ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ
ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ
Ενώπιον: Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ
Αρ. Αίτησης: 110/2024
Μεταξύ:
Χ.Σ
Αιτήτρια
Και
Π.Ζ
Καθ’ ου η Αίτηση
ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΟΜΕΝΕΣ ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 13/1/26
Ημερομηνία: 10 IOYNΙΟΥ, 2026
ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:
Για την Αιτήτρια: κ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α.ΜΑΤΣΑΓΓΟΣ
Για τον Καθ΄ου η αίτηση: κ.κ ΕΛΕΝΗ ΒΡΑΧΙΜΗ & ΣΙΑ ΔΕΠΕ
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Με εναρκτήρια αίτησης της, η αιτήτρια ζητά διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να της ανατίθεται η φύλαξη, φροντίδα ή και επιμέλεια του ανήλικου τέκνου των διαδίκων, να καθορίζεται ως τόπος διαμονής του ανηλίκου ο εκάστοτε τόπος διαμονής της, να καθορίζεται ο τρόπος επικοινωνία του καθ’ ου η αίτηση με το ανήλικο και οι λοιπές πτυχές τις γονικής μέριμνας να ασκούνται από κοινού.
Στα πλαίσια υπεράσπισης και ανταπαίτησης την οποία καταχώρησε ο καθ’ ου η αίτηση, ζητά να καθοριστεί ως τόπος διαμονής του ανηλίκου ο τόπος διαμονής του καθ’ ου η αίτηση για περίοδο 7 ημερών κάθε δυο βδομάδες, να καθορίζεται ως τόπος διαμονής του ανηλίκου μια συνεχόμενη εβδομάδα κατά την διάρκεια των διακοπών των Χριστουγέννων και του Πάσχα και ένας μήνας κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών και όλες oι πτυχές της γονικής μέριμνας να ασκούνται από κοινού.
Στις 9/7/24, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο, μεταξύ άλλων, ανατέθηκε από κοινού στους διαδίκους η φύλαξη και φροντίδα του ανήλικου τέκνου τους, οι λοιπές πτυχές της γονικής μέριμνας καθορίστηκε ότι θα ασκούνται από κοινού, καθορίστηκε ως τόπος διαμονής του ανηλίκου ο εκάστοτε τόπος διαμονής αμφοτέρων των διαδίκων όταν ο ανήλικος θα βρίσκεται με τον ένα ή τον άλλο γονέα ως το πρόγραμμα επικοινωνίας σύμφωνα με το οποίο, την μια εβδομάδα ο ανήλικος θα διαμένει με τον καθ’ ου η αίτηση από η ώρα 13:00 της Δευτέρας μέχρι και τις 7:30 π.μ της Τετάρτης και από η ώρα 10π.μ του Σαββάτου μέχρι τις 7:30 π.μ της Δευτέρας ενώ τις υπόλοιπες μέρες της εβδομάδας ο ανήλικος θα βρίσκεται με την αιτήτρια και την άλλη εβδομάδα από η ώρα 13:00 της Τετάρτης μέχρι τις 10π.μ του Σαββάτου θα βρίσκεται με τον καθ’ ου η αίτηση και τις υπόλοιπες μέρες με της εβδομάδας με την αιτήτρια. Το εν λόγω διάταγμα βρίσκεται στο φάκελο του Δικαστηρίου.
Από τον ηλεκτρονικό φάκελο της υπόθεσης, προκύπτει ότι στις 2/9/24, καταχωρήθηκε εκ μέρους της αιτήτριας, αίτηση χωρίς ειδοποίηση με την οποία ζητούσε, να διαταχθεί η εγγραφή του ανήλικου τέκνου των διαδίκων στο Δημόσιο και Κοινοτικό Νηπιαγωγείο [ ]. Η αναφερόμενη αίτηση, μετά τον ορισμό της για Ακρόαση με Γραπτές Αγορεύσεις, αποσύρθηκε άνευ βλάβης από την αιτήτρια στις 13/3/25.
Στη συνέχεια, στις 4/4/25, καταχωρήθηκε εκ μέρους του καθ’ ου η αίτηση, στα πλαίσια της Ανταπαίτησης του, αίτηση χωρίς ειδοποίηση με την οποία ζητούσε την τροποποίηση του εκ συμφώνου προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 9/7/24 κατά τρόπο ώστε να ανατίθεται στον ίδιο η επιμέλεια του ανηλίκου ή διαζευκτικά να μπορεί να αποφασίζει χωρίς την συγκατάθεση της αιτήτριας για θέματα υγείας του ανηλίκου, να διαταχθεί η εγγραφή του ανηλίκου για τη σχολική χρονιά 2025-2026 στην Προδημοτική του Ιδιωτικού Νηπιαγωγείο [ ] στη Λάρνακα, χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση της αιτήτριας, να διατάσσεται η αιτήτρια να μεταφέρει τον ανήλικο στις προπονήσεις ποδοσφαίρου στη Λάρνακα και στα μαθήματα πολεμικών τεχνών στην Λάρνακα, να επιτρέπεται στον καθ’ ου η αίτηση να ταξιδεύει με τον ανήλικο χωρίς να απαιτείται η γραπτή συγκατάθεση της αιτήτρια και να ρυθμιστεί η επικοινωνία έκαστου διάδικου με τον ανήλικο κατά τη διάρκεια των διακοπών του Πάσχα.
Στις 8/4/25, στα πλαίσια της αίτησης ημερ.4/4/25, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο ρυθμίστηκε η επικοινωνία των διαδίκων κατά τη διάρκεια των εορτών του Πάσχα, ενώ οι λοιπές αιτούμενες θεραπείες παρέμειναν για οδηγίες. Το εν λόγω διάταγμα βρίσκεται στο φάκελο του Δικαστηρίου.
Στις 17/6/25, στα πλαίσια της αίτησης ημερ.4/4/25 εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο, μεταξύ άλλων, διατάχθηκαν οι διάδικοι να υπογράψουν όλα τα αναγκαία έγγραφα για την εγγραφή και ή συνέχιση της φοίτησης του ανηλίκου στην Προδημοτική του Ιδιωτικού νηπιαγωγείου [ ] για τη σχολική χρονιά 2025-2026 ενώ αμφότεροι οι διάδικοι παραπέμφθηκαν στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Ενηλίκων για παροχή ψυχολογικής υποστήριξης και αξιολόγησης.
Στις 13/1/26 η αιτήτρια καταχώρησε αίτηση χωρίς ειδοποίηση με την οποία ζητά να διαταχθεί η εγγραφή του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Γ. Ζ, στο Δημοτικό Σχολείο Α. στην Επαρχία Λάρνακας και διάταγμα με το οποίο να εξουσιοδοτείται αποκλειστικά η αιτήτρια να προβεί σε όλες τις αναγκαίες και νόμιμες ενέργειες ενώπιον κάθε αρμόδιας σχετικής αρχής, σχολικής μονάδας ή και Υπουργείου ή και μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος eΔΕΑ για την εγγραφή του ανηλίκου στο Δημοτικό Σχολείο Α. στην Επαρχία Λάρνακας.
Την ίδια ημέρα, ήτοι στις 13/1/26, ο καθ’ ου η αίτηση καταχώρησε επίσης αίτηση χωρίς ειδοποίηση με την οποία ζητά (Α)Προσωρινό διάταγμα με το οποίο να τροποποιείται το υφιστάμενο προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 9/7/2024 ως ακολούθως:
Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να ανατίθεται η επιμέλεια του ανήλικου Γ. Ζ. στον αιτητή.
Διαζευκτικά:
Διάταγμα του Δικαστηρίου για την εγγραφή και/ή για την φοίτηση του ανήλικου Γ.Ζ. στο σχολείο του όπου φοιτά την επόμενη σχολική χρονιά 2026-2027 και/ή στo αντίστοιχο Δημοτικό Σχολείο Ζ στη Λάρνακα, χωρίς να απαιτείται η συναίνεση της καθ’ ης η αίτηση.
Το Δικαστήριο δεν εξέδωσε μονομερώς διατάγματα σε καμία από τις αιτήσεις και δόθηκαν οδηγίες στου δικηγόρους των διαδίκων για καταχώρηση ενστάσεων και συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων.
Σημειώνω ότι οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν για συμβιβασμό δεν τελεσφόρησαν και κατόπιν συμφωνίας των δικηγόρων των διαδίκων και άδειας του Δικαστηρίου οι αιτήσεις συνεκδικάστηκαν.
Η ακρόαση διεξήχθη με την ανταλλαγή της ένορκης μαρτυρίας των διαδίκων και ολοκληρώθηκε με τις γραπτές αγορεύσεις των συνηγόρων των διαδίκων ενώ ουδείς εξ αυτών αντεξετάστηκε.
Σύμφωνα με το άρθρο 6 (3) του Ν.216/90, ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του. (βλ. Γ.Δ. v. Α.Β. Έφεση αρ.1/2022 και 2/2022, ημερομηνίας 7 Ιουλίου 2022).
Στις 13/3/26, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων αναφορά στην οποία θα γίνει κατωτέρω.
Σημειώνω ότι για σκοπούς της παρούσας απόφασης θα γίνεται αναφορά σε αιτήτρια και καθ’ ου η αίτηση ως αυτοί εμφαίνονται στην εναρκτήρια αίτηση.
Σημειώνω επίσης ότι η πλευρά του καθ΄ου η αίτηση, μέσω της αγόρευσης του, δεν προώθησε το αίτημα του για τροποποίηση του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 9/7/24 κατά τρόπο που να του ανατίθεται η επιμέλεια του ανηλίκου και για το λόγο αυτό, σύμφωνα με την πάγια νομολογία θεωρώ ότι το εν λόγω ζήτημα εγκαταλείφθηκε και δεν εξεταστεί από το Δικαστήριο. Σχετική είναι η απόφαση ΣΤΕΛΙΟΣ ΣΑΒΒΑ ΚΑΙ ΥΙΟΙ ΛΤΔ v. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ στην οποία αναφέρθηκε ότι:: «η τελική αγόρευση η οποία δεν επικεντρώνεται σε ένα συγκεκριμένο επίδικο θέμα θεωρείται ότι περιορίζει τα προς απόφαση ζητήματα και όσα δεν αναπτύχθηκαν με την αγόρευση κρίνονται ότι έχουν εγκαταλειφθεί».
Συνοπτικά οι λόγοι ένστασης που προβάλλει ο καθ’ ου η αίτηση για απόρριψη της αίτησης της αιτήτριας είναι οι ακόλουθοι: Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του Α.32, η αίτηση είναι νομικά αβάσιμη και/ή δεν στηρίζεται σε ορθή νομική βάση, η αιτήτρια δεν προέβη σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη όλων των γεγονότων της υπόθεσης, δεν προσήλθε με καθαρά χέρια στο Δικαστήριο και/ή απέκρυψε από το Δικαστήριο τα πραγματικά γεγονότα για να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Δεν συντρέχουν λόγοι κατεπείγοντος ή άλλες ιδιαίτερες περιπτώσεις που να δικαιολογούν την έκδοση της αιτούμενης θεραπείας.
Τα διατάγματα που αιτείται η αιτήτρια συγκρούονται με το συμφέρον του ανήλικου. Η αιτήτρια αγνοεί την επιθυμία, τα συναισθήματα, το συμφέρον και το υφιστάμενο καθεστώς του ανήλικου ο οποίος φοιτά ήδη στην προδημοτική στην Λάρνακα, όπως φοιτούσε και την σχολική χρονιά 2024-2025 και 2025-2026 και/ή όπως αυτά εκδηλώνονται στην συνέντευξη του μετά από την αίτηση της αιτήτριας ημερομηνίας 2/9/24 η οποία απορρίφθηκε.
Τα διατάγματα που αιτείται η αιτήτρια, έρχονται σε σύγκρουση με τα υφιστάμενα προσωρινά απόλυτα διατάγματα ημερομηνίας 9/7/24 και 17/6/2025.
Τυχόν αποδοχή της αίτησης της αιτήτριας θα έχει εξαιρετικά αρνητικές επιπτώσεις στο συμφέρον του ανηλίκου και θα καταστήσει την απονομή δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο αδύνατη αφού θα οδηγήσει σε ανεπανόρθωτες συνέπειες από την απρόβλεπτη μετακίνηση του από το σχολείο του που φοιτά τα τελευταία δύο προηγούμενα έτη, και ήδη συνεχίζει να φοιτά όπως φοιτούσε και την ημέρα έκδοσης του υφιστάμενου διατάγματος δυνάμει του οποίου η αιτήτρια συμφωνούσε πρόσφατα.
Το ισοζύγιο της ευχέρειας επιβάλλει όπως το status quo στη βάση του οποίου η επιμέλεια του προσώπου του ανήλικου ασκείται και από τον καθ’ ου η αίτηση ανατεθεί μόνο στον καθ’ ου η αίτηση, αφού η αιτήτρια συστηματικά αρνείται κάθε συναίνεση αποκλειστικά για δικούς της εγωιστικούς λόγους και συμφέροντα για όλα τα θέματα και επιμέλειας του, αντίθετα με το συμφέρον του ανηλίκου και το υφιστάμενο καθεστώς.
Ενώ τα θέματα της επιμέλειας του ανηλίκου ρυθμίστηκαν και εκ συμφώνου ανατέθηκαν από κοινού στους διαδίκους, η αιτήτρια εξαναγκάζει τον καθ’ ου η αίτηση να προβαίνει σε ενδιάμεσες αιτήσεις για όλα τα θέματα της επιμέλειας του και γενικά το συμφέρον του ανηλίκου, αφού αρνείται για όλα τα θέματα να δώσει την συναίνεση της.
Η αιτήτρια για τα ίδια ζητήματα επιμέλειας και/ή της φοίτησης του ανηλίκου στην Αθηένου αντί στη Λάρνακα όπου φοιτά από την γέννηση του και συγκεκριμένα στο νηπιαγωγείο και στην Προδημοτική, για τρίτη φορά (δύο αιτήσεις της και μία αίτηση του καθ’ ου η αίτηση) απασχόλησε το δικαστήριο με τα ίδια θέματα καταχρηστικά.
Οι λόγοι ένστασης, συνοπτικά, που προβάλλει η αιτήτρια για απόρριψη της αίτησης του καθ’ ου η αίτηση είναι οι ακόλουθοι: Η αίτηση είναι ουσιαστικά και νομικά αβάσιμη και/ή ανυπόστατη και/ή καταχρηστική και δεν στηρίζεται στην ορθή νομική βάση. Δεν πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του Α. 32, του περί Δικαστηρίων Νόμου, Κεφ. 14, για έκδοση των αιτούμενων ενδιάμεσων διαταγμάτων, καθότι δεν τεκμηριώνεται κατεπείγον, ούτε η αναγκαιότητα άμεσης παρέμβασης του Δικαστηρίου.
Δεν τεκμηριώνονται πιθανότητες επιτυχίας της κυρίως αίτησης ως προς μεταβολή της επιμέλειας/ρύθμισης, δεδομένου ότι το υφιστάμενο καθεστώς γονικής μέριμνας/επικοινωνίας ρυθμίζεται ήδη με ισχύον Διάταγμα και η παρούσα αίτηση επιχειρεί ανατροπή του χωρίς επαρκή μεταβολή περιστάσεων.
Δεν προβάλλεται με πληρότητα και επάρκεια συγκεκριμένη, ουσιώδης και αποδεδειγμένη μεταβολή περιστάσεων από τις 9/7/2024 που να δικαιολογεί τροποποίηση του ισχύοντος Διατάγματος, αλλά παραθέτει γενικούς ισχυρισμούς και αξιολογικές κρίσεις.
Ο ισχυρισμός του αιτητή περί status quo ως προς τη σχολική φοίτηση στη Λάρνακα δεν τεκμηριώνει νομικά δεσμευτική κατάσταση, καθότι από τα έγγραφα/αιτήματα δεν προκύπτει ρητή δικαστική ρύθμιση που να καθορίζει συγκεκριμένο σχολείο ως όρο του Διατάγματος 9/7/2024.
Το αίτημα για εγγραφή/φοίτηση στο Δημοτικό [….] χωρίς συναίνεση της καθ’ ης η αίτηση αποτελεί ουσιώδη απόφαση για το ανήλικο (εκπαίδευση/καθημερινότητα) και δεν δικαιολογείται, ιδιαίτερα όταν επιδιώκεται δικαστικά για να υποκαταστήσει την απαιτούμενη συνεννόηση/κοινή απόφαση.
Το συμφέρον του ανηλίκου δεν εξυπηρετείται από επιλογή σχολείου που συνεπάγεται/παγιώνει επιβάρυνση καθημερινότητας/μετακινήσεων και διατάραξη ρουτίνας, ενώ ο αιτητής περιορίζεται σε μονομερή αξιολόγηση του “καλύτερου σχολείου” χωρίς αντικειμενική τεκμηρίωση.
Ο αιτητής δεν προσέρχεται με καθαρά χέρια και/ή παρουσιάζει επιλεκτικά τα γεγονότα.
Η αίτηση καταχωρήθηκε/προωθείται κατά τρόπο που υποδηλώνει σκοπιμότητα πίεσης και ελέγχου, και όχι γνήσια παιδοκεντρική επιδίωξη ιδίως λόγω του ότι ζητείται διάταγμα “χωρίς να απαιτείται η συναίνεση” της καθ’ ης η αίτηση για τόσο κρίσιμο θέμα.
Η παρούσα συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας (abuse of process) στον βαθμό που επιχειρείται, μέσω ενδιάμεσου διατάγματος, να δημιουργηθούν τετελεσμένα σε ζήτημα εκπαίδευσης, αντί να ακολουθηθεί η ορθή οδός πλήρους ακρόασης και αξιολόγησης του συμφέροντος του ανηλίκου με πλήρη μαρτυρία.
Η μέχρι σήμερα φοίτηση του ανηλίκου τέκνου σε νηπιαγωγείο στη Λάρνακα δεν αποτέλεσε προϊόν στρατηγικού ή μακροπρόθεσμου εκπαιδευτικού προγραμματισμού, αλλά υιοθετήθηκε ως πρόσκαιρη, μεταβατική και πρακτική λύση, λαμβάνοντας υπόψη τις τότε υφιστάμενες συνθήκες και χωρίς πρόθεση παγίωσης ή δεσμευτικής συνέχειας στη δημοτική εκπαίδευση.
Οποιαδήποτε ερμηνεία της ανωτέρω μεταβατικής φοίτησης ως πάγιου status quo ή ως ένδειξης τελικής εκπαιδευτικής επιλογής είναι αυθαίρετη, αναιρεί τον μεταβατικό χαρακτήρα της και επιχειρεί να αναγάγει μια προσωρινή διευθέτηση σε δεσμευτικό κανόνα για το μέλλον του ανηλίκου τέκνου.
Η επιλογή νηπιαγωγείου, ιδίως στο πλαίσιο προσχολικής εκπαίδευσης, δεν μπορεί να εκλαμβάνεται ως αμετάκλητη ή καθοριστική για τη μετέπειτα φοίτηση του ανηλίκου στη δημοτική εκπαίδευση, ούτε ως ένδειξη οριστικής εκπαιδευτικής κατεύθυνσης, χωρίς ρητή κοινή απόφαση των γονέων ή σχετική δικαστική κρίση.
Η προσπάθεια του καθ’ ου η αίτηση να συνδέσει τη μεταβατική προσχολική φοίτηση του ανηλίκου με μακροπρόθεσμο εκπαιδευτικό σχεδιασμό, συνιστά εσφαλμένη και καταχρηστική ερμηνεία των πραγματικών περιστάσεων και αποσκοπεί στη δημιουργία τετελεσμένων ως προς την επιλογή σχολείου στη δημοτική εκπαίδευση.
Στην μαρτυρία της αιτήτριας, η οποία υποστηρίζει το αίτημα της για εγγραφή του ανηλίκου στο Δημοτικό Σχολείο Α και την ένσταση της στην αίτηση του καθ’ ου η αίτηση για ανάθεση στον ίδιο της επιμέλειας του ανηλίκου και εγγραφή του ανηλίκου στο Δημοτικό Σχολείο Ζ στη Λάρνακα αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
Το ανήλικο φοιτά σε νηπιαγωγείο στη Λάρνακα, αλλά η φοίτηση του δεν αποτέλεσε πάγια η μακροπρόθεσμη εκπαιδευτική επιλογή αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένων συνθηκών και πρακτικών αναγκών που ίσχυαν κατά το συγκεκριμένο διάστημα. Η φοίτηση του στο εν λόγω νηπιαγωγείο αποτέλεσε καθαρά προσχολική και μεταβατική λύση η οποία κατά το χρόνο λήψης της απόφασης, κρίθηκε διαχειρίσιμη και ανεκτή λόγω της μικρής ηλικίας του ανηλίκου, της περιορισμένης διάρκειας του ημερήσιου ωραρίου και των μειωμένων γνωστικών και οργανωτικών απαιτήσεων της προσχολικής εκπαίδευσης. Η επιλογή αυτή δεν δημιούργησε επιβάρυνση στην ψυχοσυναισθηματική κατάσταση του παιδιού ούτε διατάραξε την καθημερινή του ρουτίνα δεδομένου ότι υπήρχε σταθερή φροντίδα συνέπεια και συνεχής υποστήριξη από την αιτήτρια. Όσο όμως μεγαλώνει το παιδί και εισέρχεται σε μια βαθμίδα εκπαίδευσης με αυξημένες απαιτήσεις καθίσταται αναγκαία η επανεξέταση των συνθηκών αυτών με γνώμονα το πραγματικό και μακροπρόθεσμο συμφέρον του.
Η επιλογή φοίτησης του ανηλίκου σε νηπιαγωγείο εκτός του τόπου μόνιμης διαμονής του ουδέποτε αποτέλεσε προϊόν συνειδητού σταθερού και μακροπρόθεσμου εκπαιδευτικού σχεδιασμού για την συνολική πορεία της εκπαίδευσης του και η οποιαδήποτε ερμηνεία περί συνέχειας η τετελεσμένης επιλογής στερείται πραγματική και παιδαγωγικής βάσης.
Η μετάβαση από το νηπιαγωγείο στη δημοτική εκπαίδευση συνιστά καθοριστικό και κρίσιμο ορόσημο στη ψυχοκοινωνική και γνωστική ανάπτυξη του παιδιού και στο πλαίσιο αυτό η σταθερότητα της καθημερινής ρουτίνας η εγγύτητα του σχολικού περιβάλλοντος στον τόπο κατοικίας και η αποφυγή περιττών μετακινήσεων αποκτούν καίρια σημασία για την ομαλή ένταξη και την ψυχική ισορροπία του παιδιού.
Παρά το γεγονός ότι ο ανήλικος φοιτά σε νηπιαγωγείο στη Λάρνακα, το σύνολο της καθημερινής του ζωής εδράζεται στην Αθηένου, εκεί βρίσκεται η κατοικία του, αναπτύσσει τις καθημερινές του συνήθειες, τις κοινωνικές του σχέσεις, το κοινωνικό και οικογενειακό του περιβάλλον, οι εξωσχολικές του δραστηριότητες, καθώς και το αίσθημα οικειότητας και ασφάλειας που αντλεί από τον τόπο αυτό συνιστούν κρίσιμους παράγοντες για την συναισθηματική του ευημερία. Η απομάκρυνση του από το φυσικό του περιβάλλον κατά το κρίσιμο αυτό στάδιο της εισόδου του στην Δημοτική εκπαίδευση ενδέχεται να επιφέρει δυσανάλογη επιβάρυνση αντίθετη προς το βέλτιστο συμφέρον του.
Η Αθηένου αποτελεί το κύριο κέντρο των εξωσχολικών του δραστηριοτήτων καθώς εκεί παρακολουθεί σε σταθερή και συνεχή βάση μαθήματα χορού και άλλες δημιουργικές και κοινωνικές δραστηριότητες. Στην κοινότητα επίσης βρίσκεται το ευρύτερο οικογενειακό του περιβάλλον ήτοι συγγενικά πρόσωπα πρώτου και δεύτερου βαθμού με τα οποία το ανήλικο διατηρεί συχνή , σταθερή και ουσιαστική επικοινωνία γεγονός που ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας αποδοχής και συναισθηματικής στήριξης του. Τυχόν απομάκρυνση του από το συγκεκριμένο οικογενειακό πλαίσιο θα έχει ως αποτέλεσμα την διατάραξη των δεσμών που έχουν ήδη εδραιωθεί και οι οποίοι εξυπηρετούν αποδεδειγμένα το βέλτιστο συμφέρον του.
Ο ανήλικος κινείται σε γνώριμο, ήρεμο και κοινωνικά σταθερό περιβάλλον γεγονός που συμβάλλει στη δημιουργία ρουτίνας στην αίσθηση συνέχειας και στην ψυχική του ηρεμία. Έχει αναπτύξει ουσιαστικές φιλίες στην Αθηένου με παιδιά της ηλικίας του με τα οποία αλληλεπιδρά σε τακτική βάση τόσο στο πλαίσιο των εξωσχολικών του δραστηριοτήτων όσο και στον ελεύθερο του χρόνο.
Πολλά από τα παιδιά με τα οποία το ανήλικο διατηρεί ήδη φιλικές σχέσεις πρόκειται να εγγραφούν στην Α’ τάξη του Δημοτικού Σχολείου [ ], γεγονός το οποίο περιορίζει ουσιωδώς το άγχος που συνοδεύει την μετάβαση από την προσχολική ηλικία στην σχολική εκπαίδευση, ενισχύοντας το αίσθημα ασφάλειας και σταθερότητας του παιδιού κατά τη συγκεκριμένη κρίσιμη αναπτυξιακή φάση. Αντιθέτως, το νηπιαγωγείο στη Λάρνακα στο οποίο φοιτά το ανήλικο, δεν συνιστά φυσική συνέχεια για τη δημοτική του εκπαίδευση αφού το ανήλικο δεν πρόκειται να φοιτήσει στο ίδιο Δημοτικό Σχολείο με τους σημερινούς του συμμαθητές γεγονός το οποίο ενδέχεται να εντείνει το άγχος της μετάβασης και διαταράξει στη σταθερότητα που απαιτείται για την ομαλή του ένταξη στην δημοτική εκπαίδευση.
Στο Δημοτικό Σχολείο [ ], δεν υφίσταται οποιαδήποτε μορφή φύλαξης, επίβλεψης ή υποδοχής παιδιών πριν την έναρξη του σχολικού ωραρίου με αποτέλεσμα η παρουσία παιδιών στο σχολικό χώρο πριν την επίσημη έναρξη της λειτουργίας του σχολείου πραγματοποιείται χωρίς καμία ευθύνη ή εποπτεία από το σχολείο ή άλλο αρμόδιο φορέα. Η αιτήτρια, η οποία είναι νηπιαγωγός, οφείλει να βρίσκεται στο χώρο εργασίας της στην Αθηένου στις 7:30 που αρχίζει η σχολική μέρα, γεγονός που καθιστά πρακτικά αδύνατη τη συνοδεία και ασφαλή παράδοση του ανηλίκου στο εν λόγω σχολείο κατά το χρόνο έναρξης της σχολικής λειτουργίας. Συνακόλουθα, η φοίτηση του ανηλίκου σε σχολείο εκτός της γεωγραφικής περιοχής της, χωρίς την ύπαρξη οργανωμένης φύλαξης ή επίβλεψης, εκθέτει τον ανήλικο σε κινδύνους και διαταράσσει την καθημερινή του σταθερότητα και ασφάλεια. Καταθέτει ως τεκμήριο 1 επιστολή ημερομηνίας 24/11/25 με θέμα την πρωινή φύλαξη των παιδιών.
Η καθημερινή μετακίνηση του ανηλίκου προς τη Λάρνακα απαιτεί αναχώρηση από την Αθηένου περί τις 6:15 π.μ γεγονός προϋποθέτει αφύπνιση του ανηλίκου στις 5:15 π.μ με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η φυσιολογική ρουτίνα του περιορίζοντας σημαντικά το χρόνο ξεκούρασης και προετοιμασίας του για το σχολείο δημιουργώντας συνθήκες χρόνιου σωματικού και ψυχικού στρες. Η επιβολή καθημερινού προγράμματος που υπονομεύει τη βασική ανάγκη του ανηλίκου για επαρκή ανάπαυση δεν εξυπηρετεί το συμφέρον του αλλά αντίθετα το θέτει σε μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό κίνδυνο.
Ο καθ’ ου η αίτηση, εργάζεται χωρίς σταθερό πρωινό ωράριο γεγονός που αποκλείει τη δυνατότητα συστηματικής ανάληψης της ευθύνης μεταφοράς του ανηλίκου το πρωί στο σχολείο γεγονός που εντείνει την πρακτική αδυναμία διασφάλισης της καθημερινής φροντίδας στο πλαίσιο φοίτησης στη Λάρνακα.
Επιπλέον, το ωράριο αποχώρησης από το σχολείο της Λάρνακας δημιουργεί επιπρόσθετο κίνδυνο ανεπαρκούς επίβλεψης του ανηλίκου αφού δεν συμβαδίζει με τα ωράρια των γονέων, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο της καθυστερημένης παραλαβής ή αναγκαστικής ανάθεσης της φροντίδας σε τρίτα πρόσωπα χωρίς σταθερότητα. Αντιθέτως, το σχολείο στην Αθηένου βρίσκεται κοντά τόσο στην κατοικία της αιτήτριας όσο και στο χώρο εργασίας της και επιτρέπει την έγκαιρη και ασφαλή προσέλευση και παραλαβή του ανηλίκου από το σχολείο χωρίς χρονική πίεση σωματική κόπωση ή αυξημένο άγχος τόσο στο ανήλικο όσο και στην αιτήτρια.
Περαιτέρω, η φοίτηση του ανηλίκου στη Αθηένου, καθιστά εφικτή την ουσιαστική καθημερινή και ενεργό άσκηση της γονικής μέριμνας από την μητέρα και στην πράξη. Η δυνατότητα άμεσης ανταπόκρισης σε σχολικές ανάγκες, έκτακτα περιστατικά επικοινωνίας με το σχολείο και συμμετοχή στη σχολική ζωή του ανηλίκου, συνιστά βασικό στοιχείο της επιμέλειας και εξυπηρετεί στο συμφέρον του ανηλίκου.
Η συνέχιση της φοίτησης του ανηλίκου σε σχολείο στη Λάρνακα κατά τη Δημοτική εκπαίδευση, δημιουργεί σαφή επαναλαμβανόμενο και απολύτως προβλέψιμο κίνδυνο σωματική και ψυχοσυναισθηματικής του επιβάρυνσης.
Το αιτούμενο διάταγμα εγγραφής του ανηλίκου στη Δημοτικό Σχολείο [ ] είναι απολύτως αναγκαίο για τη διασφάλιση της ομαλής ασφαλούς και σταθερής σχολικής πορείας.
Τυχόν ισχυρισμός της πλευράς του καθ’ ου η αίτηση ότι η υφιστάμενη φοίτηση του ανηλίκου στο νηπιαγωγείο στη Λάρνακα μπορεί να συνεχιστεί χωρίς επιπτώσεις και κατά τη μετάβαση του στη Δημοτική εκπαίδευση δεν ευσταθεί γιατί αγνοεί το κρίσιμο αναπτυξιακό στάδιο στο οποίο εισέρχεται ο ανήλικος. Η μετάβαση από την προσχολική στην σχολική εκπαίδευση αποτελεί περίοδο αυξημένων απαιτήσεων προσαρμογής κατά την οποία η ανάγκη για σταθερότητα και διατήρηση των υφιστάμενων σημείων αναφοράς είναι καθοριστική για την ψυχοσυναισθηματική ισορροπία του ανηλίκου. Η καθημερινή μετακίνηση του εκτός της κοινότητας που εδράζεται το σύνολο της ζωής του σε συνδιασμό με την απομάκρυνση του από το κοινωνικό και οικογενειακό του περιβάλλον στην Αθηένου, συνιστά αντικειμενική επιβάρυνση η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί αμελητέα ούτε να δικαιολογηθεί ότι εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου.
Επιπρόσθετα, τυχόν ισχυρισμός ότι η φοίτηση στη Λάρνακα μπορεί να υποστηριχθεί πρακτικά από τον πατέρα του ανηλίκου, προσκρούει σε αντικειμενικά διαπιστωμένα πραγματικά δεδομένα. Η απουσία σταθερού και προβλέψιμου πρωινού ωραρίου εργασίας εκ μέρους του πατέρα, αποκλείει τη δυνατότητα συστηματικής και αξιόπιστης ανάληψης της καθημερινής επίβλεψης και συνοδείας του ανηλίκου γεγονός το οποίο δημιουργεί πρακτική αβεβαιότητα ως προς τη διασφάλιση της αναγκαίας καθημερινής φροντίδας και καθιστά αναπόφευκτη την εξάρτηση από τρίτα πρόσωπα χωρίς τη συναισθηματική εγγύτητα και σταθερότητα που απαιτεί η ηλικία του ανηλίκου.
Σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση του Υπουργείου Παιδείας Αθλητισμού και Νεολαίας, για τη σχολική χρονιά 2026-2027 οι εγγραφές/ μεταγραφές στα δημόσια Δημοτικά Σχολεία θα πραγματοποιηθούν μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος eΔΕΑ, και μέχρι τις 31/12/25 οι γονείς και οι κηδεμόνες οφείλουν να δημιουργήσουν σχετικό λογαριασμό και προφίλ γονέα και μαθητή στο eΔΕΑ.
Οι εγγραφές διενεργούνται αποκλειστικά κατά την περίοδο από 5/1/26 -19/1/26 χωρίς να προβλέπεται νέα περίοδος εγγραφών παρά μόνο για περιπτώσεις όπου για εύλογη αιτία δεν κατέστη δυνατή η εμπρόθεσμη εγγραφή.
Λαμβάνοντας υπόψιν τις αυστηρές προθεσμίες και το γεγονός ότι δεν προβλέπεται νέα περίοδος εγγραφών, οποιαδήποτε καθυστέρηση ή μη παροχή της απαιτούμενης συγκατάθεσης ή και των αναγκαίων στοιχείων δημιουργεί πραγματικό και άμεσο κίνδυνο απώλειας της δυνατότητας ορθής σχολικής τοποθέτησης του ανηλίκου για τη σχολική χρονιά 2026-2027 με συνέπειες που επηρεάζουν άμεσα τη σταθερότητα την καθημερινότητα και τη συναισθηματική ευημερία του ανηλίκου.
Οι αναφορές του καθ’ ου η αίτηση ότι η αιτήτρια είναι ανίκανη, εμμονική ή ψυχολογικά ασταθής είναι ατεκμηρίωτες και δεν συνοδεύονται από καμία επιστημονική αξιολόγηση.
Η αιτήτρια αναφέρει επίσης ότι ασκεί τη γονική μέριμνα με τον καθ’ ου η αίτηση αλλά στην πράξη έχει την καθημερινή ευθύνη για τη φροντίδα, την ανατροφή, την εκπαίδευση και τη γενικότερη ευημερία του ανηλίκου.
Δεν υπάρχει εκ μέρους της οποιαδήποτε αντικειμενική ένδειξη ότι παραμελεί τον ανήλικο ή ότι ο ανήλικος εκτίθεται σε συνθήκες που θέτουν σε κίνδυνο την σωματική ή ψυχολογική του ευημερία.
Η αιτήτρια αναφέρει επίσης ότι ο καθ’ ου η αίτηση συχνά επιλέγει απειλητικό και αντιπαραθετικό ύφος σε ότι αφορά στην από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας του ανηλίκου γεγονός το οποίο αυξάνει την ένταση και καταθέτει ως τεκμήριο σχετικά μηνύματα που τις απέστειλε ο καθ’ ου η αίτηση.
Αναφέρει ότι το ωράριο εργασίας του καθ’ ου η αίτηση είναι ιδιαίτερα ευέλικτο και μπορεί να το προσαρμόσει ανάλογα με τις ανάγκες του ανηλίκου χωρίς ο ίδιος να επηρεάζεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο, ενώ η ίδια η οποία εργάζεται ως νηπιαγωγός στο Κοινοτικό Νηπιαγωγείο [ ] με ώρα έναρξης εργασίας, τις 07:30 π.μ., καθιστά πρακτικά και αντικειμενικά αδύνατη μεταφορά του ανήλικου στο προτεινόμενο από τον καθ΄ου η αίτηση Δημοτικό Σχολείο στη Λάρνακα τις ημέρες κατά τις οποίες θα πρέπει να μεταφέρει η ίδια το ανήλικο στο σχολείο.
Ο λόγος για τον οποίο καταχώρησε την αίτηση για εγγραφή του ανηλίκου στο Δημοτικό σχολείο [ ] είναι για το συμφέρον του ανηλίκου λόγο της μόνιμης διαμονής της στην Αθηένου, του ωραρίου εργασίας της και τις καθημερινές ανάγκες και τη γενικότερη ευημερία του παιδιού.
Αναφέρει ότι ουδέποτε είχε πρόθεση να παραβιάσει ή να υπονομεύσει το προσωρινό Διάταγμα Γονικής Μέριμνας, το οποίο σέβεται και τηρεί πλήρως, αλλά ενήργησε εύλογα και υπεύθυνα, με αποκλειστικό γνώμονα το συμφέρον και την καθημερινή ευημερία του ανηλίκου. Η απόσυρση της αίτησης την οποία καταχώρησε στο παρελθόν δεν δημιουργεί οποιοδήποτε δεσμευτικό εκπαιδευτικό status quo και το ζήτημα της επιλογής σχολείου παραμένει ανοικτό και οφείλει να κριθεί με βάση τα σημερινά πραγματικά δεδομένα, τις αντικειμενικές συνθήκες της καθημερινότητας του παιδιού και το βέλτιστο συμφέρον του.
Ουδέποτε ενήργησε καταχρηστικά ή αντίθετα προς το συμφέρον του ανηλίκου, αντιθέτως ενεργεί σταθερά, υπεύθυνα και με συνέπεια, με μοναδικό γνώμονα την προστασία της ευημερίας, της σταθερότητας και της ψυχοσωματικής ισορροπίας του.
Αναφέρει ότι συνεχίζονται οι εργοθεραπείες και λογοθερεπείες του ανηλίκου, και οι λοιπές του δραστηριότητες ότι συνεργάζεται και προτίθεται να συνεχίσει να συνεργάζεται πλήρως, τόσο με τον καθ΄ου η αίτηση όσο και με τους επαγγελματίες που παρακολουθούν τον ανήλικο, περιλαμβανομένης και της μεταφοράς του στις θεραπείες και δραστηριότητές του κατά τις περιόδους που ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας ή φροντίδας του ανηλίκου, όπως ακριβώς αναμένεται και από τον καθ΄ου η αίτηση κατά τις αντίστοιχες περιόδους που το παιδί βρίσκεται υπό τη δική του φροντίδα.
Αναφέρει επίσης ότι ο ανήλικος άρχισε σταδιακά νέες δραστηριότητες οι οποίες επιλέγονται με γνώμονα να μην επιβαρύνεται ή ταλαιπωρείται. Στο πλαίσιο αυτό, οι διαδρομές και οι μετακινήσεις που απαιτούνται είναι περιορισμένες και ουσιαστικά παρόμοιες, ανεξαρτήτως του γονέα που το συνοδεύει, χωρίς να προκαλείται ουσιαστική διαφοροποίηση ή επιβάρυνση για οποιονδήποτε από τους δύο γονείς.
Ο λόγος που αρνείται να συναινέσει στην εγγραφή και συνέχιση της φοίτησης του ανήλικου στο Δημοτικό Σχολείο [ ] για τη σχολική χρονιά 2026–2027 είναι γιατί στάθμισε όλα τα πραγματικά δεδομένα με αποκλειστικό γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου. Έλαβε ειδικότερα υπόψιν την ηλικία του ανηλίκου, τις αυξημένες απαιτήσεις της δημοτικής εκπαίδευσης, την ανάγκη σταθερότητας, επαρκούς ύπνου και ισορροπημένης καθημερινής ρουτίνας, καθώς και τις πρακτικές δυσχέρειες που απορρέουν από τις καθημερινές μετακινήσεις και το πρόγραμμα της οικογένειάς τους.
Αναφέρει επίσης ότι η επιλογή νηπιαγωγείου δεν προδικάζει ούτε καθορίζει τη μετέπειτα εκπαιδευτική πορεία του παιδιού, γεγονός που αποδεικνύεται και από το ότι ο ανήλικος θα μπορούσε εξίσου να φοιτήσει σε διαφορετικό δημόσιο ή ακόμη και ιδιωτικό σχολείο, χωρίς αυτό να συνεπάγεται οποιαδήποτε ουσιώδη εκπαιδευτική ή ψυχολογική ανατροπή. Η μέχρι σήμερα φοίτηση του ανήλικου σε συγκεκριμένο νηπιαγωγείο ουδέποτε αποτέλεσε προϊόν κοινής, σταθερής και μακροπρόθεσμης εκπαιδευτικής επιλογής των δύο γονέων, αλλά υιοθετήθηκε υπό τις τότε περιστάσεις ως πρακτική και προσωρινή λύση, χωρίς πρόθεση δημιουργίας μόνιμης κατάστασης.
Σε σχέση με την εκ μέρους του καθ’ ου η αίτηση επίκληση της επιθυμίας του ανηλίκου να φοιτήσει στο Δημοτικό στη Λάρνακα, η αιτήτρια αναφέρει ότι λαμβανομένης υπόψη της ηλικίας του, η γνώμη του οφείλει να αξιολογείται με ιδιαίτερη προσοχή και πάντοτε σε συνάρτηση με όλα τα αντικειμενικά δεδομένα της καθημερινότητάς του. Η έκφραση επιθυμίας παιδιού προσχολικής ή πρώιμης σχολικής ηλικίας δεν δύναται, από μόνη της, να καθορίσει αποφάσεις με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στη σωματική, ψυχική και συναισθηματική του ευημερία, ιδίως όταν η ευθύνη της στάθμισης αυτών των δεδομένων βαρύνει πρωτίστως τους γονείς και, τελικώς, το Σεβαστό Δικαστήριο.
Αρνείται ότι η εγγύτητα του Δημοτικού Σχολείου [ ] προς το νηπιαγωγείο ή η φοίτηση φίλων και συμμαθητών του ανηλίκου στο εν λόγω σχολείο αρκεί για να θεμελιώσει ότι πρόκειται για τη μοναδική ή αναγκαία επιλογή. Το ανήλικο θα μπορούσε να φοιτήσει σε διαφορετικό δημόσιο ή και ιδιωτικό σχολείο, χωρίς αυτό να συνεπάγεται οποιαδήποτε ουσιώδη ανατροπή ή βλάβη.
Η αξιολόγηση της καταλληλόλητας ενός σχολείου δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά σε ζητήματα απόστασης ή διαδρομής, αλλά οφείλει να λαμβάνει υπόψη τη συνολική καθημερινότητα του ανηλίκου, το πρόγραμμα των γονέων, καθώς και τις ανάγκες του για επαρκή ύπνο, σταθερότητα και αποφυγή περιττής ταλαιπωρίας. Οι αναφορές του καθ΄ου η αίτηση περί δήθεν έλλειψης σταθερού τόπου διαμονής εκ μέρους της αιτήτριας δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και δεν σχετίζονται ουσιωδώς με το συμφέρον του ανηλίκου.
Η προθυμία του καθ΄ου η αίτηση να αναλαμβάνει μετακινήσεις ή παραλαβές δεν αναιρεί το γεγονός ότι οι αποφάσεις για τη σχολική πορεία του ανηλίκου οφείλουν να λαμβάνονται από κοινού, στο πλαίσιο της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας, και με μοναδικό γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού.
Αρνείται ότι υφίσταται οποιοδήποτε πραγματικό αδιέξοδο ή πίεση χρόνου που να επιβάλλει τη συγκεκριμένη σχολική επιλογή και το γεγονός ότι οι εγγραφές βρίσκονται σε εξέλιξη δεν δύναται να χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης για την παγίωση μιας επιλογής που δεν έχει συμφωνηθεί από κοινού και η οποία δεν εξυπηρετεί κατ’ ανάγκην το συμφέρον του ανηλίκου.
Η ενδεχόμενη μεταβολή από τη Λάρνακα προς την Αθηένου δεν συνιστά διατάραξη ουσιαστικού status quo, αλλά εύλογη επαναξιολόγηση μιας μεταβατικής κατάστασης υπό το πρίσμα των παρόντων πραγματικών δεδομένων και του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου.
Στην μαρτυρία του καθ’ ου η αίτηση η οποία υποστηρίζει την αίτηση του και την ένσταση του στην αίτηση της αιτήτριας για εγγραφή ανηλίκου στο Δημοτικό Σχολείο [ ] αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
Κατά τη διάρκεια της σχέσης του με την καθ’ ης η αίτηση, διέμεναν στη Λάρνακα, και στις 5/11/19 γεννήθηκε ο υιός τους τον οποίο ο καθ΄ου η αίτηση αναγνώρισε εκούσια.
Η αιτήτρια είναι νηπιαγωγός, μέχρι το 2022 εργαζόταν στην Λάρνακα ενώ ακολούθως από την 1/9/24 εργάζεται στο Κοινοτικό νηπιαγωγείο στην [ ]. Εκτός από την εργασία της στο Νηπιαγωγείο, τα Σαββατοκυρίακα εργάζεται σε παιδικά πάρτυ και βαφτίσεις με αποτέλεσμα το ωράριο της με το ανήλικο να είναι περιορισμένο.
Ο ίδιος εργάζεται στην οικογενειακή επιχείρηση με πολύ ευέλικτο ωράριο και από της γέννησης του ανηλίκου προσαρμόζει το πρόγραμμα του ανάλογα με το πρόγραμμα του ανηλίκου.
Αναφέρεται στις πρόνοιες του εκ συμφώνου προσωρινού διατάγματος ημερ.9/7/24 αντίγραφο του οποίου καταθέτει ως τεκμήριο 1 και στις πρόνοιες του εκ συμφώνου διατάγματος ημερ.17/6/25, το οποίο καταθέτει ως τεκμήριο 2, το οποίο εκδόθηκε κατόπιν αίτησης του καθ’ ου η αίτηση την οποία όπως αναφέρει αναγκάστηκε να καταχωρήσει αφού η αιτήτρια συμπεριφερόταν αντίθετα με τις πρόνοιες της επιμέλειας του ανηλίκου.
Αναφέρει ότι η αιτήτρια αρνήθηκε να συναινέσει στην εγγραφή και συνέχιση της φοίτησης του ανήλικου στο Δημοτικό Σχολείο [ ] στην Λάρνακα την νέα σχολική χρονιά 2026 - 2027 το οποίο βρίσκεται απέναντι από το νηπιαγωγείο [ ] στο οποίο ο ανήλικος συνεχίζει να φοιτά σύμφωνα με το εκ συμφώνου διάταγμα ημερ. 17/6/2025. Στο εν λόγω σχολείο ήδη ενεγράφησαν και/ή θα εγγραφούν όλοι οι συμμαθητές και φίλοι του ανήλικου με τους οποίους είναι μαζί για 4 χρόνια ενώ αποτελεί έντονη επιθυμία του ανηλίκου να συνεχίσει τη φοίτηση του στο εν λόγω σχολείο.
Το Δημοτικό σχολείο [ ] βρίσκεται στην είσοδο της Λάρνακας, και είναι το πιο κοντινό Δημοτικό σχολείο και από την υφιστάμενη εργασία της αιτήτριας που δεν υπερβαίνει σε απόσταση τα 20 λεπτά και θα αποτελέσει το σχολείο στο οποίο θα ολοκληρώσει τη Δημοτική του εκπαίδευση ο ανήλικος.
Η αιτήτρια δεν έχει ακόμα σταθερό τόπο διαμονής αφού μένει με τους γονείς της και προσπαθεί να διοριστεί στην δημόσια προδημοτική εκπαίδευση που αναγκαστικά προϋποθέτει αλλαγή εργοδότη και τόπου διορισμού της. Επίσης ο πατέρας της αιτήτριας εργάζεται στην Λάρνακα στην μέση εκπαίδευση και το δημοτικό σχολείο [ ] βρίσκεται καθ’ οδόν προς την εργασία του. Εν τούτοις σε περίπτωση που προκύψει οποιαδήποτε δυσκολία για την παραλαβή του ανηλίκου από το σχολείο ο καθ΄ου η αίτηση όπως αναφέρει, αναλαμβάνει την παραλαβή και παράδοση του από και προς το σχολείο οποιεσδήποτε μέρες της εβδομάδας όπως ήδη πράττει από της γέννησης του.
Ο ανήλικος δεν έχει εγγραφεί μέχρι σήμερα σε κανένα Δημοτικό Σχολείο λόγω της άρνησης της αιτήτριας να συναινέσει στην εγγραφή του ανηλίκου, και οι εγγραφές άρχισαν στις 7/1/2026 και εκπνέουν στις 19/1/26.
Η αιτήτρια παρά το γεγονός ότι γνωρίζει ότι το συμφέρουν του ανηλίκου επιβάλλει να συναινέσει στην εγγραφή του στο Δημοτικό στη Λάρνακα αφού ο ανήλικος φοιτά δυο χρόνια στην Προδημοτική στη Λάρνακα αλλά και η επιθυμία του ανηλίκου είναι να φοιτήσει εκεί, αρνείται να το πράξει.
Αναφέρει ότι η αιτήτρια επιμένει και θα συνεχίζει να τον υποβάλλει σε έξοδα σε αντιδικίες και να τραυματίζει τον ανήλικο ψυχολογικά ενώ συνεχίζει να είναι αδιάλλακτη και να αρνείται να συναινεί για τα θέματα της επιμέλειας του ανηλίκου
Παρά την έκδοση του εκ συμφώνου διατάγματος ημερ. 17/6/25 με το οποίο μεταξύ άλλων διατάχθηκε η συνέχιση της φοίτησης του ανηλίκου στην Προδημοτική στη Λάρνακα, η αιτήτρια επανήλθε με την ίδια αρνητική συμπεριφορά η οποία προσκρούει στο συμφέρον του ανηλίκου, αφού αρνείται να συναινέσει στην εγγραφή του στο Δημοτικό Σχολείο [ ] για τη νέα σχολική χρονιά 2026-2027 και καταχώρησε σχετική αίτηση και η ίδια για εγγραφή του ανηλίκου στο Δημοτικό στην [ ].
Η αιτήτρια κατ’ επιλογή της εγκαταστάθηκε με τους γονείς της στην Αθηένου ενώ διέμενε και εργαζόταν στη Λάρνακα μέχρι την 31/7/24 και μετέφερε τον ανήλικο στο σχολείο χωρίς καμία ταλαιπωρία.
Η αιτήτρια καταχρηστικά επιμένει να διαταράξει την σταθερότητα του ανηλίκου με την ίδια αδιαφορία και επιπολαιότητα που διαχειρίζεται τον τόπο διαμονής αλλά και την εργοδότηση της.
Η αιτήτρια, αδιαφορώντας για το συμφέρον του ανήλικου, συνεχίζει να επιβάλλει τις δικές της επιλογές και/ή διευκολύνσεις και/ή τις εκάστοτε κατ’ επιλογή της προσωρινές και απρόβλεπτου χρόνου εργοδοτήσεις της χωρίς να νοιάζεται για την σταθερότητα που χρειάζεται ανήλικος για το δικό του πρόγραμμα. Επικαλείται ταλαιπωρία του ανηλίκου, ενώ από τον τόπο διαμονής της ή την εργασία της που η ίδια επέλεξε να έχει ένα μήνα μετά την εργοδότηση της στη Λάρνακα, χρειάζεται μόνο 15 λεπτά για το σχολείο του ανηλίκου.
Το συμφέρον του ανηλίκου επιβάλλει να συνεχίσει τη φοίτηση του στη Λάρνακα και δεν μπορεί να αλλάζει σχολεία ο ανήλικος όποτε αλλάζει εργοδότηση η αιτήτρια.
Ο ίδιος, όπως αναφέρει, εργάζεται σε οικογενειακή επιχείρηση με πάρα πολύ ευέλικτο ωράριο το οποίο μπορεί να προσαρμόσει ανάλογα με το πρόγραμμα του ανηλίκου.
Η αιτητρια επιδίωξε, για τη δική της διευκόλυνση και άνεση, ένα διορισμό και πέτυχε παραμονή της νέας σχολικής χρονιάς με αόριστο χρόνο διάρκειας σε κοινοτικό νηπιαγωγείο αυθαίρετα.
Ο πατέρας της αιτήτριας με τον οποίο διαμένει, εργάζεται στην Λάρνακα ως εκπαιδευτικός και μπορεί να μεταφέρει τον ανήλικο στο σχολείο του αφού είναι στον δρόμο του.
Η φοίτηση του ανηλίκου στην Προδημοτική του σχολείου τα [ ] δεν ήταν μεταβατικού χαρακτήρα αλλά ήταν η προετοιμασία του για τη φοίτηση στο Δημοτικό Σχολείο και η συνέχιση της φοίτησης του στη Λάρνακα θα διασφαλίσει τη σταθερότητα του με τους φίλους του που συναναστρέφεται καθημερινά εντός και εκτός σχολείου σε κοινές δραστηριότητες.
Με την φοίτηση του ανηλίκου στο Δημοτικό Σχολείο [ ] μπορεί να αξιοποιήσει το προαιρετικό ολοήμερο πρόγραμμα μέχρι τις 15.05 μ.μ. ή μέχρι 16.00 μ.μ. και ακολούθως να συνεχίζει στις δραστηριότητες του που είναι όλες στην Λάρνακα και στη συνέχεια να ακολουθεί το πρόγραμμα του με τους γονείς του. Η διευθέτηση αυτή είναι η μόνη που δεν προκαλεί ταλαιπωρίες στον ανήλικο.
Η αιτήτρια με μοναδικό κριτήριο την δική της προσωπική ικανοποίηση, παραγνωρίζει τις πραγματικές ανάγκες του ανηλίκου για συνέχιση της σταθερότητας στην καθημερινότητα του.
Η αιτήτρια δεν ενεργεί με γνώμονα την συνεργασία για το καλό του ανήλικου, αλλά αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των προσωπικών της αναγκών και στην επιβολή ενός καθεστώτος πλήρους ελέγχου. Η απόκρυψη της καθημερινότητας του ανήλικου συνιστά κατάχρηση της γονικής μέριμνας και καταδεικνύει ότι η προτεραιότητα της παραμένει σταθερά η δική της άνεση και η αποφυγή οποιουδήποτε ελέγχου, σε βάρος της συναισθηματικής ασφάλειας και του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου.
Ο ισχυρισμός της αιτήτριας ότι ξυπνά στις 5:15 π.μ και αναχωρεί από την Αθηένου στις 6:15 για το σχολείο του ανηλίκου και χρειάζεται 30 λεπτά για να φτάσει στη Λάρνακα είναι αναληθής αφού η διάρκεια της διαδρομής για το σχολείο του ανηλίκου, με βάση το GPS ανέχεται στα 17 λεπτά. Όπως του επιβεβαίωσαν από το σχολείο του ανηλίκου, η αιτήτρια μεταφέρει τον ανήλικο στο σχολείο πάντα, μεταξύ των ωρών 7.15-7:30 και καταθέτει ως τεκμήριο σχετική βεβαίωση του σχολείου.
Όπως αναφέρει, όταν ο ανήλικος βρίσκεται μαζί του, δεδομένου ότι κάνει τις σχετικές προετοιμασίες από το βράδυ και ο ανήλικος κοιμάται κανονικά, χρειάζεται μόνο 15-20 λεπτά το πρωί για να ετοιμαστεί και κατά συνέπεια η αιτήτρια, μπορεί να κοιμίζει τον ανήλικο κανονικά το βράδυ, να τον ξυπνά στις 6:45 και να αναχωρεί από την Αθηένου στις 7:10 είτε μαζί της είτε με τον πατέρα της ο οποίος εργάζεται στη Λάρνακα αφού το σχολείο που εργάζεται στη Λάρνακα είναι στο δρόμο του και έτσι ο ανήλικος θα βρίσκεται στο σχολείο έγκαιρα χωρίς καμία ταλαιπωρία.
Ο χρόνος που χρειάζεται η αιτήτρια για να μεταφέρει τον ανήλικο από την Αθηένου στο Δημοτικό Σχολείο στη Λάρνακα, είναι ο ίδιος που χρειάζονται οι άλλοι γονείς για τα Δημοτικά σχολεία των παιδιών τους που πρέπει να διασχίσουν δρόμο με κίνηση στη Λάρνακα.
Το Δημοτικό σχολείο [ ] προσφέρει προαιρετικό ολοήμερο πρόγραμμα μέχρι τις 15.05 ή μέχρι τις 16.00 εάν θέλει να το εκμεταλλευτεί η αιτήτρια ώστε να την διευκολύνει ο πατέρας της, παραλαμβάνοντας τον ανήλικο, ενώ ο ίδιος είναι πρόθυμος να παραλαμβάνει τον ανήλικο και να τον παραδίδει στον πατέρα της ή στην ίδια η οποία εργάζεται από τις 15.30 μ.μ. στις ακαδημίες [ ] και [ ] στην Λάρνακα . Επίσης η ίδια έρχεται στην Λάρνακα στο γυμναστήριο για τις δικές της δραστηριότητες όπως το PADEL και τα Σαββατοκύριακα που διοργανώνει παιδικά πάρτι.
Μελέτησα με προσοχή όλη τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου και την επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων δικηγόρων των διαδίκων μέσω των αγορεύσεων τους.
ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ-ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΙΤΗΣΗΣ։
Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος στη βάση του Α.32 του Ν.14/60, ως έχει τροποποιηθεί, θα πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α. Ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση,
β. Ορατή πιθανότητα επιτυχίας του Ενάγοντος στην αγωγή, και
γ. Ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη
σε μεταγενέστερο στάδιο αν δεν εκδοθεί το διάταγμα.
Οι πιο πάνω προϋποθέσεις έχουν αναλυθεί σε έκταση στη νομολογία [βλ. Οδυσσέως v. Pieris Estates (1982) 1 Α.Α.Δ.557 Κυτάλα κ.ά. v. Χρυσάνθου κ.α. (1996)1 (Α) Α.Α.Δ.253, Κ.Ο.Τ. v. Θεωρή (1989) 1 (Ε) Α.Α.Δ.255, M. Ch. Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. v. Timberland(1997) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Parico Aluminium Designs Ltd. v. Muskita Aluminium Co. Ltd. κ.ά. (2002) 1 (Γ) Α.Α.Δ.2015, Γεν. Εισαγγελέας v Cyfield, Πολ.Εφ. κ.α.
Η πρώτη προϋπόθεση δεν εξυπακούει τίποτα περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης με βάση τις έγγραφες προτάσεις.
Όσον αφορά στη δεύτερη προϋπόθεση, είναι αρκετό για το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί ότι υπάρχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Το Δικαστήριο οφείλει να προβεί σε κάποια αξιολόγηση της αποδεικτικής δύναμης της υπόθεσης εκείνου του διαδίκου ο οποίος ζητά ενδιάμεση θεραπεία. Το απαιτούμενο βέβαια επίπεδο δεν είναι πολύ υψηλό. Ό,τι απαιτείται να καταδειχθεί, είναι η πιθανότητα επιτυχίας, ήτοι κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα, αλλά πολύ λιγότερο από το επίπεδο που καθορίζει το μέτρο απόδειξης στις αστικές υποθέσεις, γνωστό ως «ισοζύγιο των πιθανοτήτων». Σχετική επί του θέματος είναι η απόφαση Λόρδος v. Σιακόλα, Πολ. Έφ. Αρ. Ε143/15, 23/3/2017, ECLI:CY:AD:2017:A102.
Όσον αφορά στην τρίτη προϋπόθεση, η οποία σχετίζεται με την επάρκεια της θεραπείας υπό το φως των γεγονότων της κάθε υπόθεσης, στην Timberland ανωτέρω έχει λεχθεί ότι "η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με την στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς αλλά με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία". Ομοίως στην Κυρίσαββα v. Κύζη (2001) 1 Α.Α.Δ. έχει λεχθεί: "όμως η έννοια του δύσκολου ή αδύνατου της πλήρους απονομής της δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο περιλαμβάνει και άλλα μεταβλητά κριτήρια εκτός από την ανεπανόρθωτη ζημιά. Ο χρηματικός παράγοντας δεν είναι ο μόνος που λαμβάνεται υπ' όψη."
Όπως υποδεικνύεται στην Οδυσσέως (ανωτέρω) το Δικαστήριο, στο τελικό στάδιο, θα πρέπει να σταθμίσει κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα [βλ. Ιπποδρομιακή Αρχή v. Χ" Βασίλη (1989) 1 Α.Α.Δ. (Ε) 152].
Πρόσθετα, στο στάδιο αυτό, το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του μαρτυρία με μόνο σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί ή να διατηρηθεί σε ισχύ το εκδοθέν διάταγμα και δεν αποφαίνεται επί αντικρουόμενων θέσεων, ούτε και καταλήγει στην εξαγωγή τελικών ευρημάτων και διαπιστώσεων, πράγμα το οποίο θα πράξει, ασφαλώς, κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης (βλ.CAT GMBH κ.α. v. AB PCO INV. LTD, Πολ. Εφ. Αρ.9/17, 11/7/2022), ECLI:CY:AD:2022:A306.
Στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο, το πραγματικό υπόβαθρο της αίτησης πρέπει να διακριβώνεται μέσα από τις ένορκες δηλώσεις, τηρουμένης της δυνατότητας αντεξέτασης.
Στην υπόθεση Δημοκρατία της Σλοβενίας v. Beogradska Banka DD (1999), 1 (A) 227, στη σελ. 236 λέχθηκαν τα ακόλουθα από τον τέως Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Αρτεμίδη, όπως ήταν τότε:
"Θα επαναλάβουμε, έστω και με κίνδυνο να γίνουμε φορτικοί, πως οι διαπιστώσεις στις οποίες προβαίνουμε γίνονται για τους σκοπούς της εξέτασης της έκδοσης ή μη του προσωρινού διατάγματος αντικείμενο της πρωτόδικής απόφασης και έφεσης. Όλα τα ζητήματα που εγείρονται στην αγωγή παραμένουν ζωντανά για ν' αποφασιστούν όταν θα εξεταστεί η ουσία της."
Στις περιπτώσεις μονομερών αιτήσεων πρέπει επίσης να καταδεικνύεται το κατεπείγον του αιτήματος. Περαιτέρω, υπάρχει η υποχρέωση του αιτητή, όταν ζητά την έκδοση προσωρινού διατάγματος μονομερώς, να αποκαλύψει όλα τα ουσιώδη γεγονότα (Στυλιανού v. Στυλιανού (1992) 1 (Α) Α.Α.Δ. 583).
Σε περίπτωση που ικανοποιηθούν οι τρεις προϋποθέσεις του Α.32, το Δικαστήριο προχωρά ένα βήμα παραπέρα και στα πλαίσια της άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, αποφασίζει κατά πόσο είναι δίκαιο και πρόσφορο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα ((βλ. Οδυσσέως ν. Pieris Estates κ.α. (1982) 1 Α.Α.Δ. 557, Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χατζηβασίλη (1989) 1 Α.Α.Δ. 152, ABP Holdings v. Κιταλίδη (1994) 1 Α.Α.Δ. 694 και Seamark Consultancy Services Ltd v. Lasala κ.α, Κυπριανούκ.α. v. Lasala κ.α., King Mazax Lines Ltd κ.α. v. Lasala κ.α. (2007)1ΑΑΔ162 [Ολ])). Η διεργασία αυτή είναι γνωστή ως «το ισοζύγιο της ευχέρειας».
Οι προϋποθέσεις που απαιτεί το Α.32 του Ν.14/60 και οι οποίες αναφέρθηκαν ανωτέρω, κρίνονται με βάση τα γεγονότα που τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά και με βάση τις διατάξεις του Νόμου που διέπει το υπό κρίση θέμα, οι οποίες στην εξεταζόμενη περίπτωση είναι τα άρθρα 5(1) α και β, 6 (2) (α), 7 και 9(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Ν.216/90.
Σύμφωνα με το άρθρο 5 (1)(α) του Ν. 216/90, η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Με βάση το άρθρο 5(1)(β), η γονική μέριμνα περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του ονόματος, την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του.
Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. (2) εδ. (α) του Ν. 216/90, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει προς το συμφέρον του τέκνου, (Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού (1993) 1 ΑΑΔ 130, Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά. (2001) 1 (Γ) ΑΑΔ 1911).
Σύμφωνα με το άρθρο Α.7 του Ν. 216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, μετά από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς.
Στην καθοδηγητική επί του θέματος απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού (1997) 1 (Γ) ΑΑΔ 1588, 1593, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του, προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των στοιχείων».
Για το ίδιο θέμα στην υπόθεση Ιωαννίδης κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά. (2002) 1 (Γ) ΑΑΔ Σελ. 1446, 1452 λέχθηκαν τα ακόλουθα:
«Στη διαδικασία αιτήσεων γονικής μέριμνας δεν υπάρχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Πρόκειται για διαδικασία εξεταστικού χαρακτήρα της οποίας, ο τελικός σκοπός είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση της ευημερίας και του συμφέροντος του ανηλίκου. Στα άρθρα 6 και 14 του νόμου, αναφέρεται ότι το κύριο κριτήριο για τη γονική μέριμνα είναι το συμφέρον του τέκνου. Πρόκειται για αρχή η οποία επαναλαμβάνεται συχνά στη νομολογία (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (ανωτέρω) και Ιακωβίδης ν. Ιακωβίδη, (2000) 1 ΑΑΔ 1108 από την οποία και η πιο κάτω επιγραμματική διατύπωση της αρχής: «Η ύψιστη αρχή που το Δικαστήριο θα πρέπει πάντα να έχει υπόψιν σε τέτοιες υποθέσεις είναι η ευημερία του ανηλίκου»».
Ο νόμος καθιστά, όπως φαίνεται από τις προαναφερόμενες διατάξεις, ως κυρίαρχο κριτήριο με βάση το οποίο ασκείται η γονική μέριμνα, το συμφέρον του τέκνου, για αυτό και κάθε απόφαση του Δικαστηρίου για την ανάθεση της γονικής μέριμνας και για θέματα που αφορούν το παιδί πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του ανηλίκου. (Βλ. Α. Ιακωβίδου ν. Κ. Ιακωβίδου (2000) 1 Α.Α.Δ. 1108, Στυλιανού ν. Στυλιανού (1993) 1 Α.Α.Δ. 130).
Στο σύγγραμμα Οικογενειακό Δίκαιο Τόμος ΙΙ, Τρίτη έκδοση, του 2003 της Καθηγήτριας Έφης Κουνουγιέρη Μανωλεδάκη στην σελ. 268 αναφέρονται τα ακόλουθα:
«Ως συμφέρον του παιδιού εννοείται το σωματικό, το υλικό, το πνευματικό, το ψυχικό, το ηθικό και γενικότερα το κάθε είδος συμφέρον. Πρόκειται όπως είναι φανερό για αόριστη νομική έννοια, με αξιολογικό περιεχόμενο, που εξειδικεύεται από το Δικαστή, άρα η κρίση του τελευταίου, ως προς το αν ενόψει των συγκεκριμένων περιστάσεων (η ύπαρξη των οποίων κρίνεται ανέλεγκτα από το δικαστήριο ουσίας) εξυπηρετείται in abstracto το συμφέρον του παιδιού υπόκειται στον έλεγχο του Α.Π. Το συμφέρον του ανηλίκου αποτελεί μια έννοια γενική και είναι καθήκον του εκάστοτε δικαστή να το εξειδικεύσει και να το προστατεύσει».
Στο σύγγραμμα του Β. Βαθρακοκοίλη «Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο», σελ. 584, 585, αναφέρονται τα ακόλουθα: «Κριτήρια για το δικαστήριο: Το Δικαστήριο για να αξιολογήσει το συμφέρον του τέκνου δεν πρέπει να αποδίδει μεγαλύτερη σημασία στις υλικές συνθήκες διαβίωσης του ανηλίκου και να παραγνωρίζει τον βασικό παράγοντα της ορθής ψυχοσωματικής ανάπτυξης του παιδιού.
Η βαρύτητα πρέπει να είναι στα στοιχεία που διαμορφώνουν το απαραίτητο, το πρόσφορο περιβάλλον για μια σωστή και ψυχοσωματική και ψυχοδιανοητική ανάπτυξη του τέκνου, γιατί, σύμφωνα με τις νεότερες κοινωνικές αντιλήψεις οι άνετες και υλικές παροχές δεν διαπλάθουν ψυχή, σώμα και νόηση, αλλά κυρίως καταστροφικές επιδράσεις ασκούν στον ανήλικο, ο οποίος έχει ανάγκη για την ανάπτυξη του γενικά, μιας σωστής διαπαιδαγώγησης και φροντίδας λογικής και όχι της φθοροποιού χλιδής.
Ο νόμος παραθέτει αορίστως την προϋπόθεση του συμφέροντος, χωρίς να προσδιορίζει το περιεχόμενο του, αλλά ούτε και να ορίζει κριτήρια προσδιορισμού αυτού. Την αόριστη αυτή νομική έννοια, που σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση έχει το δικό της περιεχόμενο, πρέπει να συγκεκριμενοποιήσει το Δικαστήριο. Πρέπει για το σκοπό αυτό να λάβει υπόψη του τις ψυχολογικές, προεχόντως, οικονομικές και ιατρικές πτυχές της υπόθεσης, με γνώμονα τα δεδομένα της σύγχρονης παιδαγωγικής, ψυχολογίας και κοινωνιολογίας. Ακόμη πρέπει, για τον σχηματισμό ασφαλούς κρίσης, να ερευνήσει τις ικανότητες των γονέων, το περιβάλλον, το ιστορικό και την επαγγελματική απασχόληση τους, τη δράση τους στο κοινωνικό σύνολο, την τυχόν εκτροπή από την ορθή κοινωνική συμπεριφορά και γενικά την ικανότητα προσαρμογής τους στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής στα πλαίσια της λογικής και ορθολογιστικής αντιμετώπισης των θεμάτων των νέων».
Σύμφωνα με τον περί Προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού Νόμο του 2007 (Ν. 74(1/2007) δικαιώματα του παιδιού «σημαίνει τα δικαιώματα του παιδιού, τα οποία κατοχυρώνονται από το Σύνταγμα και τους νόμους, από τη Σύμβαση του Ο.Η.Ε., την Ευρωπαϊκή Σύμβαση και οποιαδήποτε άλλη σχετική διεθνή σύμβαση που ήθελε κυρωθεί από τη Δημοκρατία».
Το άρθρο 6 παρ. 3 του Ν.216/90 προνοεί ότι ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του.
Ότι προκύπτει από τον πιο πάνω άρθρο, στις υποθέσεις γονικής μέριμνας πρέπει επιτακτικά να αναζητείται η γνώμη του παιδιού. Η βούληση του ανηλίκου, αναλόγως της ωριμότητάς του πρέπει να αναζητείται και να συνεκτιμάται. Η συνεκτίμηση της γνώμης του παιδιού, όπως ορίζεται και στον Ελληνικό Αστικό Κώδικα, αποτελεί ένδειξη σεβασμού της προσωπικότητας του παιδιού από τον νομοθέτη.
Η αναζήτηση της γνώμης του παιδιού είναι υποχρεωτική για το Δικαστήριο, και στο στάδιο της ενδιάμεσης αίτησης, εφόσον το παιδί είναι ώριμο για την έκφραση της γνώμης του για συγκεκριμένο θέμα. Ώριμο παιδί μπορεί να χαρακτηριστεί ένα παιδί όταν λόγω βιολογικών (βαθμός ευφυίας) ή κοινωνικών παραγόντων (βιώματα και εμπειρίες) είναι σε θέση να έχει μια λογική και ολοκληρωμένη άποψη σε ένα συγκεκριμένο θέμα.
Βέβαια, η βούληση του παιδιού λαμβάνεται υπόψη αν, ασφαλώς, είναι γνήσια και όχι υποβολιμαία ή στηρίζεται στη μονομερή επίδραση του ενός των γονέων και ιδιαίτερα, στις περιπτώσεις που το παιδί ζει με τον ένα γονέα. Είναι δε σύνηθες φαινόμενο ο γονέας με τον οποίο διαμένει το παιδί να καλλιεργεί στο παιδί αδιαφορία και αποξένωση από τον άλλο γονέα με πλύση εγκεφάλου.
Αποτελεί λόγω ένστασης και των δυο διαδίκων ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Α.32 και για το λόγο αυτό σπεύδω να αναφέρω ότι και στις δυο αιτήσεις οι οποίες συνεκδικάζονται πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του Α.32 και εξηγώ:
Οι διάδικοι ως φορείς της γονικής μέριμνας του ανηλίκου, την οποία ασκούν από κοινού, λόγω της διαφωνίας τους για συγκεκριμένη πτυχή της γονικής μέριμνας που αφορά στην εκπαίδευση του ανηλίκου, αποτάθηκαν ταυτόχρονα με ενδιάμεσες αιτήσεις στο Δικαστήριο για να αποφασίσει σχετικά με το σχολείο στο οποίο θα εγγραφεί να φοιτήσει ο ανήλικος κατά τη σχολική χρονιά 2026-2027. Συνακόλουθα, κρίνω ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση.
Με την εναρκτήρια αίτηση της η αιτήτρια ζητά να της ανατεθεί η φύλαξη φροντίδα ή και επιμέλεια του ανηλίκου, να καθοριστεί ως τόπος διαμονής του ανηλίκου ο τόπος διαμονής της, οι λοιπές πτυχές της γονικής μέριμνας να ασκούνται από κοινού και να ρυθμιστεί ως τόπος διαμονής του ανηλίκου ο τόπος διαμονής της. Με την ανταπαίτηση του ο καθ’ ου η αίτηση ζητά μεταξύ άλλων, να καθοριστεί ως τόπος διαμονής του ανηλίκου ο τόπος διαμονής του για περίοδο 7 ημέρων κάθε δυο εβδομάδες και οι λοιπές πτυχές της γονικής μέριμνας να ασκούνται από κοινού.
Η αιτήτρια, για τους λόγους που προβάλλει στη δικογραφημένη της θέση υποστηρίζει ότι είναι προς το συμφέρον του ανηλίκου να καθοριστεί ως τόπος διαμονής του ανηλίκου ο τόπος διαμονής της, να της ανατεθεί η φύλαξη φροντίδα και επιμέλεια του ανηλίκου αφού μπορεί να προσφέρει στον ανήλικο αγάπη στοργή ασφάλεια σωστή διαπαιδαγώγηση και ήρεμο περιβάλλον και να ρυθμιστεί το δικαίωμα επικοινωνίας του καθ΄ου η αίτηση με τον ανήλικο.
Ο καθ΄ου η αίτηση μέσω της δικογραφημένης του θέσης αναφέρει ότι από της γέννησης του ανηλίκου είχε ουσιαστική συμμετοχή στην φροντίδα του, ότι είναι προς το συμφέρον του να συνεχίσει να συμμετέχει ενεργά στην επιμέλεια, φροντίδα, ανατροφή και διαπαιδαγώγηση του ανηλίκου και θα πρέπει να συνεχίσει να το πράττει και ζητά να διαμοιραστεί ουσιαστικά ο χρόνος του ανηλίκου μεταξύ των διαδίκων.
Είναι γεγονός ότι υπάρχουν αντικρουόμενοι ισχυρισμοί των διαδίκων σε σχέση με την ρύθμιση των πτυχών της γονικής μέριμνας του ανηλίκου Σημειώνω ότι στα πλαίσια της εκδίκασης προσωρινού διατάγματος δεν είναι επιτρεπτό για το Δικαστήριο να υπεισέλθει στις εκατέρωθεν αντικρουόμενες εκδοχές των διαδίκων και να τις εξετάσει. (Ν.Γ.Χ. ν. Τ.L., Έφ. Αρ.32/2021, ημερ.23.6.2022).
Στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο δεν θα αποφανθεί τελειωτικά κατά πόσο ως τόπος διαμονής του ανηλίκου θα καθοριστεί ο τόπος διαμονής της αιτήτριας η αν θα καθοριστεί ο εκάστοτε τόπος του γονέα με τον οποίο θα διαμένει ανά 7 συνεχόμενες ημέρες, ή αν θα ανατεθεί στην αιτήτρια η φύλαξη φροντίδα και επιμέλεια του ανηλίκου, έτσι ώστε να μπορεί η ίδια, στα πλαίσια της επιμέλειας να αποφασίσει σε σχέση με τα θέματα εκπαίδευσης του ανηλίκου, ή αν θα ασκούνται από κοινού οι πτυχές της γονικής μέριμνας και κατά συνέπεια η επιμέλεια του ανηλίκου η οποία αποτελεί πτυχή της γονικής μέριμνας θα ασκείται από κοινού από τους διαδίκους.
Αυτό θα αποτελέσει έργο του Δικαστηρίου κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης όταν πλέον θα έχει ενώπιον του ολοκληρωμένη μαρτυρία και την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Σημειώνω ότι ήδη έχουν δοθεί σχετικές οδηγίες για την ετοιμασίας έκθεσης.
Στην υπόθεση Σεβαστού v. Σεβαστού (2002) 1 Α.Α.Δ. 1980, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με το καθήκον του Δικαστηρίου στο στάδιο των ενδιάμεσων αιτήσεων: «κάποια πρωταρχική, έστω, αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι αναγκαία για να μπορεί το δικαστήριο να συνεκτιμήσει την αποδεικτική δύναμη της κάθε πλευράς. Έστω στην περιορισμένη σφαίρα εξέτασης σε αυτό το στάδιο.»
Για σκοπούς της παρούσας, με μια περιορισμένη εξέταση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, ως επιβάλλει η νομολογία, κρίνω ότι αμφότεροι οι διάδικοι έχουν ορατή πιθανότητα επιτυχίας.
Προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο πληρείται η τρίτη προϋπόθεση του Α.32.
Από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν αμφισβητήθηκε ότι ο ανήλικος, λόγω της διαφωνίας των γονέων του, δεν έχει εγγραφεί μέχρι σήμερα σε κανένα Δημοτικό Σχολείο για να αρχίσει τη φοίτηση του στην Α’ τάξη, την προσεχή σχολική χρονιά 2026-2027 και ότι οι ηλεκτρονικές εγγραφές έχουν τελειώσει.
Σύμφωνα με το Α. 3 (1) του Περί Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης (Υποχρεωτική Φοίτηση και Παροχή Δωρεάν Παιδείας) Νόμου του 1993 (24(I)/1993): « Η φοίτηση στην υποχρεωτική προδημοτική εκπαίδευση, στο δημοτικό σχολείο και στο γυμνάσιο είναι υποχρεωτική, μέχρις ότου ο μαθητής συμπληρώσει το γυμνασιακό κύκλο ή το δέκατο πέμπτο έτος της ηλικίας του, οποιοδήποτε από τα δύο επισυμβεί πρώτο»
Σύμφωνα με το Α. 4 του ίδιου Νόμου:
«Όπoιoς έχει τηv επιμέλεια τoυ πρoσώπoυ τoυ μαθητή και παραλείπει τηv εγγραφή ή τηv επoπτεία τoυ ως πρoς τη φoίτηση κατά τα oριζόμεvα στo άρθρo 3, διαπράττει αδίκημα τιμωρoύμεvo με πoιvή φυλάκισης μέχρι τρεις μήvες ή με χρηματική πoιvή μέχρι 1.000 ευρώ ή και με τις δύo αυτές πoιvές».
Μελετώντας την σελίδα του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, (Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης) παρατηρώ ότι αναφέρονται τα ακόλουθα: «H φοίτηση στο δημοτικό σχολείο είναι υποχρεωτική για όλα τα παιδιά. Η φοίτηση στην Α΄ τάξη του δημοτικού σχολείου γίνεται εφόσον το παιδί έχει συμπληρώσει την ηλικία των 6 χρονών πριν από την 1η Σεπτεμβρίου της σχολικής χρονιάς που θα φοιτήσει.
Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι ο ανήλικος γεννήθηκε στις 5/11/19, είναι ήδη 6 ετών και 7 μηνών και κατά συνέπεια η έναρξη της φοίτησης του στην Α’ Τάξη του Δημοτικού Σχολείου από τον Σεπτέμβριο του 2026, είναι υποχρεωτική. Δεν έχει επίσης αμφισβητηθεί, ότι μέχρι και σήμερα ο ανήλικος δεν έχει εγγραφεί στην Α’ Τάξη του Δημοτικού, λόγω της διαφωνίας των γονέων του αναφορικά με το σχολείο στο οποίο θα εγγραφεί για να φοιτήσει και δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου καμία ένδειξη ότι οι γονείς προτίθενται να συμφωνήσουν.
Με βάση τα όσα κατέγραψα ανωτέρω, κρίνω ότι, δεδομένης της διαφωνίας των διαδίκων, δεδομένου ότι η πλησιάζει η έναρξη της σχολικής χρονιάς 2026-2027 και ο ανήλικος δεν έχει ακόμη εγγραφεί σε κανένα Δημοτικό σχολείο και δεδομένου ότι η φοίτηση στην Α’ Τάξη του Δημοτικού είναι υποχρεωτική, είναι επιβεβλημένη η παρέμβαση του Δικαστηρίου για να λυθεί άμεσα το ζήτημα της εγγραφής του ανηλίκου το οποίο ασφαλώς δεν είναι προς το συμφέρον του ανηλίκου να αναμένεται να αποφασιστεί στα πλαίσια της εναρκτήριας αίτησης.
Συνακόλουθα, κρίνω ότι πληρείται και η Τρίτη προϋπόθεση.
Σε περίπτωση που ικανοποιηθούν οι τρεις προϋποθέσεις του Α.32, το Δικαστήριο προχωρά ένα βήμα παραπέρα και στα πλαίσια της άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, αποφασίζει κατά πόσο είναι δίκαιο και πρόσφορο να εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα. (βλ. Οδυσσέως ν. Pieris Estates κ.α. (1982) 1 Α.Α.Δ. 557, Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χατζηβασίλη (1989) 1 Α.Α.Δ. 152, ABP Holdings v.Κιταλίδη (1994)1Α.Α.Δ. 694 και Seamark Consultancy Services Ltd v. Lasala κ.α.,Κυπριανούκ.α. v. Lasala κ.α., King Mazax Lines Ltd κ.α. v. Lasala κ.α. (2007)1Α.Α.Δ.162 [Ολ]).
Η διεργασία αυτή είναι γνωστή ως «το ισοζύγιο της ευχέρειας». Στο πλαίσιο τούτο το Δικαστήριο εξετάζει την επίδραση που ενδεχομένως θα έχει η τυχόν έκδοση των αιτουμένων διαταγμάτων στα συμφέροντα των μερών. Πρέπει το Δικαστήριο να επιλέγει την οδό που εμπεριέχει τους λιγότερους κινδύνους αδικίας.
Όπως ανέφερα ανωτέρω, ο ανήλικος, κλήθηκε για συνέντευξη στο Δικαστήριο και τα πρακτικά της συνέντευξης παραδόθηκαν αυτούσια στους δικηγόρους των διαδίκων.
Ο ανήλικος εισήλθε εντός του γραφείου μου με άνεση αφού ήταν η δεύτερη φορά που κλήθηκε για συνέντευξη (κλήθηκε ξανά από το Δικαστήριο με την προηγούμενη σύνθεση του) στα πλαίσια άλλης ενδιάμεσης αίτησης ημερ.2/9/24 την οποία καταχώρησε η αιτήτρια, για εγγραφή του ανηλίκου στο Δημόσιο Νηπιαγωγείο στην [ ] , την οποία τελικά απέσυρε και συμφώνησε να φοιτήσει ο ανήλικος στο ιδιωτικό Σχολείο [ ].
Είχα την ευκαιρία να συζητήσω με τον ανήλικο και να διαπιστώσω ότι παρά το νεαρό της ηλικίας του απαντούσε στις ερωτήσεις που του τέθηκαν χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες ενώ μου εξέφρασε την επιθυμία του να φοιτήσει στο Δημοτικό Σχολείο [ ] αφού εκεί θα είναι όλοι του οι φίλοι οι οποίο φοιτούν μαζί στην Προδημοτική στα [ ].
Παραθέτω σχετικά απόσπασμα από την συνέντευξη για το σχετικό θέμα:
«Ε. Σε ποιο δημοτικό θα πας;
Α. Στο [ ].
Ε. Ποιος σου είπε ότι θα πας στο [ ];
Α. Έτσι θέλω.
Ε. Γιατί θέλεις να πας εκεί;
Α. Γιατί είναι ούλλοι οι φίλοι μου.
Ε. Ποιοι φίλοι σου;
Α. Ο Αντρέας, ο Σύζινος, ο Ευάγγελος, η Αριάδνη, η Αναίς, ο Ιάσωνας, ο Κυπριανός, ο Νικόλας, ο Μιχαήλ, η Τζουλιάνα τούτοι.
Ε. Και τούτοι όλοι πηγαίνουν τώρα στα [ ];
Α. Ναι.
Ε. Και θα πάνε όλοι στο δημοτικό [ ];
Α. Ναι».
…………………………………………
«Ε. Καλά, αφού και τούτοι οι τρεις είναι φίλοι σου και θα πάνε στο δημοτικό στην [ ], δεν θα ήθελες και εσύ να πας στην [ ];
Α. Όχι.
Ε. Γιατί;
Α. Γιατί θέλω να πάω στη Λάρνακα γιατί είναι ούλλοι οι φίλοι μου εκεί.
Ε. Έχεις και άλλους φίλους όμως μου είπες στην Αθηένου.
Α. Θέλω να πάω στη Λάρνακα.
Ε. Γιατί προτιμάς στη Λάρνακα;
Α. Γιατί τσιαμέ θέλω».
Κατά την κρίση μου, η επιθυμία του ανηλίκου να φοιτήσει στο εν λόγω σχολείο είναι γνήσια αφού τόσο στην Προδημοτική όσο και την προηγούμενη χρονιά, στο νηπιαγωγείο (όπως προκύπτει από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου) φοιτούσε στο ιδιωτικό Σχολείο [ ] και οι φίλοι οι οποίοι ήταν μαζί του θα συνεχίσουν πλέον στην Α’ Τάξη του Δημοτικού Σχολείου [ ].
Τονίζω ότι, η επιθυμία του ανηλίκου η οποία έκρινα ότι είναι γνήσια, θα συνεκτιμηθεί μεν κατά την τελική μου κατάληξη, σε συνάρτηση όμως με τα λοιπά γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση για να καταλήξω ποια επιλογή είναι προς το συμφέρον του ανηλίκου.
Ο ανήλικος, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ερωτήθηκε για τις δραστηριότητες στις οποίες απασχολείται τα απογεύματα, οι οποίες ομολογουμένως είναι αρκετές και βρίσκονται όλες, εκτός από τον χορό, στη Λάρνακα. Ανέφερε επίσης ότι η λογοθεραπεύτρια στην οποία μεταβαίνει βρίσκεται επίσης στη Λάρνακα.
Παραθέτω σχετικά αποσπάσματα από τη συνέντευξη:
«Ε. Τα απογεύματα με τι ασχολείσαι, τι κάνεις;
Α. Κάνω Ζίου Ζίτσου και πάλη.
Ε. Που πηγαίνεις Ζίου Ζίτσου;
Α. Εν θυμούμαι το όνομα του.
Ε. Είναι εδώ στη Λάρνακα;
Α. Ναι».
……………………………..
«Ε. Και μου είπαν πήγαινες ποδόσφαιρο και έπαιζες;
Α. Ναι.
Ε. Που έπαιζες;
Α. Στη Σαλαμίνα.
Ε. Σταμάτησες;
Α. Όχι, πάω.
Ε. Και το ποδόσφαιρο στη Σαλαμίνα είναι στη Λάρνακα;
Α. Ναι».
-------------------------------------
«Ε. Εκτός από πάλη και Ζίου Ζίτσου πας αλλού, πάς σε μια κυρία για λογοθεραπεία;
Α. Ναι.
Ε. Σε ποια, πώς τη λένε την κυρία;
Α. Αναστασία.
Ε. Είναι στην Αθηένου ή στη Λάρνακα;
Α. Στη Λάρνακα».
--------------------------------
«Ε. Α Παναγία μου μα πηγαίνεις πολλά πράγματα. Taekwondo πού πηγαίνεις;
Α. Στον κύριο Γιάννη.
Ε. Στο Μακεδονία;
Α. Ναι.
Ε. Είναι καλός;
Α. Ναι.
Ε. Και η σχολή είναι στη Λάρνακα;
Α. Ναι».
Σύμφωνα με το εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα, ημερ.9/7/24, την μια εβδομάδα, τις σχολικές μέρες, ο καθ’ ου η αίτηση παραλαμβάνει τον ανήλικο από το σχολείο δυο φορές, ενώ τον μεταφέρει στο σχολείο το πρωί 2 φορές, ενώ η αιτήτρια αναλαμβάνει την παραλαβή και παράδοση του ανηλίκου στο σχολείο τις υπόλοιπες 3 ημέρες, ενώ την άλλη εβδομάδα ο καθ΄ου η αίτηση παραλαμβάνει από το σχολείο τον ανήλικο 3 φορές και τον μεταφέρει το πρωί στο σχολείο 3 φορές, ενώ τις λοιπές δυο ημέρες η αιτήτρια αναλαμβάνει την παραλαβή και παράδοση του ανηλίκου από και προς το σχολείο.
Όπως προκύπτει από το πιο πάνω εκ συμφώνου διάταγμα, χωρίς να εξετάσω στο στάδιο αυτό κάτω από ποιες συνθήκες εκδόθηκε, αφού έκαστος διάδικος προσπαθεί να δώσει τις δικές του εξηγήσεις για τους λόγους που αυτό εκδόθηκε εκ συμφώνου, ο χρόνος του ανηλίκου διαμοιράζεται εξίσου μεταξύ των γονέων. Δεδομένου του προγράμματος που έχει καθιερωθεί μέσω του εκ συμφώνου προσωρινού διατάγματος, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση που προβάλλει η αιτήτρια ότι ο μόνιμος τόπος διαμονής του ανηλίκου είναι η Αθηένου και για αυτό το λόγο θα πρέπει να φοιτήσει ο ανήλικος στο Δημοτικό στην [ ], αφού τις μισές μέρες της εβδομάδας τόπος διαμονής του ανηλίκου είναι ο τόπος διαμονής του καθ΄ου η αίτηση στην Λάρνακα.
Επίσης, στη βάση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά και όπως είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω μέσα από τη συνέντευξη του ανηλίκου, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση της αιτήτριας ότι η Αθηένου αποτελεί το κύριο κέντρο των εξωσχολικών δραστηριοτήτων του ανήλικου αφού εκεί παρακολουθεί σε σταθερή και συνεχή βάση μαθήματα χορού και άλλες δημιουργικές και κοινωνικές δραστηριότητες.
Σημειώνω, χωρίς να καταλήγω σε ευρήματα ότι, με βάση την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, στο στάδιο αυτό τουλάχιστον, διαφαίνεται ότι το κύριο κέντρο των εξωσχολικών δραστηριοτήτων του ανηλίκου βρίσκεται στη Λάρνακα, αφού εκεί παρακολουθεί μαθήματα taekwondo, ζιου-ζίτσου, ποδόσφαιρο, πάλη, ενώ η λογοθεραπεία που παρακολουθεί επίσης γίνεται στη Λάρνακα. Εκτός από τον χορό, τον οποίο παρακολουθεί ο ανήλικος στην Αθηένου, δεν έγινε αναφορά από τον ανήλικο για οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα η οποία λαμβάνει χώρα στην Αθηένου.
Η αιτήτρια αναφέρει ότι στο Δημοτικό Σχολείο [ ], δεν υφίσταται οποιαδήποτε μορφή φύλαξης, επίβλεψης ή υποδοχής παιδιών πριν την έναρξη του σχολικού ωραρίου με αποτέλεσμα η παρουσία παιδιών στο σχολικό χώρο πριν την επίσημη έναρξη της λειτουργίας του σχολείου πραγματοποιείται χωρίς καμία ευθύνη ή εποπτεία από το σχολείο ή άλλο αρμόδιο φορέα. Καταθέτει σχετική επιστολή από το Δημοτικό Σχολείο [ ], ημερομηνίας 24/11/25 σχετικά με την πρωινή φύλαξη των παιδιών στην οποία αναφέρεται ότι η προσέλευση των παιδιών στο σχολείο θα πρέπει να γίνεται από τις 7:30 μέχρι τις 7:45 όπου υπάρχει παιδονομία για την ασφάλεια των παιδιών.
Η αιτήτρια, όπως αναφέρει, είναι νηπιαγωγός και οφείλει να βρίσκεται στο χώρο εργασίας της στην Αθηένου στις 7:30 π.μ, γεγονός που καθιστά πρακτικά αδύνατη τη συνοδεία και ασφαλή παράδοση του ανηλίκου στο εν λόγω σχολείο κατά το χρόνο έναρξης της σχολικής λειτουργίας. Συνακόλουθα, η φοίτηση του ανηλίκου σε σχολείο εκτός της γεωγραφικής περιοχής της, χωρίς την ύπαρξη οργανωμένης φύλαξης ή επίβλεψης, εκθέτει τον ανήλικο σε κινδύνους και διαταράσσει την καθημερινή του σταθερότητα και ασφάλεια.
Ο καθ΄ου η αίτηση καταθέτει ως τεκμήριο επιστολή ημερ.3/2/26 από το Ιδιωτικό Σχολείο [ ] στην οποία αναφέρεται ότι από τον Σεπτέμβριο του 2025 η προσέλευση του ανηλίκου στο σχολείο πραγματοποιείται μεταξύ των ωρών 7:15-7:30. Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι δεν έχει τεθεί ενώπιον μου άλλο σχετικό τεκμήριο από το οποίο να προκύπτει ότι, όταν το ανήλικο μεταφέρεται από την αιτήτρια το πρωί στο σχολείο, η μεταφορά του γίνεται κάποια άλλη ώρα, χωρίς να καταλήγω σε εύρημα, κρίνω ότι υπάρχει δυνατότητα εκ μέρους της αιτήτριας να μεταφέρει το ανήλικο στο σχολείο στις 7:30, ως έπραττε και την προηγούμενη χρονιά που επίσης εργαζόταν ως νηπιαγωγός με ίδιο ωράριο έναρξης εργασίας.
Γίνεται πολύς λόγος στις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων για το χρόνο που χρειάζεται για να μεταφερθεί ο ανήλικος το πρωί στο σχολείο στη Λάρνακα από την Αθηένου. Θα περιοριστώ να αναφέρω ότι, δεδομένου ότι σύμφωνα με το προσωρινό διάταγμα, τις μισές σχολικές μέρες ο ανήλικος μεταφέρεται από την αιτήτρια στο σχολείο το πρωί και τις άλλες μισές από τον καθ΄ου η αίτηση, στο στάδιο τουλάχιστον αυτό, δεδομένου του ίσου χρόνου διαμονής του ανηλίκου με τους γονείς του στην Αθηένου και στην Λάρνακα αντίστοιχα, αν ο ανήλικος εγγραφεί στο σχολείο στη Λάρνακα, όταν βρίσκεται με την αιτήτρια και θα πρέπει να τον μεταφέρει το πρωί στο σχολείο στη Λάρνακα, θα χρειάζεται να ξυπνά λίγο νωρίτερα και αντίστοιχα αν εγγραφεί στο σχολείο στην Αθηένου θα χρειάζεται να ξυπνά λίγο νωρίτερα το πρωί όταν βρίσκεται με τον καθ΄ου η αίτηση και θα πρέπει να τον μεταφέρει το πρωί στο σχολείο.
Η αιτήτρια αναφέρετε επίσης στις δυσκολίες που θα προκύψουν κατά την ώρα παραλαβής του ανηλίκου από το σχολείο, αν ο ανήλικος φοιτήσει στη Λάρνακα. Σημειώνω ότι ο ισχυρισμός του καθ΄ου η αίτηση ότι το Δημοτικό Σχολείο στη Λάρνακα, υπάρχει προαιρετικό ολοήμερο πρόγραμμα μέχρι τις 15.05 μ.μ. ή μέχρι 16.00 μ.μ. παρέμεινε αναντίλεκτος.
Σημειώνω ότι, δεν διέλαθε της προσοχής του Δικαστηρίου η αντιφατικότητα μεταξύ των δηλώσεων της αιτήτρια στις ένορκες δηλώσεις της η οποία σε κάποιο σημείο αναφέρει ότι ο καθ΄ου η αίτηση δεν έχει σταθερό πρωινό ωράριο εργασίας και αν το ανήλικο εγγραφεί στη Λάρνακα, ο καθ΄ου η αίτηση θα μεταθέτει την ευθύνη μεταφοράς του το πρωί στο σχολείο σε τρίτα πρόσωπα, ενώ σε άλλο σημείο της ενόρκου δηλώσεως της αναφέρει ότι ο καθ’ ου η αίτηση έχει ευέλικτο ωράριο εργασίας και μπορεί να το προσαρμόσει ανάλογα με τις ανάγκες του ανηλίκου χωρίς ο ίδιος να επηρεάζεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο.
Σημειώνω επίσης ότι δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία ειδικού σε σχέση με το επίπεδο εκπαίδευσης που προσφέρει έκαστο σχολείο για να μπορεί να καταλήξει το Δικαστήριο σε οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα για το σχολείο το οποίο υπερτερεί από αυτή την πλευρά.
Επειδή η αιτήτρια σε πολλά σημεία της ενόρκου δηλώσεως της κάνει αναφορά στο status quo το οποίο δημιουργήθηκε, προσπαθώντας να δώσει τις δικές της εξηγήσεις για τον τρόπο που θα πρέπει το Δικαστήριο να εξετάσει και να σταθμίσει αυτό, θα πρέπει να επισημάνω ότι το Δικαστήριο κατά την έκδοση προσωρινών διαταγμάτων, τα οποία εκδίδονται για να επιλύσουν μια επείγουσα κατάσταση και έχουν προσωρινό χαρακτήρα, λαμβάνει υπόψιν, μεταξύ των λοιπών σχετικών παραγόντων που περιβάλλουν την υπόθεση, την υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων.
Παραπέμπω στην πρόσφατη απόφαση στην Πολιτική Έφεση Αρ.4/25 μεταξύ E.R v P.R ημερ.30/12/25, στην οποία αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Όπως τονίστηκε στην Bacardi & Co. Ltd ν. Vinco Ltd (1996) 1 Α.Α.Δ. 788:
«Αναφορικά με το ισοζύγιο της ευχέρειας αυτό υποδηλώνει το ενδιαφέρον του δικαστηρίου να ισοζυγίσει τον κίνδυνο αδικίας η οποία θα προκύψει αν φανεί ότι η απόφασή του που δόθηκε στο ενδιάμεσο στάδιο ήταν εσφαλμένη».
Όπως επεξηγήθηκε στην απόφαση Bacardi (ανωτέρω), ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν το ζήτημα του ισοζυγίου της ευχέρειας είναι η διατήρηση του status quo ante.
Έχουμε ήδη αποφανθεί πως η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου να διατηρήσει το status quo ante ήταν εύλογη και εντός της διακριτικής του ευχέρειας. Ως απόρροια αυτού, αλλά και όλων των σχετικών παραγόντων που έλαβε υπόψη το Δικαστήριο, συμφωνούμε πως το ισοζύγιο της ευχέρειας έκλινε υπέρ της έκδοσης του εκκαλούμενου διατάγματος» .
Σταθμίζοντας όλα όσα ανέφερα ανωτέρω, λαμβάνοντας ειδικότερα υπόψιν ότι σύμφωνα με το εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα ημερ.9/7/24 ο χρόνος του ανηλίκου διαμοιράζεται εξίσου μεταξύ των γονέων του, το γεγονός ότι ο ανήλικος ήδη φοιτά σε σχολείο στη Λάρνακα τα τελευταία δυο χρόνια, ότι η εγγραφή του στο σχολείο που φοιτά στη Λάρνακα έγινε με τη σύμφωνη γνώμη της αιτήτριας η οποία ήδη εργαζόταν ως νηπιαγωγός στην Αθηένου με τα ίδια ωράρια, ότι όλες, σχεδόν, οι απογευματινές δραστηριότητες του ανηλίκου βρίσκονται στην Λάρνακα και κατά συνέπεια ο ανήλικος μετά το σχολείο βρίσκεται στη Λάρνακα, ελλείψει μαρτυρίας σε σχέση με το επίπεδο εκπαίδευσης που προσφέρει έκαστο σχολείο σε συνάρτηση με την επιθυμία του ανηλίκου να συνεχίσει να φοιτά σε Δημοτικό σχολείο στη Λάρνακα, και σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί το status quo ante, το οποίο δημιουργήθηκε με τη σύμφωνη γνώμη των διαδίκων το οποίο δεν διαπιστώνω από την ενώπιον μου μαρτυρία ότι επηρεάζει αρνητικά το ανήλικο, κρίνω ότι η πλάστιγγά γέρνει υπέρ της έγκρισης της αίτησης του καθ΄ου η αίτηση (αιτητή στην αίτηση ημερομηνίας 13/1/26).
Σε σχέση με τα έξοδα, λαμβάνοντας υπόψιν ότι ο καθ’ ου η αίτηση είναι ο επιτυχόν διάδικος κρίνω ότι δεν υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος να αποκλίνω από τον κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα.
ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Στην βάση όλων όσων κατέγραψα ανωτέρω και προσπάθησα να εξηγήσω:
Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται η εγγραφή του ανήλικου Γ. Ζ. τη σχολική χρονιά 2026-2027 στο Δημοτικό Σχολείο [ ] στη Λάρνακα, χωρίς να απαιτείται η συναίνεση της καθ’ ης η αίτηση.
Η αίτηση της αιτήτριας ημερομηνίας 13/1/26 απορρίπτεται.
Τα έξοδα ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ του καθ’ ου η αίτηση (αιτητή στην αίτηση ημερ.13/1/26) και εναντίον της αιτήτριας (καθ΄ης η αίτηση στην αίτηση του αιτητή ημερ.13/1/26).
(Υπ.) ....................................
Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο