ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ
Ενώπιον: Μ. Παναγιώτου, Δ.
Αρ. Αίτησης: 1/25i
Μεταξύ:
Χ.Χ.
Αιτητή
και
Χ.Σ.
Καθ’ ης η αίτηση
Αίτηση ημερομηνίας 29/07/2025 για παραμερισμό
και/ή διαγραφή της αίτησης ημερομηνίας 14/07/2025
Ημερομηνία: 28 Ιανουαρίου 2026
Εμφανίσεις:
Αιτητής – Καθ’ ου η αίτηση: Αυτοπροσώπως
Για την Καθ’ ης η αίτηση – Αιτήτρια: κ. Δημήτριος Παυλίδης για Δημήτριος Α. Παυλίδης και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε.
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Εισαγωγή:
Με αίτηση που καταχώρισε στις 14/07/2025, στο Μητρώο των Γενικών Αιτήσεων του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, με τον πιο πάνω τίτλο, ο Χ.Χ., ο οποίος είναι δικηγόρος στο επάγγελμα και εκπροσωπεί τον εαυτό του, αιτείται θεραπείες, τις οποίες ονομάζει στην αίτησή του άλλες ως τελικές και άλλες ως προσωρινές, οι οποίες αφορούν θέματα γονικής μέριμνας, διατροφής, χρήσης στέγης, χρήσης κινητής περιουσίας και διατροφής συζύγου. Η εν λόγω αίτηση φέρει στο πάνω μέρος την ένδειξη «ΤΥΠΟΣ 1» και αναφέρει ότι εντάσσεται στη «ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ».
Για σκοπούς πληρότητας, κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιες τις τελικές και προσωρινές θεραπείες που ζητά ο Χ.Χ. Με τίτλο «ΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ», ζητούνται οι εξής 14 θεραπείες:
«1. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου με το οποίο να καθορίζεται ως τόπος διαμονής του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Ε.Χ. η κατοικία των διαδίκων στην xxxxxxx, Λ/σία.
2. Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου με το οποίο να καθορίζεται η χρήση της κατοικίας των Διαδίκων με την παραχώρηση για χρήση του πρώτου ορόφου στην Χ.Σ. και του ισογείου στον Χ.Χ. με την χρήση ενός γκαράζ για τον καθένα εκ των δυο διαθέσιμων καλυμμένων χώρων.
3. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να απαγορεύεται η παραμονή για διανυκτέρευση ή φύλαξη του ανήλικου τέκνου των διαδίκων οποιουδήποτε προσώπου, γονέα ή συγγενή ή τρίτου προσώπου στην κατοικία των διαδίκων χωρίς την ρητή συγκατάθεση και έγκριση των διαδίκων.
4. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου για καθορισμό ποσού Διατροφής προς τον Αιτητή στη βάση εισοδημάτων εκ ευρώ 800,00 και/ή οποιοδήποτε άλλο ποσό το Δικαστήριο ήθελε αποφασίσει δίκαιο υπό τις περιστάσεις.
5. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου για καθορισμό ποσού που θα παραδίδεται στον Αιτητή και με την δική του συμμετοχή για τρέχοντα έξοδα – έξοδα μετακινήσεων του ανήλικου τέκνου στην βάση αναλογίας εισοδημάτων.
6. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου ότι η καθ’ η Αίτηση θα αναλάβει αποκλειστικά την πληρωμή ιδιωτικού σχολείου από την 6η Δημοτικού μέχρι το πέρας της μέσης εκπαίδευσης και/ή διαζευκτικά Διάταγμα και ή Απόφαση του Δικαστηρίου για φοίτηση σε Δημόσιο Δωρεάν σχολείο.
7. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να καθορίζεται ότι όλες οι πτυχές της Γονικής Μέριμνας θα ασκούνται από κοινού από τους διαδίκους και μετά την έκδοση του διαζυγίου.
8. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου για καθορισμό και ίση κατανομή των διακοπών, αργιών και Σαββατοκύριακο που θα αναλαμβάνει ο κάθε διάδικος υπό την φύλαξη του το ανήλικο τέκνο με ταυτόχρονη χρηματοδότηση της χρονικής αυτής περιόδου από τους διαδίκους στην βάση αναλογίας εισοδημάτων.
9. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να καθορίζεται ότι το ανήλικο τέκνο των διαδίκων δεν θα διανυκτερεύει εκτός κατοικίας των διαδίκων και/ή στην κατοικία γονέων και/ή φιλικής οικίας αμφότερων των διαδίκων χωρίς την ρητή προς τούτο συγκατάθεση και των δυο γονέων.
10. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου για από κοινού απρόσκοπτης άσκησης του δικαιώματος γονικής μέριμνας με όλες τις πτυχές φύλαξης, φροντίδας και επιμέλειας του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Ε.Χ. μετά την έκδοση του διαζυγίου.
11. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να καθορίζεται η πληρωμή των εξόδων της κοινής κατοικίας των διαδίκων στην βάση εισοδημάτων.
12. Διάταγμα συνεκδίκασης της παρούσας Αίτησης με την Αίτηση 372/2025 διαδικασία Γονικής Μέριμνας.
13. Διάταγμα και/ή Απόφαση για παύση και/ή άρση της επέμβασης των γονέων της καθής στο δικαίωμα απρόσκοπτης άσκησης της άσκησης του δικαιώματος γονικής μέριμνας από τον Αιτητή.
14. Έξοδα».
Με άλλο τίτλο «ΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ», ζητούνται οι ακόλουθες 15 θεραπείες:
«1. Προσωρινό Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου με το οποίο να καθορίζεται ως τόπος διαμονής του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Ε.Χ. η κατοικία των διαδίκων στην xxxxxxx, Λ/σία μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
2. Προσωρινό Διάταγμα και/ή Απόφαση και/ή απαγορευτικό Διάταγμα των Ανδρέα Στυλιανού και Κατερίνας Στυλιανού να διαμένουν με διανυκτερεύσεις στην κατοικία των διαδίκων πλην ρητής συγκατάθεσης και των δύο διαδίκων μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
3. Προσωρινό Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου με το οποίο να καθορίζεται η χρήση της κατοικίας των Διαδίκων με την παραχώρηση για χρήση του πρώτου ορόφου στην Χ.Σ. και του ισογείου στον Χ.Χ. με την χρήση ενός γκαράζ για τον καθένα εκ των δύο διαθέσιμων καλυμμένων χώρων μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
4. Προσωρινό Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να απαγορεύεται η παραμονή για διανυκτέρευση ή φύλαξη του ανήλικου τέκνου των διαδίκων οποιουδήποτε προσώπου, γονέα ή συγγενή ή τρίτου προσώπου στην κατοικία των διαδίκων χωρίς την ρητή συγκατάθεση και έγκριση των διαδίκων μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
5. Προσωρινό Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου για καθορισμό ποσού Διατροφής προς τον Αιτητή στην βάση εισοδημάτων εκ ευρώ 800,00 και/ή οποιοδήποτε άλλο ποσό το Δικαστήριο ήθελε αποφασίσει δίκαιο υπό τις περιστάσεις μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
6. Προσωρινό Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου για καθορισμό ποσού που θα παραδίδεται στον Αιτητή και με την δική του συμμετοχή για τρέχοντα έξοδα – έξοδα μετακινήσεων του ανήλικου τέκνου στην βάση αναλογίας εισοδημάτων μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
7. Προσωρινό Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου ότι η καθ’ η Αίτηση θα αναλάβει αποκλειστικά την πληρωμή ιδιωτικού σχολείου από την 6η Δημοτικού και/ή διαζευκτικά Προσωρινό Διάταγμα και/ή Απόφαση του Δικαστηρίου για φοίτηση σε Δημόσιο Δωρεάν σχολείο μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
8. Προσωρινό Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου για καθορισμό και ίση κατανομή των διακοπών, αργιών και Σαββατοκύριακο που θα αναλαμβάνει ο κάθε διάδικος υπό την φύλαξη του το ανήλικο τέκνο με ταυτόχρονη χρηματοδότηση της χρονικής αυτής περιόδου από τους διαδίκους στην βάση αναλογίας εισοδημάτων μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
9. Προσωρινό Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να καθορίζεται ότι το ανήλικο τέκνο των διαδίκων δεν θα διανυκτερεύει εκτός κατοικίας των διαδίκων και/ή στην κατοικία γονέων αμφότερων και/ή φιλικής οικίας των διαδίκων χωρίς την ρητή προς τούτο συγκατάθεση και των δύο γονέων μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
10. Προσωρνό Διάταγμα και/ή απόφαση για παύση και/ή άρση της επέμβασης των γονέων της καθής στο δικαίωμα απρόσκοπτης άσκησης της άσκησης του δικαιώματος γονικής μέριμνας από τον Αιτητή μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
11. Προσωρινό Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να καθορίζεται η πληρωμή των εξόδων της κοινής κατοικίας των διαδίκων στην βάση εισοδημάτων μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα.
12. Προσωρινό Διάταγμα όπως τα οχήματα BMW xxxxxxx. BMW xxxxxxx και BMW xxxxxxx (ανεξαρτήτως τίτλου ιδιοκτησίας) τεθούν στην χρήση και των δύο διαδίκων με προτεραιότητα χρήσης του πιο καινούργιου οχήματος xxxxxxx για τις μετακινήσεις της ανήλικης κόρης των διαδίκων και της χρήσης των παλαιότερων οχημάτων από τους διαδίκους μέχρι την τελική εκδίκαση Αιτήσεως Περιουσιακών Διαφορών.
13. Προσωρινό Διάταγμα και/ή απόφαση για από κοινού απρόσκοπτης άσκησης του δικαιώματος γονικής μέριμνας μέχρι την έκδοση τελικού διατάγματος που να ρυθμίζει το θέμα μετά την λύση του Γάμου.
14. Προσωρινό Διάταγμα ακύρωσης του Διατάγματος 3/7/2025 που συντάχθηκε την 7/7/2025 στην Αίτηση Γονικής Μέριμνας 372/2025 που κατατέθηκε από την Καθής με το οποίο επιτρέπεται στην ανήλικη κόρη του Αιτητή όπως η καθής την μεταφέρει εκτός Κύπρου και συγκεκριμένα στην Στουτκάρδη της Γερμανίας για σκοπούς αναψυχής από 3/8/2025–9/8/2025 συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών χωρίς να απαιτείται η συναίνεση του Αιτητή.
15. Έξοδα».
Η υπό κρίση αίτηση:
Μετά που η πιο πάνω αίτηση του Χ.Χ. επιδόθηκε στην εν διαστάσει σύζυγό του, Χ.Σ., η τελευταία αντέδρασε με την καταχώριση στις 29/07/2025 της υπό κρίση αίτησης, με την οποία ζητά τον παραμερισμό (set aside) και/ή διαγραφή (strike out) ολόκληρης της αίτησης του Χ.Χ., ουσιαστικά, ως παράτυπης, «μη περικλειούσης εύλογο και/ή λογική αιτία αίτησης», ως ενοχλητικής και καταχρηστικής, ελαττωματικής και/ή αντιβαίνουσας προς τον περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Διαδικαστικό Κανονισμό του 1990.
Η υπό κρίση αίτηση της Χ.Σ. υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της τελευταίας και σε αυτήν αναφέρονται συνοπτικά, τα ακόλουθα:
1. Η αίτηση είναι δικονομικά ανεπίτρεπτη, προκαλεί σύγχυση στους διαδίκους αλλά και στο Δικαστήριο και αποτελεί κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας και αντίκειται στους σχετικούς δικονομικούς κανόνες.
2. Η αίτηση στηρίζεται σε ανύπαρκτη Κ.Δ.Π.
3. Η αίτηση αφορά δικαιοδοσία Οικογενειακών Σχέσεων όπου τέτοια δικαιοδοσία δεν υφίσταται ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου καθότι έχει ψηφιστεί σχετική νομοθεσία πλην όμως δεν υφίσταται και δεν υπάρχει Κ.Δ.Π. που να ενεργοποιεί ή να θέτει σε λειτουργία ή εφαρμογή το σχετικό Νομοθετικό πλαίσιο και/ή Νομοθεσία.
4. Η αίτηση έχει καταχωριστεί ως αίτηση δια κλήσεως και πάνω σε αυτήν έχει προβεί αντικανονικά και/ή παράτυπα σε προσθήκη μονομερούς αίτησης χωρίς να επισυνάπτεται και/ή να υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση.
5. Ο Αιτητής στο ίδιο δικόγραφο απαιτεί διατροφή, περιουσιακή απαίτηση, φύλαξη και απόδοση κινητής περιουσίας.
Η αίτηση αυτή της Χ.Σ. καταχωρίστηκε αρχικά ως αίτηση χωρίς ειδοποίηση. Το Δικαστήριο όμως που της επιλήφθηκε τότε, έδωσε οδηγίες για να επιδοθεί στον Χ.Χ., ο οποίος καταχώρισε ένσταση στις 08/09/2025, υποστηριζόμενη από ένορκη δήλωσή του και στην οποία προβάλλει τους ακόλουθους λόγους ένστασης:
«1. Υπάρχει Αίτημα συνεκδίκασης της Κυρίως Αίτησης τόσο στην παρούσα Κυρίως Αίτηση όσο και στις Αιτήσεις 251/2025 Αίτησης Διατροφής και 372/2025 Αίτηση Γονικής Μέριμνας και πρέπει να ακουστούν συνολικά με την κατάλληλη σειρά.
2. Η παρούσα Αίτηση είναι βασισμένη στους ορθούς Δικονομικούς Τύπους που προβλέπονται στον Διαδικαστικό Κανονισμό του 1990 Τύπος I για τις πρωτογενείς Αιτήσεις και περιλαμβάνει επιπρόσθετα Αιτήματα για προσωρινά διατάγματα χωρίς ένορκη δήλωση και αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί αντικανονικότητα καθώς πρόκειται για ενιαία αίτηση στη βάση των Περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Ν.216/1990 ιδίως άρθρα 17Α, 17Β. Στις πρωτογενείς Αιτήσεις ως εναρκτήριο Δικόγραφο δεν μπένει ένορκη Δήλωση. Το ζήτημα της απόδειξης είτε με ένορκη δήλωση είτε με μαρτυρία προβλέπεται στους νέους Κανονισμούς Πολιτικής Δικονομίας ιδίως Μέρος 32, Μέρος 32.7. Επίσης το Μέρος που βρίσκονται οι Αιτήσεις Μέρος 23 και διέπονται από το έντυπο 34 που δεν περιλαμβάνει Ένορκη Δήλωση, οι ένορκες Δηλώσεις βρίσκονται στο Μέρος 32.15 και διέπονται από το Έντυπο 53 και η ακροαματική διαδικασία Μέρος 37 είναι διαφορετικά.
3. Δεν υπάρχει από μέρους του Αιτητή καμία κατάχρηση της διαδικασίας με την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης 1/2025 και η ενδιάμεση Αίτηση της Καθ’ ης η Αίτηση καταχράται τη διαδικασία με αδικαιολόγητες καθυστερήσεις για σκοπούς αλλότριους όπως για μη ρύθμιση ζητημάτων που έχρηζαν ρύθμιση με προσωρινά διατάγματα τόσο το καλοκαίρι όσο και θέματα τρέχοντα αφήνοντας τα βασικά στον αέρα για να τα ρυθμίσει αυθαίρετα η Καθής όπως και έπραξε όλο το καλοκαίρι. Η προσπάθεια αποφυγής απάντησης στην αίτηση 1/2025 με την παρούσα ενδιάμεση αίτηση και ταυτόχρονη καταχώριση άλλων Αιτήσεων διατροφής και γονικής μέριμνας πέραν της καθυστερήσεως που επέφεραν δείχνουν την παρελκυστική τακτική της καθής και όχι του Αιτητή που θέλει ρύθμιση των θεμάτων.
4. Η συμπεριφορά της Αιτήτριας στην παρούσα ενδιάμεση αίτηση και ταυτόχρονη καταχώρηση άλλων Αιτήσεων διατροφής και γονικής μέριμνας με προσπάθεια αποφυγής απάντησης στην αίτηση 1/2025 δημιούργησαν και θα δημιουργήσουν αδικαιολόγητα πολλαπλά έξοδα και αυτό θα πρέπει σύμφωνα με τους νέους κανονισμούς να ληφθεί υπόψιν κατά την επιδίκαση εξόδων εναντίον εκείνου που τα προκαλεί αδικαιολόγητα».
Σημειώνω εδώ ότι, με την υποστηρικτική ένορκη δήλωση του Χ.Χ. επαναλαμβάνονται ουσιαστικά οι λόγοι ένστασης και εγείρεται υπό τύπο προδικαστικής ένστασης το αίτημα για συνεκδίκαση που ο Χ.Χ. έχει ζητήσει με τη δική του αίτηση ημερομηνίας 14/07/2025.
Εφόσον δεν ζητήθηκε η αντεξέταση οποιουδήποτε ομνύοντα και εφόσον η Χ.Σ. δεν επεδίωξε να καταχωρίσει οποιαδήποτε συμπληρωματική ένορκη δήλωση, η ακρόαση της υπό κρίση αίτησης, ολοκληρώθηκε με τις γραπτές και προφορικές αγορεύσεις των δύο πλευρών. Αν και ειδική αναφορά στις αγορεύσεις θα κάνω πιο κάτω όπου κρίνεται αναγκαίο, αναφέρω εδώ ότι με τις εν λόγω αγορεύσεις ουσιαστικά επαναλήφθηκαν οι θέσεις που αναφέρονται σε αίτηση και ένσταση αντίστοιχα.
Εξέτασα με προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου και αν και δεν έχω παραγνωρίσει την εκατέρωθεν επιχειρηματολογία, εντούτοις κρίνω, με κάθε σεβασμό, ότι στην παρούσα διαδικασία εγείρονται σοβαρότερα θέματα από αυτά που έθιξαν οι συνήγοροι.
Ο περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμος του 1990 (Ν. 23/1990) από τον οποίο τα Οικογενειακά Δικαστήρια αντλούν τη δικαιοδοσία τους, θεσπίστηκε στις 02/03/1990 και στο άρθρο 11 αυτού αναφέρεται ότι αφορά σε διάφορα θέματα Οικογενειακού Δικαίου τα οποία στη συνέχεια ρυθμίστηκαν με ξεχωριστά και αυτοτελή νομοθετήματα[1]. Αυτός ο «κατακερματισμός» της νομοθεσίας του Οικογενειακού Δικαίου σε ξεχωριστά και αυτοτελή νομοθετήματα αναλόγως της φύσης του θέματος το οποίο αφορούν, καταδεικνύει θεωρώ, το λιγότερο ότι τα επιμέρους αυτά οικογενειακά θέματα συνιστούν αυτοτελείς δικαιοδοσίες, εντασσόμενες βεβαίως όλες στη γενικότερη σφαίρα του Οικογενειακού Δικαίου, το οποίο εφαρμόζεται από τα Οικογενειακά Δικαστήρια. Είναι για αυτό το λόγο άλλωστε που για την κάθε δικαιοδοσία τηρείται από τη Γραμματεία του Οικογενειακού Δικαστηρίου ξεχωριστό Μητρώο[2].
Σύμφωνα τώρα με το άρθρο 163 του Συντάγματος, το Ανώτατο Δικαστήριο έχει την εξουσία να εκδίδει διαδικαστικούς κανονισμούς με σκοπό τη ρύθμιση της διαδικασίας ενώπιον του ιδίου, καθώς και ενώπιον κάθε άλλου Δικαστηρίου που ιδρύεται δυνάμει των διατάξεων του ίδιου μέρους του Συντάγματος. Οι διαδικαστικοί αυτοί κανονισμοί περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τον καθορισμό των τύπων των δικογράφων και των προθεσμιών συμμόρφωσης προς τους διαδικαστικούς κανονισμούς.
Στην υπόθεση Panayiotis Georghiou (Catering) Ltd ν. Kυπριακής Δημοκρατίας μέσω Yπουργικού Συμβουλίου και Άλλων (1996) 3 ΑΑΔ 323 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Η σπουδαιότητα των δικονομικών κανόνων για την εύρυθμη απονομή της δικαιοσύνης είναι δύσκολο να υπερτονιστεί. Η σημασία τους κατοπτρίζεται στο ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση της Ολομέλειας στην Μαυρογένης v. Βουλής των Αντιπροσώπων, Εκλογική Αίτηση 1/95 - 22.1.1996 (απόφαση πλειοψηφίας):-
"Οι διαδικαστικοί κανονισμοί σ' αυτή, όπως και σ' όλες τις διαδικασίες, θεσμοθετούν τους κανόνες για την άσκηση της δικαστικής εξουσίας. Στην απουσία τους, δε θα υπήρχε σταθερό πλαίσιο άσκησης της δικαστικής λειτουργίας. η άσκηση της θα επαφιόταν στη βούληση των δικαστών που επιλαμβάνονται της κάθε υπόθεσης, με αντίκτυπο την αβεβαιότητα στην πορεία απονομής της δικαιοσύνης. Η τήρηση των δικονομικών κανόνων ενέχει μεγάλη σημασία για την απρόσκοπτη απονομή της δικαιοσύνης."»
Μάλιστα δε, η απουσία διαδικαστικών κανονισμών εκεί που πρέπει να υπάρχουν διαδικαστικοί κανονισμοί, έχει καταδειχθεί να είναι καταλυτική για την εγκυρότητα και νομιμότητα της δικαστικής διαδικασίας.
Στην υπόθεση Λουκαΐδης Λουκής (Αρ. 1) (2011) 1 ΑΑΔ 587, λέχθηκαν τα εξής: «(γ) Η «δικονομία και η πρακτική» αναφορικά με τα εδάφια (3) και (4) του Αρθρου 44 που διέπουν τον ορισμό άλλου (από τον παραπονούμενο) δικαστή από τον Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου για να εκδικάσει την υπόθεση, σύμφωνα με το εδ. (8) του ιδίου άρθρου «καθορίζεται σε διαδικαστικό κανονισμό που εκδίδεται από το Ανώτατο Δικαστήριο». Εδώ τέτοιος διαδικαστικός κανονισμός δεν έχει εκδοθεί. Εγείρεται λοιπόν συζητήσιμο θέμα αν η μη έκδοση κανονισμών επηρεάζει τον διορισμό του Προέδρου του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας για εκδίκαση της υπόθεσης. Υπάρχουν περιπτώσεις που η παράλειψη έκδοσης δευτερογενούς νομοθεσίας για ένα θέμα, έχει κριθεί ότι δεν επηρεάζει την εφαρμογή του νόμου αν για παράδειγμα η νομοθετική πρόνοια είναι αρκετή από μόνη της, αλλά και περιπτώσεις όπου τέτοια παράλειψη οδήγησε σε τέτοιο νομικό κενό που υπήρξε πρόβλημα (βλ. μεταξύ άλλων Δ. Νικολάου & Υιοί Λτδ. v. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 300). Είναι και αυτό θέμα που χρήζει περαιτέρω συζήτησης». Όταν οι αρχές αυτές εφαρμόστηκαν στα γεγονότα της εκεί περίπτωσης, κρίθηκε ότι εφόσον δεν είχαν εκδοθεί οι διαδικαστικοί κανονισμοί με τους οποίους θα ρυθμιζόταν αλλά και θα παρεχόταν η εξουσία στο εκεί πρωτόδικο Δικαστήριο να εξετάσει και να αποφασίσει το θέμα που τέθηκε ενώπιον του, η διαδικασία που ακολουθήθηκε στερείτο της απαιτούμενης νομιμότητας και δικαιοδοσίας και για το λόγο αυτό ακυρώθηκε (βλ. Λουκαΐδης Λουκής (Αρ. 2) (2011) 1 ΑΑΔ 875). Παρόμοια όμως ήταν και η κατάληξη στην υπόθεση Δ. Νικολάου & Υιοί Λτδ. όπου και εκεί το αντίστοιχο νομοθετικό κενό κρίθηκε μοιραίο για τη διαδικασία στην οποία αφορούσε.
Με γνώμονα την πιο πάνω ανάγκη, το Ανώτατο Δικαστήριο ασκώντας τις εξουσίες που του παρέχει το Σύνταγμα καθώς και τα άρθρα 15(1) και 26 του Ν. 23/90, εξέδωσε τον περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Διαδικαστικό Κανονισμό του 1990 (Δ.Κ. 2/1990), ο οποίος μέχρι και σήμερα παραμένει ο μόνος ουσιαστικά διαδικαστικός κανονισμός που εφαρμόζεται στις διάφορες δικαιοδοσίες των Οικογενειακών Δικαστηρίων.
Σχετικές με το θέμα αυτό είναι μεταξύ άλλων οι υποθέσεις Χαραλάμπους Χριστίνα ν. Χαράλαμπου Χαραλάμπους (2010) 1 ΑΑΔ 951 και Χλ. Χριστοδούλου ν. Α. Χριστοδούλου (1993) 1 ΑΑΔ 195.
Στη μεν πρώτη, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Σύμφωνα με το Νόμο αρ. 216/90, το Δικαστήριο που επιλαμβάνεται θεμάτων διατροφής είναι το Οικογενειακό Δικαστήριο που έχει καθιδρυθεί δυνάμει του Νόμου αρ. 23/90. Με βάση το Αρθρο 42 του Νόμου αρ. 216/90, εναπόκειται στο Ανώτατο Δικαστήριο να εκδώσει Διαδικαστικό Κανονισμό για την καλύτερη εφαρμογή του Νόμου. Τέτοιος Διαδικαστικός Κανονισμός δεν έχει ακόμη εκδοθεί, αλλά εφόσον θέματα διατροφής εξετάζονται και αποφασίζονται από το Οικογενειακό Δικαστήριο, η διαδικασία ρυθμίζεται από το Αρθρο 26 του Νόμου αρ. 23/90, το οποίο και πάλι αφορά τη δυνατότητα έκδοσης Διαδικαστικού Κανονισμού από το Ανώτατο Δικαστήριο, ενώ με στοχευμένη ρύθμιση στο Αρθρο 15 του Νόμου, ρητά αναφέρεται ότι η δικαιοδοσία των Οικογενειακών Δικαστηρίων θα ασκείται σύμφωνα με τη δικονομία και πρακτική που καθορίζεται σε Διαδικαστικό Κανονισμό εκδιδόμενο από το Ανώτατο Δικαστήριο, ενώ μέχρι την έκδοση του οι διαδικασίες θα ακολουθούν κατά το δυνατό τη δικονομία και πρακτική που ακολουθείται στην εκδίκαση αστικών υποθέσεων.
Το Ανώτατο Δικαστήριο εξέδωσε τον περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Διαδικαστικό Κανονισμό του 1990, όπου καθορίζεται ότι η διαδικασία άρχεται με την καταχώρηση αίτησης σύμφωνα με τον Τύπο 1, στο αρμόδιο Οικογενειακό Δικαστήριο, στη δε αίτηση προσδιορίζεται η αιτούμενη θεραπεία και τα ουσιώδη γεγονότα που επικαλείται ο αιτητής. Στον ίδιο τον Τύπο 1, θα πρέπει να αναφέρεται η νομική βάση της αίτησης καθώς και τα σχετικά γεγονότα. Σύμφωνα με τον Καν. 11, για οποιαδήποτε διαδικασία που δεν γίνεται ειδική πρόνοια στους Κανονισμούς, θα εφαρμόζονται οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας».
Στη δε δεύτερη, η οποία πραγματεύτηκε τη σημασία του Κ. 3(1) του Δ.Κ. 2/90, σύμφωνα με τον οποίο η διαδικασία ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου αρχίζει με την καταχώριση αίτησης με τον Τύπο 1, λέχθηκαν τα εξής: «Το πρώτο θέμα που θα μας απασχολήσει είναι η εγκυρότητα του δικονομικού μέτρου που συνθέτει το θέμα της Αίτησης 46/91. Το Άρθρο 3(1) των Διαδικαστικών Κανονισμών καθορίζει ρηματικά ότι κάθε θέμα το οποίο ανάγεται στη δικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου εγείρεται με αίτηση η οποία υποβάλλεται στον τύπο ο οποίος καθορίζεται. Καθιερώνεται ομοιόμορφος τύπος αίτησης για προσφυγή στο Οικογενειακό Δικαστήριο. Ο καθορισμός της συνεισφοράς γονέα για τη διατροφή τέκνου το οποίο διαμένει με τον έτερο γονέα, υπάγεται στη δικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου (Ν. 216/90). Επόμενο είναι ότι αιτήσεις για διατροφή, όπως και κάθε άλλη διαφορά που υπάγεται στη δικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου, εγείρονται με αίτηση προσαρμοσμένη στο πρότυπο που θεσμοθετεί ο Κ.3(1) των Διαδικαστικών Κανονισμών».
Σημειώνω εδώ ότι, ο Ν. 23/90 τροποποιήθηκε το 2023[3] και έγινε, μεταξύ άλλων, η προσθήκη των νέων άρθρων 17Α και 17Β. Αμφότερα τα άρθρα, αναφέρονται πλέον σε δυνατότητα ρύθμισης οικογενειακών σχέσεων με την καταχώριση μίας αίτησης.
Το άρθρο 17Α(1) του Ν. 23/90 ορίζει τα ακόλουθα:
«Τα Οικογενειακά Δικαστήρια δύνανται, με την καταχώριση μίας αίτησης ενός εκ των συζύγων ή και των δύο (2) συζύγων από κοινού, να επιλαμβάνονται της εκδίκασης υποθέσεων σχετικά με τις σχέσεις συζύγων και σχέσεις γονέων και τέκνων στην οποία να περιλαμβάνονται θέματα που αφορούν τη γονική μέριμνα, τη διατροφή, την οικογενειακή στέγη και τη χρήση κινητής περιουσίας».
Παρά όμως την εισαγωγή του άρθρου 17Α(1) στο Ν. 23/90, δεν συμπεριλήφθηκαν στον Δ.Κ. 2/90 ειδικές ρυθμίσεις ως προς το ποιος θα είναι αυτός ο ενιαίος τύπος δικογράφου ή ποια θα είναι η ειδική διαδικασία που θα πρέπει να διέπει μια αίτηση με την οποία εγείρονται συνδυάστηκα περισσότερα του ενός ζητήματα από εκείνα που αναφέρονται στο άρθρο 17Α(1) του Ν. 23/90, όπως το εν λόγω άρθρο φαίνεται πλέον να επιτρέπει. Ο υφιστάμενος Τύπος 1, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί διότι είναι δομημένος για την άσκηση αυτοτελούς οικογενειακής διαδικασίας με ένα συγκεκριμένο αντικείμενο και προϋποθέτει ενιαία διαδικαστική ροή, χωρίς δηλαδή διαφοροποίηση της διαδικασίας ανά επιμέρους αντικείμενο.
Σημειώνεται συναφώς ότι, όσον αφορά τα θέματα διαζυγίων, όταν και ο περί Γάμου Νόμος του 2003 (Ν. 104(I)/2003) τροποποιήθηκε[4] για να περιλαμβάνει τα συναινετικά διαζύγια[5], με τροποποίηση η οποία θεσπίστηκε την ίδια ημέρα που έγινε και η προσθήκη του άρθρου 17Α(1) στον Ν. 23/90, ακολούθησε άμεσα, τροποποίηση[6] του Δ.Κ. 2/90 και ειδικότερα του Κ. 3(1) με την προσθήκη μετά τη φράση «Τύπο 1», της φράσης «ή σε περίπτωση από κοινού υποβολής αίτησης των συζύγων για συναινετική λύση του γάμου τον Τύπο 3,» καθώς και τροποποίηση του Παραρτήματος του Βασικού Διαδικαστικού Κανονισμού με την προσθήκη του Τύπου 3.
Παρόμοιας φύσης τροποποιήσεις του Δ.Κ. 2/90 έγιναν και στη συνέχεια προκειμένου ο Κανονισμός να συνάδει με τους Κανονισμούς Πολιτικής Δικονομίας του 2023[7], να δηλώνεται πλέον, τυχόν ύπαρξη άλλων υποθέσεων που αφορούν άλλες δικαιοδοσίες[8] των Οικογενειακών Δικαστηρίων και εκκρεμούν μεταξύ των ίδιων διαδίκων και προκειμένου να υπάρξει εναρμόνιση με το άρθρο 6 του Ν. 23/90 ως αυτό επίσης τροποποιήθηκε το 2023[9] και αναφέρει ότι «Ο Πρόεδρος του Οικογενειακού Δικαστηρίου μεριμνά, ώστε ο ίδιος δικαστής να επιλαμβάνεται όλων των υποθέσεων οι οποίες εγείρονται σε οποιοδήποτε χρόνο μεταξύ των ίδιων διαδίκων ενώπιον του ίδιου Οικογενειακού Δικαστηρίου»[10].
Αυτές όμως ήταν και οι μόνες διαδικαστικές ρυθμίσεις που έγιναν στον Δ.Κ. 2/90 από το 2023, και μέχρι σήμερα καμία ανάλογη διαδικαστική ρύθμιση δεν έγινε σε σχέση με την εφαρμογή του άρθρου 17Α(1) του Ν. 23/90 και συγκεκριμένα ρύθμιση που να ανταποκρίνεται στη συνδυαστική διαδικασία που εισάγει η εν λόγω διάταξη.
Ούτε όμως η κατ’ αναλογία εφαρμογή των ΚΠΔ (βλ. Κ. 11 του Δ.Κ. 2/90, Ε.Τ. v. K.C.A., Έφεση Αρ. 26/2021, 19/7/2022), καλύπτει το διαδικαστικό κενό που φαίνεται να δημιουργείται όταν σωρευθούν ετερογενή θέματα δυνάμει του άρθρου 17Α(1) του Ν. 23/90.
Ενώ δηλαδή το άρθρο 17Α(1) του Ν. 23/90 επιτρέπει πλέον την καταχώριση μιας ενιαίας αίτησης η οποία δυνατό να περιλαμβάνει θέματα που εμπίπτουν σε διάφορες και διαφορετικές δικαιοδοσίες του Οικογενειακού Δικαστηρίου, οι οποίες έχουν αυτή τη στιγμή ξεχωριστές και ειδικές διαδικαστικές απαιτήσεις, που αναπόφευκτα επιβάλλουν διαφορετικό διαδικαστικό χειρισμό και δικαστική προσέγγιση, δεν υπάρχει καμία διαδικαστική ρύθμιση που να καθιστά νομικά αλλά και πρακτικά δυνατή την εφαρμογή του σκοπού του άρθρου 17Α(1) του Ν. 23/90, χωρίς τουλάχιστον να παρακάμπτονται αυτές οι ξεχωριστές και ειδικές διαδικαστικές απαιτήσεις. Διαπιστώνεται δηλαδή ότι, συνεπεία της μη έκδοσης διαδικαστικού κανονισμού που να ρυθμίζει το πλαίσιο εντός του οποίου καταχωρίζεται, εξετάζεται και αποφασίζεται μία αίτηση στη βάση του άρθρου 17Α(1) του Ν. 23/90, υπάρχει τέτοιο νομικό κενό που δεν επιτρέπει την έγκυρη και νόμιμη εφαρμογή του Νόμου, καθιστώντας έτσι θνησιγενή την οποιαδήποτε διαδικασία εγείρεται στη βάση του 17Α(1) του Ν. 23/90. Για αυτό τον λόγο επομένως, η αίτηση του Χ.Χ. υπόκειται σε απόρριψη. Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι, δεν έχει διαφύγει της προσοχής μου ότι παρόμοια ρύθμιση με το άρθρο 17Α(1) υπάρχει και στο Ελληνικό Δίκαιο, το οποίο ενδεχομένως να ήταν και η πηγή έμπνευσης του Κύπριου Νομοθέτη. Στο Ελληνικό Δίκαιο όμως, υπάρχει η ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας που ρυθμίζει τον τρόπο εφαρμογής της συγκεκριμένης νομοθεσίας.
Δεν είναι όμως μόνο αυτός ο λόγος για τον οποίο η αίτηση του Χ.Χ. υπόκειται σε απόρριψη.
Κατά πρώτον, στην προκειμένη περίπτωση, ο Χ.Χ. επέλεξε να καταχωρίσει την αίτησή του στο Μητρώο Γενικών Αιτήσεων, ως εναρκτήρια αίτηση, σωρεύοντας σε αυτήν διαδικασίες που άπτονται διαφορετικών δικαιοδοσιών του Οικογενειακού Δικαίου, χρησιμοποιώντας τον Τύπο 1 του Δ.Κ. 2/90, προσαρμοσμένο κατά τον τρόπο που ο ίδιος θεωρούσε πρόσφορο. Η επιλογή αυτή δεν βασίζεται σε ειδικό τύπο δικογράφου ή σαφώς καθορισμένη διαδικασία που να προβλέπεται από τον Δ.Κ. 2/90 ή από οποιαδήποτε άλλη ειδική διαδικαστική ρύθμιση.
Ελλείψει ρητής κανονιστικής διάταξης που να ρυθμίζει τον τρόπο καταχώρισης και εκδίκασης τέτοιας αίτησης, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η αναλογική εφαρμογή του Τύπου 1 ή καταχώρισή της στο Μητρώο Γενικών Αιτήσεων και σίγουρα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η υπαγωγή της σε ανύπαρκτη δικαιοδοσία (βλ. «Δικαιοδοσία Οικογενειακών Σχέσεων»). Ούτε όμως και πρόκειται, για τους λόγους που έχω ήδη εξηγήσει, για περίπτωση η οποία θα μπορούσε ίσως να προσεγγιστεί με γνώμονα τα λεχθέντα στην υπόθεση Tράπεζα Kύπρου Λτδ. ν. Dynacon Limited (1998) 1 ΑΑΔ 1978 εφόσον εδώ η αίτηση δεν έχει υποβληθεί στο πλαίσιο υφιστάμενης δικαιοδοσίας (Δικαιοδοσία Οικογενειακών Σχέσεων), και έχει αμφισβητηθεί το δικονομικό μέσο το οποίο επιλέγηκε για την έγερση και τον προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων.
Κατά δεύτερον, στην παρούσα περίπτωση η αίτηση του Χ.Χ. συμπλέκει, τελικές με προσωρινές θεραπείες, κατά τρόπο όμως που προκαλεί σύγχυση ως προς το τί είδους αίτηση είναι τελικά αυτή που προωθείται. Εναρκτήρια αίτηση που αποσκοπεί σε απόδοση τελικών θεραπειών, η οποία και θα πρέπει να αποφασιστεί κατόπιν ακρόασης της ουσίας της ή αίτηση που αποσκοπεί στην εξασφάλιση προσωρινών θεραπειών οπότε και δεν τίθεται θέμα εις βάθους αξιολόγησης της ουσίας και των προβαλλόμενων ισχυρισμών. Αν είναι η πρώτη περίπτωση, τότε ορθά η αίτηση δεν υποστηρίχθηκε από μαρτυρία, διότι τέτοια μαρτυρία θα προσκομιστεί κατά την ακρόαση της ουσίας και αφού δοθούν οι σχετικές οδηγίες του Δικαστηρίου. Σε μια τέτοια περίπτωση όμως δεν θα τίθεται θέμα έκδοσης προσωρινών θεραπειών αφού η εξέταση της αίτησης θα γίνει επί της ουσίας της κατόπιν πλήρους ακρόασης οπότε και θα εκδοθεί τελική απόφαση. Αν από την άλλη είναι η δεύτερη περίπτωση, δηλαδή της αίτησης για προσωρινές θεραπείες, τότε έπρεπε η αίτηση να συνοδεύεται και από την απαιτούμενη υποστηρικτική μαρτυρία, η οποία όμως δεν υπάρχει. Και εάν τώρα σε όλα αυτά συνυπολογιστεί και το γεγονός ότι κάποιες από τις αιτούμενες θεραπείες είναι διαδικαστικής φύσης, όπως για παράδειγμα το αίτημα για συνένωση διαδικασιών, η σύγχυση που προκαλεί η αίτηση καθίσταται, για εμφανείς λόγους εντονότερη.
Σημειώνω εδώ ότι δεν έχω παραγνωρίσει ότι το άρθρο 17Β(1) του Ν. 23/90 επιτρέπει την επιδίωξη προσωρινών διαταγμάτων για διάφορα θέματα του Οικογενειακού Δικαίου. Το εν λόγω άρθρο όμως είναι σε αιτήσεις για ενδιάμεσες προσωρινές θεραπείες που αφορά και όχι σε τελικές θεραπείες ή σε αιτήσεις που ζητούν ταυτόχρονα και τα δύο. Ούτε όμως και τίθεται θέμα να μπορούσε η αίτηση του Χ.Χ. να διαχωριστεί αναλόγως της φύσης των αιτούμενων θεραπειών εφόσον ο ίδιος ο Χ.Χ. επέμεινε μέχρι τέλους στην ορθότητα της διαδικασίας που ακολούθησε.
Κατά τρίτον, λαμβανομένου υπόψη ότι εκκρεμούν ήδη ξεχωριστές υποθέσεις γονικής μέριμνας, διατροφής και διαζυγίου μεταξύ των διαδίκων, η προσπάθεια του Χ.Χ. να εγείρει τα ίδια θέματα μέσω της ξεχωριστής ενιαίας αίτησης που έχει καταχωρίσει, δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί παρά κατάχρηση της διαδικασίας (βλ. Έφεση Αρ. 33/2016, 28/05/2019). Το ότι ο Χ.Χ. ζητά μεταξύ άλλων και τη συνεκδίκαση της αίτησής του με κάποιες από εκείνες τις διαδικασίες δεν μπορεί να μεταβάλει την εικόνα της κατάχρησης που έχει δημιουργηθεί.
Η αίτηση επομένως του Χ.Χ. υπόκειται σε απόρριψη και για τον κάθε ένα εκ των προαναφερόμενων τριών λόγων.
Κατάληξη:
Στη βάση όλων των πιο πάνω και έχοντας κατά νου και τις εξουσίες που παρέχονται στο Δικαστήριο από το Μέρος 3, Κ. 3.3(2) των ΚΠΔ αλλά και της σύμφυτης εξουσίας να διασφαλίζει τόσο το κύρος των ενώπιον του διαδικασιών όσο και τα δικαιώματα των διαδίκων, οι οποίοι δεν θα πρέπει να τίθενται σε αμηχανία ή να καλούνται να αντιμετωπίσουν ενοχλητικές διαδικασίες, όπως διαπιστώνεται να είναι η αίτηση του Χ.Χ. κρίνω ότι η υπό κρίση αίτηση της Χ.Σ. είναι δικαιολογημένη.
Ως εκ τούτου, η υπό κρίση αίτηση της Χ.Σ. επιτυγχάνει και η αίτηση του Χ.Χ. ημερομηνίας 14/07/2025 διαγράφεται[11].
Δεδομένης της κατάληξής μου, τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας όσο και τα έξοδα της αίτησης του Χ.Χ. ημερομηνίας 14/07/2025, αν υπάρχουν, επιδικάζονται υπέρ της Χ.Σ. και εναντίον του Χ.Χ.
Λαμβάνοντας όμως υπόψη τη φύση της διαδικασίας αλλά και ότι στα επιδικασθέντα έξοδα περιλαμβάνονται και τα έξοδα της αίτησης ημερομηνίας 14/07/2025, κρίνω ορθό όπως ασκήσω την εξουσία που μου παρέχει το Μέρος 39, Κ. 39.4(β) των ΚΠΔ και ως εκ τούτου διατάσσεται όπως γίνει λεπτομερής υπολογισμός των εξόδων από τον Πρωτοκολλητή, ο οποίος θα είναι υπό την αίρεση της έγκρισης του Δικαστηρίου.
(Υπ.) ………………………
Μ. Παναγιώτου, Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
[1] Όπως ο περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμος του 1990 (Ν. 216/1990), ο περί Τέκνων (Συγγένεια και Νομική Υπόσταση) Νόμος του 1991 (Ν. 187/1991), ο περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμος του 1991 (Ν. 232/1991), ο περί Υιοθεσίας Νόμος του 1995 (Ν. 19(I)/1995), ο περί Γάμου Νόμος του 2003 (Ν. 104(I)/2003) κ.α.
[2] Βλ. Κ. 13(1) του Δ.Κ. 2/90.
[3] Ο περί Οικογενειακών Δικαστηρίων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2023 (Ν. 2(I)/2023), Ε.Ε., Παρ.Ι(I), Αρ.4933, 13/1/2023.
[4] Ο περί Γάμου (Τροποποιητικός) Νόμος του 2022 (Ν. 1(I)/2023) Ε.Ε., Παρ.Ι(I), Αρ.4933, 13/1/2023.
[5] Άρθρο 27(1)(γ) του Ν. 104(I)/2003.
[6] Ο περί Οικογενειακών Δικαστηρίων (Τροποποιητικός) (Αρ. 1) Διαδικαστικός Κανονισμός του 2023 (1/2023), Παρ. ΙΙ(Ι), Ε.Ε. 4155, 10/02/2023.
[7] Ο περί Οικογενειακών Δικαστηρίων (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Διαδικαστικός Κανονισμός του 2023 (25/2023) Ε.Ε., Παρ.Ι(I), Αρ.715, 27/10/2023.
[8] Ο περί Οικογενειακών Δικαστηρίων (Τροποποιητικός) (Αρ. 1) Διαδικαστικός Κανονισμός του 2025 (1/2025) Ε.Ε., Παρ.Ι(I), Αρ.1, 24/1/2025.
[9] Ο περί Οικογενειακών Δικαστηρίων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2023 (Ν. 2(I)/2023), Ε.Ε., Παρ.Ι(I), Αρ.4933, 13/1/2023.
[10] Άρθρο 6(2) του Ν. 23/1990.
[11] Με βάση τον Κ. 3.3 των ΚΠΔ η διαγραφή δικογράφου καλύπτει και τις περιπτώσεις που διαπιστώνεται κατάχρηση αλλά και τις περιπτώσεις που προηγουμένως οδηγούσαν σε παραμερισμό της διαδικασίας.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο