ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ
ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Ενώπιον: Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ
Αρ. Αίτησης: 54/2024
Μεταξύ:
A. Κ. ΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Αιτήτρια
Και
1. Α.A.Κ. ΕΞ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ
2. Μ. Π. Γ. ΕΞ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ
Καθ' ου η αίτηση
Ημερομηνία: 5 OKΤΩΒΡΙΟΥ 2026
ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:
Για την Αιτήτρια: κ. Νικόλας Γ. Νικολάου δια Ν.Γ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Δ.Ε.Π.Ε
Για τον Καθ' ου η αίτηση: κ.κ ΓΙΩΡΓΟΣ Φ. ΠΙΤΤΑΤΖΗΣ Δ.Ε.Π.Ε
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Με την εναρκτήρια αίτηση της, η αιτήτρια ζητά διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσονται οι καθ’ ων η αίτηση να καταβάλουν το συνολικό ποσό των €875 μηνιαίως ήτοι €550 ο καθ’ ου η αίτηση 1 και €325 η καθ’ ης η αίτηση 2 ως συνεισφορά τους για την διατροφή της ως ενήλικη, και ή οποιοδήποτε άλλο ποσό που θα κρίνει το Δικαστήριο ως εύλογο και δίκαιο από της καταχώρησης της υπό κρίση αίτησης.
Σημειώνω ότι ταυτόσημη αίτηση για συνεισφορά των γονέων της στα έξοδα διατροφής της καταχώρησε και η ενήλικη δίδυμη αδελφή της αιτήτριας, η οποία φοιτά σε ιδιωτικό Πανεπιστήμιο στην Κύπρο και στις 2/10/26 εκδόθηκε απόφαση, από τον παρόν Δικαστήριο, στα πλαίσια της οποίας, ο καθ΄ου η αίτηση 1 διατάχθηκε να καταβάλλει το ποσό των €400 μηνιαίως από της καταχώρησης της αίτησης της, ως συνεισφορά του στη διατροφή, συντήρηση και εκπαίδευση της.
Στα πλαίσια της εναρκτήριας αίτησης, στις 30/4/25, το Δικαστήριο, με άλλη σύνθεση, εξέδωσε προσωρινό διάταγμα, κατόπιν εκδίκασης της αίτησης χωρίς ειδοποίηση την οποία καταχώρησε η αιτήτρια, με το οποίο διατάχθηκε ο καθ’ ου η αίτηση 1 να καταβάλλει το ποσό των €200 ως συνεισφορά του στη διατροφή και συντήρηση της αιτήτριας.
Σημειώνω ότι ενώ αρχικά η υπό κρίση αίτηση στρεφόταν εναντίον των γονέων της αιτήτριας, στη συνέχεια, η αιτήτρια, κατόπιν άδειας του Δικαστηρίου απέσυρε την αίτηση εναντίον της καθ΄ης η αίτηση 2. Για τους λόγους που καταγράφονται στα πρακτικά του Δικαστηρίου, αίτημα της αιτήτριας, μετά την απόσυρση της αίτησης εναντίον της καθ’ ης η αίτηση 2, να καταστεί μάρτυρας στην διαδικασία η καθ΄ης η αίτηση 2, απορρίφθηκε από το Δικαστήριο.
Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθη με την ανταλλαγή της ένορκης μαρτυρίας των διαδίκων χωρίς να υπάρξει αντεξέταση και ολοκληρώθηκε με τις γραπτές αγορεύσεις των δυο πλευρών.
Επειδή παρατηρώ ότι στις γραπτές τους μαρτυρίες οι διάδικοι καταπιάνονται με ισχυρισμούς οι οποίοι δεν έχουν δικογραφηθεί, υπενθυμίζω ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομολογία τα επίδικα θέματα περιορίζονται σε εκείνα που προσδιορίζονται στα δικόγραφα, με σκοπό τη διασφάλιση του δικαιώματος ενός διαδίκου να απαντήσει στις θέσεις και τους ισχυρισμούς του αντιδίκου του (βλ. Παπαγεωργίου ν Κλάππα (1991) 1 ΑΑΔ 24).
Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο, δεν θα εξετάσει θέματα πέραν των επίδικων ως αυτά καθορίζονται στα δικόγραφα. (βλ. A.A. Pilottos Ltd v Cyprus Petroleum Refinery Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 90/2013, απόφαση ημερομηνίας 19 Οκτωβρίου 2021, ECLI:CY:AD:2021:A468, ). Ο προσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων, μέσω της δικογραφία είναι απαραίτητος προκειμένου να γίνει αποδεκτή μαρτυρία προς απόδειξή τους και μαρτυρία η οποία έχει προσκομισθεί η οποία δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα αγνοείται. (βλ. Federal Bank of Lebanon (SAL) v Σιακόλα (2011) 1(Β) ΑΑΔ 1422, Πούρικος ν Σάββα κ.α. (1991) 1 ΑΑΔ 507). Τέλος, σύμφωνα με τη σχετική Νομολογία, ακόμη και μαρτυρία η οποία κατατίθεται χωρίς ένσταση, αγνοείται, εάν τελικά κριθεί ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή (βλ. Μελάς ν Κυριάκου (2003) 1 ΑΑΔ 826).
Υπενθυμίζω επίσης ότι οι αγορεύσεις των διαδίκων δεν αποτελούν μαρτυρικό υλικό προς αξιολόγηση. (βλ. Μισιρλής ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1995) 3 ΑΑΔ 379, Κοινότης Λυσού ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) (3) ΑΑΔ 537,Παπαργυρού v Μιχαηλίδου Πολ. Εφ. 215/10, ημερ. 25/1/16).
Από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, η οποία συνάδει με τις δικογραφημένες θέσεις των διαδίκων, αποτελούν παραδεκτά γεγονότα και εν πάση περιπτώσει γεγονότα τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν τα ακόλουθα:
-Οι γονείς της αιτήτριας τέλεσαν αρχικά πολιτικό γάμο στις 12/4/2000 και ακολούθως θρησκευτικό γάμο στις 6/5/2000.
-Κατά τη διάρκεια του γάμου απέκτησαν την αιτήτρια και τη δίδυμη αδελφή της οι οποίες γεννήθηκαν στις 14/3/06.
-Οι γονείς της διέμεναν για κάποιο μικρό χρονικό διάστημα στο πατρικό της μητέρας της αιτήτριας και στη συνέχεια σε κατοικία στη Δερύνεια η οποία αποτέλεσε τη συζυγική κατοικία κατά τη διάρκεια της έγγαμης σχέσης τους.
-Από τον Απρίλιο του 2024 οι γονείς της αιτήτριας τελούν σε διάσταση.
-Η αιτήτρια είναι πρωτοετής φοιτήτρια στο Π. Κ. στο πρόγραμμα Κλασσικών σπουδών με κατεύθυνση την φιλολογία, ενώ πρωτοετής φοιτήτρια σε ιδιωτικό Πανεπιστήμιο της Κύπρου είναι και η δίδυμη αδελφή της αιτήτριας με την οποία συγκατοικούν.
-Ο καθ’ ου η αίτηση 1 βοήθησε την αιτήτρια και την αδελφή της να εξεύρουν κατοικία στη Λευκωσία για να διαμένουν κατά τη διάρκεια του σπουδών τους η οποία ανήκει σε συγγενικό του πρόσωπο.
-Επειδή η κατοικία ήταν παλιά ο καθ’ ου η αίτηση 1 συμφώνησε με τον ιδιοκτήτη να ανακαινιστεί και να μην καταβάλλεται ενοίκιο μέχρι τον Δεκέμβριο του 2024 ενώ ακολούθως από τον Ιανουάριο του 2025 να καταβάλλεται ως ενοίκιο το ποσό των €200 μηνιαίως.
-Ο καθ’ ου η αίτηση 1 συνεισέφερε για την αγορά oχήματος της αιτήτριας και του εξοπλισμού της κατοικίας στην οποία διαμένουν με την αδελφή της.
-Η αιτήτρια με τον καθ’ ου η αίτηση 1 δεν διατηρούν επικοινωνία.
Τα πιο πάνω καθίστανται πλέον ευρήματα του Δικαστηρίου.
Στην ένορκη μαρτυρία της η αιτήτρια, η οποία συνάδει με την δικογραφημένη της θέση, εκτός από τα πιο πάνω παραδεχτά γεγονότα, μεταξύ άλλων αναφέρει ότι, από τον Σεπτέμβριο του 2024 φοιτά στο Πανεπιστήμιο.
Συγκατοικεί με την αδελφή της σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα τα έξοδα του οποίου επιβαρύνεται η μητέρα της αποκλειστικά. Τους πρώτους μήνες των σπουδών τους διέμεναν σε άλλο διαμέρισμα το οποίο ανήκε σε συγγενικό πρόσωπο του καθ’ ου η αίτηση 1 και οι καθ’ ων η αίτηση για την εκεί διαμονής τους συμφώνησαν με τον ιδιοκτήτη να προβούν σε αναγκαίες επισκευές και μετατροπές και στην αγορά όλων των ηλεκτρικών και ηλεκτρολογικών συσκευών και να μην καταβάλλεται ενοίκιο από τον Σεπτέμβριο του 2024 μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2024 ενώ από τον Ιουνουάριο του 2025 να καταβάλλεται ως ενοίκιο το συμβολικό ποσό των €200 μηνιαίως.
Μετά την πάροδο όμως τριών μηνών, η αιτήτρια και η αδελφή της θεώρησαν ως αξιοπρεπή λύση να εγκαταλείψουν το εν λόγω υποστατικό λόγων σοβαρών κτιριακών προβλημάτων στις εγκαταστάσεις και γενικότερων κακοτεχνιών τις οποίες περιγράφει λεπτομερώς. Καταθέτει ως τεκμήριο 1 φωτογραφίες από το διαμέρισμα που όπως αναφέρει αποτυπώνουν την εικόνα την οποία περιγράφει.
Ο καθ’ ου η αίτηση 1 γνώριζε τα αναφερόμενα προβλήματα και ο ίδιος ήρθε σε συμφωνία με τον ιδιοκτήτη για να μην καταβληθεί οποιοδήποτε ποσό ενοικίου από τον Σεπτέμβριο μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2024. Τόσο η ίδια όσο και η αδελφή της αλλά και η μητέρα της, προσπάθησαν να εξηγήσουν στον καθ’ ου η αίτηση 1 ότι ήταν αναγκαία η μετακίνηση τους από το εν λόγω διαμέρισμα αλλά ο καθ’ ου η αίτηση 1 αρνείτο να συγκατατεθεί. Όπως αναφέρει, η στάση του αυτή οφειλόταν κυρίως στις κακές σχέσεις που είχε με την μητέρα τους και τους δήλωσε ότι δεν επρόκειτο να βοηθήσει στη μετακίνηση τους αλλά και στην καταβολή μεγαλύτερου ενοικίου από αυτό που ο ίδιος συμφώνησε με το συγγενικό του πρόσωπο.
Για το ενοίκιο του διαμερίσματος στο οποίο μετακινήθηκαν η αιτήτρια και η αδελφή της, καταβάλλεται το ποσό των €450 μηνιαίως, ποσό €80 περίπου τη διμηνία για το ηλεκτρικό, και ποσό €25 την τριμηνία για την υδατοπρομήθεια. Καταθέτει ως τεκμήριο 2, μια απόδειξη πληρωμής του ενοικίου ημερ. 11/4/25, στο όνομα της μητέρας της, ως τεκμήριο 3 αντίγραφο λογαριασμού του ηλεκτρικού, ο οποίος αφορά την περίοδο από αρχές Απριλίου μέχρι αρχές Ιουνίου όπου δεν διέμεναν στο διαμέρισμα για περίοδο 20 ημερών λόγω των διακοπών του Πάσχα, και γι’ αυτό εμφανίζεται μειωμένο το ποσό, και ως τεκμήριο 4 αντίγραφο λογαριασμού υδατοπρομήθειας.
Η μητέρα της καταβάλλει επίσης το ποσό των €20 για την κινητή τηλεφωνία της αιτήτριας και καταθέτει ως τεκμήριο 5 ένα τιμολόγιο και δυο λογαριασμούς της cyta με αποδείξεις πληρωμής.
Εκτός από τα πιο πάνω έξοδα, όπως αναφέρει, καταβάλλεται επίσης το ποσό των €400 μηνιαίως για αγορές από υπεραγορές και καταστήματα ειδών πρώτης ανάγκης, ενώ η μητέρα της, της καταβάλλει το ποσό των €50 για τις εβδομαδιαίες μεταφορές της από και προς το Πανεπιστήμιο. Καταθέτει ως τεκμήριο 6, τρία αντίγραφα ημερήσιων αποδείξεων αγορών στο όνομα της αδελφής της.
Ο καθ’ ου η αίτηση 1, διατηρεί από το 2018 μια οικονομικά εύρωστη επιχείρηση πώλησης ηλεκτρονικών τσιγάρων με τα εισοδήματα του να ανέρχονται πέραν των €1.600 μηνιαίως ενώ όπως η ίδια άκουσε κατά το χρόνο της συμβίωσης των γονέων της, όταν οι σχέσεις τους ήταν ομαλές και με αυτά που βίωνε η ίδια μαζί του, τα εισοδήματα του ξεπερνούν το ποσό των €2.000 μηνιαίως κάτι που ο καθ’ ου η αίτηση 1 αποκρύπτει για να μην συμβάλει ουσιαστικά στις σπουδές της. Παραπλανητικά ο καθ’ ου η αίτηση 1 αναφέρει ότι ο χωρισμός του με την μητέρα της επηρέασε την εισοδηματική του ικανότητα και η διαμονή του τον πρώτο χρόνο της διάστασης με τους γονείς του δεν είχε να κάνει με οικονομικούς λόγους αλλά λόγω της πεποίθησης του ότι θα μπορούσε να πείσει τη μητέρα της να επανασυνδεθούν.
Σε σχέση με το ιατρικό του πρόβλημα, αναφέρει ότι δεν επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο την καθημερινότητα του και είναι γνώστης αυτού εδώ και χρόνια. Ο καθ’ ου η αίτηση 1 ανέκαθεν ασχολείτο με την διατροφή του και γυμναζόταν για λόγους αισθητικής του ιδίου και όχι για λόγους υγείας κάτι το οποίο η αιτήτρια έβλεπε όσο ζούσαν μαζί.
Η αιτητρια αγνοεί το ύψος του ποσού που έλαβε ως εφάπαξ ο καθ’ ου η αίτηση 1 λόγω της πρόωρης αφυπηρέτησης του από την Αστυνομία.
Αναφέρει ότι τόσο η ίδια όσο και η αδελφή της καμία ανάμιξη είχαν στις ενέργειες των γονέων τους για διευθέτηση των διαφορών τους και η εισήγηση του για υποθήκευση του μοναδικού περιουσιακού στοιχείου που έχει στο όνομα της, προκειμένου να εξασφαλίσει δάνειο δεν προκύπτει από την αντικειμενική οικονομική του αδυναμία αλλά από την εκδικητική του στάση απέναντι της. Η υποθήκευση ή πώληση του ¼ εξ αδιαιρέτου μεριδίου του πρώην συζυγικού οίκου δεν είναι πρακτικά εφικτή για σκοπούς εξασφάλισης δανείου ενώ το συγκεκριμένο ακίνητο στο βαθμό που είναι ιδιοκτήτρια για να μπορεί να της αποφέρει εισόδημα θα πρέπει να πωληθεί στο σύνολο του γεγονός που συνεπάγεται ότι τόσο η μητέρα της όσο και η αδελφή της θα μείνουν χωρίς στέγη. Η υποθήκευση του ακινήτου είναι ανέφικτη αφού καμία τράπεζα δεν ενδιαφέρεται να υποθηκεύσει μερίδιο κατοικίας σε άτομο στην ηλικία της αιτήτριας χωρίς εισοδήματα από εργασία.
Αγνοεί τα όσα αναφέρει ο καθ΄ου η αίτηση 1 για ενοίκιο και πληρωμή εξόδων κοινής ωφελείας αφού ο καθ΄ου η αίτηση 1 διέκοψε κάθε επικοινωνία μαζί της από την καταχώρηση της αίτησης. Ακόμη όμως και να ισχύουν οι αναφορές του, δεν επηρεάζουν στο ελάχιστο την οικονομική του ευρωστία.
Για κάποιο μικρό χρονικό διάστημα των σπουδών της, ο καθ’ ου η αίτηση 1 ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της αιτήτριας για οικονομική βοήθεια και ενίσχυση και αρχικά συνέβαλε με ένα μικρό ποσό στα έξοδα της ενώ υποσχέθηκε ότι θα κάλυπτε το ενοίκιο του διαμερίσματος στο οποίο διέμεναν αρχικά με την αδελφή της. Όταν όμως του ανέφερε ότι το ποσό το οποίο καταβάλλει δεν είναι ικανοποιητικό και είναι δυσανάλογο μπροστά σε αυτό που καταβάλλει η μητέρα της, σταμάτησε και αυτή τη μικρή βοήθεια και κάθε είδους επικοινωνία μαζί της. Για αυτό το λόγο αναγκάστηκε να λάβει εναντίον του δικαστικά μέτρα αφού το οικονομικό βάρος των σπουδών της είναι μεγάλο και δεν μπορεί η μητέρα της να ανταποκριθεί αποκλειστικά σε αυτό. Το ποσό που καταβάλλει στη βάση του προσωρινού διάταγμα ημερ.30/4/25 είναι ιδιαίτερα χαμηλό και δεν καλύπτει ουσιωδώς τις ανάγκες της.
Η απόφαση της να ακολουθήσει τον συγκεκριμένο κλάδο σπουδών ήταν γνωστή στους γονείς της από τότε που λειτουργούσαν ακόμη ως ζευγάρι. Το θέμα των σπουδών της συζητήθηκε εκτενώς με τους γονείς της την περίοδο που άρχισε να φοιτά στην Γ’ Λυκείου και το γεγονός ότι δεν καταβάλλει δίδακτρα δεν σημαίνει ότι δεν έχει άλλα έξοδα. Στις οικογενειακές τους συζητήσεις, όταν η αιτήτρια φοιτούσε στην Γ’ Λυκείου και πριν τη διάσταση των γονέων της, οι γονείς της έλεγαν ότι θα προχωρούσαν σε δανειοδότηση για να καλύψουν τα έξοδα των σπουδών της στο βαθμό που δεν θα μπορούσαν να το κάνουν από τον οικογενειακό προϋπολογισμό με δεδομένο ότι ταυτόχρονα με την αιτήτρια θα άρχισε σπουδές και η δίδυμη αδελφή της.
Λόγω της φοίτησης της στο πανεπιστήμιο η υποχρέωση των γονέων της για καταβολή διατροφής συνεχίζει να υφίσταται γιατί το επιβάλλουν οι ειδικές περιστάσεις. Οι καθ΄ων η αίτηση την παρότρυναν να σπουδάσει και της υποσχέθηκαν ότι θα κάλυπταν τα έξοδα των σπουδών της. Τους κάλεσε επανειλημμένως να συνεισφέρουν για να καλύπτει τα μηνιαία της έξοδα και ενώ η μητέρα της ανταποκρίθηκε, ο πατέρας της παραμένει αδιάφορος. Λαμβάνει όπως αναφέρει κρατική χορηγία ύψους €1.700 ετησίως ήτοι €141 μηνιαίως.
Αναφέρει ότι η φοιτητική της ζωή είναι σεμνή και περιορισμένη χωρίς υπερβολές, και περιττές δαπάνες και καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια να περιορίσει τα προσωπικά της έξοδα όποτε και αν είναι εφικτό. Κάθε Παρασκευή μετά τα μαθήματα της, επιστρέφει στο πατρικό της και διαμένει εκεί με την μητέρα της κατά τη διάρκεια του Σαββατοκυρίακου για να αποφύγει τα επιπλέον έξοδα που θα προκύπταν με την παραμονή της στη Λευκωσία. Επιπλέον, με την παραμονή της στο πατρικό της, της παρέχεται η δυνατότητα να μελετά σε ποιο κατάλληλο και οικείο περιβάλλον με περισσότερες ευκολίες όπως για παράδειγμα το έτοιμο φαγητό και η περισσότερη ησυχία που υπάρχει από το φοιτητικό της σπίτι στη Λευκωσία.
Το πρόγραμμα σπουδών της είναι ιδιαίτερα απαιτητικό και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων αρκετές εργασίες, παρουσιάσεις και φυσικές εξετάσεις που γίνονται στο ενδιάμεσο όπως και στο τέλος κάθε ακαδημαϊκού εξαμήνου. Κατά συνέπεια, ο ελεύθερος της χρόνος, ειδικότερα τα Σαββατοκυρίακα είναι πολύτιμος για σκοπούς μελέτης και προετοιμασίας.
Είναι λυπηρό, όπως αναφέρει, γιατί ο πατέρα της από την έναρξη των σπουδών της άλλαξε συμπεριφορά απέναντι της και έδειξε από την αρχή ότι έψαχνε τρόπο για να απεμπλακεί από αυτή του την ευθύνη.
Είναι αναγκαίο να διαταχθεί από το Δικαστήριο ο καθ΄ου η αίτηση 1 να συμβάλει στα έξοδα της καθότι οι οικονομικές δυνάμεις της μητέρα της δεν επαρκούν και δεν μπορεί να συνεισφέρει αποκλειστικά η ίδια για τα έξοδα των σπουδών της. Είναι η θέση της ότι δεδομένου ότι το συνολικό ποσό των εξόδων της μηνιαίως ανέρχεται στα €875 θα πρέπει ο πατέρας της να διαταχθεί να καταβάλλει το ποσό των €550 μηνιαίως.
Στην ένορκη μαρτυρία του καθ΄ου η αίτηση 1, η οποία συνάδει με την δικογραφημένη του θέση, εκτός από τα πιο πάνω παραδεχτά γεγονότα, μεταξύ άλλων αναφέρει ότι εκτός από την μητέρα της αιτήτριας είχε και ο ίδιος συνεισφορά στη κάλυψη των εξόδων της αιτήτριας από την έναρξη των σπουδών της, ανάλογα με τις οικονομικές του δυνατότητες και ουσιαστική συμμετοχή στην εξεύρεση στέγης.
Αναφέρει ότι η μητέρα της αιτήτριας, στην προσπάθεια επίλυσης των περιουσιακών τους διαφορών, του ανέφερε ότι ενόψει των σπουδών των θυγατέρων τους, αδυνατεί να του καταβάλει τη συνεισφορά του σε χρήμα επί της συζυγικής κατοικίας και του εισηγήθηκε να μεταβιβάσει το μερίδιο που του αναλογούσε στις θυγατέρες τους για να μπορούν να του υποθηκεύσουν και να εξασφαλίσουν δάνειο για να σπουδάσουν. Ο καθ’ ου η αίτηση 1 αποδέχθηκε την εισήγηση και καταθέτει ως τεκμήριο 1 την έγγραφη συμφωνία επίλυσης των περιουσιακών τους διαφορών ημερ.25/10/24.
Αναφέρει ότι είχε άριστες σχέσεις με τις θυγατέρες του και για το λόγο αυτό αποποιήθηκε της συνεισφοράς του επί της συζυγικής κατοικίας προς όφελος τους υπογράφοντας τη συμφωνία την οποία κατέθεσε ως τεκμήριο 1. Αναφέρει δε ότι η υπό κρίση αίτηση καταχωρήθηκε πριν την υπογραφή της συμφωνίας (τεκμήριο 1) πλην όμως επιδόθηκε σε αυτόν σε μεταγενέστερο στάδιο, ήτοι μετά την υπογραφή της συμφωνίας γεγονός το οποίος τον ξάφνιασε και τον θύμωσε αφού ένιωσε ότι τον ξεγέλασαν. Επιδίωξε να μιλήσει με τις θυγατέρες του μετά την επίδοση σε αυτόν της υπό κρίση αίτησης αλλά δεν ανταποκρίνονταν στις κλήσεις του ενώ όταν τις επισκέφθηκε στη Λευκωσία τον έβρισαν του είπαν ότι δεν θέλουν να τον ξαναδούν και έκτοτε δεν του μιλούν.
Αναφέρεται στην εξεύρεση του διαμερίσματος στο οποίο θα διέμεναν οι δυο θυγατέρες του το οποίο ανήκε σε συγγενικό του πρόσωπο με το οποίο συμφώνησε να ανακαινίσει σε αντάλλαγμα καταβολής μικρού ποσού ενοικίου ήτοι του ποσού των €200 μηνιαίως, η καταβολή του οποίου θα άρχισε από την 1/1/25. Πριν μετακομίσουν στο διαμέρισμα η αιτήτρια και η αδελφή της, το διαμέρισμα καθαρίστηκε, απολυμάνθηκε, επιδιορθώθηκαν οι φθορές που υπήρχαν, στοκαρίστηκε, μπογιατίστηκε, έγινε επανακαλοδίωση από ηλεκτρολόγο, μόνωση και επιδιόρθωση του ταβανιού στο ένα δωμάτιο. Επιπλέον ο καθ’ ου η αίτηση 1 εξόπλισε το διαμέρισμα με ηλεκτρικές συσκευές. Δεν αποδέχεται ότι οι φωτογραφίες που καταθέτει ως τεκμήριο 1 στην ένορκη της δήλωση η αιτήτρια είναι φωτογραφίες του διαμερίσματος του συγγενικού του προσώπου.
Αναφέρει επίσης ότι συνεισέφερε στην κάλυψη του ½ του ποσού για την αγορά του οχήματος που χρησιμοποιεί η αιτήτρια και του εξοπλισμού της κατοικίας. Τα ποσά αυτά προήλθαν από το τα χρήματα που του απέμειναν από το φιλοδώρημα που έλαβε μετά την κάλυψη των εξόδων των οικογενειακών διακοπών και της επισκευής του διαμερίσματος. Η πρόωρη αφυπηρέτηση του από την εργασία του, όπως αναφέρει, οφείλετο σε σοβαρό καρδιολογικό πρόβλημα υγείας που αντιμετώπιζε και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει.
Αναφέρει επίσης ότι τα Χριστούγεννα του 2023 από το φιλοδώρημα που έλαβε λόγω της αφυπηρέτησης του, ανέλαβε όλα τα έξοδα των οικογενειακών τους διακοπών στο Ντουμπάι ενώ αμέσως μετά την επιστροφή τους η μητέρα της αιτήτριας άλλαξε συμπεριφορά και από τον Απρίλιο του 2024 δεν είχαν συζυγικές σχέσεις. Δεν ανέμενε, όπως αναφέρει, ότι όταν συζητούσαν για τις σπουδές των θυγατέρων τους με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, λίγους μήνες μετά θα χώριζαν και θα άλλαζαν ουσιωδώς οι προσωπικές και οικονομικές του περιστάσεις.
Η αιτήτρια γνώριζε την αλλαγή των δεδομένων τόσο πριν όσο και μετά την διάσταση αφού εκδιώχθηκε από το σπίτι και έπρεπε να εξεύρει άλλη κατοικία και να καλύπτει αναγκαία έξοδα για την διαβίωση του που δεν γνώριζε προηγουμένως ότι θα υπήρχαν. Συζήτησαν όπως αναφέρει και την ενημέρωσε για την βοήθεια που θα μπορούσε να της προσφέρει και ότι αυτή δεν θα ανέρχετο στα ποσά που ζητούσε και η αιτήτρια ουδέποτε διαμαρτυρήθηκε ή εναντιώθηκε.
Αρνείται τα έξοδα ως αυτά καταγράφονται από την αιτήτρια ως διογκωμένα. Αναφέρει ότι κανένας λόγος δεν υπήρχε να εγκαταλείψουν το διαμέρισμα οι θυγατέρες του οι οποίες εν πάσει περιπτώσει δεν τον ενημέρωσαν σχετικά.
Αναφορικά με τα λοιπά έξοδα στα οποία αναφέρεται η αιτήτρια αυτά είναι υπερβολικά διογκωμένα και αχρείαστα και δεν μπορούν να ξεπερνούν τα €400 μηνιαίως και αναφέρει ότι όταν επισκέφθηκε στη Λευκωσία την αιτήτρια της ανέφερε ότι το ποσό των €400 μηνιαίως είναι αρκετό και ότι θα της κατέβαλλε €200 το μήνα. Η αιτήτρια του ανέφερε ότι επιθυμεί να έχει μια άνετη φοιτητική ζωή με εξόδους διασκεδάσεις βόλτες χωρίς να απαιτείται να είναι προσεκτική στα ποσά που ξοδεύει.
Αναφέρει ότι ουδέποτε έπαυσε να βοηθά τις θυγατέρες του παρά τον πόλεμο που του ασκούν ενώ επισημαίνει ότι πηγαινοέρχονται τουλάχιστον δέκα φορές το μήνα από την Λευκωσία στην επαρχία Αμμοχώστου η κάθε μια με το δικό της αυτοκίνητο βγαίνουν έξω για καφέδες και βραδινές εξόδους πάνε διακοπές και γενικά διάγουν μια άνετη ζωή.
Καταθέτει ως τεκμήριο 5, εμβάσματα σε διάφορες ημερομηνίες μέσω της Revolut προς την αιτήτρια για την αγορά αναγκαίων ειδών του χώρου διαμονής τους και συγκεκριμένα: €250 στις 30/8/24, €20 10/9/24, €200, €100 και €50 στις 28/9/24, €360 στις 29/10/24, €200 την 1/12/24 και €200 στις 30/12/24.
Αναφέρει ότι η αιτήτρια λαμβάνει και ή δικαιούται να λαμβάνει φοιτητική χορηγία ύψους τουλάχιστον €3.500 ετησίως.
Σε σχέση με τα εισοδήματα της μητέρας της αιτήτριας, αναφέρει ότι, με το ανεργιακό επίδομα που λαμβάνει αυτά είναι πολύ μεγαλύτερα ενώ αναφορικά με τα δικά του εισοδήματα αναφέρει ότι αυτά ανέρχονται στο ποσό των €1.600 μηνιαίως καθαρά ενώ τυχόν μερίσματα, εάν προκύπτουν, δεν τα λαμβάνουν οι μέτοχοι, επειδή η εταιρεία δεν έχει αποθεματικό και χρήζει διευκόλυνσης για αγορά προϊόντων προκειμένου να μην κλείσει. Καταθέτει ως τεκμήριο 6 τις ασφαλιστέες του αποδοχές και ως τεκμήριο 7 σχετική βεβαίωση του λογιστή του.
Αναφέρει επίσης ότι η διαμονή του με τους γονείς του ήταν προσωρινή μέχρι να εξεύρει οικονομική διαμονή αφού δεν μπορούσε να πληρώνει υπέρογκο ενοίκιο.
Επαναλαμβάνει ότι λόγω του σοβαρού καρδιολογικού του προβλήματος αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την Αστυνομία όπου υπηρετούσε ως ειδικός αστυφύλακας με σύστημα βάρδιας και αναγκαστικές υπερωρίες αφού το συγκεκριμένο πρόγραμμα επιβάρυνε την υγεία του και τα όσα ισχυρίζεται η αιτήτρια περί οικονομικής ανάπτυξης της επιχείρησης του δεν ευσταθούν.
Λόγω του προβλήματος υγείας τους πρέπει να κάνει ειδική διατροφή και να γυμνάζεται με αποτέλεσμα τα έξοδα του να είναι αυξημένα. Καταθέτει ως τεκμήριο 8 ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 21/2/24 και ως τεκμήριο 9 φωτογραφία στην οποία φαίνεται πως ήταν όταν παρουσιάστηκε το πρόβλημα υγείας ενώ σήμερα όπως αναφέρει είναι 30 κιλά πιο αδύνατος και ως τεκμήριο 10 ιατρικά πιστοποιητικά και δημοσίευμα για το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει.
Καταθέτει ως τεκμήριο 11 διάταγμα λύσης του γάμου των διαδίκων λόγω ισχυρού κλονισμού του για λόγους που αφορούν το πρόσωπο και των δυο διαδίκων.
Αναφέρει ότι δεν διαθέτει ακίνητη περιουσία για να υποθηκεύσει και να λάβει δάνειο σε αντίθεση με την αιτήτρια την αδελφή και την μητέρα τους και καταθέτει ως τεκμήριο 12 τίτλους ιδιοκτησίας της κατοικίας
Αναφέρει ότι ενοικιάζει ένα παλιό σπίτι και καταβάλλει ως ενοίκιο το ποσό των €350 μηνιαίως και καταθέτει ως τεκμήριο 13 ενοικιαστήριο έγγραφο και ως τεκμήριο 14 φωτογραφίες του σπιτιού. Αναφέρει επίσης ότι ο γιατρός του συνέστησε να εξεύρει καλύτερο χώρο γιατί η υγρασία του επιβαρύνει την υγεία του αλλά δεν το έπραξε αφού δεν βρίσκει κατοικία με ενοίκιο χαμηλότερο των €500 μηνιαίως.
Η εργασία του βρίσκεται στη Δερύνεια ενώ το σπίτι του στις Βρυσούλες με αποτέλεσμα να διανύει μεγάλη απόσταση καθημερινά και να χρειάζεται περί τα €200 μηνιαίως για τα μεταφορικά του έξοδα. Καταβάλλει επίσης το ποσό των €60 μηνιαίως για το γυμναστήριο, ενώ ξοδεύει περί τα €500 για την ειδική διατροφή του ενώ έχει και άλλα αναγκαία έξοδα όπως ιατρικά κτλ. Πριν την έκδοση του προσωρινού διατάγματος κατέβαλλε το ποσό των €200 για έκαστη θυγατέρα του ενώ μετά την έκδοση του προσωρινού διατάγματος το ποσό των €450 που τον δυσκολεύει περισσότερο.
Αναφέρει ότι η αιτήτρια είναι σε θέση να εργάζεται για κάποιες ώρες τις καθημερινές ή και τα Σαββατοκυρίακα και ένα λαμβάνει εισόδημα περί τα €700-€800 μηνιαίως πλέον τη φοιτητική χορηγία ύψους €3.500 ετησίως. Τους καλοκαιρινούς μήνες από τον Ιούνιο μέχρι τον Αύγουστο μπορεί να εργαστεί σε τουριστική επιχείρηση και να έχει εισόδημα περί τα €1.300 μηνιαίως καθαρά.
Ο καθ’ ου η αίτηση αναφέρει τέλος ότι παρά την απογοήτευση του και την πικρία του ήταν πρόθυμος να πληρώνει €200 μηνιαίως για έκαστη θυγατέρα του αλλά αυτές δεν το αποδέχθηκαν.
Μελέτησα με ιδιαίτερη προσοχή τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ως επίσης και την επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων δικηγόρων των διαδίκων μέσω των γραπτών τους αγορεύσεων.
ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
Η υποχρέωση των γονέων για τη διατροφή του τέκνου τους δεν σταματά με την ενηλικίωση του αλλά μπορεί να συνεχιστεί και μετά τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους.
Η συγγενική σχέση που συνδέει τον ανιόντα με τον κατιόντα, αποτελεί τον ιστό και το ηθικό υπόβαθρο της κοινωνίας μας και απόρροια της είναι η ανάλογη με την περίπτωση υποχρέωση του ενός να διατρέφει τον άλλο (άρθρα 33 και 34 του Ν.216/90). Με εξαίρεση την υποχρέωση των γονέων να διατρέφουν τα ανήλικα τέκνα τους στην βάση του Α. 33 του σχετικού νόμου, στις υπόλοιπες περιπτώσεις η ύπαρξη της συγγένειας και μόνο δεν δημιουργεί αυτόματα και την υποχρέωση διατροφής είτε του ενήλικου τέκνου από τους γονείς του, είτε των γονέων του από αυτό.
Στο Α.33 (2) του Περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/90), προνοούνται τα ακόλουθα:
«Με απόφαση και σχετική ρύθμιση από το Δικαστήριο η υποχρέωση των γονέων δυνάμει του εδαφίου (1) είναι δυνατό να συνεχίσει και μετά την ενηλικίωση του στις περιπτώσεις όπου ειδικές περιστάσεις επιβάλλουν τούτο, όπως σε περίπτωση ανικανότητας ή αναπηρίας του τέκνου ή υπηρεσίας του στην Εθνική Φρουρά ή φοίτηση του σε εκπαιδευτικό ίδρυμα ή επαγγελματική σχολή."
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο Α.33(2), μπορεί, συνυπολογιζόμενου κάθε παράγοντα που θα προβληθεί ως σχετικός, να εγκριθεί αίτημα για καταβολή διατροφής από γονέα στο ενήλικο τέκνο του.
Στην υπόθεση Χρίστου ν. Χρίστου (2000) 1 Α.Α.Δ. 189 αναφέρθηκε ότι δεν υφίσταται υποχρέωση συνέχισης της καταβολής διατροφής σε ενήλικο τέκνο, αν τα εισοδήματα του γονέα δεν δικαιολογούν κάτι τέτοιο και ότι ένας από τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη είναι κατά πόσο το ενήλικο τέκνο έκαμε τους σχεδιασμούς του χωρίς να είχε συμβουλευθεί τον πατέρα του, ως προς την περαιτέρω εκπαίδευση του.
Στη υπόθεση Βουνού ν. Βουνού (1998) 1(Α) Α.Α.Δ.490 αποφασίστηκε ότι η δυνατότητα του τέκνου να δικαιούται σε διατροφή μετά την ενηλικίωση του επαφίεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου και η τελική κατάληξη του αιτήματος πρέπει να είναι το αποτέλεσμα συνυπολογισμού κάθε παράγοντα που προβάλλεται ως σχετικός. Προσθέτει δε ότι, ο ενήλικας έχει μεν δικαίωμα να κάνει τις επιλογές του, όμως όταν θέλει να αναλάβει άλλος τα έξοδα του, έστω ο πατέρας του, συνυπολογίζονται τα στοιχεία κάτω από το φακό της λογικής, ιδιαίτερα όταν οι οικονομικές δυνατότητες του πατέρα είναι περιορισμένες.
Το ενήλικο τέκνο έχει διατροφική αξίωση, εφόσον αδυνατεί να αυτοδιατραφεί από την περιουσία του ή από εργασία κατάλληλη για την ηλικία του, την κατάσταση της υγείας του και τις λοιπές βιοτικές του συνθήκες, αλλά και τις ανάγκες της εκπαίδευσής του (βλ. ΑΠ 1060/93 ΕλλΔνη 35, σελ. 1292, Εφ. Πειρ 267/98 ΕλλΔνη 39 σελ. 896, Γεωργιάδη - Σταθόπουλου ΑΚ, υπ` άρθρο 1486, αριθ. 94 επ. και Μον.Πρ.Θεσ 16713/2010, Αρμ 2011, σελ. 1504).
Η προοπτική εκπαίδευσης του τέκνου προέχει προκειμένου αυτό να αποκτήσει τα αναγκαία τυπικά προσόντα που απαιτούνται για την διεκδίκηση μιας θέσης στην αγορά εργασίας έστω ανάλογης με την οικονομική και κοινωνική θέση των γονέων του ώστε να μην είναι υποχρεωμένο να εργαστεί στο μέτρο που η εργασία θα αποτελέσει πρόσκομμα στη συνέχιση των σπουδών του.
Στην απόφαση Χ.Σ. ν. Β.Σ. Έφεση αρ. 9/2019, ημερομηνίας 8/9/2020, που αφορούσε σε αίτηση ενήλικου τέκνου για οικονομική στήριξη του από τον πατέρα του προς το σκοπό φοίτησης σε Πανεπιστήμιο της Αγγλίας, τονίστηκε η αξία της επιμόρφωσης του ατόμου προς το σκοπό της μελλοντικής επαγγελματικής του αποκατάστασης ιδιαίτερα στο σημερινό ανταγωνιστικό περιβάλλον, καταλήγοντας ότι όταν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα και το παιδί έχει γνήσιο ενδιαφέρον και την ικανότητα να σπουδάσει, ο γονέας, οφείλει να του παράσχει την ευκαιρία.
Στην περίπτωση λοιπόν που το Δικαστήριο κρίνει πως δικαιολογείται η συνέχιση της υποχρέωσης των γονέων για διατροφή και μετά την ενηλικίωση του τέκνου, ρυθμίζει την καταβολή της διατροφής με τον ίδιο τρόπο που ρυθμίζει αυτήν στην περίπτωση ανήλικου τέκνου στα πλαίσια των προνοιών του Α.37 του Ν.216/90 σύμφωνα με το οποίο:
(α) Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.
(β) Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του".
Ως προς το τι συνιστούν ανάγκες του δικαιούχου, παραπέμπω στο σύγγραμμα του Απόστολου Σ. Γεωργιάδη «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» όπου στη σελ. 652, αναφέρονται τα πιο κάτω:
«1. Ανάγκες του δικαιούχου
Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση του (πλήρης διατροφή: ΑΚ 1493 εδ. β΄). Στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά. Η διατροφή λοιπόν περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη: τροφή, στέγη, ένδυση, θέρμανση, φωτισμό, λοιπά λειτουργικά έξοδα της οικίας διαμονής, ψυχαγωγία, μόρφωση (π.χ. αγορά βιβλίων), διαπαιδαγώγηση, νοσηλεία και δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, παραθέριση, συγκοινωνία και επικοινωνία. Ιδίως περιλαμβάνονται δαπάνες θεωρητικής, επαγγελματικής ή τεχνικής μόρφωσης, ακόμη και μεταπτυχιακής.»
Στην Εφ. Αρ. 36/2018 ημερ. 7/5/2020 του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του". Στην παράγρ. (Ι) του ίδιου άρθρου, σαφώς ορίζει ότι "η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του.". Συνεπώς η λέξη "διατροφή" δεν αποδίδει την πλατιά έννοια που ο σοφός νομοθέτης φρόντισε επιγραμματικά να αποδώσει. Η διατροφή, σύμφωνα με την έννοια που δίδει ο νόμος, δεν καλύπτει μόνο τη δαπάνη για την τροφή. Περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη όπως τροφή, στέγη, ντύσιμο, φωτισμό, θέρμανση, ψυχαγωγία, νοσηλείες και φάρμακα, συγκοινωνία, επικοινωνία, έξοδα για γενική μόρφωση και επαγγελματική εκπαίδευση. Ο νομοθέτης με την διατύπωση του Νόμου καθόρισε τόσο το πλάτος της διατροφής όσο και το επίπεδο της πάντοτε μέσα στα μέτρα του δυνατού (βλ. Κουμάντου Παραδόσεις Οικογενειακού Δικαίου, 2ος Τόμος σελ. 44 κ.ε)
Στην υπόθεση Ρουσουνίδης v. Ρουσουνίδου Έφεση αρ. 25/2019, ημερομηνίας 15.12.2021, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:
«Το μέτρο με το οποίο θα καθοριστεί η διατροφή, δεν μπορεί να αποτιμάται με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα, χωρίς να είναι επιτρεπτό να υιοθετούνται μέσες λύσεις κατά τρόπο αυθαίρετο (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (2010) 1(Β) Α.Α.Δ. 951, 957). Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων. Κονδύλια που κατ' ισχυρισμό απαιτούνται για συγκεκριμένες ανάγκες μπορεί να μην γίνουν αποδεκτά από το δικαστήριο, είτε στη βάση ότι δεν υπήρξε ικανοποιητική τεκμηρίωση, είτε γιατί διαπιστώθηκε υπερβολή, οπόταν και μπορεί να μειωθούν. ΄Αλλα μπορεί να κριθεί ότι δεν αφορούν βασικές ανάγκες και να μην γίνουν καθόλου αποδεκτά (Παναγιώτου v. Σφικτού (2001) 1(Α) Α.Α.Δ. 625, 630). Εάν για συγκεκριμένο κονδύλι δεν υπάρχει περί του αντιθέτου μαρτυρία, αυτό δεν οδηγεί απαρέγκλιτα στην αποδοχή του. Το Δικαστήριο θα πρέπει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων και δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων (Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.ά. (1998) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1391).»
Για την κάλυψη των δαπανών διατροφής του ενήλικου τέκνου επιβαρύνονται και οι δυο γονείς και έκαστος εξ αυτών είναι υποχρεωμένος να καλύψει ένα ποσοστό από τις ανάγκες του τέκνου του ανάλογα με τις οικονομικές του δυνατότητες.
Το βάρος απόδειξης σε σχέση με την αδυναμία του ενήλικου τέκνου να αυτοδιατραφεί από την περιουσία του, τα εισοδήματα του ή από εργασία κατάλληλη με βάση την ηλικία του ή την κατάσταση της υγείας του, τις λοιπές βιοτικές του συνθήκες και τις εκπαιδευτικές του ανάγκες, έχει το ίδιο το ενήλικο τέκνο. Ο υπόχρεος για διατροφή, οφείλει να αποδείξει την ανυπαρξία ή το περιορισμένο της υποχρέωσης του, λόγω παντελούς έλλειψης ή περιορισμένης δυνατότητας εισοδημάτων, στην περίπτωση που αυτή είναι η θέση που προβάλλει, αφού οι οικονομικές δυνατότητες του, βρίσκονται στη σφαίρα της δικής του γνώσης.
Το ενήλικο τέκνο δεν έχει υποχρέωση αποκάλυψης των εισοδημάτων ή της οικονομικής δυνατότητας του καθ΄ ου η αίτηση, αλλά απεναντίας το καθήκον αληθινής αποκάλυψης των πιο πάνω, βαραίνει τον ίδιο. (βλ. απόφαση Δημητρίου v. Περδίου (2005) 1 (Β) Α.Α.Δ. 1418).
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ-ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
Αρχικά θα πρέπει να αναφέρω ότι δεν αμφισβητήθηκε ότι η αιτήτρια αποφάσισε να σπουδάσει με τη σύμφωνη γνώμη του καθ΄ου η αίτηση και πέτυχε την εισδοχή της στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.
Σε σχέση τώρα με τη δυνατότητα ή όχι της αιτήτριας να αυτοδιατραφεί:
Σε σχέση με την περιουσία που είναι εγγεγραμμένη επ΄ονόματι της αιτήτριας και κατά πόσο αυτή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί: Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι στα πλαίσια της επίλυσης των περιουσιακών διαφορών των γονέων της αιτήτριας, ο καθ’ ου η αίτηση αποδέχθηκε το ½ μερίδιο του να μεταβιβαστεί επ’ ονόματι των θυγατέρων του ήτοι ανά ¼ μερίδιο σε έκαστη θυγατέρα. Αντικρουόμενες είναι οι θέσεις τους σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συμφωνήθηκε η εν λόγω μεταβίβαση αφού η μεν αιτήτρια αναφέρει ότι αυτό αποτελεί ζήτημα των γονέων της σε σχέση με την επίλυση των περιουσιακών τους διαφορών και η όποια διευθέτηση δεν αφορά την παρούσα διαδικασία, ενώ ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει ότι προχώρησε σε αυτή τη συμφωνία για να μπορέσουν να έχουν επ΄ονόματι τους περιουσία οι θυγατέρες του την οποία να μπορούν να υποθηκεύσουν και να λάβουν δάνειο για τις σπουδές τους αφού ο ίδιος δεν μπορούσε να βοηθήσει ουσιαστικά στην κάλυψη των εξόδων των σπουδών τους λόγω της οικονομικής τους αδυναμίας.
Αποτελεί πραγματικό γεγονός ότι η αιτήτρια είναι συνιδιοκτήτρια της συζυγικής κατοικίας με την μητέρα και την αδελφή της. Στην εν λόγω κατοικία είναι παραδεχτό ότι διαμένει η μητέρα της αιτήτριας ενώ η αιτήτρια και η αδελφή της διαμένουν εκεί τα Σαββατοκυρίακα. Κατά την κρίση μου, δεν θα ήταν δόκιμο η αναφερόμενη κατοικία να πωληθεί για να καλυφθούν τα έξοδα των σπουδών της αιτήτριας αφού αυτό θα σήμαινε ότι θα έπρεπε να αναζητήσουν άλλη κατοικία για τη διαμονή τους τόσο η ίδια όσο και η αδελφή της και η μητέρα της.
Σε σχέση τώρα με τη δυνατότητα υποθήκευσης του μεριδίου της αιτήτριας επί της κατοικίας για τη λήψη φοιτητικού δανείου, παρά τους ισχυρισμούς που προβάλλει ο καθ΄ου η αίτηση 1 για την δυνατότητα υποθήκευσης, δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου τεκμηριωμένη μαρτυρία, ήτοι οι όροι και προϋποθέσεις σύναψης ενός τέτοιου δανείου από οποιοδήποτε Τραπεζικό Ίδρυμα, από την οποία το Δικαστήριο να μπορεί να εξάγει ασφαλές συμπέρασμα ότι μπορεί να καταστεί δυνατή η δανειοδότηση της αιτήτριας για την κάλυψη των εξόδων των σπουδών της με την υποθήκευση του μεριδίου της επί της κατοικίας λαμβάνοντας ειδικότερα υπόψιν ότι πρόκειται για κατοικία της οποίας δεν είναι απόλυτος ιδιοκτήτης η αιτήτρια.
Συνακόλουθα, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι το μερίδιο της περιουσίας την οποία έχει εγγεγραμμένη επ΄ονόματι της η αιτήτρια δεν μπορεί να αξιοποιηθεί για να αποκομίσει η αιτήτρια κάποιο εισόδημα είτε για να δανειοδοτηθεί για την κάλυψη των εξόδων των σπουδών της.
Σε σχέση τώρα με την ικανότητα της αιτήτριας να εργαστεί: Αρχικά θα πρέπει να αναφέρω ότι δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία ότι η αιτήτρια αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας το οποίο να την εμποδίζει να εργαστεί.
Σημειώνω επίσης ότι η αιτήτρια, η οποία φέρει το βάρος απόδειξης, δεν κατέθεσε ως τεκμήριο το πρόγραμμα των καθημερινών παρακολουθήσεων της στο Πανεπιστήμιο, με αποτέλεσμα το Δικαστήριο να μην είναι σε θέση να γνωρίζει ποιες μέρες και ώρες παρακολουθεί μαθήματα. Το γεγονός ότι αναφέρει αόριστα ότι το πρόγραμμα σπουδών της είναι ιδιαίτερα απαιτητικό με εργασίες και εξετάσεις δεν προσφέρει ιδιαίτερη βαρύτητα ελλείψει τεκμηριωμένης σχετικής μαρτυρίας.
Αποτελεί δικαστική γνώση ότι στα Πανεπιστήμια οι ώρες παρακολούθησης δεν είναι σταθερές κάθε μέρα, μπορεί κατά τη διάρκεια μια μέρας να υπάρχουν πρωινές και απογευματινές παρακολουθήσεις, κάποιες μέρες μόνο πρωινές ή μόνο απογευματινές ενώ κάποιες μέρες της εβδομάδας μπορεί να μην υπάρχουν καθόλου παρακολουθήσεις.
Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι οι όποιες παρακολουθήσεις μαθημάτων στο Πανεπιστήμιο πραγματοποιούνται από Δευτέρα μέχρι και Παρασκευή αφού τα Σαββατοκυρίακα η αιτήτρια επιστρέφει στο σπίτι της μητέρας της στη Δερύνεια και διαμένει εκεί. Αποτελεί δικαστική γνώση ότι, τα Πανεπιστήμια δεν λειτουργούν δυο εβδομάδες την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων και του Πάσχα και τρις ολόκληρους μήνες τουλάχιστον την καλοκαιρινή περίοδο. Σημειώνω ότι η αιτήτρια δεν κατέθεσε ως τεκμήριο βεβαίωση του Πανεπιστημίου για την έναρξη και λήξη έκαστου εξαμήνου.
Αντιλαμβάνομαι ότι οι φοιτητές, κατά τη διάρκεια της φοίτησης τους, πρέπει να είναι συγκεντρωμένοι στις σπουδές και στην μελέτη τους ενώ παράλληλα να έχουν και ανάλογο ελεύθερο χρόνο για να ψυχαγωγούνται εντός των λογικών πλαισίων.
Κατά την κρίση μου, και δεδομένων των κενών που παρουσιάζει η μαρτυρία της αιτήτριας σε σχέση με την πρόγραμμα σπουδών της, κρίνω ότι η αιτήτρια τουλάχιστον τις περιόδους που το Πανεπιστήμιο δεν λειτουργεί και κατά συνέπεια δεν τίθεται θέμα δημιουργίας οποιουδήποτε προσκόμματος στη φοίτηση της, είναι σε θέση να εργαστεί και να εξασφαλίζει ένα εισόδημα για να είναι σε θέση να καλύπτει μέρος των εξόδων της.
Λαμβάνοντας υπόψιν τις συνθήκες που επικρατούν σε σχέση με τη δυνατότητα εξεύρεσης εργασίας και τις περιόδους που μπορεί να εργαστεί η αιτήτρια, όπως αυτές αναφέρθηκαν ανωτέρω, χωρίς αυτό να λειτουργεί σε βάρος των σπουδών της και με δεδομένο ότι ο θεσμοθετημένος κατώτατος μισθός ανέρχεται περί τα €1.000 μηνιαίως, κρίνω ότι η αιτήτρια διαθέτει μεν αλλά περιορισμένη δυνατότητα να εργαστεί και να εξασφαλίσει ένα μικρό εισόδημα το οποίο αναλογικά σε μηνιαία βάση δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο των €250 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Σε σχέση τώρα με τη φοιτητική χορηγία: Η αιτήτρια για πρώτη φορά στην ένορκη της μαρτυρία κάνει αναφορά στη λήψη φοιτητικής χορηγίας ύψους €1.700 ετησίως χωρίς να καταθέτει οποιοδήποτε σχετικό τεκμήριο προς υποστήριξη του ύψους του ποσού που λαμβάνει, το οποίο ο καθ΄ου η αίτηση, ο οποίος επίσης για πρώτη φορά κάνει αναφορά στην ένορκη του μαρτυρία, καθορίζει στο ποσό των €3.500 ετησίως τουλάχιστον.
Δεδομένου ότι η αιτήτρια είναι αυτή που φέρει το σχετικό βάρος απόδειξης, η εκ μέρους της παράλειψη να τεκμηριώσει το ύψος της φοιτητικής χορηγίας δεν έπεισε το Δικαστήριο ότι το ύψος αυτής ανέρχεται στο ποσό που η ίδια αναφέρει.
Στη βάση των όσων ανέφερα ανωτέρω αποδέχομαι ότι η αιτήτρια λαμβάνει το ποσό των €3.500 ετησίως, ήτοι το ποσό των €292 μηνιαίως ως φοιτητική χορηγία το οποίο αποτελεί και εύρημα του Δικαστηρίου.
Συνακόλουθα, στη βάση των όσων κατέγραψα ανωτέρω, η αιτήτρια στη βάση της περιορισμένης δυνατότητας που διαθέτει για εργασία λόγω των σπουδών της και δεδομένης της λήψης της φοιτητικής χορηγίας δύναται να έχει μηνιαίως στη διάθεση της το συνολικό ποσό των €542 το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Αναφορικά με την οικονομική δυνατότητα του καθ’ ου η αίτηση 1:
Η αιτήτρια αναφέρει ότι ο καθ’ ου η αίτηση 1 διατηρεί από το 2018 μια οικονομικά εύρωστη επιχείρηση πώλησης ηλεκτρονικών τσιγάρων με τα εισοδήματα του να ανέρχονται στο ποσό των €1.600 περίπου μηνιαίως. Στη συνέχεια διαφοροποιεί τη θέση της σε σχέση με τα εισοδήματα του καθ’ ου η αίτηση 1 αναφέροντας ότι αυτά ξεπερνούν το ποσό των €2.000 μηνιαίως από αυτά που άκουσε η ίδια όταν οι γονείς της συμβίωναν.
Ο καθ’ ου η αίτηση 1 αναφέρει ότι τα καθαρά μηνιαία εισοδήματα του ανέρχονται στα €1.600 μηνιαίως ενώ τυχόν μερίσματα εάν προκύπτουν δεν τα λαμβάνουν οι μέτοχοι επειδή η εταιρεία δεν έχει αποθεματικό και χρήζει διευκόλυνσης για αγορά προϊόντων. Καταθέτει ως τεκμήριο 6 τις ασφαλιστέες του αποδοχές και ως τεκμήριο 7 βεβαίωση του λογιστή του σε σχέση με τα μερίσματα.
Από το τεκμήριο 6 που καταθέτει ο καθ’ ου η αίτηση 1 προκύπτει ότι τα μηνιαία του εισοδήματα ανέρχονται στο ποσό των €1.800 μηνιαίως μικτά ενώ όπως καταγράφεται στη βεβαίωση του λογιστή αν προκύψουν μερίσματα δεν τα λαμβάνουν οι μέτοχοι για να διευκολύνουν την εταιρεία η οποία δεν διαθέτει αποθεματικό για την αγορά προϊόντων.
Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία ως προς το ύψος των μερισμάτων που προκύπτουν αλλά ούτε και μαρτυρία ως προς το ύψος του ποσού που απαιτείται για την αγορά των προϊόντων. Κρίνω ότι η βεβαίωση που κατατέθηκε ως τεκμήριο είναι γενική και αόριστη και δεν έχει ικανοποιήσει το Δικαστήριο. Θα μπορούσε ο καθ’ ου η αίτηση 1 να αποκαλύψει για κάθε χρονιά το ύψος του ποσού των μερισμάτων που προκύπτει και το ύψος του ποσού που απαιτείται για την αγορά προϊόντων για να μπορεί να γίνει η σχετική σύγκριση και να αποφασίσει το Δικαστήριο κατά πόσο προκύπτει επιπλέον ποσό το οποίο δικαιούνται να λάβουν οι μέτοχοι.
Στη βάση των όσων ανέφερα ανωτέρω κρίνω ότι τα εισοδήματα και η εισοδηματική ικανότητα του καθ’ ου η αίτηση δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη των €1.800 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Σε σχέση με τα έξοδα του καθ’ ου η αίτηση:
Αποδέχομαι ότι συνέπεια του χωρισμού των γονέων της αιτήτριας και της παραμονής στη συζυγική κατοικία της μητέρας της αιτήτριας, ο καθ’ ου η αίτηση 1, παρά το γεγονός ότι για κάποιο διάστημα διέμενε με τους γονείς του, στη συνέχεια ήταν αναφαίρετο δικαίωμα του να ενοικιάσει κατοικία για την ξεχωριστή διαμονή του. Αποδέχομαι στη βάση της τεκμηριωμένης μαρτυρίας του καθ’ ου η αίτηση 1 ότι για το ενοίκιο της κατοικίας καταβάλλει το ποσό των €350 μηνιαίως. Προσθέτω δε ότι λαμβάνοντας υπόψιν τις αξίες των ενοικίων ως αυτές έχουν διαμορφωθεί σήμερα, θεωρώ πολύ συγκαταβατικό το ποσό το οποίο καταβάλλει ως ενοίκιο ο καθ΄ου η αίτηση 1.
Σε σχέση με το πρόβλημα υγείας του καθ’ ου η αίτηση, σύμφωνα με την τεκμηριωμένη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, ήτοι τα ιατρικά πιστοποιητικά του καρδιολόγου, παρατηρώ ότι σε ένα από αυτά γίνεται αναφορά σε άσκηση (περπάτημα) και σε έλεγχο της διατροφής. Ο καθ’ ου η αίτηση αναφέρει ότι λόγω του προβλήματος του απαιτείται να λαμβάνει ειδική διατροφή και δαπανά περίπου το ποσό των €500 μηνιαίως ενώ καταβάλλει επίσης το ποσό των €60 μηνιαίως για το γυμναστήριο.
Η αιτήτρια αναφέρει ότι ο πατέρας της ανέκαθεν τρεφόταν υγιεινά και γυμναζόταν και αυτό δεν σχετίζεται με το πρόβλημα υγείας του.
Δεν έχω διαπιστώσει μέσω των ιατρικών πιστοποιητικών ότι διατρέχει κάποιο κίνδυνο ή ότι τέθηκαν στον καθ’ ου η αίτηση 1 κάποιοι περιορισμοί λόγω του προβλήματος υγείας του ενώ δεν αναφέρεται σε κανένα σημείο ότι πρέπει να ακολουθεί ειδική διατροφή. Ο έλεγχος της διατροφής που καταγράφεται στο ιατρικό πιστοποιητικό κατά την κρίση μου ενδεχομένως να αφορά στην ποσότητα και την ποιότητα του φαγητού το οποίο θα πρέπει να καταναλώνει αφού ο ίδιος ο καθ’ ου η αίτηση 1 αναφέρει ότι έχασε αρκετά κιλά μετά που παρουσιάστηκε το πρόβλημα υγείας του. Οι διάφορες τροφές που καταγράφει αναλυτικά ο καθ’ ου η αίτηση δεν αποτελούν κατά την άποψη μου ειδικές τροφές το κόστος των οποίων είναι υψηλότερο από το κόστος των συνηθισμένων τροφών. Όσον αφορά στην άσκηση, σημειώνω ότι στο ιατρικό πιστοποιητικό γίνεται αναφορά σε περπάτημα και όχι σε άλλο είδος εκγύμνασης.
Κατά την κρίση μου, σε κάθε περίπτωση οι καλές διατροφικές συνήθειες και η άσκηση βελτιώνουν την ποιότητα της ζωής κάθε ανθρώπου.
Συνακόλουθα, στη βάση των όσων κατέγραψα ανωτέρω κρίνω ότι οι διατροφικές ανάγκες του καθ’ ου η αίτηση 1 μπορούν να καλυφθούν με το ποσό των €350 μηνιαίως ενώ θεωρώ περιττό το έξοδο του γυμναστηρίου δεδομένου ότι δεν χρειάζεται κάποιο ειδικό είδος άσκησης παρά μόνο περπάτημα.
Αναφέρει επίσης ότι χρειάζεται το ποσό των €200 μηνιαίως για τα μεταφορικά αφού διαμένει στις Βρυσούλλες και η εργασία του βρίσκεται στη Δερύνεια όπου και πηγαινοέρχεται καθημερινά. Θεωρώ υπερβολικό το ποσό στο οποίο αναφέρεται ο καθ΄ου η αίτηση 1 και κρίνω ότι ακόμη και με τις υψηλές τιμές των καυσίμων, είναι εύλογο το ποσό των €120 για την κάλυψη αυτής του της ανάγκης.
Γίνεται επίσης μια αόριστη αναφορά εκ μέρους του καθ΄ου η αίτηση για την πληρωμή των λογαριασμών κοινής ωφέλειας και τηλεφώνου και τα ιατρικά έξοδα χωρίς όμως να αναφέρεται σε συγκεκριμένα ποσά τα οποία καταβάλλει. Σε σχέση δε με τα ιατρικά έξοδα αποτελεί δικαστική γνώση ότι δεδομένης της εφαρμογής του ΓΕΣΥ το κόστος αυτών δεν μπορεί να είναι ιδιαίτερα αυξημένο. Δεν παραγνωρίζω όμως ότι ο καθ’ ου η αίτηση χρειάζεται επιπλέον ποσά, πλην των ποσών που κατέγραψα ανωτέρω ότι απαιτούνται για τη διατροφή το ενοίκιο και τα καύσιμα του, για την κάλυψη των λοιπών αναγκών συντήρησης του,
Συνακόλουθα, στη βάση των εισοδημάτων που έχει στη διάθεση του ο καθ’ ου η αίτηση 1 ως αυτά καθορίστηκαν από το Δικαστήριο, τα οποία κατά την κρίση μου δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως ιδιαίτερα υψηλά και δεν μπορούν να του παρέχουν ιδιαίτερη οικονομική άνεση όπως αναφέρει η αιτήτρια, χωρίς να παραγνωρίζω το γεγονός ότι ο καθ΄ου η αίτηση καταβάλλει το ποσό των €350 μηνιαίως για την κάλυψη των στεγαστικών του αναγκών αλλά και το γεγονός ότι διατάχθηκε να καταβάλλει το ποσό των €400 μηνιαίως για την διατροφή της δίδυμης αδελφής της αιτήτριας, κρίνω ότι εξακολουθεί να διαθέτει, αλλά αρκετά περιορισμένη οικονομική δυνατότητα για να συνεισφέρει στα έξοδα της αιτήτριας, στην περίπτωση που κριθεί ότι αυτό δικαιολογείται, χωρίς να διατρέξει κίνδυνο η προσωπική του διαβίωση το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Αναφορικά με τα εισοδήματα της μητέρας της αιτήτριας:
Ενώ στη δικογραφημένη της θέση η αιτήτρια αναφέρει ότι η μητέρα της λαμβάνει κατά μέσο όρο το ποσό των €1.400 μηνιαίως περιλαμβανομένου του ποσού που λαμβάνει ως ανεργιακό τους χειμερινούς μήνες, στην μαρτυρία της καμία αναφορά κάνει στα εισοδήματα της μητέρας της και δεν καταθέτει οποιοδήποτε τεκμήριο προς απόδειξη των εισοδημάτων της. Σημειώνω δε ότι τα όσα για πρώτη φορά αναφέρει στη μαρτυρία της η αιτήτρια ότι η μητέρα της αναγκάζεται να δανείζεται και να κάνει δυο εργασίες για να καλύπτει εξ ολοκλήρου όλα τα έξοδα της ίδιας αλλά και της αδελφής της δεν θα ληφθούν υπόψιν. Σημειώνω επίσης ότι η αιτήτρια αναφέρεται σε πλήρη κάλυψη των εξόδων της και της αδελφής της από την μητέρα της παραγνωρίζοντας ότι στη βάση του προσωρινού διατάγματος ο καθ’ ου η αίτηση καταβάλλει ήδη το ποσό των €200 μηνιαίως για τη διατροφή της ίδιας και το ποσό των €250 για τη διατροφή της αδελφής της.
Ο καθ’ ου η αίτηση μέσω της μαρτυρίας του αναφέρει ότι τα μηνιαία εισοδήματα της μητέρας της αιτήτριας είναι υψηλότερα χωρίς όμως να αναφέρεται σε συγκεκριμένο ποσό.
Συνακόλουθα, ελλείψει οποιασδήποτε άλλης σχετικής τεκμηριωμένης μαρτυρίας, θεωρώ λογικό και αποδέχομαι ότι τα εισοδήματα της μητέρας της αιτήτριας ανέρχονται τουλάχιστον στο ποσό των €1.400 μηνιαίως το οποίο αποτελεί και εύρημα του Δικαστηρίου.
Λαμβάνοντας υπόψιν τα ευρήματα στα οποία κατέληξε το Δικαστήριο ανωτέρω, προχωρώ να εξετάσω τα έξοδα της αιτήτριας για να καταλήξω κατά πόσο δικαιολογείται να διαταχθεί ο καθ’ ου η αίτηση να συνεισφέρει οποιοιδήποτε ποσό στην κάλυψη αυτών.
Θα πρέπει αρχικά να αναφέρω ότι, ενώ μέσω της δικογραφημένης της θέσης η αιτήτρια, καταγράφει σε αναλυτικό πίνακα τα έξοδα της τα οποία καθορίζει στο συνολικό ποσό των €875, μέσω της γραπτής της μαρτυρίας προώθησε μόνο τα έξοδα που αφορούν, στο ενοίκιο, στα έξοδα μετακίνησης, στην υπεραγορά, στους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας (νερό-ηλεκτρικό) και στα έξοδα της κινητής τηλεφωνίας της. Συνακόλουθα, θεωρώ ότι έχει εγκαταλείψει την αξίωση της σε σχέση με τα έξοδα που αφορούν την ένδυση και υπόδηση, την ψυχαγωγία, κοινωνικές υποχρεώσεις και τα προσωπικά της έξοδα.
ΕΝΟΙΚΙΟ
Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι το διαμέρισμα το οποίο διέμεναν αρχικά η αιτήτρια με την αδελφή της ανήκε σε συγγενικό πρόσωπο του καθ΄ου η αίτηση 1 και λόγω της παλαιότητας του έπρεπε να γίνου ανακαινίσεις τις οποίες κάλυψαν οι γονείς της αιτήτριας, με αντάλλαγμα να μην πληρωθεί ενοίκιο για τρις μήνες ενώ ακολούθως από τον Ιανουάριο του 2025 να καταβάλλεται ως ενοίκιο το ποσό των €200 μηνιαίως.
Η αιτήτρια αναφέρει ότι μετά την πάροδο τριών μηνών θεώρησαν με την αδελφή της ως μόνη αξιοπρεπή λύση να εγκαταλείψουν το εν λόγω υποστατικό εξαιτίας σοβαρών κτιριακών προβλημάτων στις εγκαταστάσεις και των γενικότερων κακοτεχνιών του διαμερίσματος. Αναφέρεται με λεπτομέρεια στα προβλήματα που παρουσίασε το διαμέρισμα και καταθέτει ως τεκμήριο 1 φωτογραφίες του διαμερίσματος που αποτυπώνουν, όπως αναφέρει, μερικώς την εικόνα του. Προσπάθησαν με την αδελφή της να εξηγήσουν στον καθ’ ου η αίτηση την ανάγκη μετακίνησης τους αλλά ο καθ’ ου η αίτηση δεν συγκατατίθετο στη μετακίνηση τους δηλώνοντας τους ότι δεν πρόκειται να βοηθήσει στη μετακίνηση τους και στην καταβολή μεγαλύτερου ενοικίου από αυτό που ο ίδιος συμφώνησε με τον συγγενικό του πρόσωπο.
Αναφέρει ότι καταβάλλεται ως ενοίκιο το ποσό των €450 μηνιαίως για το νέο διαμέρισμα στο οποίο μετακινήθηκαν και καταθέτει ως τεκμήριο 2 μια απόδειξη πληρωμής του ενοικίου στο όνομα της μητέρας της. Σημειώνω ότι η αιτήτρια δεν κατέθεσε ως τεκμήριο ενοικιαστήριο έγγραφο.
Ο καθ’ ου η αίτηση αναφέρει ότι ουδέποτε τον πληροφόρησε η αιτήτρια για την πρόθεση τους να εγκαταλείψουν το διαμέρισμα και τυχαία πληροφορήθηκε το γεγονός από τη μητέρα του. Δεν ενημερώθηκε όπως αναφέρει για φθορές που προέκυψαν που σε κάθε περίπτωση θα ήταν έτοιμος να βοηθήσει στην επιδιόρθωση τους και επιμένει ότι η μετακίνηση τους έγινε εν αγνοία του, ενώ δεν αποδέχεται ότι οι φωτογραφίες που κατέθεσε η αιτήτρια είναι από το διαμέρισμα του συγγενικού του προσώπου.
Η θέση της αιτήτριας ότι ενημέρωσε τον πατέρα της για την προτιθέμενη μετακίνηση τους από το διαμέρισμα έρχεται σε αντίθεση με την θέση της σε άλλο σημείο της μαρτυρίας της ότι ο πατέρας της διέκοψε κάθε επικοινωνία μαζί της κατά την καταχώρηση της παρούσας αίτησης, ήτοι δηλαδή πριν τον Οκτώβριο του 2024.
Δεν μπορώ επίσης να αποδεχτώ ότι ενώ οι γονείς της αιτήτριας δαπάνησαν χρηματικά ποσά για να προβούν σε όλες τις αναγκαίες επισκευές και μετατροπές του διαμερίσματος και να αγοράσουν όλες τις ηλεκτρικές και ηλεκτρολογικές συσκευές σε αντάλλαγμα να μην πληρωθεί ενοίκιο για τρις μήνες ενώ ακολούθως να καταβάλλεται το συμβολικό ποσό των €200 μηνιαίως ως ενοίκιο, τρις μόλις μήνες μετά την εκεί διαμονή τους, και αφού έγιναν όλες αυτές οι μετατροπές και επισκευές, ήταν επιβεβλημένη η μετακίνηση τους σε άλλο διαμέρισμα το ενοίκιο του οποίου είναι διπλάσιο και πλέον από το ποσό που κατέβαλλαν στο διαμέρισμα που διέμεναν.
Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου τεκμηριωμένη μαρτυρία για τα ισχυριζόμενα προβλήματα που υπήρχαν στο διαμέρισμα μετά τις επιδιορθώσεις που έγιναν ενώ οι φωτογραφίες που καταθέτει η αιτήτρια δεν είναι καθόλου διαφωτιστικές τις οποίες εν πάση περιπτώσει αμφισβήτησε ο καθ΄ου η αίτηση αναφέροντας ότι δεν είναι φωτογραφίες από το διαμέρισμα του συγγενικού του προσώπου.
Στη βάση όσων κατέγραψα ανωτέρω, δεν αποδέχομαι ότι ήταν επιβεβλημένη ανάγκη να μετακινηθούν σε άλλο διαμέρισμα η αιτήτρια με την αδελφή της και να καταβάλλουν όπως ισχυρίζεται το ποσό των €450 μηνιαίως ως ενοίκιο αντί του ποσού των €200 που κατέβαλλαν από τον Ιανουάριο του 2025 για το διαμέρισμα του συγγενικού προσώπου του καθ΄ου η αίτηση 1. Σημειώνω ότι η θέση του καθ΄ου η αίτηση 1 η οποία προβάλλεται για πρώτη φορά στην ένορκη του δήλωση ότι τον Ιανουάριο του 2025 το συγγενικό του πρόσωπο δεν αποδέχθηκε να λάβει το ποσό του ενοικίου, και ουσιαστικά η αιτήτρια με την αδελφή της θα διέμεναν εκεί δωρεάν χωρίς να επωμίζονται οποιοδήποτε ποσό μηνιαίως ως ενοίκιο, δεν θα ληφθεί υπόψιν.
Συνακόλουθα στη βάση των όσων ανέφερα ανωτέρω αποδέχομαι ότι η αναλογία της αιτήτριας στο μηνιαίο ενοίκιο του διαμερίσματος στο οποίο συγκατοικεί με την αδελφή της ανέρχεται στα €100 από την 1/1/2025 το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ -ΝΕΡΟΥ-ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ
Λαμβάνοντας υπόψιν την κοινή λογική και την πείρα της ζωής, τα τεκμήρια που κατέθεσε η αιτήτρια προς υποστήριξη των αναφερόμενων εξόδων, το γεγονός ότι τα Σαββατοκυρίακα διαμένουν στο σπίτι της μητέρας τους με την αδελφή της και συνεπώς δεν υπάρχει κατανάλωση νερού και ηλεκτρικού ενώ τέτοια κατανάλωση ενδέχεται να μην υπάρχει και τις περιόδους των διακοπών των Χριστουγέννων του Πάσχα και της καλοκαιρινής περιόδου, κρίνω λογικά τα ποσά που αναφέρει η αιτήτρια ότι καλύπτονται οι ανάγκες ηλεκτρισμού και νερού στο διαμέρισμα που διαμένει με την αδελφή της ήτοι το ποσό των €40 μηνιαίως για το ηλεκτρικό (€80 διμηνία) και το ποσό των €8 μηνιαίως για την υδατοπρομήθεια(€25 την τριμηνία) και καταλήγω ότι η αναλογία της αιτήτριας για τα δυο αυτά κονδύλια ανέρχεται στο συνολικό ποσό των €24 μηνιαίως (€20 ηλεκτρικό και €4 υδατοπρομήθεια) το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Αποδέχομαι επίσης το ποσό των €20 μηνιαίως που καταβάλλεται για την κινητή τηλεφωνία της αιτήτριας το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Συνακόλουθα αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου για τα πιο πάνω αναφερόμενα έξοδα καταβάλλεται το συνολικό ποσό των €44 μηνιαίως.
ΥΠΕΡΑΓΟΡΕΣ -ΕΙΔΗ ΠΡΩΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ
Λαμβάνοντας υπόψιν την κοινή λογική και την πείρα της ζωής, τα τεκμήρια που κατέθεσε η αιτήτρια προς υποστήριξη των αναφερόμενων εξόδων, το γεγονός ότι τα Σαββατοκυρίακα διαμένουν στο σπίτι της μητέρας τους με την αδελφή της και δεν καταβάλλουν οποιοδήποτε ποσό για τα αναφερόμενα έξοδα τα οποία καλύπτει η μητέρα τους, όπως η ίδια η αιτήτρια αναφέρει, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €150 μηνιαίως ως η αναλογία της αιτήτριας στα έξοδα αυτά είναι εύλογο και καλύπτει την αναφερόμενη ανάγκη της το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ
Αποτελεί δικαστική γνώση ότι το ύψος των καυσίμων είναι υψηλό πλην όμως, παρά το γεγονός ότι δεν έχει τεθεί σχετική μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου από την αιτήτρια, αποτελεί επίσης δικαστική γνώση ότι υπάρχουν και εναλλακτικοί τρόποι διακίνησης εντός της πόλης, και μάλιστα οικονομικοί, ήτοι τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Δεν παραγνωρίζω βέβαια το γεγονός ότι η αιτήτρια χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο της για την μετακίνηση της κάθε εβδομάδα από τη Λευκωσία στη Δερύνεια και από τη Δερύνεια στη Λευκωσία.
Με βάση την κοινή λογική και την πείρα της ζωής κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €100 μηνιαίως είναι εύλογο και καλύπτει την αναφερόμενη ανάγκη το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Συνακόλουθα, στη βάση των όσων κατέγραψα ανωτέρω κρίνω ότι τα μηνιαία έξοδα της αιτήτριας μέχρι και τις 31/12/24 καλύπτονταν με το ποσό των €294 ενώ ακολούθως από 1/1/2025 με το ποσό των €394 το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.
Λαμβάνοντας υπόψιν ότι για τους λόγους που εξήγησα ανωτέρω κατέληξα σε εύρημα ότι η αιτήτρια μπορεί να έχει στη διάθεση από την εργασία (€250) και την φοιτητική χορηγία (€292) το συνολικό ποσό των €542 μηνιαίως, προκύπτει ότι τα μηνιαία της έξοδα ως καθορίστηκαν ανωτέρω υπερκαλύπτονται από τα μηνιαία εισοδήματα που μπορεί να έχει η ίδια στη διάθεση της χωρίς να απαιτείται η συνεισφορά του καθ’ ου η αίτηση στην κάλυψη τους.
Επισημαίνω δε ότι, ακόμη και αν είχε τεθεί ενώπιον μου τεκμηριωμένη μαρτυρία εκ μέρους της αιτήτριας σε σχέση με το ύψος της φοιτητικής χορηγίας και αποδεχόμουν ότι αυτό ανήρχετο στα €1.700 ετησίως, ήτοι €141 μηνιαίως και όχι €292 μηνιαίως και πάλι δεν θα δικαιολογείτο η έκδοση διατάγματος εναντίον του καθ’ ου η αίτηση αφού και σε αυτή την περίπτωση τα έξοδα της αιτήτριας θα καλύπτονταν από το συνολικό ποσό που θα είχε στη διάθεση της μηνιαίως από την φοιτητική χορηγία και την εργασία της.
Συνακόλουθα, λαμβάνοντας υπόψιν τα όσα κατέγραψα και προσπάθησα να εξηγήσω ανωτέρω, κρίνω ότι η αιτητρια απέτυχε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που είχε σε σχέση με την αδυναμία της να αυτοδιατραφεί από εργασία κατάλληλη για την ηλικία της, την κατάσταση της υγείας της και τις λοιπές βιοτικές της συνθήκες και τις ανάγκες της εκπαίδευσής της, με αποτέλεσμα η αίτηση της να μην μπορεί να επιτύχει.
Όπως κατέγραψα και στην αρχή της απόφασης μου, στα πλαίσια της παρούσας αίτησης εκδόθηκε στις 30/4/25 προσωρινό διάταγμα με το οποίο διατάχθηκε ο καθ’ ου η αίτηση να καταβάλλει το ποσό των €200 μηνιαίως από 1/5/25 για τα έξοδα διατροφής και συντήρησης της αιτήτριας.
Σημειώνω ότι ο καθ’ ου η αίτηση, μέσω της μαρτυρίας του αναφέρει ότι ο ίδιος ακόμη και πριν την καταχώρηση της παρούσας δήλωσε στην αιτήτρια ότι ήταν πρόθυμος να της καταβάλλει το ποσό των €200 μηνιαίως για τα έξοδα της, ποσό το οποίο όπως προκύπτει και από την τεκμηριωμένη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου της κατέβαλλε και πριν από την έκδοση του προσωρινού διατάγματος. Σημειώνω επίσης ότι όπως ο ίδιος ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει στην τελευταία παράγραφο της ένορκης μαρτυρίας του ήταν έτοιμος να αποδεχτεί να καταστεί τελικό το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα αφού είναι πατέρας και θα προσπαθήσει να βοηθήσει από το υστέρημα του και αφού δεν άντεχε οικονομικά να επιβαρυνθεί και με έξοδα της ακροαματικής διαδικασίας.
Στη βάση λοιπόν των όσων κατέγραψα ανωτέρω, την ετοιμότητα και προθυμία του καθ’ ου η αίτηση για την καταβολή του ποσού των €200 μηνιαίως στην αιτήτρια ακόμη και χωρίς την ύπαρξη διατάγματος, την εκ μέρους του καταβολή του εν λόγω ποσού πριν την έκδοση του διατάγματος ημερ.30/4/25 αλλά και την προθυμία του, για τους λόγους που κατέγραψα ανωτέρω, να καταστεί τελικό το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα, παρά το γεγονός ότι για τους λόγους που εξήγησα ανωτέρω η αίτηση της αιτήτριας δεν μπορεί να επιτύχει, λαμβάνοντας υπόψιν την φύση της αίτησης και ασκώντας την διακριτική μου ευχέρεια, κρίνω ότι θα πρέπει τα ποσά τα οποία πληρώθηκαν δυνάμει του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 30/4/2025 να θεωρηθεί ότι καλώς εδόθηκαν μέχρι και τις 5/10/26. Παραπέμπω στην σχετική επί του θέματος απόφαση στην Έφεση Αρ. 14/22 μεταξύ Α.Σ-Ε.Α ημερ.26/1/23.
Σε σχέση τώρα με τα έξοδα της διαδικασίας εν' όψει της πιο πάνω κατάληξης μου και με δεδομένο ότι ο καθ’ ου η αίτηση είναι ο επιτυχών διάδικος κρίνω ότι δεν συντρέχει οποιοσδήποτε λόγος να διαφοροποιηθώ από τον κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της διαδικασίας. Παραπέμπω στη σχετική επί του θέματος Πολιτική Έφεση Αρ. 5/23 ημερομηνίας 7/6/24 μεταξύ Α.Χ.Β-Μ.Γ.Μ.
ΚΑΤΑΛΗΞΗ
Στη βάση όλων όσων ανέφερα ανωτέρω και προσπάθησα να εξηγήσω η αίτηση απορρίπτεται.
Ποσά τα οποία πληρώθηκαν δυνάμει του προσωρινού διατάγματος ημερομηνίας 30/4/2025 να θεωρηθεί ότι καλώς εδόθηκαν μέχρι και τις 5/10/26.
Τα έξοδα ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ του καθ’ ου η αίτηση και εναντίον της αιτήτριας.
(Υπ.) ....................................
Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο