ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ
ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Ενώπιον: Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ
Αρ. Αίτησης: 152/2022
Μεταξύ:
Α .Π ΕΚ ΞΥΛΟΤΥΜΠΟΥ
Αιτήτρια
Και
Π.Κ. ΕΚ ΔΑΣΑΚΙ ΑΧΝΑΣ
Καθ' ου η αίτηση
Ημερομηνία: 11 Μαρτίου, 2026
ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:
Για την Αιτήτρια: κ.κ Γιώργος Φ. Πιττάτζης Δ.Ε.Π.Ε
Για τον Καθ' ου η αίτηση: κα Μαρία Π. Τσαππή δια Σωτηρίου & Τσαππή Δ.Ε.Π.Ε
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Η αιτήτρια καταχώρησε την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αίτηση με την οποία ζητά διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να διατάσσει τον καθ’ ου η αίτηση να καταβάλλει ως συνεισφορά του για τη διατροφή και συντήρηση του ανήλικου τέκνου του Α το ποσό των €350 μηνιαίως.
Στην αίτηση της, μεταξύ άλλων, η αιτήτρια αναφέρει ότι οι διάδικοι κατά τη διάρκεια της σχέσης τους απέκτησαν ένα τέκνο τον Α ο οποίος γεννήθηκε στις 3/6/21, τέθηκαν σε διάσταση κατά ή περί τις 5/6/2022 και η αιτήτρια αναγκάστηκε να φύγει από την οικία στην οποία διέμεναν με τον καθ’ ου η αίτηση.
Αναφέρει ότι ο καθ’ ου η αίτηση εργάζεται ως μηχανικός ή και ως τεχνικός σε ιδιωτική εταιρεία και λαμβάνει μισθό περί τα €1.300 μηνιαίως πλέον 13ου μισθό. Η ίδια είναι εποχιακή υπάλληλος για περίοδο περίπου 8 μηνών σε ξενοδοχείο με μισθό €1.000 μηνιαίως. Τους υπόλοιπους μήνες λαμβάνει ανεργιακό επίδομα περίπου €700 μηνιαίως.
Αναφέρει ότι για τη συντήρηση του ανήλικου τέκνου των διαδίκων απαιτείται το συνολικό ποσό των €580 μηνιαίως και παραθέτει αναλυτικό πίνακα με τις ανάγκες του ανηλίκου και το ποσό που απαιτείται για την κάλυψη τους.
Αναφέρει ότι στο παρόν στάδιο φιλοξενείται από τη μητέρα της και συνεισφέρει στη κάλυψη των λογαριασμών ενώ προτίθεται να μετακομίσει άμεσα στην κατοικία της όπου θα επωμίζεται τα έξοδα συντήρησης της οικίας, ηλεκτρικού νερού κτλ.
Ο ανήλικος όπως αναφέρει πλησιάζει σε ηλικία που θα είναι προς όφελος του να φοιτήσει σε νηπιαγωγείο και τα έξοδα του θα αυξηθούν τουλάχιστον κατά €200 μηνιαίως.
Ο καθ’ ου η αίτηση αγόρασε τρις φορές γάλα πάνες και παιδικές κρέμες για τον ανήλικο κα παρά τις εκκλήσεις της, κανένα ποσό συνεισφέρει για τα έξοδα του ανηλίκου.
Στην υπεράσπιση του ο καθ’ ου η αίτηση, αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η αιτήτρια από την αρχή της σχέσης τους και μέχρι την διάσταση τους δεν εργαζόταν και τόσο η ίδια όσο και ο ανήλικος συντηρούνταν από τον καθ’ ου η αίτηση. Μετά τη διάσταση όπως αναφέρει κατέβαλε προς την αιτήτρια σε μετρητά το ποσό των €150 μηνιαίως.
Σε σχέση με τα εισοδήματα του αναφέρει ότι εργάζεται ως μηχανικός στην εταιρεία [……] και από την εργασία του λαμβάνει το ποσό των €1.343,18 μηνιαίως ενώ σε σχέση με τα εισοδήματα της αιτήτριας αναφέρει ότι μέχρι τον Μάρτιο του 2022 δεν εργαζόταν ενώ παραλείπει εσκεμμένα να αναφέρει ότι λαμβάνει κρατικά επιδόματα,
ήτοι επίδομα τέκνου και επίδομα μονογονιού.
Αρνείται τα όσα αναφέρει η αιτήτρια σε σχέση με τα έξοδα του ανηλίκου και αναφέρει ότι η αιτήτρια προσπαθεί να διογκώσει τα έξοδα του ανήλικου και να παρουσιάσει τον εαυτό της σε θέση αδυναμίας και δυσκολίας με σκοπό την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων ενώ αναφέρει επίσης ότι κατά τη διάρκεια της συμβίωσης απαιτείτο πολύ μικρότερο ποσό για τις ανάγκες του ανήλικου.
Αναφέρει ότι από τον Ιούνιο του 2022 καταβάλλει στην αιτήτρια σε μετρητά το ποσό των €150 μηνιαίως για τις ανάγκες του ανηλίκου ενώ μετά τον Νοέμβριο του 2022 και εφόσον η Αιτήτρια μέχρι σήμερα δεν του επιτρέπει εκδικητικά να επισκέπτεται τον ανήλικο, ο καθ’ ου η αίτηση ζήτησε μέσω των δικηγόρων του τον τραπεζικό λογαριασμό της αιτήτριας για να συνεχίσει να προβαίνει σε καταβολή του πια πάνω χρηματικού ποσού.
Έχει τη δυνατότητα όπως αναφέρει να καταβάλλει το ποσό των €150 μηνιαίως για την κάλυψη των αναγκών του ανήλικου τέκνου των διαδίκων το οποίο είναι μόλις δεκαοκτώ μηνών και μαζί με την συνεισφορά της αιτήτριας καθώς επίσης τα κρατικά επιδόματα που λαμβάνει θα υπερκαλύπτει τις ανάγκες του.
Παραθέτει σε αναλυτικό μηνιαίο πίνακα της ανάγκες διατροφής και συντήρησης του τις οποίες καθορίζει στο συνολικό ποσό των €980 μηνιαίως.
Η δικογραφία ολοκληρώθηκε με την καταχώρηση απάντησης εκ μέρους της αιτήτριας.
Στις 7/2/23, στα πλαίσια ενδιάμεσης αίτησης που καταχώρησε η αιτήτρια, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο διατάχθηκε ο καθ’ ου η αίτηση να καταβάλλει από 1/12/22 το ποσό των €200 ως συνεισφορά του στη διατροφή του ανήλικου τέκνου των διαδίκων.
Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθη με την ανταλλαγή της ένορκης μαρτυρίας των διαδίκων, κανένας εκ των διαδίκων αντεξετάστηκε και ολοκληρώθηκε με τις γραπτές αγορεύσεις των δυο πλευρών.
Πριν προχωρήσω στην παράθεση της μαρτυρίας κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι δεν θα γίνει αναφορά στους ισχυρισμούς των διαδίκων οι οποίοι καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της μαρτυρίας τους και αφορούν στην μεταξύ τους σχέση και τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν τα οποία τους οδήγησαν στη διάσταση. Το Δικαστήριο καλείται να καθορίσει τη συνεισφορά των γονέων στα έξοδα του ανήλικου τέκνου τους και κατά συνέπεια για να καταλήξει στην ετυμηγορία του θα αξιολογήσει την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του, λαμβάνοντας υπόψιν τις παραμέτρους που θέτουν τα σχετικά άρθρα του Ν.216/90, ήτοι τα έξοδα του ανηλίκου και την εισοδηματική ικανότητα των γονέων του.
Σημειώνω ότι το Δικαστήριο δεν θα ασχοληθεί με θέσεις των διαδίκων οι οποίες δεν καλύπτονται από τα δικόγραφα (βλ. Πολιτική Έφεση Αρ.40/11, ημερ.11/7/17, ECLI:CY:AD:2017:A258 μεταξύ Γεωργία Κατζιη v Φουκαρίρης & Σια Λτδ Εργολάβοι Ελαιοχρωματιστές) ενώ υπενθυμίζω ότι σύμφωνα με την ισχύουσα νομολογία, οι αγορεύσεις των συνηγόρων δεν αποτελούν μαρτυρικό υλικό προς αξιολόγηση (βλ. Μισιρλής ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1995) 3 ΑΑΔ 379, Κοινότης Λυσού ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) (3) ΑΑΔ 537,Παπαργυρού v Μιχαηλίδου Πολ. Εφ. 215/10, ημερ. 25/1/16).
Από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου αποτελούν παραδεκτά γεγονότα και εν πάση περιπτώσει γεγονότα τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν τα ακόλουθα: Οι διάδικοι διατηρούσαν σχέση και συμβίωναν, αρχικά στην Ορόκλινη και μετά σε οικία της αιτήτριας. Κατά τη διάρκεια της συμβίωσης τους απέκτησαν ένα τέκνο, τον Α ο οποίος γεννήθηκε στις 3/6/21 και στις 5/6/22 τέθηκαν σε διάσταση.
Τα πιο πάνω καθίστανται πλέον ευρήματα του Δικαστηρίου.
Σημειώνω ότι, παρά το γεγονός ότι δεν γίνεται αναφορά στα δικόγραφα των διαδίκων, στις γραπτή τους μαρτυρία συμφωνούν και οι δυο ότι στις 23/4/24 εκδόθηκε εκ συμφώνου τελικό διάταγμα γονικής μέριμνας στα πλαίσια του οποίου μεταξύ άλλων ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του καθ΄ου η αίτηση με το ανήλικο και συγκεκριμένα: Μέχρι και την 30/6/25 ο καθ΄ου η αίτηση ασκούσε το δικαίωμα επικοινωνίας του με τον ανήλικο τρεις φορές την βδομάδα για κάποιες ώρες, ενώ από 1/7/25 ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του με τον ανήλικο δυο φορές την βδομάδα για κάποιες ώρες ενώ κάθε δεύτερο σαββατοκυρίακο διανυκτερεύει μαζί του ο ανήλικος.
Στην ένορκη μαρτυρία της η αιτήτρια, μεταξύ άλλων, σε σχέση με τα εισοδήματα του καθ΄ου η αίτηση αναφέρει ότι, εργάζεται ως μηχανικός οχημάτων ή και ως τεχνικός στην εταιρεία […..] και εκ της εργασία του κατά τη διάρκεια της συμβίωσης τους εξ όσων ο ίδιος την ενημέρωνε λάμβανε ως μισθό περί τα €1.300 καθαρά μηνιαίως πλέον 13ο και 14ο μισθό ενώ δεν γνωρίζει το μισθό που λαμβάνει από της διάστασης. Αναφέρει επίσης ότι, όπως ο ίδιος ο καθ΄ου η αίτηση της ανέφερε, αναλάμβανε και ο ίδιος προσωπικά, την επισκευή και επιδιόρθωση οχημάτων και λάμβανε επιπρόσθετο εισόδημα. Εξ όσων γνωρίζει, ο καθ’ ου η αίτηση μέχρι και σήμερα συνεχίζει να αναλαμβάνει προσωπικά την επιδιόρθωση οχημάτων λαμβάνοντας επιπλέον εισόδημα, πέραν του μισθού του, κάθε μήνα.
Σε σχέση με τα εισοδήματα της αναφέρει ότι το έτος 2022 εργάστηκε ως εποχιακή υπάλληλος για περίοδο περίπου 8 μηνών στο ξενοδοχείο [.] στην Αγία Νάπα με μισθό περί το €1.000 μηνιαίως καθαρά. Τους χειμερινούς μήνες, που το ξενοδοχείο ήταν κλειστό λάμβανε ανεργιακό επίδομα. Το έτος 2022 οι πραγματικές αποδοχές της, δηλαδή οι καθαρές απολαβές της ανέρχονταν στα €8.992 πλέον €800 επίδομα ανεργίας και ασθενείας, ήτοι κατά αναλογία €816 μηνιαίως. Καταθέτει ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «Γ» την Αναλυτική Κατάσταση Αποδοχών της με την Κατάσταση Ασφαλιστικού Λογαριασμού για το έτος 2022, από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όπου καταγράφονται οι ασφαλιστέες αποδοχές της ανά μήνα για το έτος 2022.
Το έτος 2023 εργάστηκε από τον Μάρτιο μέχρι και τις αρχές Αυγούστου του 2023 ως εποχιακή υπάλληλος στο ξενοδοχείο [..] στην Αγία Νάπα. Από τις αρχές Αυγούστου του 2023 έως και τον Νοέμβριο του 2023 εργοδοτήθηκε σε άλλες εταιρείες. Το έτος 2023 οι συνολικές καθαρές απολαβές της ανήλθαν στο ποσό των €9.448 πλέον €3.040 επίδομα ανεργίας, ήτοι κατ' αναλογία €1.040 μηνιαίως. Καταθέτει ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «Δ» την Αναλυτική Κατάσταση Αποδοχών της με την Κατάσταση Ασφαλιστικού Λογαριασμού για το έτος 2023, από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όπου καταγράφονται οι ααφαλιστέες αποδοχές της ανά μήνα για το 2023.
Το 2024, έλαβε ανεργιακό επίδομα από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Μάρτιο. Από τον Μάρτιο έως και τον Ιούλιο εργοδοτήθηκε σε διάφορες εταιρείες με το μηνιαίο μισθό που δεν ξεπερνούσε τα €700 μηνιαίως. Καταθέτει ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «Ε» βεβαίωση για λήψη παροχής του ανεργιακού επιδόματος από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις με Αναλυτική Κατάσταση των Αποδοχών της για το έτος 2024. Για όλο το έτος 2024 οι καθαρές απολαβές ανήλθαν στα €7.340 πλέον €1.534,05 επίδομα ανεργίας.
Από τον Ιούλιο του 2024 εργάζεται στην εταιρεία […..]στη Λάρνακα και ο μηνιαίος μισθός της ανέρχτεται στα €950,68 καθαρά. Καταθέτει ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «ΣΤ» το έντυπο μισθοδοσίας της για τον μήνα Ιανουάριο του 2025.
Αναφέρει ότι μεταβαίνει καθημερινά στην εργασία της για πέντε ημέρες της εβδομάδας από την Ξυλοτύμβου στην Λάρνακα και αντίστροφα και χρειάζεται τουλάχιστον το ποσό των €200 για τα μεταφορικά.
Πέραν του μισθού της, από τις 19/4/24 λαμβάνει το επίδομα μονογονιού, ήτοι το ποσό των €215,96 μηνιαίως και καταθέτει σχετικό έμβασμα του αναφερόμενου ποσού ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «Ζ» ενώ από τον Απρίλιο του 2024 έλαβε για πρώτη φορά το επίδομα τέκνου το οποίο ανέρχεται στο ποσό των €200 ετησίως. Καταθέτει ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «Η» το μήνυμα που έλαβε από την Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας (ΥΔΕΠ - YDEP), σχετικά με την έγκριση της αίτησης της για καταβολή του εν λόγω επιδόματος.
Αναφέρει ότι κατά την καταχώρηση της παρούσας αίτησης τα έξοδα του ανηλίκου ανέρχονταν στο συνολικό ποσό των €580 και εξακολουθούν να υφίστανται μέχρι και σήμερα αφού ο ανήλικος εξακολουθεί να φορά πάννες. Δεν τρέφεται πλέον με γάλα σκόνη και παιδικές κρέμες αλλά πίνει φρέσκο γάλα και οι παιδικές κρέμες αντικαταστάθηκαν με παιδικά γιουρτάκια και σνάκ, φρέσκα φρούτα και άλλες παιδικές τροφές τα οποία κοστίζουν €150.
Πέραν των αναφερόμενων εξόδων που εξακολουθούν να υφίστανται, από τον Ιούνιο του 2023 μέχρι και σήμερα, προστέθηκαν στα έξοδα του ανηλίκου τα Δίδακτρα φοίτησης του στο […….]. Ο ανήλικος θα φοιτά στο αναφερόμενο σχολείο μέχρι και τον Ιούνιο του 2026 ενώ ακολούθως από τον Σεπτέμβριο του 2026 θα φοιτά στην Προδημοτική.
Από την έναρξη της φοίτησης του ανηλίκου στο αναφερόμενο σχολείο, ήτοι από τον Ιούνιο του 2023 έως και τον Αύγουστο του 2024 πλήρωνε το ποσό των €145 για τα δίδακτρα πλέον το ποσό των €20 μηνιαίως για τα μαθήματα μουσικής που παραδίδονται στο σχολείο. Καταθέτει ως «ΤΕΚΜΗΡΙΟ Θ» Βεβαίωση Φοίτησης του ανηλίκου, ημερ.13/03/25 από το [..].
Από τον Σεπτέμβριο του 2024 εγκρίθηκε από το Σχέδιο Επιδότησης Διδάκτρων Παιδιών ηλικίας μέχρι 4ων ετών» και έκτοτε καταβάλλει μηνιαίως το ποσό των €33 για τα δίδακτρα του ανηλίκου πλέον το ποσό των €20 μηνιαίως για τα μαθήματα μουσικής που παραδίδονται στο σχολείο. Καταθέτει ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «Ι» ηλεκτρονικό μήνυμα που έλαβε από την Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας, και ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «Κ» επισυνάπτει ενδεικτικά απόδειξη που έλαβε από τα σχολείο του ανήλικου για το μήνα Φεβρουάριο του 2025 από τη καταβολή του ποσού των €33.
Το «Σχέδιo Επιδότησης Διδάκτρων Παιδιών ηλικίας μέχρι 4ων ετών» θα ισχύει για τα δίδακτρα του ανηλίκου μέχρι και τον Ιούνιο του 2026, ενώ ακολούθως από τον Σεπτέμβριο του 2026 έως και τον Ιούνιο του 2027 θα καταβάλλει κανονικά το μηνιαίο κόστος των διδάκτρων, ήτοι το ποσό των €145 μηνιαίως πλέον €20 μηνιαίως για τα μαθήματα μουσικής που παρακολουθεί στο σχολείο.
Διαμένει με την μητέρα της και το ανήλικο στην οικία της μητέρας της στην Ξυλοτύμβου. Η μητέρα της λαμβάνει σύνταξη ύψους €404.13 πλέον το ποσό των €342.64 ως επιδομα για προβλήματα που αντιμετωπίζει και καταθέτει σχετικό τεκμήριο Λ για τα εν λόγω ποσά. Αναφέρει ότι η ίδια με δυσκολία καταφέρνει να καλύψει τα έξοδα της οικίας στην οποία διαμένουν.
Καταθέτει ως τεκμήριο Μ λογαριασμό και απόδειξη είσπραξης του λογαριασμού ρεύματος, και το όνομα το οποίο αναγράφεται στο λογαριασμό είναι το όνομα του θείου της ο οποίος διαμένει στο εξωτερικό.
Αναφέρει επίσης ότι η ίδια πληρώνει το λογαριασμό του νερού και επειδή εργαζόταν εποχιακά και τους χειμερινούς μήνες λάμβανε ανεργιακό επίδομα, δυσκολευόταν να πληρώνει το λογαριασμό και για το λόγο αυτό προέβει σε διακανονισμό με το Κοινοτικό Συμβούλιο Ξυλοτύμπου για την πληρωμή του ποσού των €60 μηνιαίως έναντι της υπάρχουσας οφειλής.
Αναφέρει ότι στο μέλλον προτίθεται να ενοικιάσει άλλο σπίτι για να διαμένει με τον ανήλικο υιό της αλλά στο παρόν στάδιο αδυνατεί να το πράξει ενώ παράλληλα δυσκολεύεται να καλύπτει τα έξοδα του ανηλίκου και τα τρέχοντα έξοδα του σπιτιού κα λαμβάνει οικονομική βοήθεια από το αδελφό της.
Αναφορικά με τα έξοδα ένδυσης και υπόδησης του ανηλίκου αναφέρει ότι λόγω του νεαρού της ηλικίας του και της ανάπτυξης του, καταβάλλει περί τα €80 μηνιαίως αφού κάθε χρόνο μεγαλώνει και στην αλλαγή της εποχής θέλει καινούρια ρούχα και παπούτσια αφού δεν του κάνουν τα περσινά.
Αναφορικά με τα έξοδα διατροφής χρειάζεται το επιπρόσθετο ποσό των €100 μηνιαίως καθότι ο ανήλικος λόγω της ηλικίας του χρειάζεται ολοκληρωμένα γεύματα.
Τα ιατρικά έξοδα με το σύστημα του ΓΕΣΥ είναι μειωμένα. Τακτικά όμως προκύπτουν ιατρικά έξοδα που δεν καλύπτονται από το ΓΕΣY όπως εμβόλια και κάποια άλλα φάρμακα και βιταμίνες.
Αναφορικά με την ψυχαγωγία του ανήλικου καταβάλλει μηνιαίως συνολικά το ποσά των €80. Αρέσει πολύ στον ανήλικο να επισκέπτονται παιχνιδότοπους ενώ αρκετά συχνά είναι καλεσμένος σε παιδικά γενέθλια και συμμετέχει επιπλέον και σε δραστηριότητες που διοργανώνει το σχολείο και απαιτείται η καταβολή επιπλέον ποσού όπως ήτοι πρόσφατα τα καρναβαλίστικο πάρτι του σχολείου που κατέβαλε το ποσό των €10.
Για τα έξοδα μεταφοράς του ανηλίκου από και προς το σχολείο, παιχνιδότοπους, επισκέψεις στους γιατρούς, βόλτες, γενέθλια κλπ χρειάζεται περίπου το ποσό των €50 μηνιαίως.
Λόγω της οικονομικής της κατάστασης δεν είναι σε θέση να πληρώνει οποιαδήποτε εξωσχολική δραστηριότητα του ανηλίκου ο οποίος με τη νέα σχολική χρονιά, θέλει να παρακολουθήσει μια δραστηριότητα όπως κολύμπι ή ποδόσφαιρο.
Κατά τη διάρκεια της συμβίωσης των διαδίκων, όπως αναφέρει, ο καθ΄ου η αίτηση κάλυπτε αποκλειστικά όλα τα έξοδα του ανηλίκου. Μετά τη διάσταση παρά τις εκκλήσεις της, δεν συνείσφερε οποιοδήποτε ποσό για τα έξοδα του ανηλίκου. Περιστασιακά αγόραζε βρεφικό γάλα, πάνες και παιδικές κρέμες.
Ανάφερε επανειλημμένως στον καθ’ ου η αίτηση ότι το ποσό των €200, το οποίο καταβάλλει με βάση το εκ συμφώνου εκδοθέν προσωρινό διάταγμα, είναι πολύ χαμηλό συγκριτικά με τις ανάγκες και τα έξοδα του ανηλίκου, πλην όμως ο καθ΄ου η αίτηση σε μια προσπάθεια του να την καθησυχάσει, καταβάλλει μηνιαίως το ποσό των €220, θεωρώντας ο ίδιος ότι το επιπρόσθετο ποσό των €20 είναι αρκετά για να καλύψει τα έξοδα του ανήλικου, πράγμα που δεν ισχύει.
Ο καθ’ ου η αίτηση ζει άνετα οικονομικά χωρίς στερήσεις. Κατά το χρόνο καταχώρησης της αίτησης διέμενε με την μητέρα του η οποία αναλάμβανε τα έξοδα της οικίας που διέμεναν και της διατροφής του καθ’ ου η αίτηση και έτσι ο ίδιος δεν επιβαρύνετο με την καταβολή οποιουδήποτε ποσού εξόδων αφού δεν πλήρωνε λογαριασμούς ούτε καν τη διατροφή του και δεν είχε και εξακολουθεί να μην έχει άλλες υποχρεώσεις. Έχει δύο αυτοκίνητα και έχει την οικονομική δυνατότητα και βγαίνει έξω αρκετά συχνά και περνά άνετα χωρίς στερήσεις σε αντίθεση με την ίδια και τον ανήλικο.
Στην ένορκη μαρτυρία του ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: Εργάζεται στην εταιρεία [.] και από την εργασία του λαμβάνει σήμερα περί τα €1.700 μηνιαίως και καταθέτει ως τεκμήριο 4 κατάσταση αποδοχών του από το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Αναφέρει ότι δεν λαμβάνει κανένα επιπρόσθετο ποσό από επισκευές ή επιδιορθώσεις οχημάτων.
Αναφέρει ότι παρά το γεγονός ότι ο μισθός του αυξήθηκε έχουν αυξηθεί και τα έξοδα του αφού σύνηψε στεγαστικό δάνειο αφού έπρεπε να εξεύρει τόπο διαμονής.
Παραθέτει σε αναλυτικό πίνακα τα μηνιαία του έξοδα και συγκεκριμένα:
1) Δόση στεγαστικού δανείου €405,04
2) Διατροφή / Σουπερμάρκετ / Φούρνος €400
3) Ένδυση υπόδηση €80
4) Ρεύμα – νερό – τηλέφωνο – διαδίκτυο €250
5)Προσωπικά έξοδα και Κοινωνικές υποχρεώσεις €150
6)Μεταφορικά (βενζίνη – ασφάλεια – σέρβις κ.τ.λ.) €250
ΣΥΝΟΛΟ €1535,04
Καταθέτει ως τεκμήριο 5 αποδείξεις πληρωμής των μηνιαίων εξόδων του οι οποίες αφορούν κυρίως το μηνα Απρίλιο του 2025 για να υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα το Δικαστήριο σε σχέση με τα έξοδα του.
Πέραν των πιο πάνω εξόδων καταβάλλει το ποσό των €200 για τη διατροφή του ανηλίκου ενώ όταν ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του με τον ανήλικο προβαίνει σε ορισμένες επιπλέον αγορές για τον ανήλικο κα έχει επιπλέον έξοδα αφού κάνουν μαζί εκδρομές και διάφορες δραστηριότητες, πηγαίνουν για φαγητό και σε διάφορα πάρκα για παιχνίδι.
Σε σχέση με τα έξοδα του ανηλίκου ως αυτά παρατίθενται από την αιτήτρια είναι διογκωμένα και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Κατά τη διάρκεια της συμβίωσης τους το ποσό που απαιτείτο για τις ανάγκες του ανήλικου τέκνου ήταν κατά πολύ μικρότερο. Αρνείται έκαστο κονδύλι στο οποίο αναφέρεται η αιτήτρια.
Αναφέρει επίσης ότι η αιτήτρια καμία απόδειξη κατέθεσε αναφορικά με τα έξοδα του ανηλίκου με αποτέλεσμα οι ισχυρισμοί της να παραμένουν αόριστοι και αστήρικτοι.
Τα έξοδα τα οποία η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι «θα καταβάλλει» μελλοντικά δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη τη δεδομένη στιγμή εφόσον δεν αποτελούν σημερινά έξοδα του ανηλίκου και το Δικαστήριο δεν μπορεί να λάβει υπόψη έξοδα που «θα έχει» μελλοντικά ο ανήλικος. Σε κάθε περίπτωση υπάρχουν οι αυτόματες εκ του Νόμου αυξήσεις στο ποσό της διατροφής. Συνεπώς οι αναφορές τις αιτήτριας για τις χρονιές 2026 και 2027 σαφώς και δεν μπορούν να προβάλλονται τη δεδομένη στιγμή ούτε να ληφθούν υπόψη για έκδοση τελικού διατάγματος διατροφής.
Οι ισχυρισμοί της αιτήτριας περί πληρωμής λογαριασμού ρεύματος στην οικία που διαμένει με τον ανήλικο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Ο λογαριασμός που παρουσιάζει είναι στο όνομα τρίτου προσώπου και δεν έχει παρουσιαστεί κανένα αποδεικτικό από το λογαριασμό της αιτήτριας μέσω του οποίου να διαπιστώνεται ότι η ίδια προέβη σε πληρωμή του εν λόγω λογαριασμού.
Ο ανήλικος είναι μόλις 3½ ετών και τα έξοδα τα οποία επιθυμεί να παρουσιάσει η αιτήτρια είναι διογκωμένα και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα ενώ αναφέρει ότι συμφώνησαν με την αιτήτρια συγκεκριμένο ποσό ως τελικό διάταγμα διατροφής.
Είναι η θέση του ότι ένα ποσό της τάξης των €220 σε συνδυασμό με τα έξοδα που καταβάλλει κατά το χρόνο που ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του με τον ανήλικο, το επίδομα μονογονιού και τέκνου που λαμβάνει η αιτήτρια αλλά και συνυπολογίζοντας τη δική της συνεισφορά υπερκαλύπτει τις ανάγκες του ανηλίκου ο οποίος είναι 3 ½ ετών και συνεπώς το ποσό της διατροφής αναμένεται να έχει αρκετές αυξήσεις μέχρι ο ανήλικος να ενηλικιωθεί.
Οι οικονομικές του δυνατότητες δεν του επιτρέπουν να καταβάλλει το ποσό των €350 που ζητά η αιτήτρια και σε μια τέτοια περίπτωση θα οδηγηθεί στην οικονομική του καταστροφή.
Ποτέ δεν αρνήθηκε ότι οφείλει να συνεισφέρει διατροφή για τον ανήλικο τον οποίο υπεραγαπά και νοιάζεται, πλην όμως το ποσό που θα καταβάλλει ως διατροφή να ανταποκρίνεται στις οικονομικές του δυνατότητες αλλά και στις ανάγκες του ανηλίκου.
Μελέτησα με την δέουσα επιμέλεια τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και την επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων δικηγόρων των διαδίκων μέσω των γραπτών τους αγορεύσεων.
ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
Τα όσα αφορούν στη διατροφή ανηλίκων περιλαμβάνονται στα άρθρα 33 επόμενα του Ν.216/90.
Συγκεκριμένα το άρθρο 33(1) ορίζει ότι:
"Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του".
Το άρθρο 37 ορίζει ότι:
(1) Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.
(2) Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του
3) Σε περίπτωση που ο γονέας εναντίον του οποίου έχει εκδοθεί διάταγμα διατροφής λαμβάνει 13ο ή και 14ο μισθό ή το Δικαστήριο κρίνει εύλογο, το διάταγμα διατροφής δυνατόν να περιλαμβάνει και αντίστοιχη επιπρόσθετη 13η ή και 14η καταβολή, ως το Δικαστήριο ήθελε ορίσει.»
Το Α.38 Α του ίδιου Νόμου προνοεί τα ακόλουθα:
38Α.-(1) (α) Το Δικαστήριο μπορεί κατά την έκδοση διατάγματος διατροφής ή σε οποιοδήποτε μεταγενέστερο χρόνο, με αίτηση του γονέα ή του δικαιούχου ή του Διευθυντή, να εκδώσει και διάταγμα αποκοπής απολαβών σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου.
(β) Το αναφερόμενο στην παράγραφο (α) διάταγμα απευθύνεται και επιδίδεται στον ίδιο τον υπόχρεο διατροφής γονέα καθώς και στον εργοδότη αυτού.
(γ) Για τους σκοπούς του παρόντος εδαφίου ο όρος <εργοδότης> περιλαμβάνει εργοδότη του δημόσιου καθώς και του ιδιωτικού τομέα.
Όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Όξυνου v Λούη (2012) 1 ΑΑΔ 169, σε υποθέσεις διατροφής ανηλίκων, το Δικαστήριο ασκώντας ρόλο ρυθμιστή καλείται αφενός να προσδιορίσει τις ανάγκες του δικαιούχου και αφετέρου να συμπεριλάβει τα στοιχεία που έχουν σχέση με την ευημερία του δικαιούχου.
Ως προς το τι συνιστούν ανάγκες του δικαιούχου, παραπέμπω στο σύγγραμμα του Απόστολου Σ. Γεωργιάδη «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» όπου στη σελ. 652, αναφέρονται τα πιο κάτω:
«1. Ανάγκες του δικαιούχου
Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση του (πλήρης διατροφή: ΑΚ 1493 εδ. β΄). Στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά. Η διατροφή λοιπόν περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη: τροφή, στέγη, ένδυση, θέρμανση, φωτισμό, λοιπά λειτουργικά έξοδα της οικίας διαμονής, ψυχαγωγία, μόρφωση (π.χ. αγορά βιβλίων), διαπαιδαγώγηση, νοσηλεία και δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, παραθέριση, συγκοινωνία και επικοινωνία. Ιδίως περιλαμβάνονται δαπάνες θεωρητικής, επαγγελματικής ή τεχνικής μόρφωσης, ακόμη και μεταπτυχιακής.»
Το επίπεδο διαβίωσης μετά από το χωρισμό αναγκαστικά υπόκειται σε κάποια πτώση. Όπως επισημαίνεται στην υπόθεση Ιωάννου ν. Ιωάννου (1993)1 Α.Α.Δ.900 στη σελ. 908:
«Πρέπει να σημειώσουμε ότι αναπόφευκτα το επίπεδο κοινωνικής διαβίωσης των συζύγων θα υποστεί κάποια πτώση μετά το χωρισμό, δεδομένου ότι παρίσταται ανάγκη διπλασιασμού ορισμένων εξόδων, όπως ενοικίαση δεύτερης κατοικίας, θέρμανση κ.ά.».
Σε κάθε περίπτωση όμως, το ζητούμενο είναι πάντοτε να διατηρηθεί το επίπεδο ζωής των ανηλίκων που θα είχαν αν οι γονείς τους συμβίωναν, όσο αυτό είναι δυνατόν (βλ. Κορελλίδης ν. Κορελλίδη (2012) 1 Α.Α.Δ.1975).
Στην υπόθεση Ρουσουνίδης v. Ρουσουνίδου ECLI:DOD:2021:30, Έφεση αρ. 25/2019, ημερομηνίας 15.12.2021, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Το μέτρο με το οποίο θα καθοριστεί η διατροφή, δεν μπορεί να αποτιμάται με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα, χωρίς να είναι επιτρεπτό να υιοθετούνται μέσες λύσεις κατά τρόπο αυθαίρετο (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (2010) 1(Β) Α.Α.Δ. 951, 957). Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων. Κονδύλια που κατ' ισχυρισμό απαιτούνται για συγκεκριμένες ανάγκες μπορεί να μην γίνουν αποδεκτά από το δικαστήριο, είτε στη βάση ότι δεν υπήρξε ικανοποιητική τεκμηρίωση, είτε γιατί διαπιστώθηκε υπερβολή, οπόταν και μπορεί να μειωθούν. ΄Αλλα μπορεί να κριθεί ότι δεν αφορούν βασικές ανάγκες και να μην γίνουν καθόλου αποδεκτά (Παναγιώτου v. Σφικτού (2001) 1(Α) Α.Α.Δ. 625, 630). Εάν για συγκεκριμένο κονδύλι δεν υπάρχει περί του αντιθέτου μαρτυρία, αυτό δεν οδηγεί απαρέγκλιτα στην αποδοχή του. Το Δικαστήριο θα πρέπει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων και δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων (Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.ά. (1998) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1391).»
Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Κορελλίδης v. Κορελλίδη ανωτέρω, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«... το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που να επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα τέκνα σε μια πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί».
Στην Εφ. Αρ. 36/2018 ημερ. 7/5/2020 του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του". Στην παράγρ. (Ι) του ίδιου άρθρου, σαφώς ορίζει ότι "η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του.". Συνεπώς η λέξη "διατροφή" δεν αποδίδει την πλατιά έννοια που ο σοφός νομοθέτης φρόντισε επιγραμματικά να αποδώσει. Η διατροφή, σύμφωνα με την έννοια που δίδει ο νόμος, δεν καλύπτει μόνο τη δαπάνη για την τροφή. Περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη όπως τροφή, στέγη, ντύσιμο, φωτισμό, θέρμανση, ψυχαγωγία, νοσηλείες και φάρμακα, συγκοινωνία, επικοινωνία, έξοδα για γενική μόρφωση και επαγγελματική εκπαίδευση. Ο νομοθέτης με την διατύπωση του Νόμου καθόρισε τόσο το πλάτος της διατροφής όσο και το επίπεδο της πάντοτε μέσα στα μέτρα του δυνατού (βλ. Κουμάντου Παραδόσεις Οικογενειακού Δικαίου, 2ος Τόμος σελ. 44 κ.ε)
Θα πρέπει ακόμα να σημειωθεί πως σε υποθέσεις διατροφής αποτελεί καθήκον και των δύο διαδίκων να προβούν σε πλήρη και αληθινή αποκάλυψη των οικονομικών τους πόρων και δυνατοτήτων Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.α. (1998) 1(Γ) ΑΑΔ 1386).
Στην υπόθεση Δημητρίου V. Περδίου (2005) 1 Α.Α.Δ.1418 αναφέρθηκαν τα εξής σχετικά:
«Όπως έχει η σχετική Νομοθετική διάταξη (αρ.33(1) Ν.216/1990) η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας ανήκει και στους δύο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Έχουν και οι δύο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v. Ette (1965) 1 AII E.R. 341, 346 έχει λεχθεί ότι όταν ο καθ' ου η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το Δικαστήριο μπορεί λαμβάνοντας υπόψη την φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν οι άλλοι στο ίδιο επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο καθ' ου η αίτηση έχει ψηλότερα, απ' ότι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση των γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει. (βλ. Tarapoulouzis v. District Officer (1962) C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης V. Μαρκουλίδη κ.α (1998) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1386,1390) Επομένως, σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μια οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που πρέπει να αποδεικνύεται από τον αιτητή ή την αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε Δικαστήριο προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων. Περαιτέρω αναφέρουμε ότι από σχετική νομολογία φαίνεται ότι το Δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη όχι μόνο τα πραματικά εισοδήματα αλλά και την ικανότητα του καθ' ου η αίτηση να κερδίζει (his potential earning capacity) (Βλ. Klucinsky v. Klucinsky (1953) 1 All E.R. 683 και McEwan v. McEwan (1972) 2 All E.R. 708) »
Στην υπόθεση KONYALAN v. PASKVLOV, Εφ. Αρ.2/20, 24/6/21, αποφασίστηκε ότι το επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας είναι προσωποπαγές δικαίωμα του δικαιούχου γονέα το οποίο συνυπολογίζεται στα εισοδήματα του ενώ με βάση τα όσα αναφέρθηκαν στην υπόθεση Μάρκου ν. Kuzichava Μάρκου, Έφεση Αρ. 22/2019, 24/6/2021, το επίδομα τέκνου αφαιρείται από το σύνολο των μηνιαίων εξόδων του ανηλίκου.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ-ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ
Α. ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΣ ΑΙΤΗΤΡΙΑΣ
Σε σχέση με τα εισοδήματα της αιτήτριας για τα έτη από 2022 μέχρι και 2024, όπως προκύπτει από τη μαρτυρία της, την οποία κατέγραψα αναλυτικά ανωτέρω, η οποία ενισχύεται από τα τεκμήρια Γ-ΣΤ τα οποία κατέθεσε και η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη αφού δεν αντικρούστηκε από τον καθ΄ου η αίτηση, τα μικτά ετήσια εισοδήματα της για το έτος 2022 ανήλθαν στο ποσό των € 9.792 για το έτος 2023 στο ποσό των €12.488 και για το έτος 2024 στο ποσό των €8. 874.
Ο μέσος όρος των εισοδημάτων της καθ΄ης η αίτηση, η οποία όπως προκύπτει, μέσα από τα τεκμήρια, εργάστηκε σε διάφορες εργασίες τα αναφερόμενα έτη, κυμαίνεται περί τα €900 μηνιαίως. Συνακόλουθα, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι τα μηνιαία εισοδήματα της αιτήτριας από την εργασία της και ή η εισοδηματική ικανότητα της ανέρχεται στα €900 μηνιαίως.
Σημειώνω ότι, όπως η αιτήτρια αναφέρει στην μαρτυρία της, από τον Απρίλιο του 2024 άρχισε να λαμβάνει το επίδομα μονογονεικής οικογένειας το οποίο ανέρχεται στο ποσό των €216 μηνιαίως (στρογγυλός αριθμός). Υπενθυμίζω ότι σύμφωνα με την Νομολογία στην οποία αναφέρθηκα ανωτέρω, το αναφερόμενο επίδομα προστίθεται στα μηνιαία εισοδήματα της αιτήτριας.
Συνακόλουθα, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι από τον Απρίλιο του 2024, τα μηνιαία εισοδήματα της αιτήτριας (συμπεριλαμβανομένου του επιδόματος μονογονεικής οικογένειας) ανήλθαν στα €1.116 μηνιαίως.
Αναφορικά με το επίδομα τέκνου, το οποίο όπως αναφέρει η αιτήτρια λαμβάνει από τον Απρίλιο του 2024, υπενθυμίζω ότι σύμφωνα με την Νομολογία, στην οποία αναφέρθηκα ανωτέρω, αφαιρείται από το σύνολο των μηνιαίων εξόδων του ανηλίκου. Η αιτήτρια αναφέρει ότι το ύψος του αναφερόμενου επιδόματος ανέρχεται στα €200 ετησίως χωρίς όμως να καταθέσει οποιοδήποτε σχετικό τεκμήριο στο οποίο να φαίνεται ότι λαμβάνει το αναφερόμενο ποσό ως επίδομα τέκνου. Παρά το γεγονός ότι δεν υπήρξε μαρτυρία περί του αντιθέτου, δεν αποδέχομαι τη θέση της ότι το ετήσιο ποσό που λαμβάνει ως επίδομα τέκνου ανέρχεται στα €200.
Μελετώντας τον Περί παροχής επιδόματος τέκνου Νόμο του 2002, Ν.(167)(Ι)/2002) και λαμβάνοντας υπόψιν ότι σύμφωνα με τα τεκμήρια που κατέθεσε η αιτήτρια τα ετήσια εισοδήματα από την εργασία της δεν ξεπερνούν τις €19.000, το ύψος του επιδόματος το οποίο δικαιούται να λαμβάνει ανέρχεται στα €588 ετησίως, ήτοι στο ποσό των €49 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Β. ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΘ΄ΟΥ Η ΑΙΤΗΣΗ
Σε σχέση με τα εισοδήματα του καθ΄ου η αίτηση, η αιτήτρια στη μαρτυρία της αναφέρει ότι ο καθ’ ου η αίτηση εργάζεται ως μηχανικός οχημάτων ή και ως τεχνικός στην εταιρεία [..]και εξ όσων την ενημέρωνε κατά τη διάρκεια της συμβίωσης τους λάμβανε καθαρό μισθό περί τα €1.300 μηνιαίως πλέον 13ο μισθό και 14ο μισθό ενώ όπως αναφέρει δεν γνωρίζει το ύψους του μισθού του καθ΄ου η αίτηση μετά τη διάσταση.
Αναφέρει επίσης ότι όπως ο ίδιος ο καθ’ ου η αίτηση την ενημέρωνε, αναλάμβανε και ο ίδιος προσωπικά, την επισκευή και επιδιόρθωση οχημάτων όπου λάμβανε και επιπρόσθετο εισόδημα.
Σε σχέση με τα εισοδήματα του, ο καθ’ ου η αίτηση στην μαρτυρία του αναφέρει ότι εκ της εργασία τους στην συγκεκριμένη εταιρεία λαμβάνει σήμερα το ποσό των €1.700 μηνιαίως καθαρά και καταθέτει ως τεκμήριο καταστάσεις μισθοδοσίας τους από το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τα έτη από το 2021-2024.
Όπως προκύπτει από τα τεκμήρια που καταθέτει ο καθ’ ου η αίτηση τα ετήσια εισοδήματα του, συμπεριλαμβανομένου 13ου και 14ου μισθού, για το έτος 2022 (που καταχωρήθηκε η αίτηση) ανήλθαν στο ποσό των € 26.903, για το έτος 2023 στο ποσό των €29.636 και για το έτος 2024 στο ποσό των €29.744. Ο μέσος όρος του ετήσιου εισοδήματος του καθ΄ου η αίτηση από την εργασία του ανέρχεται στο ποσό των €28.761 ήτοι στο ποσό των €2.396 μηνιαίως.
Οι ισχυρισμοί της αιτήτριας περί επιπλέον εισοδημάτων από άλλες εργασίες παρέμειναν στη σφαίρα του αορίστου και δεν θα ληφθούν υπόψιν.
Συνακόλουθα, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι τα εισοδήματα και ή εισοδηματική ικανότητα του καθ΄ου η αίτηση ανέρχεται στο ποσό των €2.396 μηνιαίως.
Ο καθ’ ου η αίτηση στη μαρτυρία του αναφέρθηκε στο σύνολο των μηνιαίων εξόδων του στα οποία συμπεριλαμβάνεται και το ποσό των €405 το οποίο καταβάλλει ως δόση για την αποπληρωμή δανείου το οποίο σύναψε για την να εξεύρει τόπος διαμονής όπως αναφέρει. Αντλώντας καθοδήγηση από την υφιστάμενη νομολογία, η αποπληρωμή δόσεων για στεγαστικά δάνεια των διαδίκων αποτελεί κεφαλαιουχική δαπάνη προς το σκοπό απόκτησης ακίνητης ιδιοκτησίας και αφορά αιτία αγωγής στις περιουσιακές διαφορές των διαδίκων και όχι στη διατροφή των ανηλίκων. (βλ. Δημητρίου v Περδίου (2005) 1 (Β) Α.Α.Δ. 1418, Α.Γ. v Σ-Α.Τ. Εφ.Αρ.36/18 ημερ.7/5/20).
Σε κάθε περίπτωση, η υποχρέωση για διατροφή ανηλίκου αποτελεί πρωταρχική υποχρέωση των γονέων και προηγείται όλων των άλλων οικονομικών τους υποχρεώσεων.
Ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει επίσης ότι, πλην του ποσού των €200 το οποίο καταβάλλει ως διατροφή για τον ανήλικο με βάση το προσωρινό διάταγμα, κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας του με τον ανήλικο προβαίνει σε επιπλέον αγορές για τον ανήλικο, τις οποίες δεν εξειδικεύει ούτε και τεκμηριώνει και έχει επιπλέον έξοδα αφού κάνουν με τον ανήλικο διάφορες δραστηριότητες πηγαίνουν για φαγητό και σε διάφορα πάρκα για παιχνίδι.
Όπως ήδη ανέφερα, με βάση το υφιστάμενο διάταγμα γονικής μέριμνας, από 1/7/25 ο καθ΄ου η αίτηση ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του με το ανήλικο δυο μέρες κάθε βδομάδα για τέσσερις ώρες έκαστη ημέρα, ενώ κάθε δεύτερο Σαββατοκυρίακο ο ανήλικος διανυκτερεύει μαζί του.
Δεν έχω λόγο να αμφισβητήσω ότι ο καθ΄ου η αίτηση τις ώρες που ο ανήλικος βρίσκεται μαζί του προσπαθεί να ικανοποιήσει τις επιθυμίες του ανήλικου που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας. Ο καθ΄ου η αίτηση, προφανώς προς ένδειξη της αγάπης και της αφοσίωσης του προς τον ανήλικο, ξοδεύει οικειοθελώς κάποια χρήματα είτε για το φαγητό του ανήλικου είτε για την είσοδο τους σε κάποιο παιδότοπο ή για την αγορά κάποιου παιχνιδιού.
Δεν μπορώ όμως να παραγνωρίσω το γεγονός ότι όλες τις υπόλοιπες μέρες του μήνα το ανήλικο βρίσκεται υπό τη φύλαξη της αιτήτριας η οποία αναλαμβάνει την κάλυψη όλων των εξόδων του ανηλίκου τα οποία σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αποτιμηθούν με ακρίβεια αλλά ούτε και είναι στατικά αφού εναλλάσσονται από μήνα σε μήνα.
ΕΞΟΔΑ ΑΝΗΛΙΚΟΥ
Όπως είναι νομολογημένο, για να καταλήξει το Δικαστήριο στο εύλογο των κονδυλίων δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων.(βλ Μαρκουλιδης ανωτέρω).
Κονδύλια που κατ’ ισχυρισμό απαιτούνται για συγκεκριμένες ανάγκες, μπορεί να μην γίνουν αποδεκτά από το Δικαστήριο, είτε στη βάση ότι δεν υπήρξε ικανοποιητική τεκμηρίωση, είτε γιατί διαπιστώθηκε υπερβολή, οπότε και μπορεί να μειωθούν. Άλλα μπορεί να κριθούν ότι δεν αφορούν βασικές ανάγκες και μην γίνουν καθόλου αποδεκτά. (Παναγιώτου v Σφικτού (2001) 1 (Α) Α.Α.Δ. 625,630).
Όταν πρόκειται για κονδύλια η ύπαρξη των οποίων είναι δεδομένη και δεν χωρεί αμφισβήτηση, όπως για παράδειγμα τα έξοδα διατροφής, ένδυσης-υπόδησης κτλ, το Δικαστήριο, ακόμη και στην απουσία σχετικής τεκμηρίωσης, με γνώμονα την κοινή λογική και την πείρα της ζωής μπορεί να καθορίσει το εύλογο αυτών. Όταν όμως πρόκειται για κονδύλια που αφορούν σε εξειδικευμένες ανάγκες των ανηλίκων όπως για παράδειγμα τα φροντιστήρια και τις διάφορες δραστηριότητες, τότε η τεκμηρίωση θα πρέπει να είναι τέτοια που να ικανοποιήσει το Δικαστήριο και να προχωρήσει να επιδικάσει ποσά για την κάλυψη τους.
Εάν για ένα συγκεκριμένο κονδύλι δεν υπάρχει περί του αντιθέτου μαρτυρία, αυτό δεν οδηγεί απαρέγκλιτα στην αποδοχή του.
Η αιτήτρια στη μαρτυρία της αναφέρει ότι τα έξοδα του ανηλίκου είναι ως τα καθόρισε στην αίτηση της και ανέρχονται συνολικά στο ποσό των €580.
Όπως αναφέρει η αιτήτρια, για την κάλυψη των παιδικών ειδών ανάγκης, εξακολουθεί να χρειάζεται το ποσό των €150 μηνιαίως, αφού ο ανήλικος εξακολουθεί να φορά πάνες ενώ παρά το γεγονός ότι δεν τρέφεται πλέον με γάλα σκόνη και παιδικές κρέμες, πίνει φρέσκο γάλα, τρώει παιδικά γιαουρτάκια και σνακ, φρέσκα φρούτα, και άλλες παιδικές τροφές. Με βάση τη κοινή λογική και την πείρα της ζωής, λαμβάνοντας υπόψιν και την ηλικία του ανηλίκου, κρίνω εύλογο το ποσό των €100 μηνιαίως για την κάλυψη της αναφερόμενης ανάγκης του το οποίο καθίσταται εύρημα του Δικαστηρίου.
Αποδέχομαι ως εύλογο το ποσό των €100 μηνιαίως το οποίο αναφέρει η αιτήτρια ότι απαιτείται για τη διατροφή του ανηλίκου το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου αφού λαμβάνω υπόψιν ότι ο ανήλικος χρειάζεται να λαμβάνει τρία γεύματα την μέρα.
Σε σχέση με τα έξοδα για ιατρούς, φάρμακα ή και εμβόλια που δεν καλύπτονται από το ΓΕΣΥ, αναφέρω ότι αποτελεί δικαστική γνώση ότι μετά την εφαρμογή του ΓΕΣΥ παρέχεται δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για τους δικαιούχους όχι όμως πλήρης αφού αφενός οι δικαιούχοι καλούνται να καταβάλουν κάποιο ποσό ακόμη και για έξοδα που καλύπτονται από το ΓΕΣΥ ενώ κάποια έξοδα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης δεν καλύπτονται καθόλου από το σύστημα.
Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία ότι ο ανήλικος αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας για το οποίο να απαιτείται εξειδικευμένη θεραπεία και ή λήψη φαρμακευτικής αγωγής σε σταθερή βάση. Συνακόλουθα, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €20 είναι εύλογο και καλύπτει την αναφερόμενη ανάγκη του ανηλίκου το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Σε σχέση με τα έξοδα για την ένδυση και υπόδηση του ανηλίκου, λαμβάνοντας υπόψιν τους ρυθμούς ανάπτυξης των ανηλίκων αυτής της ηλικίας κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €60 μηνιαίως είναι λογικό και εύλογο για την κάλυψη αυτής της ανάγκης το οποίο καθίσταται εύρημα του Δικαστηρίου.
Σε σχέση με την αναλογία του ανηλίκου στα έξοδα του ηλεκτρικού και του νερού, η αιτήτρια καταθέτει ως τεκμήριο Μ ένα λογαριασμό της ΑΗΚ με απόδειξη είσπραξης στον οποίο φαίνεται το όνομα τρίτου προσώπου. Όπως εξηγεί η αιτήτρια, παρά το γεγονός ότι το η κατοικία στην οποία διαμένει είναι εγγεγραμμένη επ΄ονόματι της μητέρας της, ο λογαριασμός της ΑΗΚ είναι στο όνομα του θείου της ο οποίος διαμένει τα τελευταία 20 έτη στο εξωτερικό.
Ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει ότι η αιτήτρια δεν έχει παρουσιάσει κανένα αποδεικτικό ότι η ίδια προέβη στην πληρωμή του αναφερόμενου λογαριασμού. Σημειώνω ότι δεν έχει αμφισβητηθεί από τον καθ΄ου η αίτηση ότι η αιτήτρια διαμένει με την μητέρα της και τον ανήλικο στην κατοικία της μητέρα της.
Αυτό που καλείται να εξετάσει στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο είναι κατά πόσο τα αναφερόμενα έξοδα αποτελούν αναγκαία έξοδα τα οποία θα πρέπει να συμπεριλάβω στα μηνιαία έξοδα της ανήλικης. Η απάντηση είναι θετική και θα παραπέμψω στην σχετική επί του θέματος υπόθεση, την Έφεση Αρ. 13/21, ημερ. 20/10/22 στην οποία αναφέρθηκαν τα εξής: «Ούτε εντοπίζεται βασιμότητα στο παράπονο του εφεσείοντα πως δεν μπορούν να θεωρηθούν έξοδα των παιδιών τα καταβαλλόμενα για ηλεκτρικό, θέρμανση, νερό κ.α., επειδή σύμφωνα με τον ίδιο, καταβάλλεται ούτως ή άλλως από την εφεσίβλητη η οποία διαμένει στο διαμέρισμα. Τέτοιος ισχυρισμός είναι αβάσιμος, καθώς μπορεί αφ' ενός η χρήση αυτών των αγαθών να γίνεται και από την εφεσίβλητη, αφ' ετέρου όμως, η κατανάλωση και δαπάνη αυξάνονται ανάλογα με τον αριθμό των προσώπων που διαμένουν σε μια οικία και απολαμβάνουν τις ωφέλειες αυτές. Τέτοια έξοδα, συμπεριλαμβάνονται στα έξοδα διατροφής όπως έχει ήδη επιβεβαιωθεί στην πρόσφατη νομολογία (ΑΓ ν. ΣΔΤ, Εφ. Αρ. 36/2018 ημερ. 7/5/2020) από την οποία το παρακάτω απόσπασμα:
«διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του". Στην παράγρ. (Ι) του ίδιου άρθρου, σαφώς ορίζει ότι "η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του.". Συνεπώς η λέξη "διατροφή" δεν αποδίδει την πλατιά έννοια που ο σοφός νομοθέτης φρόντισε επιγραμματικά να αποδώσει. Η διατροφή, τροφή. Περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη όπως τροφή, στέγη, ντύσιμο, φωτισμό, θέρμανση, ψυχαγωγία, νοσηλείες και φάρμακα, συγκοινωνία, επικοινωνία, έξοδα για γενική μόρφωση και επαγγελματική εκπαίδευση. Ο νομοθέτης με την διατύπωση του Νόμου καθόρισε τόσο το πλάτος της διατροφής όσο και το επίπεδο της πάντοτε μέσα στα μέτρα του δυνατού (βλ. Κουμάντου Παραδόσεις Οικογενειακού Δικαίου, 2ος Τόμος σελ. 44 κ.ε).
Πρόκειται για λογαριασμό της κατοικίας στην οποία δεν αμφισβητήθηκε ότι διαμένει η αιτήτρια με την μητέρα της και τον ανήλικο και συνακόλουθα, η αιτήτρια είναι υποχρεωμένη να συνεισφέρει για την ίδια και τον ανήλικο στο έξοδο αυτό ανεξάρτητα αν, όπως συνάγεται από τις τοποθετήσεις του καθ΄ου η αίτηση, δεν πληρώνει η ίδια τον αναφερόμενο λογαριασμό. Άλλωστε υπόχρεοι για την κάλυψη των αναγκών των ανηλίκων είναι οι γονείς τους και όχι οποιοσδήποτε τρίτος.
Συνακόλουθα, λαμβάνοντας υπόψιν ότι στην αναφερόμενη κατοικία διαμένουν τρία άτομα, με βάση την κοινή λογική και την πείρα της ζωής, κρίνω ότι η αναλογία του ανήλικου στα έξοδα νερού και ηλεκτρισμού καλύπτεται με το ποσό των € 60 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Αποδέχομαι ότι η αιτήτρια μεταφέρει τον ανήλικο καθημερινά από και προς το σχολείο του στους ιατρούς και οπουδήποτε χρειαστεί αφού δεν έχει τεθεί μαρτυρία από τον καθ΄ου η αίτηση ότι αναλαμβάνει ο ίδιος κάποιες μετακινήσεις του ανηλίκου από και προς το σχολείο ή στους ιατρούς. Κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €40 μηνιαίως είναι εύλογο για την αναλογία του ανήλικου στα μεταφορικά έξοδα το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Αποδέχομαι ότι η αιτήτρια δαπανά ένα ποσό μηνιαίως για τα έξοδα ψυχαγωγίας του ανηλίκου αφού κρίνω ότι τα παιδιά οποιασδήποτε ηλικίας έχουν ανάγκη να ψυχαγωγούνται και να κοινωνικοποιούνται με παιδιά της ηλικίας τους και με δραστηριότητες που αρμόζουν στην ηλικία τους. Αποδέχομαι επίσης ότι τα παιδιά μεταβαίνουν σε γενέθλια φίλων τους και πρέπει να παίρνουν μαζί τους κάποιο δώρο το κόστος του οποίου πρέπει να καλύπτει η αιτήτρια.
Λαμβάνοντας υπόψιν ότι σύμφωνα με το διάταγμα γονικής μέριμνας ο ανήλικος βρίσκεται με τον καθ΄ου η αίτηση δυο Σαββατοκυρίακα το μήνα και μέρος των εξόδων ψυχαγωγίας προφανώς καλύπτει και ο καθ’ ου η αίτηση, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €50 μηνιαίως για την κάλυψη αυτής της ανάγκης είναι εύλογο και καθίσταται εύρημα του Δικαστηρίου.
Στη βάση των όσων ανέφερα ανωτέρω κρίνω ότι τα έξοδα του ανηλίκου μηνιαίως καλύπτονται με το ποσό των €430 το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Από τον Ιούνιο του 2023, ο ανήλικος φοιτά στο [.]και η φοίτηση του θα διαρκέσει μέχρι και τον Ιούνιο του 2027.
Αναφέρει ότι από τον Ιούνιο του 2023 μέχρι και τον Αύγουστο του 2024 πλήρωνε για τα δίδακτρα το ποσό των €145 μηνιαίως πλέον το ποσό των €20 για τα μαθήματα μουσικής και καταθέτει ως τεκμήριο Θ βεβαίωση φοίτησης του ανηλίκου στο […..]. Παρατηρώ ότι στο τεκμήριο Θ, για τη σχολική χρονιά 2023-2024 γίνεται αναφορά μόνο στο ποσό των €145 που αφορά στα δίδακτρα χωρίς αναφορά για μαθήματα μουσικής. Στα μαθήματα μουσικής γίνεται αναφορά για τη σχολική χρονιά 2024-2025.
Από τον Σεπτέμβριο του 2024 εγκρίθηκε από το Σχέδιο Επιδότησης Διδάκτρων Παιδιών ηλικίας μέχρι 4ων ετών» και έκτοτε καταβάλλει μηνιαίως το ποσό των €33 για τα δίδακτρα του ανηλίκου πλέον το ποσό των €20 μηνιαίως για τα μαθήματα μουσικής που παραδίδονται στο σχολείο. Καταθέτει ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «Ι» ηλεκτρονικό μήνυμα που έλαβε από την Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας, και ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ «Κ» επισυνάπτει ενδεικτικά απόδειξη που έλαβε από τα σχολείο του ανήλικου για το μήνα Φεβρουάριο του 2025 από τη καταβολή του ποσού των €33.
Το «Σχέδιo Επιδότησης Διδάκτρων Παιδιών ηλικίας μέχρι 4ων ετών» θα ισχύει για τα δίδακτρα του ανηλίκου μέχρι και τον Ιούνιο του 2026, ενώ ακολούθως από τον Σεπτέμβριο του 2026 έως και τον Ιούνιο του 2027 θα καταβάλλει κανονικά το μηνιαίο κόστος των διδάκτρων, ήτοι το ποσό των €145 μηνιαίως πλέον €20 μηνιαίως για τα μαθήματα μουσικής που παρακολουθεί στο σχολείο.
Ο καθ’ ου η αίτηση δεν αμφισβητεί ότι ο ανήλικος φοιτά στο αναφερόμενο σχολείο. Ισχυρίζεται όμως ότι τα ποσά που αναφέρει η αιτήτρια ότι θα καταβάλλει μελλοντικά δεν μπορούν να ληφθούν υπόψιν και σε κάθε περίπτωση υπάρχουν όπως αναφέρει οι αυτόματες εκ του Νόμου αυξήσεις στο ποσό της διατροφής και κατά συνέπεια οι αναφορές τις αιτήτριας για τις χρονιές 2026 και 2027 δε μπορούν να προβάλλονται τη δεδομένη στιγμή ούτε να ληφθούν υπόψιν για την έκδοση τελικού διατάγματος.
Η αιτήτρια δεν έχει τεκμηριώσει τη θέση της ότι από τον Σεπτέμβριο του 2026 μέχρι και τον Ιούνιο του 2027 θα καταβάλλει κανονικά το μηνιαίο κόστος των διδάκτρων ήτοι το ποσό των €145 μηνιαίως πλέον €20 μηνιαίως για τα μαθήματα μουσικής που παρακολουθεί στο σχολείο ο ανήλικος. Ακόμη και αν δεχόμουν ότι από τον Σεπτέμβριο του 2026 θα καταβάλλει κανονικά τα δίδακτρα, δεν έχει τεθεί ενώπιον μου τεκμηριωμένη μαρτυρία ότι τα δίδακτρα θα συνεχίσουν να ανέρχονται στο ποσό των €145 μηνιαίως για την φοίτηση του ανηλίκου στην Προδημοτική. Συνακόλουθα, η θέση της αιτήτριας δεν θα ληφθεί υπόψιν ελλείψει στέρεης και τεκμηριωμένης μαρτυρίας.
Αποτελεί δικαστική γνώση ότι η σχολική χρονιά διαρκεί 10 μήνες το χρόνο ήτοι από τον Σεπτέμβριο μέχρι και το τέλος Ιουνίου έκαστου έτους και δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου περί του αντιθέτου μαρτυρία. Κατά συνέπεια τα ποσά που αφορούν στο σχολείο θα πολλαπλασιαστούν επί 10 μήνες και ακολούθως θα διαιρεθούν δια δώδεκα μήνες για να καθοριστεί η μηνιαία αναλογία στα έξοδα του ανηλίκου.
Στη βάση των όσων ανέφερα ανωτέρω κρίνω ότι, στα έξοδα του ανηλίκου, ως αυτά καθορίστηκαν ανωτέρω, θα πρέπει να προστεθεί από την 1/9/23 μέχρι και τις 31/8/24 το ποσό των €120 που αφορά στα δίδακτρα του νηπιαγωγείου (€145χ10μήνες/12μήνες) ενώ ακολούθως από 1/9/24 θα πρέπει να προστεθεί το ποσό των €44 που αφορά στα δίδακτρα του νηπιαγωγείου και την μουσική (€53χ 10 μήνες/12 μήνες).
Συνακόλουθα, στη βάση όλων των ανωτέρω τα έξοδα του ανηλίκου μέχρι και τις 31/8/23 καθορίζονται στο ποσό των €430 ακολούθως από 1/9/23 μέχρι και 31/8/24 στο ποσό των € 550 ενώ ακολούθως από 1/9/24 στο ποσό των €474 και καθίσταται πλέον εύρημα του Δικαστηρίου.
Όπως ήδη ανέφερα ανωτέρω, από το σύνολο των μηνιαίων εξόδων του ανηλίκου θα πρέπει να αφαιρεθεί το ποσό των €49 το οποίο λαμβάνει ως επίδομα τέκνου η αιτήτρια από τον Απρίλιο του 2024.
Συνακόλουθα τα έξοδα του ανηλίκου επί των οποίων θα καθοριστεί η συνεισφορά του καθ΄ου η αίτηση, αφαιρουμένου του ποσού των €49 μηνιαίως που λαμβάνει η αιτήτρια ως επίδομα τέκνου από τον Απρίλιο του 2024 καθορίζονται ως ακολούθως:
Μέχρι τις 31/8/23 στο ποσό των €430
Από 1/9/23 μέχρι και τις 31/3/24 στο ποσό των €550
Από 1/4/24 μέχρι και 31/8/24 στο ποσό των €501
Από 1/9/24 στο ποσό των €425
Τα πιο πάνω καθίστανται εύρημα του Δικαστηρίου.
Υπενθυμίζω ότι οι οικονομικές δυνάμεις τις αιτήτριας ως καθορίστηκαν ανωτέρω, μέχρι και τις 31/3/24 ανέρχονταν στα €900 μηνιαίως, ενώ ακολούθως από 1/4/24 στο ποσό των €1116 μηνιαίως (προστέθηκε το ποσό των €216 που αφορά στο επίδομα μονογονιού) ενώ οι οικονομικές δυνάμεις του καθ΄ου η αίτηση καθορίστηκαν στο ποσό των €2.396 μηνιαίως (συμπεριλαμβανομένου του 13ου και 14ου μισθού).
Στην βάση όλων των ανωτέρω καταλήγω ότι η συνεισφορά του καθ΄ου η αίτηση στα μηνιαία έξοδα του ανήλικου τέκνου των διαδίκων θα πρέπει να καθοριστεί ως ακολούθως:
Μέχρι τις 31/8/23 στο ποσό των €310
Από την 1/9/23 μέχρι και την 31/3/24 στο ποσό των €350
Από την 1/4/24 μέχρι τις 31/8/24 στο ποσό των €330
Από 1/9/24 στο ποσό των €290 μηνιαίως.
Τα πιο πάνω καθίστανται εύρημα του Δικαστηρίου.
Το αίτημα της αιτήτριας για καταβολή 13ης διατροφής δεν μπορεί να επιτύχει για το λόγο ότι κατά τον καθορισμό των μηνιαίων εισοδημάτων του καθ’ ου η αίτηση υπολογίστηκαν και τα ποσά που λαμβάνει ως 13ο και 14ο μισθό και στη συνέχεια το συνολικό ποσό διαιρέθηκε δια δώδεκα μήνες.
Το αίτημα της αιτήτριας για αποκοπή του ποσού της διατροφής από τον μισθό του καθ΄ου η αίτηση δεν μπορεί επίσης να επιτύχει για το λόγο ότι δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε μαρτυρία προς υποστήριξη του αναφερόμενου αιτήματος.
Αναφορικά με το ζήτημα της αναδρομικότητας της διατροφής και την δυνατότητα να διαταχθεί η καταβολή της από την ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης ή από κάποιο μεταγενέστερο χρονικό σημείο, κρίνω ότι, δεδομένου ότι τα ποσά που πρόκειται να επιδικαστούν είναι υψηλότερα από το ποσό το οποίο κατέβαλλε ο καθ΄ου η αίτηση στη βάση του προσωρινού διατάγματος θα πρέπει να προσδώσω αναδρομική ισχύ στο διάταγμα που θα εκδοθεί από την ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης.
Σχετικές επίσης με το θέμα είναι οι υποθέσεις Ι. Παλάζη ν. Σ. Παλάζη (2007) 1 Α.Α.Δ. 381, Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου (2011) 1 Α.Α.Δ. 1875.
Σε σχέση με τα έξοδα της διαδικασίας, εν' όψει της πιο πάνω κατάληξης μου, η αιτήτρια είναι ο επιτυχόν διάδικος και κρίνω ότι δεν συντρέχει οποιοσδήποτε λόγος να διαφοροποιηθώ από την κατοχυρωμένη νομολογιακά αρχή ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της διαδικασίας.
Στην απόφαση του Εφετείου στα πλαίσια της Πολιτικής Έφεσης Αρ. 5/23 ημερομηνίας 7/6/24 μεταξύ Α.Χ.Β-Μ.Γ.Μ λέχθηκαν τα ακόλουθα:
«Σύμφωνα με την νομολογία, το αποτέλεσμα της δίκης συνιστά τον βασικό παράγοντα στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου για επιδίκαση των εξόδων. Σχετική είναι η απόφαση Νικολάου ν. Βασιλείου (1999) 1(Γ) Α.Α.Δ., 1566 στην οποία λέχθηκαν τα εξής:
«Η έκδοση διαταγής για τα έξοδα εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του εκδικάσαντος δικαστηρίου. Γνώμονα για την άσκηση της, αποτελούν τα γεγονότα της υπόθεσης κυρίως το αποτέλεσμα. Όταν δεν συντρέχουν ικανοί λόγοι προς το αντίθετο τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα (Βλ. Eleftheriou ν. Rousou and Another (1958) 23 C.L.R. 191, Αρέστη ν. Λαδόκονου (1996) 1 Α.Α.Δ. 646, Ζαβρού ν. Μιχαηλίδη (1996) 1 Α.Α.Δ. 477 και Χαψή κ.ά. ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας (1997) 1 Α.Α.Δ. 1403). Επέμβαση του Εφετείου στον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του πρωτόδικου δικαστηρίου, σε σχέση με τα έξοδα, χωρεί μόνο όπου η διακριτική ευχέρεια δεν έχει ασκηθεί με τρόπο δικαστικό και έχει επομένως σημειωθεί παράβαση Νόμου ή όπου το διάταγμα για τα έξοδα είναι αποτέλεσμα πλάνης περί τα πράγματα ή όπου ο εφεσείων έχει χωρίς επαρκή λόγο διαταχθεί να πληρώσει έξοδα τα οποία έχει δημιουργήσει η άλλη πλευρά (Βλ. Eleftheriou, πιο πάνω, και Δ.35θ.20 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών).»
Η εν λόγω νομολογιακή αρχή, υιοθετήθηκε από τους Κανονισμούς Πολιτικής Δικονομίας του 2023 που για το Εφετείο τέθηκαν σε ισχύ από 3.7.2023. Σύμφωνα με το Μέρος 39.2 των Κανονισμών του 2023, ο γενικός κανόνας είναι ότι ο αποτυχών διάδικος διατάσσεται να καταβάλει τα έξοδα του επιτυχόντος διαδίκου».
Στην ίδια επίσης απόφαση αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Ο εφεσείων παραπονείται επίσης στα πλαίσια του 4ου λόγου έφεσης ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αιτιολόγησε επαρκώς την επιδίκαση των εξόδων εναντίον του, περιοριζόμενο να αναφέρει ότι αυτά επιδικάζονται υπέρ της εφεσίβλητης, «ενόψει της κατάληξης» της πρωτόδικης διαδικασίας.
Ούτε αυτή η θέση μας βρίσκει σύμφωνους. Παραθέτουμε επί του προκειμένου, το πιο κάτω χαρακτηριστικό απόσπασμα από την υπόθεση Χάσικος κ.α. ν. Χαραλαμπίδη (1990) 1 Α.Δ.Δ 389, στο οποίο μας παρέπεμψε η συνήγορος για την εφεσίβλητη:
«Η απονομή των εξόδων ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η ευχέρεια ασκείται δικαστικά με γνώμονα, ως κύριο μέτρο, το αποτέλεσμα της υπόθεσης. Τόσο βαθιά θεμελιωμένη είναι η αρχή αυτή στην αστική διαδικασία, τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα, ώστε να μη δίδονται κατά κανόνα λόγοι (εξυπακούονται) για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου όταν η διαταγή για τα έξοδα συνάδει με την αρχή αυτή».
Λαμβάνοντας όμως υπόψιν ότι η αίτηση της αιτήτριας πέτυχε μερικώς, αφού οι αιτούμενες θεραπείες Β και Γ δεν είχαν επιτυχή κατάληξη, ασκώντας την διακριτική μου ευχέρεια, κρίνω ορθό και δίκαιο να περιορίσω το ποσό των εξόδων που θα επιδικαστεί υπέρ της.
ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Στην βάση όλων όσων ανέφερα ανωτέρω και προσπάθησα να εξηγήσω εκδίδονται τα ακόλουθα:
Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο καθ΄ου η αίτηση από 15/11/22 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι τις 31/8/23 να καταβάλλει το ποσό των €310, ακολούθως από 1/9/23 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι και την 31/3/24 το ποσό των €350, ακολούθως από 1/4/24 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι και τις 31/8/24 το ποσό των €330 και ακολούθως από 1/9/24 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα το ποσό των €290 για τη διατροφή του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Α. Κ.
Ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί βάσει του προσωρινού διατάγματος διατροφής ημερομηνίας 7/2/23, να αφαιρεθούν από την οφειλόμενη αναδρομική διατροφή. Το εναπομείναν οφειλόμενο συσσωρευμένο υπόλοιπο διατάσσεται να αποπληρωθεί από τον καθ' ου η αίτηση με μηνιαίες δόσεις των €50, της πρώτης δόσης πληρωτέας την 1/4/26 και ακολούθως την αντίστοιχη ημέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι πλήρους εξόφλησης.
Οι αιτούμενες θεραπείες Β και Γ απορρίπτονται.
Το ½ των εξόδων ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εναντίον του καθ΄ου η αίτηση.
(Υπ.) ....................................
Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο