Α. Σ. ν. Α. (Α.) Α., Αρ. Αίτησης: 40/2024, 10/11/2026
print
Τίτλος:
Α. Σ. ν. Α. (Α.) Α., Αρ. Αίτησης: 40/2024, 10/11/2026

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ AMMOXΩΣΤΟΥ

ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

 

Ενώπιον: Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ

Αρ. Αίτησης: 40/2024

 

Μεταξύ:

                                        Α. Σ. ΑΠΟ ΔΑΣΑΚΙ ΑΧΝΑΣ

 

                          Αιτήτριας

 

Και

 

                                      Α. (Α.) Α. ΑΠΟ ΛΙΒΑΔΙΑ  

Καθ' ου η αίτηση

 

Ημερομηνία:   10 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ, 2026

 

ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:

Για την Αιτήτρια: κ. ΝΙΚΟΛΑΣ Γ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ δια Ν.Γ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Δ.Ε.Π.Ε

Για τον Καθ' ου η αίτηση: κ.κ. ΑΝΔΡΕΑΣ Θ. ΜΑΘΗΚΟΛΩΝΗΣ & ΣΙΑ ΔΕΠΕ

Α Π Ο Φ Α Σ Η

 

Η αιτήτρια καταχώρησε την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αίτηση με την οποία ζητά διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να διατάσσει τον καθ’ ου η αίτηση να καταβάλλει το ποσό των €900 μηνιαίως ως συνεισφορά του στη διατροφή των ανήλικων τέκνων των διαδίκων Κ, Θ και Μ Α.

Ο καθ’ ου η αίτηση καταχώρησε υπεράσπιση στην οποία μεταξύ άλλων αναφέρει ότι το ποσό των €400 είναι επαρκές για τα τρία ανήλικα τέκνα του. Η δικογραφία ολοκληρώθηκε με την καταχώρηση της Απάντησης.

 

Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθη με την καταχώρηση της ένορκης μαρτυρίας των διαδίκων, χωρίς να υπάρξει αντεξέταση και ολοκληρώθηκε με τις γραπτές αγορεύσεις των δυο πλευρών. 

Πριν προχωρήσω στην παράθεση της μαρτυρίας κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι δεν θα γίνει αναφορά στους ισχυρισμούς των διαδίκων οι οποίοι αφορούν στην μεταξύ τους σχέση και τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν τα οποία τους οδήγησαν στη διάσταση. Το Δικαστήριο καλείται να καθορίσει τη συνεισφορά των γονέων στα έξοδα των ανηλίκων και κατά συνέπεια για να καταλήξει στην ετυμηγορία του  θα αξιολογήσει την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του, λαμβάνοντας υπόψιν τις παραμέτρους που θέτουν τα σχετικά άρθρα του Ν.216/90, ήτοι τα έξοδα των ανηλίκων και την εισοδηματική ικανότητα των γονέων τους.

Το Δικαστήριο δεν θα ασχοληθεί με θέσεις των διαδίκων οι οποίες δεν έχουν δικογραφηθεί, αφού σύμφωνα με την ισχύουσα νομολογία τα επίδικα θέματα περιορίζονται σε εκείνα που προσδιορίζονται στα δικόγραφα, με σκοπό τη διασφάλιση του δικαιώματος ενός διαδίκου να απαντήσει στις θέσεις και τους ισχυρισμούς του αντιδίκου του (βλ. Παπαγεωργίου ν Κλάππα (1991) 1 ΑΑΔ 24).

 

Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο, δεν θα εξετάσει θέματα πέραν των επίδικων ως αυτά καθορίζονται στα δικόγραφα. (βλ. A.A. Pilottos Ltd v Cyprus Petroleum Refinery Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 90/2013, απόφαση ημερομηνίας 19 Οκτωβρίου 2021, ECLI:CY:AD:2021:A468, ). Ο προσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων, μέσω της δικογραφία είναι απαραίτητος προκειμένου να γίνει αποδεκτή μαρτυρία προς απόδειξή τους και μαρτυρία η οποία έχει προσκομισθεί η οποία δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα αγνοείται. (βλ. Federal Bank of Lebanon (SAL) v Σιακόλα (2011) 1(Β) ΑΑΔ 1422, Πούρικος ν Σάββα κ.α. (1991) 1 ΑΑΔ 507). Τέλος, σύμφωνα με τη σχετική Νομολογία, ακόμη και μαρτυρία η οποία κατατίθεται χωρίς ένσταση, αγνοείται, εάν τελικά κριθεί ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή (βλ. Μελάς ν Κυριάκου (2003) 1 ΑΑΔ 826).

 

Τα όσα για πρώτη φορά καταγράφει στην μαρτυρία της η αιτήτρια για την οικονομική στήριξη που έλαβε από την εργασία της και αποπληρωμή του χρέους της με μηνιαίες δόσεις των €100 δεν θα ληφθούν υπόψιν. 

Σημειώνω επίσης ότι σύμφωνα με την ισχύουσα νομολογία, οι αγορεύσεις των συνηγόρων δεν αποτελούν μαρτυρικό υλικό προς αξιολόγηση. (βλ. Μισιρλής ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1995) 3 ΑΑΔ 379, Κοινότης Λυσού ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1998) (3) ΑΑΔ 537,Παπαργυρού v Μιχαηλίδου Πολ. Εφ. 215/10, ημερ. 25/1/16).

Από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου αποτελούν παραδεκτά γεγονότα και εν πάση περιπτώσει γεγονότα τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν τα ακόλουθα: Οι διάδικοι τέλεσαν θρησκευτικό γάμο στις 28/9/08 και από το γάμο τους απέκτησαν τρία τέκνα, τον Κ ο οποίος γεννήθηκε στις 18/11/08, την Θ η οποία γεννήθηκε στις 17/9/09 και την Μ η οποία γεννήθηκε στις 6/6/14. Μετά το γάμο τους εγκαταστάθηκαν σε κατοικία στο Δασάκι Άχνας η οποία αποτέλεσε τη συζυγική κατοικία κατά την έγγαμη συμβίωση τους. Λόγω προβλημάτων που αντιμετώπιζαν τέθηκαν σε διάσταση και στις 12/3/21 προχώρησαν σε πνευματική λύση του γάμου τους.

Η ανήλικη Θ παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα Μαθηματικών, Λογιστικής και Χορού ενώ η ανήλικη Μ παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών, Χορoύ και Θεάτρου ενώ και τα τρία ανήλικα πληρώνουν  το ποσό των €10 μηνιαίως έκαστος για την κάρτα του λεωφορείου.

Για τα μαθήματα χορού της Μ καταβάλλεται το ποσό των €20 μηνιαίως ενώ  για τα μαθήματα χορού και θεάτρου της Μ καταβάλλεται το συνολικό ποσό των €40 μηνιαίως.  

Τα πιο πάνω καθίστανται πλέον ευρήματα του Δικαστηρίου.

Σημειώνω ότι, δεν μπορώ να αγνοήσω τους ισχυρισμούς των διαδίκων, παρά το γεγονός ότι για πρώτη φορά γίνεται αναφορά στην μαρτυρία τους και συγκεκριμένα: την παραδοχή της αιτήτριας ότι λαμβάνει επιδόματα, ήτοι επίδομα τέκνου ύψους €329 μηνιαίως και επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας ύψους €640 μηνιαίως, ότι ο καθ΄ου η αίτηση της καταβάλλει ως διατροφή το ποσό των €300 (χωρίς να αναφέρεται στο χρονικό σημείο έναρξης) και τον ισχυρισμό του καθ΄ου  η αίτηση ότι από τον Οκτώβριο του 2025 κατόπιν συμβουλής του δικηγόρου του άρχισε και πάλι να καταβάλλει διατροφή.

Στην ένορκη μαρτυρία της αιτήτριας, η οποία εναρμονίζεται με τη δικογραφημένη της θέση, πλην των πιο πάνω παραδεκτών γεγονότων, αναφέρονται μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: Σε σχέση με τα έξοδα της ανήλικης Θ αναφέρει ότι, είναι μαθήτρια Β’ Λυκείου και τα έξοδα της είναι ιδιαίτερα αυξημένα λόγω των φροντιστηριακών μαθημάτων που παρακολουθεί και των δραστηριοτήτων αλλά και των γυναικείων υποχρεώσεων που έχει μια έφηβη όπως, αισθητικός και κομμωτήριο. Αναφέρει ότι  καταβάλλει το ποσό των €60 για το φροντιστήριο της Βιολογίας και το ποσό των €140 μηνιαίως για το δάσκαλο διαβάσματος. Καταθέτει προς υποστήριξη των αναφερόμενων εξόδων τα τεκμήρια 4-6.

Τόσο η Θ όσο και η ανήλικη Μ παρακολουθούν ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών για τα οποία καταβάλλεται το συνολικό ποσό των €100 μηνιαίως ήτοι €50 για έκαστη θυγατέρα. Καταθέτει σχετική καρτέλα πληρωμής ως τεκμήριο 7 στην οποία φαίνεται και η πληρωμή του συνολικού ποσού των €120 που αφορά στην αγορά βιβλίων για το μάθημα των Αγγλικών, ήτοι €60 για έκαστη ανήλικη.

Αναφέρει ότι παρά το γεγονός ότι ο ανήλικος Κ δεν παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα η ίδια επιβαρύνεται με τα υπόλοιπα του έξοδα που αφορούν στο χαρτζιλίκι του για το σχολείο και στα έξοδα ένδυσης και υπόδησης του.

Η ίδια επίσης επιβαρύνεται με άλλα έξοδα που αφορούν στα ανήλικα αφού η συνεισφορά του καθ’ ου η αίτηση περιορίζεται στο συμβολικό ποσό των €300 μηνιαίως.

Αναφέρει ότι καταβάλλει το ποσό των €100 περίπου τη διμηνία για το λογαριασμό του ηλεκτρικού και το ποσό των €50 περίπου την τριμηνία για το λογαριασμό της υδατοπρομήθειας. Προς υποστήριξη των αναφερόμενων εξόδων καταθέτει τα τεκμήρια 9 και 10. Σε σχέση με την υδατοπρομήθεια αναφέρει ότι πέραν του τακτικού ποσού που καταβάλλει, πληρώνει σταδιακά και ένα οφειλόμενο ποσό το οποίο παρέμεινε ανεξόφλητο από τότε που συμβίωναν με τον καθ’ ου η αίτηση το οποίο ο καθ’ ου η αίτηση παρέλειψε να αποπληρώσει. Καταθέτει επίσης ως τεκμήριο 11 αντίγραφο κοινοτικών φορολογιών τις οποίες πληρώνει ετησίως.

Καταβάλλει επίσης το ποσό των €1.000 μηνιαίως σε υπεραγορές και καταστήματα ειδών πρώτης ανάγκης και το ποσό των €70 περίπου εβδομαδιαίως για τα καύσιμα για τις μεταφορές των ανηλίκων από και προς τα φροντιστήρια που παρακολουθούν. Καταθέτει σχετικές αποδείξεις πληρωμής των αναφερόμενων εξόδων ως τεκμήριο 13.

Σε σχέση με τα εισοδήματα της, αναφέρει ότι εργάζεται ως μαγείρισσα με μισθό €1.000 μηνιαίως και καταθέτει ως τεκμήριο 14 κατάσταση μισθοδοσίας της για τον μήνα Οκτώβριο του 2024. Λαμβάνει επίσης επίδομα τέκνου ύψους €329 μηνιαίως και επίδομα μονογονιού ύψους €640 μηνιαίως.

Σε σχέση με τα εισοδήματα του καθ’ ου η αίτηση αναφέρει ότι εργάζεται ως Ελαιοχρωματιστής- ισιωτής αυτοκινήτων και τα εισοδήματα του ξεπερνούν τα €1.500 μηνιαίως.

Σε σχέση με τα έξοδα του καθ’ ου η αίτηση αναφέρει ότι  αυτά είναι μηδαμινά, ότι το ποσό που ισχυρίζεται ότι χρειάζεται για τα καύσιμα και τη συντήρηση των οχημάτων του είναι διογκωμένο και στο έγγραφο που αποκαλύπτει προς υποστήριξη του ποσού δεν καταγράφετε οποιοδήποτε στοιχείο που να συνδέει τις φερόμενες εργασίες με το όχημα του καθ’ ου η αίτηση. Αμφισβητεί επίσης το τιμολόγιο ημερ.18/6/25 το οποίο αποκαλύπτει ο καθ’ ου η αίτηση αναφέροντας ότι δεν αφορά οποιονδήποτε τακτικό έλεγχο του οχήματος του. Αναφέρει ότι στα τιμολόγια της cyta που αποκαλύπτονται φαίνεται ότι πληρώνονται μεγαλύτερα ποσά για το λόγο ότι υπάρχουν καθυστερημένες οφειλές ενώ όσον αφορά στους λογαριασμούς της ΑΗΚ αυτοί είναι σε άλλο όνομα.

Αναφέρει τέλος ότι ο καθ’ ου η αίτηση δεν διατηρεί καλές σχέσεις με τα ανήλικα γιατί αν διατηρούσε θα γνώριζε ότι ο Κ εργάστηκε μόνο για εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα για να την ενισχύσει οικονομικά αλλά σύντομα διέκοψε την εργασία του για να αφοσιωθεί στις σχολικές του υποχρεώσεις.

Στην ένορκη μαρτυρία του καθ’ ου η αίτηση, η οποία εναρμονίζεται με τη δικογραφημένη του θέση, πλην των πιο πάνω παραδεκτών γεγονότων, αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: Διατηρούσε εξαιρετική σχέση με τον ανήλικο Κ ενώ οι σχέσεις του με τις θυγατέρες του δεν ήταν καλές εξαιτίας της αρνητικής στάσης της αιτήτριας. Όπως αναφέρει, μετά την εμφάνιση τους στο Δικαστήριο κατά τη διάρκεια της οποίας ανέφεραν με τον δικηγόρο του ότι ο Κ εργάζεται και η αιτήτρια έπαιρνε χρήματα από τον μισθό του ο οποίος ανήρχετο στα €800, ο Κ απέκοψε την επικοινωνία του μαζί του.

Από της αποχώρησης του από τη συζυγική κατοικία κατέβαλλε για την διατροφή των ανήλικων τέκνων του το ποσό των €400 μηνιαίως ως συμφώνησαν με την αιτήτρια ποσό το οποίο η αιτήτρια αποδεχόταν για τρία χρόνια ενώ τον Αύγουστο του 2024 τερμάτισε την συνεισφορά του λόγω συγκρούσεων που είχε με την αιτήτρια. Από τον Οκτώβριο του 2025 άρχισε εκ νέου να καταβάλλει διατροφή μετά από συμβουλή του δικηγόρου του.

Από της καταχώρησης της υπό κρίση αίτησης και μέχρι τον Οκτώβριο του 2025, που διέκοψε την επικοινωνία του με τον καθ’ ου η αίτηση,  ο Κ περνούσε το μεγαλύτερο μέρος του ελεύθερου χρόνου του με τον καθ’ ου η αίτηση και λάμβανε την βοήθεια του καθ’ ου η αίτηση οποτεδήποτε προέκυπτε ανάγκη.  Σε περίπτωση που θα πρέπει όπως αναφέρει να υπολογιστούν οι μηνιαίες ανάγκες του Κ οι πραγματικές του ανάγκες ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €275 και συγκεκριμένα:

Διατροφή                                                                                         €100

Αναλογία ρεύματος-νερού (οι διμηνίες είναι €80 κατά μέσω όρο)   €15

Μεταφορά                                                                                         €10

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη                                                        €10

Ένδυση -Υπόδηση                                                                           €50

Χαρτζιλίκι                                                                                          €80

Κάρτα λεωφορείου                                                                            €10

Αναφέρει ότι ο Κ δεν έχει οποιεσδήποτε μεταφορές σε ιδιαίτερα, η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη καλύπτεται από το ΓΕΣΥ ενώ το συνολικό ποσό των €600 μηνιαίως είναι υπεραρκετό για την ένδυση και υπόδηση του. Ακόμα και αν χρειαζόταν χαρτζιλίκι ο Κ το ποσό των €5 ανά δυο μέρες είναι υπεραρκετό αφού οι λοιπές του ανάγκες θα καλύπτονται από τις λοιπές αναφερόμενες δαπάνες.

Σε σχέση με τις πραγματικές μηνιαίες ανάγκες της ανήλικης Θ, αυτές καλύπτονται με το συνολικό ποσό των €505 μηνιαίως και συγκεκριμένα:

Διατροφή                                                                                           €100

Αναλογία ρεύματος-νερού (οι διμηνίες είναι €80 κατά μέσω όρο)     €15

Μεταφορά                                                                                          €40

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη                                                         €10

Ένδυση -Υπόδηση                                                                           €50

Χαρτζιλίκι                                                                                          €80

Ιδιαίτερα Μαθηματικά                                                                       €80

Ιδιαίτερα Λογιστική                                                                           €120

Χοροί                                                                                                €20

Κάρτα λεωφορείου                                                                             €10

Αναφέρει ότι τα ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών και Βιολογίας δεν δικογραφούνται και δεν πρέπει να ληφθούν υπόψιν. Η Θ λόγω των μεταφορών της στα ιδιαίτερα μαθήματα έχει αυξημένα μεταφορικά έξοδα αλλά όχι το στο υπερβολικό ποσό που ζητά η αιτήτρια αφού οι μετακινήσεις γίνονται εντός της κοινότητας που διαμένουν και οι αποστάσεις είναι κοντινές. Οι ανάγκες ένδυσης υπόδησης της, επειδή ηλικιακά βρίσκεται κοντά με τον Κ είναι οι ίδιες και δεν μπορούν να ξεπερνούν τα €600 ετησίως ενώ για το χαρτζιλίκι της ισχύουν τα ίδια με τα όσα ανέφερε για τον Κ.

Είναι η θέση του ότι η Θ δεν χρειάζεται σχολικό διάβασμα για το οποίο καταβάλλεται το ποσό των €140 μηνιαίως και αποτελεί περιττό έξοδο αφού η ενίσχυση που χρειάζεται γίνεται μέσω των ιδιαιτέρων μαθημάτων της. Η δαπάνη για την αισθητικό είναι περιττό έξοδο δεν αποτελεί πρώτιστη ανάγκη αλλά ούτε και προσφέρει στην γενικότερη διατροφή και επιμέλεια της ανήλικης.

Σε σχέση με τις πραγματικές μηνιαίες ανάγκες της ανήλικης Μ, αναφέρει ότι αυτές καλύπτονται με το συνολικό ποσό των €305 μηνιαίως και συγκεκριμένα:

Διατροφή                                                                                           €100

Αναλογία ρεύματος-νερού (οι διμηνίες είναι €80 κατά μέσω όρο)     €15

Μεταφορά                                                                                          €40

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη                                                         €10

Ένδυση -Υπόδηση                                                                           €50

Κάρτα λεωφορείου                                                                           €10

Ιδιαίτερα Αγγλικά                                                                              €40

Χοροί                                                                                                €20

Θέατρο                                                                                             €20

Αναφέρει ότι τα ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών δεν δικογραφούνται όπως ούτε και η πληρωμή βιβλίων αγγλικών και για το λόγο δεν πρέπει να ληφθούν υπόψιν. Για τα μεταφορικά της Μ ισχύουν τα όσα κατέγραψε για την Θ.

Αναφέρει ότι η αιτήτρια διογκώνει τις ανάγκες της και οι πραγματικές ανάγκες ενός ενήλικα με τα εισοδήματα της αιτήτριας ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €448 μηνιαίως και συγκεκριμένα:

Διατροφή                                                                                           €150

Ένδυση -Υπόδηση                                                                              €50

Αναλογία ρεύματος-νερού (οι διμηνίες είναι €80 κατά μέσω όρο)     €100

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη                                                          €10

Ψυχαγωγία                                                                                         €80

Συντήρηση οχήματος                                                                         €58

Σε σχέση με τα εισοδήματα της αιτήτριας αναφέρει ότι η αιτήτρια λαμβάνει €1.969 μηνιαίως ενώ διαθέτει ακίνητη περιουσία και συγκεκριμένα τρία οικόπεδα εγγεγραμμένα στο όνομα της τα οποία απέκρυψε.

Το εισόδημα του από την εργασία του, ως φαναρτζής οχημάτων με πλήρη απασχόληση, ανέρχεται στα €1.320 μηνιαίως, καταθέτει σχετική κατάσταση αποδοχών του ως τεκμήριο 1 και αναφέρει ότι αδυνατεί εξ αντικειμένου να καταβάλλει το ποσό που ζητά η αιτήτρια.

Παραθέτει αναλυτικό πίνακα με τις ανάγκες του τις οποίες καθορίζει στο συνολικό ποσό των €1088 μηνιαίως και συγκεκριμένα:

Διατροφή                                                                                              450

Ρεύμα                                                                                                    50

Νερό                                                                                                     10

Καύσιμα                                                                                                400

Συντήρηση οχημάτων (λάστιχα σέρβις ασφάλεια

Κυκλοφορία ΜΟΤ)                                                                           100 το αυτοκίνητο

Φορολογίες/ υπηρεσίες τοπικής αυτοδιοίκησης                               23

Τηλέφωνο                                                                                        45

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη                                                       10

 

Προς υποστήριξη των εξόδων του καταθέτει ως τεκμήριο 2 δέσμη αποδείξεων πληρωμής. Εξηγεί ότι ο λογαριασμός ρεύματος είναι στο όνομα της συντρόφου του και τον πληρώνουν μαζί, σε σχέση με την απόδειξη 1818 αφορά σε αλλαγή λαδιού η οποία γίνεται περίπου 10 φορές το χρόνο και η απόδειξη 1819 αφορά συντήρηση που γίνεται 2 φορές το χρόνο. Οι αποδείξεις για τα καύσιμα της εταιρείας […..] είναι αποδείξεις που δόθηκαν από την ίδια την εταιρεία. Αναφέρει ότι πηγαινοέρχεται καθημερινά από το Παλιομέτοχο που διαμένει στα Λιβάδια που εργάζεται, η απόσταση είναι 56 χιλιόμετρα και χρειάζεται τις αλλαγές λαδιού που ανέφερε και τη συντήρηση του οχήματος ως επίσης και το ποσό που αναφέρει ότι χρειάζεται για τα καύσιμα. Το ποσό για το τηλέφωνο του είναι σήμερα μειωμένο αφού εξόφλησε τη συσκευή του αλλά χρειάζεται εκ νέου καινούργια συσκευή την οποία και πάλι θα αποπληρώνει με μηνιαίες δόσεις και θα αυξηθεί το ποσό για το έξοδα του τηλεφώνου.

Είναι η θέση του ότι το ποσό των €400 είναι επαρκές για τα τρία ανήλικα ως η συμφωνία που έκανε με την αιτήτρια και την οποία τηρούσαν για τρία χρόνια. Προχώρησε όπως αναφέρει σε υπολογισμό της διατροφής με τον δικηγόρο του στη βάση των όσων αποκαλύπτονται από την αιτήτρια και καταλήγει στο ποσό των €435.

Ζητά από το Δικαστήριο πραγματικό αληθινό και δίκαιο καθορισμό της υποχρέωσης του και ζητά απόρριψη του αιτήματος της αιτήτριας για το υπέρογκο ποσό που ζητά.

Μελέτησα με τη δέσου επιμέλεια και προσοχή την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και την επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων δικηγόρων των διαδίκων μέσω των γραπτών τους αγορεύσεων.

ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ

 

Τα όσα αφορούν στη διατροφή ανηλίκων περιλαμβάνονται στα άρθρα 33 επόμενα του Ν.216/90.

 

Συγκεκριμένα το άρθρο 33(1) ορίζει ότι:

 

"Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του".

Το άρθρο 37 ορίζει ότι:

(1) Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου.

(2)  Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του

Όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Όξυνου v Λούη (2012) 1 ΑΑΔ 169, σε  υποθέσεις διατροφής ανηλίκων, το Δικαστήριο ασκώντας ρόλο ρυθμιστή καλείται αφενός να προσδιορίσει τις ανάγκες του δικαιούχου και αφετέρου να συμπεριλάβει τα στοιχεία που έχουν σχέση με την ευημερία του δικαιούχου.

Ως προς το τι συνιστούν ανάγκες του δικαιούχου, παραπέμπω στο σύγγραμμα του Απόστολου Σ. Γεωργιάδη «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» όπου στη σελ. 652, αναφέρονται τα πιο κάτω:

       «1.  Ανάγκες του δικαιούχου

       Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση του (πλήρης διατροφή: ΑΚ 1493 εδ. β΄). Στο περιεχόμενο της διατροφής περιλαμβάνονται ειδικότερα βιοτικές ανάγκες του δικαιούχου που είτε υφίστανται πραγματικά κατά τον χρόνο συζήτησης της αγωγής είτε μπορούν με βεβαιότητα να προβλεφθούν μελλοντικά. Η διατροφή λοιπόν περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη:  τροφή, στέγη, ένδυση, θέρμανση, φωτισμό, λοιπά λειτουργικά έξοδα της οικίας διαμονής, ψυχαγωγία, μόρφωση (π.χ. αγορά βιβλίων), διαπαιδαγώγηση, νοσηλεία και δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, παραθέριση, συγκοινωνία και επικοινωνία. Ιδίως περιλαμβάνονται δαπάνες θεωρητικής, επαγγελματικής ή τεχνικής μόρφωσης, ακόμη και μεταπτυχιακής.»

Το επίπεδο διαβίωσης μετά από το χωρισμό αναγκαστικά υπόκειται σε κάποια πτώση.  Όπως επισημαίνεται στην υπόθεση Ιωάννου ν. Ιωάννου (1993)1 Α.Α.Δ.900 στη σελ. 908:

 «Πρέπει να σημειώσουμε ότι αναπόφευκτα το επίπεδο κοινωνικής διαβίωσης των συζύγων θα υποστεί κάποια πτώση μετά το χωρισμό, δεδομένου ότι παρίσταται ανάγκη διπλασιασμού ορισμένων εξόδων, όπως ενοικίαση δεύτερης κατοικίας, θέρμανση κ.ά.».

 

Σε κάθε περίπτωση όμως, το ζητούμενο είναι πάντοτε να διατηρηθεί το επίπεδο ζωής των ανηλίκων που θα είχαν αν οι γονείς τους συμβίωναν, όσο αυτό είναι δυνατόν (βλ. Κορελλίδης ν. Κορελλίδη (2012) 1 Α.Α.Δ.1975).

 

       Στην υπόθεση Ρουσουνίδης v. Ρουσουνίδου ECLI:DOD:2021:30, Έφεση αρ. 25/2019, ημερομηνίας 15.12.2021, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: 

«Το μέτρο με το οποίο θα καθοριστεί η διατροφή, δεν μπορεί να αποτιμάται με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα, χωρίς να είναι επιτρεπτό να υιοθετούνται μέσες λύσεις κατά τρόπο αυθαίρετο (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (2010) 1(Β) Α.Α.Δ. 951, 957).  Η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών συγκεκριμένων ατόμων.  Κονδύλια που κατ' ισχυρισμό απαιτούνται για συγκεκριμένες ανάγκες μπορεί να μην γίνουν αποδεκτά από το δικαστήριο, είτε στη βάση ότι δεν υπήρξε ικανοποιητική τεκμηρίωση, είτε γιατί διαπιστώθηκε υπερβολή, οπόταν και μπορεί να μειωθούν.  ΄Αλλα μπορεί να κριθεί ότι δεν αφορούν βασικές ανάγκες και να μην γίνουν καθόλου αποδεκτά (Παναγιώτου v. Σφικτού (2001) 1(Α) Α.Α.Δ. 625, 630).  Εάν για συγκεκριμένο κονδύλι δεν υπάρχει περί του αντιθέτου μαρτυρία, αυτό δεν οδηγεί απαρέγκλιτα στην αποδοχή του.  Το Δικαστήριο θα πρέπει να ασχοληθεί με το εύλογο των κονδυλίων και δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων (Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.ά. (1998) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1391).»

Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου Κορελλίδης v. Κορελλίδη ανωτέρω, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:

«... το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες που να οδηγούν σε υπολογισμό με σεντ, αλλά θα πρέπει να σταθμίζει τις ανάγκες και να καταλήγει σε συμπεράσματα που να επαναφέρουν, ή δυνατό, τα ανήλικα τέκνα σε μια πλησιέστερη κατάσταση, όπως θα ήταν εάν οι γονείς τους ζούσαν μαζί».

 

Στην Εφ. Αρ. 36/2018 ημερ. 7/5/2020 του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: 

«διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του".  Στην παράγρ. (Ι) του ίδιου άρθρου, σαφώς ορίζει ότι "η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του.".  Συνεπώς η λέξη "διατροφή" δεν αποδίδει την πλατιά έννοια που ο σοφός νομοθέτης φρόντισε επιγραμματικά να αποδώσει.  Η διατροφή, σύμφωνα με την έννοια που δίδει ο νόμος, δεν καλύπτει μόνο τη δαπάνη για την τροφή. Περιλαμβάνει κάθε αναγκαία βιοτική δαπάνη όπως τροφή, στέγη, ντύσιμο, φωτισμό, θέρμανση, ψυχαγωγία, νοσηλείες και φάρμακα, συγκοινωνία, επικοινωνία, έξοδα για γενική μόρφωση και επαγγελματική εκπαίδευση.  Ο νομοθέτης με την διατύπωση του Νόμου καθόρισε τόσο το πλάτος της διατροφής όσο και το επίπεδο της πάντοτε μέσα στα μέτρα του δυνατού (βλ. Κουμάντου Παραδόσεις Οικογενειακού Δικαίου, 2ος Τόμος σελ. 44 κ.ε) 

Θα πρέπει ακόμα να σημειωθεί πως σε υποθέσεις διατροφής αποτελεί καθήκον και των δύο διαδίκων να προβούν σε πλήρη και αληθινή αποκάλυψη των οικονομικών τους πόρων και δυνατοτήτων Μαρκουλίδης v. Μαρκουλίδη κ.α. (1998) 1(Γ) ΑΑΔ 1386).

Στην υπόθεση Δημητρίου V. Περδίου (2005) 1 Α.Α.Δ.1418 αναφέρθηκαν τα εξής σχετικά:

 

«Όπως έχει η σχετική Νομοθετική διάταξη  (αρ.33(1) Ν.216/1990) η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας ανήκει και στους δύο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Έχουν και οι δύο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v. Ette (1965) 1 AII E.R. 341, 346 έχει λεχθεί ότι όταν ο καθ' ου η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το Δικαστήριο μπορεί λαμβάνοντας υπόψη την φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν οι άλλοι στο ίδιο επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο καθ' ου η αίτηση έχει ψηλότερα, απ' ότι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση των γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει. (βλ. Tarapoulouzis v. District Officer (1962) C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης V. Μαρκουλίδη κ.α (1998) 1 (Γ) Α.Α.Δ. 1386,1390) Επομένως, σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μια οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που πρέπει να αποδεικνύεται από τον αιτητή ή την αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε Δικαστήριο προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων. Περαιτέρω αναφέρουμε ότι από σχετική νομολογία φαίνεται ότι το Δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη όχι μόνο τα πραματικά εισοδήματα αλλά και την ικανότητα του καθ' ου η αίτηση να κερδίζει (his potential earning capacity) (Βλ. Klucinsky v. Klucinsky (1953) 1 All E.R. 683 και McEwan v. McEwan (1972) 2 All E.R. 708) »

 

Στην υπόθεση KONYALAN v. PASKVLOV, Εφ. Αρ.2/20, 24/6/21, αποφασίστηκε ότι το επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας είναι προσωποπαγές δικαίωμα του δικαιούχου γονέα το οποίο συνυπολογίζεται στα εισοδήματα του και δεν αφαιρείται από τα έξοδα διατροφής του ανηλίκου, ενώ το επίδομα τέκνου, δικαιούχος του οποίου είναι η οικογένεια και καταβάλλεται στον πατέρα ή τη μητέρα ή στο πρόσωπο που έχει την επιμέλεια των τέκνων, ανάλογα με την περίπτωση, εξακολουθεί να αφαιρείται από τα έξοδα διατροφής του ανηλίκου.

 

Κρίνω σκόπιμο να αναφέρω στο αρχικό αυτό στάδιο της απόφασης μου ότι, η οποιαδήποτε τυχόν συμφωνία μεταξύ των διαδίκων σε σχέση με το ύψος της διατροφής που θα κατέβαλλε ο καθ’ ου η αίτηση δεν δεσμεύει το Δικαστηρίου αφού το Δικαστήριο καλείται, δεδομένης της διαφωνίας των διαδίκων, εντός των πλαισίων που καθορίζει η σχετική Νομολογία, να καθορίσει το εύλογο των κονδυλίων των ανηλίκων και να καθορίσει την συνεισφορά έκαστου γονέα στη βάση της εισοδηματικής του ικανότητας. Σημειώνω δε ότι δικαιούχοι της διατροφής είναι τα ανήλικα και όχι η αιτήτρια.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ-ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

 

ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

 

Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Μαρκουλίδης (βλ. ανωτέρω), αν ο υπόχρεος επιλέξει να μη βοηθήσει το Δικαστήριο στη διακρίβωση της οικονομικής του δυνατότητας, αυτό δεν σημαίνει πως μπορεί η στάση του αυτή να χρησιμοποιηθεί και ως επιχείρημα περί ελλείψεως μαρτυρίας. Το Δικαστήριο οφείλει να ενεργήσει στη βάση των στοιχείων που έχει ενώπιον του. 

 

Α. ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΣ ΑΙΤΗΤΡΙΑΣ

Σε σχέση με τα εισοδήματα της, η αιτήτρια καταθέτει κατάσταση μισθοδοσίας της για τον μήνα Οκτώβριο του 2024 από την οποία προκύπτει ότι ο βασικός μηνιαίος μισθός της ανέρχεται στα €1.000 ενώ όπως επίσης προκύπτει από την κατάσταση μισθοδοσίας της έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει επιπλέον ποσά αν εργαστεί υπερωριακά, αργίες ή βραδινές βάρδιες.

Μέχρι και τον Οκτώβριο του 2024 προκύπτει από την κατάσταση μισθοδοσίας της ότι έλαβε ως μικτό μισθό το συνολικό ποσό των €10.160 το οποίο αντιστοιχεί σε ποσό €1.016

Από το αναφερόμενο ποσό θα αφαιρέσω το συνολικό ποσό των €114.50 το οποίο αποκόπτεται μηνιαίως από το μισθό της ως υποχρεωτικές αποκοπές που αφορούν στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και το ΓΕΣΥ.

Συνακόλουθα καταλήγω ότι ο καθαρός μηνιαίος μισθός της αιτήτριας ανέρχεται στο ποσό των €900 περίπου μηνιαίως το οποίο αποτελεί και εύρημα του Δικαστηρίου.

Οι γενικές αναφορές του καθ’ ου η αίτηση ότι η αιτήτρια διαθέτει τρία οικόπεδα εγγεγραμμένα επ’ ονόματι της χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω εξειδίκευση, παρέμειναν στην σφαίρα του αορίστου και δεν θα ληφθούν υπόψιν.

Σε σχέση τώρα με το επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας το οποίο λαμβάνει η αιτήτρια, αποδέχομαι ότι το ύψος αυτού ανέρχεται στα €640 μηνιαίως και σύμφωνα με την ισχύουσα Νομολογία θα προστεθεί στα μηνιαία εισοδήματα της.

Συνακόλουθα καταλήγω ότι τα μηνιαία εισοδήματα της αιτήτριας, περιλαμβανομένου του μισθού και του επιδόματος ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €1.540 το οποίο καθίσταται πλέον εύρημα του Δικαστηρίου.

Σημειώνω επίσης ότι αποδέχομαι τον ισχυρισμό της αιτήτριας ο οποίος παρέμεινε αναντίλεκτος σε σχέση με το ύψος του επιδόματος τέκνου που λαμβάνει και καθίσταται πλέον εύρημα του Δικαστηρίου ότι η αιτήτρια λαμβάνει επίδομα τέκνου ύψους €329 μηνιαίως.

Β. ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΘ’ ΟΥ Η ΑΙΤΗΣΗ

Είναι η θέση της αιτήτριας ότι λόγω παράλειψης του καθ΄ου  η αίτηση να αποκαλύψει το τεκμήριο 1 δεν μπορεί να καταθέτει αυτό στην μαρτυρία του και θα πρέπει να αγνοηθεί από το Δικαστήριο.

Είναι γεγονός ότι στην αποκάλυψη εγγράφων η οποία καταχωρήθηκε εκ μέρους του καθ΄ου η αίτηση δεν αποκαλύπτεται το αναφερόμενο έγγραφο. Στο ΜΕΡΟΣ 31.4.3 των Νέων Κανονισμών προνοούνται τα ακόλουθα: «Διάδικος δεν δύναται να καταθέτει ως μαρτυρία οποιοδήποτε έγγραφο το οποίο παρέλειψε να αποκαλύψει και προσάγει, εκτός αν το δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι υπήρχαν ειδικές περιστάσεις οι οποίες δικαιολογούσαν τέτοια παράλειψη».

Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οποιοσδήποτε λόγος εκ μέρους του καθ’ ου η αίτηση ο οποίος να δικαιολογεί την εκ μέρους του παράλειψη αποκάλυψης του τεκμηρίου 1, ήτοι της κατάστασης αποδοχών του. Λαμβάνοντας υπόψιν και το γεγονός ότι είναι αντικρουόμενες οι θέσεις των διαδίκων σε σχέση με το ύψος των μηνιαίων εισοδημάτων του καθ’ ου η αίτηση κρίνω ότι ο καθ΄ου η αίτηση είχε αυξημένη υποχρέωση να αποκαλύψει το εν λόγω έγγραφο για να έχει τη δυνατότητα να το παρουσιάσει κατά την ακροαματική διαδικασία.

Καθοδηγούμενη από την υφιστάμενη σχετική Νομολογία δεν έχω ικανοποιηθεί κατά τρόπο που να ασκήσω την διακριτική μου ευχέρεια υπέρ του καθ΄ου η αίτηση και κατά συνέπεια δεν θα ληφθεί υπόψιν το τεκμήριο 1.

Ακόμη όμως και να λάμβανα υπόψιν μου το τεκμήριο 1 που κατέθεσε ο καθ’ ου η αίτηση προς υποστήριξη των εισοδημάτων του, δεν θα διαφοροποιούσε την κατάληξη μου ως προς το ύψος των μηνιαίων του εισοδημάτων και εξηγώ:

Σε σχέση με τα εισοδήματα του καθ’ ου η αίτηση η αιτήτρια αναφέρει ότι εργάζεται ως ισιωτής αυτοκινήτων και λαμβάνει πέραν των €1.500 μηνιαίως.

Ο καθ’ ου η αίτηση σε σχέση με τα εισοδήματα του αναφέρει ότι εργάζεται ως φαναρτζής οχημάτων με πλήρη απασχόληση και τα εισοδήματα του ανέρχονται στο ποσό των €1.320 μηνιαίως.

Παρατηρώ ότι ο καθ’ ου η αίτηση καθορίζει τα μηνιαία έξοδα του στο συνολικό ποσό των €1.088 μηνιαίως. Παρατηρώ επίσης ότι ο ίδιος ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει ότι το ποσό των €400 είναι επαρκές για τα ανήλικα τέκνα του, ποσό το οποίο όπως επίσης αναφέρει είχαν συμφωνήσει με την αιτήτρια και κατέβαλλε σε αυτή για τρία χρόνια. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι μετά από τις μαθηματικές πράξεις που προβαίνει ο ίδιος σε σχέση με το ποσό το οποίο θα πρέπει να συνεισφέρει για τη διατροφή των ανήλικων τέκνων του καταλήγει στο ποσό των €435 μηνιαίως.

Από τις αναφορές του ίδιου του καθ’ ου η αίτηση σε σχέση με τα έξοδα του και το ποσό το οποίο είναι διατεθειμένος να καταβάλλει για την διατροφή των ανηλίκων, δεν μπορώ να αποδεχτώ τη θέση του σε σχέση με τα εισοδήματα του. Το ποσό το οποίο ισχυρίζεται ότι χρειάζεται για την κάλυψη των μηνιαίων εξόδων του (€1.088) και το ποσό που εισηγείται να καταβάλλει ως διατροφή μηνιαίως για τα ανήλικα (€400) υπερβαίνει το ποσό των €1.320 μηνιαίως που ισχυρίζεται ότι λαμβάνει ως μισθό από την εργασία του.

Με βάση τις αναφορές του ίδιου του καθ΄ου η αίτηση, κρίνω ότι το ποσό το οποίο αναφέρει η αιτήτρια ότι έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει μηνιαίως από την εργασία του ο καθ’ ου η αίτηση ήτοι το ποσό των €1.500 είναι πιο λογικό και το αποδέχομαι.

Συνακόλουθα καταλήγω ότι τα μηνιαία εισοδήματα του καθ’ ου η αίτηση από την εργασία του δεν μπορεί να είναι χαμηλότερα του ποσού των €1.500 μηνιαίως το οποίο καθίσταται πλέον και εύρημα του Δικαστηρίου.

Σε σχέση τώρα με τα ποσά που ισχυρίζεται ο καθ’ ου η αίτηση ότι καλύπτονται τα μηνιαία του έξοδα, θα περιοριστώ να αναφέρω ότι κάποια εξ αυτών κρίνονται υπερβολικά και αναφέρω ενδεικτικά το ποσό των €450 που αναφέρει ότι απαιτείται για τη  διατροφή του μηνιαίως, αφού σε κανένα σημείο δεν εξηγεί γιατί ο ίδιος χρειάζεται αυτό το ποσό ενώ σύμφωνα με τους δικούς του υπολογισμούς η αιτήτρια καλύπτει την ανάγκη της για διατροφή με το ποσό των €150 μηνιαίως. Υπερβολικό επίσης θεωρώ το ποσό το οποίο ισχυρίζεται ότι απαιτείται μηνιαίως για τα καύσιμα και τη συντήρηση του οχήματος, τα οποία σε κάθε περίπτωση δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς. 

Σε κάθε περίπτωση υπενθυμίζω ότι οι γονείς είναι υπόχρεοι να διατρέφουν τα ανήλικα τέκνα τους και η υποχρέωση του αυτή προηγείται οποιασδήποτε άλλης τυχόν υποχρέωσης έχουν.

 ΕΞΟΔΑ ΑΝΗΛΙΚΩΝ

Όπως είναι νομολογημένο, για να καταλήξει το Δικαστήριο στο εύλογο των κονδυλίων δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία των διαδίκων.(βλ Μαρκουλιδης ανωτέρω).

Κονδύλια που κατ’ ισχυρισμό απαιτούνται για συγκεκριμένες ανάγκες, μπορεί να μην γίνουν αποδεκτά από το Δικαστήριο, είτε στη βάση ότι δεν υπήρξε ικανοποιητική τεκμηρίωση, είτε γιατί διαπιστώθηκε υπερβολή, οπότε και μπορεί να μειωθούν. Άλλα μπορεί να κριθούν ότι δεν αφορούν βασικές ανάγκες και μην γίνουν καθόλου αποδεκτά. (Παναγιώτου v Σφικτού (2001) 1 (Α) Α.Α.Δ. 625,630).

Όταν πρόκειται για κονδύλια η ύπαρξη των οποίων είναι δεδομένη και δεν χωρεί αμφισβήτηση, όπως για παράδειγμα τα έξοδα διατροφής, ένδυσης-υπόδησης κτλ, το Δικαστήριο,  ακόμη  και στην απουσία σχετικής τεκμηρίωσης, με γνώμονα την κοινή λογική και την πείρα της ζωής μπορεί να καθορίσει το εύλογο αυτών. Όταν όμως πρόκειται για κονδύλια που αφορούν σε εξειδικευμένες ανάγκες των ανηλίκων όπως για παράδειγμα τα φροντιστήρια, τις διάφορες θεραπείες και δραστηριότητες, τότε η τεκμηρίωση θα πρέπει να είναι τέτοια που να ικανοποιήσει το Δικαστήριο και να προχωρήσει να επιδικάσει ποσά για την κάλυψη τους.

Εάν για ένα συγκεκριμένο κονδύλι δεν υπάρχει περί του αντιθέτου μαρτυρία, αυτό δεν οδηγεί απαρέγκλιτα στην αποδοχή του. 

Σημειώνω ότι το Δικαστήριο δεν θα ασχοληθεί με έξοδα των ανηλίκων τα οποία δεν έχουν δικογραφηθεί και συγκεκριμένα με τα ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών της Θ, τα έξοδα κινητής τηλεφωνίας της ανήλικης Μ και τα έξοδα διαδικτύου.

Σχετική είναι η Έφεση με Αρ.20/2021, ημερομηνίας 29/1/24, μεταξύ Ι.Σ και Ε.Κ στην οποία αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:

«Εξετάζοντας και τον δεύτερο λόγο έφεσης φρονούμε πως δεν παρέχονται περιθώρια παρέμβασης μας στην πρωτόδικη σχετική κρίση. Τα δικόγραφα της συγκεκριμένης υπόθεσης, και τα οποία καθόρισαν τα επίδικα θέματα, ήταν η Αίτηση της εφεσείουσας, η Υπεράσπιση του εφεσίβλητου και η Απάντηση της εφεσείουσας.  Διαπιστώνουμε ότι στην Αίτηση, της εφεσείουσας, δεν διατυπώνεται οποιοσδήποτε ισχυρισμός ή γεγονότα που αφορούν στο επίμαχο κονδύλι. Με δεδομένο πλέον ότι αυτό δεν δικογραφήθηκε, ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του τη σχετική επί αυτού μαρτυρία και ορθά δεν επιδίκασε οποιοδήποτε ποσό.  Το γεγονός ότι ακούστηκε μαρτυρία που δεν καλυπτόταν από τα δικόγραφα δεν λειτουργεί ως στοιχείο που την κατέστησε δικογραφημένη. Η θέση της εφεσείουσας δεν βρίσκει έρεισμα στη νομολογία.   Στην υπόθεση Χαραλάμπους v. Χαραλάμπους (2010) 1 Α.Α.Δ. 951 αποφασίστηκε ότι ορθά, πρωτόδικο Δικαστήριο δεν υπολόγισε τα έξοδα ορθοδοντικής θεραπείας ανήλικου τέκνου, καθ' ότι τέτοια ειδική δαπάνη δεν είχε δικογραφηθεί.  Συνεπώς, το παράπονο της εφεσείουσας, και δεδομένου ότι αυτή δεν προέβη σε τροποποίηση της αίτησης της, δεν είναι δικαιολογημένο. Κατ' επέκταση και ο δεύτερος λόγος έφεσης κρίνεται αβάσιμος και απορρίπτεται».

 

Αναφορικά με τα έξοδα κινητής τηλεφωνίας του Κ και της Θ ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει ότι δεν έχουν δικογραφηθεί και δεν πρέπει να γίνουν αποδεχτά. Παρατηρώ ότι στην εναρκτήρια αίτησης της η αιτήτρια αναφέρεται σε προσωπικά έξοδα του Κ και της Θ στους αναλυτικού πίνακες εξόδων που παραθέτει. Κατά την κρίση μου τα έξοδα κινητής τηλεφωνίας των δυο ανηλίκων μπορούν να ενταχθούν στα προσωπικά τους έξοδα και για το λόγο αυτό θα τα συμπεριλάβω στο μηνιαίο τους εξοδολόγιο.  

Δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή η θέση του καθ’ ου η αίτηση ότι τα ιδιαίτερα μαθήματα Βιολογίας της Θ δεν δικογραφούνται και δεν πρέπει να ληφθούν υπόψιν αφού στην παράγραφο 9 της εναρκτήριας αίτησης της αιτήτριας γίνεται σχετική αναφορά.

Έλαβα υπόψιν μου την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, τα τεκμήρια που κατατέθηκαν προς υποστήριξη των εξόδων, και καθοδηγούμενη από την υφιστάμενη σχετική επί του θέματος Νομολογία, τη κοινή λογική, την πείρα της ζωής και των συνθηκών που επικρατούν σήμερα στην κοινωνία καθορίζω αυτά ως ακολούθως:

ΕΞΟΔΑ Κ

Πριν προχωρήσω με τον καθορισμό των μηνιαίων εξόδων του Κ θα ασχοληθώ με τη θέση του καθ’ ου η αίτηση ότι ο Κ εργάζεται, εκ της εργασίας του λαμβάνει το ποσό των €800 μηνιαίως ποσό το οποίο έδιδε στην αιτήτρια. Η αιτήτρια, ενώ στην απάντηση της αρνείται ότι εργάζεται ο Κ, στην μαρτυρία της αναφέρει ότι εργάστηκε για μικρό χρονικό διάστημα ενώ στη συνέχεια διέκοψε την εργασία του για να αφοσιωθεί στα μαθήματα του.

Σύμφωνα με τον Α. 33.(3) του Ν.216/90 το ανήλικο τέκνο και αν ακόμα έχει περιουσία, έχει δικαίωμα διατροφής από τους γονείς του.

Συνακόλουθα, ακόμη και αν ο ανήλικος εργάστηκε έστω και για κάποιο χρονικό διάστημα αυτό δεν απαλλάσσει τους γονείς του από την εκ του Νόμου υποχρέωση τους να τον συντηρούν.

Διατροφή

Η αιτήτρια αναφέρει ότι καταβάλλει το ποσό των €1.000 περίπου μηνιαίως σε υπεραγορές και καταστήματα ειδών πρώτης ανάγκης. Στα αναφερόμενα είδη αποτελεί δικαστική γνώση ότι περιλαμβάνονται εκτός από τα είδη διατροφής, τα καθαριστικά του σπιτιού στο οποίο διαμένουν τα ανήλικα, τα σαμπουάν, τα αφρόλουτρα κτλ.

Για την κάλυψη της αναφερόμενης ανάγκης με βάση την κοινή λογική, τις σημερινές συνθήκες και την πείρα της ζωής κρίνω ιδιαίτερα χαμηλό και εκτός πραγματικότητας το ποσό των €100 μηνιαίως στο οποίο αναφέρεται ο καθ’ ου η αίτηση ενώ κρίνω εύλογο και λογικό το ποσό των €200 για την κάλυψη της αναφερόμενης ανάγκης το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.  

Αναλογία σε ρεύμα και νερό διμηνία

Προς υποστήριξη του αναφερόμενου εξόδου η αιτήτρια καταθέτει μια απόδειξη είσπραξης που αφορά στην ΑΗΚ για το ποσό των €70 και ένα λογαριασμό της υδατοπρομήθειας για το ποσό των €36.33. Δεν φαίνεται να αμφισβητείται ότι η απόδειξη είσπραξης της ΑΗΚ αφορά σε διμηνία ενώ ο λογαριασμός της υδατοπρομήθειας σε τριμηνία.

Αναφορικά με τις κοινοτικές υπηρεσίες δεν προτίθεμαι να υπολογίσω οποιοδήποτε ποσό ως συνεισφορά του ανηλίκου αφού δεν πρόκειται για έξοδα τα οποία εμπίπτουν στις ανάγκες διατροφής του. Σημειώνω ότι η διαμονή του ανηλίκου με την αιτήτρια δεν συνεπάγεται αύξηση των αναφερόμενων εξόδων, (όπως συμβαίνει με τα έξοδα του ηλεκτρικού και του νερού) τα οποία έτσι και αλλιώς η αιτήτρια θα ήταν υποχρεωμένη να πληρώνει για την διαμονή της στην κατοικία η οποία είναι εγγεγραμμένη  επ΄ονόματι της κατά ½ μερίδιο.

 

Συνακόλουθα, λαμβάνοντας υπόψιν την τεκμηριωμένη θέση της αίτητριας σε σχέση με τα έξοδα του ηλεκτρικού και του νερού, το γεγονός ότι το ποσό που καταγράφεται στο λογαριασμό της ΑΗΚ αφορά σε διμηνία και της υδατοπρομήθειας σε τριμηνία και δεδομένου ότι στην κατοικία διαμένουν τα τρία ανήλικα και η αιτήτρια καταλήγω ότι η συνεισφορά του ανηλίκου στα έξοδα του ηλεκτρικού καλύπτεται με το ποσό των €9 μηνιαίως (στρογγυλός αριθμός) (€70 /2 μήνες/τέσσερα άτομα) και τα έξοδα της υδατοπρομήθειας με το ποσό των €3 μηνιαίως (€36.33/3 μήνες/τέσσερα άτομα).

 

Συνακόλουθα καταλήγω ότι η συνεισφορά του ανηλίκου στα έξοδα του ηλεκτρικού και της υδατοπρομήθειας ανέρχεται στο συνολικό ποσό των €12 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

 

Μεταφορικά (καύσιμα)

Η αιτήτρια αναφέρει ότι χρειάζεται το ποσό των €70 εβδομαδιαίως για τα καύσιμα για τις μεταφορές των ανηλίκων από και προς τα φροντιστήρια που παρακολουθούν. Ο καθ’ ου η αίτηση αναφέρει ότι η συνεισφορά του Κ στο αναφερόμενο έξοδο θα πρέπει να καθοριστεί στο ποσό των €10 μηνιαίως αφού ο Κ δεν μεταβαίνει σε φροντιστήρια και δεν επιβαρύνεται με τις μεταφορές του η αιτήτρια.

 

Λαμβάνοντας υπόψιν τις υψηλές τιμές των καυσίμων, το παραδεκτό γεγονός ότι τα ανήλικα μεταβαίνουν στο σχολείο με το λεωφορείο, το γεγονός ότι καλύπτονται και οι σχετικές ανάγκες μεταφοράς της αιτήτριας, τις μεταφορές των δυο ανήλικων τέκνων των διαδίκων σε φροντιστήρια, σε συνδυασμό με τον ισχυρισμό του καθ΄ου η αίτηση, ο οποίος παρέμεινε αναντίλεκτος, ότι τα φροντιστήρια των ανηλίκων βρίσκονται εντός της κοινότητας που διαμένουν, κρίνω ως εύλογο το ποσό των €200 μηνιαίως για την κάλυψη των αναγκών της αιτήτριας για τα καύσιμα το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

 

Δεν θα συμφωνήσω με την θέση του καθ΄ου η αίτηση ότι η αιτήτρια δεν επιβαρύνεται με μεταφορικά έξοδα για τον Κ αφού δεν μεταβαίνει σε φροντιστήρια. Αφενός το γεγονός ότι ο Κ δεν παρακολουθεί φροντιστήρια περιορίζει το ποσό το οποίο απαιτείται μηνιαίως για τις μεταφορές του αφετέρου όμως λαμβάνοντας υπόψιν ότι μεταφέρεται από την αιτήτρια οπουδήποτε αλλού ενδεχομένως χρειάζεται όπως σε κάποιο ιατρό, ή σε κάποιο χώρο ψυχαγωγίας θα υπολογίσω τη συνεισφορά του στα έξοδα αυτά αναλογικά.

Συνακόλουθα λαμβάνοντας υπόψιν τα όσα κατέγραψα ανωτέρω, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €40 μηνιαίως είναι εύλογο και καλύπτει τη συνεισφορά του ανηλίκου στο αναφερόμενο έξοδο το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Ιατροφαρμακευτικη περίθαλψη

Αποτελεί δικαστική γνώση ότι μετά την εφαρμογή του ΓΕΣΥ παρέχεται δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για τους δικαιούχους όχι όμως πλήρης αφού αφενός οι δικαιούχοι καλούνται να καταβάλουν κάποιο ποσό ως συμπληρωμή ακόμη και για έξοδα τα οποία καλύπτονται από το ΓΕΣΥ ενώ κάποια έξοδα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης δεν καλύπτονται καθόλου από το σύστημα.

 

Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία ότι ο ανήλικος αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας για το οποίο να απαιτείται εξειδικευμένη θεραπεία και ή λήψη φαρμακευτικής αγωγής σε σταθερή βάση. Συνακόλουθα, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των €20 μηνιαίως είναι εύλογο και καλύπτει οποιαδήποτε έκτακτη ανάγκη ενδεχομένως να προκύψει το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Ένδυση και υπόδηση

Λαμβάνω υπόψιν την ηλικία του ανηλίκου, τους ραγδαίους ρυθμούς ανάπτυξης των ανηλίκων μέχρι και την ενηλικίωση τους που έχει ως αποτέλεσμα να αλλάζουν σε σύντομο χρονικό διάστημα νούμερα παπουτσιών και ρούχων και το γεγονός ότι στο συγκεκριμένο έξοδο περιλαμβάνεται και η αγορά σχολικών ειδών ένδυσης και υπόδησης. Κρίνω ότι το ποσό των €150 που ζητά η αιτήτρια να είναι ενδεχομένως ελαφρώς υψηλό, κρίνω όμως ιδιαίτερα χαμηλό το ποσό των €50 που εισηγείται ο καθ΄ου η αίτηση.

 

Με γνώμονα τη κοινή λογική τις σημερινές συνθήκες αλλά και την πείρα της ζωής, κρίνω ότι η ανάγκη αυτή του ανηλίκου μπορεί να καλυφθεί με το ποσό των €120 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Χαρτζιλίκι και άλλα προσωπικά έξοδα

Η αιτήτρια αναφέρει ότι η ανάγκη αυτή καλύπτεται με το ποσό των €150 μηνιαίως αναφερόμενη στο σχολικό χαρτζιλίκι του ανηλίκου και τα διάφορα άλλα προσωπικά του έξοδα τα οποία επιβαρύνεται η ίδια. Όπως ήδη ανέφερα, στα προσωπικά έξοδα του ανηλίκου θα υπολογίσω το ποσό που καταβάλλει η αιτήτρια για την κινητή του τηλεφωνία ήτοι το ποσό των €42 ως η τεκμηριωμένη της θέση.

Ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει ότι ακόμα και αν ο Κ χρειαζόταν χαρτζιλίκι το ποσό των €5 ανά δυο μέρες είναι υπεραρκετό αφού οι λοιπές του ανάγκες καλύπτονται από τις υπόλοιπες αναφερόμενες ανάγκες.

Εν προκειμένω, πρόκειται για ανήλικο ηλικίας 16 ετών ο οποίος αφενός εξαρτάται οικονομικά από τους γονείς του όσον αφορά και στην κάλυψη αυτής του της ανάγκης. Η ανάγκη για χαρτζιλίκι δεν περιορίζεται μόνο στο χαρτζιλίκι που δίδεται καθημερινά στα ανήλικα για το σχολείο αλλά και στο χαρτζιλίκι για τις εξόδους τους με φίλους και συμμαθητές ή ακόμη και στα ποσά που δαπανούν οι γονείς στις εξόδους τους με τα παιδιά τους για φαγητό ή για γενικότερη ψυχαγωγία. Όσο τα ανήλικα μεγαλώνουν, κατά την κρίση μου, η ανάγκη αυτή καλύπτεται με υψηλότερα ποσά αφού τα παιδιά έχουν περισσότερες εξόδους.

Κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας ακόμη και αν τα ανήλικα παίρνουν μαζί τους φαγητό από το σπίτι, ενδέχεται να χρειαστούν κάποια χρήματα για την αγορά νερού χυμού ή ακόμη και κάποιου σνακ από την καντίνα του σχολείου ενώ όπως ανέφερα και ανωτέρω χρειάζονται και επιπλέον χαρτζιλίκι για τις εξόδους τους, κατά βάση τα Σαββατοκυρίακα.

Λαμβάνοντας υπόψιν την ηλικία του ανηλίκου και με γνώμονα την κοινή λογική τις σημερινές συνθήκες και την πείρα της ζωής κρίνω εύλογο το ποσό των €140 μηνιαίως για την κάλυψη της αναφερόμενης ανάγκης του (χαρτζιλίκι και έξοδα κινητής τηλεφωνίας) το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Κάρτα λεωφορείου

Αποτελεί παραδεκτό ότι όλα τα ανήλικα πληρώνουν το ποσό των €10 για την κάρτα του λεωφορείου. Λαμβάνω υπόψιν ότι τα σχολεία λειτουργούν 10 μήνες το χρόνο και καταλήγω ότι η ανάγκη αυτή του ανηλίκου καλύπτεται με το ποσό των €8 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου. (10 μήνες χ €10 /12 μήνες).

Στη βάση των όσων κατέγραψα ανωτέρω, καταλήγω ότι οι ανάγκες διατροφής και συντήρησης του ανήλικου Κ καλύπτονται με το συνολικό ποσό των €540 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

ΕΞΟΔΑ Θ

Για να μην επιβαρύνω την απόφαση μου με αχρείαστες επαναλήψεις, για όλους του λόγους που εξήγησα όταν ανέλυα ανωτέρω τα σχετικά έξοδα για τον Κ, με τα ίδια ποσά κρίνω ότι καλύπτονται οι ίδιες ανάγκες της Θ και συγκεκριμένα:

Διατροφή    €200

Ρεύμα -Νερό  €12

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη  €20

Κάρτα Λεωφορείου  €8

Ένδυση-υπόδηση

Λαμβάνοντας υπόψιν ότι η Θ είναι μόλις ένα χρόνο μικρότερη από τον Κ για τους λόγους που εξήγησα όταν ανέλυα το ίδιο έξοδο για τον Κ κρίνω ότι η ανάγκη της αυτή καλύπτεται με το ίδιο ποσό ήτοι το ποσό των €120 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Παρά το γεγονός ότι τα έξοδα της αισθητικού καταγράφονται ξεχωριστά κρίνω ότι εντάσσονται στην γενική κατηγορία των προσωπικών εξόδων της ανήλικης μαζί με τα έξοδα της κινητής της τηλεφωνίας. Θα υιοθετήσω όλα όσα κατέγραψα ανωτέρω όταν ανέλυα το συγκεκριμένο έξοδο για τον Κ, δεδομένου ότι η Θ είναι μόλις ένα χρόνο μικρότερη και θεωρώ ότι έχει τις ίδιες ανάγκες για χαρτζιλίκι ενώ έχει επίσης έξοδα κινητής τηλεφωνίας ύψους €42 μηνιαίως. Συνακόλουθα, στη βάση του πιο πάνω συλλογισμού του Δικαστηρίου, καθίσταται εύρημα του Δικαστηρίου ότι για το χαρτζιλίκι και την κινητή τηλεφωνία της ανήλικης είναι εύλογο το ποσό των €140 το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Όσον αφορά τώρα τα έξοδα για την αισθητικό δεν θα συμφωνήσω με την θέση του καθ΄ου η αίτηση ότι αποτελεί περιττό έξοδο το οποίο δεν προσφέρει στην διατροφή και επιμέλεια της ανήλικης. Έχοντας γνώση των συνθηκών που επικρατούν στην κοινωνία σήμερα, το αναφερόμενο έξοδα κατά την κρίση μου, δεν αποτελεί είδος πολυτελείας αλλά ένα σύνηθες έξοδα για κορίτσια της ηλικίας της Θ τα οποία μεταβαίνουν στην αισθητικό για αποτριχώσεις κυρίως και για laser και θα υπολογίσω στο μηνιαίο εξοδολόγιο της ανήλικης το ποσό των €30 για την κάλυψη των εξόδων της αισθητικού το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Συνακόλουθα, η ανάγκη για το χαρτζιλίκι και τα προσωπικά έξοδα της Θ, (κινητή τηλεφωνία και αισθητικός) καλύπτονται με το συνολικό ποσό των €170 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Όσον αφορά τώρα στα μεταφορικά έξοδα, για τους λόγους που εξήγησα όταν ανέλυα το έξοδο για τον Κ έκρινα ότι με το συνολικό ποσό των €200 μηνιαίως καλύπτεται η αναφερόμενη ανάγκη.

Όπως όμως είναι παραδεκτό, η Θ, μεταφέρεται επιπλέον σε φροντιστήρια και δραστηριότητες και για το λόγο αυτό κρίνω ότι οι ανάγκες της σε σχέση με το αναφερόμενο έξοδα είναι μεγαλύτερες από αυτές του Κ και για το λόγο αυτό κρίνω ότι το ποσό το οποίο είναι εύλογο να καθοριστεί ως συνεισφορά της στην κάλυψη της αναφερόμενης ανάγκης είναι το ποσό των €55 μηνιαίως (στρογγυλός αριθμός) το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Ιδιαίτερα μαθήματα και δραστηριότητες

Πριν καθορίσω τα έξοδα για τα φροντιστήρια και τις δραστηριότητες θα πρέπει να επισημάνω ότι αποτελεί δικαστική γνώση ότι λαμβάνουν χώρα 10 μήνες το χρόνο και δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου περί του αντιθέτου μαρτυρία.

Μαθηματικά

Είναι παραδεκτό ότι η ανήλικη παρακολουθεί μαθηματικά. Ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει ότι καταβάλλεται το ποσό των €80 μηνιαίως ενώ σύμφωνα με την τεκμηριωμένη θέση της αιτήτριας, το ποσό των €75, το οποίο και αποδέχομαι.

Συνακόλουθα καταλήγω ότι για ιδιαίτερα μαθήματα μαθηματικών καταβάλλεται το ποσό των €62 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου. (€75χ10 μήνες/12 μήνες).

Οικονομικά -Λογιστική

Είναι παραδεκτό ότι η ανήλικη παρακολουθεί το αναφερόμενο φροντιστήριο. Ο καθ΄ου η αίτηση αναφέρει ότι καταβάλλεται το ποσό των €100 μηνιαίως ενώ σύμφωνα με την τεκμηριωμένη θέση της αιτήτριας, το ποσό των €80 το οποίο και αποδέχομαι.

Συνακόλουθα καταλήγω ότι για ιδιαίτερα μαθήματα μαθηματικών χρειάζεται το ποσό των €67 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου. (€80χ10 μήνες/12 μήνες).

Βιολογία

Για τους λόγους που εξήγησα ανωτέρω θα περιλάβω το αναφερόμενο μάθημα στο εξοδολόγιο της ανήλικης.

Σύμφωνα με την τεκμηριωμένη θέση της αιτήτριας, καταβάλλεται μηνιαίως το ποσό των €60 το οποίο και αποδέχομαι.

Συνακόλουθα καταλήγω ότι για ιδιαίτερα μαθήματα μαθηματικών καταβάλλεται το ποσό των €50 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου. (€60χ10 μήνες/12 μήνες).

Χοροί

Είναι παραδεκτό ότι η ανήλικη παρακολουθεί χορούς και για τα μηνιαία δίδακτρα καταβάλλεται το ποσό των €20.

Συνακόλουθα, για τα έξοδα του χορού καταβάλλεται το ποσό των €17 μηνιαίως (€20 χ 10 μήνες/12 μήνες) το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Διάβασμα σχολείου

Η αιτήτρια αναφέρει ότι για το αναφερόμενο έξοδο καταβάλλει το ποσό των €140 μηνιαίως και καταθέτει ως τεκμήριο σχετικές αποδείξεις πληρωμής. Ο καθ’ ου η αίτηση αναφέρει ότι δεν χρειάζεται διάβασμα η Θ, ότι αυτό αποτελεί περιττό έξοδο ειδικότερο δε λαμβάνοντας υπόψιν ότι εκεί που χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση την λαμβάνει μέσω των ιδιαιτέρων μαθημάτων που παρακολουθεί.

Είναι γεγονός ότι η μαρτυρία της αιτήτριας σε σχέση με το συγκεκριμένο έξοδο δεν είναι ιδιαίτερα διαφωτιστική. Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οποιοσδήποτε πειστικός λόγος ο οποίος να ικανοποιεί το Δικαστήριο ότι παρά το γεγονός ότι η ανήλικη παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα Μαθηματικών, Λογιστικής-Οικονομικών και Βιολογίας εξακολουθεί να υφίσταται ανάγκη για λήψη επιπλέον ενίσχυσης και σε ποια μαθήματα πλην αυτών που ήδη παρακολουθεί. Λαμβάνω δε υπόψιν ότι η ανήλικη φοιτά στην Β’ Λυκείου και είναι σε θέση να διαβάζει μόνη της.

Συνακόλουθα, στη βάση των όσων ανέφερα, δεν έχω πεισθεί ότι το εν λόγω έξοδο είναι αναγκαίο και δεν θα επιδικάσω οποιοδήποτε ποσό.

Στη βάση των όσων κατέγραψα ανωτέρω, καταλήγω ότι οι ανάγκες διατροφής και συντήρησης της ανήλικης Θ καλύπτονται με το συνολικό ποσό των €781 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

ΕΞΟΔΑ Μ

Για όλους του λόγους που εξήγηση όταν ανέλυα ανωτέρω τα σχετικά έξοδα για τον Κενδέα, με τα ίδια ποσά κρίνω ότι καλύπτονται οι ίδιες ανάγκες της Μ και συγκεκριμένα:

Διατροφή    €200

Ρεύμα -Νερό  €12

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη  €20

Κάρτα Λεωφορείου  €8

Μεταφορικά

Όσον αφορά τώρα στα μεταφορικά έξοδα, για τους λόγους που εξήγησα όταν ανέλυα το έξοδο για τον Κ έκρινα ότι με το συνολικό ποσό των €200 μηνιαίως καλύπτεται η αναφερόμενη ανάγκη.

Για τους ίδιους λόγους που κατέγραψα ανωτέρω όταν ανέλυα το αναφερόμενο έξοδα για την Θ, δεδομένου ότι και η Μ μεταφέρεται σε δραστηριότητες και φροντιστήρια, καθορίζω την αναλογία της στο ποσό των €55 μηνιαίως (στρογγυλός αριθμός) το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Ένδυση-υπόδηση

Λαμβάνω υπόψιν την ηλικία της ανήλικης, τους ραγδαίους ρυθμούς ανάπτυξης των ανηλίκων μέχρι και την ενηλικίωση τους που έχει ως αποτέλεσμα να αλλάζουν σε σύντομο χρονικό διάστημα νούμερα παπουτσιών και ρούχων και το γεγονός ότι στο συγκεκριμένο έξοδο περιλαμβάνεται και η αγορά σχολικών ειδών ένδυσης και υπόδησης κρίνω ότι η ανάγκης αυτή καλύπτεται με το ποσό των €100 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Ιδιαίτερα Μαθήματα -Δραστηριότητες

Αγγλικά

Ο ισχυρισμός του καθ΄ου η αίτηση ότι το μάθημα των Αγγλικών δεν έχει δικογραφηθεί και για το λόγο αυτό θα πρέπει να αγνοηθεί από το Δικαστήριο δεν μπορεί να γίνει αποδεχτός αφού στην παράγραφο 10 της εναρκτήριας αίτησης της αιτήτριας στον αναλυτικό πίνακα των εξόδων της ανήλικης γίνεται σχετική αναφορά.  

Σύμφωνα με την τεκμηριωμένη θέση της αιτήτριας καταβάλλεται το ποσό των €50 μηνιαίως για το μάθημα των Αγγλικών θέση την οποία αποδέχομαι.

 

Συνακόλουθα αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι για τα ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών καταβάλλεται το ποσό των €42 μηνιαίως. (€50 χ 10 μήνες /12 μήνες).

 

Αναφορικά τώρα με τα βιβλία Αγγλικών, είναι γεγονός ότι δεν έχουν δικογραφηθεί ειδικά, κρίνω όμως ότι  στα έξοδα των ιδιαιτέρων μαθημάτων Αγγλικών περιλαμβάνονται και τα έξοδα των βιβλίων Αγγλικών αφού αποτελούν το μέσο για την πραγματοποίηση του μαθήματος.  Για το λόγο αυτό θα εντάξω το ποσό το οποίο καταβάλλεται ετησίως για τα βιβλία Αγγλικών της ανήλικης, στο μηνιαίο εξοδολόγιο της.

Καταλήγω λοιπόν ότι για τα βιβλία Αγγλικών της ανήλικης η αιτήτρια καταβάλλει το ποσό των €60 ετησίως ήτοι το ποσό των €5 μηνιαίως.

Συνακόλουθα αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι για τα ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών συμπεριλαμβανομένων των βιβλίων καταβάλλεται το συνολικό ποσό των €47 μηνιαίως.

 

Μαθήματα χορού και θεάτρου

 

Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι η ανήλικη παρακολουθεί ιδιαίτερα μαθήματα Χορού και Θεάτρου για τα οποία καταβαλλεται το συνολικό ποσό των €40 μηνιαίως. Συνακόλουθα, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι για τα αναφερόμενα μαθήματα καταβάλλεται το συνολικό ποσό των €33 μηνιαίως. (€40 χ 10 μήνες/12 μήνες).

Στη βάση των όσων κατέγραψα ανωτέρω, καταλήγω ότι οι ανάγκες διατροφής και συντήρησης της ανήλικης Μ καλύπτονται με το συνολικό ποσό των €475 μηνιαίως το οποίο καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου.

Συνοψίζοντας τα ευρήματα του Δικαστηρίου σε σχέση με τα έξοδα των ανηλίκων, τα επιδόματα που λαμβάνει η αιτήτρια και την εισοδηματική ικανότητα των διαδίκων καταγράφω τα ακόλουθα:

-Τα μηνιαία εισοδήματα και ή η εισοδηματική ικανότητα της αιτήτριας ανέρχεται στα €1.540 μηνιαίως, ήτοι €900 ο μισθός της και €640 το επίδομα μονογονεικής οικογένειας.

-Τα μηνιαία εισοδήματα και ή η εισοδηματική ικανότητα του καθ΄ου η αίτηση καθορίστηκε στο ποσό των €1.500 μηνιαίως.

-Το επίδομα τέκνου που λαμβάνει μηνιαίως η αιτήτρια ανέρχεται στο συνολικό ποσό των €329. 

-Τα έξοδα του ανήλικου Κ καθορίστηκαν  στο ποσό των €540 μηνιαίως.

-Τα έξοδα της ανήλικης Θ καθορίστηκαν στο ποσό των €781 μηνιαίως.

-Τα έξοδα της ανήλικης Μ καθορίστηκαν στο ποσό των €475 μηνιαίως.

Σύμφωνα με την ισχύουσα Νομολογία, στην οποία αναφέρθηκα ανωτέρω, το επίδομα τέκνου θα πρέπει να αφαιρείται από τα μηνιαία έξοδα των ανηλίκων. Λαμβάνοντας υπόψιν ότι αυτό καθορίστηκε στο συνολικό ποσό των €329 θα αφαιρεθεί από τα μηνιαία έξοδα έκαστου ανηλίκου, το ποσό των €110 που αποτελεί την αναλογία του στα επίδομα τέκνου και ακολούθως, επί του εναπομείναντος ποσού θα καθοριστεί η συνεισφορά του καθ΄ου η αίτηση.

Μετά την αφαίρεση του ποσού των €110 από τα μηνιαία έξοδα έκαστου ανηλίκου το ποσό για έκαστο ανήλικο διαμορφώνεται ως ακολούθως:

Έξοδα Κ: €430 (€540 -€110)

Έξοδα Θ: €671 (€781-€110)

Έξοδα Μ: €365 (€475-€110)

Στην βάση όλων των ανωτέρω καταλήγω ότι η συνεισφορά του καθ’ ου η αίτηση στα μηνιαία έξοδα των ανήλικων  τέκνων του θα πρέπει να καθοριστεί ως ακολούθως:

Για τον ανήλικο Κ στο ποσό των €212, για την ανήλικη Θ στο ποσό των €331 και για την ανήλικη Μ στο ποσό των €180 το οποίο καθίσταται πλέον και εύρημα του Δικαστηρίου.

Αναφορικά με το ζήτημα της αναδρομικότητας της διατροφής και την δυνατότητα να διαταχθεί η καταβολή της από την ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης ή από κάποιο μεταγενέστερο χρονικό σημείο, λαμβάνοντας υπόψιν ότι ο ίδιος ο καθ’ ου η αίτηση αναφέρει ότι άρχισε εκ νέου να καταβάλλει διατροφή περί τον Οκτώβριο του 2025, κατόπιν συμβουλής του δικηγόρου του, δηλαδή ένα και πλέον χρόνο μετά την καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης,  κρίνω δίκαιο να προσδώσω αναδρομική ισχύ στο διάταγμα που πρόκειται να εκδοθεί από την ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης. Σχετικές επίσης με το θέμα είναι οι υποθέσεις Ι. Παλάζη ν. Σ. Παλάζη (2007) 1 Α.Α.Δ. 381, Παπαντωνίου ν. Παπαντωνίου (2011) 1 Α.Α.Δ. 1875.

 

Σε σχέση με τα έξοδα της διαδικασίας,  εν' όψει της πιο πάνω κατάληξης μου, η αιτήτρια είναι ο επιτυχών διάδικος και κρίνω ότι δεν συντρέχει οποιοσδήποτε  λόγος να διαφοροποιηθώ από την κατοχυρωμένη νομολογιακά αρχή ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της διαδικασίας. Παραπέμπω στην σχετική επί του θέματος απόφαση του Εφετείου στην Πολιτική Έφεση Αρ. 5/23 ημερομηνίας 7/6/24 μεταξύ Α.Χ.Β-Μ.Γ.Μ.  

 

ΚΑΤΑΛΗΞΗ

 

Στην βάση όλων όσων ανέφερα ανωτέρω και προσπάθησα να εξηγήσω εκδίδονται τα ακόλουθα:

Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο καθ΄ου η αίτηση από 1/8/24 (ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης) και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα καταβάλλει το συνολικό ποσό των € 723 ως συνεισφορά του στη διατροφή και συντήρηση των ανήλικων τέκνων του Κ (€212), Θ (€331) και Μ (€180).

Ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί από τον καθ΄ου η αίτηση, νοουμένου ότι υπάρχουν σχετικές αποδείξεις πληρωμής, από τον Οκτώβριο του 2025 και εντεύθεν, να αφαιρεθούν από την οφειλόμενη αναδρομική διατροφή.

Λαμβάνοντας υπόψιν ότι ο ανήλικος Κ πρόκειται να ενηλικιωθεί σε μερικές μέρες ενώ η ανήλικη Θ αναμένεται να ενηλικιωθεί σε 10 περίπου μήνες, το εναπομείναν οφειλόμενο συσσωρευμένο υπόλοιπο διατάσσεται να αποπληρωθεί από τον καθ' ου η με μηνιαίες δόσεις των €200 από 1/12/26 και την αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι και την 1/10/27 ενώ ακολούθως από 1/11/27 και κάθε αντίστοιχη μέρα κάθε επόμενου μήνα με μηνιαίες δόσεις των €500 μέχρι πλήρους εξόφλησης.

Παράλειψη καταβολής οποιασδήποτε δόσης θα καθιστά άμεσα απαιτητό και πληρωτέο το οφειλόμενο τη δεδομένη στιγμή υπόλοιπο. 

Τα έξοδα ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εναντίον του καθ’ ου η αίτηση.

                                                                                             (Υπ.) ....................................

                                                                                                  Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ

Πιστό Αντίγραφο

Πρωτοκολλητής

 

 

 

 

 

 

 

 

 


cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο