθεί από τους Κατηγορούμενους με μηνιαίες δόσεις ύψους €100 από την πρώτη εργάσιμη ημέρα του Απριλίου 2025 με 7 μέρες χάρη μέχρι την πλήρη εξόφληση του.
Διατάγματα Κατεδάφισης / Άρσης Χρήσης
28. Προχωρώ με την εξέταση του κατά πόσον στην παρούσα περίπτωση θα πρέπει να ασκηθεί η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων κατεδάφισης και άρσης χρήσης.
29. Στην απόφαση του στην υπόθεση Συν. Ταμ. Λεμεσού Λτδ ν. Δήμου Λεμεσού (1994) 2 ΑΑΔ 145 το Ανώτατο Δικαστήριο σημείωσε χαρακτηριστικά τα ακόλουθα σε σχέση με τους παράγοντες τους οποίους το Δικαστήριο καλείται να λάβει υπόψιν προτού ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια προς την κατεύθυνση της έκδοσης διατάγματος κατεδάφισης:
«Σε περιπτώσεις έκδοσης διαταγμάτων κατεδάφισης, όπου υπάρχει άδεια οικοδομής, για παράβαση των όρων της, σύμφωνα με τη σχετική νομολογία, το Δικαστήριο προτού εκδώσει διάταγμα κατεδάφισης πρέπει να εξετάσει κατά πόσο η παρέκκλιση από τους όρους της άδειας αφορά ασήμαντες μικροπαραβάσεις ή ουσιαστικές αποκλίσεις.» (επίσης Neratzia Hotel Apartments Ltd ν. Christoforou & Avraam(Catering Services) Ltd και Άλλων (2004) 2 ΑΑΔ 234)
30. Στην Α/φοί Λαμπριανίδη ν. Συμβ. Βελτ. Γερίου (1989) 2 Α.Α.Δ. 390, υπόθεση η οποία αφορούσε την έκδοση διατάγματος κατεδάφισης παρανόμως οικοδομηθέντων υποστατικών λέχθηκαν τα ακόλουθα:
«Αποτελεί θεμελιώδη κανόνα του κράτους δικαίου ότι κανένας, όσο ψηλά κι αν βρίσκεται, δε μπορεί να εξουσιοδοτήσει εκτροπή από τη νομιμότητα. Πρέπει να γίνει κατανοητό, τόσο από τους εφεσείοντες όπως και από κάθε πολίτη, στον προγραμματισμό των πράξεων του ότι ο νόμος δεν είναι μόνο η υπέρτατη αρχή αλλά και η μόνη πηγή για την απόκτηση δικαιωμάτων. Η προσδοκία για την ανοχή της παρανομίας δεν αποτελεί λόγο για τη διαιώνισή της. Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην οποία έγινε εκτεταμένη αναφορά από το πρωτόδικο Δικαστήριο υποστηρίζει ότι ο πρωταρχικός παράγοντας στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου ως προς την έκδοση διατάγματος κατεδάφισης είναι η διασφάλιση της εγκυρότητας της πολεοδομικής νομοθεσίας (Περί Οδών και Οικοδομών Νόμος και Κανονισμοί) και η αποκατάσταση της νομιμότητας. Η έκδοση διατάγματος για την κατεδάφιση παράνομων οικοδομών μπορεί να αποφευχθεί μόνο στις περιπτώσεις εκείνες που η παρέκκλιση από τους όρους οικοδομής είναι ασήμαντη σε τέτοιο βαθμό που η κατεδάφιση του συνόλου της οικοδομής θα συνιστούσε τιμωρία δυσανάλογη προς τη βαρύτητα του πταίσματος. Όμως και στην περίπτωση που η παρέκκλιση από τους όρους είναι ασήμαντη, και το μέρος της οικοδομής το οποίο συνιστά την παρανομία διαχωρίζεται από το υπόλοιπο και σ' εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται έκδοση διατάγματος κατεδάφισης του συγκεκριμένου μέρους που συνιστά την παράβαση. Στην προκείμενη περίπτωση οι όροι της άδειας όχι μόνο δεν τηρήθηκαν αλλά ουσιαστικά αγνοήθηκαν. Μόνο μικρό μέρος των εγκαταστάσεων κτίστηκε σύμφωνα με την άδεια οικοδομής.»
31. Στην ίδια υπόθεση υπογραμμίστηκε η θέση η οποία επαναλήφθηκε και σε μεταγενέστερες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Σωφρονίου Λτδ ν. Δήμου Στροβόλου (1991) 2 Α.Α.Δ. 369), ότι η έκδοση διαταγής για την κατεδάφιση παράνομων υποστατικών είναι, κατά πάντα χρόνο, το αναμενόμενο και μπορεί μάλιστα να διαταχθεί η κατεδάφιση ολόκληρης της οικοδομής, εάν το παράνομο μέρος της δε διαχωρίζεται από το σύνολο.
32. Στη Σωφρονίου (ανωτέρω) αναφέρθηκε επίσης ότι «η έκδοση ή μη διατάγματος κατεδάφισης, δεν εξαρτάται από το βαθμό της προσωπικής ευθύνης του κατηγορουμένου στην παραγωγή του παράνομου αποτελέσματος. Ο νομοθέτης έχει προβλέψει τη δυνατότητα έκδοσης τέτοιου διατάγματος και στις περιπτώσεις ανοχής της χρησιμοποίησης παράνομης οικοδομής η οποία, κρίνοντας από την όμοια ποινή που προβλέπεται, δεν είναι αδίκημα υποβαθμισμένο σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο αδίκημα με βάση το νόμο. Η εφεσείουσα απέκτησε την κυριότητα και καρπούται το όφελος από τη χρησιμοποίηση της παράνομης οικοδομής. Από την άλλη, η επιβολή της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία και η αποκατάσταση της νομιμότητας δεν μπορεί να εξαρτάται από τη συνεργασία ή την καλή προαίρεση οποιουδήποτε.»
33. Περαιτέρω, στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Έπαρχος Λάρνακας ν. Marinakis Developers Ltd κ.α., Ποιν. Έφ. 173/2014, 24.03.2017, ECLI:CY:AD:2017:B112 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την έκδοση διαταγμάτων κατεδάφισης:
«Είναι θεμελιωμένο ότι, η έκδοση διατάγματος κατεδάφισης, παράνομα ανεγερθείσης οικοδομής, ανάγεται στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου, η οποία ασκείται δικαστικά έχοντας υπόψιν, ως πρωταρχικό παράγοντα, τη διασφάλιση της εγκυρότητας της πολεοδομικής νομοθεσίας και την αποκατάσταση της νομιμότητας (Δέστε Μάριος Ανδρέα Σωφρονίου Λτδ v. Δήμου Στροβόλου (1991) 2 Α.Α.Δ. 369). Η έκδοση διατάγματος για την κατεδάφιση παράνομων οικοδομών μπορεί να αποφευχθεί στις περιπτώσεις που η παρέκκλιση από τους όρους οικοδομής είναι ασήμαντη, σε τέτοιο βαθμό, που η κατεδάφιση του συνόλου της οικοδομής να συνιστά τιμωρία δυσανάλογη προς τη βαρύτητα του πταίσματος (Δέστε Αδελφοί Λαμπριανίδη και άλλοι v. Συμβουλίου Βελτιώσεως Γερίου (1989) 2 Α.Α.Δ. 390). Λόγο μη έκδοσης διατάγματος κατεδάφισης συνιστά και το γεγονός ότι το διάταγμα κατεδάφισης θα επηρεάσει και δικαιώματα τρίτων, οι οποίοι δεν έχουν κατηγορηθεί και δεν βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου στην ποινική δίωξη αναφορικά με αδικήματα που διαπράττονται δυνάμει του Κεφ. 96 (Δέστε Πυριλλή (ανωτέρω). Δυνατότητα έκδοσης διατάγματος κατεδάφισης εναντίον οποιουδήποτε παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου 3 του Κεφ. 96, όπως ρητά προνοείται στο άρθρο 20 του ιδίου Νόμου, υπάρχει όταν ο Κατηγορούμενος συνεχίζει να έχει κατοχή της παράνομης οικοδομής (Δέστε Σταυρινίδης v. Δήμου Λεμεσού (2000) 2 Α.Α.Δ. 429).»
34. Σχετική είναι επίσης η ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗ & ΓΕΩΡΓΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ PODGY ΛΤΔ κ.α. v. ΔΗΜΟΥ ΓΕΡΙΟΥ, Ποινική Έφεση Αρ. 3/2020, 29/3/2021, ECLI:CY:AD:2021:B109 όπου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Τόσο η κατοικία όσο και η βοηθητική οικοδομή, δεν ήταν οικοδομές που παρουσίαζαν επουσιώδης παρεκκλίσεις, αλλά, όπως διαπιστώθηκε παράνομες οικοδομές στην ολότητα τους. Ορθά λοιπόν κρίθηκε ότι τυχών άρνηση έκδοσης σχετικού διατάγματος κατεδάφισης θα ισοδυναμούσε με ενθάρρυνση της συνέχισης της παρανομίας. Ούτε παραβιάστηκε η αρχή της αναλογικότητας, όπως υποστήριξαν οι δικηγόροι των Εφεσείοντων.»
35. Εν προκειμένω, κατέστη σαφές ότι οι επίδικες παραβάσεις δεν ήταν επουσιώδεις, ούτε και οι παρεκκλίσεις που αναφέρονται στο κατηγορητήριο ήταν ασήμαντες. Ούτε και προωθήθηκε τέτοιος ισχυρισμός από τους Κατηγορούμενους. Ο συνήγορος των Κατηγορούμενων κάλεσε το Δικαστήριο να συνυπολογίσει ότι το τυπογραφείο πρόκειται για επιχείρηση που είναι η μοναδική πηγή εισοδήματος για τρεις οικογένειες. Δεν τέθηκε όμως ότι επρόκειτο περί ασήμαντων παρεκκλίσεων ή επουσιωδών παρανομιών. Ούτε και υπήρξε οποιοσδήποτε ισχυρισμός ότι η έκδοση διατάγματος κατεδάφισης των παράνομων υποστατικών απολήγει σε τιμωρία δυσανάλογη προς τη βαρύτητα του πταίσματος. Αντιθέτως το ότι στο Ακίνητο λειτουργεί επιχείρηση συνεπάγεται ότι το Ακίνητο επισκέπτεται αριθμός προσώπων επί καθημερινής βάσης και σημαίνει ότι θα πρέπει να διασφαλιστεί η ασφάλεια του κοινού με την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων.
36. Η ανοχή της Κατηγορούσας αρχής στην παρανομία δεν συγκαταλέγεται στους λόγους για τους οποίους με βάση την επί του ζητήματος νομολογία το Δικαστήριο θα μπορούσε να αρνηθεί την έκδοση διαταγμάτων κατεδάφισης και άρσης χρήσης. Το ότι η επιχείρηση υπάρχει δραστηριοποιείται στον επίδικο χώρο από το 1989 είναι λόγος για να χορηγηθεί η μέγιστη αναστολή με βάση το Κεφ. 96.
37. Κατά συνέπεια, υπό τις περιστάσεις, η έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων κατεδάφισης είναι αναγκαία ούτως ώστε να διασφαλιστεί η εγκυρότητα της πολεοδομικής νομοθεσίας και προς αποκατάσταση της νομιμότητας. Η μη έκδοση διατάγματος κατεδάφισης, στην ουσία θα ισοδυναμούσε με έγκριση και συνέχιση της παρανομίας ώστε το πρόσωπο το οποίο παρανομεί να αισθάνεται ότι μπορεί να διαπράττει τέτοιου είδους αδικήματα και να απολαμβάνει τους καρπούς της παρανομίας του καταβάλλοντας μόνο χρηματική ποινή. Είναι γεγονός πως η αρμόδια δημοτική αρχή ανέχθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα την παρανομία με τη συμπεριφορά της και την απραξία της. Τούτο όμως δε δίδει δικαιώματα στον παρανομούντα. Αντίθετα, αναμενόταν, λόγω της επίδειξης ανοχής ή επιείκειας εκ μέρους της αρμόδιας αρχής, οι παραβάτες να είχαν άρει την παρανομία (Ηλιάδης ν Δήμου Λάρνακας (1998) 2 ΑΑΔ 275).
38. Συνακόλουθα, εκδίδονται τα ακόλουθα διατάγματα κατεδάφισης εναντίον των Κατηγορούμενων 1,3 και 4:
(i) Των προσθηκών και μετατροπών στον υπόστεγο χώρο ο οποίος χρησιμοποιείται ως τυπογραφείο ήτοι το κλείσιμο του χώρου στάθμευσης στο ακίνητο με αριθμό τεμαχίου 2981, Φ./Σχ. 21/60 Ε2, τμήμα 4 στην οδό Αδώνιδος 3 («Ακίνητο»).
(ii) Της επέκτασης της καλυμμένης βεράντας στη δυτική πλευρά της οικοδομής η οποία βρίσκεται στο Ακίνητο.
(iii) Της ψησταριάς η οποία βρίσκεται στην καλυμμένη βεράντα στη δυτική πλευρά της οικοδομής.
(iv) Της επέκτασης της καλυμμένης βεράντας στην ανατολική πλευρά της οικοδομής η οποία βρίσκεται στο Ακίνητο.
(v) Της μεταλλικής σκάλας η οποία συνδέει το τυπογραφείο – υπόστεγο χώρο με το ισόγειο.
(vi) Των μετατροπών και προσθηκών ως αποτέλεσμα των οποίων αντί να υπάρχει ένα διώροφο διαμέρισμα το οποίο να καταλαμβάνει τον πρώτο και τον δεύτερο όροφο ως η άδεια οικοδομής, υπάρχει ένα διώροφο διαμέρισμα το οποίο καταλαμβάνει το ισόγειο και τον πρώτο όροφο και ένα οροφοδιαμέρισμα στον δεύτερο όροφο.
(vii) Την τζαμαρία η οποία περιβάλλεται από αλουμινένια κατασκευή στη νότια πλευρά του δευτέρου ορόφου της οικοδομής.
39. Η εφαρμογή των πιο πάνω Διαταγμάτων κατεδάφισης υπό τα στοιχεία (i) – (vii), θα τελεί υπό αναστολή για περίοδο δύο μηνών από την επίδοση του διατάγματος. Μετά την εκπνοή της περιόδου αναστολής τίθενται σε ισχύ εκτός αν στο μεταξύ ληφθεί άδεια σε σχέση με αυτά από την αρμόδια αρχή.
40. Περαιτέρω, εκδίδονται τα ακόλουθα διατάγματα τερματισμού χρήσης εναντίον των Κατηγορούμενων 1,3 και 4:
(i) Διάταγμα τερματισμού της χρήσης του χώρου όπου στεγάζεται επιχείρηση τυπογραφείου ήτοι του υπόστεγου ο οποίος μετατράπηκε σε τυπογραφείο και χρησιμοποιείται χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης.
(ii) Διάταγμα τερματισμού της χρήσης της επέκτασης της καλυμμένης βεράντας στη δυτική πλευρά της οικοδομής η οποία βρίσκεται στο Ακίνητο καθώς και της ψησταριάς η οποία ανεγέρθηκε παράνομα εντός αυτής.
(iii) Διάταγμα τερματισμού της χρήσης της επέκτασης της καλυμμένης βεράντας στη ανατολική πλευρά της οικοδομής η οποία βρίσκεται στο Ακίνητο.
(iv) Διάταγμα τερματισμού της χρήσης της μεταλλικής σκάλας η οποία συνδέει το τυπογραφείο – υπόστεγο χώρο με το ισόγειο.
(v) Διάταγμα τερματισμού της χρήσης της τζαμαρίας η οποία περιβάλλεται από αλουμινένια κατασκευή στη νότια πλευρά του δευτέρου ορόφου της οικοδομής.
41. Η εφαρμογή των πιο πάνω Διαταγμάτων τερματισμού χρήσης, υπό τα στοιχεία (i) – (v) αναστέλλεται για περίοδο δύο μηνών από την ημέρα επίδοσης του συνταχθέντος διατάγματος. Με τη λήξη της αναστολής τίθενται σε ισχύ εκτός και εάν εξασφαλιστεί άδεια ή το σχετικό πιστοποιητικό έγκρισης.
42. Καμία διαταγή για έξοδα καθότι αυτά έχουν διευθετηθεί.
Υπ. _________________
Χ. Σατσιάς, Προσ. Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο