ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ
ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Χ΄΄ Αθανασίου – Σιαμτάνη, Π Αρ.Αίτησης: 288/24
Μεταξύ:
Α.Κ κάτοικος Λεμεσού
Αιτήτριας/ Καθ’ η Αίτηση στην παρούσα
και
Ε.Κ κάτοικος Λεμεσού
Καθ’ ου η Αίτηση/ Αιτητή στην παρούσα
Αίτηση ημερομηνίας 3/3/2026
Ημερομηνία: 13 Ιουλίου 2026
ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ:
Για τον Αιτητή στην παρούσα/ Καθ’ ου η Αίτηση στην εναρκτήρια αίτηση : κος Χρ. Παπαχρυσοστόμου
Για την Καθ’ ης η Αίτηση στην παρούσα/ Αιτήτρια στην εναρκτήρια αίτηση: κος Λ. Βραχίμης
ΑΠΟΦΑΣΗ
Με την αίτηση του ο Αιτητής στην παρούσα/ Καθ’ ου η Αίτηση στην εναρκτήρια αίτηση στο εξής ως ο Αιτητής, ζητούσε όπως του επιτραπεί η διενέργεια ταξιδιών με τον ανήλικο γιο των διαδίκων Έρικ σε διάφορους προορισμούς.
Το ένα συμφωνήθηκε μεταξύ των διαδίκων. Στις 23/6/2026 εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα με το οποίο διευθετήθηκε ταξίδι του παιδιού με τη μητέρα του στο Παρίσι και στη συνέχεια παραμονή του παιδιού στο Παρίσι με τον πατέρα του.
Το άλλο εκκρεμεί. Σύμφωνα με τον κ. Παπαχρυσοστόμου τροποποιήθηκαν οι ημερομηνίες του υπό κρίση ταξιδιού ένεκα της συμφωνίας τους να ταξιδέψει το παιδί στο Παρίσι προηγουμένως, γι’ αυτό ζητείται σήμερα από τον Αιτητή όπως μεταφέρει τον ανήλικο στις Η.Π.Α από 18 Ιουλίου μέχρι 18 Αυγούστου του 2026.
Ανατρέχοντας στο ιστορικό της υπόθεσης των διαδίκων προκύπτει ότι μεταξύ των διαδίκων συμφωνήθηκαν και άλλα ταξίδια του Ε με τον πατέρα, αλλά και τη μητέρα. Για κάποια ταξίδια εκδόθηκε απόφαση του Δικαστηρίου. Κάποια άλλα συμφωνήθηκαν χωρίς να υπάρξει διάταγμα του Δικαστηρίου.
Πριν την ακρόαση της αίτησης οι δικηγόροι των διαδίκων ανέφεραν στο Δικαστήριο ότι γνωρίζουν ότι είναι επιθυμία του παιδιού να ταξιδεύσει με τον πατέρα του. Και οι δικηγόροι της Καθ’ ης η Αίτηση ανέφεραν ότι δεν αμφισβητούν την επιθυμία του παιδιού.
Το Δικαστήριο θεώρησε όμως ορθό να ακούσει τη γνώμη του παιδιού, καθώς σύμφωνα με τη νομολογία και τη σχετική νομοθεσία επιβάλλεται ν’ ακούεται το παιδί σε όλες τις υποθέσεις που το αφορούν. Βλ. απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην υπόθεση Γ.Δ. κ.α. -ν- Α.Β. κ.α. Έφεση Αρ. 1/2022, ημερομηνίας 07/07/2022, όπου κρίθηκε αναγκαία η λήψη προσωπικής συνέντευξης με τα παιδιά ακόμα και στα πλαίσια των ενδιάμεσων αιτήσεων. Και ο Ε. είναι σήμερα περίπου 12 ετών.
Όσον αφορά τη σημασία της γνώμη του παιδιού παραπέμπω στην υπόθεση την απόφαση Π.Ε. -και- K.R.U. του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, Έφεση αρ. 23/18, ημερομηνίας 03/12/2019, στην οποία λέχθηκαν τα ακόλουθα:
«H γνώμη του παιδιού έχει βαρύνουσα σημασία, και συνεπώς η βούληση του, αναλόγως της ωριμότητάς του, πρέπει να αναζητείται και να συνεκτιμάται (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (1993) 1 ΑΑΔ 130, Πασιαρδή ν. Θεοδοσίου (2004) 1 ΑΑΔ 338). Αυτό αποτελεί ένδειξη σεβασμού της προσωπικότητας του παιδιού από το νομοθέτη. Η αναζήτηση της γνώμης του παιδιού είναι υποχρεωτική, εφόσον το παιδί είναι ώριμο, λόγω βιολογικών ή κοινωνικών παραγόντων, να εκφράσει τη γνώμη του για συγκεκριμένο θέμα.
Η γνώμη του παιδιού λαμβάνεται υπόψη νοουμένου ότι είναι γνήσια και όχι υποβολιμαία ή στηρίζεται στη μονομερή επίδραση του ενός εκ των γονέων. Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου το παιδί ζει με τον ένα γονέα ή όπου καλλιεργείται από τον ένα γονέα η αποξένωση ως προς τον άλλο γονέα».
Είχα γι’ αυτό την ευκαιρία να έχω μια μικρή συνομιλία με τον Ε. ο οποίος είχε ξανάρθει στο Δικαστήριο σε παρόμοια αίτηση που αφορούσε επίσης ταξίδι με τον πατέρα του και να διαπιστώσω και εγώ ότι είναι επιθυμία του να ταξιδέψει με τον πατέρα του. Ο Ε. χαίρεται που πηγαίνει μαζί του, περνά όμορφα μαζί με τον πατέρα του. Του αρέσουν οι αγώνες ταχύτητας, τα αυτοκίνητα και έχει ξαναπάει με τον πατέρα του στο παρελθόν. Ανέφερε επίσης στο Δικαστήριο για το ταξίδι που θα έκανε και με τους δύο γονείς στο Παρίσι. Ήταν ευχαριστημένος με τη διευθέτηση αυτή, διέκρινα δε μια ανακούφιση στο πρόσωπο του παιδιού που οι γονείς του συμφώνησαν για το ταξίδι αυτό.
Tο αίτημα για ταξίδι στις ΗΠΑ προσέκρουσε στην ένσταση της Καθ’ ης η Αίτηση/ Αιτήτριας στην εναρκτήρια αίτηση στο εξής ως η Καθ’ ης η Αίτηση η οποία εξέφρασε την αντίθεση της να ταξιδέψει το παιδί με τον πατέρα του για τους ακόλουθους λόγους:
1. Ότι η παρούσα αίτηση δεν εξυπηρετεί υπό τις περιστάσεις το συμφέρον του ανηλίκου.
2. Τυχόν έγκριση της παρούσας αίτησης ενδέχεται να ενισχύσει λανθασμένες αντιλήψεις του ανηλίκου αναφορικά με τα όρια της γονικής μέριμνας .
3. Ζητήματα που αφορούν ταξίδια του ανήλικου τέκνου στο εξωτερικό αποτελούν ζητήματα γονικής μέριμνας και θα πρέπει να αποφασίζονται από κοινού, κατόπιν συνεννόησης.
4. Ο Αιτητής παραλείπει να συνεργάζεται και να συνεννοείται ουσιαστικά με την Καθ’ ης η Αίτηση σε ζητήματα που αφορούν την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας και ειδικότερα σε θέματα ταξιδιών και επικοινωνίας,
5.β Ο Αιτητής ενθαρρύνει και/ή ανέχεται συμπεριφορά του ανήλικου μα την οποία ο ανήλικος θεωρεί ότι μπορεί να αποφασίσει για ζητήματα γονικής μέριμνας και/ή να μεταβάλλει μονομερώς συμφωνημένες διευθετήσεις και αποφάσεις των γονέων.
6. Υπό τις περιστάσεις δεν πληρείται η 3η προϋπόθεση του άρθρου 32 του Νόμοθ 14/1960
Τόσο η μητέρα όσο και ο πατέρας καταχώρησαν εκτός από τις αρχικές τους ένορκες δηλώσεις και συμπληρωματικές ένορκες δηλώσεις. Με τη μητέρα να καταχωρεί ΣΕΔ στις 24/6/2026. Στις ένορκες δηλώσεις των διαδίκων παρατίθενται οι λόγοι από τον πατέρα για τους οποίους επιθυμεί να ταξιδέψει με τον παιδί και οι απαντήσεις τoυ στις αντιρρήσεις της μητέρας για το επικείμενο ταξίδι.
Αναφέρει ο πατέρας μεταξύ άλλων ότι αφού έχει προσπαθήσει πολλές φορές να επιλύσει οποιεσδήποτε διαφωνίες είχε με τη μητέρα του ανηλίκου εκτός Δικαστηρίου και αυτή θα είναι πάντα η προσπάθειά του, γιατί πιστεύει ότι οι διαφορές κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, όπου ζητά το αυτονόητο, προσπάθησε να εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες για να λάβει τη συγκατάθεση της μητέρας του ανήλικου για την πραγματοποίηση του εν λόγω ταξιδιού, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Το επαγγελματικό του πρόγραμμα όπως αναφέρει είναι βαρύ καθώς επιβαρύνεται με πάρα πολλές υποχρεώσεις και δυστυχώς δεν έχει την πολυτέλεια να ενεργήσει αυθόρμητα στο θέμα του χρόνου που έχει να χρησιμοποιήσει μαζί με τον γιο τους.
Λαμβάνοντας υπόψη την εγωιστική προσέγγιση της μητέρας του E απέναντι σε κάθε πτυχή της καθημερινής φροντίδας του γιου τους, όπως αναφέρει είναι υποχρεωμένος ακόμη και για το προφανές να καταχωρεί ξεχωριστές αιτήσεις για κάθε θέμα που οι φυσιολογικοί γονείς θα έπρεπε να είχαν συμφωνήσει σε χρόνο μηδέν.
Αναφέρεται ακόμα στις φοβίες του παιδιού να ακολουθήσει τη μητέρα του μετά από απόπειρα, ως ισχυρίζεται απαγωγής του παιδιού με ιδιωτικό jet στην Αθήνα, όταν πήγαν σε προγραμματισμένο ταξίδι με τη μητέρα του.
Η μητέρα απορρίπτει τη θέση του πατέρα για οποιαδήποτε απόπειρα απαγωγής. Ούτε και το Δικαστήριο μπορεί να προχωρήσει σε οποιοδήποτε εύρημα ως προς το περιστατικό αυτό.
Οι αντιρρήσεις της μητέρας συνοψίζονται στα ακόλουθα ζητήματα:
Ότι ο πατέρας χειραγωγεί το παιδί και το στρέφει εναντίον της. Ο ίδιος λαμβάνει τις αποφάσεις χωρίς να τις συζητά μαζί της και επιβάλλει στο παιδί τη θέση του ώστε να φαίνεται ως απόφαση του παιδιού.
Συγκεκριμένα η μητέρα αναφέρεται στα συμφωνηθέντα μεταξύ των γονέων ταξίδια με το παιδί, όπου ενώ είχε συμφωνηθεί ο Ε. να διαμείνει και με τους δύο γονείς κατά το Μάρτιο του 2026, τα οποία όμως δεν τηρήθηκαν από τον πατέρα και το παιδί, δίδοντας λεπτομέρειες της συμπεριφοράς του πατέρα και του παιδιού. Όπου δεν τηρήθηκαν τα όσα συμφωνήθηκαν αναφορικά με το χρόνο, τόπο παράδοσης του Ε. με αποτέλεσμα η ίδια να ταλαιπωρείται από τις διευθετήσεις που έκαμε ο πατέρας και ακολουθούσε το παιδί. Παραθέτει επίσης λεπτομέρειες για τις συνεχείς μεταβολές του τόπου που θα έπρεπε να παραλάβει το παιδί για να παραμείνει μαζί της. Επιπλέον αναφέρεται στη μη τήρηση των συμφωνηθέντων με τον πατέρα, αναφορικά με την παραμονή του παιδιού μαζί της στην Κύπρο, αλλά και σε ενέργεια του παιδιού να φύγει τα ξημερώματα στις 2 π.μ. από το δικό της σπίτι και να πάει στον πατέρα του.
Αναφέρεται ακόμα στη συμπεριφορά του ανήλικου γιου τους Ε στο σχολείο, αλλά και την αντίδραση του πατέρα του για επεισόδιο που έλαβε χώρα με συμμαθητή του, για το οποίο έλαβαν επιστολή από τη Διευθύντρια.
Είναι η θέση της ότι από τη συνολική συμπεριφορά του Ε προκύπτει ότι έχει την ενθάρρυνση του πατέρα του και έχει διαμορφώσει την αντίληψη ότι μπορεί να συμπεριφέρεται με τρόπους μη ορθούς για ζητήματα τα οποία δεν μπορούν να αποφασίζονται μονομερώς και υπόκεινται σε κοινή γονική λήψη αποφάσεων και ευθυνών. Ο Ε σύμφωνα με τη μητέρα του, με την ενθάρρυνση του πατέρα του θεωρεί ότι μπορεί οποτεδήποτε να μεταβάλει συμφωνημένες διευθετήσεις, να αγνοεί προγραμματισμένα χρονοδιαγράμματα και να επιβάλλει τις δικές του επιθυμίες, καθώς και να δείχνει πλήρη αδιαφορία για διευθετήσεις υποσχέσεις που ο ίδιος δίνει ή να επιδεικνύει έλλειψη σεβασμού προς τη μητέρα του ή άλλους, χωρίς να έχει συνέπειες.
Θεωρεί γι’ αυτό ότι δεν είναι προς το συμφέρον του παιδιού να του δίνεται η εντύπωση ότι μπορεί να αποφασίζει μονομερώς, να μην ακολουθεί κανόνες και να μην συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις του και να συμπεριφέρεται με τρόπους που είναι σαφώς ακατάλληλοι, χωρίς καμία συνέπεια. Η εντύπωση δε που έχει σχηματίσει το παιδί, σύμφωνα με τη μητέρα, είναι ότι εφόσον ο ίδιος επιθυμεί και χωρίς να έρθει σε συνεννόηση μαζί της ή να έχει δείξει με τη συμπεριφορά του ότι το έχει κερδίσει, η επιθυμία του θα πρέπει να εκπληρώνεται και να επιβραβεύεται αυτή η συμπεριφορά.
Επαναλαμβάνει ότι δεν εναντιώνεται στα ταξίδια, αντίθετα όπως αναφέρει η μητέρα συμφώνησε πολλές φορές στην πραγματοποίηση ταξιδιών του Ε με τον πατέρα του. Όμως η σημερινή στάση που τηρεί είναι για το συμφέρον του παιδιού. Η ίδια υπεραγαπά το παιδί και νοιάζεται, γι’ αυτό και οι αντιρρήσεις της είναι για την προστασία του συμφέροντος του παιδιού.
Η αίτηση για το ταξίδι στις ΗΠΑ προχώρησε σε ακρόαση με τους ευπαίδευτους συνήγορους των διαδίκων να αναρτούν τις αγορεύσεις τους.
Ο κ. Παπαχρυσοστόμου με τη γραπτή του αγόρευση κάλεσε το Δικαστήριο να εκδώσει σχετικό διάταγμα και να επιτρέψει στον πατέρα να μεταφέρει τον Έρικ τις ΗΠΑ και ότι συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις για την έκδοση του.
Ο κ. Βραχίμης από την άλλη ανέφερε ότι η μητέρα επανειλημμένα παρείχε τη συγκατάθεση της για πραγματοποίηση ταξιδιών του Ε με τον πατέρα του στο εξωτερικό, αναφέροντας ότι το Φεβρουάριο του 2026 είχε διευθετηθεί όπως ο Ε ταξιδέψει στη Γαλλία με τον πατέρα του, στη συνέχεια συγκατατέθηκε όπως ταξιδεύσει τον Απρίλιο του 2026 στην Ιταλία. Επαναλαμβάνοντας ότι ουσιαστικά στην παρούσα υπόθεση δεν υπάρχει πραγματική διαφωνία ως προς το κατά πόσο ο Ε θα ταξιδέψει στο εξωτερικό, αλλά η διαφωνία αφορά τον τρόπο λήψης των σχετικών αποφάσεων που αφορούν το παιδί.
Η μητέρα σ’ εκείνο που αντιτίθεται είναι η μονομερής λήψη αποφάσεων των γονιών που παραγνωρίζει την υποχρέωση του πατέρα να συνεννοείται μαζί της και να περιλαμβάνει και τη μητέρα στις αποφάσεις που αφορούν τον γιο τους, αναφέροντας περαιτέρω ότι στην ουσία εκείνο που επιδιώκεται είναι να μετατρέψουν το Δικαστήριο σε μηχανισμό επικύρωσης των αποφάσεων, που λαμβάνονται μονομερώς από τον πατέρα.
Εισηγείται τέλος ότι δεν συντρέχει λόγος παρέμβασης του Δικαστηρίου, αλλά ότι θα πρέπει να δοθεί το μήνυμα στον πατέρα ότι για το συγκεκριμένο ταξίδι όπως και τα επόμενα ταξίδια που ο ίδιος επιθυμεί να πραγματοποιήσει, οφείλει να έρθει σε συνεννόηση με τη μητέρα όπως το έκανε με τα υπόλοιπα ταξίδια.
Νομική Πτυχή- Εξέταση της αίτησης
Από το αιτητικό της παρούσας αίτησης είναι προφανές ότι εφαρμογή έχει ο περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμος του 1990 (Ν.216/1990) σε συνδυασμό με τον περί Δικαστηρίων Νόμο του 1960 ( Ν.14/1960) ως θα αναλυθούν πιο κάτω.
Οι προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν για την έκδοση προσωρινού διατάγματος κατά το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 ( Ν.14/60) είναι οι πιο κάτω:
α) Η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση.
β) Η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγων σε θεραπεία στην αγωγή, και
γ) Ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρως δικαιοσύνη, σε μεταγενέστερο στάδιο, χωρίς την έκδοση διατάγματος (βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and other(1982) 1 A.A.Δ. 557, Κυτάλα κ.α. ν. Χρυσάνθου κ.α. (1996) 1 (Α) Α.Α.Δ. 253).
Το Δικαστήριο κατά το στάδιο αυτό δεν προβαίνει σε ευρήματα επί της μαρτυρίας, η δε εξέταση της ενώπιον του μαρτυρίας γίνεται με σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί διάταγμα (βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas (1984) 1 A.A.D. 263, Bacardi v. Vinco (1996) 1 Α.Α.Δ. 788).
Το άρθρο 5(1)(α) του περί Σχέσεων των γονέων Νόμου ( ανωτέρω ) ορίζει:
«5(1)(α) Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο («γονική μέριμνα») είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων οι οποίοι το ασκούν από κοινού.»
Το άρθρο 7 του Νόμου ορίζει:
«7. Αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς.»
Γι’ αυτή τη διαφωνία-ασυμφωνία και αδυναμία των γονέων ρύθμισης του συγκεκριμένου θέματος, θα πρέπει λοιπόν να δώσει λύση το Δικαστήριο.
Το συμφέρον του τέκνου αποτελεί και το καθοριστικό κριτήριο για την επίλυση του συγκεκριμένου ζητήματος και η απόφαση του Δικαστηρίου θα πρέπει να αποβλέπει στο κριτήριο αυτό. Σχετικό είναι το 6 περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν.216/1990).
6.(1) Κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του τέκνου.
(2)(α) Στο συμφέρον του τέκνου πρέπει να αποβλέπει και η απόφαση του Δικαστηρίου όταν, κατά τις διατάξεις του νόμου, το Δικαστήριο αποφασίζει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο της άσκησης της.
(β) Η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις με βάση το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πεποιθήσεις, την ιθαγένεια, την εθνική ή κοινωνική προέλευση ή την περιουσία.
(3) Ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του.
Ο νόμος καθιστά, όπως φαίνεται από τις σχετικές διατάξεις ως κυρίαρχο κριτήριο με βάση το οποίο ασκείται η γονική μέριμνα το συμφέρον του τέκνου γι’ αυτό και κάθε απόφαση του Δικαστηρίου για την ανάθεση της γονικής μέριμνας και για θέματα που αφορούν το παιδί πρέπει να αποβλέπει στο συμφέρον του ανηλίκου. Βλ. Α. Ιακωβίδου v. Κ. Ιακωβίδου (2000) 1 Α.Α.Δ. 1108, Στυλιανού.v. Στυλιανού (1993) 1 Α.Α.Δ. 130.Στο σύγγραμμα Οικογενειακό Δίκαιο τόμος ΙΙ Τρίτη έκδοση, έκδοσης 2003 της Καθηγήτριας Έφης Κουνουγιέρη Μανωλεδάκη στη σελ 268 αναφέρεται:
«Ως συμφέρον του παιδιού εννοείται το σωματικό, το υλικό, το πνευματικό, το ψυχικό, το ηθικό και γενικότερα το κάθε είδος συμφέρον. Πρόκειται όπως είναι φανερό για αόριστη νομική έννοια, με αξιολογικό περιεχόμενο, που εξειδικεύεται από το Δικαστή, άρα η κρίση του τελευταίου, ως προς το αν ενόψει των συγκεκριμένων περιστάσεων ( η ύπαρξη των οποίων κρίνεται ανέλεγκτα από το δικαστήριο ουσίας) εξυπηρετείται in abstracto το συμφέρον του παιδιού υπόκειται στον έλεγχο του Α.Π. Το συμφέρον του ανηλίκου αποτελεί μια έννοια γενική και είναι καθήκον του εκάστοτε δικαστή να το εξειδικεύσει και να το προστατεύσει»
Η γνώμη του παιδιού επίσης έχει βαρύνουσα σημασία, και συνεπώς η βούλησή του, αναλόγως της ωριμότητάς του, πρέπει να αναζητείται και να συνεκτιμάται (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (1993) 1 ΑΑΔ 130, Πασιαρδή ν. Θεοδοσίου (2004) 1 ΑΑΔ 338). Αυτό αποτελεί ένδειξη σεβασμού της προσωπικότητας του παιδιού από το νομοθέτη. Η αναζήτηση της γνώμης του παιδιού είναι υποχρεωτική, εφόσον το παιδί είναι ώριμο, λόγω βιολογικών ή κοινωνικών παραγόντων, να εκφράσει τη γνώμη του για συγκεκριμένο θέμα. Εδώ πρόκειται για παιδί περίπου 12 ετών το οποίο ακούοντας το θεωρώ ότι η επιθυμία του να ταξιδέψει με τον πατέρα του ήταν γνήσια και όχι υποβολιμαία.
Το όλο θέμα, σύμφωνα με τη νομολογία και συγκεκριμένα την υπόθεση Δημήτρης Γρηγόρη ν. Θάλειας Κχαλίδ Αλσφαριφ Γρηγόρη (2007) 1 Α.Α.Δ. 850, είναι θέμα το οποίο εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου.
Προχωρώ συνεπώς να εξετάσω την παρούσα αίτηση με βάση το μαρτυρικό υλικό που έχω ενώπιον μου προσεγγίζοντας τη μαρτυρία προσεκτικά και μόνο για να διαπιστώσω κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έκδοση προσωρινού διατάγματος και όχι για να καταλήξω σε ευρήματα επί των αντικρουόμενων ισχυρισμών. Έχοντας πάντοτε κατά νου ότι κυρίαρχο κριτήριο για την απόφαση του Δικαστηρίου είναι το συμφέρον του παιδιού και όχι οι επιθυμίες των γονέων.
Οι αιτούμενες θεραπείες θα πρέπει να εξεταστούν με βάση το άρθρο 7 του σχετικού Νόμου (ανωτέρω).
Στην παρούσα αίτηση, οι γονείς διαφωνούν ως προς την άσκηση συγκεκριμένης πτυχής της γονικής μέριμνας και ειδικότερα στο κατά πόσο θα πρέπει να επιτραπεί ή όχι στο παιδί να ταξιδεύσει μαζί με τον πατέρα του.
Πρόκειται λοιπόν για διαφωνία των γονέων η οποία θα πρέπει να ρυθμιστεί από το Δικαστήριο. Από τον ίδιο το νόμο συνεπώς υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση.
Στην παρούσα περίπτωση η διαφωνία για το συγκεκριμένο ταξίδι είναι αδιαμφισβήτητη, εφόσον η μητέρα ακόμα και λίγες μέρες, πριν το αιτούμενο ταξίδι, δεν έχει δώσει τη συγκατάθεση της και/ή συνεννοηθεί με τον πατέρα, ώστε να βρουν συναινετική λύση μεταξύ τους.
Όσον αφορά τη θέση της μητέρας ότι ο πατέρας αποφασίσει μονομερώς, ότι επιβάλλει τη θέση του στο παιδί και δημιουργεί τετελεσμένα, χωρίς να λαμβάνει τη δική της γνώμη και να συζητά μαζί της, αναφορικά με τις αποφάσεις που αφορούν το παιδί, η θέση αυτή αντικρούεται από τον πατέρα. Ο πατέρας αναφέρει ότι ενημέρωσε τη μητέρα για την πρόθεση του αυτή, ότι πάντοτε ενημερώνει τη μητέρα και επιδιώκει να συζητήσει μαζί της και η μητέρα αρνείται να συγκατατεθεί. Αναφέρει ακόμα ότι επειδή δεν υπήρξε θετική ανταπόκριση, χωρίς καμιά αιτιολόγηση, από μέρους της, αποτάθηκε και πάλι στο Δικαστήριο για τη ρύθμιση του θέματος αυτού.
Οι ισχυρισμοί για λήψη αποφάσεων μονομερώς από τον ένα γονέα και κατά πόσο αυτό συμβαίνει σε αυτή την περίπτωση δεν μπορούν να αξιολογηθούν σε αυτή την ενδιάμεση διαδικασία που το αίτημα αφορά ένα ταξίδι του παιδιού με τον πατέρα του.
Η γενικότερη συνεργασία των γονέων και η διαφωνία τους ως προς την επίλυση των ζητημάτων επιμέλειας του παιδιού τους, αλλά και η αντίληψη του κάθε γονέα του τρόπου επίλυσης των ζητημάτων που αφορούν το παιδί, δεν μπορούν ν’ αποφασιστούν και να κριθούν στα πλαίσια μιας ενδιάμεσης διαδικασίας. Ούτε το Δικαστήριο στο στάδιο ενδιάμεσης θεραπείας μπορεί να προβεί σε ευρήματα επί ενδεχόμενης μη ορθής άσκησης των πτυχών της επιμέλειας από οποιοδήποτε γονέα.
Η καταλληλότητα του κάθε γονέα και η ορθή άσκηση του γονικού τους ρόλου θα κριθεί όταν το Δικαστήριο θα έχει ενώπιον του ολοκληρωμένη τη μαρτυρία των διαδίκων και την απαιτούμενη από τη νομοθεσία έκθεση του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας. Ούτε ασφαλώς είναι ώρα για επίρριψη ευθυνών σε οποιοδήποτε από τους δύο γονείς και η εξαγωγή ευρημάτων για χειραγώγηση του παιδιού από οποιοδήποτε γονέα.
Τα πιο πάνω ζητήματα δεν θα κριθούν μέσω της παρούσας διαδικασίας. Εξάλλου από τις ένορκες δηλώσεις φαίνεται και οι δύο γονείς να καταλογίζουν στον άλλο γονέα συμπεριφορές και πράξεις που δεν ήταν προς το συμφέρον του παιδιού.
Η γονική μέριμνα του παιδιού τους και η ανάθεση των πτυχών της επιμέλεια τους παιδιού, αποτελεί αντικείμενο αίτησης και ανταπαίτησης. Καθώς υπάρχουν εκατέρωθεν αξιώσεις για διεκδίκηση της επιμέλειας και ή συνεπιμέλειας του παιδιού. Την αίτηση προκάλεσε η μητέρα. Στην αίτηση της ο πατέρας καταχώρησε ανταπαίτηση διεκδικώντας όπως η επιμέλεια και διαζευκτικά όπως η φύλαξη του ανηλίκου ανατεθεί στον ίδιο και όπως καθοριστεί ως τόπος διαμονής του παιδιού ο δικός του τόπος διαμονής.
Η μητέρα στην υπό κρίση αίτηση αντιτίθεται στο ταξίδι ουσιαστικά γιατί κατά τη θέση της ο πατέρας αποφασίζει μονομερώς, χωρίς προηγουμένως να έλθει σε συνεννόηση μαζί της και το παιδί θεωρεί δεδομένο ότι η απόφαση του πατέρα του θα εκπληρωθεί. Αναφέρει ουσιαστικά ότι ο πατέρας χειραγωγεί το παιδί.
Περαιτέρω προκύπτει ότι υπάρχει διαφωνία ως προς τη λήψη αποφάσεων σε σχέση με το παιδί. Που αποτελεί μια από τις πτυχές της επιμέλειας του παιδιού, συνεπώς από το μαρτυρικό υλικό που έχω ενώπιον μου κρίνω ότι υπάρχει επίσης ορατή πιθανότητα επιτυχία στην ανταπαίτηση.
Η παρούσα αίτηση εκκρεμεί από το Μάρτιο του 2026 και παρά το γεγονός ότι η μητέρα επαναλαμβάνει ότι δεν έχει αντίρρηση να ταξιδεύει το παιδί με τον πατέρα του, ότι στις 23/6/2026 συμφωνήθηκε μεταξύ τους ταξίδι, μέχρι σήμερα και λίγες μέρες πριν το αιτούμενο ταξίδι δεν συζήτησε με τον πατέρα, δεν κατόρθωσαν οι διάδικο να βρουν λύση στο θέμα αυτό, παρατείνοντας την αγωνία του παιδιού για τα αν θα πραγματοποιήσει το ταξίδι αυτό.
Όσον αφορά τα όσα το παιδί επιθυμούσε ν’ αναφέρει στη συνομιλία με το Δικαστήριο, ασφαλώς δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μαρτυρία. Εκείνο που του Δικαστήριο αναζητά είναι την επιθυμία του παιδιού την οποία αξιολογεί με βάση τη ωριμότητα του. Και είναι αποδεκτό ότι το παιδί επιθυμεί να ταξιδέψει με τον πατέρα του και η επιθυμία του δεν αμφισβητείται, ζήτημα που κατέστησαν ξεκάθαρο εξαρχής οι συνήγοροι των διαδίκων. Περαιτέρω δεν διέκρινα η επιθυμία του να είναι υποβολιμαία ή ότι παιδί σέρνεται στα ταξίδια.
Το Δικαστήριο στα πλαίσια της συνέντευξης προσπάθησε όμως να δώσει ένα μήνυμα στο παιδί ότι θα πρέπει να τηρεί τις υποσχέσεις του απέναντι στους γονείς του, όπως και οι γονείς είναι υποχρεωμένοι να πράττουν απέναντι του, σεβόμενοι τα δικαιώματα του.
Όμως και η τρίτη προϋπόθεση ικανοποιείται. Η ματαίωση του ταξιδιού από την άρνηση της μητέρας να παρέχει τη συγκατάθεση της, ενώ η ίδια γνωρίζει και αποδέχεται ότι είναι επιθυμία του ίδιου του παιδιού να ακολουθήσει τον πατέρα του θα προκαλέσει μεγάλη απογοήτευση και λύπη στο παιδί.
Όπως έχει λεχθεί στην Mitsingas Ltd v. Timberland (1997) 1 Α.Α.Δ 1791, «η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με την στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία». Βλ. επίσης τα όσα υποδείχθηκαν στην υπόθεση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη (1997) 1 ΑΑΔ 415, ότι «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμώνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα»
Το παρόν ζήτημα γενικότερα αφορά το δικαίωμα των παιδιών να ταξιδεύουν με τους γονείς τους. Η ματαίωση του ταξιδιού από την άρνηση της μητέρας του θα τραυματίσει το παιδί το οποίο προσμένει αυτό το ταξίδι, όπου θα παρακολουθήσει τον πατέρα του σε αγώνες αυτοκινήτων. Περαιτέρω το ταξίδι θα γίνει μέσα στην περίοδο των σχολικών διακοπών και δεν θα επηρεάσει τα μαθήματα του.
Τέλος εκείνο το οποίο λοιπόν καλείται το Δικαστήριο να αποφασίσει είναι, κατά πόσο στη βάση των γεγονότων των οποίων τέθηκαν ενώπιον του είναι δίκαιο και εύλογο να εκδώσει τα αιτούμενα διατάγματα. Το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ της έγκρισης της παρούσας αίτησης. Η πραγματοποίηση του ταξιδιού εντός των διακοπών του καλοκαιριού θα δώσει δύναμη στο παιδί, το οποίο θα ηρεμήσει από αυτή την παρατεταμένη αντιπαράθεση των γονέων του για τα θέματα που το αφορούν. Από την άλλη η μητέρα θα έχει όλο το χρόνο να συζητήσει με τον Ε για τις ανησυχίες της και τους λόγους που η ίδια τηρεί αυτή τη στάση απέναντι στις επιθυμίες του.
Τα ταξίδια ήταν και είναι εντός της καθημερινότητας των διαδίκων τα οποία ταξίδευαν με το παιδί τους, μαζί και χωριστά. Επιπλέον φαίνεται και μετά το χωρισμό το παιδί να ταξίδεψε σε πολλά μέρη, χωρίς αντίρρηση από τη μητέρα. Τα ταξίδια πραγματοποιούντο ακόμα και εντός της σχολικής περιόδου του παιδιού.
Τα οφέλη από το ταξίδι που θα αποκομίσει το παιδί θα είναι πολλά. Θα έχει μια ευκαιρία ψυχαγωγίας, επιμόρφωσης, κοινωνικοποίησης ξεκούρασης αλλά και διατήρησης της ψυχικής του ηρεμίας, από την παρατεταμένη αντιπαράθεση των γονέων του. Θα ανακαλύψει άλλες κουλτούρες και πολιτισμούς και θα του δώσει για ακόμη μια φορά τη δυνατότητα για μοναδικές εμπειρίες.
Περαιτέρω στην παρούσα υπόθεση ουσιαστικά δεν υπάρχει λόγος ένστασης που ν’ αφορά οποιαδήποτε ανησυχία μη επιστροφής του παιδιού στην Κύπρο ή ουσιαστικός λόγος ένστασης και νομικό επιχείρημα για την απόρριψη της. Ούτε είναι ορθό το παιδί να τιμωρείται εξαιτίας της αδυναμίας συνεννόησης των γονέων του, ούτε ασφαλώς μπορεί να μετατίθεται η ευθύνη στο ίδιο το παιδί των δικών τους αποφάσεων. Ούτε ασφαλώς ο ρόλος του Δικαστηρίου είναι να τιμωρήσει το παιδί για τη συμπεριφορά και τον τρόπο ζωής που οι ίδιοι οι γονείς επέλεξαν να του παρέχουν.
Η διαπαιδαγώγηση των παιδιών αποτελεί ευθύνη των γονέων. Η οριοθέτηση της συμπεριφοράς των παιδιών επίσης αποτελεί καθήκον των ίδιων των γονέων στα πλαίσια της άσκησης του γονικού τους ρόλου η οποία θα πρέπει ν’ ασκείται σε συνάρτηση πάντοτε με το σεβασμό των δικαιωμάτων του παιδιού.
Θα ήταν ευκταίο ακόμα αν στο μέλλον οι γονείς συνεργαστούν για εξεύρεση συναινετικών λύσεων, ώστε να αποφευχθεί η παράταση της αγωνίας του παιδιού και η παρουσία του στο Δικαστήριο, για κάθε ζήτημα που το αφορά.
Έχοντας εξετάσει λοιπόν το αίτημα του Αιτητή, τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς και την επιχειρηματολογία των ευπαιδεύτων συνηγόρων των διαδίκων σε συνάρτηση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, αξιολογώντας τις αντιρρήσεις της Καθ’ ης η Αίτηση καταλήγω στην έγκριση του αιτήματος, περιορίζοντας το ταξίδι όμως σε περίοδο 20 ημερών ώστε να υπάρχει δυνατότητα να περάσει με τη μητέρα του κάποιες μέρες των διακοπών μαζί της.
Συνακόλουθα εκδίδονται τα ακόλουθα προσωρινά διατάγματα:
Α) Διάταγμα με το οποίο επιτρέπεται στον Αιτητή να μεταφέρει τον ανήλικο υιό του Erik Kireev κάτοχο διαβατηρίου με αρ. L00015892 ημ έκδοσης 2/3/2021 στις ΗΠΑ για περίοδο 20 ημερών εντός της περιόδου από 18/7/2026 μέχρι 18/8/2026, χωρίς να απαιτείται η έγγραφη συγκατάθεση της Καθ’ ης η Αίτηση.
Δίνονται οδηγίες όπως το διάταγμα για την έξοδο του παιδιού από την Κύπρο για τις ακόλουθες ημερομηνίες μην συνταχθεί αν δεν ικανοποιηθούν οι πιο κάτω όροι από τον Αιτητή.
1. (α) Ο Αιτητής πριν την αναχώρηση του να δώσει ένα σταθερό και κινητό τηλέφωνο που θα μπορεί να επικοινωνεί η μητέρα με τον ανήλιο E. Περαιτέρω να ενημερώσει για τη διεύθυνση που θα διαμένει με το παιδί. Αποδεικτικό ενημέρωσης της Καθ’ ης η Αίτηση για τα πιο πάνω να κατατεθεί στον Πρωτοκολλητή.
( β) Καταθέσει ποσό €9.000 σε μετρητά στο Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού.
( β) Παραχωρήσει προσωπική εγγύηση ύψους €30.000, προς όφελος της Καθ’ ης η Αίτηση για την εξασφάλιση της επιστροφής του παιδιού στην Κύπρο
(γ) Καταθέσει στον Πρωτοκολλητείο αντίγραφα των εισιτηρίων μετάβασης του Αιτητή και τoυ ανηλίκου προς τις ΗΠΑ και επιστροφής τους στην Κύπρο από νόμιμα αεροδρόμια της Κύπρου.
Τα πιο πάνω ποσά θα δοθούν στης Καθ’ ης η Αίτηση σε περίπτωση μη επιστροφής του παιδιού στην Κύπρο.
Μαρτυρία υπό μορφή ένορκης δήλωσης ότι το παιδί έχει επιστρέψει στην Κύπρο να παρουσιαστεί στον Πρωτοκολλητή και αφού το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι ο Αιτητής με το παιδί επέστρεψαν στην Κύπρο, τότε μόνο ο Αιτητής θα αποδεσμευτεί των εγγυήσεων. Για τον πιο πάνω σκοπό το διάταγμα ορίζεται για συμμόρφωση στις 16/9/2026 η ώρα 9 πμ.
Η έναρξη της ισχύος των παρόντων διαταγμάτων θα αρχίσει με την ικανοποίηση των πιο πάνω όρων.
Το διάταγμα καθίσταται απόλυτο και θα ισχύει μέχρι 20 Αυγούστου 2026. Οποιαδήποτε παραμονή του παιδιού πέραν της 20ης Αυγούστου 2026 στις ΗΠΑ θα συνιστά άμεσα παράνομη μετακίνηση.
Τα έξοδα ν’ ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της κυρίως αίτησης και εν πάση περιπτώσει να μην είναι εναντίον του Αιτητή.
(Υπ.) …………………………………….…….. Κ. Χ”Αθανασίου – Σιαμτάνη, Π.
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ
ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
Subject: Άδεια για ταξίδι
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο